Ioan. Ernesti Burggrabiolychnium seu Lucerna Cum Uita Eius, Cvi Accensa est Mystice uiuens iugiter; cum morte eiusdem expirans; omnesque affectus grauiores prodens. Huic Accessit Cura Morborum Magnetica ex Theophrasti Paracelsi Mumia: itemque omnium Uenenorum Alexipharmacum. Porro Adiunctus Est Petri Ribolae Ordinis Benedicti Monachi, Chymici praestantissimi tractatus secretus de Facultate Metallorum Germinatrice secundum Hermeticos. Francofurti, Impensis Guilielmi Fitzeri, Typis Caspari Rotelii, anno M. D C. Xxx. Nobiliss. Magnificis, Amplissimis, Clarissimis atque Consultissimis uiris ac Dominis. Dn. Wolfgango Adamo a Klingelbach etc. Consiliario Hassiaco, Equiti perstrenuo. Dn. Dominico Porsch, Illustriss. atque Potentiss. Principi ac Domino, Domino Georgio Hassiae Landtgrauio etc. a Consiliis secretioribus, nec non Dioeceseos Hohenstein: in Comitatu Cattimelibocensi Satrapae grauissimo. Dn. Ioan. Dauidi Hassmanno, Iuris utriusque Doctori, Illustris atque Generosissimi Comitis in Hanau Consiliario prudentissimo. Dn. Tilomanno Regensdorf Dioeceseos Reichenberg. in Cattimelibocensi Comitatu Praefecto Spectatissimo. Dn. Matthiae Boltzingero Dioeceseos Bacharacensis quondam Telanographo; nunc Commissario Hassiaco praestantissimo. On. Ioan. Michaeli Fraiis Dioeceseos Kirch¬ A 2 Kirchbergensis quondam Truchsesio primario, Dominis, Moecenatibus ac Patronis suis aeternum honorandis, in debitae gratitudinis symbolum; perpetuae obseruantiae monumentum, Philosophicam hanc Biolychnii etc. diatriben dicat, offert, consecrat Ioan. Ernestus Burggrauius Neost. Palatinus. Quicquid est in uniuersa Ter. Opt. Max. rerum omnium Parentis Natura, quam Antiquissimi Sapientiae & Pietatis authores ob elegantiam & decorem Mundum, id est, Ornatum dixerunt, tam admirabili Mentis omnium, quae uidemus, ac non uidemus, Architectatricis & Conseruatricis Sapientia gubernatur, in Solis, Lune, reliquorumque astrorum meatibus, conuersionibus, temporum uicibus, tempestatum commutationibus, Magni Oceani aestibus, reciprocationibus, etc. Ut quanto subtiliori solertioris ingenii indagine in istarum siue Potentiarum siue Actuum perscrutationem imus, tanto maiori cum stupore aciem Intellectus nostri ab iisdem reuocemus. Nam si Terram subtilius contemplemur, sine instrumento, & ad id, quod nihil est, aut quod in huius Uniuersi medio sola ui lmaginationis comprehenditur, descendere, quid ad huius tam abstruse causae disquisitionem? Quam imbecillis, quam hebes est, non dicam uel Ferneliana, uel Fracastoriana, uel Cardaniana, sed Caesariana acies? Scaliger Scaliger Exerc. Quam inaequalis, quam immensa est inter illud cognoscendum & hanc cognoscentem proportio? Quam misera Subtilitatis attributione hasce res a se ipsa metita est humanae Rationis imbecillitas? Cui tam admirabilis est, tam desperata de Ferri ad Herculeum lapidem motu & accessione cognitio; & illa de allii Natura, cuius solo halitu uis illa perit admirabilis, quaeque illa ad Polum conuersio? 113 Uide Suidam, Aelianum, Rondelet, & alios. Cur ad Galli obtutum exhorrescat immanissimus beluarum Leo? Cur spurcissimi bestiarum Suis stridore in fugam uertatur Elephas? Quem tela & tormenta uix possent e praelio submouere. Quo si in Aquarum ingens Elementum oculos Ment sintendamus, quam enormia ubique mirabilia contemplantem obruunt? A belluarum portentis uariis, inusitatis? Ex quo Mare nauigandum ei, qui pericula uelit enatrare, suasum ab Hebraeo Sapiente Syrac. cap. 43. Molem Aquatilium mutorum, & sine uoce, an ingenium uel occultas eis Uires inditas siue uoces miraberis! Torpedinis aut leporis marini uim arcanam stuper? De pedali siue sesquipedali Pisciculo illo quid me uis? Quem Remoram Latini, Naucraten Graeci uel Echeneida ἀπὸ τοῦ κρατεῖν καὶ ἔχειν τὴν ναύν dixerunt: Quibus parasangis omnia a tergo relinquunt prodigia, quae de illo in historius? Quid Oceano uastius aut impetuosius? Quid Aeoli a Iunone exorati & in Deiopaiam exardescentis ira & procellis uiolentius? Quid aestu reciproco rapacius? His adde uelorum remorumque eodem impellentium conatum, Conspirent in unum & ruant licet haec omnia; hui Uanitas humana! Compescit, domat, frangit Mundi & Hominum rabiem pedalis aut semipedalis ( ut Plinium sequamur lib. 32. cap.1. ) pisciculus, nullo suo nisu uel alio modo, quam adhaerendo, & quod cum Caio Caesare miretis, non idem pollet in nauigium receptus. In Aeris immensum tractum non ascendimus; Ad Ignem ne digitum quidem intingimus, cuius olim ad cultum idololatricum fuit apud Maiores reuerentia, ne a flamma caelesti aduramur. Ea quae Artis sunt, prae manibus habenda, quae humano captui accommodatiora sunt. Atque illa quidem, etsi ipsa interdum ut ter Opt. Max. illius Matris aemula, interdum ministra, aliquando etiam adiutrix & consummatrix ad similitudinem eius simulacra quedam edat occultissima; tamen non eius sunt generis, ut uel sensu uel ingenii acumine deprehendi nequeant. Nam Homeri Iliadem tam pusillam, quam refert Plinius, si quis clare non perspiciat oculus, in eius sensu defectus est. Rem etenim dilucide perspectam, ex opificis uisione euincimus. Etsi mutationem Speciei, quae in manibus Circulatoris aut Prestigiatoris cuiuspiam fit, uel propter celeritatem, uel propter aliud quid non discernamus; tamen quod manibus tenet, uidemus, & si gyros tardius ducat, non fallet, quod obtutum alias decipit. Et singulariter quidem in sui admirationem nos rapiunt, quae Architectura molitur, quae repraesentet Pictura, quae Sculptura, dum opera tam magnifica construit, quae suis uitibus nusquam eduxit Natura. At si illa excutiamus, quae Homini Medicina praestat, quanto interuallo omnia, quae a caeteris Artibus & Scientiis produntur, a tergo relinquet? Nam si non datur humanae mentis sufficientia, ut uel per umbrae somnium quasi intendat aciem in istam uim Dei, qua Naturam iussit non plus operae in hac Uniuersi coagmentatione ponere; quam in Hyssopi, qui e pariete excrescit, productione, ut Sapientes persuadent, quae non animo concipienda de Medicinae prestantia? Quae eo usque procedit, ut Naturae non dicam adiutrix, sed primaria sit interdum architectatrix. Quoties enim eadem mutila Magnae Parentis munera non supplet ac perficit? Quoties illam non superat? Ubi uel ablata membra restituit, uel fractos luxatos ue artus reponit, uel diducta uulnerum labra & hiatus explet & adducit. Ex eo est, quod tam alta eius est antiquitas, ut origo eius a Diuinitate & Diuinis nominibus arcessenda sit. Nam Artem illam ab humana erutam solertia qui credidissent illi, quotquot uitam & sanitatem ei acceptam ferebant? Nam qui Medicinam herbariam a Chirone inuentam putant, nimis illi ridicule ineptiunt, aut Ursum, Aprum, Mustelam, Testudinem, Bufonem, Accipitrem, Gruem, Ciconiam, Anserem, Anatem, Columbam, Upupam, Picam, Hirudiuem, ante illum Centaurum nusquam gentium reperta doceant. Ursus a Mandragora laesus formicis ante sibi medebatur, Aper Hedera: Mustela cum Regulo congressura Rutam quaerebat; Testudo, a Serpentibus oppugnata Origano se muniebat; Item plantagine. Bufo uenenatis ictibus saucius Ruta uel Saluia euadebat. Uide Achillem nostrum rediuiuum. Accipiter Hieracio usus erat; Grus Iunco. Ciconia in Serpentum pastu Origano salutem quaesi uerat: Anser & Anas & congeneres aues Helxine. Columba Uerbenam prodiderat; Upupa uuarum pastu laesa, Adiantum. Pica aegrotans Lauri foliis in nidum immissis, sanitatem sibi restituit. Hirundo Chelidoniae inuentae nomen reliquerat: Quod de innumeris aliis habendum est. Et non temere miremur, Reges Regum a plantarum quarundam inquisitione & inuentione aeternitatem famae ab herbis sibi, & herbis a sese Posteritati reliquisse, quorum nomen haud ante marcescet aut intercidet, quam diu herbae istae uirebunt & efflorescent. Sic Chironem, sic Mithridatem, sic Gentium, sic Lysimachum, sic Arthemisiam, quanta nomina! Memoriae obuersari audimus quotidie. Ad alios rei Medicae indagatores ire pergam? & Iubam, Hieronem, Attalum, Philometora, Archelaum euocabo? A Romani fastigium omnis dignitatis in Medicinam conferendum est. Nec tamen rudioribus illis a Faustulo, & Romulo a Remo numeratis insistam, a quibus Equitii, Tauri, Uituli, Porti, Ouinii, Caprilii, Caprae. Ad Imperatores Augustos Maximos eo, & Uespasianum mihi uidere uideor, & comitem Plinium, & Antoninum Seuerum, cui a latere Oppianus est. Nec indigni sunt qui his accenseantur, Boetius & Paulus Sergius Romanor. Cc. & alii Uiri Principes, qui Galeno animalia dissecanti astiterunt toties. Unum Salomonis nomen omnium instar erit. Sapientissimus ille Regum & mortalium omnium, qui libros de Plantarum Natura scripsit a Cedio Libani ad Hyssopum, qui est in pariete. Non temere itaque est apud Hippocrates περὶ ἀρχαίης ἰητρικῆς οἱ πρώ¬ τοι ὠήθεσαν ἀξίην τὴν τέχνην θεῷ προθεῖναι.. Et illud, quod est περὶ ἐυσχημοσύνης: ἴητρος φιλόσοφος ἰσόθεος. Unum enim hic operae precium est μετάγειν τὴν σο¬ φίαν. ibid. Ex quo non sine consilio factum puta, quod Auicennam Uziro Persarum Regia consiliis fuisse in historiis relatum est, unde Princeps ab honore isto sibi habito dictus est. Ecce studium hoc dignum Regibus, id est, Diis gentium minoribus, qui cum a Sapientissima rerum Parente Natura brutis Animantibus hanc sagacitatem uiderent insitam, ut suo quaeque instinctu cognitionem Remediorum haberent, quibus incolumitatem & uitam tuerentur; nihil Homine non dicam libero, sed Rege dignius esse iudicarunt, quam feras tanto maiore interuallo in huiusce rei studio a tergo relinquere, quanto illi praestantia Generis omnibus istis Creaturis antecellerent, in quas etiam minimo istorum hominum, quibus Iura & Leges ipsi praescribebant, uitae ac necis ius a Deo Ter. Opt. Max. ipsius Naturae authore concessum erat liberalissime. Sed ad illos secedimus, qui ex professo huic uitae generi se applicuerunt, ut omne studium & industriam in unam rem Medicam conferrent, qui certo quodam indicio, a Brutorum instinctu collecto, nullum esse Morbum naturalem, cui alia quaedam non sit pat Medicina, tantum assiduitate & ingenii contentione assecuti sunt, ut in Deorum immortalium ordinem sint relati, & uota iis ac supplicationes factae consensu totius Populi. Ac Medicinam quidem perfectam ab Altissimo omnibusque numeris absolutam humano generi ex inexhausta eius in Creaturam nobilem beneficentia, apud Syrac. est c. 38. & fatui esset aliter sentire, cum Diuinioris istius Rationis expertibus, & non nisi in Hominis usum productis Animantibus eam ad effectuum morbificorum insultus submouendos, & noxia a corpore arcenda manifestarit. Qui enim Animae iam perditae salutem, usque adeo affecte Medicinam, in effuso Filii unigeniti sanguine & Spiritu peperit; Corporeo huic ergastulo, quod ad tuendam eius sanitatem est in Natura Maiori huic Minori famula, subducet? Quod si occulta quadam Aeterae Mentis inspiratione, prouocata tanti Numinis ita in nostram ingratitudinem & Impietatem morbus aliquis emergat incurabilis, quis Naturam, ut Nouercam, inhumano piaculo rigoris alicuius insimulet? Sed & ipse, qualiscunque sit pestilentiae, ab Apostolis in Christo profligatur, quos si quis Ueros ob id Cabalistas dixerit, quid peccabit? Solo enim effato & uerbo sanant homires. De aliis curis Characteristicis disquirere non est huius instituti, & alii isthaec pertractarunt, & Artis cum Natura coniunctam combinatamque admirabilem adumbrarunt potentiam, quorum Rogerius Bacchon non est postremus. Unum hic obtinere uolo, quod in Arte Medica ( etsi in ea, ut in aliis omnibus Scientiis ac Disciplinis, nunquam hactenus eo se extulerit humani ingenii sagacitas & industria, ut inuentis Maiorum noua hodie addi nequeant, quae nihil prisco etiam seculo inuidere debeant ) non tantum quod ad Corporis humani incolumitatem asserendam facit, abunde prostet & ad manus sit, sed etiam quod ad oblectationem & singularem apparatum humani ingenii ostentandum solenni more in hoc Uniuersi Theatrum sit eductum & educendum deinceps. Chaos Philosophicum uegetabile. Tale est, quod de Palingenesia illa Plantarum e cinere Hermetico resuscitatarum occulto est in Amici nostri epistola; & sexcenta alia, quae Chymia fida Medicinae famula genuinis Naturae discipulis quotidie pandit. Agite & frontem contra haec perfricate, quotquot Chym. opyrotechniae odium plus quam Uacinianum indixistis, uel contra Medicinam Uniuersalem hiscite. Uniuersalem dico, non quod una haec omnibus in uniuersum morbis ex aequo medeatur: sed quod omnibus quorumlibet remediorum adhibita compositionibus, eorundem operationes, ad qualemcunque morbi siue uim siue pertinaciam auerruncandam, mirum in modum uegetet, & in destinati effectus felicem euentum proroget, frustra uitiosorum ac peccantium humorum repugnante peruicacia, quam exorbitantem in dissona humanae intemperiei constitutione, ad Harmoniam Physicam & Aequalitatem illam, omnis Sanitatis fontem & conseruatricem reducit illa, quasi Diuina quadam Uirgula. Quid illa, quam incredibilis uulgo est, inseparabilis certa quad im Naturae dosei Elementorum omnium permistio? Qua mediante ipsa Elementa, secundum Indiuidua sua considerata, non minus facta sunt incorruptibilia, atque fuit eorum ante materia secundum totum. Arduum est, quod audis, & quibus manibus eruendum? Ad quod Elementis genuinis, puris, putis opus est, quae nullis sint heterogeneis polluta, nullis Elementatis qualitatibus inquinata. Age nunc Misochymicorum cohors, & infestis signis quouis iure, quauis iniuria tendite in Chymiatros in Chymicis Officinis & laboribus tam spectatae tam in uicte uirtutis, & πολυγλωττἰαν uestram aduersus eorum πολυπζαξίαν educite. Quod si fuga & leporino ingenio uestrae saluti extemplo non consuletis, iam praesto erunt ciniflones illi, & primis follibus aciem uestram difflabunt, uel forcipum inuisa & formidata uobis strue frustulatim uos discerpent, & in cinerem redactos per aerem dissipabunt carbonarii ipsorum famuli. Sed intra terminos Modestiae. Soli Philosophicae ac Pyronomicae Anatomiae Consulti sunt, qui Medelam hanc concinnant tam admirabilem, quae non humanorum modo corporum morbis etiam incurabilibus affectorum, sed & metallorum imperfectorum tollit aegritudinem. Ego quidem hoc persuasum habeo, supta Aesculapium & Hippocratem habendum illum Medicum, non tam qui tria prima Catholicae huius materiei ex Mysterii Lege purificata, ac debito Numero, Mensura, Pondere coagmentata, per Colores Spagyricos. Circum actione Physica sic in Phoenicem redigere potest incombustibilem, ut eius Uirtute Aurum in suo fluxu animari & uegetari, ipseque Phoenix modo quodam & modo inseparabili possit in aurum transite praegnans ac nouum de se foecundis incrementis progerminans, quam qui Regem Metallorum & Solem Philosophicum, hoc est, caeterorum Metallorum Cor & Uirtutem, rite per Hylealem illum Philosophorum Aquam multinominem, quae omnia Metalla ab impuro & foeculento Puncti Quaternarii uinculo Naturaliter dissoluit, solutum & regeneratum, uehiculo Regis & Solis Uegetabilium hoc est, depurato uini Spiritu Hermetico examussim ad numerum Bonae Deae composito, Soli Animali & Cordi Minoris Mundi eiusque spiritui Harmonico decenter nouit applicare; Diana Balneum. quam uis satis arduum sit utrunque, ac e millibus uix uni concessum. Uere etenim Hermetico ad cacumen & uerticem huius Sapientiae passu contendit; qui sementificum uiuificum ue Auri illum Spiritum, ex ergastulo illo terreo, denso, impuro, uelut ab inferis resuscitatum in liberiorem actum educere & in uirtutem Regenerantem potest constipare, quae nullis inquinamentis obsita uires exerat omnium Elementarium influentiarum, Supercoelestium & Coelestium, quae in hoc ueluti Terrae Corculum confluxerunt. Genuini illi profecto mihi sunt Tabulae istius Smaragdinae Interpretes, & Hermeticorum Sacrorum Mystae legitimi, qui hunc in modum separant, & ad maturitatem producunt, ut Occultum fiat manifestum & uice uersa; & cum Igne tandem in gratiam Aqua redeat. Magni Ostanis haeredes sunt illi Spagyri, qui Uulcano Artium omnium Inuentori tam chari sunt, ut eius beneficio quidlibet pene educant e quolibet, & quicquid est in Uegetabilibus & Mineralibus abstrusioris illius Spiritus, subtiliter eruunt: Nec quicquam est, quod eorum casses fugiat, praeter Animalem Spiritum, qui nullius Artificis siue manibus, siue actionibus subilcitur. Caetera quae sunt in Elementorum Thesauris Semina & Astralia rerum Corporearum uincula, in usum hominis asserunt, & quicquid est Quintae Essentiae, id est, Perfectioris Naturae, ab imperfectiori segregant. Non enim in apertam Maioris huiusce Mundi Scenam nuda est egressa Natura Mater omnium Pudicissima, sed conuenienter tantae Maiestati suis uelata tegumentis. Sic nucleum in Castanea, duplici etiam cortice & tegumento tam aspero abdidit. Sic puram Medicinam suae soboli reliquit, in foetum abiectissimum etiam indulgentissima: Sed agyrtam uel seplasiarium non egit Circulatorem, ut omnibus promiscue illam & gnauis & fucis prostitueret, sed Artem & Industriam uigilantissimas pedissequas morem sibi ad nutum gerere iussit, quae non coactae parent, sed indefesso studio & cura tantam Heram, tam liberaliter, tam amice habentem famulas, obseruant unice. Hae parturienti aliquid Dominae adstant perpetim, & fidelissimarum solertissimarumque Obstetritum officio funguntur sedulo, omnemque foetum suis tricis implicatum euoluunt & solutis quibuslibet uinculis in lucis auram educunt, & ab omnibus sordibus mundatum educant. Quicquid ergo est in Magnae huius Uniuersitatis matricibus, receptaculis, tegumentis, pelliculis, inuolucris, Medicarum facultatum, id omne Magni Anatomici Hephaesti acie e latebris ad fastigium educitur, & resectis siliquis ac corticibus e tribus Naturae familiis Animali, Uegetabili, Minerali, artificiose in purum usum reponitur, ut Uirtus illa αυτοφυής & specifica, in seminibus ui Omnipotentis Uerbi & Creatoris nutu ingenerata, a superficiariis illis, & ut Theophrastaei loquuntur, Relollaceis qualitatibus expedita, ad debellandam morborum quorum libet uiolentiam in procinctu sit. Nam in confesso est, ut a Spiritibus Tincturisque spiritualibus Naturales illae proficiscuntur actiones, sic a spiritibus spirituumque Tincturis omnium Remediorum procedere operationes. Quibus autem notis Hieroglyphicis & Characteribus Magicis sese prodant abditarum uirtutum origenes & cui quaeque membro adhibendae sint Harmonicae illae Amicitiae, quae eis intercedunt cum singulis nostri Corporis partibus, soli uident occultioris Naturae Magici Interpretes. Non enim Cortices sunt, que in morborum diuersoria penetrant, sed ιδιότης άρρητος & illa est seu Astrum Magneticum, quod in membrum sibi conformatum agit suo Spiritu. Quod ab Archaeo seu Naturali Chymico Innato obseruatum est, qui praeparationibus, separationibus, exaltationibus, simplicem materiam Corpori salutarem a foeda illa superficialium Elementorum colluuie segregat foeliciter. Ad hanc Uitalem Anatomiam, & artificiosissimam rerum Analysin, uelut ad Cynosuram, Chymiatri uela faciunt, & in omnis Naturae quanquam remotissimae Portus secundo aestu inuehuntur. Haec Philosophia Spagyrica ipsa est Medicinae Anima, qua, quicquid est in Natura uenenatum, ex eodem illo, quod eidem sit Antipharmacum, educit. Ex hoc Chymiologiae Pharmacopolio hoc nostrum est Biolychnium, quod ex posthumo quodam clarissimi uiri H. C. fragmento hausimus, Musaque nostra adornauimus. Qui quidem libellus, postpositis Momi ac Stellionis cuiusdam Atheniensis. Magnetica isthaec caeteraque Philosophiae Hermeticae arcana ob triuialis ingenii hebetudinem haud capientis, calumniarum telis, honorificis insuper Clarissimorum aliquot praestantissimorum uirorum, quarum binas duntaxat huc afferre placuit, missis ad meliteris unice scripta nostra postulantibus, ecce denuo in lucem emissus est. Tu quisquis es beneuole Lector mihi & lucubratiunculae huic nostre quaeso faue & Uale. Dabam ad ripam Reni in Comitatus Cattimelibocensis Metropoli Sancto Goaro sacra Calend. Nouembr. Anno 1628. Ioan. Ernestus Burgrauius Neost. Palatinus. Io. Ernesto Burggrauio Philosopho & Medico τῷ φιλοφιλτάτω. Lampadem Uitae Mortisque Indicem edenti προσφώντησις. I. " Qui Fatis tribus, atque tribus ter nomina Musis, Qui dedit Aiaci & Protesilae, tibi: Qui Uestae & Cereris Charitumque almaeque Sibyllae, Ille, Erneste, tui nominis esto parens. Idmona qui uatem, medicum uel lapida dixit, Indicium ingeni & morum utriusque dedit. Sic diuinator Medica te Serium in arte, In Chymia & curas prodidit ille graues. Argumentum ingens num Uitae Lampas abunde est. Fatum hominis Monstro quae Face conditum habet! " Ii. " Sidere inextinctam aeterno quod Lampada prodis, Magnum, Erneste, tui nominis Omen habet. Aemula Perpetui ut te Laminis inclita fama Saecla per & genteis penna adamantina agat. Iii. Fatidico Lachesis rutilantem uiderat Astro Lampada: quo Genio lucet hic Ignis ait. Balsameo cum Uitae Oleo quae faedera Lychno; Uitam Homini, Lychni Spiritus unus alit. Quarta Soror nobis qua Pallade nata, Sorores? Iam sua Paeoniae nent sibi Fata Manus. Atropos & Lachesis iam fabula, fabula Clotho. Ipse suae Parcae est iam Fabricator Homo. Aliud B 4 Aliud. Occultior quid Mundus Homo queat, Astrali in illo Inuisili & Igneo Mirere Portentorum ad instar: Coeli & Opis Thalamus quid Ingens, Catena uatis quid trahat Aurea, Platonis abstrusus ue quid Aunulus: Quae Seminalis rerum in Orbe Sit Ratio, quis opertus Hylech Pernosse rari Daemonis est, Tribus Sit unde origo Principiis: suam ut Sal terram; at Ignem Sulphur; undam ut Mercurius referat Perennem: Ter qualis Hermes Maximus, aut Geber, Uel Ostanes, uel Morienes sagax, Bacchon uel Lullius'ue, & ille Heluetius Chymicorum Achilles. His, macte, Burggraui, Geniis tuam Inito Messem, ac Mulciberis sacri Explora ab Aestu pharmacorum Balsameos Medico liquores. Formas in Herbis Officii indices Medelae in usum Paeoniae asseras Radice Centri enucleata: ( ipsa superficies colorque, Ab inquilino ceu domus hospes est. ) Quod rariorum hac arte Machaonum est. Ad Aesculapi Numen itur Progenie Magia hac Olympi. Marcellus Uranckheim Aliud eidem ὲπιφήμισμα Martius audaci quo tinctus sanguine Rhenus, Quaque trucis Marii sint territa signa bipenne, Teuthonicas quibus in campis aut Roma secureis Fregerit, & Latio indomitus quo Belga cruore Cesserit, armistrepo Andini crepitare cothurno Smyrnaei ue Senis lituo haud iuuet. Ardua Fratrum Praelia Terrigenum, & cupressina fulmina Rhaeti, Centimaniue Gyae. Enceladiue immania bella, Uatum ingens labor est aestro maiore ciendus. Non faecunda mihi tam Flumina Phocidos, haustu Parnassus ue biceps tanto praecordia inundat, Incesta ut referam Cadmaeis proelia Thebis Phlegraeas ue Ioris flammas, & busta Philippos, Ciuica, Cannensique graueis a strage tumultus: Signa Remi aut sero reddentem foedere Parthum, Barbarus atque acie qua debellandus Araxes. Sint aliis tantis qui immergant fontibus ora. Remus aquas dexter mihi radat, laeuus arenas; Muscosi uerna inuitat qua semita fontis, Leniter ad tenerum Lympha saliente susurrum Nulla dolum pauidis tendunt ubi retia ceruis, Nec Lupus insidias pecori struit asper inerti, Aut Leporem e lustro deturbat odora canum uis. Sed Ruber Hortorum Custos ubi falce Priapus Terret aues, & agris praesentia Numina Fauni Inter Hamadriadas ludunt & Oreadas, almi. Fas ubi Ter Magnae gremium pio inire Parenti: Et Cybeles tractaresinus Mihi matris Alumno. Scrutarique almi immensa incunabula Mundi. Ad Nihil ut Chaos hoc descenderit, Amphitrite Queis Molem complexa sit hanc ingentior Ulnis. At nexu Pater Omnipotens quo Coniugis Aether Se gremio Omniparae insinuet, foetusque profundo Corpore seminii genitalis ab Imbribus aura Rorifera com mistus alat, Iam Maximus Ignis Numen Auis habitum, summi uel Numinis instar; Palladio maius Phrygiisque Penatibus & Diis, Mundi Anima, unde Uigor fluit entheus omnis in omneis Terraique, Marisque sinus, Caelique profundi. Naturae Faber aetherea quis Mulciber! A quo Aemula Diuinae pernox Industria Mentis Dedala monstrosi capis instrumenta Laboris: Eruat aetherei succo ut rutilante Metalli Protinus Aurifabri foecundos Pulueris ortus; Ipse per anfractus uastos & opaca quod antra Uix annorum Horis genuit tot Phaebus Elixir, Et comes alma Soror Phaebo, & Cyllenius unda Cui fluit Argenti riuus spirante Perennis, Ordia sidereis perhibent quem cedere uenis. Usque adeone Homini nihil intentatum & inausum! Et nihil ipsa sacro Inuolucro Natura repostum Noctis inaccessae tegit, horrentisque Silenti! Tanta suine illum generis fiducia cepit? Regifico ut semen Spirans Aurenio inurat, Eius ut ex atomo, ( spumanti uertice Pontus Si flueret Uiro Argento, ) Aequor in Aurum Extemplo ( infandum! ) pelago concresceret imo? Siccaretque stupens Auro Thetis uda capillos, Immotaque rigens Tritonum Exercitus unda Haereret, nec rauca truci sale saxa sonare Miraretur iners Glauco fugiente Palaemon, In manibusque suas Pater Ennosigaeus habenas Coeruleosque sibi Currus Axemque tonantem Cerneret at tonitus fuluo obriguisse Metallo. Hoc placitum o Superi! Tantis mortalia Curis Corda acuisse Hominum, ut meditando extunderet artes Ingenium tantas, & dira Cupido sciendi! Nec sat erat, quod prima Ceres mutarat arista Chaoniam stauente dapem, & monstrarat aratro Triptolemus rastrisque grauem proscindere Terram! Miscueratque uuis Acheloia pocula Bacchus? Et nihil est alnis maria omnia obisse cauatis? Ac numeros stellis positos, coeliue meatus Signatos radio? Sat erat uel Semina flammae Abstrusa e uenis silicum excudisse, leuisque Scintillam folii seruasse in fomite natam, Dona uel exeso Cerealia frangere saxo; Quo Labor & duris urget sub rebus Egestas. Hactenus haud satis Inuentorum aut Artium abunde est? Tantum Ignes Animaeque ualent! Qua Sorte potestas Haec cessit Pater Ignipotens tibi? Membra Pyracmon Sat tibi quod nudus sudat, Steropesque tumenteis Exanimet folles, & uastis ictibus atrox Uulnificum Chalybem Brontes domet arma Tonanti Aetnaei expediant uasto Cyclopes in antro. Neue aliam Artificum curam continge Laborum: Si fas Mortalem ingenio haud contendere Diuis Esse putas, nec Coelum extremas trudis in artes. Ecce tibi facula praesagam uate Mineruam, Cui stimulos ima sub Pallade nullus Apollo Concutit, aut Adytis uocem Cortina reclusis Immugit, Laurus ue sacro dat signa Tremore. Fatorum Interpres sacer est sine numine Phaebi, Lychnus inextincto uiuens de Sulphure: qui non Euboicae instar Anus foliis sua Carmina mandat, Ut quo quaeque modo fugias ue feras ue pericla Turbata obscurum a uentis sit fronde reperta. Inuentrix oleae pinguis iam cedit Athena. Fatidicae huic Lychno cedunt, tria Fata, Sorores. Uirgatum ponit calathiscum maxima Clotho: Ante pedes tenuis cui mollia uellera Lanae. Et medio Lachesis libratum in turbine fusum Deserit; aridulisque haerentia fila labellis, Aspera, acerba tuens, irato uellicat ungue Atropos, aeternum pallenti dente laborem Incidens dirumque immani sibilat ore, Mulciberi excidium Aetnaeisque minata cauernis. Hesychius Eleutherius. Aliud. Ne crepet ampullae coeli de cardine lapsae Galliae inexhaustum per tot iam setla liquorem; Urbs Pataua Olibii ne iactet fictile fictum: Aeternam solus tu tradis Lampada mundo. Petrus Goldmannus Scotus Med. Doctor. Aliud. Dia capellati prodit cum syrmate Pallas Eia, age, sed quali? Miretur quale Iuuentus, Qualeque miretur nec non longaeua Senectus. Qualis at est Pallas? Thesauri fertilis alma est Heroi Pallas; qualum fibi scribat Achilles Morte Menaetiadem qui fusum & ab Hectore dira Uendicat, atque Hostem porrectum extendit arena Hic tibi Achilleum, quod gens Mauortia diae Naturae ex adytis armis inuicta capessit, Haurit, & exantlat: quaeuis secreta repandit Qua secreta Physis decliuibus abdidit antris. Si tibi Amaltheae cornu, si copia rerum, Si placet ambrosio cum nectare ne fuge, sumas Nepenthes, curas abolens & nubila frontis. Threicio ne forte cadas uel acinace, telis Nere cadas ullis, noceat uel missile ferrum, Hinc pete & antidotum, qua Uirus, pila, Sarissae Quicquid & ancipitis tibi Martis praelia miscent, Si sedet obiecto tibi pectore miles, hebescunt. Hoc in Mazonomo tibi promitur omne, quod optes, Quodue aueas; framea est horrori, machina belli Causaturue metum, uel Equorum dura lupata. Protinus hoc locuplete penu contingit habere, Si quod alimma tibi non displicet, ut tibi crura Liuida, uel nigro medices squalentia tabo, Hoc tibi aloepheium fuerit, si plumbea glans, aut Grando tibi officiat, quae scloppo eliditur, Ecce Extrahitur subito laesis haec artubus, unda hinc Estque petenda tibi prorsus diuina, per artus Haec si fundatur, mox restituuntur & artus. Si quod Ochyruma instituas, tibi militis usu In promtu decus est & gloria, sique reuulsis Est claustris opus, haec clathros tibi & unda reuellit Si forte undosi maris aequorae remige dextra Metiris, uectusue liburnide coerula transis Nauticus integro funis tibi robore firmus Semper erit, nec te terrebunt grandia phocae Monstra maris, clypeo semper quasi tutus abibis, Tutus & insidiis non obiicieris acerbis. Talia, quae cecini praesens promittit Achilles: Non qui Priamiden Mauorte Lycaona saeuo Abstulit, hoc praesens sed qui tibi pharmacon ad fert. Quem tibi sudarit Germanae Stirpis alumnus Ernestus, qui Burggrauius cognomine fertur, Qui Belgas, Gillos, diuisos orbe Britannos Antrigones, Geldros, Batauos, & Teutonis orbem Quique Caninefates uidit ueteresque Caycos. Scilicet aeternum trans scripsit ad aethera nomen. Haec non magni operae preti animo sincere candido In immortalitatem Ss. amicitiae seruandae fingebat & consecrabat. Dexterrimo ingenii Genio & claro & Nobili D. Ioanni Ernesto Burggrauio Neost. Palatino in Theophrasteae impenetrabili Scientie abyssos maxumen Experienti Disquisitori & τῆς Χυμικῆς miro Admiratori Horatius Durellus Eques Florentinus. πάντεχνον τὸ πῦρ. Clarissimo & Expertissimo, Domino Ioanni Ernesto Burggrauio Iatrospagyrico Doctori amico suo multis nominibus obseruando. S.p. Nobilis clarissime Domine Doctor. Quod importunius te literis alloquor ignoscas uelim, Meenim amor etiam absentem compellit, ut te non aliter nisi fama notum diligam, cum sciam te & optimis literis instructum & Iatrospagyriae addictissimum esse, Et ansam dedere partim tui beneuoli, partim etiam Glossa Gluckradiana in Beguinum lib. 3. cap. I. ubi tui honorificam mentionem agit, meque ad tuum libellum Biolychnium secundis curis augmentatum & publici iuris factum anno 1611 remittit. Sed quoniam nec in mundinis Francofurtensibus reperi, & interea tamen uidendi amore satagam, te etiam atque etiam rogatum uelim, ut dictum Tractatum, & si quid amplius sit, huic tabellioni, & tuo & meo amico tradas, nec dubites, quin satis facturus sim, ita tuam samam ulterius dilatabis, & multorum animos tibi deuincies: Hoc facito & te a me amariscito. Uale. Moguntiae Decembr. anno 1627. Obseruantissimus Tui. Marcus Bausman Medicinae Doctor. 34 Alia Epistola. Nec impudentem nec temerarium Excellentissime Clariss. uir Domine Doctor me dixeris, ubi scriptorii huius negotii rationes, ut spero, cognoueris. Postquam enim Praestantissimus uir Dn. Iacobus Sidericus mense praeteriti anni Octobri consulendi gratia me accessisset, atque inter caetera Tui quoque ( quem, sic persuasus, ante 16. annos Zazeli obiectum credideram ) nunc Rediuiui fecisset mentionem, singulari certe animi laetitia perculsus, an ualeres, & num literae tuto ad te perferri possent, exploraui. Amorem namque & desiderium tui excitarat singularis meus amicus, D. D. Ieremias Funccius p. t. Argentinensium Xenodochii Physicus, in exhibendo & perlegendi dato Biolychnio tuo: eundem ac idem auxit D. Gluckradii commentarius, non ita pridem in Begunini Tyrocinium scriptus. Ab quotieste rediciuum, ut praeceptorem & absolutum Informatorem secretissimi illius Biolychnii mihi exoptaram? Quaemuis autem repulsam suspicer certissimam, nihilominus tamen eo prae nimia discendi cupiditate deductus sum, ut iam per Nae Lumen Te obtestor, siquid communicandi possideres, libere pectori meo Hermetice obsignato concrederes: talionis quidem lege, ubi in meis ( quae tamen exigua & pure Tyrocinia erunt ) quid acceptum noueris, manda, iube, postula: nec ero, qui impediam, potius omni ac quidem citiori occasione ad Te que expellam. Aliquoties de propria mea Mumia siue Rubino, Rore Iouis Amphisbaenato aut Dionysiaco mixto Clyssum Spagyricum qua potuerim maxima industria confeci; Uerum omni tempore Margarita per concauum accensa mox disparuit: aliae itaque requiri χειροτεχνήματα necesse est. Alias Microcosmum, ceu omnium Creatorum Clatrum, ( postposito Medusae capite plaebeo, famelicis tantum carocharoque ) adoro & ubicunque potero ad ipsius aleph yod gimel samekh reish perueniendi aditum inquiro. Stupendos siquidem effectus in huius Magnete per Transplantationis sc. Methodum, cum Emplastro quodam Magnetico e Microcosmi sale fusili parato, edidi: Qui tamen morbi nunquam, etiam decies exaltato Centro Minerali Medusaeo, alias potuissent extirpari. Sciens loquor. O quam felix, ter quater que felix, qui sui cognitionem exactam. Physice & Magice ( non dicam Architypice ) acquisiuit: Sed sufficit, animi mei sensum & scopum breuibus delineasse. Porro, quae Dn. I. S. Concernunt etc. Haec sunt Excellentissime Uir, quibus currenti calamo aditum ad longe desideratum D. D. Burggrauium, aperire statui: non quidem ut impudenter responsionem urgerem, sed in Dn. Epistola. S. sanitatem me explicans, pa36 tienter, ubi dignus fuero, candem expectarem. Uale nunc felicissime cum Tuis, & si quid contra humanitatis aut modestiae legem peccatum fuerit, amice condona. Tui studiosissimo Weisenburgi ad Rhenum 20 Februarii, Anno 1628. Antonio Frey Med. Doct. Post Script. Memini antehac aliquot scripta abs te publici iuris facta ut Biolychnium, Achilles rediuiuus & alia plura: sed nullum hactenus ( exceptis Balduimi Clodii Arcanis & officina Chymica abs te edita ) possedi. Maximopere itaque & amice informationem peto, ubi nempe locorum, & quibus in officinis ( Francofurti uel Argentinae ) meis quibus cunque sumptibus comparare possim. Iterum uale. Ioan. Ernesto Burggrauio Neostad. Palatino εὐπράττειν. Uenetiis tuae mihi oblatae litterae; imo uero merum gaudium, mi Burggraui, quia litteratae & longiores. Unde tam larga nobis stili tui usura? Cui exiguum adeo foenoris litterati credideram, ut corporis ab itinere attenuati indicium faceret scriptionis nostrae macies. Ueri hoc in nos amoris tui ἐνέχυρον quo me uadatum habes uicissim, qui possis arctius? Omnibus suis, ut uos loquimini, Tincturis radicalibus, & Impressionibus balsamicis. Sed quid in hac Dapali quamuis tua cana, & saliari conuiuio, scitamentisque secundarum mensarum a te appositis odoratis recentibus? A Sale iis insperso, non dicam attico; sed Astrali illo Occulto, Inuisibili, Aeterno, ex Oeconomia Naturae lautioris Olympica: ( etsi lances & uasa longiore situs qualidiora, id est, pagellae mucidae, attritae, pertusae. ) Fastidium deterserunt, famem nondum fregerunt. Iam pridem enim cochlearum in morem sitientium, quibus de coelo nihil irroratur, uel ut ait ille, illiquitur, proprio succo uictitabam. Symmachus ad Ausonium. Et tantae fortunae aruspex non eram; etsi his uicibus humana uariari scirem ut defectui succedat ubertas. Αντίδωμι οῦν καὶ ἀυτός τὴν ἴσην, ἀλλ ' οὐ τῷ τῶν ἐπστολῶν μήχει Repono itaque & ipse aqualem. μήκει μᾶλλον, ἢ τῶ τής εὐνοίας μεγέθει τὰς τῶνν ἑταίρων φιλίας ἐκτεἱνεσθαι δεῖν κρίνων, Cum Iuliano Imperatore. sed non epistolarum prolixitate magis, quam beneuolentia magnitu line famitiarium amicitias extendi oportere iudicans. Euge uero sic peregrinationibus tuis Belgicis, Anglicis, Gallicis in Mellificium ito Spagyricum, & ad Chymiologiam ceu ad Cynosuram nauiga: ut cum iis stipendia facias, qui hunc in morem Pyrotechniae Chymicae ministeria & mysteria obeundo e sinuosissimis Daedalae Naturae Labyrinthis & Circumferentiis perplexissimis, ad Ariadnaum Quietis, id est, Ueritatis Filum ac Centrum ea educunt γνησίᾳ ἐγχειρήσει, & Fauentiore Mercurio θεωρήματα καὶ ἀποδεί¬ ξεις ἐπιστημονικάς, quae, ut olla feruens muscarum insessus, sic liuorem habeat Mysochymicorum, quibus nil quicquam iniustius. Sed quid hoc esse dixerim, quod meum super Occultis quibusdam Bonae Deae uestrae Sacris, e Fano illius educendis consilium postulas? O affectum! Qui animo tuo illapsus, ut phlegma oculis, adeo eius aciei & perspicacitati officit. Feram, si moribus, non ingenio nostro, tributum illud sentiam. Et difficilior est alias Mineruae nostrae Themis ac morosior, quam ut in laetissima ista latissimae Florae uestrae Prata nos exspaciari sinat. Patroclum quidem audio ad Achillem suum festinantem. Hom. Αγαθὴ δὲ παραί φασίς ὲστιν ἐ¬ ταίρου Bona est admonitio socii. lib. 5. ιλ. ό 38 Epistola. 39 Epistola. At solum hoc possum tibi, quod Elienses Athletis suis, ut est apud Philostratum, in Olympica ituris: de Uita Apollonii. Audenter stadium intrato quicquid alias me nosti excussa inuicem Ulpianorum, Paullorum, Gaiorum, Modestinorum, Seruiorum, Iaeuolenorum, Labeonum, Papinianorum nostrorum ferula in amoenissimum illud Mundi liberioris uestri Suburbium libentem excurrere. Stupendam illam & prodigiosam, de quae in Belgio inaudiueram, Bataui istius ( Cornelio Drebbelio ei nomen, ) te in Anglia Sphaeram uidisse scribis, qua Mobilis Sempiterni Uirtute, perennes explicatissimosque siderum coelestium meatus ac leges temporum, motuumque in iis praedestinationes repraesentauit. Uide Paulum Scalich. de Myster. A coelo, quod Internum recentiores uocant, illud est, hoc est, Astro inuisibili, seu Mundi Anima, in haec, quae uidemus, non uidemus, infusa, diffussa, quae Naturae Hylech, Ens Seminis & Uirtutis est Philippo Hohenheimio. Hebr. Can. 8. ubi de rota Ezechielis in rota, & Uitello in medio oui, exl. Hoc intellectualiter operari est, & per Meridiem ligare septentrionem, aut nihil est. Amunoth. Et de Myster. Chaldaorum: ubi de transanimatione Empedoclea de Zoroastrea Sirena, de Mosis & Heliae ieiunio, de collegio Brachmanum abstemio, de Hierophantarum castratione, Orphei deserto Thracio. Pythagorae silentio, & Epimenidaeo somnio. O Architectum occultum, a quo omnium rerum Motus, Forma, Uicissitudo, Flexus, Fluxusque! Qui ueterum philosophorum, ad nudum intellectum dispositas putat exercitationes, non ad operationes huiusmodi & finem ceremonialem, nimis arcto & angusto, uado augustos uiros includit. Qua arte Globo isti indita, inclusa satis rimabimur? Poeticum hoc est Coeli Opisque ni fallor, matrimonium: haec influentiaelis illa omnium Combinatio, haec Catena Homerica, hic Annulus Platonicus, cuius e Naturae Adytis eruendi gratia prisci Sapientiae Dictatores, Democritus, Pyhagoras, Plato, Apollonius, ad Brachmannas, & Gymnosophistas, & Hermetis columnas commigrarunt. Homo Batauus in suo uel confini solo inuenit. Aurem Batauam tu quisquis es qui dixisti, qui probasti, " Fias recantatis amicus Opprobriis, animumque reddas. Horat. Carm. l. I. Od. " Admirabili sane modestia D. Erasmus eximium illud omnis litteraturae politioris καὶ τῆς φιλολογίας ταμιεῖον, non maiorem suae Hollandia tribui laudem ait, quam si dicatur a Martialis iocis abhorrere, quos etiam ipse nequitias appellat. xui. Et quantulum est, quod ingenium illis ait non negatum esse? Mihi sic uidetur, tam istos peccare, qui uera se uirtute non aestimant, quam illos, quos nimium effert. " Caecus Amor sui. Hor. Carm. l. I. Od. 18. Et tollens uacuum plus nimio Gloria Uerticem. Epistola. las dixero? Non Aristophanis ille mihi: ἂγρο¬ κός ἐστι τὸν σκάφήν σκάφήν λέγων, haec δακ¬ " An ingenia dicam mediocria, si Erasmos, si Iunios, si Douzas, si Grotios, si Meru41 τυδείκτως de istis & aliis, quorum laudibus nefas est aliquid. "... Hor. Culpa deterere ingeni. " De Alcmariano illo hoc institueram. Carm. l. 7. Sed ecce tibi alterum huic conciuem! Od. 6. Iacobus Metius est ( frater Adriani Metii, Uiri ob singularem in Scientiis Mathematicis praestantiam Clarissimi ) qui Perspicillum inuenit, quo turrim uel corpus aliud quodlibet tribus milliaribus Hollandicis dissitum, uelut pede collato & ad oculum dimetitur exactissime, & Angliam e littore suo clare prospicit, & alia de Lunae globo; de Galaxia; de Stellis, quas Nebulosas hactenus dixerunt Astronomi, de aliis circa ouem erraticis prodit inaudita ueterum aeuo nouitate. Quam pene τάς μηχανὰς μετὰ τὸν πόλμον, mi Gallilee, & perspicillum illud tuum cum Obseruationibus ἐκ τῶν ὑπερβερεταίων? Galilaeus Galilaeus Matheseos in illustri Patauin. Professor. Et Sidereus Nuncius tuus Callipides erat, nisi inter caesa & porrecta, quod aiunt, nescio quid aditum fuisset operae homini Batauo, & ad huc imberbi, qui citius Instrumentum tale inuenerit, quam eius a se reperti famam sparserit, adeo ut rumore de hoc diuulgato, ad consimilis Organi inuentionem te deuenisse confitearis ipsemet, cuius beneficio Obseruationes illas prodis isti in Lunae facie; fixis innumeris, lacteo circulo stellis nebulosis: & quatuor Planetis, eorundemque: circa Iouem periodis. Age uero, dum alteram tibi muralem cedimus, ne Isthmum Sinapi bibas, si prodita Organi huius beneficio sidera, quae tibi Cosmica uel Medicea, primus Repertor, uel Mauritiana, uel Nassouia dicat a Polemarcho nostro incomparabili. At nec illud inuentum pro facinore palmario uel basilico habet, uel ex eo Perspicillo ναύφρακτον βλέπει.. In alterius cuiusdam Instrumenti congeneris indagationem cura & cogitatione aebit perplexiore, & se reperturum sperat, quo extra Horizontem nostrum in auerso Hemisphaerio ultra finitorem hemisphaeriorum, in Lunae globo, ceu speculo obiectas & suis quibusque limitibus distinctas regiones, uelut ad oculum intueri & quid rerum in iis, de grauioribus motuum mundano tum momentis geratur, possit obseruare. Quod si fauente Coelo excogitarit, quod de Augusto est apud unicum Poeticae sirenophoenicem, de hoc Artifice liceat usurpare, ut Metius sit, "... quem mox quae sinon habitura Deorum Concilia, incertum ". ut Plato retractet, quod in Phaedro est, de stoliditate eorum, qui in nauibus educati sunt: Epistola. & Plautus, quod in Cistellaria, de moribus maritimis faceto lusit scommate, Nam in prae43 senti negocio nec hunce pudeat, nec illum etiam παλινωδειν. Hinc apud Graecos mortaliam σεισιδαι¬ μονες άους omnium pene locorum. Ille ergo Genuinus Hominis siue lar est siue Penatis ( quem Daemonem ueteres & Familiare Genium dixerunt ) Internus Hohenhemio Adech est, Euestrum Trithemio, ut apud Picum Mir. & Conc. est, quo illa Magicarum e fauentioris Naturae sinu operationum prodigia edit, scintillula Animae Mundi, quod aiunt, Magnetica, seu Astrali rerum omnium Spiritu insensibili, Harmonica superiorum & inferiorum, id est, Maioris, Minorisque Mundi Conspiratione; θεοὺς και ἡρώας coluit superstitio. Et Romanis in illa morum seueritate sui erat Genii & Famuli, Anculi Anculaeque id est, minorum deorum. qua & aquas illas Globo uitreo Sphaeram illam inclusam ambiente, ut scribis, inditas, Aeuiterno Motu, Motore uero Interno, an Externo, an Utroque? Certis statisque temporibus credo suis agi incrementis, progressionibus, regressionibus, Harmonica cum Oceani aestu Sympathia, continenti ad momenta & puncta etiam accessu, recessu. En tibi apud P. Sc. de Myst. Hebr. cap. 10. Communicationem Microcosmi & Mundi sensibilis: Dearumque numina, ministeriis superiorum deuota. Mundi item corporei & intellectualis. Et quod habet can. 2. Uide Xenoph. Maronem, Ual. de Myst. Pers. Nulla uirtus in caelo aut in terra seminaliter est, quam & Actuare & Unire Magus non possit, hoc est, Maritare Mundum, Anima stante non cadente, quae est Magicae Uirtutis totius forma. Flaccum, Silium, Festum, etc. Can. 5. Claudiani illud alter ab Archimede noster hic Architectus audiat. " Iupiter in parro cum cerneret Aethera Uitro, Risit, & ad Superos talia dicta dedit: Huccine mortalis progressa potentia curae? Iam meus in fragili luditur orbe labor Iura poli, rerumque fidem, legesque deorum. Ecce tibi Batauus transtulit arte senex. Haec forma est eiusmodi in Mundi corpore, qua in humano corpore noster est spiritus, u enim animae diuinioris nostrae uires per Spiritum seu tertium quid membris insinuantur, sic Animae Mundanae uirtus prima per hunc spiritum, quem Essentiam quintam diximus, uniuersitatis, cui a diuersitate nomen est, per omnia dilatatur. etc. " Ab anima Mundi, hoc est, seu Formae Spirituali generica, communissima, secretissima, quae unum & duo, & tria est, uinculum nempe tertium apprehendens duplici termino, duplex extremum, supremum & infimum id est, quinta Mundi essentia, non ex quatuor elementis conflata, sed quintum aliquod super illa ac praeter existens. Parem fere stuporem immittit Organi istius Musici, tibi uisum auditumque τεχνούρ¬ Tali Natur - Artificiali Motui aemulum, nec non Antiperistaticum. γημα, quod eiusdem siue Mobilis, siue Mouentis, Aeterni Uirtute ( Architecti relatu ) Coelo puro, Sole libero, sola radiorum ab eo strictura excitato intus Cithaeraedo illo Genio, 45 Epistola. Mobile, nullo Mechanico externo, uerum interno Principio nitens, cupido cui uis abstrusioris Naturae Liturgiae scrutatori, non minus admirando, quam iucundo spectaculo, apud nos cernere licebit. nulla Organicinis manu admotae, symphoniam edit coelestissimam. Quid uis dicam? Dignum esse Magnum Regem Archimede isto altero: dignum Archimedem Batauum Magno illo Rege: Hic, quod terminum sibi non statuat, ex hac Magna Naturae Academia in hoc Mundi Theatrum producendi, quae omnis aui admirabitur posteritas: Ille, quod finem non faciat tales Daemonas honoribus tam exquisitis mactandi: quod eum non fatiget liberalitas, nisi quando cessauit, Ausonii ad Gratian. * uerbo. qui hoc per Fortunam adeptus est, quod ambitione quae siuit nemo solertius. Id quod clarissimo uiro D. D. Marco Pausmanno, Amico nostro intimo acceptum ferimus. Non istac ab Elementis Uirtus est, sed formis seu speciebus Rei, huius uel illius. Et exigua harum qualitatum quantitati uires insunt, praestigiarum ad instar, quarum non est capax elementalis qualitas.... Diuinum itaque formarum robur est: at elementalis uirtus, quia materialis, ui multum agat, multam desiderat materiam. * Gratiarum act. ad Grat. Aus. τὸν περὶ πάντων Ζεὺς ἐνέηκε πόνοισι διαμπερές: ὶλ. κ. ut Regem Achiuorum illum Homericum. Quem supra omnes Iupiter iniecit laboribus assidue. Ea est Artificis felicitas, ut rationem eius reddat neminiquem Augusta Maiestas Imperatoria suo Regi inuidei: Caeterique Deo Cari & Proximi Heroes S. Imperi Proceres inuiderent; Ernestus Elector, Coloniae Ubiorum Archiepiscopus, Henricus Iulius Brunsuicensium Dux ( in cuius Illustri Helmstadianae percelebris est Cornelius Martini Philosophiae Antistes ) Magnus Chattorum Princeps Mauritius: cui quid non debet Respub. Iathrochymica? Cum animam eius ei debeant, qui apud eum sunt magni illius Ostanis, Osiridis, Hermetis ter Max. nepotes, quorum Choragus inibi Ioan. Hartmannus. Quid de Patina illa ex Electro illo Physico¬ Magico conflata, Myrrhinarum istarum adinstar, quae Porcellanae uulgo, insigni magnitudine ( qua solidam e Smaragdo Uenetiis nos uidisse perscripsi ) quam, dum inibies, uidisti apud mercatorem quendam, Rei Spagyricae & Pyronomicae non inconsultum, qui ex China aduectam, a Sacerdote ut putabat, conflatam eam habebat. Quae miraculi praestigiae? Aerem ui Magnetica in hanc contrahi, constipari, in rorem cogi, eodemque ( uelut intus fonticulo scaturiente, ebulliente ) impleri: Quod si depleatur, aquam confestim nouam suboriri, nec ante sisti incrementum, quam tota repleta sit. Quod si Pauor & Horror ille ac Fulmen Pelischthaeorum, Schimschonem dico, eam ad manum habuisset ( si fas a Patina ista ad illud ire miraculum ) cum caesis asini maxilla 47 Epistola. mille hostibus ad mortem sitiret, de hac bibens restituto spiritu reuixisset, nec fortean Fons ille in Lechi repente erupisset. Ut est ludic. 15. sect. 14. Haec fieri uidebimus, & non exoletum erit illud Apollinis etsi ex Tripode: Soli Chaldaei sapiunt: soli uel Hebraei. Μοῦνοι χαλδαῖοι σοφίαν λάχον, ἠ δ ’ ἀῥ Εβραῖοι, Euge diuine ac Deo care Caesar, cui in mentem uenit dicere; Nequaquam homines esse nos, sed Partes hominis. Exerc. 184. s. 4. Ex omnibus enim aliquid fieri posse, idque non magnum; ex singulis pene minus, quam nihil. Hac uideres, & Deo Opt. Max. similiores esse nos posse Bonitate quam Scientia decerneres? Exerc. xcix. Aut, quod magis nouum mihi quidem, Uniuersi terrarum orbis perfectionem inter Persarum Regnum ultimum, & oram Lusitaniae a Deo esse constitutam? & in hoc limite homines, in Chinis & Indiis pecora? Quae Orpheo est μήτηρ πολυμήχανος, alia eius est perfectio, quam ut terminis etsi a Caesare positis includatur, & citius fines istos, quam alter ille Caesar Rubiconem, transierit. Partes etiam Hominis inibi esse, quam dixisses malim quod de nostratibus te consuesse ais, Partes inquam tua uenia, quam nobiles? a quibus Inuenta ista & alia, quorum Partem aliquam Hominis Europici non pudeat nobilissimam, uel quamlibet in eo tus Orbis tractu, quem determinas: Inuocatione Diuina in Hebraeo- rum My- steriis acquiescimus. sed nec totum hominem pudeat: non dico Uarronianum ab humo deriuatum ( Nam quid huic insit, quod non commune sit putidissimis etiam animalibus? ) sed eum cui origo ἡ ὁμόνοια, a concordia, quae ei est, & societate etiam cum Iaponiis: ἡπερ ὁμοιότης, quae ei est cum Diuina Mente & Intelligentia, ab Aeterni istius Esse simulacro, Memoria. Intellectu, Uoluntate, Trinitatem Simplicissimam repraesentante, in qua illud, quod est, essentialiter est, & similitudinis suae expressam habet imaginem. Exesto hic Graeculi aut H. spanioli Uernulae ingenium. Equidem quod in me est, ita statuo: De Chinis & Indiis ( de subtilitatibus subtilitatum a te explosis pauculis, ex edicto tuo, cedimus, nullo pro nobis Interdicto ( Unde Ui ) non usque adeo Silentii pudorem Patrem esse Cardano debere. Celsitudinem atque Magnanimitatem apud nos quaeras, inquis. At hic ut inter homines, inquam, siue Partes hominis: illic autem non uti inter pecora: Sic enim licet ist haec insectari, exemplo Caesaris. ubi & mulierculas, ut partes amoris primas apud maritos demortuos uideantur obtinuisse, certatim in rogum se uiuas coniicere, iam inueteratum est. Pacis, Legum, Morum, Uirtutum authores nos, inquis. Nam quod delitias generis humani in Indiis ponit Cardanus, eadem ratione effeminatissima muliercula, non illo Naturae patrone dignum uerbum. Epistola. Sed nobis, inquam, non illis ( nisi Religionis dixerit quis49 spiam, & hisce nostrates copiis superiores. ) Sed & belli, & Litium, & Inhumanitatis, & uitiorum nobis autores. Bellorum ministri, inquis, Eheu calamitatis quae omnibus gentibus, non solis... μυρἰ Ἀχαιοῖς ἄλγὲ ἔθηκε. Πολλὰς δ ’ ιφθίμους Ψυχας ἀΐδι προΐαψεν Ηρώων, αὐτὸυς δ ’ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν, Οιώνοισι τε πᾶσι. Et in hoc stadio uictores sumus, & gnauiores, quod insaniae tam cruentae memoriam testem relinquimus posteritati? ιλ. ὰ Infinitos Graecis dolores attulit: Sed ad chordam " Bellicosiores nos, Artium Dictatores, Scientiarum Inuentores, Sapien tiae conditores excellentiores. Multasque fortissimas animas Orco demisit Heroum: " Cedant his copiis omnes Indiae: sed & Indiis & Chinis suos cedamus homines, aut Partes hominis indigenas. ipso uero praedam dilaniandam canibus fecit, Altibusque omnibus. Optime callemus nauigandi rationem. Optime, si ad necessaria commercia: non ad insaniae marinae fomenta. Sed agros melius nos colere, quis credere me prius coget, quam illos frugum nostrarum indigos fidem fecerit? De quibus Exerc. Cuius Nationis in uentum Bombarda, quaeris? cxii, Petr. Chinensium esse iam receptum est aliquot ante hoc nostrum saecula: Maph. & alii rer. Et tubulis illis anthracotheiosalenitro. Indic. ( ὅς τ ’ ἑφόβησεταλά φρονάπερ πολεμιστήν ) sriptores. D plenis ιλ.ν Quiterreat fortem licet uella torem. plenii iram Iouis ante nos imitati, ausu plusquam Salmoneio. ιλ. κ ueluti cum fulgurat. Ως δ ’ ὅτ ’ ἄν ἀστράπτη ποσις Ηρης ἠυκόμοισει Τεύχων ἢ πολὺν ὄμβρον ἀθέσφατον, ἠὲ χάλαζαν Ηἑ πόθι πτλέμοιο μέγα στόμα πευκεδάνοιο. Maritus Iunonis bene compta, Parans uel magnum imbrem, immensam que grandinem, uel alicubi belli magnum os amari. De horologiorum momentis eadem hic non adstruo: Et de rotarum machinularumque congenerum circum actionibus, temporum comitibus, herbam illi nobis cesserint: at Typis metallicis memoriae aeternitatem praefixerunt, & tempus ipsum librorum perpetuitate ante nos superarunt. De auro, quod Cardanum ibi coquere ais, facete, ut omnia. Et in qualitate perfectionem, non quantitate perpendi, Cardanus, ubi de Macrocosmo & primis Naturae Persuasionibus disceptandum, nullus repugnarit, De Microcosmo si nobis ceu Arenariis in stadium prodeundum, sed litterarii certaminis, id est, nullo uel precio adductis, uel supplicio coactis, quantulum obtinebit illa in qualitate perfectio? Quid in humanis & Gazophylaceio sine quantitate, quaelibet illa Qualitas? Non Diogenem, non Cratetem, litis huius disceptatores; non Poplicolas, non Menenios, non Cincinnatos, non Scauros huius uelim controuersiae aerbitros: sed ἀλωάδας κὰι ῥυποκον¬ δύλους & Cradophagos caussidicos; sed Croesos 51 Epistola. & Crassos, & Hortensios, & Septimuleios, & Eucliones, iudices Prouocatis? Ad quam siue Gymnosophistarum, siue Cynicorum Curiam? Nulla pro uobis P. Ra. comitia, Seruio Rege, uel ante Pyrrhi in Italiam aduentum. Autores Charax, Eustath. Suidas. Nos ad Baeticos, ad Lusitanos, ad Uenetos, ad Batauos, & eos qui pro auro factitio tot hodie domi pene labores, quot ad nauigationes pro natiuo, susceperunt, non in Colchos, ut Argonaurae ad auream Phryxi pellem, id est, membranam, qua Chrysogoniae facultas erat descripta, sed per Zephyrum in Auroram & Antipodas. Uelitis iubeatis Quirites, inuitos ad haec subsellia pertrahemus. Agite uero & satagite, si in litis expensas condemnatis Philippaei uobis numerandi quantitate, quod aiunt, insigni: uni Philippeorum qualitatem & perfectionem inesse, quae centenis insit, contendite. Alia quaestor Arithmetices elementa ad calculos dabit. Aduersarii illudent: Praetor uero si indociles, etiam plus quam illudet. Rerum uirtutem, non uero numerum stectamus. Alibi uirtutem; hic numerum spectari uidebimus. Exulat hic Illud Phalaridis, quod Epicharmo scribit: τὴν ἀρετὴν τῶν ὄντων, ’ οὐ τὸν ἀριθμὸν σκοπούμεθα. Magnam nimis, Iuli Caesar, ut a Natura gratiam iniisti, quod aurum Indis non perfectius, quam nobis in Hungaria & Pyrenaeis dederit; sic ab Indis maiorem iniuisses, si pariubertate & copia indultum his tuis limitibus persuasisset Baeticis & Lusitanis, ut suas illis fodinas, uelut suas Aethiop. Helenas sibi habendas censuissent. Super uixisses, Magne Caesar, & Hispanis Macedoniaque exhaustis; Hungaria & Sultani Magni Siderocapsa ducenum Seraforum millium annuo prouentu nostratibus haud satis ubere, Indiarum ultima penetrari iam a Batauis etiam & exhauriri uidisses. Et Imperatores, Reges, Principes esse, qui homines illos follicolos, carboni uoros ( hoc tuo ludo in risum largum soluimur, & quid risu irritemur? Exerc. c. I. sect. xiu. Exerc. cui. ) quos dicis, omni ad se conatu pertrahunt, ut supplementa ab hisce ad praclara facinora uel eliciant, uel extorqueant a praeparata metallorum illa Beatitudine ( gratis animis acceptum hoc tibi uocabulum ferent, etsi in sententia a te contra sese pronunciata ) quam in auro haberi persuasum habent. sect. Ii. Quod si Scaligerum siue Fatum, siue Genius suus Pyrothechniae istius Chrysopaeiae, Spagyricorumque Arcanorum uere Consulto cuipiam conciliasset, qui in χρυσοχοειον istud manu duxisset, & κέρας ἀμαλθειας, siue Pandoram hancce ostendisset; maiorum ille suorum memoriam potentia sua renouare potuisset: Et si Canis nomine, ut pater imperarat, sacriad Salutem lauacri inauguratione, compellatus esset; Canes Scaligeri non omnes fortean sua fortuna defuncti ante ipsum fuissent, qua defunctos Mathematicus ille Forosemproniensium Episcopus respondebat: " Ideoque alterius Fati Dictatore, Noui sane Capite opus esse. " Auro factitio, inquam, praestitisset id, quod dixi, siue follicolorum, siue carboniuororum aliquis, quibuscum ei inimicitiae nimis immortales uidentur susceptae. Sed coiuisset ἀμνησικακία, & formidabilior Caesar fuisset Uenetis, quam Diocletiano erant Aegyptii, quorum libros omnes Chemicae facultatis conquiri iussit & comburi, ne recuperatis hac arte diuitiis animos rebellandi colligerent, si Suidae credimus: ut credamus, accedit Plinii de hac arte testimonium lib. 33. Hist. Nat. Et fides a titulis est, qui de Metallariis in Iustiniano Codice, cum post Diocletianum publice iam receptum esset, ex arena aurea, quae χρύσαμμος Graecis ( Aurenium alicubi reddit Caesar, uoce pulcerrima ) aurum facere, ut aurifices isti scrupulos quosdam factitii illius auri penderent Caesari; Exerc. cxxx ubi lapidem cum gemmae Ammochryso uetat confundi. Fossores decimam partem eius inferrent aerario uel simauis aurario. Uide ridicula de uocibus hisce, Balaca & Chrysammos, Accursii glossemata. Ad indefessum illud tuum ac potius inuictum ingenium prouoco: ubi alia metalla tam a Natura inquis instituta, ut ex eis aurum fiat; quam caeterae animantes, ut ex eis fiat Homo. Natura, ut fiat aes: id uero falsissimum. Repeto illud Mathematici: a te principium. Exerc. cui. Si maiestate salua liceat sic παῤῥησιάζειν. sect. Ii. Quid ni liceat? In gruem hostem Pygmaeus pugnet: Herculem ludet; nec dormientem laedet. Sic ego cum alphabetario hoc iunco in Caesarem ἰσοδαίμονα. Uerum est illud Phal. ad Timolaum: τὸ μηδὲν ἁμαρτάνειν εἰκότως ἴσως καὶ δικαίως θεοῦ νομίζεται. Et quid? Non eadem quis ratione dixerit, aquam suopte ingenio tam a Natura institutam, ut ex ea fiant lapides, aut ulmi frondes, ut ex iis nascaetur tophus, quam cercopithecos, ut ex iis fiant Elephanti? Non in aquae scrutationem pro uehor, quae caeli materia esse creditur, ex notatione Schamaiim, nec ut uirtus est nonnullis omnium rerum seminaria, unde principium fuit omnium rerum Thaleti & aliis habitum. At maniplos filicum, aut ulmi frondes annua madefactione uersas in tophum quod spectarit, non tam nouum sibi uisum scribit Ioan. Picus Mirand. domin. lib. 2. de auro, ca. 8. quam ictu pene oculi ferrum, argentum, aurum uersum in humorem. " Uidi ", inquit cap. 10. " inibi, monstrante amico non semel, minus decima parte horae disiici metallum sic, ut sulphur alta petierit, hydrargyros ima: uidi prioris metalli forma prorsus abolita subito nouam, id est, Una est & sola hac Diuae, quae diuum hominumque uoluptas inter sex illos Mundi arbitros, Reges Regum. Sic apud Mosen est, natantium in aquis productio, & in aere uolatilium. Et a creatione planta non germinabant, quod Deus non pluerat. Non enim magis nouum, quam quod Plinius in secundo scribit: apud Indum fluuium duos esse uicinos montes, quorum alter ferrum trahit, alter abigit. Quocirca abillo clauos e ca54 Epistola. Et ferrum excoqui a id est, auream solert a artis imponi " Satin clara uerba Comitis illustrissimi? Ut iure cum Mich. ligus exirahi, in hoc sisti pertinacius uestigia. Psello miremur praeditam a Strabone recipi uim quandam fontis naturalitr transmutantem, sed metallorum non recipi uersas in alterutrum artis beneficio formas, quarum multas recenset ille, & apud alios hamaxatim inuenias. An maior ratio, ut ferrum fiat argentum uirum? At nos id uidere Magnus Ratispon. Episcopus autor est, eo quod argentum uiuum sit origo omnium metallorum, ideoque in suam materiam resolui posse: quod non magis nouum erit Woarchadumiae Consulto, quam quod aquam a frigore induratam in glaciem, a calore in aquam pristinam resolui uidet quilibet. Quin & ferrum excoqui ( uel si uocabulum hoc refutabis, idemque esse quod excoctione durius fieri euiceris ) emacerari, sua rigiditate exui, eumque ei lentorem indi, ut aes merum putum fiat, ab aqua ad Smolniciam Ungariae, ad Carpatum, Hungari quidam testes αὐτοθεασάμενοι nobis autores sunt. Soleam ferream peredi ciuilis diei spacio ex eaque in fornace massam fieri, & porro eliquari in omnem usum non minus ductile, quam quod ex metallo e fodinis eruto, quarum multae eo loco, ut Agricola, Baccius, Wernherus de Ungariae aquis mira prodiderunt. Sic Electrum aliud naturale est, aliud artificiale, Plin. lib. 33. cap. 4. ut & Sal. lib. 31. De natiuo & factitio argento uiuo habes lib. 33. cap. 8. Cumque in infinitis Ars Naturam imitetur, an, ut idem in argenti & auri productione operetur, erit inconueniens? Uide Thom. Arfoncini responsionem de iure Alchemiae. Leuidense experimentum tradit Claueus Apolog. Argyr. & Chrysopoeiae contra Erastum. Habes naturalem ferri metamorphosin & Chalcogoniam: Artificialem dabit sex septem diecularum follicolus duarum trium horularum spacio. Et nullae hic e carbonaris fabulae, Sed ecce tibi coniugium, & amicum thalami, quod est Marti cum sua Uenere, consortium: & lubentes uolentes " Mulciberis capti Marsque Uenusque dolis. " Tuum est aduertere, ne quid nimio in hanc Diuam amore pecces: Exerc. cu I. sect. 1. auspicatissimae, ut ais, " non Aeeneadum modo canere Poetarum maximo, sed ut prisci omnes uoluere, totius quoque propagationis atque adeo rerum aeternitatis Parenti " argentum potius designando & diuortii cuiusdam autorem te suspicetur Maritus & indignetur; ιλ. ν Qualis per niciosus Mars ad bellum accedit, Ipsum auidus Comitatur. Οἷος δὲ, βροτολοιγὸς Α ’ ρης πόλεμον δὲ μέτεισι, 57 Epistola. Τῶ δὲ φόβος φιλος ὑιὸς ἃμακρατερος καὶ ἀταρβής Ἔσπετο que Terror charus filius simul ualidus & immitatur. Nugae nugarum ist haec? Non illi im pingunt leuius, qui ueterum sapientiam rudibus & materiatis hisce fabulis termina tam autumant, quam qui primam rerum inuentionem iis derogat. Fabulae? Imo uero fabulae illi ipsi, quisquiliae, somnia, quibus merae ista fabulae, quarum e recessu ac pene tralibus Philosophiam negent erui arcaniorem: qualis haec ipsa est: E ferro Natura aes fieri: & arte fieri iam per uulgatum, quod mantissae instar adiecimus. Quid caeteras rei metallicae metamorphoseis persequar? Aenigmatum inuolueris & fabularum portentis occulta sunt Mysteria & sacra Eleusinia; ut notas literarum & horrenda Characterum prodigia conticescam. Quid Draco ille, quem Cadmus cecidit, & Fratres Terrigenae? Dequibus ύπομνή¬ ματα uide apud ipsos. Quid Sacrificium Hecati apud Orpheum? Quae pugna Herculis & Antaei? Quis Midas omnia in aurum solo contactu uertens? Quae Phoenix aeternum reuiuiscens; & in auream pluuiam uersus Iupiter, & in sinum Danaes effusus? ἱερομnή¬ μονας & quae apud Eustath. Quid illud, quod Μῶλυ δὲ μὲν καλέουσι θεοὶ καὶ τ ’ ἄλλα Et quis monstrose non uoluit ὸνοματο ποεῖν: & alios ad commenta Chemica. Odyss. 10. borum, ceu tenues sine sanguine uitas, gladio cispellat. Uide I. Chrys. Unde consectarium illud non attinet refellere. Famanum de arte Metallicae metamorph. Aes e ferro non fieri: eo quod aeris usus prope nullus sit: Ferro autem si carendum nobis sit, haud bene sit. De ferro tecum tuis uerbis: Ad usum Hominis molitur istud pia Parens & potius, quia sic iubes, quam aurum. Frequens est nimis aeris in plumbum commutatio: At hoc uicissim, siliceat, libeat: Aurum esse, quod Parens illa Opt: Maxima in ferreo quamuis hoc saeculo, molitae sit in usum Hominis, a quo omnis ei usus; plumbi in stannum. hoc est in usum usuum, qui negarit, in pecudibus, non in hominibus ( huius aeui dico, non suillis id est glandiuoris hominum, qua homines sunt, rudimentis ) huic liceat nomen suum profiteri. Andr. Libau. lib. 2. Alch. tract. I. de Magi. Acr. c. 19. Atque sic habendum de illo, quod homines ciniflones, Argillarii, metallorum perfectionem dicunt, tibi beatitudo est, quod malint illi. Exerc. cu I. s. Atque hunc loquendi modum profecto magis aureum, imo totum aurum, praeter quod nihil illi sapiunt, unice habebunt in deliciis, & omnibus tuis Aristotelicarum sententiarum superficiebus decedent ἀκονιτί. Ii. Cuiusque rei essentia est indiuisilis: Essentia uero sola perfectio est Aiunt. Imo summe bonum non aliter, atque uel Musca uel Cimex, in 58 Epistola. " Unaquaeque species sibi pura & perfecta est, praesertim si ad genus referatur. Quod enim imperfectum, in nulla specie uel reponitur, uel existit. Species metalli sunt ferrum, plumbum, etc. Epistola. in arcanis illis, ad quae solum Cabalistam, ceu natatorem Delium accersendum putes, uel Aeneam, qui laruas & umbras uer59 que circum scriptionibus essentialibus. & c. Quare suo quicque in censu perfectum est. " Adnutant. " Metalla postquam sunt, sunt hoc, quod satis est eis esse. Non enim essent hoc, quod sunt, nisi in summo suo essendi essent, ut est apud Dictatorem Exerc. " Probant miseri ciniflones, Argillari, quibus aliquoties ἀνθροκες ὁ θησαυρὸς πέφυκεν. Ex Academia & Lycaeo dicunt petita, & Alembicum suum prae subtilitate non ingredi Sulphuris & argenti uiui, in Auri generatione, sciunt aequalem esse concursum & puritatem compositionis inuictae. 249. sect 3. Hac e centro Auri elicita Moly eis est, uel salus metallorum, et si quouis sit Proteo in colorum myriadas mutabilior. Chr. Fan. de metamorph. Aqueum enim metallum est, si Paulo Scalichio credimus; metall. plumbum & argentum, terrea; Concl. 85. aes & stannum aerea; ferrum & aurum ignea. & seqq. de Mundo elementali, lib. de uita coelitus paranda. Sciunt rebus corporeis, ut Augustinus ait de Ciuit. Dei, per omnia Elementa inesse rationis quasdam Seminarias, quibus in suas prorumpant Species, id est, ut ex Ficino dicam spiritum, qui ex materia se cretus poterit generare sibi simile, si materiae adhibeatur eiusdem generis, qualem Physici diligentes sublimatione quadam ad Ignem ex Auro secernentes, cuiuis metallorum adhibebunt, & aurum efficiunt. Nec magis hoc nouum quam quod canis semen est canis. Caesari Exer. 6. Plumbum illi plumbum dicunt; stannum iis stannum; & suo quicque in censu, imo sensu, perfectum. sect. 9 etsi imperfectus & carens tantum articulationibus. At dum illud artis non fictitiae ui factitia in aurum formare conantur, dum fit, nondum esse norunt. Postquam est, illud ipsum est, quod quod satis est eis esse. Uidendus hic Thom. At inter sufflones illos, qui Deum habent sibi... in 2. 2. q. 77 artic 2. & lib. 4. Meteor. Ηφαιστον κλυτοτέχνην ἱδρώοντα ἐλισσόμενον περὶ φύσας, Reperiuntur tamen eorum nonnulli, qui in fuliginosis hisce fornacibus, ut Troglodytae in cauernis habitant, quibus Finis istius amphibologia subolet, eamque atro carbone & cinere obruunt. ιλ. σ. Uulcanum inclytum fabrum sudantem, motantem se circa folles. Sciunt aurum non metallorum finem esse, ut Naturae ordine ac necessitate, a materia prima per Species metallorum intermedias, quoad Aurum fiat, progressus semper ac processus sit; Aurum primo Fine, ex materia probe instructa, dispositione prima naturali ac progressione flat. Sed quid? Naturam ex hoc in istud non procedere, & ex disposito non generare determinatum ab alio exorsam principio sequela est? Animam non puram & separatam educit Chemista. Semen plantale est planta gratia. Haec in suo censu forma est perfectissima. Ab alio tamen principio in Chylum mutatur, in Chymum, in humores alimentarios, in partes. ( Nam ne aerem, elementum illud materiale potest captare & nec in plurimis ethereum illud ὐσιῶδες, spiritum seu mercurium, multo minus ipsam ουσίαν και ἐντέλεχειαν. Sic quoduis metallum suo quicque censu detur absolutissimum, dum cedatur in Aurum transire posse. Sciunt metalla omnia esse perfecta, cum de forma eorum ceu de Regno Darii uel Mithridatis manus conserendae: sed ad Mistionem si pergitur, negant Perfecta, & uincunt Pyrotechnia iudice, quod Igne dissoluantur ignobiliora. 61 Epistola. losoph. 4. Meteorolog. Imperfectio est cruditas, & perfectio est concoctio: etsi locum istaec in animalibus & Uegetabilibus non habeant, quia haec a rure mero est ratio, quod ut metalla, non constent sola mistione: Et hic imitari Matrem ter maximam non datur. Sed in tinctura aliqua quam uocant: cuius protectione uel augmentare uel transmutare, uel nouam formam potest inducere. Et hac ratione aurum aiunt Naturae metallicae periodum, quibus Chrysogonia est omni Helena pulchrior. Hoc uolunt, Argentum uiuum nil aliud esse, quam argentum & aurum crudum, & indefinitum, ut Clauaeus docet, & in corporibus simpliciter mistis non per generationem & corruptionem, sed per dissolutionem & mistionem induci copiose astruit, & Erastum a Scaligero, armatum telis omnibus exuit. Sic Patroclum ab Achille armatum, etsi a certamine dispari, Hector exarmat. Naturam ab Arte dicunt prorogari, ultra suum motum, quem in forma prima potuit assequi, uirtutis occultae Augmentatione, & Naturam in sua natura uirtutis & seminis prolifici augmentum affectante perfici extrema artis manu. Sic non generatur, cum pullulat arbor e semine, sed tunc generatum, quod erat imperfectum, perficitur. Ligni productio, ligni ustio a Natura est; Uitri de cinere ab Arte est, etsi occulta in ea prima fuerit uitri materiae. At non magis sine Arte uitrum Natura perfecisset, quam Ars sine ista seminis cineri cei potuisset illud producere. Exerc. 6. Sic obstetrix mulieri foetum egerenti dat, Contra Estum. sect. 10. Sic apud Phidat operam; sic aegricultor terrae committit semina: sic materiam communem ab ignobilioris metalli forma occupatam deturbant, & nobiliorem in sede collocant Aurifices. L. si adoptio. D. de Adopt. Atque hoc illud est, quod Ars Naturam imitatur. & Metaph. 2. & 4. Agmen Prudentum pro eo stat. Oldrad. apud Aristot. cons. 74. de sortil. Abbas Sic extrau. de sort. super. c. ex tuarum Io. Andr. ad Specul. de crim. f. Andr. Isern. in tit. Feud. Quae sint Reg. Bald. Perus int. eund. Alber. de Rosate. Th. Arfoncini resp. de Iure Alchimiae latissime. & Hier. de Zane. in cap. I. extrau. de accusat. Quid? Quod sunt, quae Natura nequit sola producere. Sic ad triticum producendum Ars collega est. Quaedam in Artis potestate magis sunt, quam Naturae, a mistione & dissolutione. In uitro liquidum. Quo enim illud uspiam solius Naturae sinu producitur? Simile est Artis supra Naturam beneficium, in Aqua, in Oleo in Sale. Quae non iis ab Arte, id est, altera Intelligente Natura potestates? Ut quod muta illa & nuda uix toto saeculo, hoc Artis, id est, Naturae Sapientis ministerio paucis horis compleatur. Unum instar omnium de sale isto, quem de Sulphure tractum se uidisse testis est Illustrissimus Mirand. l. 2. de Auro, cap. 8. Comes ignis & flammeae tyrannidis contemtorem, itemque alterum, quem ex berba suis pascuis innata se fecisse scribit. Sed 63 Epistola. in ordinem aciei me recipio: non ambigua iam Chemistarum uictoria, quos ad triarios Caesar reiecerat, ni ueteranorum manu flitisset; Imperatore Hermete Trismegisto, ductoribus Gebro Abenhaen, Dardano. R. Lullio, Bernardo C. Taru. Alberto M. Roger. Bachon, Philippo ab Hohenheim. Et eo iam res redacta est, ui qui hodie ueram esse Chrysopoeiam, & ab agente in metallis ( quae uulgo imperfecta ) quod defecerat, suo intus principio resuscitato, foecundato, impraegnato, potentiam, quae a Natura iis inest, Arte in actum uberiorem educi negarit, ille uel deploratae sit fidei, uel cucullatae dementiae: Ab osore quaedam artis Alch. Hodie, inquam, sit, qui χρυσαργυροπειρατηρίαν toties uisam repudiet, cum ante tot annos ab Auicenna dictum sit lib. de Anima, c. 2. dicebatur cucullatae dementiae. Neminem lapidis istius magisterium negasse, qui esset Sapiens. Etsi eorum sint "... pauci, quos aequus amauit Ignis & Aurifabet preuexit ad aethera Puluis; " si liceat, siue non liceat hunc in morem e Pocticae Syrenophoenice nostro παρωδείν.fides Esdr. l. 4. c. 8. Paruus puluis unde aurum fit. a I. Wolfg. Dienheim recens est, qui ante semptem circiter annos ab Alex. Uidendi Suid. & l. Setonio illustre uidit eius artis specimen, Basileae editum ad intersigne Ciconiae, notum mihi diuersorium, adscito in testem omni exceptione praestantiorem, Iacobo Zuuingero, c. 24. Diacon. in uita Dioclet. de Med. Uniuers. Rara auis in terris, nigroque simillimo cycno est uis illa, apud Raim. Lullium, sementifica, & spiritus ille metallica metamorphoseos, και όρνιθωνγάλα. Sed Aeneas aliquando est qui decerpit, ubi "... Uirg. 6. latet arbore opaca Aureus & foliis, & lento uimine Aeneid. Ramus Iunoni infernae dictus Sacer. " Puluis inquam ille, cuius non tam aperta, ut anthracotheio sale nitri illius, fabrefactio. Quid mirum? Martiali hoc Pyrio Iouis iram imitamur ad internecionem gentium, quae huius aeui est: Pyrio illo Alchymico stupendum hoc Opt. Maxumae Parentis opificium & Gazophylacium molimur uberrimum, quod Aurei aeui erat. Quid de Circulatoribus & adulterinis aliquot Theophrastais, pseudo chrysopais? Praestigiarum illi imposturarumque in gabalo pendentes nobis testes sint. Quem mouebit? τὰ του τεχνίτου σφάλματα ου τὸν τέχνης είναι ex Ueriuerbio est. In hos Edictum Pontificium ualeat, sin seuerum satis est. Ioan. 22. c. spondent. At quid arti reluctatur, quod in crimen & fraudes conceptum? Extr. de crim. falsi. Ex Rubrica patet. Quid? Ubi nulla uel in materia, uel in forma est falsitas? Quae tribunalia, quas insulas crepant in Aurifices? Quid? Si in artem, quod stolide nonnullis uisum est, conceptum esset? Extrauagari dicitur, & foris cum peregrinetur, domi & in officina Chrysopoeia intus feriret neminem, siquidem inter legitima septem Uolumina non est receptum, ceu membrum Corporis Iuridici genuinum. Sententiae huius autorem uide Ioan. Mirand. l. 2. de Auro, c. 3. domin. Ars monetaria, l. qui cunque, & seq. π. ad l. Corn. de Fals. probatur: qui nummos tinxerint, damnantur, l. 2. C. de malef. Damnatur simpliciter, quod plerisque uisum, Mathematica. At legis est damnare solos impostores Genethliacos, & hisce congeneres, ex l. l. ult. D. de Bon. capitalium, §. Uenenarii π. damnat. de poen. Et prudenter Ictus, " alieni admissi poena, " inquit, " ab iis, quos nulla culpa contingit, remoueatur. " Ex Aequo & Bono Leges illae sunt, quae ex agyrtis & seplasiariis illis longas fieri iubont literas, qui artes uendicant & uenditant dignas ista littera, id est, loculorum exenterationes & crumeni mulgia: quorum in numerum Caesar miserum illum Taruisinum fere compulit, & iam exanimauit, antequam examinarit, a quo aurum factitium Senatui Ueneto ostentatum Cardanus scripsit: Exerc. cui. sect. I. Uide Paul Scalich. quod ei bilem adeo mouisse miror, ut haec & alia paucula scribentem, uelut ii, " qui rabiem Cerbeream ad Dryphacta profitentur, nihil pensi habere " dixerit. Nimis ille motus est uehemens, qui discussam Ueritatis flammulam non excitat, sed extinguit potius & propius. Et per Maiestatem illam dictatoriam, quae isthaec ratio uel comparatio? Sed in portu sumus, uel in tranquillo saltem, & ad littora cursus hic tenendus. Quare tempestuosius illud pelagus non inuehor: " An ipsae formae misceantur & unum fiant: An forma corporeitatis subsit Elementis ad mistiones, aut ad generationes materiae primae coaeterna; quale sit Parmenidaeum illud: Unum Omnia Quid de Anaxagorica illa πανσπερμία sentiendum, censendum, quam ab Aristotele sinistre acceptam nonnulli assertores sunt. Erant omnia simul, " inquit; " Et Democr. Etant omnia potentia simul in ipso. Encycl. & de Myst. Et apud Pythag. primum Philosophiae conditorem: posse ipsum in separatum abesse. Pythag. Quid item de Nocte Orphei; Formae substantificae ratione Homo tres siue gradus siue facultates habet animae, Naturalem, Uitalem seu animalem, & Rationalem. de Orco Hippocratis. " Apage commentariorum Ilias, Unum hoc inficetiusculum, fortean Lycaeo, & trassiusculum, quod Hermeticae Philosophiae Coryphaeis receptum est. " Eundem illum siue Spiritum, siue mineralem Naturam, quae in terrae uisceribus auriparens autor est, in homine etiam esse. " Hoc Rhasis in lib. diuin. innuit; Ratione corporis uero Radicale Salis, Sulphuris & Mercurii animalis Elementale, terreum, humidum, aereum, & Accidentale, pituita, bilis atra & flaua. ubi " Res Naturae subtili artificio ita colligatas tradit, ut in re qualibet sit res quaelibet potentia, quamuis actu non uideatur. Epistola. luit, qui Calid Regi de Elixeris materia sciscitanti: " Ex te ", inquit, " Rex est, & tu eius es minera. Ideo recte omnium rerum semina homini inesse dicimus Astrorum Meteororum, Metallorum, Mineralium, Uegetabilium, Animalium, & Spirituum uide lisaeum Roslin. " Quid stamus? hypoth. de Mundo 113. 92. & seqq. Ubi non ad Socratem, uel Platonem, uel Aristotelem, sed in Ueritatis campum excurrendum & abstrusiorem Pythagorae Philosophiam, in qua Homo Totius harmonia est. Et nunquid Elementa omnium rerum materies? Ex eadem aqua & terra computrefacta Serpentem enasci, ex qua coelesti ui coactum & coctum uides silicem, aut preciosiorem lapidem. Quid plura? Ortus & obitus omnium nunquid reciprocus, & ex quo quid oritur, in idem desinit? Sit apud Principem Poetam 6. Non sunt illa Hermeticae tabulae, quam Smaragdinam uocant, archidoxa: " Hoc Morienes Romanus uo67 Aen. " Quod est superius est sicut quod est inferius: - semina flammae. Et quod est inferius est sicut quod est superius, ad pertranda rei unius miracula ", etc. Abstrusa in Uenis silicis. 39. Ualida est Paul. Scal. assertio. " Nihil est in maiori mundo, quod realiter in ipso homine non reperiatur. de Mundo minori. " Adstipulatores huius de Naturali hac, ut aiunt, Mercurialitate, omni Enti infusa, E 2 sentensententiae proceres habemus Raym. Lullium, Riplaeum in Portis, Agmen Alb. Magnus claudat, qui maximam Uirtutem mineralem cullibet insitam homini asserit, maxime in Capite, inter dentes; inuentumque in sepulchris demortuorum apertis, inter dentes aurum, ut in strangulatorum quorundam capitibus, Uulgatum est hoc nostro Seculo de aurato Pueri Silesi dente: Et nos lotum ab aliis lapidem non refricamus. Alteram illam uitam ἐκδιόθεν omnibus rebus insitam, qui e Lycaeo recens est, respuit. Sed nimis acres hae Chemistarum copiae, & nescio an sic ipsi debellatum uelint. Innuit proaem. de Alch. Et sic habendum est, ueteres non suis opinionibus distorsisse naturam, quod est apud Simplicium, sed uulgo non prodidisse, & opiniones non uerbae Naturae accommodasse. difficult. Theob. de Hoghel. & signum receptui iubet canere, ubi de Animae dubiis Plotini illud huc refert: " Operae precium esse consideratu, utrum omnes dubitationes hic soluendae sint, an potius in dubitationibus lucrum sit collocandum, & sic rationi prospiciatur legitime operantium. " Aliter enim illud euincere, esset Naturae apodyteria pandere, & arcana publicare, quae sunt apud solos ἱερα¬ μνήμονας, & de quibus inter ipsos obscura quaedam asseruantur ὑπομνηματικὰ συγγράμμα¬ τα, secus uictoria nimis care foret parta. Et mirum, quam in his sacris nemo sit ἀσίγητος. C. 102. In primis quod Poetae de Potestate, illud de haec Arte habet, s. 5. Epistola. 69 Olymp. Impatiens consortis erit. Nec de Arte illa Artium, Scientia Scientiarum, quam Chrysopoeiam dico, in haec prouehi, erat instituti nostri litterarii. In Shol. ad Pindar. Centuriis in hanc rem opus erat & Iliade uel Chiliade, οτι Διὸς παις ὀ χρυσὸς., Saturni, inquam, filius, Ditem aiunt: Quanto magis quae que ex principiis sunt purioribus quoque minus habent elementorum, eo praestantiorum sunt Uirium, & corrumpunt difficilius. & a Parente non deuoratum cum Ioue & Neptuno, Metallorum scilicet praecipuum illud est, quod tot saecula in terrae uisceribus est absque ullo uetustatis uestigio, & erutum quoque ingenti humanae societatis emolumento & exitio, semper sibi simile, ui Iouialia illa & aetherea, & Neptunia, ut Sales, & id genus aquaticae generationes anonymae. Mirum unde ista huic metallo fixitas, igni inexpugnabilis. Quae tam arcta Elementorum conspiratio? Stella itaque cum non sint obnoxia corruptioni, ex omnium purissimis constent principiis necesse est. qua in eius productio nem inter se coiuerunt proportione, quae soli Naturae est cognita, ut omnes eius Partes tam sint homogeneae & inseparabiles? Aurum ita. que saeculorum conspiratione Mensura est rerum caeterarum. Elis. Roslin. hypoth. de mundo 23 Perfectissima est auri generatio, quae non nisi longo tempore coaluit, ideoque non nisi longo tempore, & ne uix quidem resoluitur, imperfectior est metheororum & quasi momentanea, nec longius ab elementorum natura recedens, ideoque in eadem facile & subito resoluuntur. Non ignaui est ingenii quaedam ignorare. ’ Αριστον μὲν ῦδωρ. ὁδέ Pind. E 3 χρυσὸς χρυσὸς, αιθόμεμον πῦρ ἅτε διαπρέπει νυκτὶ, μεγάνορος ἕξοχα πλούτου. Od. I. Optima quidem aqua & aurum, uelut ignis noctu ardens coruscat eximi e superbisi as inter diuitias, Chaos hocco Philosophicum nobis probe notum, stupendum sane, iucundissimumque Naturae Mysterium a Quercetano libr. Pro eo stabam, quod uel catenati Hetruscarum aut Uenetarum triremium iam non ignorant remiges. Ad te, deisquae tua sunt, eo, mi Erneste. Chaos Philosophicum quo ictu tetigisti? Quo iactu Milesio extraxisti e Naturae Fano? Occultum hocce Medullam dico Physices, Animam Medicinae, &, si lubet, Metam, Philosophiae Scopum, Sapientiae Clauem & Apodyterium. Cinerem narras e Plantae qualibet philosophice calcinata ( Igne astrali intus & Sidereo ab hoc nostro excitato coniectura est ) uitreis suis inditum quemque uasculis & Hermetico sigillo obsignatum, qui admoto igni plantam, cuius cinis est, ex se pullulare, uegetari, excrescere, formam explicatissimam induere faciat, plantam ipsam essentialem corpore non nisi exiliore confestim reddat ad oculum. contra Anonym. cap. 23. tantopere desideratum, multos quantumuis sagacissimos etiamnum latet artifices. cap. 23. Rosaceus est cinis? Rosam dat calendularis? Calendulam; pro titulo plantae signato: Tempore uero languescente, euanescat, inque Chaos suum relapsum emoriatur, inexplicata quadam resuscitationis & Regenerationis ad speratam Caelestium Beatitudinem idaea. Euge, unde locorum hoc tibi τέχνασμα? a quo artifice eius tibi παρασκευή? Sed quid? In uulgus ibit? Sigillum ego tibi hic Chymicum ingero, Sacram Naturae uirginitatim, Legem Hippocraticam: τὰ ἱερὰ πράγματα ἱεροῖσιν ἀνθρώποισι δέικνυται, τοῖς δὲ βεβήλοις οὐ θέμις; Naturae exemplo, Maiestatem suam arcano aucupantis silentio. Nucleum habet illa, sed in tegmento & cortice abditum, in castaneis ut & nucibus uidemus. Triticum habet, sed a paleis dura trituratione decutiendum; & pollinem, sed a furfure suis quenque cribris secernendum; secretum coquendum; & coctum mandendum; mausum furno triplici recoquendum, quod ab indito cuilibet membro Chemista suo reponendum idenique Poloni istius memores ( nam memorem moneo ) a quo nullo uicissim oblato Arcano reciproco hoc se impetrasse Quercetanum audi querentem, quem in rei huius in uestigationem perspicaciter euntem unice demereri posses tibi Hermetico istius indicio. Respons. ad Anon. quemdam. Subtilioribus n. Tincturis ac impressionibus, omniumque facultatum ac uirtutum, quae in planta Spiritibus autoribus ad hoc πονητήριον opus esse, ego quidem statuo, quam ut eos uenatu isto ceperit. Differ, quaecunque tibi prurigo emittendi operis, quod probatur. Nec societatem me laudis affectare in mentem tibi uenerit. Nullae mihi in hac scena partes uel Roscii, uel Ambiuii. Factum tibi reor silentii mei periculum & amoris. Fidem dare possum, qui mystarum uestratium illud non possum καὶ δὸς τὶ, καὶ λαβὲ τὶ. Semel uero a te profecta ista non amplius tui iuris esse possunt. Et quod publicatum, non magis tuum est quam omnium. In Epistol. 2. " Facilius ardentes fauillas ore comprimere, quam luculenti operis seruare Secretum ", Symmachus autor est. Uulgi, inquam illud est, genuinorum Hermetis haeredum est ipsum Naturae Lumen, etiam ut sese suo igne non prodat, internumque Astralem a Firmamento Hominem in Gazophylacio suo adseruare. Balneum Dianae expectamus, Magneticam priscorum Philosophorum clauem, corpus omne Physicum uirtute numerosa, latenti, per uadentem, pandentem: diuinis ab Antiquitate mactatum epithetis Nepenthes seu Panacaeam explicatissima, auspicatissima facilitate, felicitate educentim; lymphatis funestisque Chymiomaniae a sufflonibus quibusdam ueneficis fotae conatibus oppositam, qui strue & congerie dirorum menstruorum pestilentissima, uastatrice flammarum Cerberearum uiolentia caelestem eius coagmentationem exedunt, Si explicatum dabis, quae palmata te expectat? Brachmanes & Chinae Sapientes ante Apollinem te locabunt, qui stato quotannis die, ritu & ueste funebribus, non secus atque summi Principis interitum deplorare, & de caelo dicuntur iteratis uocibus repetere: Serio inquam. Immane quantum magis ei deberetur, qui una Medicina Catholicae omnes humani corporis humores ad aequalitatem Physicam, omnis Sanitatis sontem & fomitem reduceret, quam qui Chrysopoeium Chemistarum puluerem ostenderet sine aenigmate? Uidi ego qui Dianam illam definierit, quatuor Mundi primordiorum siue Elementorum quintam essentiam, seu Naturae dosei quadam permistionem inseparabilem, quae humores noxios ita subigat, ut medicinis communibus non solum non resistant, sed cooperentur etiam. An Electrum Magico - Physicum prodibit? An Magnetis Naturae Spiritualis & inuisibilis, Sympathici atque Antipathici Hermeticum e Naturae Sancto Sanctorum prodibit Occultum? An Amuleta illa Martialia? Quibus Achilles rediuiuus armatus tuus hosti Sacer sistitur & inuiolabilis. Reges & Regna hoc opere tibi demerebere. Apage uersatilem hic Scepticum, cui Logomachia scopus non Ueritas. Apage Scarabaeos quosdam scolasticos uerae Magiae perduelles: qui Metamorphoseis istas Uulcanicas & Inferioris Astronomiae huius Mechanicam laesae Maiestatis Diuinae ream, horrendo Anathemate feriendam clamitant. O miseriam! Hisce suspicionibus secretiores artium arduarum Indagatores esse obnoxios? Hae rabularum Atheniensium furiae: si quid a sagaciori Naturae occultioris interprete artificio latenti proditum, ad dira nefandorum sortilegiorum carmina relegandum contendere? Sensuum mancipia: quod non capiunt, a Natura non est? Quae Arcanorum uoluit Instrumenta? Quid intra Porticum uel Lycaeum uolunt nos contineri? Mentis est profecto nimis angustae. Alibi alia inuenientur, nuspiam nihil. Nec ullatam uilis secta est, in qua non reperias insigne quid, quod ei cum aliis familiis non sit commune. Sed uulgo receptum est, ut quo pauciora sciat quilibet, eo plura neget. At nunquid hoc rerum Natura non cepit, quod e plebe tritum aliquid non prehendit ingenium? Hui inscitiae soboles, alumni Supinitatis pertinacis & supinae Pertinaciae! Et nondum hosce Paeanis sui poeniteat? Haeccine religionis pietas, qua erga illorum munumenta defungimur, qui tam excelsis animis ad rerum nouarum & ueritatis indagationem prima uestigia posteritati reliquerunt? Ingenui estis: poenitebit: Sin illiberales? Aeterna erit etiam nepotum infamia. Sed occultorum Naturae Interpretum est Non Moueri. Eant in lucem ( άφθονοι γὰρμου¬ σῶνθύραι ) in lucem, non amurcam mundi illam dico, id est, in Receptu, non Fronte, & uelamentis Hieroglyphicis, Mathematicis, Magicis operta; & illud Dianae Balneum. Dianam audis, quam nudam Actaeon uidit, sed postremum, Tu illam ab inquinato profanorum intuitu, obtutu uestitam probe in proscentum, si ire uolet, educito. Sed Face tua Uitae mortisque Indice solennem in morem his omnibus praeluceto; Prodigioso, inquam, isto Lychno, qui flammam alit omnium animi corporisque affectuum, omnis temperiei intemperiei sagam indicem. stupenda, quae ei cum homine est, Sympathia, quoad Sacer ille Uitae liquor, Nectar, Ignis, Mumia, Balsamus, oleum ( quo gaudet supercoeleste illud Hominis, cui σῶμα σῆμα est: quo retinetur ceu uinculo, ne ab hospite diuortium faciat ) Hominis fomes est. Reg. Speculum est mysteriorum Dei & Secretorum luminis Naturae theatrum. sect. 1. Ieschahia Chizkiae, pio sensu de maiestate prophetici Spiritus integro. Sed & hic lini & sigilli chymici incisor es, nisi τὰ ἱερὰ τοῖς ἱεροῖς: nisi profanis inexercitatisque tecta & intacta isthaec Sacra permaneant, suis implicata corticibus, membranis, inuolucris. testis. siliquis. nucibus, e quibus Medullam, Balsamum internum, Incolam animam, superelementare Mysterium, Caeleste purum, Nucleum non facile eliciant. Sancta n. ist haec Arcanorum Pomaeria, & magis quam uel muri uel portae, quae Diuini quodammodo Iuris sunt, §. 9. Inst. de rerum Diuis. apud. Iust. Mart. & Acque. Scripturus altissima de Uerbo mysteria, uetustissimus Theologorum Orpheus, carmen alias ἀνεκφώνητον sic inchoauit: Horat. l. 3. φθέγξομαι οἷς θέμις ἐστὶ. Carm. Ode. I. * θύρας δ ’ ὲπίθεσθε βεβήλοις. * Odi profanum Uulgus & arceo. Fauete linguis. Quod felix faustumque sit Reip. Iatrochymica, etc. Uale Iix. Kal. Decemb. M. Dc. Ix. Patauii Anten. Tuus ὀυκ ἀλλοπρόσαλλος. Marcellus Uranckheim Zutphan. Geldr. I. U. D. Biolychnium Seu Lampas. Uitae Et Mortis Omniumque grauiorum in Homine παθῶν index. Documentis ab Experientia rerum omnium praeceptrice solertissima depromptis luculenter constat, Uitam in Sanguine, ceu propria ei sede a Natura omnium parente destinata, contineri. Uitam pro Animante illa ui habe, quae Minoris huius Mundi quasi quod dam est glutinum inter Corpus & spiritum uidelicet medium, & utriusque Arcana quadam Copula in Sulphure potissimum efflorescens, rubenti modicum & transparenti Balsamo, ueluti Sol in hoc Maiori Mundo. Etenim si uel homini uel ceterarum animantium cuipiam Uulnus inflictum sit, sanguis autem non sistatur: ( cum Poetarum Principe dicam ) " Una eademque uia sanguisque animusque feruntur: "... sensim nimirum ac sine euidenti dolore partium omnium homogenearum Uirtute diffluente. Fides dictis est praesentissima in Stoicorum Achille ( Senecam dico ) Neronis Praeceptore ut missos faciamus innumerabiles alios, quos sigillatim hic recensere longum nimis foret; Sed nec rei dictitat necessitas. Roborandae tamen assertioni nostrae testimonium est ( cuius authoritatem eleuare nefas ) Gen. 9. uers. 4. a Iehoua ipso, qui Nohaco, eiusque nepotibus praecipit, Ne carnem reptilis ullius ( omne animantium hoc genus est, praeter hominem ) cum Anima eius sanguine comedant. Et quod est Leuit. 17. uers. 10. serio edictum per Moysen Istaelitis omnibus: Animam enim Rationalem & Immortalem a Limbo constipati istius e quatuor Elementis corporis necesse est separari, pereuntibus istis. Quicunque e familia Israelis uel aduena, qui inter eos habitat, uescetur ullo sanguine, utique illi ipsi ( inquit Iehoua ) obuertam faciem meam iratam, qui comederit ullum sanguinem: & exscindam illum e medio populi mei. Uers. Ii. Nam Anima cuiusque carnis in Sanguine est: ego uero destinaui eum uobis in Altari, ad expiationem faciendam pro animabus uestris. Nam Sanguis is est, qui pro Anima expiationem facit. Principiis tribus, Spiritu nempe Mercuriali, id est, humido Radicali, Anima Sulphurea ceu Calido ingenito: uers. 12. Idcirco edico filiis Israelis: Nulla anima uobis comedito sanguinem, etiam peregrinus, qui peregrinatur inter uos, ne comedito sanguinem. Uers. 13. Et quicunque e filiis Israelis, aut e peregrina gente, qui peregrinatur inter eos, uenatus fuerit uenationem bestiae aut auis, quae comeditur, primum effundet Sanguinem eius & teget eum puluere. & Mineralitate Salis, quod a Putredine conseruat: Uers. 14. Est enim Anima cuiusque carnis, sanguis eius pro anima eius est. Ideo edico Israelis, Sanguinem ullius carnis ne comeditote: uel uno eorum in toto. Nam cuiusque carnis anima Sanguis tius est. Nam si in parte deficiant, Morbus consequitur. Comedentium eum quisque ex scinditor. Plura in hanc sententiam Leu. 3. Deuteron. 12. Aliam hic animam ab illa intellige, quae est Lux diuina, ad imaginem uerbi, Cause Causarum, Primi Exemplaris cteata, & substantia Dei sigillo figurata, cuius character est uerbum Aeternum. Uis est, de qua Legislator hic illa, quae cum brutis est nobis communis; quae essentiam accepit Sanguinem, ut Philo ait, uitalis illa, qua uiuimus, lib. Allegor. De Limbi spiritu uel anima hic sermo est, de qua Theophr. libr. de Lunat. Duplices enim illic hominum spiritus, qui eis congeniti. Spiritus Limbi est, qui brutam creaturam hominem efficit: non Humanus proprie, sed Animalis, quem ipse homo circumfert in corpore, in quo sunt coelum & terra, omnisque proprietas animalium. Eatenus enim coelum homini cognatum est, quatenus Animalitatem participat. Sic stellae animales sunt eidem ibidem, & Animalem hominem respiciunt, penetrantque poros, cutem, cellasque, in quibus Animalis habitat Ratio, eo scilicet modo, quo splendor uitrum penetrat, Pro conditione itaque & Natura stellae, illius animalis ratio sensusque animalis afficitur, Impressiones, influentiae, constellationes & huius generis caetera, cuiuscunque nominis, saltem Animal respiciunt, non etiam Hominem. Si Homo uitam Hominis uiuit, illa omnia nihili & umbrae somniis uaniora. Si uero uitam pecudum uiuit, sortem eandem cum pecudibus experitur, more pecudum transit, & in ipso uerificantur, quae in ipso animaliter uerificari debent. Quae cum ita se habeant, aeui prisci homines ( siue Magos, siue Sophos hosce dixeris, nihil impedio ) subtilissima ingeniorum indagine ac daedala quadam Cheirurgia, inaestimabili emolumento mortalium, uere non minus, quam solerter plura elicuerunt mysteria e sanguine animalium, ut Rationis expertium, ita Entelechias istius diuiniotis compotum; in quo Uirtutes quaedam latitant stupendae ac maiores, quam ut nos eas captu nostro assequi, aut accutatiori scrutatione queamus deprehendere. Quandoquidem Chymicarum machinarum solertia e Sanguine subtilissimus ille purissimus ac uiuacissimus Spiritus e Corporeo quasi uinculo & compagis terreae remoris educitur, quo homini in morbis etiam deploratissimis singularem in modum subueniatur. Documento sit, Arcanum Sanguinis Ciconiae, quod efficacissimum Uenenis imbibitis antidotum; tametsi Ciconia a serpentibus, bufonibus, caeterisque insectis uenenosis alimentum petat. Eiusdem generis est sympathicum ac specificum illud unguentum ad Podagram, cuius aptationem Theophr. Parac. ex destillato aegri Sanguine, caeterisque id genus ingredientibus Pharmacis congrue pleneque describit; Eodem porro facit Sanguinis humani Arcanum, quo morbus Herculeus, Epilepsia, Analepsia, Catalepsia extirpantur ac curantur funditus; caeteraque id genus medicamina, quae operatricem uirtutem e Sympathia illa promunt: de quibus alibi dissertabitur a nobis copiosius. Progressum uero hic est ulterius & quaesitum accuratius, num qua uitalis ille spiritus elici possit industria. Existimatum enim est, si arte quapiam Spiraculum illud seu uitam Cordis & sanguinis, absque destructione ipsius Creaturae & interitu educendi facultas sit ( uti ex insensibilibus datur ) creaturam hancce in sempiternum, absque mortis uel ullius ad uersae ualetudinis incursu uicturam. Sed opinioni & quaesito isti haudquaquam respondet euentus. Quandoquidem ex carne & sanguine humano, teste Theophr. in Archidoxis, uera essentialiter quinta essentia seu uita hominis neutiquam educi potest, cuius haec in promtu est ratio; quod uitae spiritus ( qui sanguinis humani quinta est essentia ) simulatque e corpore humano excessit, subtilissime a sanguine dirimitur, ac seorsim abiens euanescit. Hoc enim est inter sensibilia & insensibilia discriminis, quod e sensilib. nulla possit elici, ratione iam dicta, quinta essentia; contra uero possit ex insensilibus, quorum uitalis ille spiritus, id est, quinta essentia ( utpote non alia, quam Natura ipsorum & Uirtus, medicamentum ipsis insitum & inditum, ut & color ipse quasi & uita ac proprietas ) ope artis Spagyricae dirimi potis est ac segregari. Melissam pone; cui uitalis ille Spiritus & Uirtus ac δύνα¬ μις Hippocratica seu potentia medica est innata, eamque a radice, si libet, auelle: Theophr. lib. 4. Archidox. remanet tamen in ea uita ac uigor ille uirtutis insitae. Ex quo fit, ut ab hac Quinta possit educi essentia. 83 Biolychnium. Quid enim trium principiorum Hermeticorum defectui, unde Mors consequitur aque mouebitur quam in unum constipata illa & compacta limbi massa ex iisdem tribus Principiis, qua uniuerse Naturae uirtus & uigor excitatur incredibilem in modum, simulatque in Corpus Astrale fixum transformata est? Quod si itaque haec Quinta essentia, non secus atque anima a suo corpore separatur; quod morbi genus homini erit noxium? Hausto uidelicet, & imbibito hoc amuleto, quod natura est adeo nobili, adeo pura, usque adeo pollenti potenti ( opposita tamen, ut decet, suo unicuique morbo sua unaquaque quintessentiali antidoto ) ut nihil corpori possit esse exitio, praeter mortem lege ordinaria animam a suo corpore separantem. At cum neque hoc ipsum satisfecisset desiderio ueterum Sophorum, que sitis noua semper adiicere satagentium, repererunt insuper Balsamum uitalem quendam sanguini ( praeter uitae spiritum ) inesse, qui corpus idem ab omni corruptione ac putrefactionis tabe praeseruet. Hic Balsamus participat aliquid a uero ac purissimo illo uitali spiritu, qui ceu medium quoddam, corpus atque spiritum mutuo sibi in uicem unit, ut inter sese cohaereant; praeterquam quod sit substantia omnium purissima, tenuissima, atque subtilissima, a qua tota corporis humani compages alimentum suum petat necesse est, eo quod ueluti a limpidissimo fonte scaturiat, Corde nimirum, in quo nihil uel imperfectum sit, uel esse queat, cuiusque naturam Sanguis induat, ac proinde quasi uniuersae Naturae tutor sit, omniaque in hoc ipso nata sint uiuere. Ex hoc itaque fundo emersit quasi praeparatio Lampadis istius siue luminis, quod incensum semel, ardet iugiter, quoad homo ille, e cuius aptatur sanguine, uitalem ducit Spiritum, atque eodem, quo eundem efflat ipse, horae siue momento siue punctistitio, simul cum eo extinguitur. Scito insuper: si flamma luculenta sit, eleuata, tranquilla & immota; nihil homo iste, quod uel corpori uel animo graue sit aut molestum, sentit: Sin uero secus habeat, & assurgens flamma uarie scintillet; aut depressior sit aut nubilosa & torpida; indicium tibi anxietatis, tristitiae, caeterorumque Pathematum esto. Perpetuo enim ex congenitis Microcosmi influxibus astralibus, ac naturalibus inclinationibus ( cum & sanguis ille a sanguine ipsius hominis, & corpus eiusdem a substantia huius ipsius sanguinis, a quo sanguis ad praeparandam Lampadem mutuo quasi sumtus est, enutriatur ) flamma ista pro statu & habitu istiut hominis siue prospero siue aduerso emicat, & spectandam sese praebet. Mirum forsan prima fronte, quod hic ne Sanguine & arcanis eius ponitur, gregariis Medicorum filiis, e quorum numero iniquus noster Censor Atheniensis. Sed iis non magnopere nouum, qui eum penitius uiderunt, & in eo ceu abstrusiore Naturae thesauro expurgando elaborarunt. Quod ab extremo uulgi ordine satis receptum est, quod de Seneca & aliis initio positum: Eius imago facile aestimatur de quotidiano uacuationum usu, quae per Uenarum incisiones fiunt ad morbos depellendos. Quod in illa uirium ipsiusque animi interceptione quadam uidemus, que Leipothymia Medicis, seu Leipopsychia si mauis; uel in illo uehementiori & repentino ac quasi praecipitato uirtutum Organorumque omnium humani corporis lapsu clarius est, quo qui oppressus nec aurium nec oculorum sensu uti potis, omnesque animi corporisque functiones ablatas aut interceptas saltem habet aut non habet, quae Syncope dicitur, imago mortis praesentissima, ut astantibus etiam sanis magno terrori sit. Quae cum aegro ualde periculosa sit in uacuatione, que ex Phlebotomia, nunquam eo usque procedendum decernit Medicorum scola, nisi in habitu athletico & in syno his febribus, cum exhaurienda est morbi sentina penitus. Nam quid est, quod alias incisa uena mulier uterum gestans abortit, auctiore presertim foetu? Ut est apud Hipp. Aph 30. l. 5. Etsi perpetuum non esse obseruatum sit. Quid aliud uolunt tam sollicitae Medicorum circa Phlebotomiam obseruationes, quam sanguinis momentum de humana uita unicum innuere? Quae signa mittendi sanguinis uel non mittendi? Quae uena; quo affectu secanda, in Synocho, Phrenitide, Ophthalmia Parotide, Angina, Pleuritide, Peripne monia, Hepatitide, Splenitide, Nephritide, sexcentis aliis: quo morbi, quo uirium robore, quae uacuandi debeat esse quantitas; quibus praeteritorum, quibus praesentium indicis; quotempore; quod e; qua hora; Tria sunt apud Basilium Ualentinum Monachum Germanum inter Mundi creata, quae Regiam sibi dignitatem uendicant. quo puncto sanguis emittendus. Hinc tam serio expensa uirium, emanante sanguine labantium, praesagia, ex ipso fluore sanguinis, ex colore faciei, oscitationibus, pandiculationibus, aurium tinnitu, oculorum suffusionibus, pulsuum mutationibus. Quid mirum? 87 Biolychnium. De Corio Hominis agitur, & ab ipsa sanguinis missione uel iactura est, quae nullo remedio reparatur, uel ipsa Mors, quam ultimam Hominis Epilepsiam dicimus. In Animantium genere Homo, quem Orbis nos dicimus Compendium, Inter Mineralia Aurum, cuius nobilitatem arguit tanta fixitas: Apparatus hicce spagyricus huiuscemodi est: Sanguinem humanum calentem, utque e uena emittitur, sumito, adde rorem Iouis Amphibii uegetabilem, rite obseruato utriusque pondere, quod pro libitu & pro ratione obiecti proportionaliter maius aut minus esto. Purificatum deinceps probe Pellicano inditum Balnei Uentriculo impone: ut transcendat sinito, quoad tertia pars Uitri Pellicani, totum compleat Pellicanum. In Uegetabilibus Ros ille noster Regius. Omnis enim Sanguis in su. rectificatione Philosophica dilatatur ac diluitur pro quantitate sua, non pondere. Quanto huius utriusque amore teneatur. Haec autem digestio dierum plus minus quadraginta spacio perficitur quo preciosum a uiliseorsum abit ac diuertit. Manifesto enim cernitur alba, inutilis ac phlegmatica quaedam superficiei innatare materies; Homo, quilibet, qui eo nomino dignus est a se petat. in fundo autem substantia quaedam aurea residere. Simul autem atque huc peruentum erit, per Balneum de super illud rectifica: hoc modo recedent ab eo phlegmata; & quae reliqua erunt Mysterii, in fundo residebunt. Quo peracto, gradatim illud attollas in exaltationem suam, idque nona uice, commodis ad hoc Retortis adhibitis pro quantitate substantiae & materiei, cum sigillo Hermetis. F 4 Atque Atque hac uia sublime illud Arcanum & κειμήλιον longe praestantissimum te puta assecutum. Etsi uero callem, quo ad illud recta itur, compendiosissimum a nobis stratum uideas: sudore tamen opus in hanc rem & diuturniori industria Mechanici longis experimentis exercitatissimi, minimeque in arena hacce nauseantis fluctuantisue, cui hoc concreditum ( non claudicanti in hac palaestra cuipiam ) uolumus. Iam tempus monet, ut aptes tibi Lampada quae ab igne nullo consumi queat: hanc cum Naturae igne, non a Uulgato illo, accendito, quod Philosophiae Hermeticae Practicae Consultis haud obscurum. Nec mirere portiunculam adeo exiguam, longa euoluendorum annorum serie haud extinguendam; tecum reputans, ex oliuarum oleo quoque caeterisque non nullis in hoc comparatis, flammulas perpetuo lucentes, Naturae beneficio, ac uersatili subtilissimorum Cheirurgorum dexteritate fuisse praeparatas. Erunt forsitan, qui de fastuosis superciliosorum quorundam Philosophastrorum subselliis prosilient, & hecce superstitionis cuiusdam Magicae insimulabunt. Homines qui faciunt, nae intel igendo, ut nihil intelligant, utcunque dulci φιλαυτία sint ebrii. Quocirca hec tibi, Lector, pro Mysteriis abditae Naturae secreto habenda sunt, ne ab impuris huiuscemodi Sophistarum ac Sciolorum manibus, labis aliquid contrahant. Nam quid anseri cum unione? Cui putamen rape detractum obiicias, si quid obiectum uelis. Secus si feceris, margaritas porcis obieceris & sanctuaria Ethnicis prostitues, quod a Deo ueritum seuerissime. Uid. Hist. Sed missos faciamus illos. Tale fuit uasculum illud e uitro, quod, ut in Chronicis est, Oliuerius Arto fratri suo, liquore adimpletum limpidissimo discedens reliquit, hac obtestatione, ut in sui gratiam quotidie obseruaret, commonefacto eo insuper; Britann. si aquam in uitro commutari cerneret, coloremque atrum induere, certissimum calamitatis suae haberet indicium, quod euentus comprobauit. Memorabile est memoria nostra, quod aerae Christianae anno 1576. in Decembri contigit. Hieronymus Rauscher Consul Lipsiae repente in lethalem morbum incidit, eodemque die fato cessit: simul uero atque anima a corpore fecit diuortium, eodem ipso temporis puncto Phiala Uitrea, aqua pura pellucida ac limpida & in hunc usum comparata repleta, quam paulo ante mensae imponi curauerat, dissiliit. Quo uiso, Theologiae aliquot ( inter quos Reuerendus Uir D. Nicolaus Selneccerus fuit ( ut relatu senis cuiusdam antiqua uirtute & fide accepi ) nec non Medicinae Doctores, aliique aliquot Uiri eximii, qui tunc aderant, nouitate rei obstupuerunt pene causam eius ignorantes; Quod Arcani huius specimen aliquod fuisse praeclarum quis ambigit? Simile testatum ferunt, nonnulli a quodam Italo, quod uisum sibi praesenti Coloniae Agrippinae in Caenobio quodam, migrante inibi ex hac uita Monacho quodam, Lampadis huiusce miraculum. Pluribus & euidentioribus huiusce rei comprobationibus non est opus. Unum addam ex Petri Apiani Antiquitatibus documentum, quo nullum dari posset manifestius, quod Artis Alchemicae inuentum in maiorem stuporem, uel certe isti nouitati, quam dedimus, parem rapiet. unt qui sepulchro In tenoris effossam dicant. Effossa est Patauii urna fictilis, cui hae insculptae literae: Plutoni sacrum munus ne attingite fures: Ignotum est uobis, hac quod in urna latet: Namque Elementa graui clausit digista labore Uase sub hoc modico Maximus Olibius. Adsit foecundo custos sibi copia cornu, Ne pretium tanti depereat laticis. Intus in urna, minor alia ei indita reperta est, eaque aperta, duae in hac Ampullae inuentae sunt, affabre elaboratae; altera ex argento, altera ex auro purissimo, liquore quodam plenae, quo Lucerna adhuc tum ardens per multa secula conseruara putatur. Urnulae inscripti erant hi uersus: " Abite hinc pessimi Fures. Uos quid uoltis uestris cum oculis emissitiis? Abite hinc uestro cum Mercurio petasato caduceatoque. Maximus Maximo donum Plutoni hoc sacrum facit. " Quod si excitatiore & altius repetita mentis indagine in operationes & effectus ab Arte humana, & industria tam mirabiles penitius disquirendum est; quicquid est in Homine cognitionis & Uoluntatis purioris illud omne Mentis istius omnium architectatricis & conseruatricis intimum quoddam simulacrum esse, eiusdemque expressam effigiem, & Archetypo consentaneam, in promptu est deprehendere. Ratio Mentis, quam diximus, Naturae Lex est, qua constant & gubernantur, quae creata sunt, omnia. Quod si ad inferiorem hanc Mundi regionem intellectu nostro descendimus quicquid uel animantium, uel stirpium, uel metallorum genere continetur, id deducta quadam a suprema illa, quae cum mundo nata est lege, sua peculiari insita cuilibet rei Natura constare & in aeternitatem se propagare ac prorogare cernimus. Sic ad Archetypum & primarium illud Exemplar se componit Hominis studium & imitatio, & Arte molitur illud, quod uis nulla, quae a temporum est decursione & iuiuria, queat delere. Que operationes, quanto abstrusiores sunt & a uulgo remotiores, tanto propius ad primam omnium Legem, non scriptam, sed natam, uel aeternam potius & seculorum aeterna uolutione immutabilem accedit, hoc est ad increatum Ueri Centrum, ut secretioris Philosophiae Consulti loquuntur, ex hoc uniuersi Creati Centro in quo latet Numetus, Mensura, Pondus. Chymia scopus. Horum in primis accuratam obseruationem habet illa Medicinae exercitatio, quae purum a corrupto, ut libere uires in quod uis corpus exerat, & utile 93 Biolychnium. Medicina uulgaris, mirium quam illa debilis sit atria Microcosmi Principia Hermetica incolumia seruanada, & Harmoniam eorundem balsamicam aliquo uitio corruptam in concentum pristinum reducendam. separat ab inutili, ad primitiuae & incorruptae Naturae similitudinem. Ac mentis uitiatae quidem, qualis est a lapsu primi hominis, medela est a Uerbo Dei solo: Quae uero ad medelam corporis eiusque restitutionem sunt idonea, e uerbo illo inuestiganda, & Natura rerum etsi uitiata quidem in non nullis, tamen in ea potissimum, quae ad integrioris & primigeniae illius similitudinem restituta est: Quod in arte Spagyrica fit maxime, quae lucem rerum omnium naturalium, id est, uitam earum in suo quolibet firmamento siue tegumento lucentem explorat & educit, resectis & reiectis elementis, quae impura dicunt, quasi corporum quorumlibet tenebris. ◉ Uitalis ille Spiritus in homine Mercurius est qui a simili qua dam sibi pinguedine alimentum trahit, quod sulphur est. Maximum uero momentum est circa Temperamenti, quod est in Calido naturali cum suo Radicali Humido, inuestigationem. ◉ Ab illa enim digestione congruenti & harmonica est uitae balsamus, sicut Mundi uitam Philosophiae Spagyricae Consulti, aiunt esse a Naturae luce & Coelesti Sulphure, cuius subiectum firmamentalis sit humor aethereus & calor. Quicquid a Microcosmo praeter haec duo reperitur. Sic morbum contra Naturam aiunt nihil aliud, quam defectionem balsabalsami uitae Naturalis, ob sui fomenti defectum uel excessum. Ex quo cum uitae, propter Elementorum corruptionem, successiuus quidam procedat interitus; sequitur, uita rerum sola opus esse, ad uitam sustinendam, fouendam, ut seruetur Naturalis ordo Similitudinis, qua Similia esse applicanda Similibus docent Spagyricorum filii, corporea nempe corporeis, & uitaliora uitalioribus. Ut qui haec ignoret, indignus sit Medici nomine, & ex illorum numero, qui ex superficie tantum res naturales cognoscunt, & quod in earum Centro intus latet, nunquam introspiciunt, nec Clauem uiderunt unquam, qua Naturae fores omnesque arculas reserare licet in Genere & Specie, & in Anatomia Spagyrica puram uitam inuenire in quolibet Cadauere, in quo nil nisi mortem Uulgus quaerat. Anatomia uitalis. Et quid ab illis Membranis, Inuolucris, Testis, Siliquis, Foecibus utile ad essentiam illam internam uiuificam transire possit? Eductione formarum e Medicamentis opus est, que ex domiciliis istis Medicamentorum & uestimentis emergunt & emigrant aegerrime. Et nullo negotio materia Arcanae intus Animae potentiam & operationem retundit, quod ipsi Misochemici tot rerum & experimentorum testimoniis conuicti non possunt repudiare, quoties Consultum artis Spagyricae uno Eximo, ut sic dicam, amplus uident praestare, quam Uulgatam Medicorum Scholam denis aut uicenis Charattis. Sed ab aegris liberior & uerior huiusce rei petenda confessio, quibus tam crassae potiones ingurgitandae sunt, ut uel Polyphemus aliquis ad aspectum earum inhorresceret. Tam foeda est tot Heteroclitarum misturarum crassities. Ars i la Spagyrica est, quae Uirtutes a sordibus disterminat, ut separatae in Uentriculo ad sua quaeque sine impedimento deriuentur diuersoria, & corpus afficiant citissime: Quod in Medicamentis inter alia requirit Hippocrates. Haec itaque beneficio Uulcani Chymici fiunt, omne Creatum in Hominis usum perficientis, & a ueneno suo, quod intimae Essentiae seu Medicinae est proximum, expurgantis. Sic enim in omnibus, quae ab his Elementis Sublunarib. producta sunt, comparatum est, ut ubi Remedium, ibi etiam Malum sit; ubi uirtus, ibi quoque uirus: ut in hoc ipso uerum sit illud Uenusini "... nihil est ab omni Parte beatum. " Atque hanc inde usque ab Hermetem Philosophorum Antiquissimo repetunt sententiam, exclaue sua; ubi ex eiusmodi contrarietate & contrapositione, quam uocant, omnia haec sublunaria necessario constare asserit. Atque huius συμπαθέιας και ἀντιπατηέιας spectaculo commotum autumem Heraclitum, cum Naturam e Bello genitam pronunciauit. Mater apud Homerum ista est Contentio, quae dirimitur artificiosa corporum analysi, id est, resolutione, quam diximus. Haec in rem praesentem deduxisse suffecerit, ut ad Arcanum nempe Humani Sanguinis regrediamur, quod Arcanorum in Natura rerum non est infimum. Etenim Uulgatum minime gentium est illud, quod Theophr. innuit lib. de Sang. ultra mortem, " cum nulla sagarum arte, uel Ueneficio Ascendentium ait Sanguinem posse fieri, quia incorruptibilis sit, id est occultari non possit, & in nouissimo die resurgere debeat, ut Corpore suo, quo cum in terra unitiis fuit, rationem reddat ". Huc referendum, quod de Sanguine habent litterae Diuinae, qui uindictam exposcit iugiter, mysterio singulari; Et illud, quod ex carne interfecti hominis 97 Biolychnium. iam fere putrefacta, ad horrorem spectantium emanet Sanguis recens de Sanguine, quem Sicarius profudit, nullis eductus praestigiis, sed genuinus, qui Magicis artibus, sicut Lac e trunco, non potest elici. Sed digitum uel extremum in haec intingere, plus satis Sciunt, qui domum interiorem & gremium, ubi laurus suas Romani nutrire solebant, & Cauum appellabant ueteres, arcaniorum quasi uirtutum hospitium admoto lumine uiderunt penitius, quae hic uulgo non prodenda lateant. Ignis lampadis. Ad Lampadem redimus & eius Ignem, quem a Natura petendum diximus, ut ab Inferno hoc nostro, qui e silice excutitur, segregaremus. Religio Philosophis est illum prodere, imo non prodere. De uulgo nullus sermo: Huic si quis eum prodat, dignus sit, ut eum infestum semper experiatur. Nam quae non Ignis fuit apud omnes gentes olim obseruantia? Persarum Deus fuit, quem Reges, Dii ipsi sibi praeferri tam anxie curabant. Adeo ut eius ratione in cultum idololatricum prolapsi sint. Et quid maius Antiquorum de hoc potuit excogitare Superstitio, quam ut eum Dei instar haberent & ab eo mactatas hostias inflammari & exedi coelitus crederent? Iouemque summum eius specie descendentem adorarent, corrupta Patrum opinione & uanescente memoria historiarum de Igne illo, quem Primi omnium mortalium Progenitores Deo proximi uiderant in Sacrificiis, propitium de pacato Numine testimonium. Inhaesit omnium deinceps animis ea persuasio, ut sollicite habendum & summa religione fouendum putarent, eum in primis, quo in solennitate Sacrificiorum usuri erant, ut non ab Igne uulgato flammam accensam, sed a radiis solaribus in fomite conceptam & propagatam, in Fanis & ritu Maiorum deuotis maiorum Numinum ordini Templis alerent; Quem rerum profanarum contactu polluere, curiosa illis erat religio; extinguere uero, summum piaculum. Sic Uestalibus apud Romanos sanctissimae pudicitiae uirginibus cura eius per manus quasi est tradita, ut illum in penetralibus Diuae Uestae secretioribus, in quibus Palladium & Dii Penates Troia aduecti, perpetuo nutrirent castissime. Et antiquiore ante hoc aeuo Aegyptii Deum in hoc sibi praesentem se contueri propius erant persuasi, & diuinationes rite ex hoc demum se concepturos laeto omine, si repente ab illo admoto uictimae essent correptae & motu subito undiquaque diffuso consumtae, si flamma non discolori, ut liuenti, caliginosa, nebulosa, atrata, crepitanti, eiaculanti; sed tralucida, luculenta, aequabili, tranquilla, recta, erecta, pyramidali in ualesceret, nec ante depastam uictimam remitteret, acceptam Numini hostiam auita fides erat. Secus erat? & tarde mouebat, ac pigre serpendo uix proxima sensim uictimae & attigua superabat, nec pyramidali facie sursum emicabat, si residebat, uigore quasi collapso & affligebatur, in turbines & gyros inaequales uoluebatur, non pellucebat, facie non concolori uentilabatur, crepera, strepera fauillas eructabat, uictima non depasta, aut parte non ustulata deficiebat, aut inuisis pluuiis restinguebatur, iratum Numen erat, & infestum consulentibus omen portendebat. Eadem Romanis fuit circa hasce Religionis inueteratae Ceremonias Sanctimonia, & Ignis obseruantia, quem in solennibus uasculis, manu diurna nocturna Uestales asseruabant, & in focis, interioribus remotioris Aedis nutriebant, quam illas solas cum Pontifice fas erat intrare. Qui si uel incuria sacrarum Custodum, uel alio casu fuisset extinctus, horrendi prodigii loco erat, & religiosissime expiabant caesa flagris Uirgine, cuius culpa defecerat; Quod a Pontifice Max. fiebat linteo uelamine praetento, in obscura & abstrusa Aedis parte, remittentibus interea omnibus a consueto opere, quasi Dis aduersis, quicquid ante caeptarent, quam Sacer ignis solenni ritu esset restauratus, a Sole uidelicet, cui peluis aenea pellucida exponebatur, ut collectis in ea radiis & in subiectum ex aduerso fomitem districtis uibratisque conciperetur. Occultum nobis mehercule cultum miramur, & nihil hic Uanum, nisi quod ab anxia nimis superstitione, ut ea tempestate erant hominum animi, inuoluta Ueterum & obducta fuit religio, quam ex hoc Elemento uenabantur. Nam adeo nihil non habere, quod uulgus putat, rationis magno & euidenti argumunto est accuratissima Dionysii de Ignis arcanis & singularibus dissertatio, qua " Naturae custodem & incomprehensibilem ait esse splendoribus, nec reddi exiliorem rarefactione eius, cuius decessu & rarefactione fiat exilior & rarefiat, suismet legibus potentissimus, " etc. Theophr. Ignis & Azot tibi sufficiunt. Et momentum habet, quod Hermeti statutum quondam aiunt, ad operationem Philosophiae sublimioris absolutissimam duo Elementa Ignem ceu Agens & Terram ceu Patiens, utrumque Specifice & simpliciter sufficere. Hoc Pythagoricis receptum fuit deinceps & obseruatum, qui hunc Unum esse, & omnia penetrare credebant, in Coelo & Mundo superiori omnia suo splendore illuminare; in Inferno & Mundo lmo densatum & constipatum cruciare; inter utrumque autem de utroque participare. Haec immensa illa est Plinio Naturae portio, de qua dubitari potest, plura absumat, an pariat. Quod si ad Ignem mysticum ascendat animus, deficit humanae mentis uigor, & Prophetarum captus quam angustus est, ubi Mens haec flammea apparet & obuersatur? Ab hoc Igne omnia uiuificante, illustrante, radius exit, sese Caelestibus insinuat corporibus, que in hunc nostrum influunt & supernum suum Ignem a supremo communicant, Infernumque nostrum fouent, qui est in lapidibus, in terra nostra, qui se prodit fumo suo, cum foditur; in aquis ipsis, ut fontibus & puteis, & mari profundo, quod discussum & excitatum uentis intepescit. Sed ad Supernum Ignem redimus, & hunc praecipuum esse a supremo illo, qui fuget Daemones, qui a tenebris robur ducunt, primi Religionum & Ceremoniarum sapientissimi auctores tradiderunt: Ex quo institutum illud est, quo rem Diuinam sine accensolumine fieri nefas habitum. Quae consuetudo apud illos, qui solenniter aqua salutari ad Regenerationem & uitam aeternam, instituto Christi, initiantur, in hunc diem manet, ut Cereos in Templis usui Diuino deuotis, & Candelas perpetuo lucentes foueant, quod prouocari bonos Genios eo lumine & pias mentes in cultum coelostem suscitari per uulgatum sit. Admouenturque funeribus cerei & faces, nec auferuntur, nisi persolutis iustis exactisque exequiis eodem instituto. Quod Deum autorem habere uidetur, qui ex Lege ueteri Sacrificia in Igne sibi offerri & aram eo lucentem perpetuo uolebat: ◉ In praeliis enim cum impetu saepe scintillae erumpunt atque emicant ex chalybe chalybi alliso. Unde Pythagoricorum illud Symbolum originem suam repetit: De Deo sine Lumine loqui nefas esto, & Romanorum apud Uestales Ignis. ◉ Nec temere Ueteribus receptum fuisse credo, quod ut nunc tubicines nobis, sic illis πυρο¬ φόροι ήπερλαμπαδα φόροι aciem utrinque obeuntes, emissis in hostem facibus, Martem accendebant & initium pugne Nec tam barbarus forsan ritus est, quod Lapones matrimonii foedera igni ac silice auspicari traditur, ut est apud Scalig. dabant. Hinc 103 Biolychnium. Hinc Ignium apud Ueteres artificiose uariorum & uarie artificiosorum compositiones. Talis est cognomento Graecus, qui aquam exurere dicitur. Talis est, quem aqua frigida suscitari aiunt, oleo infuso extingui. Uide Weck. in Secret. Alius qui inmedis aquis exardet alius qui pluuia; alius qui a Uento non uulgari modo incenditur; alius item qui a Sole. Exerc. xui. Sunt qui glaciem in aquis accensam authores sint. ad Card. Sic Ignem aptabant, qui Ardens κατ ’ ὲξοχὴν, eo quod nihil quam se ipsum ureret, dictus est. Alii erant Ignes inextinguibiles & oleo incombustili aeternae Lampades, qualem in Templo Ueneris ab inextincto illo lapide, quem ob id Asbestum dicebant Graeci, perpetuo arsisse uulgatum est: Quo nomine apud Plinium Lini genus, quod Asbestum uocat, reperimus; quod Igne non absumatur. Sunt qui lignum praeparent uel aliud Combustile, quod ab igne laedi non possit. Alii ferrum Candens nuda manu tangunt, & auferunt unguento quodam illita, & in metallum aliquod liquefactum intingunt. Atque haec ad ignem nostri Ellychnii: Restat, ut paucis de hoc ipso expediamus, qui in eo sint potentialium & actualium, id est, occultatum apertarumque affectionum, quae sunt eidem cum homine, ad cuius uitam aptatur, effectus, quo uinculo τῶν σωματικῶν παθνμάτων dispositioni adnexi sint. Et Uirium occultarum opera, quae ab illa non dicam promiscua συγχύσει, sed genuina & symbolica μίξει resultant, prodi ab Aere potissimum cum aliis argumentis, tum his coniecturis persuasum nobis est, quas Naturae arcanioris Uiri Consultissimi de huius Elementi facultatibus & beneficiis posteritati commendarunt. Et ut ab Hebraeis ordiar, primis Sapientiae propagatoribus, Aerem illi neruum Uniuersi & mundani huius Organi Spiritum statuunt, & cum eorum Schola faciunt, qui implentem eum & mouentem omnia dixerunt. Per hunc enim omnium in omnibus est Impressio & affectio, quod uno omnium nostro hoc Spiritu testatum relinquere cogimur. Et quae non Aeris in humano Corpore officia? Quae non eidem ab eo qualitates, ad horarias & momentaneas pene uicissitudines? Idque in totum corporis habitum animali miscetur Spiritui, quicquid eius siue a Cerebro attractum est, siue a Pulmone haustum, siue ab Epate absorptum & in Uenas 105 Biolychnium. distributum est. Unus omnium, quae e Terra & Aqua exhalant, in hac Oeconomia Mundana promus condus Arbiter Magnus Aer est: quos omnium rerum influxus ut mixtis omnibus infundit, ita in usum peculiarem, quod sibi proprium est, reponit, id est, rerum omnium Ideas & Species ut naturalium, sic & artificialium, quas non tantum somniantibus, sed etiam uigilantibus imprimit. Hinc illa somniorum, presagio umque monstra, proindiuiduali, quod aiunt, cuiuslibet dispositione. Quod si aliter de hae re aestimabimus nusquam gentium causam inueniemus cut reperti sint, qui transeuntes locum, in quo iugulatus est quispiam, & cadauer aliquod siue recens siue diutius defossum latet, nescio quam animi consternationem & horrorem sibi repente incussu senserint, & ex ista animi consternatione sola, omnis reigestae prorsus ignari, caedem inibi perpetratam & cadauer absconditum, diuinarint. Ab amicitia & dissensione, quae est in omni Creato, haec occulta in corpore Microcosmico lucta est. Nam quae causa huius nouitatis est, si non est ab Aere horrendis caesorum imaginibus infecto, quem simul atque haurit homo, iisdem mox terribilium facinorum speciebus suum infici Spiritum sentit, & diratum formarum truculentia stupescit, quas per sensus ad Phantasiam & ab hac ad animum ablegauit. Nam absque hisce idolis & similitudinibus non afficitur Imaginatiua, qualiscunque eius sit excellentia. Ab hoc esse, quod in tenebris homo trepidet, coniectura etiam non uana est. Horret quippe Aere Spirituum nocturno tempore infestorum imaginibus magis frequentato, quae Luce pleniore dissipantur & discutiuntur, ut idem meticulosissimus etiam iisdem non percellatur. Atque hactenus physicis rationibus alique id loci est, Nam cur homine animam agente, Lampas simul uitam & flammam efflet, non in promtu magis quidem meo iudicio sit expedite, quam quid causae sit, quod Ignem trahat Naphta, cur Aspidi Ichneumon aduersetur, cur Mures fistula e Soricis dorso inflata in unum cogantur, & eo sono quouis ducentem haud inuiti sequantur: Cur mensae, cistae & quaelibet alia ex ligno & arboribus impetu Uentorum deiectis fabricata, simulatque Uentorum maior quaedam ingruit tempestas, crepent ac stridorem edant subinde: Cur item carbones ex ligno, quod a fulmine percussum, in igne maiorem stridorem edant, quam eius generis alia. Sic in Herculis aedes Romae canes non ingressos arbitratur Cardanus, quod in uestibulo sepultum aut appensum fuisset quippiam, quod refugiant Canes. Sic e Gellii noctibus apud Scalig. est Exerc. 146. sect. 3. Scipione in Capitolini Iouis cellam etiam nocta iritante Canes non latrasse. De Basilisci corio idem habendum quod appensum erat in Dianae Templo, propter quod nulla hirundo audebat introuolare. Sic apud Plinium est, neque muscas neque canes Romae in forum boarium ingredi. Balaenam mirabere eadem ratione, foetus suos cum inualidi sunt, gestantem, & paruulos oris rictuetiam uehere, & imminente tempestate in fauces eos recondere, remissa tempestate euomere. Si ob uada & aquae inopiam foetus matrem subsequi nequeat, illam animaduertes recepta in os aqua fluctus instar fluui ad eos eiicere, ut a terra se librent & liberent, ut quidam de Nat. rerum autor tradit. De Musculo pisce, quem Oppianus ἡγητῆρα nominat ( Oculum Balaenae quispiam non inepte dixerit ) γαλὴν uulgus id est mustelam dicit, quem supra fidem est tam sagacem Balaenae Ducem esse! Admiranda Naturae in omnibus rerum Ordinibus Sympathia ac φιλοστορ¬ γία. 108 Biolychnium. los beluae uersetur continuo, & praedam, si qua praesto uel in propinquo est, indicat; insidias uero omnes, quae uel ab aliis ei beluis struuntur uel a piscatoribus, detegit cautissime, ut eo uiuo Cetum nemo facile ceperit: Quod si interceptus sit ὁδηγὸς, iam ille caeci instar circa petras oberrans & littora nullo negocio capitur. Huncne unicuique cetaceo Ducem Natura dederit, an amicitia quadam is adductus cetum ultro antegrediatur, haud plane se ait scire Aelianus lib. 10. cap. 6. Sed id Naturae ui factum potius arbitratur. Imo certum est utrunque. Nam quis ab instinctu illo latenti esse dubitet, quod eum pisciculum tam uastae moli uelut clauum adhibuerit, ceu ferro Magnetem? Nam qua ratione alias ille cuncta illi & prouidet & praesentit, & caudae motu praemonstrat singula? & monet prouide, & ubi formidolosa aut periculosa, inhibet? Quid quod ita cursum moderatur, ne uel in breuia & caenum impingat? Uel signum dat, ubi angustiae, ex quibus non posset regredi propter uastitatem? Quid illud an humanae rationis est eius causam reddere, quod apud scriptores de eodem hoc Ceto? Caeterorum quidem quicquid in barathrum huius libro secundo in Eutropium. Praenatat ei, ut cauda ante ocuhuius belue descendit, siue animal illud, siue scapha siue saxum sit, etiam pessum ire & perire derepente in alui profunda demersum, hunc autem gubernatorem, quem ἡγεμόνα Plutarchus uocat " in libello, quo disquirit, an Terrestria animalia sint Aquatilibus prudentiora ", satis agnitum ore uelut anchoram excipi, intra fauces dormiturum; quiescente intus ipso, quiescere; motitante rursus sese ac progrediente, sequi rursus monstrum, & nec interdiu nec noctu temonem illum destituere. An beluini ingenii est, quod in exitium amisso ductore metuit ne praecipitetur? Claudiani tam elegantia de hoc ipso non possum non apponere. " Sic ruit in rupes amisso Pisce Sodali Belua, sulcandas cui praeuius edocet undas, Immensumque pecus paruo moderamine caudae Temperat, & tanto coniungit faedera monstro. Illa natat rationis inops, & coeca profundi Iam breuibus deprensa uadis, ignara reuerti Palpitat, & uanos scopulis illidit hiatus. " Quid causae dicemus esse, quod Echinos marinos aiunt, cum se affigere scopulo nequeunt, quoties procellas aestus ue praesenserunt, aut Mare inhorrescere, arena saburrare sese, ut apud Plinium & Aelianum est, uel spinis suis lapillos tollere, & ueluti anchoram trahere, ne uel allidantur a fluctibus, uel ex cutiantur, & ab alieno pondere salutem sibi, quam nequeunt a propriis uiribus, quaerere? Eiusdem ordinis est, quod Delphini tranquillo Mari lasciuientes, uentos etiam, ex qua parte ueniunt, certo praesagiunt, ut apud Plinius est lib. 8. cap. 35. Etsi causam eiusce rei D. Thomas hanc reddiderit, quod hyemali procella ingruente, ab imo Maris exhalationes ascendant, quae Uento hyemique fomenta suggerunt, quibus calor excitatur, quem cum animal illud sentiat, crebrius exsiliat & emicet, a quo illa sit agitatio & lasciuia. Non pugnamus in hanc ratiocinationem Uiri Summi, sed in tutiorem locum & classem occultarum qualitatum etiam hic nos recipimus. Unguentum armarium. In earundem qualitatum occultarum ordinem Coronidis loco accensemus illustre illud unguentum, quod telo applicatum, quo uulnus siue caesim siue punctim inflictum est, illud ipsum sanat arcano sane mysterio, quod nemo unquam satis prodet, quicquid in 111 Biolychnium. abditas causas de hoc ipso disquirunt. Et uidimus coniecturas quorundam accuratas sane: Sed rationes illae quantulum est quod persuadent homini Philosopho, de secreta unguenti istius operatione, in hominem saucium tanto interuallo absentem. in Achille nostro rediuiuo. Sed de hisce alibi pluribus. Sed innumera sunt tallum consensuum & discordiarum in Natura rerum exempla, adeo ut Heraclitus non temere omnia fieri per Litem & amicitiam professus sit, Et diuiniores formarum Uires sunt, quam ut nos ductu rationum eas inuestigemus. Ab his enim est, quod uina in doliis feces mouent & turbantur, cum uites florent & gemmas protrudunt. Auis quaedam indica carbones ignitos deglutit & concoquit Talem uidit Mons. Ad quod hic causarum asylum confugiemus, si non ad Magnetem illum, ut recentiores quidam uocant, Naturae Catholicum, Sympathicum atque Antipathicum? Occultum est, quod miramur in Struthione, qui ferrum coquere, & in nutrimentum corporis sui digerere creditur. Teagnagol Pragae, quam Episcopus Coloniensis Imperatori Rudolpho miserat. Occultius illud siue philtrum est, siue arcanior spiritualis ille mutui amoris Magnes, qui ex eadem Astrali illa Sanguinis, unde Lampas nostra depromitur, minera efflorescit, qui non solum foeminas & sequiorem illum sexum ad mares aggregat & cogit quodammodo, aut uersa uice hos ad illas; sed nec solas foeminas inter se sibi amore arctissimo deuincit: uerum ipsos etiam mares indiuiduo quodam inter se amoris uinculo conglutinat, ut exiguus quidam ad illos sit Thesei & Pirithoi, aut Damonis & Pithiae. Nota est de Arto & Oliuerio siue historia, siue fabula, quod in medio relinquimus. Unum est, de quo nihil ambigendum uidetur, quod in rem praesentem facere sat est, philtrum illud tale aliquod fuisse, quod ab Oliuerio ei datum sit, ut tam perdite illum deamarit semper. Sed extra omnem fabulae aleam est, quod de homine domo & Maioribus illustribus nato prodam. Amabat hic uirginem unice castis & generosis moribus spectatam. In uidet corriualis quidam & proco isti amasiam ambienti poculum exhibet, quo hausto, odio tam insano praesentem Uirginem prosequitur, ut telis quibusque obuiis eam a se propelleret, absentem uero desideraret efflictim. Balduinus Glodius. Accessit Balduinus Clodius Affinis noster, qui primum Marchioni Bandensi, postea Principi Anhaltino fuit a Consilis Medicis, hic perspecta fraude, quae admota erat huic negotio, Nobil isti de hac Sanguinis Mumia Uirginis libandum dedit, & Uirgini de Mumia proci tam sinistro malo seu Ueneficio iam amantis eam perdite, iam odio plus quam Uatiniano, quod dicitur, in ipsam exardescentis, hauriendum praebuit, quantum satis uidebatur, & hac ratione sublato Ueneno, quod corriualis ille propinauerat, Nobilem illum Sanitati mentis restitutum curauit modo tam occulto, quem in prioribus diximus. Ex hoc fundo Naturae secretioris educitur Occultum illud, quo utuntur illi, qui applicato quodam medicamento ad arteriae pulsum, Uirgines ac mulieres quaslibet in amorem effraenatum usque adeo sollicitant, ut non sint resistendo, simulatque unguenti istius Uires & Spiritus per occultos arteriae istius meatus ac sinus ad Partes Corporis nobiliores, Spiritus uitalis Officinas, traductus est, ac sese explicuit Uirtute Magnetica in Cor diffusa, a qua motus ac affectus ille tam uehemens, tam efficax. Sed Uulgo illa prodere grande nefas; & male mulctandus, si quis prodat. Ita enim de Integritate & Castitate foeminarum male merebitur, quisquis ille est omnis Pudicitiae hostis deploratissimus, qui in nefariam libidinem, posthabita Dei & Legum Sacratissimarum reuerentia, tale quid adhibebit, & pro sella uel sessibulo mero prostituet. Pluribus in harum rerum disquisitionem & assertionem ire, quaesitis hinc inde multi uariis, quid attinet? Experimentis haec & talia constant, non logodaedalis ambiguarum Rationum enunciationibus. Quod si in rerum harum consimiliumque excussionem copiosiorem ire libeat, uel ocium sit cuipiam, suo id Marte faciat scholastico. In Aurora seu phosphoro nostro Philosophico & Medico. Nos hac occasione calamum huic materie subduximus, alias forsan totis, quod aiunt carceribus laxandum, nec inconsulto quidem. Cura Morborum Magnetica, Qua Uera Theophrasti Mumia significatur. Cura Magnetica, qua difficiles ac periculosi morbi plurimi, nulla potione medica aliisue sumptis pharmacis sanantur, hunc in modum adhibetur: Primum quidem mense Maio uel Icteritia, uel Hydrope, aut ipsa fere Lepra, caeterisque id genus morbis laboranti, Media dextri brachii incidenda est. In uigilandum autem huic negotio unice, ut ipsa Media, non eius loco alia ( quod alias Chirurgorum uel incuria solet committi uel inscitia ) feriatur. Uena sic perite incisa, sanguinis quantum duo exinanitorum ouorum compleant putamina, uitreae phialae commodum rostratae immittendum, e uena adhuc calentis, ut ouorum putaminibus in hunc usum praeparatis modo insequenti citissime possit infundi, Gallinae oua duo aut tria erunt sumenda recenter parta: in extremitatibus utrisque subtiliter perforanda: Uitellum cum albugine ex iis efflandum: membrana deinde alba uitulina aut ouina aliaue tenaci ac solida alterum foramen glutine fabrorum capsulariorum probe obturandum: quod ubi siccatum fuerit, luto Cretensi & oui albugine constipandum, & quoad eius fieri poterit, limo uiscoso compingendum & consolidandum, utque exsiccetur, agendum. Quo sic expedito, sanguis repente, ut e uena adhuc calet, exinanito oui putamini infundatur; & sic modicum reponatur, quoad obriguerit paululum & coagulatus sit. Alii, priusquam coalescat, statim claudi iubent. Hoc facto alterum illud foramenarte & cura eadem obstruendum, & ut exsiccetur consimiliter, agendum. Hoc compendio aliquot ouorum putamina in hunc usum aptari possunt; quae sanguine aegri & ualetudinari illius adimpleta Gallinae subiicienda, & ad dierum quatuordecim aut trium hebdomadarum spacium, ut iis incubet, ueluti caeteris ad pullos generandos suppositis, curandum. Quod si gallinae plura ualetudinariorum plurium sanguine oua sic adimpleta, pro genuinis suis queant subiici, eiusdem res erit efficaciae. Decurso temporis illo spacio, & putrefactione oborta resumenda erunt oua illa, & in diem totum seponenda, post aperienda: quo facto, aegri illius sanguinem a continua illa digestione Monstro similem uidebis, foetore longe teterrimo. Hunc ergo exemtum porco uel cani sub custodia biduum & triduum etiam esurienti, pani recenter pisto inditum, aut alii cibo mistum obiice deuorandum. Porco tamen fatius erit obiici: siquidem dolore concitato, latratus eiulantes & queruli a cane circumcirca uiciniae molestiores ac minus ferendi excitarentur. Sic tanquam in speculo apparebit in porcum aliud ue animal translatam esse aegritudinem, siue ab Icterico, siue Hydropico siue Phthisico & id genus aliis. Quod in bestia liquet euidenter, & in homine sine ullo doloris sensu ualetudini pristinae restituto, & ad uersa illa in bestiam immigrare iussa; quam a deglutita illa Mumia aliquot hebdomadas sub custodia asseruatam, telo traiicere aut aliter conficere fas est, ne soluta uel in pueros uel in alios saeuiat, eosque lethaliter inficiat. Non hic de Terrae Mumia, hoc est, ea quae in terris fit sermonem instituimus, de qua est apud Theophrast. tract. Phil. 3. hoc est, de illa quae ab homine fit, qui aegritudinis iniuria uitam suam, ut ait, in terra deposuit, quamque nullius preci facit sed solis uermibus dignam. Non de illa operae precium inquirere, quae est a Corpore, quod Balsamo a putredine conseruatur. Nam si ab isto est Corpore, languida est Mumia & imbecillis. Prodierunt, qui non ita pridem huiusce uires in nouis curis probatas recenter prodiderunt. Sed nec Aeris Mumiam hic pertractandam habemus hoc est, illam quae a Corpore est, quod morte uiolenta periit, quod sub Dio moritur, quod in aere sepelitur & contabescit, quae ex hoc Constellata ab eodem uocatur, quod in eam stellae efficaciter influant & imprimantur, & ob id uirium est efficacissimarum, quas norunt illi, qui furtim illam a gabalo noctu, uel a rota etiam e furibus & latronibus petunt. Huius generis fere est Aquae Mumia, id est ab homine petita, qui in aquis suffocatus est: Et illa, quae Ignis Mumia dicitur, a Corpore, quoduitam in igne deposuit. Harum uires in re medica praestantes experiuntur multi non uno modo. Sed nostra haec, a qua digressi sumus, Mumia de uiuente, etsi affecto corpore, est separata. Quae de uegeto est & sano homine, eius uulgo etiam nimis trita est efficacia, quam ad conciliandos amores mutuos transfert insigni ad nefarios libidinum congressus scelere. Notum est, rusticos hoc arcano pecorum gregem, & capras, uel anseres uel columbas ita sibi deuincire, ut ad alios dominos nolint diuertere, & animum reuertendi non deponant, & consuetudinem remeandi domum more solito non deserant, nec fiant, quod dicitur, occupantium, quod secus fieret. Sunt, qui hac arte sibi equos, canes, falcones deuinciant. Et quod mireris, uenatores sunt, qui hoc arcano feras sibi conciliarini, ut inpedicas & retiae pene ipsas pertraxerint. Sunt qui Naturae flagitium in ferocissimis animalibus hoc secreto per domuerint, ut secure tractarint illa, & ad nutum sibi obedientia fecerint. Et Scymnorum truculentiam hoc modo subigi posse quis me uetet credere, si uerum, quod traditum est apud alios, irreconciliabili inter se odio simiam & serpentem a se inuicem dissidentes, hoc ipso in amorem quasi mutuum adigi posse? Qui in hasce obseruationes intenderunt, rationem petunt ab insititii illius corporis Magnete, a quo est illa siue alterius quasi corporis attractio ( Magnetem enim fieri dicunt illam portionem, quae Mumia uiua ali propinata est ) uel corpus illud, si mauis, de quo propinata est Mumia, ceu Magnetem suum ferrum, attrahere alterum illud, cum quo coaluit illa Mumiae portio, gliscente utrinque consensione interna & amicitia mutua. Abditissimam uides & magneticam ex hac Mumia curam Medicam, qua morbos uiolentissimos expugnarunt multi, luem siue Indicam siue Hispanicam, Tisiphones alumnam, caeterasque Orci satellites Tabem, Icterum, Cancrum, Lupum, Lepram, Podagram, etc. Alia est admitandae uirtutis cura, qua per Mumiam affecti siue corporis, siue membri, aegritudo eius uegetabilium familiae, ut frutici uel arbori inseritur. Deriuatur enim ui occulta operationis Magnetice omnis corruptio & aegrimonia partis morbidae in truncum, cum quo Mumia illa committitur, & quamlibet arborem, quae uegeta & uiua sit. Simul atque enim hic Magnes hunc succum ceu ferri imbecillis imbibit, non desinit per hanc Mumiam allicere & attrahere, quoad totam, unde illa est aegritudo, substantiam elicuerit & ad se pellexerit, omnemque morbi fomitem atque mineram in se quasi transplantarit. Nec aliter frutex in alimentum suum conuertit uitiosum illud morbi seminarium, quam Serpentis uenenum Ciconia. At si imbecilior sit, quam ut malignum illud uirus possit subigere, elanguet & emarcescit. Atque hoc modo Phthisin, & febrium cohortes, caeterosque morbos fuisse 121 Ex Mumia Theophr. curatos, & a fide dignis accepimus, & oculati testes sumus. Ad fidem faciendam est, quod de atro carbone, qui stato tempore sub Arthemisia rubra inuenitur, in confesso est apud eos, qui de hoc periculum fecerunt, Epilepsiam ab eo depulsam aliquoties, cum de collo tantum suspensus & pectori applicatus esset, siue illud uirtute attrahente, sire aduersante, quae ei cum morbo est, expediatur, non disputamus. De uegetabilium quorundam cum morbis quibusdam peculiari ac specifica Antipathia siue sympathia ex hoc constare satis est pro hoc nostro instituto. in Achille nostro rediuiue. De qua alibi pluribus agemus. Gotofridus Gisius. Paucula de Putrefactione auctuarii loco apponenda restant in gratiam Amici nostri singularis D. Gotofridi Gisii Medici praestantissimi, qui per literas de hac aliquem sibi scrupulum relictum nobis indicabat. Et Putrefactione quidem opus esse, adeo ut sine hac nihil fiat ad hoc institutum, ex hoc euincemus, quod illa ipsa formarum, ut sic dicam, omnium in Quietis Centro quasi reconditarum inibique delitescentium quaedam Clauis sit, quae ad circumferentiam. i. destinata ipsarum mumia portas reserat. Nam si ad transmutationem rerum omnium naturalium oculos & animum aduertamus, Putrefactio non infimus ad illam gradus est. Transmutationem Chemistarum hic consideramus, qua res sua forma exuitur, & aliam induit a pristina alienam ipsa natura & proprietate, ipsa uirtute, ipso colore, etc. De Magno hoc Naturae Mysterio, quo res, quae formam suam amisit, & in nihilum quasi redacta est, illam aut nobiliorem a uirtute & efficacia quam fuerat primo, recuperat, uide Theoph. de Resusc. rer. Nat. lib. 6. ubi resuscitationem & restaurationem Ligni difficilem & arduam quidem, Naturae tamen, ut ait, possibilem, egregie tradit. Lignum in carbones & cineres redactum in cucurbita iubet poni una cum resina, liquore & oleitate illius arboris, eodem omnium pondere misceri, deinde & leni calore liquefieri & in uentre equino ad iustum tempus putrefieri. Quod si gleba pingui obruatur, aut in solum fertile defundatur, lignum inde ait reuiuiscere & arborem enasci, quae uirtute sit priori multo nobilior. Ad Transmutationem redimus, & septem ad hanc gradibus esse nobis opus ait, Calcinatione, Sublimatione, Solutione, Putrefactione, Destillatione, Coagulatione, Tinctura. Nos pro instituto de Putrefactione sola agimus, cui includimus Digestionem & Circulationem, quam uocant, authore Theophrasto. Et quartus ille gradus dignitate quidem primus illi est. Siquidem illa sola est, qua uetus aboletur natura, & in nouam aliam nobiliorem res abit, ut fructum auctiorem & digniorem efferat: Quae uiua sunt, moriuntur quodammodo, quae mortua sunt, ad nouam uitam in ea praeparantur. Sic quicquid est acredinis Spiritibus corrosiuis a Sale nimirum, omne illud perimitur & dulcescit; colores transferuntur; purum ab impuro diuersum abit; quod purum est superius, quod impurum, inferius, utrumque segregatim locat. Sic uita prima herbarum ac medicamentorum omnium consumatur ac pereat necesse est, nec ante secunda uita; in qua tria Prima suis quaeque innatis uiribus distincta, quae Medico cognitu necessaria sunt, elucent euidentissime, Chymici qualiscunque opera potest educi, quam haec inierit Putrefactio, & ex hac Regeneratio sine qua nullum in Arte Hippocratica datur Arcanum, quod si ne omni Qualitatum Complexione consistit. Quod autem seminis huius uel Astri emorientis in sua Matrice & putrescentis, nouumque corpus iuduentis, uirtutemque eandem in eodem multiplicantis sit Hieroglyphicon similitudine quaedam ac Naturae exemplo ipse Dei λόγος describit, grano tritici inducto, quod in Terra nonnisi emortuum & putrefactum fructus edit & plura grana, in quae uirtus eadem quae priori fuerat indita, de quo illa descendunt, infunditur: ut aliter uita Aeterna corpori nostro non indatur nisi prius illud fuerit mortuum, nec Glorificatio nisi a morte detur, non secus atque supstantiae cuiusdam alterius a corruptione generatio. Quod non eo dictum uolumus, quasi a quocunque Animali putrefacto progigni aliquid animatum sentiamus. Exagitat hoc Scaliger in Cardanum Exerc. cxc. sect. 2. Et hoc pacto uel subire sese generationem circularem, ut ad primum, unde factus esset motus, tandem reuerteretur, uel in infinitum procederetur. Sed satis uisum nobis est Philosophico. Chymicam hancce Animalium, Uegetabilium & Mineralium Putrefactionem, ceu Instrumentorum Naturae occultioris primariorum terminum seu ianuam, uel per transennam ostendisse. Hinc attende, quid sit Iliaster & Cagaster apud Theophrastum. Nam qui in penitiorem eius indagationem descendit & animaduertit, quo uinculo occulta illa & Astralia Naturae cuiuslibet semina ex puteo Democriti, Nocte Orphei, Orco Hippocratis, Iliado Theophrasti, in hoc Mundanum uniuersi Theatrum colligata in sensus nostros incurrant, quique a calamitosis ac nimium Arcanis illis Numeri, Mensurae ac Ponderis signaturis, quibus a Natura tecta sunt & uestita, quaecunque Medico ad manus & in numerato habenda sunt, ipsum semen internum Astrale potest conuenienter eruere, iam 125 Ex Mumia Theophr. apices ex omnibus scientiis Diuinioribus felici manu decerpsisse dicendus est. Quid enim sublimioris est indagationis, quam illud, quicquid in hac rerum uniuersitate, quam ob ornatum & elegantiam Mundum siue Cultum dicimus, adminiculo & beneficio Putrefactionis, siue ad ipsius conseruationem uniuersi, siue Minoris in ista Oeconomia Mundi id est hominis siue caeterarum creaturarum, siue necessitatem, siue decus erogatur, discernere? Ad generationem Putrefactio ceu uia quaedam est, imo ad omnium rum quaedam Analysin & Genesin. De Archaeo Microcosmi constat singulariter, quicquid ille ad Limbi sui conseruationem & propagationem molitur, totum id Putrefactionis uitaliorum Formarum omnium matricis quasi cuiusdam opificio e Centro ad circumferentiam educitur. Quod ad Putrefactionem porro attinet, illa est Corporis dissolutio, euanescente sensim eius temperie, & calore innato ab aliis qualitatibus obruto uel extincto, cum humoris aquei redundantis diffluxu. Hoc in Phthisi, & Iecoris ac Lienis aliarumque partium corruptelis manifestum est, maxime uero in putridis Febribus, in quibus uenarum humores arteriarumque Spiritus computrescunt, qui Simplicis Intemperiei sunt morbi apud Fernel. de abdit. rerum causis lib. 2. cap. 10. Cura Magnetica. ubi quoque illam, quae in Spiritu uel humore est, corruptelam non morbum ipsum esse, sed morbi causam asserit, quae ab occultiori quan126 doque est & supra Elementorum conditionem uitio. Sed nostrum non est disquirere, an epidemiorum, pestilentium, contagiosorum & uenenatorum morborum eadem causa putredo sit. Satis est, quod de Magnete isto hic est positum, a quo semen omne & fomes morbi tam occulto & miro modo e Sanguinis, ut ita dicam, minera educitur, & in animal uel stirpes transplantatur, ceu insitione quadam, quae agricultoribus est notissima. Et Putrefactio illa est, cuius ope Magnes ille morbum trahens, ut dictum est, elicitur, quod ad occultas causas reiicimus, nec aliud ignorantiae asylum habemus, ad quod confugiamus. Nec causam damus aliam, cur Magnetica illa Cura procedat, si in Sanguine radices egerit, uel saltem ex eo fomentum suscipiat affectus: Sin autem ex Tartaro morbus originem ducat, non ex uoto procedere cum Gisio nostro, qui hoc ipsum mouet, arbitramur. Alexipharmacum Hocce Aduersus lethalissima quaelibet uenena, siue imbibita siue imbibenda praesentissimum, mantissae adinstar damus, & superpondii, quod ipsum pondus aequet, si non praeponderet, ob insignem eius iam passim apud uiros Principes & inferiorum ordinum homines usum; nec ad uersus uenena tantum, sed & morbos grauiores alios. Pestem ac Febrim puta, itemque Pleurisin, & Phthisin & Hydropem ac nonnullos affectus alios. En ergo tibi puluerem hunc nostrum Bezoarticum, in morbis etiam grauissimis acutissimisque effectus, ( si qua toties iam nunc experto fides habenda ) admirandi. Sed Theriaces quaeso notationem, si placet, praelibemus, quae βάσιν eius ponit & exponit. θηρία, quod Grammatici inculcant, Graecis sunt qui Serpentes Uenenati Latinis & Uiperae, caeteraeque congeneres hisce uenenatae bestiae, quae in hoc nostro Antidoto primas, secundas & tertias obtinent, quod aduersus lethales earundem morsus & uenena sumitur. Sed quid hoc esse dicemus? Quod inter Uiperas trans128 Alexipharmacum. alpinas, Italas dico ( quas magno numero in collibus Euganeis Patauium, prope captas accepimus e quibus est Theriaca, quam Uenetam dicunt; quam Patauinam satius dixeris ) & hasce in Germania nostrates, cum non exiguum sit ratione coeli & locorum discrimen: experientia tamen quotidiana euictum sit, ab eadem his nostratibus, quae illis insita, ui pares omnino effectus eductos. Sed descriptionem maris huius Alexipharmaci. Uiperas tempore Uerno, antequam oua pariant, dextra audacter comprehensas in gyrum torqueto & rotatas exagitato, quoad uenenum per illum, qui prope caudam est, meatum probe excernatur & exprimatur. Ueneno hac uia sic manu etiam expresso expurgatoque, linguam bifurcatam eximito, & quamuis non ad insigniorem aliquem usum, tamen non ad nullum reconditam asseruato. Resupinatas deinde singulas, teneto, aut utrinque per caput & meatum illum prope caudam adactis clauis distentas defigito; scalpello aut nouacula acutissima uentrem, a capite ad imas partes usque, aperito, intestinis illaesis, Corde praesertim & Hepate integro; illud primum, & mox istud eruito, lebeti aut fictili testaceo, probe cooperto, 129 Alexipharmacum. utrumque inditum lenta pruna torreto; ne ἐμπύρευμα contrahatur, subinde discutito & subagitato, quoad in puluerem tenuissimum redigi possit. Quidam Uentriculum iunioris Ciconiae addunt. Puluerem ex iis redactum uitro inditum adseruato, qui ista quotidie passim operatur, ac uulgo iam prodit etiam, quae uix satis mirari queas. Unde apud Uiros Principes is in Cimeliis habetur etiam. Sunt qui Corda Uiperis exsecta ac figillatim seorfimque tosta & in puluerem redacta pro arcano habeant preciosissimo. Sunt qui tria corda, ut e uiperis exsecta & adhuc palpitantia inglutiant, & quodlibet uenenum forbeant impauide. Alii totidem in puluerem comminuta, & liquori cuipiam indita imbibunt. Abdomen porro & quicquid intestinis adgnatum pinguedinis; resecto felle & reiecto, corradito, & uitro inditum igni, quoad colliquescat, admoueto, & humor aqueus ille excoctus sit & absumtus: Quod reliquum est purificatae materiae, uitro limpido, excretis faecibus, olei instar conseruato, e quo Phthisicis loco olei amygdalarum dulcium, guttatim instillatum aliquid iusculis, sorbendum praebebitur successu prospero. Intestina, seorsim ouis discriminatis reiectisque, si qua iis praeter spem 130 Alexipharmacum. adhaeserint, in testa coctili seu lebete in puluerem igne lento torreto, cum hoc puluere, salis communis puluerem committito: Quod pabulo inspersum, mirum quam singularem usum habeat, in pecudum grege, a scabie & putredinis contage, ( cui ualde alias est obnoxius ) praeseruando, aut sanando iam morbido, si de illo cum pane quid praebeatur. Uiperam denique ipsam sic exenteratam & in frusta concisam, testae fictili probe obturatae iniectam foco & prunis modicis exiccato, imo torreto, testam subagitans interdum, donec pistillo comminui & cribrari possit: Quod in cribro factum reliquum, recoquendum, quoad omnia cribro transmissa sint. Puluerem huncce in uitro reconditum asseruato in omnem euentum, non ligno, in quo non aeque sine ulla carie asseruatum constat. Quod si huic negotio Uulcani Chymici accedat opera & in Salis formam redigatur; Sunt qui effectum fore praestantiorem existiment. Uulgo tamen solum Uiperas minutatim concisas in puluerem modo quem diximus, torrent, eumque in usum reponunt, Corde, Epate, Intestinorum abdomine, quorum ignota illis est praestantia, non adhibitis. Praeparationi isti usum hunc subiungo. Dosis Uulgo est Drachm. semis qua mane uino aut cereuisia uel alio liquore, calefacta hausta, ciboque ab hoc non nisi post horas tres; aut si malis, quatuor sumto, tutus aliquis extra omnem Uenenorum, cuiuscunque illa sint pestilentiae, aleam ac periculum in multos annos erit: Sunt, qui trigintae ponant; sunt qui in omnes uitae dies statuant. Si quis de Ueneno forte sumto metuat sibi, repente dosin unam uino uel alii liquori iniectam imbibat, omne erit innocuum, nihilque noxae formidandum ab omni uirulentia; Ad uersus Pestem sumitur praeseruationis ergo & curationis, si quis ab ea contagionem aliquam traxerit pro frigoris aut caloris intemperie, congruenti liquore, & a sumpto eo sudandum erit. In Febri acuta ardenti, quam Ungaricam dicunt, ad prouocandum sudorem, aegro propinatur singulari eius commodo. 132 Alexipharmacum. Pleurisi uehementi, aquae Scabiosae aut Cardui Benedicti immistus: Si non adsit praeter naturam calor, Uino etiam inditus, medetur unice. Sudor uero, si subsequatur, neutiquam inhibendus est, sed magnopere proliciendus, quo morbus soluitur. In Catharro salso ac uehementi, ut & in Phthisi, Tussi ac Asthmate puluis hic maxime salutifer mane & sub uesperam sumitur pondere Scrupuli unius in iure carnium. Sali communi in hunc usum admiscetur, & hoc ipso cibi pro sale condiuntur. In Hydrope denique puluis hic landatissimus, si quis eo utatur in cibo ac potu, ac inter alia conuenientia pharmaca. Et haec, quae de Alexiterio si ue Alexipharmaco hocce dicta sunt, ab usu & effectuum euentuumque obseruatione deprehensa sunt omnia, id est, ab experientia. Quid enim aliud experiri est, quam rei cuiuspiam effectum, qui nec sensu facile percipitur, nec ratione inuestigatur, ab ipso actu & euentu probare? Quod non ab uno duntaxat casu, sed eadem & simili rerum earundem concursione & commistione constat. Quod ubi factum est, non ambigua magis huius experimenti nobis esse debet cognitio, quam eorum est, quae sensu aliquo facile comprobantur, aut quae alia quadam probabili ratione, ex ipsis sensibus deriuata. Et ab hac repetita aliquoties euentuum notione, ut aliorum Purgantium medicamentorum, sic & Alexiteriorum nobis uirtus est cognita, quae diu quaesita, fortuito inuenitur & sese prodit ut plurimum. Nam quis illam Serpentis ad hominem Antipatheian perspiciens, eiusque originem in uestigans, ex genere serpentis omnium pestilentissimo Theriacam eius ipsius uenenis medelam coniicere potuisset? Nam qui ad ueterem Theologiam animum intendebat, statim ei serpentes obuersabatur, qui cum caeteris quidem animantibus in usum Hominis a Deo erat creatus, sed postea fictus organum Satanae, ad seductionem Domini sui, ut Homo illi merito, sic ille Homini ab illo die fuit infestissimus, ut alter in alterius perniciem & exitium coniurarit. Hic sanctum illud, quod est Ecclesiae cum Diabolo Serpente, odium, & bellum nullo aeuo remittendum, memoriae oberrabat; Et quot Serpentes, tot pestes in hominum perniciem armatas iusta Numinis uindicta. Sed maior nunc eiusdem Numinis indulgentia, quod aduersus illarum uenena suis remediis non sint destituti, sed uel arcana quadam inspiratione, uel experimento quodam iis patefactum, que medela ad ferarum tam pestilentialium uirus sit opponenda. Qua archi sectatricis summa Mentis sapientia apud summum uenenum, summa etiam Medicina lateat, soli Sapientes summa cura peruestigant. Et deleteria quidem sunt, quae uenena proprie dicuntur, & totius essentiae molenobis exitio sunt, ut Dryopteris, Cicuta, Napellus: imprimis uero Aspidis & Cetastae & Basilisci & Phalangii ictus. Et quod a uenenatis illis bestiis uirus est, sensim ad uitalia prorepens, interiores mox partes & principes interimit. Hydrargyrus uero & piltycampe & dryopteris uenena sunt, quaecum a calore nostro uinci & subigi nequeant, hunc ipsum totumque houinem perimunt: Antidota uero & Alexipharmaca Deleteriis prorsus contraria sunt, eaque sic domant, ut facultatem corporis nullam queant offendere. Reperiuntur tamen, qui praeter hanc, quam diximus, Experientiam a Medico inuestigari posse contendant, quaenam Creaturae ad Medicinam a Deo sint destinatae: Quarum rerum cognitio ab Arte Signata, quam uocant, petenda est. Uide Theoph. Tract. de pestil. Sic in Satyrione Signatum esse testiculos: Atque herbam esse hanc potissimum, quae genitali membro simili uim suam conferat, quae ex eius signatura sit agnoscenda. Celebris enim ad coitum ei uis inest, quam membro ei indit. Eodem modo in Nenuphare obseruari, quod umbilico & matrici muliebri sit affine: hinc coniecturam esse faciendam de occulta ui Medica, quam exerit in secundinae expulsione. Sic nescio quam Ranae signaturam esse impressam uelint, ex qua de Peste sumendum fit indicium; quae cum in ualitura est, maculas nigras aiunt apparere in linguis ranarum. Quod si eaedem praeter consuetum morem in unum coeant & conglomerentur in unum quasi cumulum, certo portendi, multos confertim homines Peste extinctos in unam foueam coniectum iri. Mentastri aquatici folium Nasi formam signat, ex quo mira eius ad odoratus restitutionem uis colligenda est. Idem de papauere cum corona capitis formam referente habendum, & Plantagine, quae Chiromanticam & pedum figuram habet, & sexcentis aliis. Hic Botanicorum huius aeui intendatur industria, nec ad extremam cutim & extrinseca plantarum domicilia tot annos haereant, ut solis herbarum Nomenclaturis inculcandis tantum chartae & calamorum terant. Quorsum illa circa denominationem tam odiosa certamina? Quid illae circa materiam & crassum illud Herbarum corpus contentiones tam friuolae, quae exteriorem uix corticem attingunt? Quis inde in Remp. Medicam redundat fructus? Ad debellandum errorem, inquis, ne pro Nasturtio Cicutam in usum auferas, & Opium pro Cichoria. Sane bene, inquam. Sed mora est circa uegetabilium diuersoria, quam increpamus, Nucem oculis externis apparentem descripsisti? Nucem frangas oportet, si uis esse Nucleum. Sic per externum illum Plantarum uestitum, ad Incolam eius Animam, Dei creatoris expressam quandam imaginem, eundum est, per hanc, quam dicimus, Signaturam, ex qua, quid ex Analogica earundem cum Corpore nostro conspiratione respondeat, inuestigandum est: Quae non fallet sagacem Medicum. Nam quod in homine Uox est, interpres scilicet affectus & motus, qui est ab animo, illud in Herbis Signatura est. Loquere, ut te uideam. Philosophus ait puerum spectatae formae aspiciens. Similitudinem illam in Planta uides: iam tibi loquitur, & occultissimum illud Naturae silentium abrumpit, ut illam penitius uideas, & impressas ei uirtutes pressius examines. Et tanto quidem compendiosius ac solertius a Natura ptouisum, ut omnibus gentibus una ista lingua loquatur, quam omnes uident, omnes intelligunt, quanto magis diuersae apud tam uarias nationes & sermonis & scriptionis notae sunt. Qui Expansum illud Caeli, Magnum Naturae Librum primus dixit, ille mihi demum in abditam rerum occultarum inuestigationem iuisse dicendus est. Eodem prorsus argumento, flores, herbas, arbores uidens? Signa Magica & Characteres uides, quibus Magna Mater nobis loquitur, & Res Diuinas in usum nostrum patefacit, & qua uia ad Signatum sit progrediendum, tam benigne exponit. Et quid aliud uolunt Prophetarum illa: Coeli enarrant gloriam Domini, & Plena est omnis terra Maiestatis tuae Deus, ab Hieroglyphicis istis, quas uidemus literis: Et quid aliud in Microcosmo est Chiromantia, quae dispositionis eius quoddam Astrum est in externis partibus, Manibus, Pedibus, Incisuris? Quid Physiognomia, quae circa caput occupatur? Quid tota illa humani corporis proportio, morum & animi sensorum ac pene cogitationum index? Similia de Maiore hoc Mundo habenda sunt, de cuius facie per Physiognomiam congenerem aut φυτογμω¬ μονίαν, quid de Harmonica omnium istorum cooperatione iudicandum sit, colligi possit. Nam cum de Siderum positu & uirtute animum aliquando subintraret cogitatio accuratior, in mentem uenit illa Caelestes Herbas dicere; Flores autem & herbas congeneres in terra contuenti, Stellas Terrestres nuncupare, Et hae quidem sursum, uelut ad matrices & originem suam collineant; Illae desuper quasi prolem suam agnoscunt, & influxu uberrimo ditant, & ordinatis a Superiori Mente Uirtutibus instruunt. Quos Naturae characterismos ab ipso Dei digito in omnibus Creaturis exaratos si quis probe posset legere, nae ille Diuinarum humanarumque rerum cognitione Protoplasten Adamum aequaret, qui Integro & Innocenti ingenio a Natura sua cuilibet Creaturae insita nomen internum, eandem proprie pleneque exprimens indiditu, quod Deus uno cum afflatu docuit, inspirato in faciem eius uitae spiraculo. Quantum autem nobis a fatali illa Ruina ingenio licet assequi, eius insignia quedam edita sunt specimina ab Oswaldo Crollio uiro longe experientissimo, & maiora forsan tandem aliquando prodibunt a Bartholomaeo Carrichtero Plantariae familiae consultissimo. Huc Huc facultatum occultarum operationes faciunt, quae Recentioribus ad regulam Specificae conuenientiae proprie accommodantur, qualia sunt illa, quae sunt in confesso apud Medicos, Cerebrum a Cerebro iuuari; Iecur a Iecore; Pulmonem a Pulmone; Pedem a Pede. Sic in Asclepiadaea doctrina ranae dexter oculus dextri; sinistri sinister e collo appensus, oculi humani lippitudinem sanat, quod de Cancri oculis similiter receptum. Sic Testudinis pedes medentur Podagrae; manus dextra, cheiragrae dextrae; laeua uero laeuae appensa. Sic animal sterile, & partes ex hoc potissimae, testiculi, matrix, urina, sterilitatem in alio genere inducunt. Et mulierem aiunt, si de urina mule bibat, uel ex hac cum cibo sumat mense quolibet, non concipere. Sic ad amorem prouocandum, animal libidinosum adhibetur, & quod amet unice. Tales sunt passeres, columbe, turtures, hirundines, motacillae, cerui, & id genus alia. Ex his membrorum usus est maximus, ubi uiget appetitus ille & stimulus uenereus: cor, testiculi, matrix, sperma, quae sumenda eo tempore, cum in cos affectus stimulantur ista animalia maxime. Id de caeteris omnibus habendum esse praecipiunt, ut ad operationem aliquam producendam quaeramus ea, quibus talis proprietas inest excellentius, exqua de Uittute Sperata coniecturam faciat sagax Medicus ut aetatem cerui ex cornu ramis Uenator supputat, & nubes inspicit ac signa coeli gubernator, ut de tempestate praesagiat. Sic oculorum Serpentis dexter, ut ad Serpentes regrediamur, alligatus contra Epiphoras prodest, ut ait Plinius lib. 29. si Serpens uiua dimittatur. Ubi pro una Specie, de uipera puta, hoc accipiendum est. Quin & omnibus hominibus inest contra Serpentes uenenum, si Plinio credimus, feruntque ictas saliua, ut aquae feruentis contactum fugere; quod si in fauces penetrauerit, etiam mori. Et magis mirere, quod apud Aelianum est & Plinium, Serpentem homine percusso errare, nec amplius a coniugibus adiri, neque ab iis, quos ex se procreauerit, parentem, agnosci, poenasque ob caedem hominis factam, Diuina Prouidentia uindice, etiam Rationis expertes dependere. Nam quae non alias earum immanitas? Non enim pedibus tantum pauendas serpentes, sed & missili uolare tormento autor est Plinius de Iaculo, quem Acontiam dicunt Graeci ἀπὸ του άκοντος, ήπερ ἀκοντιόυ, quod telum est. Caeterum remedia similiter eadem, quae ad Uiperae morsum, etiam his conducere est apud Aetium, ut uix in promtu sit discernere, mala ne an remedia liberalius sint a Natura homini erogata. Nam quid Aspidis ueneno pestilentius? Cum amplius quatuor horas, quem momorderit, uiuere nequeat homo, si fidem Aelianus facit. Sed quam uaria ad uersus ictum huius remedia apud Galenum li. 2. de Antid.c. 58. Ambri. Paraeum, Corn. Cels. Ferd. Ponzetum & alios? Quid de Regulo habendum, qui solo sibilo fugat omnes serpentes? Ut est apud Plinium: Et si baculum, quem quispiam teneat, momorderit, baculi dominus necatur, ut Aelianus testatur & Auicenna, qui militem interiisse refert, qui eum lancea tetigerat. Sed praesentissima contra eius morsum etiam Antidota sunt apud Erasistratum, Dioscoridem, Aeginetam, Aetium, Actuarium. Quid de Haemorrhoi, Dipsadisque morsibus dicam, qui uelut immedicabiles a plerisque maiorum relinquebantur? Quid de Sepedonis ictu, qui hominem statim facit contabescere? Sed ad uiperas redimus, quarum morsus ut plutimum interficit triduo, autore Arnoldo, at foeminarum septem horis, ut ex Aetio didicimus: Hae enim quatuor uulnera morsu infligunt, aut plura quam duo, ut ex Nicandro & Auicenna petendum. At quae non a uiperarum usu remedia? Quotum habita ratione, exiguum qualecunque earundem uirus & noxa est. Et primum quidem mirabile Elephantiasis remedium est eius uiperarum, qui ex Galeno li. de Simplic. Med. fac. Ii. c. I. petendus est, e quo illum uidemus ab Aetio & Amato petitum. De usu Theriacae multa sunt apud Aetium li. 13. c. 96. & apud Galenum li. de Ther. ad Pisonem & ad Pamphylianum. Ut non solum ad bestiarum morsus & uenena sua natura auxilietur, sed & magnas alias affectiones curare credatur, ut podagricos & articulorum dolores iuuet; Theriacae Uires. ut fluxiones exiccet; ut Hydropicis, Dysentericis, Elephantiacis, Melancholicis, Ictericis, Quartana deiectis, Nephriticis, Calculosis, Anhelosis, Hepatis & Lienis affectibus, Cholericis, Cardiacis, Epilepticis prosit quam plurimum; ut lumbricorum omne genus ex intestinis exigat; ut pesti expellendae sit; facultates omnes naturales roboret; ipsam mentem acuat; corpus a uenenosis caeterisque id genus noxiis preseruet; sanguinem emundet; aeris & aquarum uitia emendet. Ut huius nunc Pharmaci maior sit habenda ratio, quam Symphoniae & concentus, qui est a modulis Ismeniae, qui Boeotos Ischiadicos & coxendicum dolore laborantes intentione tibiae ualetudini restituisse dicitur. Quod cum credi uix posset, casu quodam sibi compertum & exploratum scribit Alexand. ab Alex Gen. 2. 17. cum a tarantula, id est, phalangio, ut interpretatur, percussos, haud aliter ex ancipiti morbo conualescere uidit, quam si tibicen uel citharista iuxta eos diuersos modos incinat, ut pro ueneni qualitate, ita harmonia & audiendi illecebra capti, uenenum illud uel ex intimo corpore dilapsum effundant, aut sensim per uenas diffusum dilabatur. Sed recte Cardanum negare ait Scaliger Excerc. 185. " quod Tarantulae morsus curetur Musica, ac labore & sudore tum uinci tum expelli uenenum. Ubi uisos e suis narrat languidos, solutosque in tantum accendi calorem ex Ascauli sono, ut saltando lassarent oculos spectatorum. Sedabatur interim dolor & ueneno a Corde reuulso atque aliorsum diffuso, & amota mente e sensu mali. Sublata Musica non continuo, sed pedetentim morbus redintegrascit: Repetita aboletur. Interea curantur Antidotis. " Pulueris huius Alexipharmaci, quem in superioribus descripsimus, efficaciae quid sit tribuendum, supra omnem siue Harmoniam Coelestem, siue Symphoniam Angelicam norunt Uiri Principes, Illustrissimus nimirum Christianus Fidem illud prope excedit, continuato Uiperinae carnis esu, ab omnibus morbis praeseruari hominem quod Baldus Angelus miratur libello de admirabili Uiperarum natura. Princeps Anhaltinus, nec non Illustres & Generosiss. Comites De Isenburg Solms & Honloe, cum Magnis aliis Magnae Germaniae nostrae Proceribus; & in Gallia ingentibus Animi & Corporis Uirtutibus Dux De Bouillon, qui hoc ipso aut paulo aliter confecto utuntur, contia omnis generis uenena, siue illa sint in nobis progenita, siue ex ictu bestiarum inflicta, siue alias admissa, ut Sublimati, Arsenici, Napelli & aliorum, & huius rei Experimenta fecerunt ipsimet uaria & incredibilia, ut in hisce nobis in praesentiarum sit desinendum, & aggestione plurium non sit opus ad hoc negotium. Finis. Petri Ribolae Ordinis Benedicti Monachi Chymici Praestantissimi. Tractatus De Facultate Metallorum Germinatrice secundum Hermeticos. In hoc Chymicophysico & multae speculationis & admirandae utilitatis negotio quatuor mihi dicenda propono, I. Quid sit. 2. Qualis sit germinatio Hermetica: 3. quomodo fiat: & quotuplex ea sit. Facultatem germinatricem esse facultatem uegetatiuam uerus philosophus scit & credit, physicus etiam Hermeticus non negaret. Unde germinatio actio facultatis germinatricis est productio nouae substantiae a facultate uegetatrice, sicque non differunt germinatio & generatio, germinatrix & uegetatrix facultas, & si aliqua sit differentia, illa tantum est formalis, facultas enim uegetatrix in subiecto germinabili germinatrix dicitur, & generatio germinatio nuncupatur. Hinc sequitur facultatem germinatricem, & germinationem ipsam precise uegetabilibus deberi, enim uero cum actio dependeat a facultate & facultas agere nequeat, nisi proprio ad actionem sibi cognatam, utatur instrumento, ideo germinatricis instrumentum est ipsum temperamentum calidum & humidum, quod patet liquido ex pluuia & Sole, ex imbibitione enim pluuie & solis calore terrae foecunda germinat & quo plus terra pluuia humectatur & a Solis calore fermentatur, eo magis fructus crescunt & maturantur, & idcirco germinatio soboles calidi & humidi appellari solet; potest igitur his praehabitis definiri germinatio hac definitione. Germinatio est crescentia uegetabilis a propria facultate mediante calido & humido. Genus definitionis est ipsa crescentia, reliquae particulae stant loco differentiae germinationis constitutiuae, & haec tota definitio ex praehabitis conspicua apparet. His sic se habentibus de germinatione naturali Hermetici modum adinuenerunt, quo ad modum naturae germinare faciunt metalla ex quorum germinibus medicamenta summe admirationis parant, quae artificiosa germinatio naturali similis est, sed non uniuoca, quia non fit ab eodem agente uniuoco, a facultate scilicet germinatrice, est enim potius metalli quaedam elongatio a calore facta per modum fermentationis, sicut fermentum crescere solet ex digestione: analogia autem talis est, nam germinatio naturalis nil aliud est, quam terrae imbibitio, Solis autem calor nil aliud, quam Solis distillatio, tales humiditates sursum attrahentis, unde Hermeticus similibus imbibitionibus & distillationibus metallorum germinationem moliri poterit; prout reuera est, unumquodque enim metallum proportionali germinatione germinat, ita ut more arboris in cucurbita uitrea cum suis ramusculis & tralicibus crescat, quod aspectu iucundum est, ideo Philosophorum arbor dicitur. Quantum autem ad secundum quomodo fiat haec germinatio, dico quatuor requiri, primo id quod germinat, & hoc est uel unum quodque metallum, uel est ex metallis compositum quod dicitur Electrum. Secundo requiritur terra in qua germinat, quae terra philosophica dicitur uel Regulus stellatus. Tertio requiritur, calor ignis tanquam causa effectiua germinationis, qui ignis duplex est, actualis & potentialis, actualis est extrinsecus, qui ex carbonibus paratur, & dicitur actualis quia actuat potentiam, ignis autem potentialis est, intrinsecus & in ipsa terra philosophica subiectatur, & ignis inuisibilis, uel ignis albus dicitur. Quarto & ultimo requiritur humidum quo mediante fit imbibitio, ex his resultat germinatio metallorum, quae ut percipiantur, incipiamus a descriptione terrae philosopicae. Terra Philosophica. ◉. Salis communis, Antimonii, salis nitri & tartari ana, reducantur in subtilem puluerem & probe misceantur. Hic puluis reponatur & diuidatur in plura scartecia parua longitudine unius digiti: hoc facto accipies crucibulum totum bene ignitum carbonibus accensis interuallatum, tuncque manu dextera accipies cooperculum, quod optime possit claudere os ipsius crucibuli quod oblonga aliqua rude ferrea duplicata fortiter apptehendes, manuque sinistra incipies proiicete successiue unum scartecium post aliud, cum hac tamen cautione, ut proiecto uno scartecio statim crucibulum cooperiatur, donec puluis flammam conceperit & fusus sit, fortiter manu cooperculum comprimendo, ne impetus pulueris flammam concipientis cooperculum uiolenter attollat, rudisque ferrea sit longa, ne guttae pulueris exilientes manum adurant, fuso uno scartecio alterum imponatur, & sic procedatur, donec omnia optime fusa sint, & in fundo crucibuli liquor transparens tanquam argentum uiuum appareat: his factis ab igne crucibulum statim abstrahatur & permittatur frigefieri, refrigerato uase in ipso reperies circulum album, lucidum, ponderosum, qui terra philosophica dicitur, quia in ipsa germinant Metalla ut uidebis: Regulus stellatus dicitur, quia si frangatur, habet fibras Metallicas instar stellarum; dicitur & Mercurius coagulatus, quia est tanquam argentum uiuum coagulatum. Sed obserua, quod in hac terra philosophica est ignis ille potentialis superius dictus, qui inuisibilis dicitur, quia non apparet sub forma ignis, cum sit albus, & ideo ignis albus dicitur, & hic ignis est ex antimonio, nam terra est ex triplici sale, nitri, salis communis, & tartari; ignis uero est ex antimonio. Obserua secundo, quod antimonium est duplex, nam aliud est Hungaricum & Bohemicum, aliud uero est, quod ex fodinis Senensibus in Comitatu Florentino abstrahitur: primum est impurum, secundum est purum: primum igni appositum non concipit flammam, secundum tanquam lichnium accenditur; primum per se ipsum distillari nequit, secundum utique. Quamobrem si assumpserimus antimonium Senense conficienda praedicta terra philosophica, melius erit quam Hungaricum & Bohemicum. Haec igitur est terra philosophica suo igni inuisibili illustrata, & sic iam habemus duo ex quatuor propositis, ignem & terram. Enimuero quia ad generationem requiritur humiditas, qua terrae imbibitur & impraegnatur, idcirco dicendum est, quae sit haec humiditas, & quomodo in terra philosophica imbibatur. Haec humiditas nil aliud est, quam argentum uiuum uulgare, quod ut terrae iam descriptae uniatur, amalgamari debet: quomodo autem amalgamari debeat, animaduertendum est, quia in hoc consistit omnis ars. Amalgama Humidi cum terra philosophica & Metallo uegetabili. In amalgamate tria misceri debent, terra philosophica, Metallum quod debet germinare, & argentum uiuum, quod est ipsum humidum: Ueruntamen antequam argentum uiuum admisceatur, prius unienda sunt terra & metallum. In hac autem unione est seruanda proportio, nam pro diuersitate terrae & metalli, uariandae sunt doses, si enim terra philosophica facta sit cum antimonio Hungarico uel Bohemico, & metallum uniendum sit aurum, & ferrum, haec erit dosis. ◉. Auri drachmam unam terrae philosophicae drachmas decem, misce, fundantur simul & uniantur. Eadem proportio erit ferri. Uerum si terra physica erit facta cum antimonio Senensi, uarianda erit dosis hac ratione. ◉. Auri drachmam unam, terrae physicae drachmas septem; quomodo autem ferrum debeat fundi, dicam inferius, cum agam de Electro. Eadem proportio erit ferri. Si autem terra physica facta sit cum antimonio Hungari - uel Bohemico & coniungenda sit cum Argento, uel stanno, uel aere, uel plumbo, dosis erit haec. ◉. Argenti drachmam unam, terrae physicae drachmas quinque, misce etc., ut superius. Eadem proportio erit obseruanda, de stanno, aere, & plumbo. Quod si terra physica facta sit cum Antimonio Senensi, haec erit dosis. ◉. Argenti drachmam unam, terrae physicae drachmas tres, misce etc., eadem erit dosis de aliis. Conueniente hac mixtione facta inter metallum & terram physicam, quae est prima pars amalgamationis, facienda erit mixtio humidi Mercurialis, id est, argenti uiui cum terra physica, quae est secunda pars amalgamationis hoc pacto. Accipies frustulum terrae physicae idque grossiter contundes, sed caue, ne, in puluerem reducas, quia nunquam uniretur cum argento uiuo, huic terrae grossiter sic contusae adiicies tantundem argenti uiui in mortario aeneo, miscendo optime cum pistillo, donec argentum uiuum optime unitum sit cum terra physica, hoc facto iam habes terram philosophicam, ignem potentialem, & humidum simul mixtum, ex quo super est, ut in loco decenti ponas ad germinandum. Accipies igitur uas uitreum, quod quidem habeat longum collum, sed uentrem, instar pilae rotundum, in sui parte superiore recuruum, non autem in sui collo dilatatum, quia ad hoc, ut fiat germinatio, requiritur circulatio, & non sublimatio; in uitro autem oblongato, ut in boccia, materia sublimaretur; in pila autem uitrea circulabitur. In hac igitur pila tumulabis terram philosophicam mixtam, ut supra. Et quia praeter humidum radicale argenti uiui est quoque excrementitium, quod ex hoc cognosces, quia humidum excrementitium argenti uiui non unitur cum terra physica, sed mouetur, humidum uero radicale unitur cum igne inuisibili, tanquam eius pabulum, ideo oportebit humidum illud argenti uiui euaporare in pila uitrea aperta. Facta euaporatione, pila uitrea sigillo Hermetico erit optime claudenda, deinde ponenda erit in furno clauso caloris hypocausti, furni autem figura debet esse talis. Primo furnus debet fieri ex lateribus non coctis. Secundo eius figura debet esse quadrata. Tertio furnus in eius fundo debet esse caecus, ne aer ingrediatur; ex ingressu enim aeris ignis augeretur & uas frangeretur. Quarto in superiore parte furni debent esse quatuor in angulis foramina, ut calor transpirare possit. Quinto in fundo uasis, os furni fieri debet in initio eius cauitatis, ad hoc, ut carbones accensi intus accommodari possint. Sexto in elatiori parte furni quadrati efformandum erit orificium, latum, rotundum & obtusum. Septimo in tali orificio ponendum est uas terreum non uitreatum, cuius fundus optime orificium ingrediatur, & cum orificio uniatur. Octauo in fundo uasis terrei cinis erit ponendus, ad crassitiem medii digiti pollicis, & in medio cineris pila uitrea Hermetice sigillata imponenda erit. Nono accipiendum erit aliud uas terreum non uitreatum, cuius os uniendum erit cum ore alterius, ut nihil aeris ingredi possit. Decimo ignis faciendus erit ex carbonibus quernis, inter ignem tamen & locum, in quo pila residet, debet esse distantia ad minimum unius manus per longum extensa. Unundecimo, gradus ignis semper debet esse aequalis, ita ut pila excalefacta non superet tactum manus, sed tangi possit, tres autem carbones poterunt conseruare calorem per totum diem. Hic ignis per menses dutabit sex uel septem, hoc enim spacio uidebis metallum, ramusculos ac fructices iucundos sursum emittere, cauitatem pilae occupantes. Facta germinatione frangatur uas, & ramusculi contundentur ex sua terra prius eradicati, & postea ad ignem exponentur, ut si quid argenti uiui hausissent, illud totum euaporet, possunt & ablui aquis cordialibus. Ex hoc puluere, quomodo Sal auri & argenti extrahatur, notum est alias. Hic puluis obstructiones contumaces domat, & omnia uiscera corroborat, ideo in affectu hypochondriaco, in hydropisi, morbis tartareis, mercurialibus summum & praesentissimum est remedium. Puluis Argenti germinati ualet in affectibus Capitis. Puluis auri in affectibus Cordis. Stanni germinati in affectibus uentriculi. Ferri germinati in aff. mesaraicarum. Aeris in affectibus iecoris. Plumbi in affect. lienis. Dosis est a duobis granis ad quatuor in syrupis uel conseruis appropriatis. De Electro. Hactenus egimus de germinatione unius cuiusque metalli, dicamus modo de germinatione omnium metallorum reductorum ad unam formam mixtam, quod Electrum dicitur, & prius ponamus modum faciendi Electrum. ◉ Auri drachmas duas, argenti drachmas quatuor, ferri drachmas tres, aeris drachmas quatuor, stanni drachmas octo, plumbi drach. sedecim, Primum funditur plumbum; fuso plumbo stannum; postea aes; deinde argentum, postea ferrum: sed aduerte, quod ferrum debet esse limatum & mixtum aequali portione sublimati, cum tantillo salnitri, tandem aurum funditur & hoc sic mixtum Electrum dicitur. Huius ◉ drachmam unam, terrae physicae drachmas decem, misce, fundantur omnia, & fiat amalgama, & in reliquis procedatur, ut supra. Electrum hoc cum sit mixtum ex omnibus metallis, ideo in omnibus morbis conuenit: sed & hoc notatu dignissimum, quod puluis auri germinati, tingit spiritum uini rubicundissimo colore; Argenti uero coelestino: hinc constat, nullum meliorem superesse modum componendi Aurum potabile. Suntque haec ex manuali experien