Basilica Chymica Continens. Philosophicam proria laborum experientia confirmatam descriptionem et usum Remediorum Chymicorum Selectissimorum e Lumine Gratiae et Naturae Desumptorum. In fine libri additus est Autoris eiusdem Tractatus Nouus De Signaturis Rerum Internis. Rudolphus Secundus diuina fauente clementia Electus Romanorum Imperator semper Augustus ac Germaniae, Hungariae, Bohemiae, Dalmatiae, Croatiae, Sclauoniae & c. Rex, Archidux Austriae, Dux Burgundiae, Stiriae, Carinthiae, Carniolae & Wiertembergae, & c. Comes Tirolis & c. Agnoscimus & uigore praesentium notum facimus omnibus & singulis, quod cum noster & Sacri Imp. fidelis dilectus Osualdus Crollius Illustr. Christiani Principis Anhaltini, Comitis Ascaniae, & Domini in Bernburg, Consanguinei & Principis nostri charissimi Medicus Ordinarius nobis humiliter exposuerit, longo se studio laboribusque & sumptibus immensis in gratiam utilitatis publicae Basilicam Chymicam, praestantissimis Chymicorum Remediorum formulis refertam, partim ex monumentis Paracelsi & conuersatione eruditorum Uirorum, partim experientiae suae ipsius documentis congestam & ordine methodoque certa in corpus redactam, typis in lucem edere statuisse. Uereri autem ne quod fieri solet, alii quaestui inhiantes candem Basilicam Chymicam sibi aut Typographo suo in fraudem edant, ac proinde nos rogarit ut Priuilegio nostro suae consulere indemnitati dignaremur. Nos sane pro benigna nostra in praefatum Osualdum Crollium, cuius ipsi opera usi fuimus, animi inclinatione, & in bonarum artium ac disciplinarum studia affectione, humilibus eiusdem precibus deesse noluimus. Quamobrem authoritate nostra Caesarea omnibus & singulis Typographis, Bibliopolis & aliis quibuscunque librariam negotiationem exercentibus serio inhibemus & uetamus, ne quis praedictam Osualdi Crollii Basilicam Chymicam, uerum etiam alios libros Chymico Medicos imposterum ab ipso edendos per decem annorum spatium a prima cuiusque editionis die computandum intra Sacri Rom. Imp. Regnorumque & Dominiorum nostrorum haereditariorum fines simili aut alio quouis typo uel forma siue in toto siue in parte rescudere aut alio recudenda dare, uel alibi etiam impressa adducere, uendere aut distrahere, clam uel palam citra uoluntatem & consensum praenominati Osualdi Crollii & haeredum eius praesumat. Si quis uero secus faciendo Priuilegium & interdictum hoc nostrum Caesareum spernere, negligere aut transgredi conatus fuerit, cum non solum huiusmodi libris perperam quippe recusis & adductis ( quos quidem antedictus Osualdus Crollius illiusque haeredes & mandatarii ubicunque depraehensos siue propria authoritate uel Magistratus loci illius auxilio sibi uendicare poterunt ) de facto priuandum, sed & poena insuper decem marcharum auri puri fisco nostro Caesareo fraudis uindici & saepedicti Osualdi Crollii eiusue haeredum usibus ex aequo pendenda decernimus, omni spe ueniae sublata mulctandum. Dummodo tamen istiusmodi libri nihil in se scandalosum Orthodoxae Religioni Catholicae, Sacrique Rom. Imp. constitutionibus aduersum, uel bonis moribus contrarium siue in praefatione siue in textu contineant. Et iam dictus Osualdus Crollius terna ut minimum singulorum operum exemplaria propriis sumptibus quam primum ad Cancellariam nostram Imperialem transmiserit. Mandamus ergo uniuersis ac singulis nostris & Sa. Imp. Regnorumque & Dominiorum nostrorum haeredit sriorum subditis & fidelibus dilectis cuiuscunque status, gradus, Ordinis, Conditionis, dignitatis, aut praeeminentiae existant, tam Ecclesiasticis quam secularibus, praesertim uero iis qui in magistratu constituti uel proprio uel superiorum suorum nomine & loco iuris & Iustitiae administrationem exercent, ne quenquam Priuilegium hoc nostrum Caesareum temere & impune transgredi, uiolare aut spernere patiantur, quin potius contumaces, si quos compererint, praescripta poena plecti aliisque idoneis modis coerceri curent. Quatenus & ipsi eandem mulctam euitare & grauissimam indignationem incurrere noluerint, Harum testimonio literarum manu nostra subscriptarum & sigilli nostri Caesarei impressione munitarum. Datum in arce nostra Regia Pragae die secunda mens. Maii Anno Domini Millesimo Sexcentesimo octauo, Regnorum nostrorum Rom. trigesimo tertio, Hungarici trigesimo sexto, & Bohemici itidem trigesimo tertio. & c. Rudolphus Ad Mandatum Sa. Caes. Maiest. proprium Io. Baruitius Comitis Pal. Et Equ. Aur. Ciuis Romani Ode Alcaica Ad Osualdum Crollium, Medicum excellentissium Plures per annos Galliam & Ausonas Crolli peragras, discere feruidus Artes honestas, exterasque Insimul ore rotundiori Sonare uoces, quaeque Machaonum Requirit usus laude celebrium Callere, non ex more uulgi, Aut leuiter sale siue lympha, Fictaeue tincti corticis unguine: Sed ex professo scripta ueterrima Graium Latinorumque ad unguem Noscere, & egregium quid ultra Tuopte Marte extrudere. Uiuidum Natura nescit acrior impetum Igniculos cohibet sepultos In corde Pallas. Nouimus, in quibus Uersere flammis, eliciens aquas Membris salutares uietis, Balsameosque creans odores, Et quicquid aegris expedit artubus. Plus una prodest gutta tuae ( scio ) Stillationis, quamde tota Uitra medentum aliorum & ollae. Quin una saltem plus pilula efficit Pusilla, quam uel septem aliae aut nouem Maiore compactae pugillo, Uentriculo minus utiles, nec Tam profuturas. Fallor, an inclitos Quos aula honorat splendida Caesaris, Sollerter aequabis Galenos, Hippocratemque Menecratemque, Et Aesculapi numen, & obuiis Quicumque morbos tollere pharmacis Norunt, & optatam medela Paeonia dare sanitatem? Experte raras Mulciberis face Inuentiones ac medicamina, Diuine Crolli, confer unum Cuncta reperta breue in uolumen, Ut his fruantur, qui studii flagrant Amore talis. Pro meritis quibus, Iidem precabuntur, perennes Incolumis maneas in annos, Addens repertis plurima commoda, Queis longiorem corporibus diem Dones, amicorumque uitam Nestoreum reuoces ad aeuum. Ad Oswaldum Crollium. Adspice naturae succorum propria, Crolli. Senserit herbarum cum distillatio flammam. Horas per certas, artis non inscia doctae; Sal petit ima, oleum medio nat, spiritus alto. Haec tria sic inclusa uitro, distincta colore, Singula quae possis oculo internoscere claro. Quis non aureoli Paracelsi dia reperta, Ingeniumque sagax, & mirum praedicet ignem; Quo praeeunte artes chymici didicere nouellas, Quo monstrante aegri curantur simplice gutta? At te felicem quis non miretur, in usus Humanos promus condus qui talia seruas? Anno Ciↄ Iↄ Xciii [ M D Xciii ]. Haidelbergae. rissimi & Excellentissimi Uiri D. Osualdi Crollii Medici & c. Crollius Inuidiae quia sese audentius offert Edendo medicis scripta probata sophis, Tamuirtute sua peragit monimenta perenni Syncerae praestat quam pietatis opus. Sed quia grata Deo, affectisque salubria membris Exigit: aeternum Phoebus Apollo mihi est. Aliud. O. Crolli decus, & medicae Coryphaee cateruae Qualemcunque etiam secula docta ferunt, Spagyricas si quis sapit & discriminat artes Pro scriptis grates, quas tibi debet, agit. Inuida turba tonet, turgescant ilia fastu, Laurigeros feriunt fulmina nulla sophos. Elisabetha Ioanna Weueterani Hassi Basilica Chymica, Continens Philosophicam Propria laborum experientia confirmatam descriptionem & usum remediorum Chymicorum selectissimorum e Lumine Gratiae & Naturae desumptorum. In fine libri additus est eiusdem Autoris Tractatus nouus De Signaturis Rerum Internis. Francofurti Apud Claudium Marnium & heredes Ioannis Aubrii, cum Imperatorio & Regio decennali priuilegio. Ad Illustriss. & Sapientiss. Anhaltinum Christianum, Comitem Ascaniae, Dynasten Seruestae, ac Bernburgi Dominum, & Patronum suum clementissimum, Osualdi Crollii Epistola Dedicatoria. Indaganti mihi toto mentis conamine, Illustrissime, omnique laude dignissime Princeps Christiane, Familiae Anhaltinae summum Decus, num nostris istis deploratissimis Temporibus, in quibus nil fere a petulantissima Inuidae Linguae Maledicentia tutum esse solet, hanc meam Basilicam Chymicam, uariis ac diuturnis peregrinationibus, laboribus & uigiliis indefessis, sumptibus haud exiguis, longa denique obseruatione ac meditato studio congestam ac ante aliquot annos conscriptam, in Lucem emitterem, ancepsque, Iudiciorum pelagus subirem: Occurrerunt in ancipitis, iudicii biuio haesitanti impedimenta uaria. Qui enim ratione iusta se totos, hac nostra infelicissima aetate, ad Uerae Sapientiae studia conuertunt, es relictis Uanitatib. Perscrutamini Scripturam & Naturam, in qua Dei Miracula occultata sunt. Ethnicis, spretisque Scholasticarum supra arenam fundatarum opinionum, errorumque labyrint his, deinceps in abstrusis Naturae Mysteriis diligenti inuestigatione inquirendis, iisdemque labore sagaci omnia uincente in lucem eruendis suam feliciter uolunt impendere operam: etsi opus arduum, magnum, & laudabile susceperunt, diuersa tamen multorum hominum, & saepe sine ullo suo merito iniquissima solent superborum experiri iudicia. Tanta est enim ferrei, & a uirtute alienissimi huius aeui nostri Malitiae plenitudo, ut cuilibet integrum sit suam infantiam, nequitiam, & improbae mentis arrogantiam mundo prodere, aliorum laudatos labores carpendo, ita ut fere nil per rabularum liuorem intactum maneat. Donorum dissimilitudo non rixatur inter bonos. 1. Dum enim alter alteri felicitatem ingenii in uidet, fit, ut quem quis imitari non possit, eundem odisse incipiat: Igna ui insuper homines mundanis irretit iillecebris, aut diuitiarum cupiditate flagrantes, eos contemnere solent, quos uirtute praestare, usumque fructum Talenti sibi concrediti ad Dei Laudem & gloriam cum proximo suo egeno communem habere animaduertunt. Postpositis tamen his remoris omnibus, uicit me tandem non Priuatum sed Publicum Commodum, non Astrale & Ambitiosum scripturiendi, sed Ueritatis Chymicae ab Impostorum laruis repurgandae & manifestandae studium: Animus inprimis bene de omnibus liberalibus ac Philosophicis Reipub. Spagyricae, tam praesentis quam posteri saeculi Ingeniis merendi cupidissimus: Pet 4. sect.10. Non ignorans Homines ( post celebrationem ac Honorem Creatoris ) Hominum gratia procreatos, ut mutuis inter se studiis & amicitiae officiis societatem colant, aliique aliis ( siquidem Homo Homini Deus ) in Timore Altissimi succurrere ac prodesse, tum possint, tum Charitatis Christianae uinculo iure etiam teneantur. Prodeat ergo foetus ille, Nutu Dei, feliciter sub auspiciis Illustrissimi Re & Nomine Christiani Principis: qui singulari sua Munificentia huius in lucem editionis facilem expeditumque mihi laborem fecit: Quo nomine tota etiam Respub. Medica & Spagyrica, omnem inde prouenientem utilitatem, excerptumque fructum, merito post Deum Immortalem Celsitudinis apsius Liberalitati, mecum acceptam feret: Et sic ad perpetuam Nominis eius Memoriam & Honorem illo fruentur etiam Nationes Exterae. Alii autem Megistanes, sibi inde Exemplum capient, ut iisdem facultatum irritamentis & calcaribus multorum ingenuorum fortunae indignatione deiectorum, humique iacentium animos erigant, & quia Uirtutis amantissimi Uirtuti deditis libenter praesto sunt, sua benignitate, fauore, ac munificentia pristinam Principum Humanitatem imitati, uiris dignis egestatis onere pressis, ac commoditati publicae consulere cupientibus, & ualentibus, olementer succurrant. Principis est studium Sapientiae promouere, ac Naturae & Artis secreta indagare. Cum autem multis abhinc saculis, Inclyte Princeps, consuetudine diuturna sit receptum, ut libri Noui Uiris Principibus ( quos omnium maxime, mysteria maxima nosse, & his donari prae aliis decet ) consecrentur, quo illorum patrocinio & fauore ceu Mineruae aegide muniti, ab iniuria Inuidorum Calumniantium ( prout est immundi huius mundi, ubi semper alter in alterius liuet & s grassatur ingenium, corrupta consuetudo ) eo magis uindicentur: non dubita ui hos meos labores, & hoc uigiliarum mearum munus Tuarum Uirtutum meritis ascriptum, Illustrissimae Celsitudini T. offerre, eamque huic Maecenatem & Patronum deligere, ut si improbi quidam Sophistae, crassa liuoris & calumniandi insania illud arrodere uelint, ipsum iam Tuum sactum discretionis perspicacia, ac iudicii candore feliciter protegas atque defendas: Siquidem Antiquissimorum Regum, Principum, & Sophorum Exemplo laudatissimo, inter paucos hac nostra Tempestate fere pracipuus existis, cum Deus eiusmodi habilitatem, dexteritatemque Mentis largitus est, ut talia oblata & intelligere, & examine recto expendere sciat: Et de quo sibi merito gaudere & gratulari potest, quod cognito Summo Triuno Bono, Diuino scilicet, Macro¬ Et Microcosmico, Dei utpote, Luminis Naturae & Sui Ipsius, in reconditissimis illis Scientiis, quibus in Sublunari mundo non sanctiores, non praestantiores aliae ullae, Cabalae uidelicet Magiae, & Uuoarchadumiae, ( aeterna coelestis nostri Patris Sapientiae solius Uerae, pedisse quis castissimis ) singulari Diuinae Prouidentiae Benignitate, Celsitudo Tua possit suum Nomen profiteri: & iuxta prudentissima Reipubl. Gubernacula & sceptra felicissima, et iam Philosophorum ac Sophorum stupenda cumulate addiscere mysteria. Quae Fortunata Beatitudo e sexcentis Proceribus uix uni: e Reipub. Literariae antesignanis ne millesimo contingere solet. Quapropter sera posteritas, iure aliquando mirari poterit, quod Ueneranda Antiquitatis uestigia, etiam nostro hoc caliginoso saeculo in magni illius Ostanis, Osiridis & Ter Maximi Hermetis nepotibus & genuinis heredibus deprehensa & conspecta fuerint, qui uidelicet difficilimos rerum abstrusarum aditus intueri, scrutari, contemplari, discernere & diiudicare ualuerint. Sed ne multa uerba, forte non satis apto loco profundam, intra propositi cancellos me recipio. Talem igitur iure optimo Patronum & Principem eligere conueniebat, qui ut modo dictum per se posset cur uum discernere recto: qui oculis uideret propriis, auribus non audiret alterius, nec ore loqueretur alieno: Et cui non auderent maligni Homines dicere " Candida de nigris, & de candentibus atra ": Qui insuper artium maximarum rerumque secretissimarum cognitione excelleret e abundaret, sicuti cum admiratione fatentur et iam literatissimi Uiri, qui ( elsit. eius familiariter norunt: Et cuius ceu Armatae Palladis admirandas & Heroicas uirtutes, iuxta inuictam animi magnitudinem in Expeditione Gallicana prope Rotomagum patefactam, qui oculata fide diligenter atque accuratius perspexissent praesentes, nunquam satis ob dictionis inopiam pro merito laudare possent. Quam uis autem longe pretiosiori munere dignus sis, Tuaque Uirtus maiora mereatur, Optime Princeps, tamen hoc exiguum Clientis literarium munusculum ( submissae meae erga se obseruantiae & gratitudinis debitae monumentum ) Cels. Tua serena fronte in praesentia accipere non dedignabitur: Et cum hactenus fortuna non obtulerit melius, illud interea singulari sua innat a Clementia, animo donantis aestimabit. Ternarius sacer per Binarium in Unitatem omnis consummatae Perfectionis autorem reducendus est. Uale felicissime, Principum omnium nostri saeculi Decus singulare, & Thesaurum Luminis Gratiae & Naturae in agro Cordis repositum diligentissima & piissima indagine, petendo, quaerendo ac pulsando eruere perge ad Sacrosanctae Triunitaetis Ineffabilis Bonitate, Sapientiam & Potentiam agnoscendam, suspiciendam, atque celebrandam, donec Tenebricoso Quaternarii Puncto superfluo amandato, & adepto Purificati Ternarii Puncto copulatiuo ad Monadis simplicitatem reducto, post sufficientem Supercoelestium Uirtutum, Metaphysicarumque Influentiarum speculationem & comprehensionem, tandem peracta statione fiamus denuo Beata Immutabilique Quiete Unum in ipso Uno, in quo omnia sunt Unum: Ioh. 17. sect. 11. 21. 22. 23. I. Cor. 6. Ps. 145. sect. 21. 150. sect. 6. 148. Huic Uni & Soli omnis Laus, Honor, Uirtus Gloria, ab omni semper exhibeatur decanteturque Creatura Amen. Pragae Anno 1608. e Musaeo. Praefatio Admonitoria Ad Lectorem Candidum, In qua, iuxta Medicinae Chymicae comprobatam praestantiam, & Hominis Microcosmi excellentem dignitatem a paucissimis obseruatam, de utriusque Philosophiae Gratiae scilicet & Naturae Mysteriis profundissimis ac reconditissimis agitur. Autor Ad Zoilum. Inuide, quid laceras Chymicorum Dia reperta? Haec bona si non sunt, tu meliora doce. Ad Pium Et Candidum Lectorem, Chymicae ac Philosophicae Medicinae studiosum, Osualdi Crollii, Illustrissimi Principis Christiani Anhaltini Medici, Praefatio Admonitoria. Quamuis, beneuole lector, Romani Angeronam, Graeci Harpocratem, Taciturnitatis nomine commendarint: omnes etiam antiqui Philosophi secreta prophanare, Naturaeque thesauros sordidis, & nondum defaecatis hominibus temere prostituere, Actaeonis exemplo grauiter prohibuerint: Ps 145. sect. 9. Matth. 5. Attamen cum Pater noster coelestis, nos omnes affluenter suis donis praeueniens, Sol sit, omnibus aequaliter lucens ( sine respectu enim & inuidia Bonis & Malis, Gratis & Ingratis suam communicat lucem ) merito hunc, cuius filli esse debemus, imitari tenemur: Ioh. I. sect. I. Strabo ait tum demum mortales imitari deos, cum benefici fuerint. iique omnium maxime, quos sua gratiosa misericordia, e tenebroso Laborum Errorumque labyrintho & circumferentia ad manifestam Quietis & Ueritatis semitam ac centrum deduxit. Matth. 25. Ideo talentum mihi a Patre Luminum concreditum impia quadam taciturnitate in sudario, diutius inhumana obruere inuidia non uisum fuit: Luc. 19. Uictor. Dona Dei crescunt & augentur communicando. cum ingenuis animis Sapientiae fores semper patere debeant, neque talibus Μουσῶν θύραι unquam conspectae fuerint a ἄφθονοι. Benignum namque & humanitatis plenum officium est, erranti proximo, uiae praemonstratorem se praebere facilem, non errantem uero, in uil recta retinere. Quo nomine, amice lector, ad Diuinae Maiestatis & Liberalitatis ( cuius instrumentum & calamum saltem me cunctarum suarum miserationum & praestitorum beneficiorum longe minorem, esse & opto & spero in hac euulgatione ) laudem & gloriam: proximi etiam seu totius Reipub. Chymicae commodum & incrementum, e cordis mei profundissimo scrinio, praestantissima depromo hic tibi Arcana Spagyrica ( quorum praeparationes post multiplices sumptuum, temporis, & laborum errores, propria mea manuali experientia sunt a me prius comprobatae omnes ) qualia in hunc usque diem, simul & semel in publicum prodiisse, nec auditione accipere potui, nec e ueterum intelligere monumentis. Fuerunt etiam ex mea spontanea communicatione ab aliis quaedam ex his pro Imperatore nostro Rudolpho praeparata. Alienum a me semper fuit, nugis & mendaciis, quorum seculum nostrum ( faex & amurca mundi ) admodum ferax est, lectorem onerare: multo minus ingens uolumen ( qualia complura apud me diuturnis laboribus collecta latent ) taediosissimarum Receptarum formulis complere, quibus centonibus iam uideo Medicinae studiosos obrui & ita intricari, ut ipsi fere sub tam graui Receptarum pondere corruant & moriantur. Quo plerumqe maiores Receptae, eo minores uirtutes. Benignum est, teste Plinio in Epist. Quae autem per annos fere uiginti in molestis meis ac uariae fortunae laboriosis peregrinationibus, per Galliam, Italiam, Germaniam, Hungariam, Poloniam, Bohemiam, a Chymiatris, maximae experientiae doctrinaeque uiris, partim precibus, partim pretio & permutatione ( ut taceam in praxi medica nutu Dei proprio studio inuenta mea, eaque non pauca ) indefatigata diligentia, & curiosa exploratione adeptus sum, utilitati priuatae communem praeferens, charitate insuper Christiana miseria & necessitate aegrotantium motus, pro mea in Respub. ad Uespasianum, & plenum ingenui pudoris fateri per quos profecimus. medicam fidelitate, prius Uulcani beneficio probatissima, oculatis, ut ita dicam, manibus aspicere & contrectare uolui, antequam illa emolumento publico a me donarentur, ut hoc pacto filii doctrinae indagatores & amatores ueritatis, quod ego magno meo malo didici, nunc optimo consequantur compendio, uidelicet non fallaces, ( ut hactenus in tanta imposturarum fertilitate conquesti sunt ) opiniones, sed multis expeprimentis exploratam diuque exoptatam ueritatem. Et sic quoque nonnulla confecto prius magni anni Platonici curriculo cum foenore ad suos integra, & longe splendidiore ornatu uestita reuertentur gratis, quam ego eadem ab autoribus semilacera & pretio olim acceperam. Nam apud nonnullos, ad quos rumor multorum. Arcanorum reconditorum me taediosis itinerum difficultatibus & sumptibus pellexerat, ipsa praesentia, ut saepe fieri solet, famam minuit: ita ut aut trita tunc mihi uiderentur, quae illi pro secretis ostentabant: aut mutila & manca, quorum defectus erat supplendus e multis descriptionibus a me in unam redactis, comprobante nilominus, eandem prius proprio ignis examine: permutatione etiam ipsis non damnosa ( secundum peruulgatam illam consuetudinem Chymicam, καὶ δὸς τὶ, καὶ λαβὲ τὶ ) saepe a me studia mea cum ipsis conferente, ouum in colloquio mutuo pro nuce accipiebant, qua longis, operosis & uanis laboribus fracta, cario sum tandem reperi nucleum, aut nuclei loco cortices & siliquas obtinui: Inde factum est, ut sine Naturae Uulcano, uerissimo artium & mysteriorum a poetis decantato inuentore & doctore, maxima pars illorum ( pace tantorum uirorum salua hoc dixerim ) qui nostra aetate, de secretioribus praeparationibus Spagyricis ex aliorum relatu, non sua scripserunt manuali experientia, hunc fructum Chymiae studiosis attulerint, ut plerunque post magnos in uanum locatos sumptus, tandem etiam causam ipsis perditi cum laboris, tum longissimi dederint temporis. Rem ita se habere fatebuntur mecum lubentes ii, qui meo exemplo & alieno damno non acquiescentes, talia Pyrotechniae & Chymiae ministerio deinceps examinare, suoque periculo proprio cautiores fieri mauelint: Et sicuti multa sunt in dictis quae non reperiuntur in factis, ita multa cadunt inter Theoriam & Praxin: Experietur, qui sibi de alieno periculo cupit facere proprium & decipi ab his, qui ab aliis fuerunt decepti. Discite aliorum monitis cauere, ne insumptae operae poeniteat. Ideo in hoc studio, non cuipiam ulterius habeatur fides, quam quisque propria sua experientia palpando & uidendo per debitum ignis falsum a uero diiudicantis examen comprobatum reperit. Et quia secundum Aeschylum ille demum reputatur prudens ὁχρήσιμα, οὐχ ' ὁ πολλ ' εἰδὼς, malui pauciora & selectiora offerre, animo subinde reuoluens illud Damasceni, Medicamenta tibi pauca tenenda sunt, quorum uires & operationes multoties es expertus: Uide Anaxagoram in suo libello περὶ τῶν ἐκστροφῶν φυσικῶν. Nihilominus in hac paucitate tibi confidenter asseuerare possum, in totius Naturae maiestate & penu ( si uniuersalem illam & celebratissimam Medicinam ab antiquissimis a condito mundo sapientibus Philosophis possessam, & ad miraculum usque legitimis suis heredibus decantatam excipias ) uix latenter quiescere, praecipuis his medicinae secretioris Arcanis oblatis, selectiora & efficaciora: οὐ γὰρ ἐν τῷ μεγάλῳ τὸ εὖ, ἀλλὰ ἐν τῷ εὖ τὸ μέγα. Fructus & summa utilitas laborem artificis tempusque impensum satis superque compensabit. Qui syncerius Philosophiae operam nauando intima Naturae penetralia, praeparationum pia assiduitate, naturaliumque causarum diligenti contemplatione coniuncta debite adierit, experientiae insuper labores & difficultates non recusauerit, ex hoc Naturae gremio reuelato, manuaria operationis solertia ( si gratia fauoris Altissimi ipsi infusa fuerit ) proferet longe maiora, quam prima facie polliceri uidentur. Quamuis autem uires singulis ordine assignatas, ego, a quo medicinam facio, non omnes expertus sim, sicuti ipsas opere ipso praestiti praeparationes: Qui propter intellectus inertiam suum desiderium non obtinet, ignorantiae & imperitiae suae culpam, non naturae defectui, nec mihi, sed sibi imputet. attamen, quia potissimam partem usu medico deprehendi ueram, Spagyris in laboribus Chymicis prouectis & exercitatis, filiis uidelicet artis, terminorum eius peritis, ac uerae philosophiae fontibus prolutis, qui de his solo etiam intuitu haud iniquam censuram ferre, facilique coniectura assequi possunt, ( eiusmodi enim, & non durae ceruicis, obtusique ingenii artificem hae praeparationes, nilcum Alchymistarum uulgo commune habentes, requirunt, ne indignissima calumnia τὰ τοῦ τεχνίτου σφάλματα, τῆς τέχνης εἶναι νομίζηται illis inquam artificibus ἐγχειρητικοῖς nullum erit dubium, quia & ceterae uires ab expertissimis Chymiatris longo rerum usu, certoque experimento comprobatae, & nunc una opera publicatae, indubie desideratum praestando effectum sint uoto & a uidae expectationi satisfacturae. Ideo ueri & profundiores Medici, diuino afflati spiritu, misericordia Samaritana erga aegrotantem proximum, ciuiuscunque sortis & conditionis, moti, qui in timore Dei methodo conuenienti & artificiosa his sua propria opera legitime, ( nisi uelint effectu desiderato defraudari ) non aliena ut plerunque fieri solet sophistice & fraudulenter praeparatis utentur, experimento cognoscent, adhuc longe maiores efficacias, & uirtutes inter medendum, si praesertim pro natura infirmi & iudicio praesentis medici offerantur, quam ego hic assignare nec potui nec debui, sicuti Temporis filia Dei nutu docebit Ueritas. Sed quibus me hoc publico promerito nunc fluctibus obiicio? Quid obsecro in hac iudiciorum alea & diuersitate agendum? Quid in tanto carptorum pessime uel optima arrodentium prouentum faciendum? Scutum obiiciam intrepidus, quo me tuear, synceritatis uidelicet meae, beneque de Republica Spagirica merendi studium: Ignorantia Superbiae & Nequitiae indiuidua comes. Hoc imperitorum superba non timebit iudicia, & omnia aduersariorum praeuisa tela, Iracundiam puta, Maledictionem, Inuidiam, Superciliosum contemptum uerissimum Inscitiae testem, facilime retundet. Insurgent in me & irascentur grauiter primo secretiores Philosophi Hermetici, quibus potiora ist haec arcana antea fuerunt ex parte perspecta: I. Siracid. cap. 43. conquerentes iniuriam sibi fieri, si illa, quae summis studiis & longo temporum inter uallo conquisita, altoque silentio hactenus compressa fuerunt, tam subito lucem uideant, & cum hominum uulgo communicentur: Fractorem me sigilli Chymici uocabunt, quod, mystico Pythagorico silentio non initiatus, & Hippocraticae legis immemor τὰ ἱερὰ ἱεροῖς, Ueritatem Chymicam, in Umbrarum & Inuidiae carceribus hactenus detentam, liberauerim, liberatamque e uinculis foribus patefactis benigne communicarim posteritati. Uerum hi, quia uerae Sapientiae heredes, & Regni Philosophici ciues, clausa Inuidiae fenestra, Dei & proximi semper amantes sunt, aut saltem esse debent, sublato in altum capite & oculis Cabalisticis, non ignorabunt in uera Cabala, Magia, & Woarchadumia longe potiores thesauros sibi Oratorii & Laboratorii beneficio, petendo uidelicet, quaerendo, & pulsando, indefessis laboribus & uigiliis eruendos repositos esse, a Gratiae & Naturae Lumine, temporis tandem progressu, omnibus indifferenter manifestandos, ubi exacto prius Sanguineo Filii Iudicio, Patris Aqueum indubitanter subsecuturo, in Tertio demum Spiritus Sancti seculo, ( olim per Ignem, propter occulti manifestationem, reneuando ) Helias Artista Reparator omnium aduenerit: sect. 36. 37. Zephan. cap. 3. sect. 9. Malach. 4. sect. 5. 6. Zach. 14. sect. 9. Cuilibet enim diuinitatis Personae, sulum seculum esse destinatum, non obscure colligere est, e duodecim tripartiti Symboli Apostolici Articulis, totidem Magni & unici Diei, huius uidelicet duraturi Mundi horis congrue correspondentibus. Sirac. 48. sect. 10. 11. 12. Et sic posteritati gratae, in Chymicis Lumine Naturali expertae, & a Deo ad harum praeparationem incitatae ( Scientiae uidelicet ac Sapientiae heredibus dilectis ) praesentes has mecum nullo modo inuidebunt micas: ab inexercitatis enim pigris seu ignaris contemptoribus Arcana haec Chymica, ob manualis operationis ineptitudinem, bene intacta manebunt: Soli qui sunt digni illa uere intelligent, quibus uidelicet Deus Rationem humanam per Mentem illuminauit: sicuti etiam a prophanis, prauis, & indignis, reuelatorum mysteriorum Theologicorum Philosophicis apto loco ( sermone breui sed sufficienti his qui intellecturi sunt ) immixtorum, nullum erit ob spiritus Sapientiae carentiam, ingeniorumque tarditatem comprehensionis & perceptionis periculum. Ideo nemo temerarium se ostendat iudicem ante ueritatis causae agnitionem sententiam suam proferendo. 2. Spurii autem & adulterini Theophrastaei ( sceleratissimum hominum genus ) rabidissime meam synceritatem accusare non desinent, aegerrime ferentes, quod deinceps simulata sua experientia, amicitiaficta, pietate fucata, pollicitationibus uariis & uanis, dolose suas imposturas uenales, & magna pecunia redimendas, apud illos, qui animum ad cauendum fallendumque minime instructum habent, circumferre non possint: Tales furto ac benefactorum calumnia quaerunt ingenii laudem. Nec prout est quorundam de facie & uestitu se non facile manifestantium artificiosa uafricies, dum ex aliorum congressu & colloquiis sententias captando, sibi deinceps suppresso benefactorum nomine eruditionis, sapientiae, prudentiaeque famam apud magnates aucupantur, & quae ab aliis bonis uiris, technarum multitudine, suis uidelicet fallacis ac uersipellis astutiae fraudibus ac uersutiis expiscati sunt, more suo solito pretio amplius distrahere, multo minus ementitas suas, sine ulla ueritatis scintilla Cacochymicas & Sophisticas, litera longa dignas artes, pomposa specie uendere, quod hac uice Pharisaicam pellem, uulpinum ac maledicum animum tegentem, ( qua multos innoscentes uirtute sua & inculpata uita uiros integerrimos, pessimi illi ad arrugias condemnandi impostores, perfidi ac sceleratae linguae famicidae, quorum etium umbra nocei, non solum mendaciter insectari, uerum etiam honestum landabileque eorum nomen in odium & periculum uocare consueuerunt ) sibi detractam animaduertent. Natio haec praua & adultera, cui decipere dulce est, mauult esse famae magnae, quam bonae, & plerunque quia uirtutibus nequeunt, sceleribus innotescere uolunt. Ideo his a caetu omnium uere Philosophantium in perpetuum excommunicatis impostoribus, mysteriorum Dei, secretorumque Naturae ignaris & indignis ( propter quos laudatissimum & honoratissimum uerae ac inclytae Alchymiae nomen, non solum apud rude uulgus, uerum etiam apud literatos, qui tamen ex sua ignorantia aliorum scientiam metiuntur, infame ac odiosum immerito euasit ) displicuisse, uere laudari est. Non artis hec, sed hominum arte abutentium sunt uitia. 3. Quid enim potest contingere illustrius, quam ab illis perditissimis agyrtis & seplasiariis ad haram potius quam ad Aram Spagyricam idoneis uituperari, quorum laus saepe suspendio digna, & a quibus non nisi optimi & doctissimi quique semper odio sunt habiti. Galenistarum uero pars syncerior & subtilior, Nicodemiana, ingenio mitiore, quae propter metum & excommunicationem Rabinorum quorundam Atheniensium ueritatem publice profiteri, hactenus nondum ausa est, lucem hanc diutissime exoptatam, obuiis ulnis excipiet auidissime: absit tamen omen, quod haud uano mentis augurio praesentio, ne post plenariam istorum perceptionem Inuidia hinc certo suboritura doleat haec usui publico communia facta: Ubi inuidia & odium in consilio est, caecum est ibi iudicium. ita ut postea iidem simulato contemptu, illa feruidius carpant: uel ut aliquando plus sapere uideantur, contractis superciliis, ac concrispatis naribus eadem ( suis tamen usibus, sed sine Dei benedictione, clanculum reseruata ) frigidiuscule commendent. At cum Inuidiae stimulis semper uulnerata conspiciatur Uirtus, ac proficientium & Reipub. Omnibus placere non studeo, cum nec omnes nec omnia mihi placeant. 4. studentium comes sit Inuidia: imo ne Iupiter quidem, seu pluat, seu serenus sit, omnibus placeat, & difficilimum sit ingrato mundo operam gratam praestare posse, misericordia potius quam ira hi digni sunt, donec aliquando ex Inuidiae suae Purgatorio cruciante, sponte se liberent. Pars uero crassior & saeculentior qua ueritate relicta, comitem sibi errorem adiunxit, omnis humanitatis & uerae Philosophicae literaturae plane rudis & expers, omnium maxime ludibriis superciliosis hanc meam erga Rempub. lacesset beneuolentiam. Uerum enimuero, cum secundum Comicum his maleferiatis Misochymicis & Misosophis in ignorantia sua sepultis, nil quicquam inustius: horum insuper demersae in coeno & puluere scholastico mentes nil sublime suspicere possit, imo ueteri semitae & crassae suae inscitiae immori malunt quam ut discipuli habeantur eorum, in quos sibi docendi impertum arrogarunt: Alchymia duplex. Naturalis a filiis Artis in magno pretio habita: nemini mirum uideatur, si hi insolentes & manifesti Naturae secretorum contemptores, elato supercilio, audito solo Chymiae Nomine inhorrescentes, hucusque diuinissimam hanc artem sine omni rubore, stulia ac barbara quadam arrogantia improbando ridere, omni conuitiorum genere impudenter proscindere, & instar canum, ignota allatrantium, stomachose insectari ac indigne lacerare, non sunt ueriti, quam tamen ne a limine quidem salutarunt unquam: Sophistica ab iisdem summopere detestata. tum quod Diuinae Sapientiae exortes pro fatua mentis inscitia, ambitiosaque stultitia, nulla habent arma alia, quibus contra Ueritatem dimicent, ac margarilas proiectas conculcent, quam Dux illorum illis suppeditauit Binarius ille Calumniator: tum etiam quod iracundiae seurabiei Cyclopicae in Anticyram deportandae causam non habeant aliam, quam ( ut ipsimet & publice & priuatim fatentur ) legitimae praeparationis ignorationem. At cum ignoti nulla cupido, & de ignotis tanquam de recte cognitis, statuere, non ineptum modo sed ne a turpitudine sit alienum, quomodo quaeso eiusmodi Doctores Scholastici ob intellectus inopiam Sanctuarium Naturae nunquam ingressi, hominum non uulgarium, non uulgaria studia condemnare uel audent, uel saltem iure possunt? Et cur Philosophiae & Medicinae Titulos & Honores iniuste usurpant, & Nominis sui stipendia impetrant publica, si praeclara illa opera, in quibus uniuersa Naturae potestas uiget, ueritate tandem conuicti & compulsi, ceu miracula Magica cum plebeis admirentur? Nec tamen cessant contemnere multos famatissimos seculi nostri etiam literatissimis uiris comparandos medicos, totius uitae decursu in artis operibus uersatos, & Arcanorum Naturae peritissimos uiros, quod ( quam uis in utraque Medicina & ueteri & noua, tam e lectione probatissimorum Autorum, quam ab ipsa Luminis Naturae uulgaribus medicis plane incogniti experientia sufficienter instructi ) uanissimos illos mundi Honores, & Doctoratus, ut uocant, Autoritates, & Titulos ( quibus nec Hippocratem nec Galenum, nec ullos illorum coataneos, licet authenticos eorum iudicio, medicos praeditos aut gloriatos legimus ) propter suas Rationes non expetant, potissimii ne manifestata ueritate seposita in Ethnicos Deorum Scholasticorum errores iurare, ipsisque immori Academico astringantur iuramento. Ieh. 5. sect. 44. Uide Paracelsum Tom. 5. in fragmentis medicis fol. 167. 168. Impia Tyrannis, captiua tenere ad praesinitos autores studiosorum ingenia, & initiandis discipulis adimere libertatem indagandae & sequendae ueritatis. Et hi quidem personati Tituli, et si olim instituto laudabili uirtutis calcar, & eruditionis praemium demeritum erant, hodie tamen in facultate praesertim medica, multis indignissimis, aut prece, aut * pretio conferuntur ( non loquor de illis, qui doctrinae meritis Gradus sui iustos Titulos Laureasque assequuntur ) qui postquam primo biennio seu triennio studiorum suorum documenta daturi, figulinam in iactura uasis adeo nobilis experti sunt, procedendo secundum suam methodum omnia errata excusantem, siue uiuat siue moriatur aeger, demum anno quarto, quinto, & sequentibus eruditionis in medico requisitae insufficientiam & inopiam, proprio etiam nominis dedecore, & conscientiae remorsu animaduertunt: * Fit hoc mediante pecunia & gratia, non scient a. Et tunc merito dubitare deberent, num etiam Galeni Theoremata nobis non minus, ut scribit, quam ursis & apris destinata, eiusque medicinae Methodi, nulla antiquitatis autoritate stabilitae, quibus nostrum triumphat seculum, bonum haberent fundamentum, quia finem suo principio in magnis morborum curationibus non respondere oculariter conuincuntur. Error eiusmodi medico rum terra tegitur, ut dicit Socrates de temerariis medicis cum corio humano, seu uerius Dei imagine impune ludentibus, & cum animae suae detrimento nouum coemiterium erigentibus. Dum autem aliorum bonorum uirorum literas pro nihilo ducunt, nescientes artem medicam ita immensam & amplam esse, ut praeclare nobiscum agi existimare debeamus, si uel in primo senectutis limine hanc ipsam quod satis sit fuerimus assecuti, quamuis ex laboribus & aliorum obseruationibus suae socordiae & pigritiae, nil ulterius discendi argumentum sumant, tandem tamen deposita sua pertinaci arrogantia, qua se longe eruditiores uiros, laudi aut uanae gloriae non studentes, superciliose deprimere nituntur, a calce ad carceres re uocari, & ipsos Naturae non Doctores aut Magistros sed Discipulos & Ministros renasci oportet, si modo suam stationem deinceps cum laude & honore tueri, & inscitiae ac auaritiae infames exprobrationes apud plebem deuitare uelint. Solus Deus est Naturae Dominus & Magister: Gradus autem seu Titulus, licet maliorem in mundo autoritatem ac nominis existimationem ob uanam gloriam afferat, sapientiorem tamen & doctiorem efficit neminem. Dediscenda deliramenta. Quam multi mihi ex illo grege clanculum conquesti sunt, quorum tecta iam niue erant cooperta, & qui meliorem uitae partem fere in uulgaribus scholasticarum uanitatum uanitatibus, & ad medendum nil plane facientibus opinationibus medicis sine ullo fructu infelici pertinacia traduxerant, ὅμοιοι καρκίνους μασωνένοις, οἱ δι ' ὀλίγον τρόφιμον περὶ πολλὰ ὀστεινα ἀσχολοῦνται quod agnitae ueritatis dulcedine allecti, post tam longas deuiationes, & seram, seriamseriamque errorum, fatuitatum & stolidarum per suasionum cognitionem ac confessionem, salubri adhibita poenitentia, depositis prius scientiarum impedimentis, Opinione uidelicet & Fastu, ueluti postliminio non erubuerint, in ipso senio ( quia pulchrum, senem Sapientiae studere, & cum Diogene in stadio currente cursum non remittere ) prudentis serpentis imitatione senectam deponere, ac noua assumpta pelle, huius artis Chymicae esse discipulos, suosque in posterum dies cum Arcanis & in Deo & in Natura consumere: Mundus regitur opinionibus. Deus est primus liber ad uitam aeternam: ex Deo enim uitae Regula. ac iuxta magnum librum Gratiae ( unde Animae nostrae salus aeterna ) etiam alterum Naturae arcana tractans, ad salutem corporis spectantia, exquisitius rimari, nec praecipuos Naturae thesauros, in quibus grauissimorum morborum medicinae ab Altissimo collocatae sunt, intactos relinquere: Firmamentum seu coelum cum inclusis secundus est liber Naturalis ad uitam mortalem: Ne autem in mortuis superficierum umbris, seu externis Qualitatibus Galenicis errore infelici morerentur & sepelirentur, suae senectuti πονητήριον & Naturae Fanum, ceu monumentum quoddam honoratissimum extruxerunt: ex Astris enim Physica scientia haurienda. Beatitudo praesentis uitae consistit in cognitione Naturae, ideo post aeterna in rebus temporalibus summum est inuestigatio secretorum Naturae. E quo iuxta Creatoris luculentiorem cognitionem ( ad quam tam per sedulam operum Dei scrutationem & admirationem, quam per Creaturarum seu Naturalium rerum laboriosam examinationem & sequestrationem Philosophicam peruenerunt ) hunc etium eximium laborum suorum, uigiliarum, temporis & sumptuum sunt consecuti fructum deinceps ceu multa experientia confirmati medici, ad aegrotorum lectulos uoncarentur, ubi non πολυ¬ γλωττία medici ad disputandum, sed eiusdem πολυπραξία ad curandum conducitur, non amplius opus fuerit conari in arte quod desideratur externis resarcire illecebris: numerosa uidelicet officiorum multitudine subterfugia quaerere, & molliendo sermones suos inscitiae patrocinia, ut superciliosum medicorum uulgus ( lautiores saltem aegrotantes infamis lucri causa, angustioris fortunae rusticellis ut uocant neglectis, ambiens ) difficultate primorum & praecipuorum officiorum perterritum facere consueuit. Eiusmodi medicum ceu insignem Terreni Luminis magistrum non poenitet. Ex hac uulgi farina seu furfure, aliquorum insuper ea est per uersitas & malitia, ut Carbonariorum ( quos ita uocant ) medicorum inuenta & Arcana medica, dolosa discendi cupiditate clam captata, quibus cum successu atque emolumento uti se posse animaduertunt, tumidis uerbis annihilent, reiiciant & damnent, & uulgo tanquam uenena prohibeant: Uide Agrippam lib. 6. epistola 6. Mundani medici omnia pecuniae & honoris proprii desiderio faciunt, cum tamen Finis medicinae non sit nummorum corrasio sed ui an festatio secretorum Naturae & Amoris medici in proximum aegrotantem. ipsi uero interim debitas autoris laudes sibi ipsis uendicant, mendaci ac in uerso furto, artium inuentores & benefactores suos demeritis spoliant honoribus, ut medicamentis his techuis acquisitis pro suis eo commodius & maiori cum ostentatiob 2 ne uti possint. Et his sane laureatis Apuleiis, siue leonum siue uulpium pellibus indutis, ad Balnea Dianae aditus non solum praecludi debebat, Pythagora ipso uetante cibos in scaphium ponendos esse: uerum etiam in hortum Chymicum iisdem ruditer irruentibus, selectissimas has praeberi non conueniebat Lactucas, cum ipsis Tribuli & Cardui sufficerent: Atiamen cum stultorum & improborum calumniae; secundum sapientum uirorum iudicium, magno animo parui faciendae sint, & olla feruens muscarum insessum non formidet, meliora me quoque sperare iuberent quorundam uoluntates humaniores & faciliores redditae, ac Censurarum uiolentiae ( iniquo ueritatis odio deposito ) mitigatae, quibus uulgo & magnatibus inuisa & suspecta reddere talia Dei dona conati sunt: Paucorum culpa in multitudinis non debet redundare detrimentum. nolui bonos & immeritos experiri damnum ingratitudini sordidae alioquin debitum: nec indignitate quorundam uerae & antiquae Medicinae sectatoribus benignos hos occludere fontes, qui & ueterum doctrinam medicam exacto iudicio perpensam, quotidie ad incudem reuocant, & tempestiua ab erroribus poenitentia desistentes, Paracelso etiam ( inuidia & maledicentia fugata ) suum, quem in practica & praeparationibus meretur locum, relinquunt. Quam uis autem accusationum copia saepe iudicibus fastidiosa & suspecta extitit, tamen propter mundi iniustitiam ist haec, hoc loco, & his temporibus, ubi iniquitas abundare, & multorum caritas, quam in Christianis pectoribus erga fratres ardere aequissimum erat, refrigescere coepit, commemorata, nullo modo superflua & parerga censeri debent: neque uero Medicos pia doctrina praeditos sermo hic offendet, quem de solis Superbiae, Inuidiae & Ignorantiae mancipiis, Chymicae Ueritati contra conscientiam in Dei & Naturae contumeliam, Reipublicaeque detrimentum reluctantibus, hic dictum uolo. Antequam uero ipsam Remediorum descriptionem aggrediar, operaepretium me non exiguum allaturum consido, si prius Dei summi auxilio fretus in hac Praefatione Admonitoria quaedam pertractem, quae a Philosophico Medico, summo mentis apice & diligentissima indagine sunt perlustranda. Et Primo, Quaenam sit illa Medicina, aegritudines a corporibus humanis expellens, a paucissimis Medicis hactenus cognita & obseruata: cui addita est absoluta Elementorum & Hominis Microcosmi descriptio Philosophica, Obliuionis fere Ignorantiae matris caligine obsita & inuoluta. Secundo, ubinam illa Uera Medicina lateat. Tertio, quod Corticibus tecta beneficio Uulcani cruenda, & debito artificio praeparanda sit. Quarto, qua uirtute & quo modo in corpus humanum illa agat, & morbos expellat. Quinto, qualem ministrum requirat Medicum. Sexto, de antiquissimorum Philosophorum Medicina uniuersali & summa a multis decantata, a paucissimis non dico possessa, sed nec uisa, nec credita, Coronidis & Epilogi loco aliquid, in proclamatae Ueritatis subsidium, agetur. I. De Uera Medicina. Uera Medicina, de qua implorata prius diuini auxilii assistentia, hic agere decreuimus, merum est Dei Altissimi donum: Sirac. cap. 34. sect. 20. cap. 37. sect. 26. Uide Labyrinthum medicorum apud Paracelsum. non ab Ethnicis, sed a supremae uniuersitatis unico Rectore, solo uidelicet Deo, dierum Antiquissimo & errare nescio, Luminum patre, petenda & discenda. Ideo non ex Creaturis, sed ex Deo discenda est Sapientia, qui omnium Arcanorum conditor solus scit, quas proprietates cuique creato indidit: Nunquam enim a mortali praeceptore aut litera mortua, tam recte & commode discitur, quam ab eo, qui omnium rerum est perfectus artifex, sicuti est ipse Greator sublimis & gloriosus Deus, a quo ad nos profluit, non aliter atque a radiis solaribus calor, qui flores & omnis generis germina producit: Matth. 18. Ioh. 6. Psalm. 58. Quid enim habet Homo, quod non superne accepit? Omnes per retrogressionem discunt a primo, & hic a Deo, qui ei scientiam creauit. Frustra enim docet praeceptor discipulum, qui ad artem non est natus ex Astris. Medicus nasci debet e Lumine Gratiae & Naturae ab interno & inuisibili Homine, interterno Angelo, Luce Naturae, quae instar ueri Doctoris homines instruit, prout Spiritus Sanctus Apostolos linguis igneis instruxit: Exercendo confirmatur illa, & in lucem producitur, non stabilitur Humana, sed Dei & Naturae institutione: Fundata enim est non supra figmenta Humana, sed supra Naturam, quam Deus sancto suo digito sublunaribus praecipue uero Metallis perfectis impressit, ideo uerum eius Fundamentum Deus est. Medicina est gratia data a Deo, cuius fundamentum non sunt Academici libri, sed inuisibilis Misericordia Dei & Donum: Medicina ergo nihil aliud est, quam creata & incarnata misericordia a Patre coelesti, egentibus & aerumnosis mortalibus erogata, ut patiens aegrotus sensibiliter uideat, & experiatur benignum erga se in offlictionibus suis Creatoris sui amorem, misericordiam, & auxilium, sicque Deus in suis mirabilibus glorificetur. Haec autem uera Medicina seu Mumia Naturalis B 3 Illa insuper scripta quae uero fundamento ac experientia innituntur. & Natura nucleus in uitali Sulphure continetur, totius Naturae thesauro: Haec Essentia medica uocatur in medicina Aurum. & fundatur in Balsamo Uegetabilium, Mineralium & Animalium, cui omnium actionum in Natura principium acceptum referimus: Illius potestate unica, omnes omnium morborum curationes absolui possunt, si ( ut paulo post dicetur ) debit e praeparata, & ab omnibus impuritatibus separata, legitimaque methodo conuenienter, imbecilli, languenti & prostratae Naturae Humanae a pie docto administretur Medico. Medicina a Deo illuminam te mirabiliter libro Naturae, id est Coelo & Terrae inscripta, ibi per Chiromantiam & Physiognomoniam legenda & inuestiganda. Huius Medicinae Fundamentum est, quantum minor Mundus id est Homo cum maiore & externo conueniat Mundo: sicuti per Astronomiam & Philosophiam duos globos superiorem & inferiorem explicantem abunde edocemur. Philosophia enim docet uires & proprietates Terrae & Aquae, sicuti Astronomia Firmamenti & Aeris. Philosophia & Astronomia faciunt internum & perfectum Philosophum non solum in Macrocosmo uerum etiam in Microcosmo. Necesse igitur Macrocosmi tanquam parentis dispositionem Microcosmo filio scilicet Homini accommodare, & Mundanam Anatomiam cum Microcosmi Anatomia debite conferre. Exterior mundus est Theorica Anatomia, speculum in quo minor mundus id est Homo uidetur, siquidem ex ipso Homine mirabilis & praecellentis suae structurae & creationis, quantum medico necessaria est, comprehendi non potest. Conueniunt autem non forma externa, aut corporali substantia, sed in omnibus uiribus & uirtutibus prout magnus mundus est, ita quoque paruus, in essentia & interna forma plane unum & idem sunt, forma saltem externa discernit Mundum & Hominem. Sine cognitione Luminis Naturae seu maioris Mundi nullus medicus potest habere exactam morborum & Microcosmi cognitionem. Id nobis euidentissime palam facit Naturae Lumen, quod nihil aliud est, quam illius mundi uisibilis cum corpore microcosmico diuina quaedam analogia: Quicquid enim inuisibile in Homine latet, hoc in Anatomia uisibili totius uniuersi manifestatur, quia Natura microcosmica in Microcosmo, est inuisibilis & incomprehensibilis: Ideo in magni mundi Anatomia uisibili & comprehensibili, utpote in suo parente omnia manifestantur: Macrocosmus est Theoria & speculum Hominis Microcosmi. Parentes Hominis Coelum & Terra, e quibus ultimo Homo creatus, & qui parentes nouit, & anatomisat, ille Hominis filii, Creaturae uidelicet perfectissimae cognitionem ueram in omnibus suis proprietatibus assecutus est, quia in ipso ut Centro omnia totius uniuersi confluunt: & ipsius Anatomia in sua Natura est Anatomia totius uniuersi. Finis Philosophiae & Astronomiae est Homo. Externus mundus est figura Hominis, & Homo est mundus absconditus, quia uisibilia in ipso sunt inuisibilia, & ubi fiunt uisibilia, tunc morbi sunt, non sanitates, siquidem est microcosmus, non mundus: Et haec est uera cognitio, ut Homo microcosmice uisibiliter & inuisbiliter seu magice cognoscatur. Ex utriusque Microcosmi & Macrocosmi Anatomia uera atque solida, cuiusque sani & perfecti medici excrescit eruditio, cui demum tuto ueluti sacrae cuidam anchorae inniti potest: Considerando omnium morborum originem, apparebit Naturam tam Macrocosmi quam Microcosmi esse medicinam, morbum, & sui ipsius medicum: Medicus ex Natura necesse est ut crescat, quia in ipso, ab ipso, ex ipso nil est, nisi ex Natura, Natura instruit medicum non Homo. Et quia Hominis Materia est Extractum quatuor Elementorum, oportet ut in se habeat familiaritatem cum omnibus Elementis & suis fructibus: Imo absque illis uiuere non potest. Quis enim mortalium Aere, Terra, Aqua & Igne aut fructibus illorum potest carere? Deus enim Elementa creauit, propter suos fructus, ut hominem nutriendo & medicando sustentent. Cognitio quatuor Elementorum omnes morbos & curas unius Hominis monstrat. Omnia ergo Elementa exterma praefigurant totum hominem, & illis cognitis, cognoscitur Microcosmus, sunt enim similia, & sunt Microcosmus, & in quatuor Elementis est una Anatomia, essentia, materia, nullum aliud discrimen praeter formam: Sic in rerum Natura est Ignis, Aer, Aqua Terrestris: Medicinae cognitio in exteriori mundo sumenda uidelicet ex Limbo unde Hominis cognitio etiam dependet. rursus Aqua, Terra Coelestis: similiter Terrena, Dignea, Aerea Aqua: postremo Aereus Ignis, Aqua Aerea, & Terra Aerea. Ita quatuor Mercurii genera, & quatuor genera Metallorum, Nix quadruplex, Amethysti & gemmae quadruplices cuiuscunque semper sunt quatuor, unum in Firmamento seu Elemento coelesti: alterum in Aere: tertium in Aqua: quartum in Terra: Quodlibet Elementum suam potentiam & operationem in omnibus, quatuor Elementis perficit. Ita Homo quadruplex: Deus enim longe mirabilior in suis operibus in uisibilibus, quam uisibilibus, teste Paracelso, creauit in omnibus quatuor Elementis ad euitandum uacuum Creaturas uiuas, inanimatas, ( uidelicet sine Anima intellectuali ) quadruplices scilicet Elementorum incolas, ab Hominibus ad imaginem Dei creatis, intellectu, sapientia, artibus, operationibus & mansionibus discrepantes. Aquae sunt Nymphae, undenae, Melosynae, & harum monstra seu spuriae Sirenes Aquae innatantes. Terrae sunt Gnomi, Lemures, Sylphes, Montani, Zonnetti, quorum monstra sunt Pygmaei. Aeris seu nostri mundi aerei sunt umbratiles, Syluestres, Satyri, horum monstra sunt Gigantes. Ignis seu Firmamenti sunt Uulcanales, Pennates, Salamandrae, Superi, quorum monstra sunt Zundel. ut taceam Flagas, quas in multa millia genera diuisas Theophrastus Animae Macrocosmi incorporatas, in suis scriptis asserit. Sic etiam Quadruplex Medicina: exempli gratia Cor Macrocosmicum Igneum, Aereum, Aqueum, Terreum, Cordi Microcosmico Hominis in omnibus correspondens: in Homine enim sunt omnia unius operationis: sic etiam de reliquis membris corporis intelligendum: semper enim Microcosmi filii membra, quadruplicibus menbris Macrocosmi parentis correspondere debent: Ita deprehendemus, quemlibel morbum & medicinam eiusdem esse Physiognomoniae, Chiromantiae, & Anatomiae: Qui huius Fundamenti intellectu caret, non potest esse probatus medicus: Sic etiam e Ueterum scriptis compertum habemus inter Astrologos & Chymiologos non modicam esse cognationem: Coelestis enime Astronomia inferioris est quasi parens & magistra, quandoquidem est utrisque suum Coelum, suus Sol, sua Luna sui alii Planetae, & suae Stellae: ita tamen ut Astrologia rerum superiorum, Chymiologia rerum inferiorum rationem habeat. * In sua Idea medicinae Philosophicae. Quicunque e nigris illis Philosophis diuina gratia fulti Mentem consecuti sunt, artificiosaque Analogia corporum proprietates in superiori globo animaduersas Astris & corporibus inferioris globi legitime accommodare poterunt, omnes difficultates Philosophicaes, aenigmatica obscuritate in uolutas, compendiosa facilitate uerissime aperient, & ad Indos uel Americos non sibi Philosophandi gratia deinceps peregrinandum esse fatebuntur. Testantur Arthritici quiinstantem temporum mutationem praesentientes saepe suo dolore Uates & Astrologi fiunt inuoluntarii: Prouidentia enim & bonitate Creatoris factum est ut in uisibilia reliquorum Elementorum Astra, in supremo Elemento uisibili specie repraesentarentur, motuumque leges, & temporum praedestinationes clare explicarent, quam uis nil sit in uniuersa inferioris Naturae Familia, quod non innatis Astris, totam Astronomiam officiis praedestinatis accommodatam absoluere possit: Sic multi aegroti praesentiunt mutationem futurorum in quatuor Elementis, & Elementa Hominis interna praesentiunt mutationes externorum. sic Aestatis, Hyemis, Ueris, Autumni sydera, ut docte P. Seuerinus Danus * annotat, in Terra continentur, in Aqua, Aere, quae nisi conspirarent cum Astris Firmamenti ( cui soli e uulgaribus Philosophis plurimi errore infelici totam Astronomiam ascripserunt ) steriles Coelestium utique accusaremus impressiones in annonae difficultate. Coelum namque duplex est, Externum, ut omnia corpora Astrorum in coelo Firmamenti, & Internum, quod est Astrum seu corpus inuisibile ac insensibile in omnibus coeli stellis: Ut Ratio Astra externa regit, ita Medicina Astra interna. Istud corpus Astrorum inuisibile ac insensibilie est Spiritus Mundi, seu Naturae, ut uocat Paracelsus, Hylech, diffusus in omnia Astra, seu potius ipse est omnia Astra: Et sicuti iste Hylech in magno mundo omnia Astra particulariter continet: ita quoque internum Hominis coelum, quod est Spiritus Olympicus, omnia Astra particulariter complectitur. Astrum Hominis & Coeli unum sunt. Atque sic Homo inuisibilis est omnia Astra non tantum, sed unum & idem prorsus cum Spiritu mundi, sicuti albe do in niue. Quemadmodum omnia ab intra scaturiunt & procedunt ab inuisibilibus & occultis, sic etiam uisibiles corporales substantiae ueniunt ex incorporalibus spiritualibus, ex Astris, & sunt corpora Astrorum, & manent in Astris, unum in alio: Hinc sequitur quod non solum omnia uiuentia, sed etiam omnia crescentia, imo lapides & metalla, & quaecunque in uniuersa rerum Natura existunt, spiritu sydereo sunt praedita, qui uocatur Coelum seu Astrum, Faber occultus, a quo omnis Rerum procedit Formatio, Figura, & Color. Formatio rerum est in Astris sicuti Ferrum in Imaginatione fabri ferrarii. Ab hoc proprio & interno Astro ( quod Paracelsus uocat Ens seminis & uirtutis ). Sole uidelicet microcosmi, generatur, producitur, pingitur formatur, & regitur etiam Homo. Par. in Paramiro de Ente Astrorum. Quando autem dicimus omnem Formam Rerum fieri ab Astris, non intelligendum est id de Coeli Carbonibus uisibilibus, nec etiam de inuisibili corpore Astrorum in Firmamento, sed de cuiuslibet rei proprio Astro: Hinc natiuitates etiam sunt erigendae. Ideo superius Firmamentum in inferius specificatum non uirtutes uel arcana infundit, ut falsa Philosophia opinatur stellas Firmamenti influere uirtutes herbis, arboribus, minimegentium: Lege Paracelsum in Paramiro de Ente Astrorum. Quodlibet crescens & uiuens fert suum proprium Caelum ac Astrum apud se, & in se, superiores stellae suo cursu per Zodiacum excitant inferiores crescentias, prouideni ipsis roribus, pluuiis, tempestatibus, sed non influunt Astrum internum crescentium, non odorem, non colores, non formam, sed omnia ab interiori Astro seu Fabro occulto proueniunt, & non ab extra: Astra externa nec inclinant nec necessitant Hominem ( siquidem non ab Ascendente, nec constellatione Planetarum, sed de manu Dei, per spiraculum uitae habemus conditionos, proprietates, & mores, ideo Hominis Ratio Astra externa debebat regere ) sed Homo potius Astra inclinat & sua Magica imaginatione inficit, & impressiones lethales causatur: nisi enim nos filii magnae Creaturae Patrem nostrum irritaremus nostris peccatis, maneret mansuetus erga nos, teste Paracelso in Paramiro libro 2. de Origine morborum, cap. 7. Cursus externi Firmamenti cum suis constellationibus liber est, & a nullo regitur: ita cursus Firmamenti & stellarum in microcosmo ( qui non materialiter sed in spiritibus corporum perficitur ) cum suis constellationibus liber est, & minime regitur ab externo Firmamento. Sicuti enim non potest Aer uel Sol, pomum aut pyrum supra arborem collocare, oportet ut a centro ad circumferentiam crescat ex Astro interno, e Coelo interno, multo minus externum superius Coelum potest influere uirtutem crescentibus: Nihilominus Fructus Astrorum seu seminum Coelestium, Aereorum Terrestrum, Aquae, in unam Rempub. conspirarunt, eiusdem. Anatomiae ciues: quare societate & actionum grata uicissitudine se in uicem mutuo fouent. Haec est toties decantata. Annuli Platonici & Catena Homerica nil aliud sunt quam Ordo & Series Rerum Diuinae deseruiens Prouidentiae, Rerum gradaria & concatenata Sympathia. Aurea Catena, uisibilis & inuisibilis Naturae societas hoc Coeli Opisque matrimonium, hi Platonis. Annuli, haec abstrusa in intimi. Naturae adytis Philosophia, cuius adipiscendae gratia scimus Democritum, Pythagoram, Platonem, Apollonium ad Brachmannes & Gymnosophistas, item ad Hermetis columnas in Aegyptum commigrasse. Hoc ergo fuit Antiquissimorum Philosophorum studium, a Lumine Naturae, singulari Dei inspiratione ab ipsis comprehensum, in quo admiranda & infinita Creatoris nostri Potentia & incomprehensibilis elucet Sapientia, ita ut inaestimabilem eius Bonitatem in creaturis, & ineffabilium mysteriorum Infinitatem, satis admirari & praedicare non possimus. Nec hoc silentio praetereundum, Tria esse Rerum omnium Principia, quae in quolibet composito reperiuntur. Notissimum est enim ea, in quae resoluuntur corpora naturalia, quoque partes, ex quibus constabant, ab initio suae compositionis existere: Nullum autem corpus a Natura compositum, in plura neque pauciora potest artificio solutionis partiri, quam Tria, Mercurium seu liquorem, Sulphur seu oleum, & Sal: In his tribus, quodlibet creatum generatur & conseruatur: Nam Sancta Triunitas, per suum Triunum prolatum uerbum Fiat, omnia creauit Triuna analysi Spagyrica teste: Deus per uerbum Fiat produxit materiam primam, quae ratione trium Principiorum conteniorum primo triplex est, & postea haetres species separatae sunt in quatuor di uersa corpora seu Elementa, non aliter ac si peritus artifex e Plumbo faciat Minium, Cerussam, Uitrum, & Spiritum Saturni. Ita Mundus cum omnibus creatis corporibus nihil aliud est, quam fumus coagulatus, e tribus substantiis, ut a Sulphure, Sale, Mercurio: Haec enim tria sunt materia, e qua omnia corporalia creata sunt. Hoc a Spagyris uisibili experientia & certificatione incontradicibili demonstrari potest: In lignis uiridibus tria etiam existunt humiditatum genera, Primum aquosum Mercurio fugitiuo respondens, quod lignum a combustione praeseruat: Alterum admodum pingue & oleaginosum inflammationis & combustionis causam instar Sulphuris administrat: & haec duo ab igne consumuntur: Tertium autem unctuosum ac quantitate exiguum, in cinere remanet ( Sal uidelicet ) subtile est & perenne: Ita etiam materialis corporis humani causa est Terra triplicum illa Salis, Mercurii, Sulphurisque substuntia ditata: Sal coagulatione corporibus Soliditatem tribuit, Colorem, ac Gustum: Deficiente sale id est Mumia, res ad uermium generationem est idonea. Sulphur Salis coagulationem benigna commixtione temperat, dat Corpus, Substantiam & Transmutationem. Mercurius, qui instar Elixiris dat Uirtutes, Uires, Arcana, assidua uitalis ac uegetatiui liquoris irrigatione, duo priora actionum frequentia ad siccitatem & senium in horas festinantia fouet, fluidaque ac labili substantia mixtionem omnem facilem reddit. Tria haec corporum omnium Principia, officiis proprietatibusque propter uirtutis mixtionem plurimum sunt distincta, licet unam, similaremque corporum substantiam sensibus exhibent. Spiritus Domini super aquas. Quidam Theophrastaei, qui rerum occultarum plenius, examinatiusque perscrutati sunt causas, Quartum addere solent, quod Spiritum uocant, qui quam uis e Mineralibus & Uegetabilibus haberi possit, tamen in Animalibus propter subtilitatem artificis actionibus non subiicitur, nec capi potest: sic Sulphur Igni, Sal Terrae, Mercurius Aquae, Spiritus Aeri responderet. Et quia in Elementorum mentionem incidimus, de illis e compendiosa Seuerini traditione haec pauca subiungemus: Uera Elementa plane spiritualia custodes sunt, nutrices, loca, minerae, matrices, & receptacula totius Creaturae: imo essentia, existentia, uita & actus Entium uniuersorum. Loca autem sunt Rerum non otiosa, sed suis proprietatibus instructa, quae uitam & alimentum exhibent suis locatis, id est seminibus, ut ea de se proferant, quae in thesauris & penetralibus recondita obseruant. Distributa sunt in globos duos, superiorem, Ignem seu Firmamentum scilicet & Aerem, albumini & testae oui comparandum: inferiorem, Aquam & Terram, uitello oui similem. In his quatuor Naturis incorporeis, inanibus, uacuis, Lucem & Seminales Rerum omnium Rationes Benedictione Diuina semel repletas, nec in aeternum defecturas, incomprehensibili Magia ex aeternis Diuinae Sapientiae Thesauris, imposuit Creator, uirtute Uerbi explicantis unitam multitudinem, & Spiritus illius qui super Aquas ferebatur: Gen cap. I. Hipp. Principia corporum adiungens, quibus ceu uestimentis & domiciliis induerentur, in mundanam hanc scenam progressura: In Elementorum enim Thesauris inuisibilibus, tanquam in Abysso delitescunt Semina & Astra rerum uincula, ab initio Creationis collocata ( uisibilia inuisibilibus, summa infimis coniungentia ) & destinatis temporibus progredientia, quorum beneficio Elementa conspirant & consentiunt, ac totius Naturae sympathia custoditur, illorumque ministerio Mundana Prouincia administratur, & noua sobolis suffectione aeternitatem amulantur. Sinc his Seminibus, quia Elementorum officia explicarunt, adipisci non potest Elementorum cognitio: & ut Semina Elementis, sic iisdem corporum Principia Seminum indissociabiles comites, nexu indissolubili conserta cohaerent, & ad Generationum Lithurgiam incomprehensibili donorum uarietate instructa sunt: ( Semina enim & Principia Rerum Generationis & Multiplicationis uim acceperunt potestate Uerbi illius, culius imperio uniuersa obtemperant: ) Quemadmodum autem Semina ab Elementis, uix ulla mentis subtilitate ab inuicem disiungi possunt: Sic Corporum Principia ab illis, Naturae legibus nunquam uix ulla artis industria idque non perfecte separari queunt. in liber de Antiqua medicina πάντα ἀπὸ δυνάμεων. Notandum etiam hoc loco, quod quaedam Elementorum corpora, proprietatibus magis uestita sunt, & sunt Arcanis destituta, nec habent in se Cherionium, steriles sum saltem qualitates Relollaceae, in quibus nulla δυίαμις ad sanandos morbos: quaedam autem corpora Seminum proprietates imitantur, quae habent Tincturas, in quibus, quam uis concurrant Caliditates, Frigiditates, Humiditates, Siccitates, ab iis tamen actiones non procedunt, pro praesentia saltem assistunt legatorum comites: in his corporibus separatio potest fieri uirtutum ab in ualido, puri ab impuro. Elementa autem nostra Elementata, uisibilia quatuor, uidelicet Ignis seu Firmamentum, Aer, Aqua, Terra, omnium rerum matrices, productrices & receptacula sunt. Fructus sunt Seminum, aliorumque Elementorum perenni fluxu & irrigatione generationibus inseruientes: Ex tribus primis etiam sunt composita, & in eadem resoluuntur: Tria etiam nunc dicta in qualibet matrice reperiuntur, & quolibet cuiusque matricis foetu. In Animantibus Terram referunt Ossa, Caro Aerem, Spiritus uitalis Ignem, Aquam uero Humores. Anima in Homine est Elementum Igneum Coeleste: partes solidae & spermaticae sunt Terra: partes humidae ut Sanguis & alii Humores sunt ex Elemento Aquae: Aer est totum, quod uacuum est, & ubi nulla est substantia: Sed haec, ut iam dictum, audienda sunt de Elementis Elementatis ( uera enim Elementa sunt spiritualia ) quia minima quaeque Semina mundanam Oeconomiam aemulantur, & adumbratam Elementorum ac principiorum analogiam ostendunt: atque hoc pacto Rebus omnibus inesse Elementa fatemur, eaque misceri & conseruari beneficio Balsami & Radicalis Tincturae: Sic Aqua ipsa, quatuor Elementis instructa, foecunda nutricatione, & multiplicatione Semina sua fouet. Haec e Seuerino hactenus allata, quia iniecto puluere oculis non attente legentium caliginem & tenebras offundere possent, Elementorum doctrinam lucidiorem subiungemus. Ex Elementis formatae sunt omnes creaturae: Uerus Philosophicus Melicus discens doctrinam quatuor Elementorum seu quatuor mundi columnarum, se ipsum saltem cognoscere discit & illud ex quo ortum habet. Aeri attribuuntur animantia, Terrae uegetabilia, Aquae mineralia. sicque ab Externo cognoscit Interni fabricam, ueram uidelicet maioris & minoris mundi Anatomiam. Terra ut dictum cum Aqua est Centrum: Aer circulariter ambit Aquam & Terram: Nouem Sphaerae uel Firmamentum cum omnibus stellis sunt Ignis. Ignis unicuique dat uitam. Uera Elementa, cum suis propriis Astris non sunt uisibilia, aut sensibilia, sed sicuti Anima in corpore est insensibilis, ita etiam Elementa in suis corporibus. Quatuor matrices Rerum. Corpus Elementorum est res mortua & tenebricosa: Spiritus est uita, & diuisus est in Astra, quae suas crescentias & fructus de se dant: Et ut Anima suum corpus a se separat & in illo habitat: ita etiam haec Elementa spiritualia in separatione rerum omnium excreuerunt a se corpora uisibilia per separationem. Caliditas potentialis separabat a se stellas, ut herbae in Terra flores a se separant: Humiditas Aerem: Frigiditas Aquam: Siccitas Terram. hoc est, ex Elemento Terrae prodiit corpus Terrae: ex Elemento Aquae emanauit corpus Aquae: ex Elemento Aeris efumauit corpus Aeris & compactum est in sua Natura: ex Elemento Ignis emicuit corpus Ignis, & compactum est in sua substantia, Coelum uidelicet uisibile. Omne Productum seu Crescens diuersum est & separatum a sua matrice generante ut piscis ab Aqua. Ex his corporibus Elementorum, tandem prodeunt ac proueniunt crescentia, & ex his demum fructus mediantibus & operantibus Astris: Nam omne corpus uisibile non est a se, nec ex se, sed a suo inuisibili Elemento & Astro. Ex corpore Igneo emicuerunt Astra uisibilia, seu stellae in Firmamento: Ex quo quid nascitur, ex eodem etiam cibatur & conseruatur: ideo Ignis est nutrimentum & conseruatio stellarum, testatur Nostoch, quod Igne uescantur, & eundem a se excernant denuo, licet in inferiori aere supra terram in mucilaginosam materiam uertatur. Ex corpore Aquae crescunt Metalla, Salia, Mineralia. Ex corpore Terrae crescunt Arbores & Herbae. Ita halec extra aquam cito moritur. Nostra uisibilia Elementa sunt aliorum saltem corpora & domicilia, & uim illorum impediunt & remorantur. Omnia enim, quae uisibili corpore copulata sunt, suffocant & frangunt uim, potentiam, & operationem interni spiritus. Hanc Regulam etiam Theologi & medici sibi applicent. Terra est duplex, Externa uisibilis, Interna in uisibilis. Externa non est Elementum, sed est corpus Elementi, & est Sulphur, Mercurius, Sal. Elementum autem Terrae est uita & spiritus, in quo Astra Terrae iacent, quae per corpus Terrae producunt omnia crescentia: Terra per se mortua, sed Elementum est inuisibilis occulta uita. Terra enim licet uideatur mortua, nihilominus in se continet omnium rerum semina, seminalesque uirtutes: Ideo ipsa dicitur Animalis, Uegetabilis, Mineralis, quae ab omnibus reliquis Elementis foecundata, omnium ex se ipsa est gignitiua. Sic arbores, herbae, gramen, flores, fungi & omnia Terrae crescentia sunt corpora Astrorum, & fructus Terrae, ex inuisibilibus Astris ferunt suos fructus, ut flores, pira, poma, cerasa, & quilibet horum fructuum iterum est Astrum & Semen. Tanta Elementi Aquae potestas, ut ne spiritualis. Aqua etiam duplex est, Corpus uidelicet, quod est Mercurius, Sulphur, & Sal: Regeneratio fiat sine Aqua, sicut Christus ad Nicodemum dicit. Elementum autem est uita & spiritus in quo Astra Aquae continentur, quae instar matris e suo abysso proferunt omnia mineralia, salia, metalla, lapides gemmas, arenas, & omnes Aquae fructus, qui tamen e Terra effodiuntur. Cuiusque enim Elementi Astrum in peregrina regione & matrice parturit, suosque fructus deponit: Et insigni pro uidentia cuncta uidentur ad Terram declinare, eiusque foecunditatem promouere. Ignis noster non est Elementum, cum instar mortis omnia consumat. Sic Firmamenti fructus in Aere absoluuntur, hinc inferiori globo communicantur, sicuti nix ex Igne generata in Aere & Terra reperitur. Aerei fructus ex centro ad circumferentiam procedunt, ibi coagulationem & perfectionem consequuntur. Aquae semina in Terrae gremio pariunt, deinde ad superficiem tendunt: Coelum est Quartum & primum E lementum reliqua omnia in se concludens, quemadmodum testa ouum. Terra uero in hanc circumferentiam, in qua uiuimus, uigemusque fructus suos educit: Granum enim in Terra productum, colligitur in Aere super Terram: Ita uniuersorum Elementorum procreationes ad Humanam Prouinciam ueluti ad desideratum terminum uoluntario festinant impetu, & benigna irrigatione, omnes Naturae partes fouent: Sic etiam aeternae legis immutabili decreto fieri uidemus, Aquam non plus producere, quam Terra enutrire, Aer fouere, & Ignis absumere possit. Nullum Elementum altero carere potest, sed semper commixtio quatuor Elementorum in generatione omnium rerum reperitur. Ita Aer duplex est: habet etiam suum Elementum in se, tanquam inhabitatorem: Balsamum est omnium creatorum, & uita reliquorum trium Elementorum, nec subtilius Elementum a Deo creatum, quod per se uiuit, & omnibus dat uitam, sine quo nec Firmamentum nec Aqua, nec Terra possent suos fructus producere: imo Ignis sine aere non posset ardere, multo minus Ignis Crescentiae Coeli uidelicet Carbones lucere. Similiter Firmamentum seu Ignis etiam duplex est: Par. in Paramiro de Ente Astrorum dicit Aerem ante omnes Creaturas creatum. & habet in se suum Elementum tanquam inhabitatorem, & illud Elementum habet in se omnia Astra & semina: Ignis enim Elementum seu Firmamentum corporeum, ex se emisit corpora stellarum, Solis, Lunae, & Planetarum. Omnia humida a Sole attracta e Terra consumuntur in aere, cuius fructus sunt species Tereniabin Mannae. Sicuti autem ex Terra crescebant herbae, flores, & arbores, & manebant in Terra, ita etiam crescebant ( tempore Creationis ) ex Coelo corpora stellarum, & manebant in Firmamento seu Coelo, in suis orbibus natantia ceu uolucres in aere. Elementum Ignis secundum Paracelsum est Firmamentum Coeli. Duodecim signa Coelestia in Zodiaco, cum co, cum alius stells in Coelo sunt fructus Ignis, ueniunt ex inuisibilibus Astris Ignis: Quo enim Firmamentum subtilius est Terra, eo fructus eius aliorum trium Elementorum fructus superant subtilitate & operatione: Sic Septem gubernatores mundi nihil aliud sunt, quam fructus Ignis: Sicut in Terra flores stellarum colores: Ita sydera in Coelo Terrae pratum ostendunt. Ex Elemento Ignis separati sunt, & per separationem creuerunt, ut in Terra flores uel herbae, sed flores manent in Terra, in suo loco immobiles, stellae autem in Firmamento minime, ambulant enim in Igne, & Dei Prouidentia natant illa Sphaerica corpora in suis orbibus sicut pisces in Aqua, pluma in Aere, habentque suum nutrimentum a Coelo: Sunt etiam duplices ut omnia alia creata, uisibile eorum corpus oculis uidemus tanquam lucentem lucem, inuisibile Astrum seu spiritus sydereus in stellis aspectum nostrum fugit: Ita Solis corpus uere non est Sol, sed spiritus in corpore latens. Idem etiam de Homine audiendum. Porro quatuor dictorum Elementorum Astra sunt semina in quatuor matricibus, semperque duo sunt simul & in uno, ut pote Corpus & Astrum, Inuisibile ac Uisibile: Corporale crescit e Spirituali, manetque in eo, ac ita propagantur Uirtutes Inuisibiles, Semina, Astra, per Corporale Uisibile in multa millena millia: sicuti Ignis se augmentat in ligno, uel in materia conuenienti semper unus Ignis ex alio oritur: Angeli se augmentare non possunt, quia non habent corpus: Homo se augmentare potest mediante corpore. Omnia crescentia, herbae, arbores, pisces, aues, animalia, possunt se augmentare beneficio corporis hoc modo ( Semen enim uel Astrum sine corpore nil facere potest ) quamprimum ubi Semen uel Astrum moritur, & putrescit in sua matrice, tunc Astrum progreditur in nouum corpus, & multiplicat se, ut Christus similitudine & exemplo Naturae ipse utitur, & inducit granum Tritici, quod in Terram proiectum morte putrescit, & demum fert multos fructus seu grana, quae eandem uim habent quam habuerunt priora, de quibus descendunt. Putrefactio consumit & separat ueterem Naturam, ac educit nouum fructum. Ideo Uita aeterna non potest esse in aliquo corpore, nisi prius fuerit mortuum, quia mors est causa glorificationis ipsius corporis in Uita aeterna, sicuti corruptio est causa nouellae generationis Diuinae substantiae: Uita prima herbarum & medicamentorum moriatur necesse est, ut per Putrefactionem & Regenerationem opera Chymici habeatur Uita secunda, in qua Tria Prima cum suis arcanis uiribus medico necessariis se demum manifestant, nam absque Regeneratione nullum Medicinae Arcanum, quod sine omni qualitatum complexione consistit, haberi potest. Cognito itaque externo Mundo cognoscit Philosophicus Medicus etiam Hominis Corpus Physicum a Terra nutrimentum capiens, & Sydereum a Firmamento uictitans, nempe Corpus Physicum nil aliud esse, quam Sulphur, Sal, & Mercurium ( omnia enim Corporalia ut paulo ante dictum his tribus continentur ) & uidet crescentia non ex quatuor Corporibus uisibilibus, nec humoribus quatuor, sed ex Semine oriri inuisibili, sicuti herba aut arbor e semine crescit. Anatomia morborum corporis ex Astris internis petenda, seu impressionibus, causantibus medico magis necessaria quam illa Localis cadauerum. Non Anatomia Localis microcosmi & cadauerum, sed Anatomia Essata & Elementata mundi & microcosmi ostendit morbos & Recepta: Membra magni mundi sunt Remedia membrorum microcosmi, concordando externam & internam Anatomiam, non gradus contra gradus: Quemadmodum una Anatomia uiri & mulieris: ita etiam una Anatomia morborum & medicinarum, Sicuti in Homine Homo morbi, ita etiam in Medicina Homo Medicinae. Basis uerorum medicorum, Morborum & Rerum Anatomia. Ac licet arcana Herbarum uirtus seu stellae Coeli medici nobis notae sint, potissimum tamen etiam considerandum est medico, ut sciamus Naturae Concordantiam, uidelicet quomodo Astrum Medicinae seu Coeli magici cum interiori Hominis Astro & Olympo concordandum sit, propter hanc similem Anatomiam Mumia sistit sanguinem Humanum, Luscinia morbis aranearum obnoxia esu illarum restituitur: Externum enim ducit ad Internum: sicuti est in magno mundo, sic etiam in paruo: Causa & subiectum morborum. Qui igitur cognoscit crescentia & fructus Terrae, herbarum, arborum, quod uidelicet omnia e semine uel astris progrediantur, ille simul cognoscit in Corpore Physico tam uarios morbos latere, qui morbi non ex quatuor fictitiis humoribus seu qualitatibus, sed propter Analogiam maioris & minoris mundi e semine uerius oriuntur: Ex mineralibus microcosmi ( quae Iliadus omnia in se continet ) multi oriuntur morbi. morbis magni mundi cognitis, non sunt morbi microcosmi incogniti: Quot species mineralium in Mundo, tot etiam in Homine: Tot enim genera morborum, quot species, corpora & semina crescentium: Numerus morborum non scitur, nisi quis sciat numerum omnium crescentium. Morborum origo ex tribus primis in quae Astra possunt aliquid imprimere. In Elementis enim Humanae Naturae consentaneis, Semina fouentur, & Astra Coelestia, Aerea, Aquatica & Terrestria, quae digestis decretisque temporibus fructus producunt sanitatis uel morborum nuncios: Sic ergo tria prima sunt causa omnium morborum: Quemadmodum Ignis in lignum aut stramen, uel crocus in Aquam. In quocunque enim corpore illa per unionem conueniunt, illud uere sanum iudicari potest: in quo uero non ( siquidem Sanitas in Temperatura consistit ) morbum & mortis primae radicem subintrasse plane statuendum est. Morbi Elementares Elementaribus Remedus, Astrales Astralibus curentur: De his Astralibus Remediis Sagaci & Adepto medico notis Galenici nil intelligunt. Morbi hereditarii e semine uel Astris producti, partim uocantur Elementares, quia quia qualitatibus calidis, humidis, frigidis se manifestant. Alit, quorum maxima pars Astrales seu Firmamentales, qui oriuntur e Firmamento Hominis quod in Homine non minus integraliter continetur sicut Elementa: Et ut corpori uisibili crescit suus cibus a Terra: Mors demonstrat hominem bipartitum in Externum & Internum: ita etiam sydereo Hominis spiritui seu Homini inuisibili ( qui exterioris domus incola est ) ab Aere & Igne seu Firmamento externo crescit suus cibus, uidelicet ab Igne Firmamenti, ut artes omnes, opificia linguae, facultates: In Externo, qui est puluis & terra, latet morbi materia, & illud quod nos affligit: Coelum enim est pater & doctor omnium artium, excepta Theologia & Sancta Iustitia, quae non ab Astris, sed immediate a Spiritu Sancto disuntur: Nam omnes Credentes & Renati manent incogniti & occultati Astronomo, ut uidere est in Paracelsi Philosophia Sagaci. Ideo a simili medicina petenda & Spagyri ce a faecibus separanda: Quemadmodum enim Magnes ferrum attrahendo spiritum Martis exugit, relinquendo aeruginem, ita Homo habet duplicem Magnetem ratione corporis, partim enim Astra ad se trahit, & prout Apes e floribus & herbis mel, ita ex illis suum cibum exugit, Sapientiam uidelicet mundanam, sensus, cogitationes: Internus & Astralis Homo habet etiam sua medicamenta Medicinae Adeptae cognita. partim uero sua ui attractiua ab Elementis allicit quotidianum nutrimentum, carnis & sanguinis sui: Ac sicuti corpus Elementale attrahit Elementaria corpora per famem & sitim, ita spiritus sydereus Hominis a radiis superiorum syderum, omnes artes scientias, & facultates, omnemque Sapientiam humanam: Firmamentum enim est Lumen Naturae quod Homini omnia naturaliter influit. Ex quo quid nascitur ex eodem etiam cibatur, nutritur, uiuit, seruatur, sanatur, aegrotat, punitur & moritur. Porro Astra seu Elementa ( quae spiritus sunt ) sunt ἄποια, id est sine qualitate, nec calida, nec frigida, nec sicca, nec humida, sed producta ex ipsis sunt qualitate praedita. E Terra enim prouenit Papauer, Opium, Lolium frigidum: Flammula, Persicaria calida: Ex Elementis namque contraria crescunt. Ex Igne crescit Nix, Pluuia, Ros, Iris, Uenti, Tonitru, Grando, Corruscatio, & similes meteoricae impressiones omnes, ab Archaeo Firmamenti ex tribus primis productae. Sunt enim fructus & egestiones, ut loquitur Paracelsus, stellarum Firmamenti: imo sunt fructus inuisibilium Astrorum, quae in stellis sunt, & inuisibile uisibile faciunt: Stellae enim instar arborum Terrestrium suos fructus suppeditant. Inde manifeste liquet, quod morbi non curentur per contraria, quasi calor deberet frigus pellere, ac si Elementa ex Homine essent expellenda: uerum per arcana uel. Astra quae medicus beneficio Chymiae ex materia ultima in primam reducere potest: Et haec arcana nec frigida nec calida sunt actu, tollunt omnes morbos sicuti securis arborem caedit, quae nec frigida nec calida est: Eiusmodi etiam sunt Quintae Essentiae, Magisteria, & similia. D Nunc De Hominis Microcosmi Generatione, Dignitate ac Excellentia aliquid auxiliante Deo dicturus sum. Sicuti summa Philosophia est animum illustrans se ipsum recte nosse, ita extrema Turpitudo atque morbus animi pestilentissimus se ipsum ignorare. Altissima & utilissima scientia est Dei cognitio & sui ipsius probe cogniti despectio. Ignorantia, ait Trismegistus ad filium Tatium, est maximus hostis, & primarius ultor intra unumquemque. Uae tibi Homo, qui negligis immensum patrimonium & talentum ac depositum tibi commissum, seu Thesaurum in uase fictili reconditum & effodiendum non animaduertis: Lucae 16. Paul. 2. Cor. 4. Non uides Deum in temet ipso, quem mundus non uidet, nec recipere potest, licet nobis intimior sit, quam nos nobismetipsis sumus, siquidem in medio cordium nostrorum Dei spiritus habitat. Ioh. 14. sect. 17. 10. In rei ueritate, toto uitae curriculo, nil aliud discere possumus, quam Diuinum illud e Coelo delapsum Γνῶθι σεαυτόν: Agrippa ergo pie & docte disserit Ueram uiam ( secundum Apollinis Delphici oraculum prae foribus eius templi scriptum. Prima Dei cognitio scire quid Homo sit. ad ueram Sapientiam, perpetuamque Beatitudinem consequendam, si te ipsum cogno ueris, quia est in Homine omnium rerum, naturarumque Uera & Realis possessio: Aug. Ps. 39. Qui enim se nouit Deum nouit, quia Deus nusquam uult habitare, quam in Homine, ubi maxime conspicuus. insuper uel ipsius omnium Creatoris peculiaris perfectaque Imago: Ideo oportere omnium rerum ac naturarum ipsiusque Creatoris cognitionem ( in qua solum uera Sapientia Beatitudoque consistit ) a se ipso primum exordiri: sic quod Homo intelligens se ipsum, in se ipso, tanquam in quodam Deifico speculo intueatur, intelligatque omnia, quo nomine Dauid Ps. 139. * dicit, Domine mirabilis est facta tua scientia ex me: E contra, qui se ipsum ignorauerit, nullarum rerum ueram, intrinsecamque ac essentialem cognitionem habere possit, sed similis brutis animantibus, quicquid extra se cognoscit, extra se permanebit: Ab intra uidemus Deum. * Sect. 14. Nulla enim cognitio siue a Coelo influxa, siue ingenii labore terrenaque diligentia acquisita, perpetuo manebit in anima, sed obliuioni subiecta transibit, nisi sola illa, quae in ab dito Intellectu Essentiali cognitione intrinsecus recepta est: Dionys. in lib. Ipsa autem Essentialis intrinseca cognitio non est ex Carne & Sanguine, nec in multitudine Librorum & lectionis, nec in pluralitate Experientiae & antiquitate dierum, nec in persuasionibus Humani Uerbi, & contentione Rationis, sed in ipsa passione Diuinorum, non in discendo, sed in patiendo Diuina, Hominis Mens perficitur. Diuinorum Nominum. Ioh. 17. sect. 11. 12. 1. Ioh. 4. sect. 17. Totum silum est in cognitione, quia sumus ex omnibus & omnia in nobis portamus, non aliter ut ipse Deus Pater noster. Filius aequaliter possidet omnia cum patre suo: Omnia ergo bona Naturalia & Supernaturalia antea sunt in Homine, uerum ut per peccatum obtenebratur in nobis Diuinus ille Character, sic expurgato & expiato peccato, rursus ille magis magisque illucescit: Concreata est nobis omnium Rerum Notio, & in meditullio spiritus latent cuncta, saltem opus est excitatione nostri a stertore & somno, qui per peccatum obdormiuimus in donis a Deo oblatis, ut nec uideamus, nec sentiamus, aut credamus illa bona esse in nobis praesentia: Est enim Humanus Intellectus maximarum disciplinarum capax, uel ut Platoni placet, priusquam corpori iungatur, omnium scientiarum plenus, qui corpore oppressus latet, ut ignis sub cinere sopitus, sed ab humoribus iam dictis excitatus & commotus splendet, & quae suis Thesauris delituerant, ostendit opes. Nisi enim omnes Thesauri Coelestis & Terrenae Sapientiae antea essent in nobis, certe Christus non iussisset nos quaerere, nec possemus inuenire, si nihil esset a Deo nobis datum aut depositum: Lumine Naturae bene cognito, cognoscitur Deus. Nobis ipsis igitur probe cognitis in utroque Lumine, secundum Spiritum & Naturam, tunc ope Diuina intrauimus ianuam apertam in nobis, & ante ostium cordis pulsanti Deo aperuimus, uiuentes secundum Dei uoluntatem, omnia habemus necessaria ad praesentem & aeternam tam sapientiam quam uitam: Apoc. 3. sect. 20. Et ex hac sui contemplatione & cognitione sedula, oritur etiam immediate uera Dei cognitio ( neutra enim sine altera exacta & absoluta esse potest. ) & potest Homo bonam, magnamque partem cognitionis eius Qui est, ex sui ipsius consideratione uenari, siquidem omnes ad Dei cognitionem, pro data capacitatis gratia obligamur. Dionysius ait, Nos Deum non ex ipsius Natura cognoscere posse, sed ex Creaturarum omnium ordinatissima dispositione ab ipso producta, ut imagines quasdam ac similitudines Diuinorum ipsius Exemplarium praeseferentes. Homo qui Deum ignorat, a Deo ignoratur, & qui relinquit Dei notitiam, a Deo relinquitur. Ignorantia autem Dei, omnium malorum fons, omnium scelerum radix est, per quam omnia uitia conualescunt & augentur: Inexcusabilis est Homo, qui ignorat Deum: Sicuti e contra in omni probitate & innocentia, omnium rerum cognoscere & amare Principium ipsum, omnium Creatorem Deum, summa pietas, summa iustitia, summa sapientia, summaque Hominis felicitas est. maledictus autem, qui illum agnoscens non ueneratur. Ioh. 17. sect. 3. Eam ob causam Saluator noster uere dicit, Hanc esse Uitam aeternam, ut Patrem Uerum Deum Cognoscant Homines, & Iesum Christum, uidelicet ut Trinitas in credente agnoscatur & colatur, quae cognitio sola affert uitam aeternam: nam ambulans in Uita Christi nascitur Filius Dei, natus Filius Dei necessario habet Patrem, habens Patrem obsignatur Spiritu Sancto: Qui autem cognoscit Filium, etiam nouit Patrem, nam hi unum sunt. Cognitio Dei est Beatitudo & Uita Aeterna, nam qui Deum in Christo cognoscit, fit habitatio & Templum Dei, & sic Deificatur, fit enim filius Dei ex Deo natus: Quo quis magis cognoscit Deum eo magis ipsum amat, & eo firmius credit in ipsum, & qui amando credit Deo eidem adhaeret, & qui Deo adhaeret fit unus spiritus cum ipso. Et sicuti per cognitionem Mundi uisibilis peruenimus ad cognitionem. Opificis inuisibilis, ita ex Christo uisibili seu uita Christi discimus nosse Patrem, nam est Uia ad Patrem: sicuti autem nemo potest uenire ad Filium, nisi audiat & discat ex Patre, ita nemo recte poterit cognoscere Mundi machinam nisi doctus a Deo: Hinc patet Ethnicorum scripta de Natura plerunque falsa esse, quibus Philosophia & reliquae facultates contaminatae & deprauatae sunt. Uanum ergo esset scientiam ab illis quaerere, qui in inquirendo omnem suam aetatem consumpserunt, ac tempus & industriam perdiderunt, nec ullam ueritatem inuenire potuerunt, licet plurimi illorum ex ignorantia magis, quam malitiae errore ducti & abrepti fuere, Luce Ueritatis illis nondum exorta, Lumineque Naturae a Spiritu Sancto necdum accenso. Theologia enim est Fons Naturalis & Supernaturalis scientiae. Omnis Uera Philosophia cum reliquis facultatibus e Sacris literis fundari debet, & redire in Deum, ut semen inter spinas ob defectum Solis apud Gentiles suffocatum, apud Christianos Renatos ad perfectionis complementum deueniat: ad perfectionem omnium artium requiritur Renascentia, & Uera Philosophia debet esse fundata supra lapidem angularem Coristum: Quapropter summopere nobis cauendum est, ne permittamus Ethnicorum errores Philosophicos supra Christianae Philosophiae rationes militare. Soli namque Christiani, quibus Ueritas insita est, semen ex Deo ad Philosophiam beneficio Regenerationis Ethnicis denegatae habentes, uere & sine errore & Philosophari & reliquas facultates recte tractare norunt: Post effusum enim Spiritum Sanctum Credentes possunt esse ex Deo docti. In summa in Cognitione Dei totius mundi Thesauro omnia sita sunt, adeo ut sine hac nemo possit uenire ad Uitam aeternam: Nam cognitionem sequitur Fides, Spes, Amor, Amorem sequitur Adhaesio, Adhaesionem sequitur unio, in unione sita est Beatitudo & Sapientia. In Poemandro. 1. Hanc Regenerationem intra secreta religiosi pectoris sui silentio tectam sacer Hermes & alii corde mundi, & uita sancti uiri, ante Incarnatum Uerbum, per Spiritum Sanctum illuminati, melius cognouerunt, quam e nostris plurimi, qui se Christianos uocare solent, & malunt potius Dei cognitores quam amatores uideri. Ioh. 4. Sap. I. loh. 17. O magnum miraculum Homo cuius unimus Deo per Christum unitus, ueram possidet omnium rerum Sapientiam, & omnium Arcanorum cognitionem absolutissimam. Porro qui cognoscit se ipsum, Fundamentaliter cognoscit in se omnia, ac intra Tempus & Aeternitatem locatus Supra se contemplatur Deum aeternum Creatorem suum, ad cuius imaginem & similitudinem cum reliquis Angelis est amore imperscrutabili conditus: Anima enim Dei proles & Imago. Iuxta se nouit Angelos aeuiaeternos pares socios & comites, a quibus corpore, & futuro iudicio saltem discriminatur: Apoc. 22. Infra se magnum uidet Mundum uisibilem, cuius simulachrum gerit, & omnes Creaturas, cum quibus symbolum habet, uidelicet Parentem suum ex quo natus est, secundum externum & mortale corpus. Siracid. 15. sect. 14. Natura enim Homini uersatilis & uersipellis ingenii uero Proteo, flexibilem indidit animum, ut in medio hubius mundi Paradiso constitutus, Diuina cooperante Gratia Sursum se erigendeo in Quietum Angolum regenerari, uel fortunae suae faber Deorsum serpendo in Inquietum Brutum degenerare possit. Ier. 21. sect. 8. Gen. 2. sect. 17. Arrogatio enim alterius bonorum, necessario duo incommoda affert secum, licet & sui ipsius Latrocinium & mortem. Sed Creatura Rationalis libera, neglecta paterna admonitione, & obedientia debita, instar Furis & Latronis e medio ad se ipsam reflexa, sproto Creatore suum Malum & Proprium Nihil, uoluntario damno & exitio experta est: Et ita abutens indulgentissimi Patris liberalitate quam dederat ille liberam optionem e salutari sibi noxiam fecit, & non contenius sua sorte more Luciferi ambitiose appetens altiora ex opposito se locans contra Deum, tandem ex deliciarum horto, insperata metamorphosi in hanc lachrymabilem & tenebrosam Miscriae & Ignorantiae uallem deiectus fuit. Lapsus est defectus ab unitatem. Primus enim Homo relictus in manu consilit sui sponte sua, a recta calle declinauit in ex tremum Miseriae gradum, & utriusque Boni & Mali possessionem in sui perniciem appetiit, prout Hermes & Moises sufficienter demonstrant. Creauit Hominem Deus ut numerus & ruina Angelorum inobedientium in Regno Coelorum restauraretur. Homo, mundi copula, ullimum animal admirandum & honorandum sexto die loco lapsorum Angelorum post reliqua omnia e Limo Terrae, seu totius mundi machina uisibili e Coelo seu Coelestibus Sphaeris & Terra compacta, uidelicet e subtilissima. Essentia totius machinae mundi in unum corpus concentrata, extrahitur & formatur a summo Spagyro in formam corporalem: nimirum e praestantissimo Composito & subtilissimo Extracto totius mundi, ex Centro omnium circulorum: Ideo Nazianz. de Hominis opificio, Homo a Deo post reliqua factus ut Deus in ipso exprimeret, sub breui quodam compendio, quicquid diffuse antea fecerat, omnia uidelicet membra totius mundi. Quemadmodum enim tota oratio ex alphabeto & syllabis, ita Microcosmus seu Limus Terrae ab omnibus corporibus & creatis extractus & compactus est. Summus ac omnium opifex Deus aeternitatis, accipiebat Quintum esse, ex omnibus creatis, & ex illis fingebat ac componebat Hominem horum omnium Principem & Finem, eique tanquam Filio in Terra locum Celsae Diuinitatis eximium tenenti congratulatus est: Ex parte Corporea, seu corruptibilis Naturae gerit Imaginem Macrocosmi sensibilis & temporalis: Ex parte Animae seu immortalis Naturaegerit Imaginem mundi Archetypi id est immortalis Sapientiae ipsius Dei: Ita in illum ingrediebantur omnes Animalium, Uegetabilium & Mineralium proprietates: insuper ei Anima uiuens inspiratur. Iam Deus est omnia a se ipso: Homo est omnia a Deo factus: Ideo ultimo creatur, ut per ipsum notaretur absolutio & perfectio rerum omnium. Et est Homo nexus, uinculum, nodus, compages, ac fasciculus omnium Creaturarum: Ps. 8. Omnia subiecisti pedibus eius: Omnia enim creata, sunt ad ipsum ordinata eumque tanquam Dei Oeconomum in huius mundi Hortum locatum respiciunt ac uenerantur. Paracelsus excipit quatuor Elementorum saganas & incolas. Et sicuti Deus est Centrum & Circulus omnium a se productorum, ( uniuersae siquidem Diuinae Bonitatis opera circularia sunt & perfecta, ad ipsum a quo prodierunt, sphaerice rotata ) Centrum quod omnia ab ipso manant, & quia omnium rerum Essentia omnia etiam penetrat: Circulus autem, quod ueluti omnicapax Tabernaculum omnia concludat ac complectatur: Intra Deum enim omnia, extra quem nihil tam ante productionem, quam post productionem rerum, sublato uidelicet hoc mundo uisibili. Ita etiam Homo ad Creatoris sui imitationem, est Centrum Creaturarum, & Circulus omnium earundem. Nam non solum ad ipsum omnia in mundi machina respiciunt, tanquam ad Ducem & Rectorem, propter quem omnia etiam sunt creata: Uoluit Deus creator, ut omnia per Hominem sibi honorem exhiberent. uerum etiam supra ipsum ut Punctum medium & Retinaculum, omnes Sphaerae suos radios, operationes, reflexus & influxus, omnes item Creaturae suas uires effundunt. Circulus uero Homo dicitur, quod in se omnes creaturas contineat, & omnia ex summo Bono manantia secum reducat ad fontem Aeternitatis, ex quo originaliter singula fluxerunt & emanarunt. Sicuti Terra est corpus receptiuum omnium seminum, sic etiam Homo. Prima Dei imago Mundus, Mundi Homo, Hominis Animal, Animalis Zoophytum, illius uero Planta, Plantae autem Metalla, & horum Lapides, similitudines, imaginesque repraesentant. Magnus ergo mundus cum mundo paruo, per omnia unus, instar prolis cum parente suo, a prudenti Antiquitate sapienter quidem μικροκόσμος, a multis uero hodiernius sine ullo intellectu ita uocatus, quod magnus uisibilis mundus sit factus Homo: Spiritus primus ex Limbo, secundus Spiritus e uerbo Fiat. Et quemadmodum magnus mundus bipartitus Uisibilis & Inuisibilis, ita etiam Homo paruus mundus duplex est, Uisibilis secundum corpus, Inuisibilis secundum spiritum: Sunt autem in Homine duo Spiritus, unus e Firmamento sydereus Spiritus, alius uenit e spiraculo uitae, & ore Altissimi est Anima Intellectualis a Deo inspirata. In Homine duplex est Sapientia, Angelica secundum quam uiuendum, & Animalis quae negligenda. Ita Homo habet tres partes, Corpus mortale cum sydereo Spiritu, & Animam Aeuiaeternam, quae est domicilium Imaginis Dei uel Spiritus sancti in Homine. Si Homo Uoluntate propria uel aerrogata uiuit, secundum Carnem & Sanguinem saltem, sensualiter est Brutum, & cognoscitur an secundum Paginae Sacrae Epitheta, sit Canis, Uulpes, Lupus, Ouis, Sus, aut Uiperarum progenies, sicuti inferius in Tractatu de Signaturis disseremus latius: Renascentia malam genesin uincit. geminare enim hic sermonem superfluum foret: Si uiuit Rationaliter, tunc est Homo, & dominatur Animantibus in suo corpore: Luc. 19. sect. 13. Matt. 7. sect. 12. Si uero imaginis Dei proprietate obseruata uiuit secundum Dealem Spiritum ex Arbore Uitae, seu secundum Talentum & Thesaurum in fictili sibi concreditum ac depositum, dominatur Astris & omnibus rebus. Matt. 15. sect. 15. Corpus Inuisibile Hominis ex spiraculo Dei, siue Aeuiaeternum, non subiicitur Astris uel Astronomo. In Homine omnia sunt comprehensa, & ipse fert omnia in se: Ex quo enim factus est, illud fert in se: E mundo factus est, & mundum gerit in se, & a mundo geritur. Porro sicuti Prima materia ( quae erat Essentia quaedam ineffigiata confusa, quam Matrem mundi seu Chaos & Hylen Philosophi nominarunt ) erat semen magni mundi, ita magnus mundus est semen Adami: Gen. I. Matrix enim mundi est Aqua supra quam Spiritus Domini ferebatur. 2. ut enim Mundus absconditus erat in Aquis inuisibilibus supra abyssum, ita Adam occultatus iacebat in mundo. Prima materia fiebat mundus, & Magnus Mundus fiebat Homo. Sicuti Arbor crescit e semine, semen est Arboris Initium, & semen est etiam Finis Arboris, quia in quolibet grano seu semine Arboris iterum abscondita est Arbor alia: Petri 3. Terra ex Aqua emersit. Ita Prima materia ( quam Paracelsus Limbum nominat, cuius Terra erat Uerbum Domini ) erat semen omnium creandorum, & Homo erat ultimus inter omnes quasi perfectum semen, quod ex se iterum gignere potest alium Hominem qualis ipse est: Quemadmodum statuarius e ligno & figulus ex argilla mille diuersas formas ad placitum fingunt, ita Deus e materia prima omnia creata extraxit. Et licet Homo non sit semen ut aliud semen, tamen habet potentiam de se emittendi semen, e quo similis Homo producitur, qualis ipse est: Et ut Adam totum mundum in se gerit, omniaeque creata, ac a mundo conseruatur, ita quilibet ex eo natus idem gestat, quod ipse gesta uit, uidelicet totum mundum, ab illoque etiam gestatur & conseruatur ut Adam: Homo est qui Terra siue ager omnia semina in se continens. Sicuti filius non minor est patre suo: Ita Homo non minor est Mundo. Omnes Homines unus Homo, e carne, sanguine, & spiritu. Nemo cognoscere Imaginem potest nisi cognito illo cuius est Imago. Ergo cognitio Hominis debet sumi ex utroque Lumine, quia filius non cognoscitur ex se ipso solo, sed e patre: Homo autem habet patrem duplicem, Aeternum cuius imaginem gerit: & Mortalem, qui est totus mundus cum Creaturis omnibus id est Limus Terrae seu Arcanum & Esse omnium Creaturarum pretiosissimum, omnibus Philosophis, Medicis, Astronomis & Theologis ad considerandum & examinandum propositum. Hermes Hominem uocat Deum Terrenum. In Homine enim ipso minore mundo, non est membrum, quod non respondeat alicui Elemento, alicui Planetae, alicui Intelligentiae, & alicui Mensurae ac Numerationi in Archetypo. Gen. 2. sect. 7. Hominis perfectio & digni tas. Sic Deus & Homo uniri non possunt nisi per medium Saluatorem nostrum de duabus naturis Coelesti & Terrestri. Corpus Uisibile Animae idoneum indumentum ac domicilium Homo ab Elementis habet Corpus Inuisibile seu Animae currum & uehiculum ( quo intellectualis Anima & Terrenum corpus instar extremorum ceu nodo, glutine, ac confoederationis uinculo connectuntur, atque hoc medio tertio de utroque participante in unum integrum Hominem copulantur & uniuntur ) Sydereum, Aethereum & Astrale a Coelo seu Firmamento possidet. Diuina & Humana participante. Per hoc medium, aethereum uidelicet corpusculum, Anima intellectualis, iussu Dei, qui mundi maioris Centrum est, executione Intelligentiarum utpote Spirituum Dei, in punctum Cordis medium, quod est Centrum mundi minoris ( corporis uidelicet Humani ) primum infunditur & descendit, exinde per uniuersas sui corporis partes membraque diffunditur, quando currum suum naturali iungit calori, per calorem spiritui ex corde genito, per hunc se immergit sanguini, per illum inhaeret membris, atque his omnibus aeque sit proxima. Paracelsus dicit Animam seu Spiraculum uitae per Astra ceu medium infundi in corpus Elementare a Deo. Et quia dictum Aethereum corpus a coelo participat, eundem etiam cursum retinet & seruat cum cursu Firmamenti, cuius uires peculiari ui magnetica haud secus ad se attrahit, quam uisibile corpus Elementorum efficaciam: atque sic manet cum ipso mundo uisibili & inuisibili unum, tanquam filius cum suo parente, quemadmodum Rubedo in Uino & Albedo in niue: Est enim in nobis totum Firmamentum cum Planetis & stellis: Et quemadmodum Calor fornacem ferream ac Sol uitrum penetrat, ita etiam Hominem sydera cum omnibus suis proprietatibus, sicque ex sydereo Firmamenti spiritu possumus omnia Naturalia discere. Mens. Zach 12. sect. 1. Gen. 2. sect. 7. Animam Intellectualem & Immortalem ( quatuor superius memoratis Elementorum incolis, ac brutis insuper animantibus denegatam ) ad Dei Imaginem & Diuinae Triunitatis simul ac unitatis similitudinem creatam, seu Spiritum Dei, inhalatione habet Homo, ut sic etiam unus sit cum Parente coelesti per omnia: Es. 42. sect. 5. Sap. 2. sect. 23. I. Ioh. 2. sect. 27. I. Ioh. 4. sect. 14. Est enim in nobis per suum Spiritum, ex quo discimus Theologiam sacram, omniaque Coelestia & Terrena Arcana sine errore. Imo in ipsa sumus, uiuimus, & mouemur. Ac ut Deus est unus in Essentia, Trinus in Personis, sic Homo unus in Persona, Trinus in Essentia distincta, scilicet Terreno Corpore, Spiritu aethereo Schamaim, ac uiua uiuificante. Anima a Deo inspirata & Dei domicilio Triunus compositus est: Luc. 1. sect. 47. Ii. Thes. 5. sect. 23. Hoc testatur iuxta Sacram scripturam mirabilis concordantia Creatoris cum Creatura, in qua summus Creator uoluit manifestari unitrinus seu Triunus: Gen. 2. sect. 7. Uide Amphitheatrum Khunradi cedro dignissimum. insuper unanimis consensus omnium uere Philosophantium e Lumine Naturae: Si qui forte sint, qui negent has tres partes, oportet tamen ut fateantur Hominem e Limo Terrae per uerbum Fiat creatum, etiam aeternum Spiritum seu spiraculum uitae ex ore Dei in spiratum, Limum uidelicet Coelorum a Domino accepisse. Paulus summus Philosophus & Theologus etiam tres Hominis partes ponit, Spiritum, Animam, & Corpus. At Limus Terrae duplex est Uisibilis & Inuisibilis: Corpus seu domicilium habet a Terra & Aqua: Uitam seu incolam ab Aere & Firmamento Ignis, hoc est Spiritum sydereum, qui uere Homo est, non Caro & Sanguis: Et sicuti Spiritus sydereus est uita Corporis, ita Spiritus Domini est uita Intellectualis Animae: Duae Animae seu Duo Spiritus sunt in Homine: Et ut sydereus Spiritus in Corpore habitat, ac dies & noctes operatur, quia hic in uisibilis Homo est ipse Firmamentum & omnia in se habet, ita Spiritus Domini, Dei Uerbum, Homo aeternus in Anima habitat: Mortalis ex Limo, estque uita corporis: Domus est habitatio Animae, Anima est habitatio & domicilium Dei. Immortalis ex Deo. Spiritus, uita est Animae: Cum igitur Homo ( complementum omnium operum Dei perfectissimum, totius uniuersi completissima imago, & ex pressissimum Dei simulachrum, in quo creando quieuit, ut nil honoratius creandum praemanibus habens, in ipsoque ueluti supremo artificio, conclusa & consummata est omnis Creatoris sapientia & potestas, quia omnia in se continet, quae in Deo sunt ) sexto die ex omnibus compositus, Creaturarum sit ultima & Imago non solum Dei aeterni, sed etiam mundi magni, quia cum illo omnia in se conplectitur ac continet: Spiritus & anima, uita sunt corporis. Ioh. 14. Deus creauit Hominem ut esset suum Tabernaculum, tam in hoc quam in futuro seculo. sequitur quod tres etiam Mundi seu Coeli in Homine reperiantur, & quod a tribus Mundis geratur uel potius omnis sit Mundus, & totius uniuersi exploratissimum Exemplar: Ideo a quibusdam Quartus Mundus uocatur, in quo omnia illa inueniuntur quae sunt in reliquis tribus, qui etiam propterea Omnis Creaturae appellatione censetur. Manil. Exemplumque Dei quisque est in imagine parua. Habet enim Spiritum seu Mentem a Deo: Quid enim est Spiritus Hominis ab Altissimo inspiratus aliud, quam ipse Deus in nobis habitans? Naturatum sapit Naturam sui Naturantis. In Anima tanquam Hominis Coelo Deus habitat. 2. lorum: Reg. 1. cap. Et si uerus est Magus, Angelis non est inaequalis in omni operatione Magica, & est Dominus ac possessor omnium rerum. sect. 24. 1. 2. 3. Corpus mortale Physicum ex machina mundi & omnibus creatis possidet: omnia enim. Externa nil aliud sunt, quam Corpus Hominis. Ideo etiam cum Triplici mundo Archetypo seu Deali, Intelligibili seu Angelico, Sensibili Elementali seu Corporali communicat, & cum omnibus symbolum, operationem & conuersationem habet. Communicat enim cum Deo Archetypo Animo seu Mente, quia ad Imaginem eius, propter spiraculum uitae factus est. Anima Intellectualis Diuinae Animae quaedam particula est, qua ipsa Deus Mentis suae semina quaedam, & effigiationem in nobis expressit, non absimili ratione, quam ut Echo ex reuerberatione aeris uocem suam de longo remittit, quo ipso Uegetalem exprimit animam. Corpus in uisibile seu Uerus Internus Homo Ratione & Spiritu Astrali constans cum Angelis congruit, est enim socius ile Mens, νους, Animae seu spiritus Rationalis auriga, instar Aeterni Dei concludit omnia Entia, Tempora, Loca. Mens uero eleuata in Deum Altissimum, & cum ipso unita conuersatur cum Deo, & eadem opera efficit, nec reperitur aliquid in Homine, non ulla dispositio, in quo non fulgeat aliquid Diuinitatis, nec quicquam est in Deo, quod ipsum non repraesentetur in Homine. Cum Angelis symbolum habet ratione Corporis inuisibilis & Animae Rationalis, cuius beneficio operatur & conuersatur cum ipsis, & eandem habet cum eis sapientiam: Sicuti Homo re ipsa continet totam Naturam corporalem in suo corpore: Est enim Gabalis socius Angelorum. Sicuti etiam cum Firmamento & stellis, a quibus illud corpus Astrale seu Spiritum Sydereum accepit, qua Uerus Homo est Astralis, quia Caro & Sanguis non est Homo, sed Spiritus in illis contentus, qui Spiritus Astralis est subiectum Rationis Humanae sensus & sapientiam continentis & cum Corpore fit Animal. Ita secundum intellectum continet omnem mundum. 4. 5. Hic Spiritus & Astra in Homine unum sunt, at Corpus est huius Spiritus subiectum: Et sic Astra regunt Hominem in Spiritu, & Spiritus Hominis regit Corpus in Carne & Sanguine: Hic Spiritus mortalis est: Anima Intellectualis uero a Deo inspirata, sola est immortalis. Cum Elementis: nam ab his accepit corpus Physicum Terrestre mortale: Et quia mundus parens Hominis etiam secundum Paracelsum in se habet quatuor incolarum mundi quatuor Spiritus Elementares, insuper etiam quintum genus Flagarum in millia genera diuisarum ac Animae macrocosmi incorporatarum Imaginatio horum quinque Spirituum in Elementis, etiam in Homine microcosmo erunt, sed usus Rationis Hominis secundum uoluntatem & mandatum Dei est Catonae instar, qua eiusmodi quinque Spiritus coguntur & ligantur, ut cum sue Imaginatione quiescant. Cum Cum Elementatis Animantibus, Uegetabilibus & Mineralibus omnibus: Ex nihilo omnia, & ex omnibus Homo. Horum enim omnium Naturam & proprietates in se possidet. Ergo Homo ultima Creatura praestantissima & nobilissima est, quia totius mundi partes habet, & nihil est in maiori mundo, quod in ipso Homine realiter non reperiatur. Magnus mundas erat matrix Adami, sic omnium natorum matrix mulieris est tota mundi machina. Filius per omnia similis est parenti, cognito parente cognitus est filius. Homo itaque miraculum Naturae maximum & admirabilissimum Extractum & Nucleus quatuor Elementorum, summum Dei τέχνασμα, & consummatissimum mundi Exemplar, uere est Omnis Creatura, quia est omnis mundus, solusque hoc honore gaudet, quod cum omnibus symbolum habet, & cum omnibus operationem, & cum omnibus conuersationem: Ioh. 17. sect. 11. 21. 22 23. Imo ad tantam ascendet perfectionem, quod efficitur filius Dei, transformaturque in eandem imaginem, quae est Deus, & cum ipso unitur, quod neque Angelis, neque Mundo, neque cuique Creaturae datum est, nisi soli Homini posse scilicet filium Dei fieri & uniri Deo. Ioh I. sect. 12. Sed antequam ulterius progrediamur, ipsa huius loci necessitas exigit, ui paulo fusius agamus de Sydereo seu Inuisibili Homine, uidelicet de ortu eius & potentia. Tam sensibile quam insensibile habet in se spiritum sydereum seu corpus sydereum. Hic Spiritus Olympicus si ab Aristotele obseruatus, & a Galeno aestimatus fuisset, non tam insignem ab Ethnicis errorum magistris promanantem intulisset in Philosophiam & Medicinam errorem, ut nunc Theologiam taceam. Homo Inuisibilis seu Olympicus Spiritus, hunc in modum nobis innascitur. Adam & Eua non ex aliis parentious sicuti nos posteri, sed ex Limo Terrae seu magno mundo, ut modo dictum, producebantur, quoad Corpus Mortale, quod est Uisibile & Inuisibile. Eua est transplantatus Adam. Tota enim mundi machina collecta & redacta est in Microcosmum, ita ut nil in toto mundo reperiatur, quod idem etiam non sit in uno Homine. Primi Homines e creatione, reliqui ab Ente seminis proueniunt. Corpus Physicum, Elementare, Uisibile & Tangibile ex Terra: Corpus uero Inuisibile, Insensibile, Sydereum ( quod est domicilium uitae Spiritus ) ex Astris Firmamenti accipiebant: Sic Adam duo habebat corpora, Uisibile scilicet Elementale & Inuisibile Sydereum: Spiritus uitae id est spiraculum. Iam ex propagatione duo semper nascuntur Homines Corporeus, Elementalis, Uisibilis, organum & instrumentum Inuisibilis, & Incorporeus Astralicus, qui mouet, gubernat & efficit artificia. Spiritus Limbi id est sydereus Animalis. Nam Astra in Homine per Hominem semper nunc in generatione ista duo producunt: Corpus Limbi & spiraculi debent esse unum coniugium, alioquin natio praua & adultera: Corpus quidem Uisibile Elementare, ex quatuor Elementis, ex carne & sanguine in utero matris: Corpus uero Inuisibile, Sydereum, Philosophiae Adeptae capax, ex Astris Firmamenti: Manet enim iste Homo paruus mundus idem & E 2 Nam sicut coniugium duorum est in omnibus perfectio, sic adulterium impedit Lumen Naturae. Uide Paracelsus in Philosophia sagaci. Paracelsus dicit Elementum Ignis seu Firmamentum etsi sit subtilissimum, esse tamen corpus, quia fructus eius sunt corpora, & absque corpore tales fructus non possent procreari. unum per omnia cum suo parente, qui est mundus magnus. Uerum sicut magnu mundus testa sua distinguitur ab Angelico mundo: Ita Homo minor mundus cute sua distinctus est a magno mundo. Sic uentus est corpus habens potestatem instar uisibilis corporis aliud corpus euertendi: Hinc fit, ut Sydereus, Internus, Olympicus, Incorporeus Homo seu Gabalis idem sit cum Firmamento Astrorum ut iam saepius dictum, quod Rubedo cum uino, Albedo cum niue, uel Solis splendor cum aere: uisibilia enim non tantum sunt corpora sed tam uisibilia, quam inuisibilia a Deo creata sunt corpora eiusdem potentiae. Altera ergo pars Hominis, seu hoc sydereum corpus, uocatur Hominis Genius, quia a Firmamento oritur, dicitur etiam Penatis, quod penes nos, seu nobiscum nascatur, umbra uisibilis corporis, Lar domesticus, Homo umbratilis, Familiaris Sophorum Homunculus, Daemon seu Genius bonus, Internus Paracelsi Adech, Spectrum, Naturae Lumen, Euestrum praesagiens & Propheticum in Homine: Uocatur etiam Imaginatio, quae in se claudit omnia Astra, estque omnia Astra, & eundem cum Coelo retinet cursum, Naturam atque potentiam. Iam Astra ( non enim loquor de septem Carbonibus Coeli uisibilibus, Astrorum scilicet corporibus, sed de inuisibili & insensibili corpore Rerum omnium seu Astrali Spiritu ) nihil aliud sunt quam Angelorum uirtutes: Interior Homo Coelum Internum Ascendens, Constellatio Particularis. Angeli uero ( solo Dei aspectu se cibantes ) sunt Sapientia Dei creata: Hinc fit, ut qui Deum cognoscit, etiam Astra habeat cognita: Cognitis autem Astris Mundus non potest esse ignotus, sic deinde mundi proles Homo. Hic Spiritus est uerae Astronomie Doctor. Astra formant ac producunt ex se omnia corporalia, & productis corporalibus simul etiam sese multiplicant: ut semen Frumenti seu Tritici est Astrum, corpus uidelicet inuisibile, hoc proiectum in Terram producit ex se corpus uisibile, & multa alia Astra ex sese progignit: Esus pomi in uigorem produxit hoc corpus sydereum. Sic in aliis crescentibus ac uiuentibus fit. Est autem Astrum nil aliud, quam Corpus insensibile, inuisibile, seu Spiritus uiuus, sine Ratione tamen in crescentibus: Semen, Astrum, Uulcanus, Archaeus idem sunt, & unus spiritus, sine Ratione tamen, at diuersus prout sunt diuersae multarum rerum formae. at in uitam habentibus ut in Homine, cum Ratione, estque diuersus, prout sunt diuersarum Rerum formae. Corpora autem nihil aliud sunt, quam Excrementum Astrorum, ex operatione eorundem producta in esse corporcum. Hoc quodlibet Astrum potest per se, ut imaginando, formando, per operationem ex sese producat aliud Astrum corpore conclusum. Nullum enim corpus est sine Astro, sicut e contra nullum Astrum absque corpore uisibili. Cum autem Hominis Imaginatio non unum sed omnia Astra sit, etiam certe non unam, sed multas producit operationes: Spiritus Astralicus in quolibet crescente eget corporea habitatione. Interior Homo est ipsum Coelum seu omnia Astra. Lege apud Picum quomodo Trithemius aliquando uaria Euestra Triplicis mundi alternatim sibi imposuerit in uariaque figurarum genera se transformarit, & hoc pacto ipsi Pico petenti Hominis ad Dei Imaginem creati potentiam absconditam Reali demonstrarit Magia: Speculantes transformamur in id, circa quod Speculatio intente suscipitur. Intellectus Hominis omnibus assimilatur. Et licet Imaginatio sit incorporea ac inuisibilis, exaltata tamen & firmissimae Fidei Naturali seu Ingenitae, instar Miraculorum Ianuae coniuncta fons est & initium omnium Magicarum operationum, & absque Astralis & syderei Spiritus detrimento aut diminutione nutione potestatem habet gignendi & prodicendi corpora uisibilia, & quascunque operationes mirabiles praesens, absens, supra Humanae Rationis captum proferre potest. In corporalibus Lux Naturae omnia facit uisibilia, sic in aeternis sola Fides omnia facit uisibilia: Per Imaginationis impressionem foetus in utero matris afficitur signo notabili sine corporali contactu: Quod corpore facimus uisibiliter, id fide facimus spirituum more: Imaginationis Impressio ex Timore, Terrore, Moerore est morborum & mortis origo: Ita Imaginatio efficit pestem & similes morbos Firmamentales, inducit morbos ac sanitatem. Pestis, quae ex timore, terrore & metu prouenit, oritur per Imaginationem spiritus minoris mundi seu spiritus sydorei & Animalis ( qui est mechanicus Astralis ) in Homine, ut uidemus in grauidis, per eundem spiritum sydereum notam foetui in utero imprimentibus: sicuti splendor Solis per uitrum, ita Astra pestem per cutem immittunt. Hic spiritus sydereus ex Astris Homini innatus ( ideo etiam unitus manet cum Astris ) est Magnes & magneticae Naturae in Homine. Quemadmodum enim Terrestris Magnes suo corpore spiritus est, & ad se trahit: ita etiam corpus & spiritus in Hominis corpore uisibili attrahunt, & hic est Magnes microcosmi: Sapientia est principium Incantationis & ea faciunt Astra quae cupit Sapientia Humana. Sydereum corpus & spiritus attrahunt ad se uires Astrorum, ut in Lunaticis uidere est, ubi manifestantur conuenientiae, proprietates & affinitates talium uirtutum magneticarum, quas spiritus & corpus sydereum Hominis cum Astris habent. Haec Quarta species Magiae Naturalis Gamahaeos dicta, adiumento artis, omnia inuisibiliter & spiritualiter facit, quae alioquin natura, absque eiusmodi arte adhibita uisibiliter & corporaliter facere potis est. Ratione corporis elementaris est Spiritus, & perficit etiam spirituales operationes. Domus est quasi mortua, sed Incola, puta spiritus motus perpetui Naturae in uisibilis, Animaue mundi scintillula magnetica, uiuit, & efficaciter operatur. In Astris Firmamenti latet omnis sapientia animalis, opificia, artes, scientiae, omniumque rerum cognitio. Coelo omnia notissima sunt, omnes actiones, & euentus hominum in Astris depictae sunt. Nihil est ita occultum in mundo, quod non sit praefiguratum in Astris, imo omnia Astra Firmamenti, quae sunt Tinctura speculationis Animi nostri, possunt imaginando ex sua ui ingenita res corporales & uisibiles ex non apparenti producere, ut iam sereno coelo mox producitur nubes magna, & ex ea sit pluuia, lacus, nix, ros, tonitrum, grando, quae licet ante productionem Nihil sunt, tamen ex in uisibilibus producta fiunt magna corpora. Quodlibet Animal suum in Coelo habet signum Ascendens, sic etiam Homo Brutalis. Hoc exemplo innotescet nobis omnia in prima Creatione producta fuisse ex Nihilo Diuino, seu Inuisibili Puncto Cabalistico in aliquid, quod in momento Deus fecit, quia opera eius non patiuntur moram temporis: nam ex inuisibilibus Tenebris omnia processerunt & euocata fuerunt ( Uerbo dicente & Spiritu fouente ) ad uisibilem E 3 Corpus omne ex Spiritu inuisibili & incomprehensibili subsistente producitur. Triplex Nihi Diuinum, Priuatiuum, Negatiuum. Lucem. Hoc est Organum Luminis Naturae seu Astrorum. Cum autem Homo ex Astris Firmamenti sum sydereum corpus accipiat, & Hominis Imaginatio tota ab Astris Firmamenti pendeat, imo eadem sit&una maneat cum ipsis, necesse est Firmamentum quoque habere Imaginationem sed sine Ratione, sicuti Homo proles mundi cum Ratione. Coelum totum nihil aliud est quam Imaginatio, operatur in Homine pestes, febres sine instrumento corporeo. Homo ictu, iactu alterum laedit, idque cum Ratione: urtica & Ignis urunt & laedunt sine Ratione. Praeterea cum Homo sit maioris mundi Quintum esse, sequitur etiam Hominem non solum imitari posse coelum, sed illud quoque regere suo nutu, atque eidem dominari si uult. Omnes res habent naturalem obedientiam ad animam, & de necessitate habent motum & efficaciam ad id quod desiderat Anima forti desiderio, & omnes uirtutes operationesque Rerum Naturalium obediunt illi, quando fertur in magnum excessum sui desiderii: uniuersas mundi uirtutes in nostrum ministerium cogit, attracta uirtute ab ipso Archetypo operum nostrorum uirtute, ad quem cum ascendimus, necesse est omnem Creaturam nobis obedire, totusque nos sequitur coelestium chorus. Fide possumus operari bona & mala concedente Deo. Per Fidem Naturalem Ingenitam, qua ipsis spiritibus parificamur, omnes magicae operationes atque omnia mirabilia efficiuntur Imaginatione accedente. Imaginatio operatur in Homine instar Solis: ut enim Sol corporeus sine instrumento operatur in subiectum, redigendo illud in carbones, cineres, ita Hominis Cogitatio incorporea, tantum spiritu ceu instrumento uisibili operatur in subiectum: Quod corpus uisibile facit, id facit etiam corpus inuisibile, seu Homo sydereus alteri damnum inferendo: Imaginatio Hominis est magnes attrahens ultra mille milliaria: Imo quicquid uult in Exaltatione sua, ex quatuor Elementis ad se attrahit. Haec est ars Gabalistica. Efficax autem non est Imaginatio, nisi prius rem conceptam attrahat per uim Imaginationis attractiuam, ut ex se quasi spiritum natiuum Imaginationis Architectum procreet: postea Imaginatio quasi ingrauidata imprimit, quae licet non sit tangibilis, instar uenti tamen est corporea. Hinc uerus Magus seu Sapiens, Astrorum operationem attrahere potest, in imaginem, lapides, metalla ut eandem cum Astris exerceant uim atque potentiam: Exemplum sit Speculum incensorium, per quod radii Solis cum calore ad nos deriuantur. Magia seu Fides montes transplantans, imperium habet in omnes spiritus & ascendentes. Quicquid oculis uidemus in maiori mundo, hoc idem Imaginatio potest quoque producere: sic omnes herbae, omnia crescentia, omnia metalla, per Imaginationem & ueram Gabaliam possunt produci. Haec autem est pars Magiae Gabalistica dicta, quae tribus columnis innititur, Primo Ueris Precibus in Spiritu & Ueritate factis, ubi in Sancto Sanctorum fit unio Dei & Spiritus Creati, ubi Deus interno spiritu, non ui uocabulorum, sed in Silentio sacro, absque oris apertione & anhelitu compellatur: Secundo Fide Naturali seu Sapientia in creatione omnibus Hominibus aequaliter ceu peculio & patrimonio communi a Deo Patre communicata & ingenita: Gen. 30. cap. circa finem. Tertio lmaginatione fortiter exaltata, cuius quanta & quam mira uis sit, Naturae Lumen, tam in baculis Iacobi a Moise commemoratis, quam in praegnantibus foetui rei desideratae notam imprimentibus, ut supra dictum, manifeste ostendit. Imaginatio seu Fantasia Hominis est instar Magnetis in sua Natura, attrahens aliorum hominum Fantasias, ut uidemus in oscitantibus. Uehemens Imaginatio, non solum corpus proprium, sed etiam alienum interdum transmutat, per modum imitationis, Uirtute scilicet quadam, quam habet similitudo Rei ad transmutandam Rem, quam uehemens Imaginatio mouet, sicuti apparet in stupore & dentium stridore aut attritione ferri in ferrum & c. Quae dentibus stuporem ingenerat: simili modo oscitatio ad oscitandum promouet. Fides uera est cura false Imaginationis. Plures sua Imaginatione tristi nec non diffidentia causam praebuerunt, ut a Spiritu immundo tentarentur, uel prorsus regerentur ab eodem. Multi per fidem Imaginationis infirmantur & conualescunt. Plures etiam sua Imaginatione intenta, dempta impotentiae suspicione, constanti & firmissima fide ad Deum, altissima mente eleuata, spe infollibili, precibus assiduis & ardentibus effecerunt, ut subito facti sint Templum Dei uiuentis. Totum situm est, ut Deus Religiose colatur a nobis, probitate ac sanctitudine, ut sciunt secretiores Θεόσοφοι: siquidem per ardentem deuotamque cum Timore & Tremore in uocantis intentionem, Intellectus seu Mens religioso amore flagrans, iungitur Intelligentiis separatis. Oratio enim Interna ex pia mente orta, nimio affectu, ardentique desiderio continuata, unit mentem cum Deo, & omnia discit & cognoscit ex Deo. Quidnam possit Mentis ex uera fide dispositio, pauci sunt qui intelligunt, & longe pauciores, qui ex ea rite norunt operari, supernaturali Influentia, quae corpus regit atque gubernat: Mens purificata fulminis instar penetralia rerum attingit, seperatis umbris. quanquam multi reperiantur, qui dispositionis huius cognitionem habent, uerum ob mundanas curas & sollicitudines quibus obruuntur, nil operari possunt, quod Ueram Sapientiam redoleat. Uerum de his hactenus: Spinosiores uidebuntur eiusmodi ex remotiori Antiquitate petitae contemplationes rudioribus: Sunt enim paucis lectae, paucioribus intellectae, & fusiorem narrationem requirunt, quam ut hic ascribi conueniat. Igitur ad propositum nostrum reuer tamur. Maximopere interest, ut hoc uerum occultae Medicinae Philosophicae Fundamentum Chymiae studiosis innotescat, propter Harmonicam concordantiam & conspirationem superiorum & inferiorum, maioris & minoris mundi, in quo manifestando, post Paracelsum, Petrus Seuerinus Danus, una cum Pratensi fideli Achate, merito in numerum Antiquorum sapientum referendus, perpetuam sui nominis gloriam assecutus est, quod in sua Idaea Paracelsicae Medicinae inuictissimum hoc solida & inconcussa ueritate stabilitum Fundamentum Filiis artis & ueritatis patefecerit, frustra ringentibus aduersariis, a praestantissimis nostri saeculi Hermeticis Medicis Iosepho Quercetano Regis Galliarum censiliario ac medico dignissimo, amico honorando: Th. Bouio Italo Ueronensi, & Th. Muffeto Anglo, in aureis ipsorum nulli obliuioni obnoxiis scriptis, satis superque in perpetuum refutatis. Ii. Ubinam Illa Uera Medicina Lateat. Omne quod Deus creauit Bonum in Extremis perfectum est & incorruptibile ut Coelum: Triticum non crescit sine lolio, nec farina sine furfure habetur: sed quicquid in hisce inferioribus continetur sublunaribus duplici praeditum est Natura, Perfecta scilicet & Imperfecta, id est Quinta Essentia & foecibus a se in uicem Uulcani beneficio separandis. ita mel sine aculeo non reperitur. Cum igitur Uera Medicina corticibus, matricibus, receptaculis, siliquis, uestimentis & domiciliis concludatur, sicuti amygdalae & omnes nuclei cortice & pelliculis teguntur ( Natura enim Castaneae nucleum non nisi cortice & aspero tegumento offert ) necessum est, ut illa artificiosa Chymicorum Anatomia ab impuris Elementis separetur, quo habeatur Medicina pura: Talia Arcana regenerata sunt sine omni complexione qualitatum. Artis enim beneficio & Industria uincula earum tolluntur & remediorum facultates e latebris ad fastigium excitantur. In singulis ergo Rerum ordinibus, quae Elementorum sinu fouentur, uidelicet in illis Tribus Naturae Familiis Uegetabili, Animali & Minerali ( e quibus medicinae sufficientes ad tuendam sanitatem, & morbos corporales profligandos peti solent ) Uera illa & specifica morborum materialium Medicina latet, quae ut iam dictum est, non consistit in externis, nudis, superficiariis & Relollaceis ( ut docte disserit Theophrastus ) quatuor qualitatibus, sed est uirtus quaedam specifica, αὐτοφυὴς, in ipsis seminibus delitescens, cuique rei crescenti a Creatore summo rerum Opifice, in prima statim creatione insita, ui Uerbi illius omnipotentis, quo omnia e tenebris in lucem uocata sunt: Ergo facultas & uirtus ipsis corporibus mixtis ( a radice Creationis instar animae in corpore humano ) indita, non extrinsecus accedit, nec a stellarum momentaneo positu infunditur, nec ex Atomorum fortuito congressu integratur, non procedit a corpore nec a mixtione corporis seu a forma uisibili, alioquin sine corporis & Formae destructione & corruptione separari non posset, ut in Cinamomo & Pipere uidemus, uirtutibus illorum aut artificio extractis, aut uetustate & senio sponte e uanescentibus. Ideo Coelum est faber externorum aedificiorum non Arcanorum, magnatium & mysteriorum quae externam domum inhabitant. Quemadmodum autem omnes actiones Naturales a Spiritibus spiritualibusque Tincturis proficiscuntur in quibus mechanicae scientiae Trium principiorum uigent: ita Remediorum actiones e Spiritibus, uitalibusque spirituum Tincturis procedunt, non e corporibus uel mortuis Relollaceisque qualitatibus. Et cum apud Occultioris Naturae Interpretes in confesso sit, nil in toto uniuerso esse, cuius non sit etiam particula in Homine ( ut supra dictum ) ipso uidelicet microcosmo: imo omnium rerum semina in ipso latere, Astrorum, Meteororum, Mineralium, Uegetabilium, Animalium, Spirituum etiam uel Daemonum, ratione Spiritus Hominis: considerata diligenter hac symmetrica concordantia, & anagoge physica, Uerorum etiam medicorum officium erat, inquirere, si laboraret exempli gratia Cor internum microcosmi id est Hominis, ut remedia mutuarentur confortantia a parente suo seu Corde macrocosmi externo ipsi plane ( sinon figura & forma externa, tamen interna ) simili & analogice repraesentata, qualia e Tribus illis Remediorum officinis multifariam depromi poterant. Tota Natura inferior in tres diuiditur partes principales, sc. Creauit enim Deus inexhaustam Remediorum supellectilem & cui uis Regioni suam distribuit sufficientiam: Uegetabilem, Animalem & Mineralem. Ita reperirent inter Mineralia Aurum ( quod eliam per se spiritus omnes exhilarat, cum quis in crumena eo abundauerit ) Antimonium & similia, quae ex Elemento Aquae producuntur, sicuti Margaritae ex aquae stillicidiis, in conchis generatae, item Ostrearum, Conchyliorum, Concharumque omnia corpora, ui specifica & Harmonica respicere & mederi Cordi & c. Sicuti inter Mineralia Characteres Magici & Hieroglyphici non temere aut oscitanter a prudenti Antiquitate ipsis attributi, satis superque Intelligentiae Lumine praeditis innuunt, & Magice Philosophos secretiores de sua latente uirtute admonitos alloquuntur. Quam uis potiora ex illis a Natura exquisitissime & operose praeparata, iusto Naturae decreto, benignum suum & uitale Elementum possessoribus denegant: Et multi uniuersas Naturae leges confundunt, ut alimento tam exquisite praeparato, tandem potiantur: Nec dubium ullum est, quin Aurum compedibus liberatum, ut suas uires exerere possit, & in actum ex potentia Naturali ac debita Resolutione ( eadem enim Resolutionis Rerum, quae Composit ionis uia, quia Ars filia Naturae matri, & Natura Arti consentit ) reductum, actiones ostendet Diuinas, Sed pauci tanto dignantur munere Diuum: Ars imitatur Naturam defectumque eius supplet, corrigit, castigat, iuuat & promouet, imo et iam Naturam superat. Aurum ut compactum soluant potabile in Aurum. Inter Uegetabilia habuissent Crocum, Rutam, Scordium, Melissam, Chelidoniam, Macerem, Ocymum, & sexcenta eiusmodi. Inter Animalia Cornu Cerui, Monocerotis, Os de corde Cerui, & id genus alia: Quae omnia debite praeparata, & facta Spiritualia ( quaecunque enim ad curationem requiruntur, omnia in Spirituum potestate continentur, qui morborum diuersoria soli sciunt, terra siquidem omnis est mortua, cortices & siliquae non gignunt, sed soli Spiritus Rerum in corporibus agunt ) adhibita etiam methodo legitima, medentur afflicto Cordi, non externis illis & superficiariis ut dictum est qualitatibus, sed ui interna, propria, specifica, Harmonica simili: Formae in medicina seu Astra medicamentorum, per Alchymiam a corporibus separata, sunt uera directoria: Astrum enim seu Coelum saltem Arcanum dirigit non corpus: nouit enim equus praesope suum, aues nidum, aquilae cadauer & quodlibet medicamentum innata ui magnetica ( quae merito ἰδιότης ἄῤῥητος dici potest ) petit locum suum, & tendit ad membrum sibi conformacum, consentanea consentaneis, domestica domesticis naturali desiderio se applicant, quemadmodum a ueris Philosophicis medicis diligentissime fuit obseruatum, longa Experientia omnium indubitatissima Regula. Experimentum ( ut & iudicium ) sine Scientia fallax, difficile, & ad sortem est sed cum Scientia certum & uerum. Ideo Celsus Romanus medicus consentit ad Curandi rationem nil magis conferre, quam Experientiam omnium artium matrem, qua constat doctissimos medicos non raro a rustica uetula uictes. Idem de aliis sex Principalibus membris & partibus corporis Humani audiendum: Externum Macrocosmicum Cerebrum est Oleum Argenti, Liquor Sapphiri, Smaragdi, Musci, Uitrioli & c. Internum microcosmicum confortans. Pulmonum & totius pectoris Balsamus, sunt flores Chibur, seu Sulphuris. Remediorum nulla usquam penuria, sed nostra eorum plerunque turpis ignorantia. Hoc pacto non ad leues saltem morbos auxilia seu Remedia crassa Minerua parata, reperta fuissent, sed etiam ad Chronicos illos Astrales & Fixos qui obradices tam altas multorum iudicio desperati & a medicorum uulgo, loca, semina, natiuitates, radices ac morborum centra non intelligente aestimantur incurabiles. Sicuti duo sunt genera Medicorum, unum quod miraculose sanat, alterum naturaliter per medicamenta: Ita cuius libet morbi duae sunt origines, una Naturalis, altera Coelestis: Uerbum Domini sanat Coeleste, Naturale mediis naturalibus restituitur. Nullus enim morbus est, quatenus morbus, qui non suam habeat medicinam, nisi occulta praedestinatione mortalibus incomprebensa, peculiari Numinis ira nis ira genitus ( qui medicis non commendatus est sed Apostolis per fidem ueram in Christum omnes morbos sanantibus ) incurabilis euadat: aut cum Plinio Naturam in suis uiribus ut iniustam Nouercam uelimus insimulare mendacii, cum tamen illa benigna Rerum Parens, prouidens & sagax Natura, dederit egentibus brutis animantibus naturali instinctu Remediorum cognitionem: Fatui ergo prorsus, & stolidi iudicii foret, maximum illum Rerum Conditorem hominibus haec occulta fore uoluisse: nam frustra creasset, praesertim cum animantibus intellectu carentibus haec fecerit manifestissima. Ciconia in serpentum pastu Origano sibi salutem quaerit: Sues a serpentibus laesae Cancrorum pastu sibi medetur: Apri Hedera: Grues Iunco: Testudo quando impetitur a serpente, comedit Origanum & confortatur per illud: Bufo quando alieno morsu & ueneno uulneratur, solet adire Rutam uel Saluiam aut locum uulneris affricare, & sic a periculo ueneni se liberare: ideo Saluia non lota cum periculo in pastu utimur. Mustela pugnatura contra regulum comedit Rutam. Pica cum aegrotat Lauri folium in nidum immittit, & ita conualescit: upupa uua posta laesa, Adianto sibi medetur: ursi a Mandragora laesi deuoratis Formicis euadunt. Anseres, Anates, ceteraeque aquaticae aues medentur sibi herba Helxine: Columbae Uerbena: Hirundines Chelidonia: Accipitres Hieracio: Et alia denique Animalia alias innumeras in uenere Herbas. Nemo ergo sanae mentis est, qui ambigat, Coelestem Patrem ( ut pium ac sacrum rerum omnium Parentem decet ) filios ad Imaginem suam creatos, & quorum gratia omnia condita sunt, hac in parte praeterire, ac brutis poss ponere uoluisse: Qui enim nobis suum Filium dedit, & pro Spiritu sancto suo orare nos iussit, quanto magis totam Creaturam, Uisibilia & Inuisibilia, subiiciet? Siracid. cap. 38. sect. 4. Creauit enim Altissimus autor Naturae Medicinam non maneam sed perfectam de Terra, iussit medicos pia assiduitate illam inquirere & fide debita praeparatam cuiuis pathemati conuenienter adhibere. Diligenter etiam notandum est, quod omnia medicamenta quae corporibus humanis applicantur, non sui ratione sed Dei munere sunt efficacia, ac salubrem sortiuntur effectum. Nisi enim Deus affuerit, uiresque infuderit Herbis, Quid rogo Dictamnus, quid Panacaea iuuent? Habent enim haec inferiora, dico Animalia, Herbae, Lapides, Metalla suam uim subministratam a Coelo, Coelum uero ab Intelligentiis, hae autem ab Opifice, in quo omnia uirtute maxima praeexistunt. Uita Naturalis ex fonte Uitae est uniuersalis, Deo uidelicet. Uiuunt enim Elementa ex Firmamento, hoc autem ex Intelligibili Mundo, & iste solum ex Deo, siue ex aeterno eius Uerbo. Est igitur omnis omnium unica uita in omnibus, iuxta subiectum nihilominus in quod influit, uario modo gliscens. In omnibus igitur. Dei, Natura domini, uoluntas ex petenda, non Naturae. Itaque si quid herbarum praesidio perficere statuimus, non tam herbis quam Deo fidendum: Sic enim in propulsandis morbis res optatum felicemque successum est habitura: alias conatus omnis in diuersum apitur, ubi nulla subit Opificis a quo omnia effectum sortiuntur, cogitatio, aut ab est erga illum fiducia: Chr. 17. sect. 12. Ps. 1. Ita Assa mortuus, qui plus medicis, quam Deo fidebat. Sola Medicina Coelestis siue Uerbum Dei ( quod est Fermentum medicinarum, sine quo nulla medicina est efficax ) sanat omnia, & per Uerbi Efficaciam ( in quo latet, & a quo procedit omnis uis omnes etiam naturales actiones superans ) medicamenta demum fiunt uirtuosa: Sirac. 38. sect. 9. 10. 11. 12. Et sicuti Cortex non est nucleus, sic Herbae non sunt medicina, sed signum saltem huius signati Uerbi. Duplex est Medicina in Terra, Uisibilis a Patre creata ( quae in corpus non debet administrari nisi per separationem puri ab impuro sit prius praeparata ) Inuisibilis a Filio per Uerbum, & est una medicina: Medicus per Herbas sanat, Herbae sunt media, in quibus medicina est, Herba non est medicina, quae inuisibiliter in ipsa a Deo est abscondita. His prudenter, rectoque iudicio consideratis mirari cessabimus, quod Deus omnipotens per Prophetas & Ueros Cabalistas solo prolato Uerbo Hominem sanet: Uiuus siquidem est Deus, & uiui Dei uiuum quoque Nomen, & uiui Nominis uiuae quoque Literae: Act. 3. sect. 6. Uiuit Deus propter se, uiuit Nomen eius propter ipsum, uiuuni Literae propter Nomen: Et sicuti uitam habet Deus in se ipso, sic etiam Nomini suo dedit uitam habere in se ipso, & Nomen porro Literis: Per Magos Ueros, Naturae accuratissimos Exploratores ( non loquor de Necromanticis ) Uerbo Scripto seu Characteribus & Sigillis, certo tempore secundum Coeli uirtutem fabrefactis, procul omni, quam sola Ignorantia parit, Superstitione, citra Nominis Diuini prophanationem & offensam, allan ue Fidei & Religionis iniuriam: alioquin melius esset nos semper aegrotare, quam cum Dei contumelia sanos esse: Talia Nomina sunt Numina. Characteres siquidem seu Nomina constellata secundum Agrippam non habent uires ratione Figurae uel Pronuntiationis, sed ratione Uirtutis seu Offici a Deo uel Natura ad tale Nomen uel Characterem ordinati. Nulla enim est uirtus uel in Coelo uel in Terra, quae non descendat a Deo, quo non fauente, nihil quod habet dare & in actum traducere potest. Medicamenta sunt corpora uisibilia, Uerba sunt corpora inuisibilia, siue Herbae siue Uerbum sanet facit Naturalis Uirtus Deus, id est Spiritus Dei Naturae coadunatus, per Uerbum suum Fiat. Characteres dicit Paracelsus esse Spirituum Composita & Syrupos. De Cura Characteristica, qua uerbis prolatis, scriptis, sculptis & de collo appensis Naturales operationes perficit, per Coelestes Proprietates syderum mirabili Influentia cum nostris corporibus concordantium, legatur Rogerius Bacchon de mirabili potestate Artis & Naturae. Per Medicos autem Uerbo Creato seu Misericordia sua Incarnata: Non a solo pane. cum haec omnia saltem Trinius & Solius Uerbi Diuini, omnia sanantis & conseruantis, efficacia fiant: Matt. 4. sect. 4. Deut. 8. cap. 3. Luc. 4. sect. 4. Luc. 11. sect 14. Gratia enim merito superat Naturam, & signatum, signum. sicuti uidemus in miraculis Saluatoris nostri, qui dum surdum & mutum restituit ( cui omnes Officinae totius mundi suis pilulis & syrupis non potuissent succurrere ) non sanat per Naturam, sed per se ipsum facit hoc Uno scilicet Uerbo, & ipse est illud Uerbum ( uidelicet Misericordia Dei Increata ) per quod omnia creata sunt, a quo simplicia promanant omnia, quodque cum Patre quotidie adhuc omnia in omnibus operatur. Ioh. 1. sect. 3. Quicquid enim operationis & uirtutis est in Creaturis, tam in magno, quam in paruo Homine, id totum a Deo Incarnato in suo explicato & manifestato fieri certissimum est, unius Spiritus implentis omnia uinculo, in unum inseparabiliter colligata, qui Spiritus idcirco plenitudo mundi totius una est, & merito uocatur Plenitudo. Eccles. 24. sect. 8. 9. 10. Nam extra Deum nihil fit, in ipso omnia mouentur, uiuunt & subsistunt: Hac benedictione sublata, baculus Panis fractus est, sicuti apud Prophetas minatur Deus populo suo. Hoc Uerbum Dei, Primogenitus omnis Creaturae uere Panis est noster ἐπιούσιος, quem Saluator petere iussit, Mumia supercoelestis, Balsamum supranaturale, plus quam propria Hominis Mumia aut Balsamum Naturale, mortales sustentans. Uirtus in Pane est Dei benedictio, imo Deus ipse: Uerbum in Cibo Terreno est uerus Panis, bonis & malis datus: Non ex solo Pane, sed ex eo quod est in Pane uiuit Homo: ita Cibus & Uita non sunt a Terra, sed a Deo per suum Uerbum: Si Uerbum non esset, & per se esset solus Panis, tunc Terra esset noster Deus: Ex mera Misericordia & Bonitate non Iustitia habemus Panem duplicem, alimentarium & sanitatis. sed nequaquam, non e Terra, sed ex Deo per suum Uerbum: Hoc igitur Uerbum Uera est Medicina sanans omnia non omnibus innotuit, nec cuiuis in puluere scholastico submerso datum est de illo libare aut scribere. Unicus θεῖα φράζων Paracelsus, Mosaicae & Uiuentis Philosophiae F 3 Nisi Deus dicat aegrotanti Sis sanus, nemo fiet sanus. discipulus, de Secretius Naturae, & Miraculis Dei scripsit, huc est de Uerbo Dei Incarnato in Creaturis reperiendo, quod Medicina & Uitae nostrae Baculli est: Ioh. 1. sect. 10. Heb. 11. sect. 3. Ps. 107. sect. 20. Deut. 22. sect. 47. per hoc enim Uerbum Fiat, totius mundi semen, Coelum & Terra creata sunt, illudque in omnibus Creaturis efficax est, & cui merito Creaturae tanquam animae suae subiectae sunt. Explicatio uulgaris dicti, in Herbis, Lapidibus & Uerbis magnas esse uirtutes. Quicquid ergo Medicus Naturaliter seu Herbis per moram Temporis successiue operantibus efficit: illud Magus seu Medicus Coelestis Characteribus & Lapidibus Gamaea scilicet Influentialis Coniugii Terrestri signo, per combinationem matrimonialem Superiorum & Inferiorum Astraliter, ualidissima impressione, subito & longe citius perficit: Ea enim est Naturae mutua colligantia & continuitas, ut omnis Uirtus Superior per singula Inferiora longa & continua serie radios suos dispertiendo, usque ad ultima instar funiculi tensi fluat: & Inferiora uice uersa, per singula sua Superiora perueniant, quia una est Uirtus opifex, & specierum participatio per omnia diffunditur: Matrimonium Diuinum: Hinc Rerum Naturalium Inferiorum cum Superioribus, mira colligantia, continuitas, influentia & sympathia: Intercedente hoc matrimonio mundi, multa in Magia & Cabala effici possunt. Et Uerus Cabalista ( quem Paracelsus uocat Naturalem Diuinum, qui Prophetis aequiparatur, & cuius mens unita & coaequata Deo facit omnia quae uult, uult autem quae ipse Deus ) Dealiter supra Naturam, fiducia sirma, & fide mirifica miraculorum Ianua Unico Diuinissimo Nomine Ihsuh, in quo recapitulantur & continentur omnia, id est in Uerbo Mirifico, per Mentem, Fidem & Orationem, preces scilicet in Spiritu & Ueritate factas in momento exequitur. Omnis Creatura timet, & reueretur Nomen illius, quid fecit eam. Renascentia est Ager Medicinae Coelestis, quae uno uerbo curat sine medio Externo: una illa operatio contingit ratione Dei, tanquam Artificis, & ratione Hominis tanquam Instrumenti: Hominibus enim innocentibus, & in lege Domini doctis, pro uoto fidei seruit omnis Creatura, & exaudiuntur ad omnia, quaecunque petierint, teste Elia Elisaeo. Lege libros Regum. Per preces enim, id est petendo, quaerendo & pulsando, in Fide omnia impetramus: Reg. 3. sect. 12. per sidelem Orationem recta & certissima uia conscenditur ad summam Diuinarum atque Humanarum Rerum Sapientiam: Sap. 7. Nam in his Tribus Punctis Principalibus, consistit etiam totum Fundamentum Magicae & Cabalisticae Artis, ut uidere est apud Paracelsum de Signatura Rerum libro 3. Ideo etiam soli Creatori omnia in omnibus operanti, debetur Honor, Laus, & Gloria ob desideratum Medicamenti seu Uerbi sui exhibiti consecutum finem. Corporis sanitas Deo debetur, non medicis. Notate medici, qui more Ethnicorum, post habito & inconsulto Deo, qui solus sanat languores, neglecto item Termino praedestinato iuxta uoluntatem Diuinam, temeraria arrogantia certum spondetis & definitum, soli Diuino beneplacito committendum conualescentiae Tempus. Medico autem Dei & Naturae obtemperanti ministro, manu seu instrumento, ne sibi quae solius Dei sunt, usurpet, fidelis saltem Laboris ac Charitatis debetur praemium, quod miseris & egentibus mortalibus potestatem a Deo acceptam legitime administrarit. Nihil enim suum ibi est praeter artem & legitimam administrationem, cuius gratiam refert non auxilii: Deus enim solus super omnia laudandus, & benedicendus in omnibus, Honorem suum alteri non dat, & quia totum dedit, totum etiam rehabere & retrahere uult. Nihilominus tamen iubente Sacra scriptura, Honorari debet Medicus uerax & syncerus qui inter omnes artes & facultates Deo acceptissimus est, Primo quia Deus per ipsum ut pote suum ministrum etiam nescientem & dormientem operatur, ac suam uoluntatem exequitur, suppeditando Medicinam de Terra & Uerbum suum superne, sine quo nulla Efficacia in medendo praestari potest, Sine me enim ait Saluator, nihil potestis facere: Secundo, quia iuxta infirmorum curationem ( siquidem Sanitas maximum Hominibus Bonum ) omnes etiam mortales in Naturae eiusque Luminis inuestigatione ac cognitione ( quem Homerus non sine causa iubet esse ἐπιστάμενον περὶ πάντων, omni scilicet cognitione refertissimum ) merito inteire debebat: Es. 48. sect. 11. Sir. 38. sect. 4. Sir. cap. 30. sect. 15. 16. 17. Tertio, quia ipse solus, mirabilia Dei opera, tam in magno quam in paruo mundo omnibus manifestat, ita ut non tantum per detecta arcana & mysteria, uerum etiam per sanationem infirmorum Dei laus & gloria mediaute Medico summopere euehatur & extollatur: Ideo etiam inter omnes scientias & facultates praestantissima merito iudicatur Medicina, in qua magnalia Dei summa miraculose conspiciuntur, quae ex Theologia seu Lumine Gratiae, sumit initium, & in Lumine Naturae perficitur. Iii. Quomodo Illa Corticibus Tecta, Beneficio Uulcani Eruenda & debite praeparanda sit. Medicus per Uulcanum Creaturam Dei perficit. Perfecte omnia creata sunt, quo ad primam materiam, sed Chymicus per Uulcanum ultimam materiam perficit, quia nulla res in hoc inferiori mundo generationi & corruptioni obnoxio adeo nobilis est, quae non in se & respectu alterius Uenenum habeat, iuxta Essentiam seu Medicinam: In omnibus maximis Dei operibus, ubi Malum, ibi etiam Remedium, ubi Uirus, ibi Uirtus. Ideo nil frustra creatum, sed omnia in aliquem usum: Sir. 39. sect. 26. Nam ita a Natura comparatum est, ut semper Bonum & Malum in assiduam Timoris Dei recordationem coniuncta sint in omnibus rebus, quae producunt Elementa sublunaria. Quamprimum, ait Firmianus, Homini Uirtutem Omnipotens indidit, confestim & Hostem adiecit, ne Uirtus otio torpens Naturam suam amitteret. Adeo ail ex omni parte beatum dixit Poeta, ut Homo Diuinae Naturae particeps, omnium animantium dominus, suos patiatur manes, & quibus exagitetur furias habeat. Rigida Dei Iustitia est morbus & uenenum in omnibus rebus: Rogerius Bacchon Philosophus Anglus dicit, Deum Tenebras & Lucem facientem, ubi pro sua Misericordia magnam Medicinam posuit, ibidem etiam potestate Iustitiae suae incomprehensibilis Uenenum pro custode, Tribulos uidelicet & Rosarum spinas, praeuaricationum comites indiuiduos ac uindices adiunxisse. E contra Misericordia Dei in Natura & in omnibus rebus est medicina. Bonum sine malo cognosci non potest, & cognito hoste uitari potest damnum: Sic etiam sacer Hermes antiquissimus Theologus, una cum Ecclesia stico scribit in claue, Ex contrapositione & contrarietate omnia sublunaria oportere constare, & hoc propter generationem & corruptionem rerum aliter fieri esse. Sap. 18. sect. 15. 16. Sir. 39. sect. 36. Omnia enim cum non habeant quae timeant, contra leges agunt: neque aliter Homo potest ad summum fastigium uenire, nisi manu semper agitata se ad salutem suam dimicandi tenore funda uerit. Eccles. 3. sect. 15. 16. Eccles. 3. sect. 14. 7. sect. 15. Deus enim per suam sapientiam ita ordinauit, ut aeque bene sit αντιπάθεια sicuti est συμπάθεια, quo spectaculo Natura mortales ad eius secreta contemplanda & eruenda uoluit promouere, ut si alter alterum perhorreat, Inuisus Inuidentis defectus resarcire uel mederi possit: Sir. 42. sect. 25. Causa sympathiae & antipathiae. Quapropter Heraclitus Naturam e Bello genitam, & Homerus Contentionem uocat: Homo est sui ipsius hostis, Causa dissolutionis & mortis est Regnum hoc nostrum in se ipso diuisum, intestinum uidelicet duellum, siquidem in corpore microcosmico, propter coniunctionem rerum aduersarum perpetua lucta, ac conseruator & destructor sanitatis latet, quo nomine Sancti, mortale corpus uocarunt Infernum ac Purgatorium, in quo semper belligerandum est. Sir. 38. sect. 15. Ideo cum in uitae Republica, Mortis Anatomia Hospitium inuenit, Natura medicos ministros esse praecepit, ac separatores, non magistros uel compositores. Remedia enim praeparationes, separationes, & exaltationes requirunt, antequam latentes & ligatas uirtutes explicare possint. Quemadmodum autem omnia Igne probantur, ita etiam Examen scientiae medicinae in igne debet fieri. Medicina & Chymia non possunt separari. Manifestat enim Chymia, ( non illa qua impostores ad suas Dealbationes & Rubefactiones utuntur, ) non solum Uera simplicia, Magnalia, Arcana, Mysteria, Uirtutes, Uires sanationem concernentes, uerum etiam ad imitationem Archaei Uentriculi seu Chymici Naturalis Innati docet segregare quodlibet mysterium in suum reseruaculum, & medicamenta infelicibus uestimentis obducta debita separatione ab impuritatibus & corruptibili ad foeda superficialium & externorum Elementorum commixtione expedire, ut pura illa Crystallinaque materia, seu Natura simplex exhibeatur corporibus: Sed hanc a carceribus & captiuitate expedire, Hoc opus hic labor est. Digna prouincia in qua omnes medici senescant, & plenae exercitationis, sine siquidem Philosophia Chymica omnis Medicina mortua est: Absque Alchymiae cognitione neque Theorica neque Practica Medicina esse potest. Qui illam difficultate perterritus recusauerit, frustra morborum loca inquirit. Non ergo imitandi sum hac in parte Uulgares nostri medici, qui ex aliorum uigiliis, & laborum inuentis suae ignauiae patrocinia quaerunt, & praeparationem medicamentorum Pharmacopaeis maxima ex parte negligentibus & auaris ( de conscientiosis & sua fideli diligentia Reipub. tanquam Alchymiae Uulcani inseruientibus hic non loquor ) maximo aegrot antium incommodo committere solent. Per hanc enim artificiosam corporum resolutionem in conspectum uenient proprietates, quae antea compositionis uirtute occultabantur. Per illam insuper tanquam artificialem quandam cynosuram, Chymiatri uela, non modo ad omnes Naturae oras, sed etiam ad ipsum totius Creaturae, singularum etiam eiusdem abstrusissimarum uirtutum, admirationem, contemplationem, perceptionemque fecerunt, & insignem in plurimis sunt assecuti scientiam: nec immerito. In hac ergo uera corporum Analysi, & uitali Anatomia, oportet medicum esse exercitatum ( ut supra dictum ) quia nulla est constans proprietas ullius corporis, quae non uel in Sale, uel Mercurio, uel Sulphure eiusdem corporis deprehendatur. Uegetabilia comprehendunt plantas, arbores, zoophyta: Primo autem Corpora omnia composita inferioris globi in tres ordines uel choros distribuenda sunt, in Animalia, Uegetabilia & Mineralia: Indiuidua deinde horum omnium diligenter examinanda, & Indiuiduorum partes: Animalia, bruta per ordinem Reptilia, Narantia, Uolatila, Quadrupelia. Ita in ueniemus in singulis ordinibus illustres trium primarum differentias: Est enim in officina Rerum Sal animale, uegetabile, minerale: animale, uegetabile, minerale Sulphur: Mercurius item uegetabilis, animalis, mineralis. Prima Rerum facies fuit pura, integra perfecta sine corruptione & morte. Summus enim & omnium opifex Deus, sua uoluntate propter infinitam gloriam suam creauit omnia bona, ut omnia eum glorificarent, & sancte incorrupteque secundum praescriptum ordinem uiuerent. Homo primo sanus creatus est, ( morbienim primam originem non ex uiro sed lex muliere ducunt ) uerum ingressus in mundum, peperit aditum ad mortem, quia apparuerunt duo contraria, externum corruptibile & internum integrum, sine corruptione subsequente diu non potuerunt in uno stare. Sirac. cap. 38. Post praeuaricationem igitur & defectionem ab unitate ad alteritatem, maledictione Diuinanouae superuenerunt Tincturae ( ἰλιὰς τῶν κακῶν ) quarum mixtione in calamitosam sortem, una cum calamitoso mundi socio, transplantata est totius Creaturae pulchritudo: sect. 15. Morborum calamitate & superuentu Transplantatio. Impuritas puris radicibus adiuncta, eaque fuit morborum praedestinatio. Morborum enim radices in certis indiuiduis uel speciebus seorsim non consistunt, sed implantatae & permixtae puris primisque rerum seminibus: Creaturae facta: Nutrimenta uero rerum Naturalium, fructus sunt seminum, in quatuor matricibus uel Elementis uigentium. post defectionem tam ratione creationis, quam propagationis hostem in sinu suo gerunt mortales, morbos ac mortem suam innata contrarietate ac corruptione causantem. Natura igitur ut iam est, nil in hoc ambitu sublunari nobis puri dedit, sed omnia permultis miscuit impuritatibus, ut istam nobis Chymicam scientiam ab infantia noscendam esse, ceu quodam necessitatis stimulo inculcaret, ut dume Paradiso in huius mundi suburbium expulsi, in utriusque Limi Uisibilis & Inuisibilis admiratione, inuestigatione, & cognitione Terram id est totam mundi machinam coleremus, & in parando uictu, aliisque ad sustentandam hanc praesentem uitam necessariis, tanquam Naturae operarii non in umbra sed in sudore uultus occuparemur, hoc pacto industriam nostram in hac Terra Laboris, per impositionem Crucis patienter ferendae, ad consequendos Terrenae & Coelestis Sapientiae fructus excitaret, ne socordes inerti ac turpissimo tabesceremus otio, aut nil agendo ( ad omnia uitia & peccata procliuiores ) male agere disceremus. Qui discit Deum & se ipsum cognoscere, ille beno Terram coluit. Nimia licentia homines deteriores fiunt aut brutis similes: Labore autem pellitur Otium Sathanae puluiuar. Et hic est uerus Creationis Hominis Finis, ut in Dei Timore & amore proximi, amissa recuperando Terram laboret, non ut otietur, sed ut in Lumine Naturae, non secundum suam, sed secundum Creatoris uoluntatem ambulando, Instrumentum, Habitatio, ac Tabernaculum Dei maneat, & ad euitandas malas & otiosas cogitationes, in Uiis Domini ambulet, hoc est in suis operibus per obseruationem Temporalium & Coelestium considerationem, miracula Dei per Naturam inuestiget, Inuisibilia Dei opera manifestet, celebrans ad mirando infinitam Creatoris Sapientiam, Potentiam, & indesinentem erga genus Humanum in operum suorum mirabilium, magnalium & mysteriorum indagandorum patefactione, Bonitatem. Sed relictis iam alimentis ad medicamenta ueniendum est, in quibus nemo tam stolidae ceruicis ( nisi frugibus inuentis malit adhuc ad modum prioris hirsutioris aeui glandibus seu putaminibus cum nucleis uesci ) qui hanc artem improbabit Separatoriam, quae Bonum a Malo, Utile ab Inutili, Narcoticum ab Igne, Spiritum mineralem ab Anthos, Homogenea a Heterogeneis, Uenena a Medicinis & Balsamis salutaribus, Lucem a Tenebris, Uitam a Morte, Diem a Nocte, Uisibile ab Inuisibili, Coeleste Purum, Nucleum, Medullam, a Terrestri Impuro, Corticibus, Membranis, Inuolucris, Testis, Siliquis & Faecibus, Uestimenta & Domicilia medicamentorum corporibus humanis ad uersa, ab Incola Anima, mysterio Superelementali, Quinta Essentia plane corporum nostrorum Balsamo Interno, conueniente, amica & correspondente rite secernere & separare docet, ut colligatur essentia illa uiuifica saltem, cuius facultas solutis uinculis exurgens altius & promptius se promit, & uires multo quam antea maiores profert, & corporibus sanandis efficaciores. Solae Purificationes sunt uera Correctiua omnium Remediorum. Sicut mors separat aeterna & caduca, ita Uulcanus bonum a malo, Quintam essentiam a corpore. Uenenata enim omnia Balsamum habent Humanae Naturae consentaneum, & nullum Uenenatum est Animal, quod Ueneni sui Antipharmacum in se non contineat & in suo genere bonum sit, & dum Homini est Uenenum, alteri animali saepe est familiare alimentum: Sir. 39. sect. 39. 40. Ita araneae gallinis ac passeribus prosunt, bufones serpentibus, serpentes ceruis & ciconeis: Forma autem hae medicamentorum extractae plus operantur, quam cum sunt in materiam immersae, quae potentiam & operationem Arcani impedire & infringere solet: Imo Anima seu Forma uniuscuiusque Rei specifica, multo, & plures & praestantiores uirtutes operationesque habet, quam uel ipsum corpus, uel eiusdem Rei materia: siquidem omnis Res habet esse a Forma, quanto ergo magis de Forma, tanto magis de Entitate: Id quod Chymiae osores propria conscientia coacti, & oculari demonstratione conuicti, inficias ire nequeunt. Rationes cur Spagyrica medicamenta debite praeparata multis officinarum mixturis Heteroclitis sint praeferenda. Et hinc commoda plura sequuntur: Primo, quod ratione minoris quantitatis medicamenti facilius & liberius multo aegri ipsum capiant, cum plurimi saepe ita sint difficiles, ut uitam potius cum morte commutare uelint, quam illarum crassarum & turbidarum potionum, complexionem humani corporis corrumpentium, plenos haurire calices, quas etiam ipse Medicus praescribens, & Apothecarius miscens in casu simili bibere exhorrescendo recusarent. Secundo, quod horum usu etiam reiterando non laedatur uentriculus, cum nil obstet, quo minus actionem suam praestent ( separata enim in uentriculo naturali impetu ad notiora feruntur sine impedimento diuersoria ) & citissime corpus afficiant, & ab ipso afficiantur: ac ila asperae ac terrestres ipsorum partes interioribus adhaerentes ulcerare, nec saepius utentes ( sicuti per frequentem uulgarium usum ) ualetudinarios facere possint. Tertio, quod ex iis essentiis omnis nociua qualitas ( si tota prima praeparatione auferri non possit ) aliarum tamen exquistissimarum permixtione omnino adimatur, aut saltem facilius obtundalur: Et quod diffiteri non possumus; Ars haec Spagyrica adeo necessaria est, ut sine magno discrimine illa carere medici non possint: Nam in re una simplicique saepe substantiae sunt dissimiles, saepe contrariis proprietatibus insignitae, quarum una noxia, reliquae salutares, ut in opio, melle apparet, quae sine substantiarum separatione huius artis adminiculo perficienda dignosci neutiquam possunt. Galenistae etiam solo huius artis beneficio tueri possunt suas Maximas, affirmantes omnia amara calida esse, cum tamen Opium, quam uis summe amarum stupofaciendi uirtute excellat: Rosa item & Cichorea licet amarae, nihilominus ad refrigerandum adhiberi solent. Responsi huius nodus Cultri Anatomici Ignis uidelicet henesicio dissecondus est, & sic substantiarum facta separatione dignoscemus Simplicium Temperaturam, & reperiemus in Opio Sulphur dulce Narcoticum, Sal amarum calidum subtili resolutione penetrando sudores mouens, sine ulla ui stupefactiua. Uenenum redactum in Arcanum non est Uenenum, sed praestans medicina: Et quod merito admirandum ( proui solertes medici norunt qui ex incommodis sciunt elicere commoda & utilitates ) Uenena metallica licet pernitiosissima, huius artis ministerio & Ignis iudicio, eatenus posse corrigi & emendari, ut sine noxa tuto possini corpori ingeri, sicuti Arsenici, effrenatae malignitatis exemplum per salem petrae artificiose Uulcani beneficio fixati, manifestam fidem facit. sic Planetae Terrestres liberantur a sua Lepra: Mineralia enim, quorum spiritus subtilitate nostros uincunt, & lapides pretiosi a medicamentorum numero excludi non debent: & ingratissimi foetores per digestionem in suauem uertuntur odorem. Rite praeparata Uegetabilibus longe praestant in curandis morbis. Primo, quod molliori materiae, qualis est Plantarum & Animantium, tanta uirtus, fortesque operationes imprimi non potuerint, quandoquidem difficulter cas retinere posse uidentur: Fieri etiam non posset, ut Uegetabilia corruptioni obnoxia corpus Humanum a corruptione uindicarent, sicuti perfectorum metallorum spiritus, nullis corruptionibus obnoxii, faciunt. Secundo manifestum est, mineralia & imperfecta metalla, magnis uirtutibus medicinalibus dotata esse, ut in Chirurgicis medicamentis apparet, ubi uix ullum unguentum praeparatur, in quo non imperfectum metallum uel minerale admisceatur: Ergo absque dubio perfecta longe maiores uires ab Omnipotente acceperunt. Tertio, quod Naturae Animantia & Plantas non uni alicui actioni, sed multis uirtutibus functionibusque aptas gignere cupienti, minime licuerit ita contemperare mixtionem illorum corporum, ut uires illas admirabiles consequerentur, & solidam stabilemque Balsami Naturam admitterent. Quarto quod lapidum generatio temporis interuallo absoluitur maiori, breuiori autem absolute perfectorum corporum: Natura igitur longitudine temporis adiuta, maiore agendi facultate lapides pretiosos, aliaque metallaria corpora exornare potuit: Uarietate enim officiorum sensibilium & mobilium non distrahuntur. Adde quod lapides pretiosi merito ceteris commendabiles sint, propter summam ipsorum temperiem & splendorem, qui in Granato Bohemico uix ullo ignis ardore domari aut corrumpi potest: idque propter solam spirituum fixationem, quae in ipso satis percipi potest: qua ratione etiam Auri uires in curatione morborum aemulatur, & Rubino Orientali, sustinente Ignis examen uix tot horis, quot alter mensibus, merito in usu medico praeferri debet. Gemmae sunt stellae Elementares. Hoc etiam hic obiter notandum est, quod Gemmae suum Colorem, Formam & Tincturam, per Astrorum formationem a metallis accipiant, secundum intensionem aut remissionem colorum, sunt enim metalla transplantata. Nam Rubini & Granati, auri habent Tincturam, Sapphiri & Turcoides argenti, Smaragdi & Chrysolithi cupri, Hiacynthi & Topasiu ferri, Adamantes stanni, Saturnus glutinamentum cum pondere submi nistrat, sicuti e factitiis illis & ementitis gemmis e minii & silicum alborum puluere proportionabiliter mixto, addita forma metallica, per Ignis artificium ad oculum demonstrari potest. Et quam uis Naturalibus ac genuinis colorum pulchritudine non cedant, pondere tamen & mollitie fucus & adulteratio ab intelligentibus Lithotomis facile deprehenditur. Lege manuale Theophrasti. Mineralia Hominis sanitati conducunt. Si forte qui sint, qui ex simplicitate dicant, Metallorum usum in medicina nullum esse, saltem in ciuili uita, quamuis sint Elementorum fructus aeque bene ut Animalia & Uegetabilia, non ad Hominis nutrimentum, sed ad medicinam creata in Hominis gratiam, neque illorum perfectorum praecipue ullam esse cum corpore humano conuenientiam ac similitudinem, licet illorum trium primorum etiam Homo particeps sit, sciant Animale, Uegetabile, & Minerale sperma unum habere ortum, differre saltem Loci & Receptaculi Qualitate. Dum enim corpus humanum accipit suam medicinam e mundo, quia mundus est, inde sequitur omnia mineralia homini conducere quodque applicatum ad suum minerale in corpore physico contentum. Animalia, Uegetabilia & Mineralia principia, ug 3 na eademque per omnia sunt, sed uaria Receptacula. Aliud enim est Uegetabilium, aliud Mineralium, siquidem omnia haec descendunt ab uno genere principali principalissimo, & generalissimo ( quod est generale semen omnium rerum seu primae materiae subiectum, postea in tria principalia genera diuidendum, Animale, Uegetabile & Minerale ) a quo Natura recipit Argenti uiui Naturam ad creandum omne aliud compositum. Omnia sunt ab uno principio, & tendunt ad unum: In Nocte Orphei & Hippocratis Orco, omnia sunt unum, attestante etiam πανσπερμία Anaxagorica, male ab Aristotele intellecta & inique incusata: Sic etiam Spiritus uitae unicus est per totum corpus humanum, sed quo ad corporis partes, qui bus inest, uarius. Sed postquam unica illa Natura Essentia & materia Rerum omnium in hanc mundanam progreditur scenam, secundum Dei uoluntatem, quae est Specificum Omnis Creaturae, uaria & multiplicis distinctionis mirabilia in itinere induit corpora, iuxta Loci & Receptaculi dispositionem & uarietatem: secundum spiritus etiam uniuersalis agitationem & operationem: hic crescunt Uegetabilia, illic Mineralia proueniunt, isthic generantur Animalia, & unum cedit semper in Nutrimentum alterius. Hic enim ordo sublunari Oeconomiae praescriptus est, ut Mineralia Uegetabilibus, haec brutis, brutaque hominibus alimentum suppeditent, quod fieri non posset, nisi natura unius esset affinitate participans naturae alterius, & hoc propinquitate, & uicinitate primi generis, a quo omnia processerunt. Ex uno ergo fonte procedunt omnia, & post absolutum pensum, relicta Uanitatis statione reuertuntur ad loca sua, immutabili quiete beata: Rom. 8. Uide Apocalypsin Hermetis Paracelsi. Spiritus ille uniuersalis totam agitans molem ( Agrippa uocat subiectum omnis mirabilitatis, Ens nullo sensu comprehensibile ) qui omnia in omnibus operatur & orbem Terrarum impleuit, Dei Numen, totum mundum in se complectens. Anima mundi est uita quaedam unica, omnia replens, colligans & connectens, ut ex tribus generibus Creaturarum, Intellectuali, Coelesti & Corruptibili unam reddat totius mundi machinam, per uirtutem quam habet ab Idaeis, omnia tam naturalia, quam artificialia foecundat infundendo illis proprietates occultas quas Quintas Essentias appellare consueuimus. Auicenna uocat Animam mundi diffusam in omnibus rebus, fretus autoritate Platonis, Arabum & Chaldaeorum, absque omni tamen superstitione & cultu idololatrico audiendum hoc, habito interim uni Deo honore & gloria sua quam alteri non dat: Natura inquam media, infima supremis Harmonico quodam concentu coniungens ( & nunc Animalis nunc Uegetabilis nunc Mineralis pro subiecti & receptaculi diuersitate uocatur ) stupenda operari solet in tribus Naturae Familiis, sicuti inter cetera, etiam in puero Silesiaco, nostro saeculo memorabili manifestatum fuit exemplo, in cuius ore produxit non aureum sed auro obductum maxillae sinistrae inferioris dentem, quem olim Pragae in aula Illustrissimi & Laudatissimi Prinprincipis D. Petri Ursini a Rosis, & c & uidi & contrectaui. Natura Dei Imago est Ignis Inuisibilis seu uigor Igneus quo cunctae res multiplicantur. Hermetica Philosophiae ac mirabilium Dei operum Indagatoribus solertissimis, qui abditarum in ipsa Naturae maiestate causarum secreta rimantur, nihilque quod sciri possit, ignorare uelint ( siquidem ea quae naturalem ordinem excedunt perscrutari non sit uetitum ) miraculum hoc ludentis Naturae minus est mirabile, cum ex occultioris Philosophiae penetralibus sciant, eundem illum Spiritum, & Naturam mineralem, quae in Terrae uisceribus producit Aurum, etiam in Homine esse: Natura saepe in suo magisterio ludit & laetatur de suo magistro, & de sua arte & uiribus. Ille Spiritus in auro, idem est cum Spiritu generante omnium Creaturarum, estque eadem & unica generatiua Natura per omnia diffusa: Hic Spiritus nunc Naturale corpus assumpsit: Primum mouens & Naturae rector in omnibus rebus naturalibus est, conseruat omnia, & ab illo sunt omnes res, omniaque inferiora Harmonico quodam concentu regit: Scribit Albertus Magnus suo tempore in corporibus & capitibus suspensorum quorundam fuisse repertum Aurum: In libro Mineralium dicit Aurum ubique reperiri: Non est res, inquit, sine quatuor Elementis Elementata, in qua non inueniatur Aurum Naturaliter in ultima subtiliatione: Et ideo affirmant Philosophi Mysterii sui materiam ubique reperiri, quia in omni re Elementata consistit. In mineralibus. Item probat Albertus, quod maxima uirtus mineralis est in quolibet Homine, & maxime in capite inter dentes: & suo tempore inuentum scribit in sepulchris antiquorum mortuorum inter dentes aurum, in granis minutis, & oblongis, quod esse non posset, nisi in Homine esset illa uirtus mineralis, quae uirtus mineralis est in Elixire Philosophorum. Sic Morienes praestans ille Philosophus, Chymiologiae scientissimus & in ea exercitatissimus, cum Regi Calid interroganti de Elixiris materia respondisset: Ex te est o Rex, & tu eius minera es: Lullius fuis diuinus ac comsummatissimus Philosophus, immerito a Paracelso culpatus. nequicquam de eadem a Raymundo Lullio Magisterii scrutatore haud scio an solertiori an diligentiori discrepauit, cum materiam suam ex re uili & impreciabili se traxisse dixisset. Riplaeus in Portis utrique suffragatur: Memento Hominem esse nobilissimam Creaturam, in quo est quatuor Elementorum proportionatorum per Naturam, Neutralis Mercurialitas, quae omnino nil constat producitur per artem ex sua minera. Materia lapidis dicitur esse in omnibus rebus ratione primi mouentis in rebus naturalibus, qui Spiritus Uegetalis nuncupatur, quo nostra materia lapidis prae ceteris abundat, Spiritus hic tam est in animalibus, uegetabilibus, quam mineralibus lib. 1. cap. 19. Rhasin subiiciamus Riplaeo, ut qui ab eo non usque quaque dissentiat: Libro Diuinitatis, inquit, scias Res Naturae subtili artificio ita colligatas esse, quod in qualibet re, est res quaelibet potentia, quamuis actu non uideatur: Sed de his curiosius uerba facere supersedebo, alioquin congeriem Philosophorum ist haec confirmantium, non uulgaribus argumentis & a superficie rerum sumptis, sed rationibus firmissimis & ex intimis rerum uisceribus eductis, adducere huc possem testes uidelicet graues, & exceptione quorumuis Sophistarum maiores. Sed haec transeunter sint dicta. Porro Subtiliandi, Extrahendi, & Separandi modus Chymicus Galeni tempore deficiens, non admodum in usuerat, ( siliquas enim & cortices a nucleo non poterant separare, ) huic ipsi prorsus incognitus, quem tamen magno desiderio desiderauit inscius, ut ex ipsiusmet uerbis intelligere est, quando de simplicium medicamentorum facultatibus de aceti partibus calidis & frigidis secernendis se pericula omnia subiturum ait, si quam machinam inuenire queat, partium contrariarum separationis, ut in lacte sic in aceto: Lactis tria prima, Serum, Butyrum, Caseus coagulatus, omnis enim Terrestreitas est Sal. lib. 2. Qui si artis destillatoriae peritus fuisset, uoti sui hac in parte facile compos fieri potuisset. Neque uero Hippocrati aut Galeno pro dedecore aut opprobrio imputandum erit, quod haec ignorauerint: Deus enim & Natura ( quae Diuinorum operum ordo & series est, ac Dei potentiae illiusque uerbis & iussis obsequitur, ab eoque uires mutuatur ) nil facientes frustra, non omnia simul uno & eodem tempore generi humano profundunt, sed dona quibusdam saeculis particularia successiue communicant, nec uni omnia largiuntur, sed unicuique particulare donum distribuunt. Hinc apparet, quam dissimile fuerit multorum Ueterum iudicium, qui, si quid ipsi ignorabant, quod ab aliis sciri etiam in longinquis regionibus audissent, illius perdiscendi gratia, nullius non maris terraeque periculum subierunt: Sine dubio, si Galeni seculum in Paracelsi tempora incidisset, eruditionem eius sine inuidia ueneratus fuisset, nec puduisset eum Carbonum: & prout erat discendi auidus, ipsi Theophrasto, tam pro trium primarum separatione in accto, quam pro altiorum Magisteriorum & Elixirium praeparationibus communicandis, aliquot annis, gratis seruitutem seruire, & Ciniflonis, Argillarii, Uigilisue locum subire non recusasset: nullam denique non admisisset conditionem, quae huic tam praestanti scientiae perdiscendae adminiculo fuisset, frustra irascentibus Cholericis & Melancholicis Philerastis medicis, qui cum in Medicina Spagyrica uix fuerint Alphabetarii, neque de Creatione & compositione Interni Hominis Astralis quicquam sciuerint, multo minus de Mechanicis morborum Spiritibus, non erubescunt tamen, temere & praesumptuose absque conscientia pudoris cancellos data opera transiliendo in nunquam satis laudatum, & aduersariis suis millies meliorem Paracelsum, Germaniae immortale decus ( qui supra quam credi potest, omnium scientiarum Diuinarum & Humanarum absolutam habuit cognitionem ) magno conuitiorum numero insurgere, scurram circumforaneum, omnis Philosophiae inscium appellare non uerentur, illumque non intellectum cum proprio suo dedecore, irrito licet conatu malitiose opprimere: Uitae ipsius Oeconomiam odio prosecuti sunt uiperino, uitia exaggerantes humana: atque ita magna temeritate in semetipsos legem statuunt iniquam: Sine uitiis non uiuitur: optimus ille qui minimis urgetur, non uident manticae, quod a tergo est, quasi ipsi etiam homines non sint, atque iis ipsis uitiis, quae insectantur, uel maioribus obnoxii sint, uel aliquando fuerint, uel adhuc obnoxii fieri possint, & sic festucis fratrum intenti, nostras obliuiscimur trabes. Utinam illius temporis ambitiosi medici alios sua laude frustrantes ( secundum illum qui omnium Humanarum actionum & Artis Medicae Finis est, uidelicet ut Deum Opt. Max. amemus, & proximum quemque perinde ac nos ipsos ) in Theophrasti pectore serpentis oculum gestantes, non animaduersis suis defectibus, illum orientem solem potuissent ferre, ac pro dignitate & merito ipsum tractassent mitius: de pulsuum differentiis. imperfectiones eius humanas a nemine approbatas pari sustinuissent misericordiae affectu, quo Galenicae impietati Moisis Christique scholam irridenti condonarunt: sine dubio posteritati gratae Arcana sua diuinitus sibi concessa manifestasset clarius, minusque in uolute & truncate de Praeparationibus uerba fecisset: nec hodierna Respub. Spagyrica impiam quorundam, & maledicam illius temporis ingratitudinem etiamnum ad summum doloris experiretur sensum, constantiam & tractandi aequabilitatem in Theophrasti scriptis requirendo, & in processu mechanico Praeparationum ueritatem desiderando. Uide Paracelsum in Paragrano. Inde fit, ut paucissimi hodie reperiantur, qui ueras medicinas ex Theophrasti mente praeparatas habent, de quibus in suis libris copiose agit. Requirunt enim uere Philosophicas solutiones, mortificationes, cohobationes, resuscitationes & similia, quae sine uera Physica, Astronomia & Chymia intelligi non possunt: Medicus sit Astronomus, alioquin medicinam eius Seductionem & Imposturam uocat Paracelsus. nec sine temporis longitudine & taedio Philosophistis morae impatientibus molestissimo absoluuntur. Et puto hoc saeculum impium non dignum esse huiusmodi medicamentis. Saepe enim Deus propter peccata mundi, eiusque summam ingratitudinem sua μεγαλεια Hominibus indignis, iusto suo iudicio subtrahere solet: Ideo cum Icaro multi in magno mari submerguntur. 4. Qui etiam nunquam permittet manifestationem illorum Secretorum, praecipue in his periculosis & corruptis Temporibus, in quibus Honor & dedecus, Uirtus & uitium, Ueritas & mendacium a malitioso mundo aequiparantur. Columnae Medicinae. Omnes etiam fere Chrysopoeiae studio inflammati, medicamentorum debitam praeparationem negligunt, cuius Rei unica causa est, quod Ueram Philosophiam Paracelsi, eius Metaphysica non intelligant, librosque illos magnos a Theophrasto in Labyrintho medicorum indicatas, non prius diligenter euoluant, antequam ad praeparationes, separationes, & Analysin ueram Rerum Naturalium accedant. Philosophia, Alchymia, Astronomia, Physica, Uirtus, seu Medicina. Uideo etiam plerosque Chymicos qui se aulis committunt, splendore aulicorum negotiorum a ueritate abduci, & uanis aulicis adulationibus decipi, ut illa Dei magnalia uel negligant, uel potius ad huiusmodi stupenda Dei miracula reddantur inhabiles, ut iam tot annis animaduerto coepisse plures bene, sed his nugis deceptos finiisse male. Ex qua causa Spagyria haec Diuina admiranda & comprobata Ars ( licet de summa incertitudine pessimisque imposturis a tot saeculis semper suspecta ) sine causa a rudi plebe diffamatur ( quod plerunque rebus melioribus contingere solitum est ) ac cum altioribus scientiis etiam apud huic negotio intentos contempta iacet, & tanquam non de pane lucrando uilipenditur. Quae de abusu, impostura, & malis artibus dicuntur, non ea sunt propter quae res alioquin bona damnari possit aut debeat: Quae enim res, si ea abutaris, in Hominis exitium uerti non queat? Adeo, ut quo melior, eo exitiabiliores habeat abusus. Et quis audet se Thrasonibus Atheniensibus opponere, qui Lucem Tenebras, & Tenebras Lucem esse contendunt? Et habent suarum uanissimarum uanitatum, uniuersum fere immundum mundum defensorem: siquidem mundus non quaerit Ueritatem, sed suum proprium Honorem: Ideo Deus nos dat in sensum reprobum, ut inuicem odio & inuidia nos persequamur, & imminentis destructionis Regni nostri ipsimet causa simus. O fons Ueritatis & Sapientiae, aspice res nostras, & corda eorum, qui pio desiderio, ardentibusque uotis aduersus imminentem hanc metamorphosin dies & noctes reluctantur. Sed Altissimus dabit his quoque suo Tempore Finem: Et spero fauentibus superis, futurum breui, ut Deus aliqua excitet Ingenia, quae Ueritatem in scientiis & facultatibus ( siquidem Inuentio Artium nondum attigit ultimum finem ) in lucem proferant, Zizaniam scientiarum eradicent, & deceptiones ac errores scholasticorum refutent non uerbis, sed factis, non Syllogismis, sed Re ipsa: Quando enim Perfectum uenerit, appropinquante Renouationis & Regenerationis tempore, omne Imperfectum necessario cadet: ubi enim Superbiacum Titulo & Gradis ac claro Nomine, ibi nulla Humilitas, nulla Uita Christi, nulus Spiritus sanctus, sicuti in multius manifeste apparet, qui Ueterem Hominem e Spiritu Sydereo dominari permittunt. Deus interea omnes amatores ueritatis suo Spiritu Sancto illuminet, & e uinculis profundarum Tenebrarum & contentionibus eruditorum Putaticiorum nunquam cessaturis clementer eripiat. Iu. Qua Uirtute, Et Quomodo, In Corpus Humanum Medicina Agat, & morbos expellat. In libro de flatibus. Quod medici uulgo digladiantur, num secundum Hippocratis oraculum Contraria Contrariorum, an uero secundum Paracelsum Similia Similium sint Remedia, obseruandum est horum duorum axiomatum locutiones, quam uis specie dissimiles repugnare uideantur, in Anatomia Naturae admitti. Ita Philosophorum mentem multi non assequuntur, quod non intelligant, quae apud illos discordia esse uidetur, bellam esse concordiam si tempestiua & consona interpretatione conciliatur dissidium. Medicina enim nihil aliud est, quam appositio illorum quae desiderantur, uidelicet uirium & Balsami refectio, & ablatio eorum quae redundant, scilicet impuritatum morbosarum: Ergo non ad ueratur Paracelsus Hippocrati asseueranti famem cibo, sitim potu, repletionem euacuatione, inanitionem refectione, laborem quiete, quietem labore curari: & in uniuersum Contraria Contrariorum esse Remedia: Sed Galeno manifeste aduersatur, qui Contrarietatem Hippocraticam ad nudas illas qualitates ab Hippocrate damnatas praecipue accommodat, primas enim & praecipuas Curationum Idaeas ad Refrigerationes, Calefactiones, Humectationes, Exiccationes, harumque complices errore infelici refert. Solae Remediorum Naturae, ut supra dictum, seu δυνάμεις ] /gr ] Hippocrati¬ cae morborum sunt medicatrices, medicus uero minister. Et haec eadem Natura, Uita uidelicet nostra, & Balsamus seu Mumia Balsamita, corpus a corruptione quauis defendens, per medium Salini liquoris id est Balsami inferioris, e superiori in inferioribus enati, haec inquam eadem Natura nostra ( quae interdum miracula edit, medicorum ope frustra implorata, qui magno Nominis sui opprobrio & Artis medicae dedecore nimis tempestiue conclamando aegrotantem suis Prognosticis reliquerant ) corporis Humani proprius sibimet est medicus, qui ab extrinseco medico nil aliud requirit, praeter Instaurationem, aut ut uulgo loquutur fortificationem, exteriore medicamento repurgatissimo, partique peccanti Natura simili non accidente adhibitam: Atque sic Balsamum Medicinale Balsamo Uitae seu Radicali & Naturali propter sympathiam & symbolum commune, instar coadiutoris & symmistae succurrit. Inde labefactas uires Naturales reassumit, quibus recuperatis per se potens est, tanquam interna & congenita Antidotus, omnes inimicos suos a sua monarchia pellere, uirtute sola Uitalium facultatum: Natura similibus curat. Aegra enim corpora qualitatibus contrariis curare uelle, nihil aliud est, praeterquam Naturae bello intestino satis labefactatae, bellum intrinsecum in totalem sui ruinam mouere: Adde quod contraria se mutuo non recipiant: Et si mutuo se non recipiunt, nec in se mutuo agunt, nec a se mutuo patiuntur aliquid: ubi igitur actio & passio uera non est, ibi etiam effectus Naturalis uerus non sequitur. Ergo medicamenta, non possunt esse contraria loco affecto, sed oportet ut illi sint cognatissima, & eandem habeant ( ob Harmoniam macro & microcosmi ) Naturam Externam, quam locus iste affectus habet Internam, ut Natura Interna istius deficiens confortetur & iuuetur superabundantia Naturae illius Externae: Ideo uocatur Microcosmus, quia totus mundus hominem conseruat, nutrit, & curat: Dum enim fructus Terrae, Aeris, Aquae, Ignis Microcosmi aegrotant, oportet ut sui similibus fructibus Macrocosmi restituantur: Et sic Natura Naturam suam confortat & iuuat: Natura autem a Natura sua confortata & adiuta, expellit fortiter omnem inimicum suum, cum Naturaliter omnis Natura conseruatiua sui maxime est: Atque ita Naturam habemus non modo sociam, sed amicam & officiosam adiutricem, siquidem illa sola est genuina medicatrix omnium morborum, teste etiam Galeno in lib. suo 13. method. Primum mouens omnis curationis, quippe absque cuius robore uel uigore omnis medicina inutilis est, atque frustranea. Natura conseruata in sui Temperatura in se ipsa est medicina, & suis infirmitatibus ipsa medetur, per innatam Mumiam, & ubi ipsa Interna Natura recusat esse medicina ibi omnes morbi sunt lethales. Scitum enim nimis hoc est, Rem omnem Naturali quodam instinctu cupere perfici & conseruari: Ex ad uerso a destructione sui uehementissime abhorrere eamque quantum potest, auersari: Corporis nostri partes gladio aut alio quouis modo offensae, hoc nobis quotidiano probant experimento: Laesi enim Naturae ueluti accurrentis opem sentiunt praesentaneam, & adeo indefessam, ut non prius quietura sit, quam profligato uulnere deformi, laesas partes pristinae restituerit integritati. Quod autem aliqui dicunt Contraria contrariis curari, bene dicunt, si non respicientes ad qualitates sed uirtutes contrariae Naturae hoc dicunt. Tot enim sunt uirtutes Naturae ad uersae uel malae, quot sunt uirtutes salubres siue bonae: Et harum bonitas semper in conseruatione Naturae, sicuti illarum malitia semper in destructione Naturae occupatur, & consistit: Si ergo illae uolunt destruere, hae in subsidium datae sunt Naturae laboranti, ut bonitate sua duplicem Naturae bonitatem conseruent, expellant autem & uincant malitiam illarum: Sic recte aduersae uel contrariae uirtutes Naturae malae aduersis & contrariis uirtutibus Natura bonis expelluntur & uincuntur: Sed qualitates contrariae, qualitatibus contrariis non tolluntur, uerum magis ambae irritantur, & ad pugnam prouocantur: Ex quapugna maior sequitur Naturae Infirmatio, quam Confirmatio, quoniam Natura non Qualitas est sed Uirtus, Uirtutibus etiam non Qualitatibus iuuari uult si contra inimicum malum suum praeualere & pugnare feliciter debet: Non enim medicus est qui morbum profligat, sed Natura ipsa ( quae est Interna Mumia seu Balsamum Internum ) malum sibi ipsi aduersum omne expellit si deficientibus propriis uiribus eius Internis, Externis uiribus illi subueniatur a medico suo ministro: Quamuis saepe optimum medicamentum sit, nullum adhibere medicamentum, & operationem soli Archaeo seu Arti Naturae committere, Interni enim corporis Natura plures morbos pellit, quam medicus cum sua medicina. Cessante Naturali medico, incipit Internus medicus. Quare si in pestilentia ardente, opio frigidissimo cura perficitur aliquando, non propter opii frigiditatem perficitur illa, sed propter uirtutem uenenatam specificam opii quae maior est in gradu ueneni quam uenenata uis pestis illius occulta: Atque sic Natura Uenenum Ueneno interficit, malum minus per malum fortius cogit: Et ita tam bonis quam nociuis armis contra hostem pugnat, ut sua salua retineat, illumque quocunque modo e suo peculio profligat: Sicut enim hyems aestatem non tollit, & aestas hyemem non pellit, sed unum alteri succedit tantum, sic qualitas qualitatem nunquam tollit: Sine uirtute enim qualitas mortua est, & accidentalis tota, & per consequens, uitam & substantiam praestare nullam potest, quod tamen medicinam aliquam facere necesse est, si Naturam iuuare debet. Et hic etiam obseruatu dignum Radices morborum in corpore Humano neque calidas esse neque frigidas, sed cum nihil esse possit sine colore, ita etiam morbus calidus aut frigidus sesse dicitur, licet illa accidentia & excrementa sint saltem morbi signa, non morbus ipse. Morbi enim pernitiosissimi corporis proditores, non e materia corporis, seu quatuor humoribus oriuntur, sed e Natura seminis seu a Trium Principiorum. Astris & Mechanicis Spiritibus Inuisibilibus, qui spiritus cochleis & conchyliis suam etiam domum & habitationem externam fabricat. Fabricatores morborum ac Inuisibilia haec Astra ueteribus fuerunt incognita: Medicina est spiritus ( non corpus ) soli mago uisibilis: Ideo in simplicibus corpus seu Terra relinquenda, & uirtus, Coelum, seu Astrum accipiendum: Nam in Microcosmo & medicina seposito corpore impuro, necesse est, ut uita pura in uitam agat, spiritus in spiritum, sicuti sol intangibilis niuem liquefaciendo euanescere facit: Ea siquidem omnium Arcanorum Natura, ut sine materia & corpore operationes perficiant, quandoquidem morbi etiam non sunt corpora: Et haec est uera & uiua Anatomia. Hic Mechanicus & Fabricator morborum in sua Radice & Origine debet superari & tolli, sicuti in Semine tota arbor potest destrui, non in Ramo: sic Faber Mechanicus seu principium generationis pyri suam habet in Radice habitationem non in Ramo. Paracelsus in Tinctura physicorum. Ita iniussa gramina dum uirescunt, impediuntur quo minus crescant, per Terrae corruptionem non euulsionem: ubi Centrum, Radix, & Semen morborum euelluntur & sanantur, tunc omnia sunt bene peracta: In primo Tractatu secundi libri Chirurgie magnae. Non fumus ab igne exortus, sed ignis ipse extinguendus: Medicus enim, qui ex complexione medetur, similis est illi, qui ignis flammam innocuam cupit extinguere, relicta pruna seu carbone ignito: Gradus & Complexiones in morbis non considerantur. Illud quod ex semine nascitur, non pro morbo iudicandum est, sed Radix seminis uires complectens in curatione aggredienda. Paracelsus autem dum similia similibus conseruari & contrariis destrui affirmat, non respicit primas nec secundas qualitates, quas semper Relollaceas seu in ualidas uocat, sed substantiam saltem Cherionium, δυνά¬ In libello de Antiqua medicina. μεις Hippocraticas & Uirtutum, ut uidere est 18. cap. Tract. primi secundae partis Chirurg. magnae, & aliis in locis. Similia dicuntur morborum Remedia, quia ex eadem Anatomia Naturae ducuntur, quia Signaturas, Proprietates, & Radices similes continent: Contraria uero, quia defectus & desideria resarciunt, quia amica saturitate spiritus & impuritates consentaneas deliniunt, resolutiones, consumptiones & tacitas ablationes moliuntur. Quilibet enim morbus suo propriato proprio curari debet. Similia autem similibus conseruari hoc pacto intelligit, Salem uidelicet Sulphur & Mercurium microcosmi per Salem Sulphur & Mercurium macrocosmi analogice conuenientem: Et sicuti lin microcosmo uaria sunt Sulphura ( aliud enim capitis, aliud cordis & cet. ) Mercurii item uarii, & uarii Sales. Sic erium in magno mundo his correspondens apparebit uarietas Sulphuris, Salis & Mercurii in herbis & mineralibus: Ignis ministerium illorum conuenientiam, repugnantiam & differentiam manifestare solet: Et quia omnes materiales morbos distribuit, secundum tres illas substantias, e quibus corpora nostra sunt composita, & secundum superfluitates excrementitias a cibo & potu prouenientes: Morbos a Sulphure accenso ortos ( siquidem Sulphur uiis quatuor destruitur & exaltatur, uidelicet a quatuor Elementis ) in corpore Humano uocat Sulphureos, ut sunt omnes Inflammationes & Febres: A liquore prouenientes uocat Mercuriales: Mercurius enim seu calore digestiuae Uirtutis accidentalis, uel calore Exercitationis, uel calore ex Astris exorto exaltatur supra Naturalem gradum tribus uiis: Calore namque digestionis destillatur, & facit Apoplexiam cum suis speciebus: Calore Exercitationis sublimatur, & facit Maniam & Phrenesin: Calore Astrorum praecipitatur, & facit ex esculentis & poculentis Tartaro abundantibus Podagram, Chiragram Artheticam: A Sale excitatos uocat Salinos & Nitrosos ( Sal namque per exaltationem uia quadruplici laedit sanitatem & graues morbos producit, Resolutione, Calcinatione ( per amissionem liquidi & humidi Temperamenti ) Reuerberatione, Alcalizatione, ut sunt ulcera, Scabies, Serpigines, Impetigines, Pruritus & eiusmodi, qui omnes Salis resoluti morbi sunt. Causa destructionis Salis, Crapula digestionem destruens: Luxuria immodica, causa Resolutionis Salis microcosmi: Astra etiam deturbant Salem ex suo gradu: Sal illud in omnia genera Salium transmutari potest, & qualis est transmutatio, talis etiam est morbus. Dicit igitur Sulphur accensum in corpore microcosmico, Sulphure macrocosmi Harmonice conuenienti esse curandum, sed qui finem illius propositum respicit, tale Remedium morbo erit contrarium, ad extinguendum enim tale Sulphur in corpore accensum ( febrim puta si Ignis sit uniuersalis, & scaturiginis initium in corde habeat ) uult ut sumatur Sulphur appropriatum ( non liquor Mercurialis nec Sal ) qualia multa in Naturae Horto, & Familia Herbarum ad Mineralium reperiuntur, ut Sulphur Uitrioli, Nitri, Salis uulgaris & similium. Similiter docet ulcera sper Sales excitata ) debere curari per Sales: sed si scopus ipsius animaduertatur, tales Sales sunt contrarii illi, qui malum excitauit, & ipsi malo aduersantur: Sunt enim incarnatiui & consolidatiui, ut Thus, Mastix, Myrrha, Aloes: Inde liquet quod Salem quandoque etiam nominet omne id quod liquescit, & resoluitur in humiditatem aqueam, & siccando indurescit caloris beneficio, ut sunt Arborum & Herbarum succi inspissati: Omnis Terrestreitas est Sal. ut ergo tria sunt, e quibus medicina omnis oritur, Mercurius, Sulphur, Sal: Paracelsus Salis corrosionem sanat Consolida. ita etiam tria morborum genera, Mercuriales, Sulphurei, Salini. Quicquid ulceratur, curatur per Mercurium incarnantem: Quicquid in uisco stat, per Salem: Quicquid in igne, per Sulphur. Sulphuris dissolutionem restaurat Crocus. Hoc ergo subductis rationibus ratum sit: Medicamenta, ut utmorbo sint contraria, oportere tamen necessario illa Naturae esse plane amica: Pacem enim illa quaerit ab omni controuersia liberam, idque solum amicorum ope & auxilio, quae si succubuit, Medicorum opera frustra implorari solet: Mercurii nimiam sublimationem ingrossat aurum. E contra salua ipsa incredibilia facit miracula, sicuti Anno 1602 Pragae uidimus in Noua urbe in quodam Bohemo rustico nomine Matthaeo, circiter 36 annos nato: Natura nostra morbis medetur romotis impedimentis: Contra haec impedimenta aegritudinem causantia Naturam iuuamus. quidum per biennium mira & inaudita quadam gutturis dexteritate multoties apud bibulos iustae magnitudinis ferreum cultrum, in guttur suum satis amplum ceu uaginam, corneo manubrio prius intrudendo instar praestigiatoris dedita opera occultaret, superbibendo bonum hoc nomine impetratum cereuisiae haustum, & postea eundem iterum pro libitu ( singulari arte ) cuspide retraheret, nescio qua sua infelici & dementi temeritate postridie Paschatos eiusdem anni, eundem eatenus deglutierit, ut plane in stomachum descenderet, & ab ipso nullo amplius sartificio retrahi posset: Stupenda & uera Historia. & postquam ex apprehensione indubitatae mortis subsecuturae quasi semimortuus dictum cultrum septem integras septimanas & duos dies in suo uentriculo hospitatus esset, usu & adiumento Emplastrorum Attractiuorum e Magnete & aliis, cuspis eiusdem naturali impulsu, iuxta orificium stomachi exitum moliri coepit, quo deprehenso instanter petitum fuit a patiente ( multis tamen propter imminens uitae periculum factum dissuadentibus ) ut incidendo extraheretur, quod tandem precibus in omnis fortunae & ualetudinis dubiae tamen euentum a primario Regni & urbis Chirurgo Floriano Matthis Brandeburgensi die Iouis post festum Pentecostes hora septima matutina impetratum & feliciter Dei nutu praestitum fuit. Color excisicultri pollices transuersos nouem longi, nunc inter rariora Caesaris repositi, ( compluribus hominibus tam in aula Imperatoris quam in urbe incredibilis miraculi instar commonstrati ) ita fuit immutatus in stomacho, ac si per illud tempus in igne iacuisset. Rusticus autem spatio paucarum septimanarum adhibitis legitimis ab experto Chirurgo remediis sine ulla ulteriori aegritudine & molestia semper bene comedens, bibens, & dormiens, ut mihi aliquoties referebat, Dei auxilio, & multorum erga egenum liberalitate, contra determinatam Aphorismorum medicorum assertionem, pristinam sanitatem integram gratis recuperauit, & paulo post nuptias celebrauit. Similiter anno 1606. Quidam Silesius Pragae accepta pecunia in praesentia multorum hominum deglutiit albos silices ad ripam collectos, numero quadraginta sex pendentes fere tres libraes medicinales quorum minimus magnitudinem oui columbini aequabat, ac omnes uix a me quatuor manipuli comprehendi poterant: Hoc temerario ausu per aliquot annos sine ualetudinis in commodo quaestum hinc inde in urbe fecit, & c. U. Medici Naturae Ministri Officium. Sicuti Philosophiae uulgaris Terminus non in Aristotelem collocatus est, ut solide monstrauit P. Ramus: sic nec totius Naturae Lumen, teste Paracelso, in solo Galeno est exhaustum. Libertatem humani ingenii, Naturae Lumen, discernendi iudicandique facultatem, homines hominibus eripere non debent, desiit enim Monarchia Graecorum. Ideo qui in arte medica excellere cupit ( siquidem nemo potest ueraciter doctus euadere, qui in unius duntaxat facultatis rudimenta iurat ) ab omni sectae genere debet esse alienus, nec iurare in alicuius autoris sententiam, sed nudam tantum Ueritatem sectari, eique subscribere, semper memorillius Horatiani. " Quo me cunque rapit tempestas, deferor hospes, Nullius addicius iurare in uerba magistri. " Nec aliorum inuenta, uni sectae adhaerendo, in uniuersum reiicienda sunt, sed omnes sectae, quotquot sunt, familiariter sunt agnoscendae, cum secundum nobilissimum ac sapientissimum Philosophorum phoenicem Picum Mirandulanum, profundissimi ingenii, & multiplicis eruditionis inimitabile exemplar, in unaquaque familia sit aliquid insigne, quod non sit ei commune cum ceteris: Nullus liber tam malus & abiectus qui non aliquid boni saepe a praestantissimis autoribus neglectum in se contineat: Omnia occulta ex ordinatione diuina debent fieri manifesta. Aetas posterior, ait Fabius, priori amplius erudiendae laborauit, & dum ipsa scientiae cum ingeniis crescunt, multos Ethnicorum turpissimos errores, postea sapientior proles, tanquam secunda spongia abstersit: Neque lubium, plura adhuc delitescere in Sapientiae & Naturae Thesauris occlusa ( Temporibus & Nationibus in saeculi consumptionem immutabili lege destinata ) sagacium hominum conatibus eruenda, quam quae nostris sensibus sunt peruia. Natura siquidem, cum sit circularis, difficulter ab ullo mortalium ob uitae breuitatem integraliter comprehendi poterit: Haec cum ita sint, neutrorum siue ueterum siue Theophrasti Medicina in totum reiicienda: Experientia quotidiana, quae suum finem nondum assecuta est, multa ueterum errata detegit. neque sic amplectenda, ut siquae alia inuenta fuerit melior, huic quoque locum relinquamus, quia dies diem docet, & secunda prioris magister est, ambae simul sunt conferendae, & quicquid melius in utraque fuerit retinendum. Homines cum sint, humana quoque patiuntur, alicubi errant, alicubi contraria & pugnantia scribunt, nonnunquam aese ipsis dissentiunt, in multis hallucinantur, nec omnes omnia uident. Solus Spiritus sanctus plenariam omnium scientiam habet, qui distribuit omnibus secundum certam mensuram, & spirans ubi uult, multa sibi reseruat, ut semper nos habeat sui discipulos. Sit autem uerus Medicus, Naturae minister, non magister, & Hippocratis ac Galeni sententia Philosophus medendi peritus: Et quia duo Philosophantium genera, quidam naturas rerum Elementares sub sphaera Lunae, uulgari modo inquirunt, quidam longe splendidiores & ueriori nomine Philosophi Arcana & Naturae secretiora uestigant, hi Naturae primitiora adyta & sanctuarium eius ingrediuntur, ac ueram habent cognitionem & experientiam Luminis Naturae, unde ueri Medici oriuntur: Paracelsus in Chirurgia magna. Nam innata uis Naturalis crescentium Terrae, per Chymiam copulata cum constellatione Firmamenti, mediante dexteritate medici, ab Influentia coelesti causata, haec tria demum genuinum pariunt medicum: At secundum Paracelsum primo sit legitimus Naturae Interpres, cuius Oeconomiam solus scrutatur, eiusque uniuersam latitudinem, omnes omnium Creaturarum species & genera per se cognita, tandem in Homine etiam intuetur. Philosophus uerus originem habet ex cognitione Coeli & Terrae; Philosophia docet uires & proprietates Terrae & Aquae, sicuti Astronomia Firmamenti & Aeris: Philosophia & Astronomia faciunt perfectum Philosophum, non solum in macrocosmo, uerum etiam in microcosmo. Medicus habeat cognitionem Philosophiae & Astronomiae: & illorum Naturam & proprietatem exacte nouit. Chiromantia enim, Pyromantia, Geomantia, sunt Elementa Astronomiae & Philosophiae: Theophrasti enim & Platonis iudicio, illi demum ueri Philosophi censendi sunt, qui stupendum hoc Naturae opificium, per uniuersae Creaturae ingentem hanc machinam contemplantur, admirantur: Ex admirari coeptum est Philosophari. qui Coelorum corporumque ardentium qualitates, affectiones, motus cursus, recursus. Tum eorum etium ortum, occasus, antecessiones, consecutiones, progressus, digressus, moras, impetus: qui semina denique & principia, dimensiones ac instinctus corporum sublunarium omnium, magnis obseruationibus nec minori diligentia, caute examinare, sagaciterque perquirere student: Per hanc meditationem, quae frequens est cogitatio, modus, causa & ratio uniuscuiusque Rei inuestigatur. Ex qua quidem solert, a, & perpetua meditationis & cognitionis illa, qua laborant siti, uetisque deinde scandunt, ut Naturae mysteria & secreta maxima, non modo lintellectu capere, sed & re ipsa imitari, & quod summum est etiam praestare norunt. Philosophus ubi desinit in Naturali Lumine Macrocosmi, ibi incipit Medicus in Naturalis Luminis Microcosmi Analogica Concordantiacum priori. Philosophus a medico & medicus a Philosopho oritur, uterque alterius radix, uterque unum, omnium cocus Spagyrus. Secundo sit etiam Spagyrus qui Rei medicae habeat scientiam purum ab impuro separare, aegrotumque sanitati per praeparationem Alchymicam restituere sapientem: Sicuti enim Aurum septies in igne probatur, ita etiam Medicus per Uulcanum bonum a malo separantem probari debet: insuper etiam e sua Experientia naturalium operum diligenti inspectione confirmata aliquid habeat. Nam Philosophia est Medicina Practica, porrigens medicis in manus omnem medicinam, & uerus ille demum Medicuse Lumine Naturae natus, cui Natura suam Experientiam communicat. Philosophia est mater medicorum & explicatrix morborum & remediorum. Nullus autem mortalium ( adsit ueri uerbit uenia ) in uniuersa Philosophia & Medicina, indubitato coeli fauore tam ardua & abdita arcana sciuit, ac in publicum protulit, sicuti Theophrastus ille Paracelsus, uir & Philosophus omni aeternitatis memoria & honore dignissimus, cuius peritiam nemo adhuc inuentus, qui attingere, nedum superare potuerit, uerus medicinae Monarcha, & primus Microcosmi medicus, qui de Interno Astrali Homine, eiusque officio a Deo creato, item de magnorum morborum incurabilium origine tam Naturali quam Metaphysica a temporibus Noe solus scripsit, quod e superiorum aetatum medicis ne per somnium ulli in mentem uenit: Christiane ergo debebamus Philosophari, non Ethnice in linguis & artibus caducis & temporaneis, mortale & caducum aeter[/ ] E Fundamento fidei &. multo minus nostris Philosophiae Ethnicae sectatoribus, a qua Gentili Philosophia, omnis error promanauit, quod ut supradictum duplex Creaturarum corpus incognitum silentio praeterierit, Corporeum uidelicet Mortale, Elementatum, Physicum & Uisibile ex Elementis: Astrale Sydereum & Inuisibile a Firmamento & stellis. Intellectualis Anima Hominis, Lux Diuina e spiraculo Dei & Diuinis fontibus emanans ad Inuisibilem pertinet Philosophiam, cuius Fundamentum Christus est: Noua Regeneratione seu Coelesti Transplantatione perfecte addiscuntur omnes scientiae. no praeferendo: Homo non potest habere maiorem Philosophiam, quam e Deo in noua generatione. Neque solum Natura tota externe & interne nobis cognescenda est, uerum etiam danda unica opera, ut iuxta Fundamentalem eiusmodi cognitionem superno Luminis Gratiae beneficio, una cum Christo & omnibus Electis possideamus Uitam Aeternam ad quam a Deo creati sumus, quae uera Philosophia Theologica est: Ideo Renascentia primum quaerenda, sic reliqua Naturalia nobis nullo negotio adiicientur. Sed ad Theophrastum reuertamur. Artis Chymicae fuit insigniter peritus, illius tamen autor non est: Apud nullas non gentes effloruit haec Philosophia. Magnus Philosophorum ingenio & memoria pro libris utentium numerus est, qui ante natum Theophrastum per illam claruerunt, & a quibus Paracelsus multa tacite mutuatus est: Fuit enim inchyta Ars illa Pyronomica antiquissima, ab ignorantibus immerito diffamata, solis potissimum Regibus, Principibus, & paucis quibusdam Philosophiae Naturalis Indagatoribus solertissimis quondam cognitissima, non minimum tamen per ipsum Paracelsum Arcanorum Monarcham cepit incrementum: Et quia Antiquitatis doctrinam, fatali quadam temporum hominumque deprauatione & negligentia, multis annis deperditam, & obliteratam, Ueram uidelicet & Philosophicam Medicinam suo tempore a nemine haectenus restituere tentatam, singulari Dei Prouidentia & impulsu e tenebris in lucem eruere, restaurare, ampliare, eiusque obscuritatem magnam euoluere & illustrare, & a fucato dolo imposturaeque larua repurgare, imo diuina quadam copulatione ex totius circuli ambitu ad unicum centrum reuocare uniuersam scientiarum ac musarum consonantiam conatus est: Medicus a Deo creatus omnia potest. Ecce Diabolus generis Humani & Ueritatis emergentis perpetuus hostis ac indiuiduus malitiosusque comes, excitauit etiam suos emissarios & satellites, illosque adhuc hodie concitat, qui Canina quadam Inuidia alios a pabulo, quo ipsis frui non licet, arcere fludent, & singulare illud Bonum humanis inuident necessitatibus: Iacob. c. I. sect 17. Omnis potestas a Domino Deo est, sine quo nihil potest omnis Creatura: sic omnia magnalia, mysteria, Arcana, soli Deo, non Diabolo, Creature aut Astris imputanda. Et nescio, utrum maiori impietate, quam blasphemia factum sit, ut quae singularia Theophrasti peculiari influentia nati medici dona, in curandis morbis deploratissimis, solius medicinae Autori ( a quo cei a Luminum Patre omne bonum & perfectum Donum ) cum humili gratiarum actione debitaque reuerentia ascribere debebant, haec pro animi sui in Ueritatem uirulentia, more Pharisaeorum ipsi Diabolo maligno quasi effectori ( quem Omnipotentis fune ligatum Lumine Gratiae & Naturae priuati Deo benigno & glorioso potentiorem faciunt ) non solum impio & sacrilego ausu, uerum etiam nefario & inexpiabili scelere attribuerent: Deo soli illa sunt ascribenda, ut uniuersitatis auctori & Naturae, Legique eius, quae illi Diabolo affingere non uerentur, cui tamen in uoluntatem aut intellectum Hominis nulla est concessa potentia: Et sic Daemones pro Deo colunt, Gloriam, Bonitatem, Omnipotentiamque Dei blasphemantes, eiusque Sapientiam seu Imaginem in homine latentem, malitiosa ignorantia obscurantes. Germani nostri medici patriae suae Germaniae, non ita debebant esse iniurii, & contemnere Naturae suae concessadiuinitus Arcana: solum quae sua non sunt sed aliena potius expetunt, laudant, suaque uili quodam animo supprimunt, sicuti etiam cum deplorando iuuentutis in studiorum progressu impedimento P. Ramo ab inuidis suis popularibus in Philosophia simplici, communi & corruptibili contigit. * Sic enim scripsit, ut nobis spem omnem limitationis abstulerit. Quemadmodum enim Aristotelici in hunc immerito insurrexerunt, sic etiam medici promiscui in Theophrastum Paracelsum, cuius eruditionem merito admirantur & obstupescunt * nationes Exterae. Uide Librum Paracelsi de Fundamento Sapientiae. Item Sursum corda. Percipiet qui scripta eius non oscitanter degustauerit, sed illa medullitus examinarit. Nec hac sua medica contenti prouincia, falcem suam in alienam messem mittentes ipsius Theologica, nec uisa, nec lecta, nec ob ingenii sui paupertatem intellecta ( cum tamen solus Intellectus diuinae Sapientiae afflatu correptus Ueritatem iudicet ) cauillari non sunt ueriti, in quibus coniunctum Theologicae & Philosophicae Ueritatis Pietatisque perfectae e Libro Gratiae & Naturae desumptum in uictissimum Fundamentum ingrato & indigno mundo frustra manifestare conatus est, uidelicet ut mens nostra ad Deum eleuetur, & oculi nostri ad Ueritatem erigantur requirendam, ac per Regenerationem ad Beatitudinis futurae desiderium. Theologia & Medicina semota diuulsione coniungenda sunt, siquidem Corpus Animae domicilium est. Sine Philosophia enim summe pium sesse plane ἀδύνατον: nec etiam summe & Christiane in utroque Lumine Philosophari quis poterit unquam, qui non uere pius sit: Nota enim sunt duo Lumina, untra quae Omnia, extra quae Nihil, & nulla perfecta rerum cognitio. Lumen Gratiae Uerum Theologum gignit, non tamen sine Philosophia: Lumen Naturae ( quae est Gazophylacium Sapientiae Dei sacris literis confirmatum ) Uerum Philosophum efficit, non tamen sine Theologia, quae Fundamentum est Uerae Sapientiae. Numen & Lumen haec sola duo Hominem perfectum reddunt, & Lumine Naturae bene cognito, cognoscitur Deus seu Numen Gratiae. Opera Dei bipartita sunt: Naturae opera seu uiam complectitur Philosophia: opera seu uiam Christi ipsa Theologia: In his duabus uiis Tempus nostrum caducum impendendum est, ut in pace & gaudio moriamur. Hinc patet omnem uerum Theologum Philosophum esse, & omnem uerum Philosophum Theologum. Tentarunt post Paracelsum eodem hoc recto & compendioso tramite incedentes, beatae & honoratae memoriae pientissimi & cum innocentia tum doctrina integerrimi uiri Paulus Braun Norinbergensis, Ualentinus Weigelius, & Petrus Winzius ( instituti & illuminati non in Sensuali Incipientium, nec in Rationali Proficientium, sed in Perfectorum Tertia Mentali seu Intellectuali Pentecostes schola, in qua Prophetae, Apostoli, & omnes uere docti in Uita & Uestigiis Christi ambulantes sine labore & taedio didicerunt ) qui testibus diuinis plane & nullo unquam aeuo inter morituris manuscriptis ingenii sui & depictis monumentis post se relictis ( suo tempore in lucem Altissimi nutu prodituris ni indignitate & ingratitudine mundi deterreantur ) toti in eo fuerunt, ut secundum Diuinae uoluntatis beneplacitum lectorum. Meditando seu contemplando uidemus, uidendo cognoscimus, cognoscendo delectamur, delectando adhaeremus, adhaerendo possidemus, possidentes fruimur Ueritate, quae est pabulum Animae nostre. Lege Diu. Dionysius & Picum Mirandulanum. Animi diuina cooperante gratia, adhuc in hoc corporis inferno ac miseriarum iugo hospitati, post seriam lapsus nostri cognitionem & deplorationem, per frequentem & assiduam Diuinorum contemplationem, & sui ipsius ( per Christum ) annihilationem, abnegationem, immolationem & mortificationem, relictis post tergum umbris, ad se ipsos in Templum Cordis introuersi, Talentum & Thesaurum ingentem intra semet absconditum & occlusum, assiduo Pietatis exercitio eruerent: Cant. cantic. cap. sect. 8. Dum aliena auidius scrutamur, nos iipsos discimus ignorare, & quando omnia percurristi quid te neglecto profecisti? ne cum miseris mortalibus, se ipsos & per consequens omnia ignorantibus, Deumque in semetipsis oscitanter negligentibus, frustra ex coecitate & ignorantia ( abeuntes retro post uestigia gregum suorum ) quaererent extra se, per multos libros, per mortales praeceptores, per longinqua itinera proficiscentes summo & diuturno labore, studio & defatigatione, illa, quae tamen intus apud se possiderent abundanter, si uidelicet plane sibi ipsis mortui, & per Sabbathum ac temporalium obliuionem toto Animali suppresso Homine, qui nil nisi Terra est, ingressi in se ipsos cum Dauide Psalm. 40. Epist. 1. Ioh. 2. sect. 20. 27. Psal. 98. Abacuc 2. sect. 10. Expectando expectantes Deum magistrum in sancto suo Templo, in cordis Abysso seu in intimis Animae nostrae Psal. 5. Psal. 58. 84. 85. ad Philipp. 3. Zach. 2. sect. 12. 1. habitantem, suo spiritu in nobis loquentem, & omnia in nobis operari, mentemque illuminare cupientem non impedirent, quae est Hominis salus summa & Beatitudo, atque ipse destinatus Cabalae Finis. Cor. 3. sect. 9. Sopitis sensibus tranquillamente Deus expectandus, qui suam dat benedictionem ubi uasa uacua reperit. Sed proh dolor malunt in se ipsis maximo suo damno & exitio sui iuris manere, infelices, insipientes & miseri Homines, quam in Deo, cum Deo, & apud Deum felices & sapientes esse. Cor Hominis Renati est Dei inhabitantis Eden seu Uoluptatis hortus: Deus enim creauit Mundum & Hominem ut habitaret in eis tanquam in propria domo seu Templo, quam uis ob Tenebricosum Quaternarii punctum nunc non conspiciatur: Christus in Templo Cordis inueniendus. at post consummationem huius Renouandi saeculi ex Hominis Ternario, secundum Animam, Spiritum, & Corpus Regenerato ( Noua Hierusalem quam unitrina Essentia Dei & sacrosanctissima Triunitas inseparabiliter inhabitabit ) non aliter corruscabit, quam radians color igneus per Rubini uel Carbunculi pellucidum, immaculatum ac formosum corpus relucere ac scintillare consueuit. Apocalyps. 21. sect. 23. O Terque Quaterque Beatum, in quo ceu Corporali Angelo ipse Deus Homo est, cuius animus incontaminatus Dei Hospitis Templum est, ubi Sinistra Hominis non scitquid faciat Dei Dextra. Creatura iure obligata est Creatori ad obedientiam, ut una maneat cum Deo nostra uoluntas. In hunc unicum scopum Deum, omnium oculi, reiectis impedimentis in uia occurrentibus, tendere debent ( siquidem in hoc mundo Uanitas Uanitatum & omnia Uanitas praeter amare Deum, illique soli inseruiendo adhaerere ) & sic per humilem subiectionem uniri cum uero esse, ne per inobedientiam, arrogatam uoluntatem ac propriam complacentiam, Imaginis Natura & Proprietate neglecta, relicto Deo, deuio errore tanquam Proprietarii in nos ipsos aut Creaturas prolabamur in Uanum, & in Malum seu nostrum Nihilum recidamus necessario: Gen. 6. sect. 3. Lapsus Hominis & Malum nostrum est defectus ab unitate ad alteritatem. Anima enim si recurrit intra se ipsam & conuertitur in Mentem, appropinquat Deo, omnia uidet, nec opus habet externa disciplina, Angelorum more, qui omnia ab intra discunt, audiunt, uident: Conuersa in sensus elongatur a Deo & discedit a Deo ut impurum a puro. Seneca: Mysterium hoc spiritus Academicus capere non potest: Quoties inter Homines fui, semper minor Homo domum redii. Sola enim Pia ac Religiosa Humilitas, uirtutum nobilissima, Illuminationis capax. O quam difficulter stultescunt ii, qui se in sapientiam humanam semel immerserunt. Sed cum Ueritas haec non possit comprehendi, nisi Intellectus noster per Uerbum Domini incendatur & Ratio per Mentem Lumen Diuinum accipiat, nec de his mysteriis hoc loco incommodo plura in publicum profari fas sit, a diuerticulo in quod iusta ratio me abduxerat ad Paracelsum medicum regredior. Debebant autem nostri Medici tanta Dei Dona in eo exosculari, & hominem, ( quem μωμεῖσθαι facilius, quam μιμεῖσθαι ) ob artem ingeniosissimam potius amare, quam ob mores & uerba non omnibus obuia odisse. Barbariem scriptorum eius excuset saeculum, deplorandam commentariorum obscuritatem malitiosa hominum ingratitudo, inauditam nominum nouitatem mira Philosophorum consuetudo, qui ignauum pecus alienae industriae arrodendae natum, a sanctissimarum scientiarum penetralibus semper arcuerunt, iuxta illud Platonis. Artes ut lateant, sua perque Aenigmata crescant. Dominii iura & libertates ubique concessae sunt. Quilibet in se descendat, si illa quae Ttheophrastus nouit tenuisset, nunquid uellet omnibus hominibus hoc dicere: Faceret contra Iuramentum Hippocratis, qui etium medicinam non omnes docere uoluit. Imo occultandum est secretum, quod Deo soli conceditur reuelandum, & quod propalatum aut mortem uel carceres uel ignominiam, aut ad minimum continuum metum & spontaneum exilium ( nisi mentiendo & defraudando maculam perpetuam tegendi sui causa, nomini suo inurere uelint ) procul a patria & suis securitatis gratia adferre solet, sicuti praeter recentiorum exempla, testantur ipsius Lullii, Arnoldi, Zachariae Parisiensis & aliorum. Ueri Philosophi Hermetici sacramentum posuerunt, se patrum & praeceptorum uestigia imitaturos, nec ulla temeritate seruatam a saeculorum exordiis Naturae uirginitatem prophanaturos: Sine labore nemo debet artem possidere. Iuratis tamen ac perpetua gratitudine & fide obligatis discipulis a Natura aut Institutione dignificatis praecepta dederunt, multo adhac sudore enucleanda. Arbitrantur, qui iudicio parum ualent, si quid Paracelsus in Methodicos Experientiae, si quid in Empiricos Scientiae expertes inuehatur, nulli medicorum generi eum parcere, se solum atque unicum orbis Terrarum medicum profiteri: Damnat ille saltem medicorum uulgus tam Theoriae quam Practicae imperitum: Nec sane illi pro medicis sunt habendi, qui cum nil medendo praestent, Uerbose tantum & Syllogistice, de rebus medicis digladiantur, quod est stultae ambitionis signum, sibique medicinae Methodum uendicant, genus hominum fastu superbiaque tumidum, & ad opprimendam Artis Medicae ueritatem natum. E quibus nonnulli ( quandoquidem superbis & inexpertis poenitentia Reuocationis summopere aduersatur ) erga ipsum Theophrastum ita sunt animati, ut uel perire aegrum malint, quam medicamenta ab ipso praescripta usurpare: plurimi etiam eam ob causam medicamenta eius contemnunt, ne si ista palam usurpentur, eorumque mirabilis conspiciatur effectus, de sua autoritate aliquid ipsis decedat: atque ita, quo meliora, eo contemptibili ora apud ipsos sunt. Et quamuis Theophrasti censores, Methodici fallaces ( qui comperendinando remedia, aegritudinem producunt suum ad compendium ) genuinos Chymicos insimulent, quod Ueram reliquerint Methodum, nihil est, cum illa, quam Paracelsus sequitur & Rationi & Experientiae consentanea sit, sicuti Intelligentiae Lumine praeditis manifestum est: Neque nos ullius autoritati ita debemus esse addicti, ut Ueritatem ipsam non anteferamus, cum sine hac Autoritas omnis pernitiosa sit, nulliusque momenti a prudentibus aestimari debeat: Non a quo, sed quid dicatur attendendum, & nemo tam aliorum iudicio addictus sit, ut prorsus omni spolietur proprio. Uera Methodius consistit in cognitione Morbi eiusque Curatione, uidelicet quae uictus Ratione Medicamentisque conuenientibus morbum pellit, sanitatemque intridacit: Ideo Wimpenaeus erudite disserit grauissimos morbos hodie a Paracellistis tres ob causas sanari. Primo, quod morbi perfectius cognoscantur, alim enim, cum omnes ad quatuor humores referrentur il non potuerunt curari, quorum causa fuit Tartarus alicui membro inhaerens, qui ad aullum ex illis quatuor potest referri. Dum autem in Tartarum hic incidimus, eius uberior mentio hoc commodo loco facisenda est. Omne membrum suam digestionem, separationem in se propriam habet, suum item emunctorium, excrementum. Ex ultima cibi materia per Archaeum stomachi digestionem uidelicet separationem & generationem separationis, emergit primum Ens ad uitam lunde corpori suum nutrimentum & cibus: Reducitur in Sulphur, Mercurium ) & Sal, ut apparet in tribus praecipuis emunctorius: Salis siquidem superfluum per urinam separatur. Sulphuris per intestina secernendo excernitur, Mercuripus seu liquor Nutrimenti locum occupat, si forte in eo quid superfluum occurrat per poros pellitur. Digestio prima stomachi non est digestio sed praeparatio, pro digestionibus particularium menbrorum. Omne quod comedimus & bibimus habet in se mucilaginosum, luteum, & arenosum Tartarum sanitati humanae nociuum: Natura non accipit nisi quod purum est. Stomachus qui est instrumentum Archaei Hominis, seu Internus Chymicus innatus ac a Deo implantatus, statim ubi ad se recepit comesta ac ingesta, separat impurum foeculentum Tartareum a puro Nutrimento: * quando uidelicet spiritus Salis, carnis scilicet & urinae uniuntur. si stomachus ualidus, & maxime ui sua separatiua, purum transit ad membra nutrimenti scausa, impurum per secessum exit: si stomachus debilis, mittitur impurum etiam per uenas mesaraicas ad hepar, ibi secunda fit digestio & separatio: Prima separatio Tartari usneam dat quae Hepatis est, secunda Grandinem quae Stomachi: Hepar ergo sex duobus illis separat uicissim purum ab impuro, uidelicet Rubinum a Crystallo: Rubinus est nutrimentum omnium membrorum, cordis, cerebri etc. Crystallum seu quod non est nutrimentum expellit ad renes, & est urina quae nil aliud est quam Sal expressum a Mercurialibus per uiolentiam separationis in resolutisonem coactum, quod resoluitur per hepar in Aquam & expellitur: Tertia Lapillum qui Renum & Uesicae est. Si hepar ex debilitate non recte separat, mittit mucilaginosum & calculosum ad renes, ibi in Idefectu bonae separationis, ex potentia praedestinationis mediante spiritu Salis colagulatur in Arenam seu Tartarum aut Bolarem aut Mucilaginosum. Quilibet Homo habet usneam, & grandinem, lapidem uero non. Tarta spus ergo est Excrementum cibi & potus, qui in homine per spiritum Salis coagulatur, nisi ui propria expulsitua immisceatur excrementis, & simul egeratur, unde alioquin quatuor species Tartari, Calculus seu Lapillus uesicae, Arena renum, Bolus ut & Uiscus seu Lutosum stomachi, item uarii morbi ueteribus incogniti oriuntur. Paracelsus insuper Tartarum distinguit in Peregrinum scilicet ex cibo & potu ac Innatum ( ex sanguinis hereditate ) cruoris scilicet, quae Tartarea innata dispositio medico Naturam cogere nescienti manet incurabilis, nisi beneficio Quintae Essentiae auri, quae totum corpus renouat. Tartarus ergo seu Naturalis superfluitas ( quae mucilago Salis est ) omnium coagulatorum corporum fere mater est omnium morborum. Omnia enim alimento habent iuxta medicinam etiam Uenenum seu Tartaream Mucilaginosam Impuritatem, ex ordinatione Diuina. Sunt autem quatuor genera Tartari, e quadruplicibus Elementorum fructibus nos nutrientibus originem ducentia. Paracelsus dicit Materiam morborum, Tartarum uidelicet, duplicem esse, Bolarem qualem habent lacticinia, carnes, pisces: Primum genus oritur ex usu crescentium Terrae, Leguminum, Herbarum, quibus uescimur. Secundum prouenit ex illo nostro Nutrimento, quod ex Aqua sumimus, ut sunt Pisces, Conchylia. Tertium est in Carne Quadrupedum & Uolatilium. Quartum e Firmamento, cui Spiritus uini sua subtilitate est simillimus, quod est ualidissimae impressionis, dum uidelicet Aer e uaporibus Terrae & Aquae ac Firmamenti infectus, nos postea etiam inficit, ut uidemus in acutis illis & pernitiosis morbis Astralibus, Pleuresi, Peste, Prunella, quos morbos ex stellarum impressionibus ortos uniuersalis medicina potenter expellit. & Uiscosum, Bituminosum, Mucilaginosum, cuiusmodi excrementum in se habent legumina, caules, radices, frumenta. Quatuor illa Tartari genera, in urina se manifestant, & diiudicant per artem separationis: Inde liquet, ex quo genere Tartari morbus sit. Qui ergo cognouit, quibus alimentis quis usus fuerit, morbum quoque cognoscet aut qui morbum cognouerit, alimenta non ignorabit: Ex quo Elemento morbus, ex eodem quoque curalio. Resolutio Tartari Microcosmici Tartarum a Nutrimento separans est maximum Arcanum, sine qua claudicat morborum Tartareorum curatio uera. Si Galenus cum suis asseclis horum Excrementorum cibi & potus, maximam morborum partem in nobis parientium ( quae Paracelsus sub nomine Ueneni & Tartari comprehendit ) habuisset legitimam cognitionem, Cholera & Melancholia ex Agro medice, iam dudum radicitus euanuissent. Qui nescit hanc Tartaream morborum materiam e cibi & potus superfluitatibus excrementitiis procedentem, fieri non potest, ut sciat, quo medio fabricator morborum nos affligat, machinam minoris mundi destruendo & uitam expellendo: & ignorato Tartaro nescitur quid sit id, quod spiritum coagulationis infringat, & Tartarum a Nutrimento separet, uidelicet Calor noster Naturalis, seu Calor Solis & Lunae microcosmicus in nobis existens, quo instar Ignis lignum consumentis, digeritur Nutrimentum, & ex illo bonus sanguis generatur, nisi per aegritudinem & debilitationem separatiuae uirtutis stomachi, hepatis, renum impediatur, & tunc confortandus est suo simili id est Calore Solis & Lunae macrocosmico si haberi possit, uidelicet materia simplicissima generata a Deo opt. Spiritus uitalis in Homine & Elementalis est unus spiritus. Max. ex spiritu mundi ( cum spiritu corporis nostri uno & eodem ) ad restaurationem & conseruationem Humanae Naturae, uel cum iis rebus, in quibus Sol & Luna potentia est, per artisicium in actum deducta, uidelicet conuersa in talem simplicem spiritum, qualis est spiritus uitae nostrae, quod sit per resolutionem & coniunctionem cum Nutrimento: Si uero Archaeus nostri purum ab impuro separantis stomachi, hepatis, uel renum inficiatur, aut per externa accidentia uis eorum separatiua impediatur, tunc cum chylo manent Excrementa, & fiunt praeter morbos renum, & intestinorum Morbi Stomachici in stomacho. Tartarus differt secundum loca meatuum, oris, stomachi, fundi stomachi, intestinorum, hepatis, renum, uesicae, carnis, sanguinis, medullae. Iecorales in iecore, Arthritici in glutine, neruis artubus & iuncturis: unde Podagra, Chiragra, Genugra, ex congelatione uidelicet glutinis per spiritum Salis. Ideo Tartarus Elementorum ab Archaeo stomachi debet destrui, ne fiat Tartarus Hominis, siquidem spiritus Salis, qui est heros & Dominus coagulationis in uariis subiectis, offendens materiam resolutam seu separatam a nutrimento & excremento, generat Calculum. Tantum de Tartaro. Secundo, quod perfectiora medicamenta nunc quam olim habemus, ut pote ex Mineralibus, eorumque praeparationes & debitae administrationes Nigellis Cadmi filiis exercitatis innotuerini: Malo nodo malus cuneus applicandus: Ideo ad morbum ferreum Paracelsus adhibere iubet medicamentum conueniens chalybeum, siquidem extremi morbi extrema poscant remedia. Tertio, quia hoc tempore Harmonia maioris Mundi cum minori patefacta est cognitaque, ita ut sciatur, quodnam medicamentum ex praestantissimis huic uel illi membro familiare sit & amicum, ut Cerebro Argentum, Sapphirus, Uitriolum, Smaragdus. Cordi Aurum, Margaritae, Crocus. Pulmoni Sulphur, & sic consequenter. Porro quod Paracelsus Galenum offendit, fecit Galenus idem aliis: Hippocrates etiam multa scripsit, quae hodie a plerisque Galenicis reiiciuntur: Imo nec uulgaris medicinae antistites inter se conueniunt. Quam multa sunt de morbis particularibus inter ipsos suis pugnacissimis opinionibus discrepantes, morborumque mechanicos & fabros ignorantes controuersa & indecisa discordia digladiata? Sicuti inter Scheckium & Fuchsium de Causa morborum continente: inter Argenterium & Fernelium de Febribus: Plures opinionum pugnas inuenies apud Agrippam de uanitate scientiarum cap. de medicina. inter Gal. & Rondeletium de Paralysi, Epilepsia, & Calculo: inter Francancianum, Rondeletium & Fallopium de morbo Gallico: inter Altomarum & Fernelium de Podagra. Quot millia secundum horum discrepantem methodum morientur adhuc, antequam in comitiis medicis de Causa genuina dictorum morborum post rixosas disputationes decernatur & medicorum Familia in unum conueniat. Botanicos saepe numero de Lana plantarum indeciso negotio rixantes, quaestionibus, nominibusque otiosis, se ambitiosa contentione fatigantes, nunc breuitatis causa libenter omitto. Otiosum enim esset, istas infinitas & nunquam cessaturas contentiones ac digladiationes hic recensere. Ideo hortor & suadeo, omnibus medicinae Hippocrat. & Galen. studiosis ( in quibus Philosophica uena calet, quique erga medicamentorum praeparationem non sunt proterue animati, & sciunt maiorum inuenta industriae nostrae non debere praecludere uiam, quasi in nobis effoeta sit uis naturae ) ut omissis ueterum delictis, & aliorum erratis, de mutando suo male instituto consilio commonefacti, uel prudentia eruditi, pedem errore cognito in tempore reducant, & in huius quoque noui Philosophi ac Medici operibus, non quidem superficialiter & perfunctorie, sed summa mentis attentione legendis occupentur: Nam in hoc studiorum genere apum experientia & industria sequenda, quae sua de fragrantissimo florum succo mella stipant & colligunt, optima quaeque a prauis segregantes ac utilia tantum tractantes: Idque non eo me eis persuadere uelim, quod omnia quae sunt Paracelsi ( sicuti e suis scriptis praecocibus quaedam ipsemet retractat ) tanquam Euangelica oracula uenerari debeant, sicuti alios in Ethnicorum placitis adorandis facere uidemus, sed quia ad Hippocratis scripta intimius & rectius intelligenda non paruum nobis praestare beneficium, & lucem maiorem adferre potest diligens & accurata eius lectio. Illi enim laudandi non sunt, qui sine iudicio omnia damnant, quae Paracelsus habet, cum tamen ne paragraphum legerunt, uel si aliquid eorum perlegissent, tamen ne tertium quidem totaliter lintellexissent. Audite Philosophastri, qui spreto nucleo, cortici Philosophorum saltem insistitis, & a Deo non e Chartaceis libris Spiritum Intelligendi literam mortuam Theophrasti & Philosophorum petite. Scripta eius promotione ac impensis Serenissimi ac Reuerendissimi Ernesti Principis Electoris Coloniensis bono publico communicata, aduersariis ansam pronunciandi porrexerunt quod dissensu implicentur euidentissimo, quia Expertis stylo scripsit magico, non uulgo, sed sibi & intelligentibus in schola magica educatis, Sapientiae filiis, non Sophisticis & auri fame fascinatis Alchymistis, iusta motus in uidia erga quosdam sut temporis iniquissimos ac inhumanos Medicos & Pharmacopaeos, ipsi ueneno multoties cum abbreuiatione uitae insidiantes: Si manifestius scripsisset, tunc circumforanei & uulgares illi Alchymistae medicos omnes super assent, ac artem prostituissent magna Naturae iniuria. Mysteria sua sub uulgaribus & uariis nominibus occultauit: ideo similitudines pro ipsa ueritate non sunt sumendae: Medicinae enim Arcana id est Uim Dei latentem, seu Uerba Magica in Paracelso pauci intelligunt: Ideo natatore Delio & ingenio acerrimo opus habent & magicum etiam requirunt Intellectum, Mentis uidelicet oculum purificatum, qui eorum sententias, & latitantia perscrutetur mysteria. Magiam ubique intelligo Ueram ac licitam ( non infamem & profanam γοετείαν Uulcano dignam, quam deplorati ingenii & nefariae curiositatis studiosi Homines sectantur ) totius nobilissimae Philosophiae absolutam consummationem, maximam operum Dei Sapientiam, plenariamque occultae Naturae notitiam, quae obseruato rerum consensu & dissensu conueniente applicatione agentium & patientium incredibilia, communemque Naturae ordinem exccedentia perficere solet. Animaduertent autem intelligentes Lectores Paracelsum ad Magni Hippocratis imitationem & exemplar, utriusque Medicinae tam Physicae quam Chirurgicae exercitationem coniunxisse: Medicinam enim duplicem statuit, Physicam, uidelicet omnium morborum cognitionem, & Chirurgicam, quae est eorundem sanatio, quae, instar carpentarii opera, sine manibus praestari non potest: Neutra enim nisi frequentissimo aegrorum damno & periculo sine altera tuto consistere & exerceri potest: Ideoque omnem Chirurgum necessario Physicum esse debere, & uice uersa, ut nimirum Integrae sponsae, sit sponsus Integer: Consuluisse insuper constanter Remediorum delectus, eorumque praeparationes & compositiones ipsis medicis faciendas non aliis temere committendas. Is enim uere genuinus est medicus, qui medicamenta debite cognita non Ratione ut Rationales Medici faciunt, sed propria sua manu praeparare, & a ueneno & foeculentiis suis separare, repurgare, & ad puram simplicitatem reducere didicit, eaque imperito non committere coco: Sunt enim bona mixta malis, neque saccharum foeculenta impuritate, nec mel uenenata amaritudine destituitur praeparata postea fide debita acri iudicio humanis necessitatibus legitime accommodat, ut semen morbi euellatur, & hoc pacto omnium aegrotorum querelis fideli celeritate occurratur. Ergo Theoria & Practica, scire & praeparare in medico debent concurrere, quia Iudicium sine Practica omnino sterile: Laboribus manuum & Practica operatrice discitur medicina, ubi Uulcanus indies noua ostendit & suauissima Remedia, quae quotidie Natura melius meliusque a superfluitatibus purgat, operatori suo Oeconomo tradit: Sed nostri temporis Magni Doctores, qui in uulgari arte medica consenuerunt, nolunt esse discipuli & tyrones, fodere erubescunt: Et quia annosa arbor difficulter transplantatur, ac ueteres canes loris & uenationi assuescere difficile est, malunt aperte ueritati contradicere, eamque obstinate canina uoce allatrare & mordere, quam errores suos laborando emendare, ne non satis sapuisse, aut ab aliis aliquid melius didicisse uideantur: Quamuis autem clament, Chymicum non esse medicum etiamsi peritissimus fuerit, sed qui Iudicio Rationeque ( postposita Chymia ) singula morbis Remedia usurpare didicerit, tamen illi Rationales medici ad lectum aegrotantis stantes, quo se uertant nesciunt, obstupescunt saepe & magnorum morborum, quia non curatores, saltem adulatores fiunt, siquidem Ratione non Manu medicamenta praeparare didicerunt. Nolo tamen hic ullo modo patrocinium eorum suscipere qui Hippocratis & ueterum scripta sine iudicio & intellectu reii cientes, Paracelsi quidem discipulos se gloriantur, sed neque in illius Theoria mentem autoris agnoscunt, neque in artis operibus quippiam laude dignum exequuntur. His Receptis fortuna amissis, tota ab illis euanescit sapi- entia: Experientia ( absque matre Experientiae Philosophia ) incerta est. Sunt etiam quidam Pseudo Theophrastaei, auaritia & temeritate sua, Diuinam prophanantes medicinam ( quae hodie multorum se sine honore sustentare conantium cogitur esse aratrum ) ad fallendum efficacissima frontis impudentia, qui fucatis nominibus Theophrasti Remedia se usurpare iactitant, tam Philosophicae quam Uulgaris medicinae prorsus ignari, quique contemptis ueterum scriptis illotis manibus medicinam arripiunt, nescio quibus Arcanis & Experientiis confisi, stulta confidentia quoslibet sine Ratione & Iudicio morbos statim curandos suscipiunt: Tales discunt periculis hominum, & experimenta per mortes agunt, suaque imperitia pecuniam lucrantur. Imo cum uix Ignem fornaci recte subiicere didicerunt, grauissimorum morborum curationes aggredi non dubitant: Et dum auaro oculo & Thrasonica iactantia, omnes morbos persanare se posse ostentant, & gloriantur, magnaque audacia mentiri non erubescunt, aegrotantes, blandissimis desideratissimisque promissis & pretio amplissimo accepto, grato quidem, sed falsissimo ualetudinis praesagio fouentes decipiunt, agrisque desertis saepe aufugiunt, aut morbum simul cum aegro e medio tollunt. Quam uis autem uideamus in magnis & difficilimis morbis, ubi omnes sensuum subtilitates obstupescunt, desperata esse omnia Remedia tam Arabum quam Graecorum, adeoque morborum ludibria: uanas item Indicationes & Analogismos omnes, ita ut Uetularum & Empiricorum absurdis Remediis non sine magna Medicorum ignominia & dedecore frequenter cedant: & multos Galenicos in multis magnis & periculosis morbis ab his circumforaneis & adulterinis Theophrastaeis suis etiam illegitime praeparatis Remediis superatos esse constet: Nulla medicorum turba in ciuitate numerosior. Tamen incertam illorum, audacem, temerariam, periculosam, impiam medicandi operam, quaque dubio experimento aegrotantes mortis periculo exponunt, nullus uir conscientiosus approbauit unquam. Otium puluinar Satanae fugiendum est cum sit mater nugarum, & nouerea uirtutum, ac semper pro commodo proximi negotiandum. Huic malo, ut deinceps obuiam eatur, & inusta medicorum macula ob proclamatam artis suae incertitudinem deleatur, consultum operaeque pretium facient Medicinae studiosi, qui Musarum sacerdotes & ministri facti sunt, & Musam suam pio coniugio sibi copularunt, in quibus superbia & in uidia nondum radices egerunt, quique laborem & sudorem ( quibus Dii omnia uendere perhibentur ) optatissimo cuique otio anteferunt, quia perplexitate & obscuritatibus quibusdam non omnibus obuiis Chymicae medicinae Theoria Paracelsica, adhuc est obuoluta, ut neglecta manuum denigratione, ipsa Remedia, eorumque praeparandi modum a Paracelso & Chymiatris, Curandi uero methodum Indicationibus & Inuentionibus suis constantem ab Hippocrate & recentioribus mutuentur: Paulatim a minoribus incipientes & ad maiora proficientes. In hoc scientiarum contenptu Bonum amittitur & Malum eligitur. Hac enim uia duae hae, Ueteris & Nouae medicinae scholae, sine contradictione combinari, & in medico sine errore scandaloque notabili recte consistere poterunt, antiquata prius damnabili nostri temporis consuetudine inoleta, qua bonum cum malo indifferenter repudiari ac reiici solet. Summum medicinae Fundamentum est Fides in Deum firma & Amor proximi, quo deficiente deficit omnis Ars. Hoc insuper animaduertendum, si seposita superbia & auaritia probus & eruditus medicus ( in quo praeter Fiducialem Dei Timorem & proximi aegrotantis Amorem Conscientia & Experientia insignis requiritur ) medicamentum exhibet, illud Dei manum esse, sin uero improbus & indoctus, uenenum. Licet uero bona medicorum pars uitam nostram alienis bonis fraudans, pro sua inhumana in uidia indignanter ferre soleat Medicinam cum suis praeparationibus descriptam promiscue cum hominum uulgo communicari, metuens, ne ex illa manifestatione publica; Paracelsus non uult medicinam obscurandam esse. seu ut loquuntur profanatione, de suo lucro aliquid decedat, quia secundum stolidam uesani per omnia uulgi opinionem, publicata secreta uires suas amittere creduntur: Non quilibet ad Medicinam aptus, nec cuiuis donum Medicinae datum & quamuis omnia Experimenta sint arcana, imperiti tamen Dosin & sufficientiam ueram in qua uis Medicinae consistit, nesciunt: murmurare tamen, & pro gratia mihi Oedipi imprecationes reddere desinent illi lucripetae, ubi perpenderint, non quemuis, nec a Deo nec a Natura ad medicinam uocatum, illam licet notam secundum artem requisitam, & methodicum ac ordinatum Doseos applicandi modum, siquidem unum ephippium omnibus equis non quadret, nec infirmus ensem instar exercitati pugilis tractare ualeat ( ut taceam reliquas in pie docto medico requisitas circumstantias ) aegrotanti legitime administrare posse: Quod solius synceri, ueracis & experti medici officium est proprium, qui religiosius, sanctiusque eruditus in exhibitione medicamentorum piae ac uenerandae Antiquitatis uestigia, & Medicorum Hermeticorum Benedictionis uerba semper adhibere solitorum morem sequentur maxime laudabilem & religiosum, neque se in pietate ab illis ne modicum quoduis opus absque Diuina Inuocatione aggredi solitis patientur superari: Crocus enim & Theriaca si in maiore iusto copia exhibeantur in uenenum abeunt, minore uero inertes ignauae iacent. Quicunque omissa Benedictione aliqua creaturarum fungitur, hanc ueluti furto & rapina a Deo creditur usurpasse. Nos Christum professi in Mirifico Nomine Ihsuh offerre debemus: sic enim ad Coloss. * praecipit Doctor Gentium inquiens: Quaecunque feceritis in uerbo aut opere, omnia in Nomine Domini Ihsuh Christi facite, gratias illi agentes & Deo per ipsum. Benedictio igitur Dei per preces impetranda, Inuoca me in die tribulationis tuae, & epripiam te & glorificabis me, ait Creator noster: Et sic Experientia solius medici erit. Ante omnem igitur medicinam Deus Opt. * Cap. 3. sect 17. Max. exorandus, ut medicina ab ipso ordinata tanquam medium Diuinos ac salutares effectus producat, ut glorificetur Nomen eius: I. Cor. 10. sect 37. Secundo post omnem meliorationem ac sanationem nunquam omittatur gratiarum actio deuota, ratione gratitudinis per se, & postea ad euitandam iram Dei contra ingratos: Haec duo puncta ab omnibus fere medicis praetermissa sunt, unde ipsorum infortunia potissimum acciderunt, ac postea culpa in artem est translata. Notandum etiam, quod quam uis Catharticum exempli gratia medicamentum aeque efficaciter operetur in improbo sicut in probo ( quod Deus propter suam laudem & gloriam ac demonstrandae suae misericordiae ergo permittit ) finis tamen in utroque longe diuersus sit & dispar, huic salutaris, illi nociuus: Cedit enim in maiorem certo subsecuturi grauioris morbi incommodum infideli, impoenitenti, medicamentum qualecunque sine imploratione gratiae Diuinae exhibitum & assumptum. Siracid. cap. 39. sect. 30. Hoc loco etiam obseruetur, quandoque aegrum optimis & conuenientissimis medicamentis adhibitius non sanari propter has octo causas, quarum Prima est, Quod Terminus uitae instet, qui nullo ingenio humano, uel quocunque eius subsidio pertransiri potest. Paracelsus liber de resuscitatione naturalium fol. Nullum enim Remedium corpus corruptibile, a morte, peccatorum poena & stipendio, uindicare potest: sed est res una, quae corruptionem aufert, iuuentutem renouat, & breuem uitam ut in Patriarchis prolongat. 235. Causa mortis est domesticus inimicus, quem nobiscum gerimus. Quam uis autem, ut infra referemus, abbreuiari & prolongari possit uita, tamen ob peccatorum paenam, aeternae legis immutabili decreto, necessario tandem mortendum est ( coniunctis enim rerum diuersarum adfert necessariam secum dissolutionem ) ne regressum in aetatibus ( ut est apud Platonem ) constituamus: Et in hoc caesu etiam uniuersalis ac summae medicinae usus irritus esset, quia coniugium uitae & mortis, separationi necessitate immutabili destinatum, nulla artificum uel Naturae industria perpetuum efficere potest: Morte tollitur maledictio in Creaturis. Leges enim Naturae in uiolabiles sunt: Sir. c. 10. sect. 11. cap. 14. sect. 18. cap. 41. sect. 5. Non ergo petendum, multo minus in ueniendum auxilium, ultra Terminum illum ultimum a Deo nobis impositum. Secunda, Quod imperitorum medicerum ignorantia, medicamentisque pernitiosis eo deductus sit aeger, ut bonorum medicamentorum usu, quod corruptum, pernitiosum & immedicabile malum est, resarciri & sanari nequeat: Et hic plerunque uocari solent Chymici, qui semper Trophili medici apud Plutarchum recordabuntur, affirmantis hunc perfectum esse medicum ὀ τὰ δυνατὰ, ἔφη, καὶ τὰ μὴ δυνατὰ, δυνάμενος αναγινώσκείν: nec generosis & immeritis Remediis gloriosa ostentatione unquam utentur apud Apio indigentes ad infamiam: οὺ γὰρ μετανοεῖν, ἀλλὰ προνοεῖν χρὴ τὸν ἄνδρα τὸν σοφόν: Caueant etiam sua medicamina aliorum uenenis admiscere, ne aut pernities bonis, aut salus nocentibus adscribatur, quia dolendum est tam execrabilem esse quorundam medicorum inuidiam, ut antequam honorem & laudem alteri expertiori permittant, ad tuendam existimationem uacillantem potius decumbentem aliorum arte sanabilem in extremum exitium praecipitent, ideo etiam a plebe tales merito Honesti Carnifices uocantur. Tertia, Quia medicus sero uocatur, quando uidelicet Natura succubuit, & morbus uicit: alioquin si in aegrotum agrum, medicinae conueniens semen a seminatore medico Tempestiue seritur, principiis obstando, procul omni dubio iuxta Dei benedictionem expectatus resultabit sanitatis fructus. Quarta, Quia aeger non obtemperat: fit enim saepenumero, ut aegrotus in medicamenta uel in medicum ea transferat errata, quae ipse contra Auream apud Aelianum Locrensium legem mala uiuendi ratione commisit. Quinta, Quia quaedam Naturae seu Proprietates hominum peculiares ad sanationem inidoneae nec pronae sunt, sicuti uidemus etiam nonnulla ligna propter nodorum abundantiam ita ex naturali defectu & corruptela degenerare, ut nullo modo findi possint: In Cura ratio Temporis obseruanda, nam aliam hyems, aliam aestas, atque autumnus exigit. Et multoties Tempus cum Astrorum mala inclinatione sanationi est contrarium: Quicquid enim sanatur ante Tempus, recidiuae obnoxium est: Sola siquidem Temporis hora seu messis dat firmam & fixam sanitatem: Pyrum maturum sponte cadit, immaturum frustranea arboris succussione ad casum sollicitatur. Ideo his neglectis, praesertim in cura morborum Astralium, omnia sunt irrita, & frustra instituitur sanatio: Medici etiam dent operam, ne plus periculi sit a medico & medicina, quam ab ipso morbo, ideo nunquam consulant, quae in pernitiem uergant animarum & corporis, & praecipuum illorum sit studium, ne noceant ubi prodesse non possunt: Ita bona conseruatur conscientia, quae perpetua est cordis laetitia. Sexta, Quia morbi praedestinationis Terminum attigerunt, ibi Naturae legibus non conceditur regressus, ut in perfectis, absolutis & consummatis, bituminosis, bolaribus, lapideis & arenosis coagulationibus: In eiusmodi enim consummatis morbis frustra est omnis cura, sicuti etiam in caecitate & surditate innata uidere est. Quod Natura peccauit, nemo potest emendare. Quod enim Natura semel ademit, reparare medicus nullo pacto potest, sicuti corporis substantia male conformata & partes ex genitura transpositae, mutari nequeunt. Septima, Quemadmodum medicos sordida aegrotantium Tenacitas ( siquidem nulla pecunia honestius acquiritur, & aegrius numeratur ) in officio indiligentes facit: Pauperum, gratuita semper a uero medico habenda est ratio, inter cuius uirtutes Charitas erga insitos primo elucere debet. Ita saepe etiam Aegrotantis Haesitatio, Diffidentia, Incredulitas, erga diligentissimum medicum, effectum medicamenti remoratur, aut plane operam medentis impedit, ut taceam illos, qui contempto Ordine Dei, nullis medicamentis exigente necessitate uti, sed a Deo sine Mediorum per quae operatur ( quamuis sit ipsemet Medicus ) adminiculo sanari cupiunt. Ordinationi Diuinae non repugnandum: Sir c. 38. sect. 12. Medicus & Medicina sunt uera misericordia Dei. Habemus Medicinam duplicem Uisibilem uidelicet Creatam, & Inuisibilem Uerbum Dei, qui ergo Medicina sanantur, Uerbo Dei sanantur, qui Uerbum suum contemnit, contemnit etiam Medicinam, & e contra: Dicens enim, Medicina nihil est, idem affirmat nullum esse Deum. Animus hilaris, iuge est conuiuium. Porro, ut dictum, Animus patientis excitatus, confidendo auidius recipit medicinam: Sirac cap. 38. Ideo cum Uitae Uenenum sit Tristitia, non sine causa Hippocrates in suis Aphorismis loquitur de Fiducia aegrotantis erga medicum, & ea quae offeruntur. sect. 19. 20. Cap. 30 sect. 25. Firma credulitas, spes indubia, amor & confidentia erga medicum & medicinam ad sanitatem plurimum conferunt, etiam aliquando uel plus, quam ipsa cum medico medicina. Ille medicus plures sanat, de quo plures confidunt. Imaginatio picis instar se habet, facile adhaerescit & ignem leuiter concipit. Fides Naturalis ( non loquor de Fide Gratiae ex Christo ) ingenita a Deo Patre an prima Creatione, Imaginatio uidelicet nostra, ita potens est, ut morbos sanare & excitare ualeat, sicuti manifeste apparet tempore Pestis, quando ex sua propria Imaginatione, ex metu & terrore generat Basiliscum Coeli, intoxicantem Firmamentum microcosmicum, e sua superstitione prout fides patientis adiuuat. Stellae sunt uirgae Astrorum. Paracelsus tract. 2. Pestis Naturalis fit Firmamentalis ac supernaturatis dum uidelicet Iliaster seu Euestrum Solis per peccata hominum ad iram & poenam irritatum propter singularem participationem cum Euestro Hominis, mortales ob sua delicta per influxum stellarum ( Mumiam & Sulphur Hominis microcosmi, omnia macrocosmica uenena innata latenter possidentis, sua uenenata malignitate & sinistro aspectu incendentium ) inficit ac punit & nulla quam potens etiam medicina sit, resistere & iuuare possit. de pestilitate. Uoluntas & Imaginatio Hominis est mater pestis: Tanta est uis Syderei spiritus in corpus, ut quorsum ille imaginatur & somniat, ipsum corpus simul attollat atque traducat, ut uidemus in Noctambulonibus. Ideo imaginamdo potest Homo peste inficere totam regionem. Fideli omnia possibilia, quia Fides omnia incerta certificat: Deus nullo modo potest uinci nisi per Fidem, qui ergo in Deum credit ille operatur per Deum, & Deo omnia sunt possibilia, quomodo autem id fiat, perscrutari non potest: Fides est saltem opus, opus uidelicet illius, in quem creditur: Cogitationes superant Astrorum & Elementorum operationes: Dum enim cogitamus, & cogitationibus Fidem habemus, tunc Fides perficit opus, & sine Fide nil fit. Fides dat Imaginationem, Imaginatio dat Sydus, Sydus ( ratione matrimonii cum Imaginatione ) dat effectum uel opus. Fidem adhibere medicinae dat spiritum medicinae, spiritus dat cognitionem medicinae, medicina dat sanitatem: Lege Paracels. de morbis inuisibilibus & de efficacia Fidei Naturae, quae ex Deo omnia potest Naturaliter. Inde sequitur medicum ex Fide oriri, prout credidit, promouet & adiuuat ipsum spiritus, spiritus uidelicet Naturae, seu sydus medicinae. Homo per Fidem Imaginationis saepe facit, quod optimi medici cum suis medicamentis idoneis nil possunt efficere: multoties etiam Fides seu Persuasio illa plures sanat, quam ulla efficacia seu uirtus medicamenti a medico exhibiti, ut superioribus annis in decantata illa Panacaea Anwaldina uidimus, & nunc in nouo illo medicinali Fonte in sinibus Misniae & Bohemiae hoc anno emerso, ad quem incredibilis infirmorum copia fere indies confluit: Ideo Damascenus: Oportet infirmo salutem imprimere & promittere, nec uelis unquam a spe deponere, etiamsi ipse desperet. Causa non potest reddi alia, quam constans & excessiuus affectus ipsius sumentis, quae potestas est in ipsa Anima sumentis Pharmacum, quando excusso omni metu, aut sinistra Imaginatione fertur in aliquem magnum sui desiderii excessum. Anima enim Rationalis excitata, & uehementi Imaginatione accensa, ipsam etiam Naturam superat, & per suas affectiones fortes, multa renouat in corpore proprio, & sanitatem uel aegritudinem immittit, neque solum in corpore proprio, sed etiam in corporibus alienis: Qui morsus a cane rabido in rabiem incidit, apparent in urina eius, figurae canum: Sic praegnantis mulieris cupiditas in corpus alienum agit, quando per sui obliuionem instar croci aquam tingentis inficit foetum in utero, rei desideratae nota: Sua enim Imaginatione format infantem, non aliter ut figulus argillam. Timor, tremor, & appetitus sunt praecipua causa, unde phantasia, aestimatio, & Imaginatio grauidarum oritur: Sunt Impressiones Inferiorum Astrorum. ◉ Ergo βέλτιόν ἐστι σῶμα ἢψυχὴν νοσεῖν. Dum igitur incipit imaginari, tunc Astra Firmamenti microcosmici, seus Astra humani Animi, cum phantasia, aestimatione & Imaginatione non aliter mouentur, quam Externa Astra Firmamenti macrocosmici, ubi singulis momentis Astra ascendunt & descendunt, donec fiat Impressio, in qua Impressione Astra Imaginationis grauidae mulieris, Influentiam & Impressionem foetui imprimunt, quemadmodum caelatores pistillo sculpto, notam subiectae materiae. ψυχῆς νοσούσης εἰσὶν ἰατροὶ λόγοι. ◉ in l. de anima Animae passionibus corpus corrumpitur, & animi a corporis motibus non sunt impassibiles. ◉ Sic manifestum est affectus Animi, quando uehementissimi sunt, posse mortem inferre, ut legimus in historiis: Et hoc apud uulgus palam est, gaudio exuperantiore aut profusiore tristitia, nimio ardore uel odio interdum mori Homines, saepe etiam morbis diuturnis ex eiusmodi passionibus leuari, quia ueste ◉ Auicenna Natura obedit cogitationibus & uehementibus desideriis Animae, & affecto spiritu afficitur corpus in quo spiritus delitescit. Fides haec Naturalis seu Sapientia Creatoris, Creaturae ad similitudinem suam Creatae impertita, licet possit omnia, seruare tamen debet Imaginis proprietatem. Porro efficacia supradictae Fidei Naturalis manifestauit se in * muliere illa haemorrhoidica & Centurione. * Homo ad Dei similitudinem & imaginem coelestem quodammodo maiestatem redolentem creatus, habet magna in suis manibus & potestate. Quanta enim possit constans credulitas in Animo imaginando fortiter eleuato seu exaltato apud uulgus palam notum est, tanta siquidem potest, ut & miracula operetur in opinionibus & intensis operationibus falsis. Omnia sunt possibilia credenti, & uolenti omma impossibilia incredulo & nolenti, prout rem cogitat, & per fidem imaginatur, ita oportet illam fieri. * Matth. 19. sect. 21. * Gen. cap. 32. sect. 25. 26. & c. Haesitatio autem Credulitatis & Dissidentia, nom solum uirtutem animi operantis, quae inter utrumque exiremum medium est, dissipant atque atque frangunt, sed etiam omne opus tam in Superstitione, quam in uera Religione infirmant, & effectum quaesitum licet fortissimorum Experimentorum eneruant: Et quod hoc loco diligenter notetur, Saluator noster, ut Pagina sacra docet, in Capernaum οὐκ ἐδύνατο miracula edere, quia non credebant, & sua incredulitate ac falsa fide ei resistebant. Fides summum & potentissimum habet inimicum Incredulitatem: Sicuti enim Homo nihil potest sine Deo, sic Deus uicissim non uult sine Homine, tanquam suo Organo, Deus & Creatura uterque simul, neuter sine alio. nam Imaginatio Fide coniuncta omnia potest. Nemo igitur debet uelle sine Deo, quia nemo potest esse sine Deo, in quo sumus, uiuimus, & mouemur. Octaua, Ne peccata maiora conualescens aegrotus in Deum, proximum, & se ipsum, cum animae suae iactura committat, siquidem omnis morbus est piaculum, uel hac Diuina innata poena, uindicta & flagello ad uitae emendationem inposterum a iusto iudice uocatur: Matth. 21. Fata etiam faciunt morbos incurabiles, quod deprehendimus ex denegatione auxilii a conuenientibus remediis exhibitis expectati. Uel hac uisitatione Paterna, & imposita cruce patienter ferenda sibi & proximo exemplum sit, ad ardentiorem Dei Timorem & cultum, quia permittit Deus saepius, multas quosdam homines & magnas incidere aegritudines, quibus laeta sanitas carnis, cum continuatione peccatorum, maximam, non sine aeternae salutis iactura intulisset aegritudinem mentis: Sanitas enim sine remissione peccatorum nilconducit, cum potius sit condemnatio. Matth. 9. sect. 2. Insuper peccata debilitant uires Animae, ita quod impotens est ad corporis Regimen Naturale: Hiob. 33. sect. 19. Ideo debilitantur uires corporis & festinant ad mortem. Uel hoc Infirmitatis fugo & fraeno ceu purgatorio salutari in officio saltem pietatis continem solet ( quam uis pauci ex Infirmitate emendantur ) dum amputatur ei peccandi licentia, qua fuerat abusurus, diutius in firmam sanitate aut uita constitutus. In sedatione irae Dei, incipit medicus. Hiob. 33. sect. 26. Et in his morbis Astrali Impressione resistente & superum Ira genitis, nulla medicina Corporalis ( propter fores Naturae diuino obice clausas ) prodest, sed Coelestis & Spiritualis, uidelicet Poenitentia seria peccata commissa cordialiter deflere, Iram Dei concitatam Emondatione uitae & Reconciliatione cum proximo placare, Deo per Coelestem Animarum medicum Saluatorem nostrum reconciliari, suamque uoluntatem iustissimo uoluntatis Diuinae beneplacito, patienter in omnibus deuote & humiliter, cum firmissima Diuinae Misericordiae participatione subiicere. Paracelsus uocat morbos Deales ex Ente Dei qui eiusmodi morbos omnes infligit, & solus per bonos & malos operatur, Sanationem ait Fide fieri, uel finito purgatorio, curationem demum per medicamenta tentandam. Causae morborum Entis Dei sunt imperscrutabiles, hic curatio debet in Fide quaeri, non in Natura: sicuti etiam in cura morborum Dealium, Entis Dei, uel in cura Deifica seu Fideli obseruandus est Terminus praedestinatus iuxta uoluntatem Diuinam. Ui. De Unica Et Summa Antiquissimorum Philosophorum Medicina. Porro, quod ad summam illam ac uniuersalem Medicinam attinet Philosophicam, ut auctarii uice etiam hoc addam, non legitur a Diuina Munificentia maius emanasse Donum Sapientiae: Haec Philosophiae occulta Minerua & hec margarita uni- ca pretiosissima omnem aestimationem excedit. Nec Anima Rationali excepta, qua post Deum in Coelo & Terra nil admirabilius pensiculari potest, sublimius, nobilius ac praestantius sub Coelo datum hominibus, quam hoc secretissimum secretorum Arcanorum Arcanum, in quo cum ad Planetas inferioris Astronomiae, quorum imperfectiones & sordes fortissima sua impressione penetrando euanescere facit ( omnem enim Sulphureitatem extraneam & immundam Terrestreitatem a metallicis & Humanis corporibus segregat ) tum etiam ad sanitatem laborantem & deperditam Humani corporis, igneo suo uigore restituendam ac conseruandam, mira imo omnia fiant, ut nunc praeter infinita alia usum taceam Magicum & supercoelestem, postquam finita Radiorum Solis & Lunae Influentia Gonetica & quarta supra suam natiuam Terram reuolutione, omni creata Potestate Influentiali tam in Elementali mundo, quam Coelesti aut supercoelesti absolutissime dotatum est: Uide Monadem Ioannis Dee Londinensis, & Rogerium Bacchonem. Mirabilium omnium mirabilissimum, siquidem Deus in suis operibus Mirabilis, etiam sua Dona Mirabilia, in Mirabilibus hominibus occultare consueuit. Omnis Antiquitas, omnis etiam omnium Gentium & Linguarum in doctrinae huius traditione Ueritas, consensus doctissimorum omnium illorum, qui in omni saeculo summa cum admiratione multorum & laude uixerunt, hoc ita se habere testatur: Hoc insuper praeter ocularem multorum saeculi nostri inspectationem ac certificationem ex scriptis illorum, tot Hieroglyphicis, Magicis & Mathematicis Uelamentis, tanta & tam certa Philosophicae Ueritatis serie contextis statuere haud difficile est. Quis igitur non admiretur & amplectatur tantum Dei summi Donum, pretium studii, operae & uirtutis immortale, quod depulso senio reiuuenescentiam, perpetuam sanitatem ac sine proximi detrimento uictum & amictum honestum non per usuram & fraudem, nec falsis mercemoniis, nec per opressionem pauperum ( ut iam diuites mundi ditantur ) sed per industriam operis & manuum laborem, Piis a Natura & Institutione dignificatis pollicetur Philosophis? Absit itaque ut Priscorum exemplo neglecto, talia Dei magnifacienda Magnalia, & stupendas Naturae uires offuscare, aut negare uelim ( qui enim spernit scientiam, spernit illum iuxta hanc artem uerissimam Deus gloriosus & sublimis ) aut quod peius, sicuti plurimi faciunt, tanquam otiosorum hominum speculationes, aut inania insanae delirantisque mentis somnia ac commenta calumniari, qui tamen apud sapientes saltem iudicii sui imbecillitatem produnt, & inscitiae suae testes publicos aduocant: Calumniantes ergo & ignorantes, quos & Fatuos Philosophi uocant, ab hisce tam diuinis Epulis arcendi, ut & delirantes suis Phantasticis somniis penitus relinquendi. Cotis uice fungens accipime hic uolo ueluti Indicem, qui prae foribus stans aliis ( quibus prodesse magis quam mihi ipsi ualeam, ) iter quod ingrediendum sit ostendit. Nonnulli hic arrigent aures, num proprio ingenio fretus ausim etiam de huius quoque praeparatione hoc loco gloriari, aut ostentationis ergo ( ut Theatrici Philopluti & Philochremati Philosophistae faciunt ) absolutam huius artis cognitionem ambitiose mihi arrogare. Uerum cum paulo ante lectori beneuolo promiserim, me experta saltem traditurum, nollem hoc loco ( quod uiri prudentis non est sed impostorum proprium ) de huius rei explorata certitudine uulgo sceleratissime ementiri. Sacra namque ac Diuina haec non Sophistarum sed Philosophorum Ars atque Scientia, male & perperam ab ignaris falsi damnata ( siquidem inter omnes artes tam Liberales quam Mechanicas nulla tot impostoribus scateat ut haec ) merito ob admiranda quae complectitur arcana ueneranda est, & omnibus aliis scientiis terrenis anteferenda, a ueris medicis, qui spiritu Diuinae Sapientiae illustrati honesto uictu & amictu contenti & instructi ( impossibile enim est indigentem aut non liberum Philosophari ) Deum ad Salomonis exemplum non pro opibus largiendis, sed pro sapientia impetranda ( ut aperiatur illis Diuinae cognitionis armarium ) ueneratione religios a precantur: & qui felicitatem suam Coelo & Dei omnium bonorum largitoris saltem amore metiuntur: quos insuper amor secretorum & Naturae iuxta Diuinam gratiam promouet & stimulat ad perscrutandum: & qui desiderio scientiae consequendae, absque uana spe lucri aut inanis gloriae affectatione, nullum subire manuum laborem, honestum, diuturnum & possibilem in Dei Timore recusant: Sapientiae Cor in Constantia est. & tantis denique donis absque malignitatis intentione neglecto aridae sitis humanae fonte, humilime cum metu & tremore uti ad Finem Magistro Naturae debitum, Laudem sc. & Honorem Dei, & suam proximique egeni utilitatem constanti Taciturnitate, sine superbia omnium hominum inuidiam irritante, cupiunt: Qui enim Thesaurum publice portant, & utuntur, illi depraedari cupiunt. His inquam deauratae doctrinae Filiis ( quorum aurum est Omnipotens Deus ) maximum illud & omnibus diuitiis anteponendum Bonum, propter hominum sanitatem merito & iure in uestigandum est, relicta prouincia metallica illis, qui fame impia, & sitibundo insaturabilique ditescendi desiderio, aequi & iniqui neglecto discrimine, dies noctesque horrende & corporis & animae suae periculo diuexantur. Hiob. 22. sect 25. Nullius enim Rei auarum esse oportet Philosophum, praeterquam Sapientiae, quae est circa Res Diuinas: Ideo Uerus Philosophus nunquam diuitias quaesiuit, nec appetiit, sed potius in Naturae mysteriis delectatus est, siquidem Adeptus, non unius Regni tantum, sed totius fere mundi ualorem in crumena sua circumferre, & in Deo & cum Deo legitime ceu totius mundi Dominus omnia possidere possit, totique Creaturae in Dei Timere & seruitio imperare. At donum istud, neque per iram, nec per uim intentatam, sed per Altissimi inspirationem uel immediatam, uel per Expertam praeceptoris sapientis in hac arte demonstrationem acquiritur ocularem. Hoc ita se habere extra omnem controuersiam, nemo non fatetur recte Philosophantium. Sed ubi reperitur Aegyptius ille ales, & laudabimus eiusmodi Phoenicem. Sed quotusquisque est, qui dum certo subactoque iudicio, mediisque debitis cognitionem hanc ipsam quaerit, Astra ita habeat benigna, ut per Coelorum uestibulum & portam ad Apollinis sacraria intrare possit, & aliena opera montem Chymiae ascendere? Uide Paracelsus in fragmenta medicis ad Tomum quartum referendis fol. * Quis enim alteri manum porrigere auderet, nisi Timore Dei, Sanctimonia uitae, Fide intemerata ac Harpocratica iam dudum multis factis periculis eum cognouerit conspicuum? Qui desiderat hanc artem, mancipium aliorum arbitrii & pecuniae non existat, & solus sit. 311. Praebet amicorum nil nisi copia damnum. Non datur alicui aditus nisi per reuelationem Diuinam aut per uocem uiuentis seu ostensibilem doctrinam. Siquidem ipsa etiam socii morosa inhabilitas, arrogans loquacitas, pertinax incredulitas, inuida & detestanda infidelitas, Epicuraea tandem indignitas in omni operatione effectum impedit, atque disturbat. Ueneranda Antiquitas uno ore fatetur, a primo homine usque ad ultimum neminem potuisse secretum istius artis Diuinum adinuenire suo ingenio Naturali, secundum Rationem Naturalem solam, nec secundum Experientiam, cum ipsum supra Rationem existat, ut quid Diuinum & occultum, attestantibus hoc ipsum perpetuis & molestis laboribus illorum praesertim qui hanc Scientiam assidua lectione & collatione autorum addiscere insudarunt: Nulla est rerum perfectio absque Diuinitatis auxilio & eius demonstratione. Sed Deum gloriosum, gratiarum largitorem optimum, suis fidelibus sapientibus, & ipsum timentibus ac honorantibus id aperuisse & propalasse, ut suam omnipotentem bonitatem intelligant, recolant & ament, eumque in suis mirabilibus glorificando omnibusque uiribus, ei sine aliqua sorditie, uitio aut peccato in Sanctitate & Iustitia requisita inseruiendo uideant, quantum ipse fecit pro hominibus bonae uoluntatis: Sir. cap. 3.8. Et sic finaliter qui misericordia Infinitus est, gratiis Infinitis, feruentissimo Pietatis & Gratitudinis amore accensi, dignum inueniant, cuius sanctissimum & tremendum nomen sit benedictum in saecula. Haec unica &, uera uia ad omnia secreta est, ut secundum Saluatoris praeceptum ad Deum omnis Boni autorem recurramus. His collecta mente perpensis, nemini uideatur mirum, si inter tot millia quaerentium ( postposito praepostero ordine Regni Dei & Lapidis Coelestis studio praecipuo ) ne uni Naturae fores ablato retro portam Diuino obice reserentur, Uoluntate proculdubio Omnipotentis Dei resistente, qui hominum scrutatur Corda & Renes, suaque munera & dat & subtrahit cui uult. Opus enim hoc non in Posse uolentis, sed in Uelle miserentis Dei consistit, qui nouit non expedire omnibus ad salutem, habere cum Sanitate Honores & Diuitias. Et quamuis alicui Horti Philosophici clauis forte contingat ( sicuti scio quibusdam euenisse ) attamen propter pessulatam Ianuam, Gratiae uidelicet & Benedictionis Diuinae denegationem & resistentiam, nunquam potuerunt aperire, multo minus intrare, & desideratos Hermeticae Arboris decerpere fructus, mysteriique huius suauissimis potiri nucleis. Sic nostro saeculo impostores quidam Uerissimum Fermentum Philosophicum ( ab aliis tamen praeparatum ) illicitis mediis per fas & nefas acquisitum, propter principii ignorationem ulterius multiplicare non potuerunt, siquidem sanctissima haec scientia tales imperitos Thrasones, nunquam in sua penetralia intromittit. Hoc est illud opus, sub Uirginis Philosophicae uestimento reconditum, quod nec frater fratrem docere uoluit ( Ideo uanus conatus Adeptum Philosophum promeritis beneficiis, beneuolentia, seu quocunque excogitando officiorum genere ad communicationem uelle incitare ). Deus non uult omnibus scientiam manifestare, propter euitationem scandalorum. Hoc est illud in Mentis Memoriaeque Thesauris secretissimis repositum & sepultum Secretum, super quo iura uerunt occultiores sagaci ingenii subtilitate genuini Philosophi ( qui maledictionem Dei Sophorumque posteris relictam execrationem ueriti, de industria sunt scabri & salebrosi, ne quibuslibet abstrusiores suos sensus proderent, & nobilissimam huius Scientiae gemmam porcis & suibus proiicerent ) quod non indicarent in aliquo libro: neque aliquis eorum in sinu cordis hanc cognitionem seruantium patefecit illam, nisi intellectum habentibus allegorice: Ea siquidem facultas Philosophis concessa, ut quia Rerum Domini facti sunt, etiam Nomina ad arbitrium dispensare possint, & suos partus pro libitu uestire: Licet egregie & summa cum ingenuitate Ueri Philosophi sese mutuo, unum eundemque molientes, colentes agrum, perceperunt semper, sicuti in praeceptis illorum, tanquam in speculo, sagacis ingenii uiris, a Deo ad eiusmodi mysteria electis, dignis & in arte iuratis innotuit satis: Hoc non creditur, sed tentatum, cum laboris, taedii & damni lucro circa finem acta probantem certificatur. attribuerunt autem illud Deo glorioso; ut pro suo beneplacito inspiraret cui uellet, & prohiberet a quo uelles: affirmantes nihilominus sancte, neminem ad optatum finem ( posthabitis omnibus particularibus uirtute tingendi naturaliter prorsus destitutis, nisi e primo fonte progrediantur ) posse peruenire, antequam per circularem Elementorum rotam Artis & Naturae beneficio ad Hexagoni formam Solis Pinguedo seu Sanguis & Lunariae Ros in unum coniungantur corpus, quod nisi Deus Altissimus uoluerit, nunquam fiet, qui unus singulare hoc Spiritus Sancti donum, & impretiabile pretium, & cui & quando uisum est ex speciali misericordia bemigne impertitur: In hoc se totius negotii, cardo uertit, ut Aurum Sale Naturae Animatum praecipuum fiat subiectum medicinae Philosophorum metallicae. Et cui non uult aliquid de suis Thesauris largiri, is technis quibuscunque adhibitis, in uito Deo nil abstulerit unquam: Lege I. cap. Geneseos sect. 27 & 28. Tabulam Hermetis. Spiritus enim ex gratia procedit, qui quos uult inspirat. Cum igitur omnis conatus mortalium sit irritus, quem Deus non promouerit ( nisi quis indubitatissimae huius Ueritatis iactura, uelit negare Deum esse uni uersi moderatorem, & Creatoris sui contradicenti uoluntati, se temerario, giganteo & sacrilego opponere ausu, Numinisque indignationem cum manifesto incurrere periculo ) mirari satis non possum, quod nostro saeculo, multi magni inutiliter tempus & pecuniam consumentes uiri, cum mundo decipi cupienti, sibi ab aureis circumforaneorum, & contra conscientiam uitiosorum & mendacissimorum impostorum pollicitationibus patiantur imponi, non reputantes secum, sine artibus liberalibus & praeclaris ( quibus illi Philosophistae Impostores qui de Fontibus Naturae ne guttulam gusta uerunt, prorsus destituuntur ) nullam mysteriorum perfectam unquam perceptionem esse acquirendam: Morienem Alanum. Rodargirum Monadem. Treuisanum Lullium. Leuit. cap. 26. sect. 20. Magni uiri committunt magnos, erroress. Suis Phantasticis & Phreneticis inuentionibus, Gymnosophistae illi, credulorum hominum aures ditant, pecunia inanes ut reddant loculos, pollicentur magna & mentiuntur omnia; & nihil praestant credentibus incautis aliud, quam terque quaterque deceptos semper nouis praestigiis, dolis & fraudibus subtilissimis denuo fallere: Ps. 25. sect. 14. Sir. 43. sect. 37. a quorum consortio non aliter est fugiendum, quam a saeuissimis inferni cruciatibus. Prou. 3. sect. 32. Sap. I. sect. 4. Et quod potissimum tiam Domini, cuius mysterium saltem apud Timentes eum, in eiusmodi animas malignas & indignas non ingredi, quae totum uitae decursum in Uanitatum & Fraudium inquisitionibus transegere, & uniuersum fere mundum frustratoriis suis Dealbationum, Rubefactionum, Incrustationumque operibus, dedita opera malitiose deceperunt. Haec in lucro perfecto opere sophistico, quia talium fumiuendulorum finis est Puluis & Cinia. Atque ita illis Pandorae fabulam ludentibus, nihil aliud tandem contingit, quam quod euenturum ipsis Alphidius praedixerat, ut consumpto per circulationem cerebro, pro Tinctura colorem, pro Lapide Hermetico saxum uel uitrum, & pro Thesauro carbones ac cineres reperirent: Et quis non admiretur efficacem hanc Impostorum uim transmutatoriam, quae sapientes in stultos, robustos in infirmos, diuites in pauperes, & pauperes obaeratos in desperatos ac fugitiuos tandem transplantat mendicos? Pietas est clauis ad omnium Arcanorum notitiam pernecessaria. Quemadmodum autem Philosophorum Inuidia, erga Artis & Scientiae silios, non suae sed Dei gloriae studiosos, & qui uitam ad Dei laudem ac honorem, proximi commodum, animaeque suae salutem duxerunt, non extenditur: Uide Rodargiri Brittosarmati. Carmen in Zodiaco Piscium, contra sacrilegos milites in sacrarium Philosophiae proterue & minaciter irruentes. sic Adeptus seu consummatus Philosophus, Arcanorum Dei custos, operisque dignificationem imitatus, postquam Hermetis plusquam uiginti annorum labores Nutu Dei feliciter exegit, metuens crimen Diuinae Maiestatis laesae, centies atrocissimam mortem, omniaque supplicia subire formidabit minus, quam maximum & locupletissimum hunc Thesaurum Terrenum, Beneficium Dei Perfectum descendens a Patre Luminum ( non aliter ac Regnum aliquod societatis impatiens ) a Rege Regum, ac Domino Dominantium, omnisque iniusti Uindice tremendo & horrendo, sibi soli custodiendum concreditum, per iram aut uim qualemcunque intentatam, impiis, Filiorum Artis & Scientiae inimicis aut indignis cum totius mundi pernitie abutendum in sempiternae maledictionis iudicium, ullo modo publicare, quia scit certissime a Sancta Trinitate & Christo cunctorum uiuorum & mortuorum iusto ac seuero Iudice se grauissime puniendum, cum animae suae damnatione aeternaeque salutis iactura, nisi uillicationis & Talenti concrediti rationem sufficientem reddere possit ad formidandum, ante quod omnes stabimus, & expauescendum Tribunal illius Maximi & Aeterni iudicis ( cuius Terribilis & Ineffabilis Maiestas iure omnibus mortalibus metuenda ) qui tempore magni Iudicii meritorum facturus examen, nullius malefactoris opus iustificabit, & nullum benefactorem praemiis priuabit: Nulli hominum carnali reuelare expedit, quia maledictus eris per tanti secreti manifestationem. Lullius: Qui publicat Artem mala morietur morte, quia a Deo solo donandum & reuelandum secretum est, qui Naturam creauit, & non ab altero: Quando uidelicet in die Terroris axes polorum inhibebit, & motus Elementorum cessabunt, tunc omnia corruent, ac calor Centri, cum calore M 2 Ipse enim cui uult, & quibus interest reuelari, illis reuelabit, & non aliis, quia est Donum Dei & nullius mortalis Hominis. Hiob. 34. sect. 11. Prouerb. 24. sect. 12. Apocal. 2. sect. 23. Item cap. 22. sect. 12. Esa. 3. sect. 10. 11. Ier. 17. sect. 20. Item cap. 32. sect. 19. Ezech. 33. sect. 20. Consummatio saeculi per Ignem. Solis coniunctus omnem corruptionem Elementarem conflagrabit, ubi omne malum & impurum instar plumbi proiicietur cum damnatis in Abyssum, ibi omnia sulphure inextinguibili instar uitri inconsumptibilis liquidi indesinenter ardentis in aeternum sine consumptione torquebuntur: Apocal. 20. sect. 10. Mare uitreum Igni permixtum. Proprietas lgnis est impuritatem Elementorum separare. Et omne quod est de uirtutibus & pura Ueritate ac Natura Elementorum Ignem Coeli non extimescentium, instar essentiae purae, clarae, incorruptibilis, & fixae in Terra serena resplendente Crystallina remanebit, & cum saluatis felicibus ( instar Aquilae uel Fumi ab igne excitati sursum sublatis ) in aeternum requiescet: Quando enim Deus uoluntate sua omnia innouando mutabit, ac Crystallina reddet, tunc motus Supernae Naturae morabitur in illis sine corruptione, Rom. 8. sect. 19. usque ad 23. Lege Isacum Holandum in opere minerali. Utinam magnates nostri temporis auro & argento e subditorum suorum reditibus sufficienter ditati, partem aliquam sumptuum in pie & conscientiose doctos rerumque Chymicarum expertos uiros erogarent, ac e Tribus illis Naturae Familiis, Animalium, Uegetabilium & Mineralium, unicuique idoneo & expetenti unam saltem indagandam distribuerent, ut ex iisdem, in quibus uniuersa Medicina fundata est, Ignis separatione in sua Tria Prima selectissima eruerent mysteria medica. Pulchritudo omnis siue corporea siue incorporea, nihil aliud est quam Diuini uultus atque Luminis splendor rebus creatis insitus per formosa corpora relucens ac refulgens, & amantes omnes instar Dei imaginis stupescere compellens. Conclaue Philosophicum cuiusdam Principis tali Thesauro pretiosissimo & saluberrimo refertum, etiam cum Pactoli diuitiis contenderet, siquidem instar Magnetis spectantium oculos ad patefactam occultae Naturae opulentiam contemplandam prouocaret & pasceret: E cuius iucundae & insatiabilis pulchritudinis intuitu, quae obsecro & oculorum recreatio, & admirabilis animi ad ipsum Creatorem eleuatio? Hic uidere selectissimam Uegetabilium copiam Anatomia Harmonica corporis nostri correspondentem membris, uestimentis detractis mira & gratissima uarietate in sua Tria manifestatam, & uisibilem factam: illic Animalium: isthic Mineralium & Metallorum: Dianam uidelicet Triunam nudam, tot uarietatis coloribus & Forma in unaquaque classe semper Triplici Mercuriali Limpidissima, Sulphurea seu Oleosa Coloratissima, & Salina Candidissima resplendentem; Quantum enim Res in se habet Luminis tantum etiam habet Numinis. quae se alioquin ab inquinato mortalium in tuitu uestire solet, & hominum coetus in hic mundana scena non nisi tecta ingredi cupit: Opus certe magno Rege & Principe dignum: Francisci Primi Galliarum Regis, Philosophorum & literatorum uirorum maximi Fautoris, laudabile unum e Tribus, sed morte praeuentum propositum. Et hoc Talento ( reseruato Admonitoria. Ex Dei Lumine reuelantur secreta & abscondita patefiunt. sibi ad suos usus fonte solo, riuulos uero superfluos deriuando foras ) Deo in proximo egeno & suis membris benefacere, an non Humanitatis & Liberalitatis opus, ac Eleemosynarii in hoc magno Hospitali Pietatis officium omni laude ac sempiterna memoria dignissimum? Sine eo enim nihil boni & perfecti attingi potest. Et hac uia in Timore Dei & Amore proximi progredientibus, sine ullo dubio Luminum Pater ( a quo solo tanquam efficiente Principali & Finali omnium Creaturarum & operationum causa, omne bonum Ddonum post uitae emendationem petendo, quaerendo, & pulsando impetrandum est ) pium & laudabile propositum ( Timentium enim eum facit uoluntatem ) longe maioribus & forte insperatis cumulate coaceruaret beneficiis: Ps. 145. sect. 19. Prou. 10. sect. 24. Diuina fiducia neminem ad bene agendum destituit. Haec enim sola semita non tantum ad omnia Naturae optata Arcana perueniendi est Regia, sed quod omnium potissimum ad ipsum uniuersi opificem, quo Uno omnis Bonitatis Qui nouit Unum, nouit Omnia, qui discit Multa, discit. Diuinae Oceano Infinito per Regenerationem ( alteritate per unitatem absorpta ) in Sabbatho Sabbathorum seu Iubilaeo Aeterno cuius gratia creati sumus comprehenso, attigimus suffragante Diuina Clementia scopum & metam ueram, cuius fruitione plenaria olim non aliter delectabimur, quam aerumnosus exul & peregrinus ( per uarios uitae casus, per saxa, per ignes, per sentes & uepres agitatus ) legitimae tandem patriae restitutus: Nihil. Sir.c. 34. fect. 12. 13. 14. Beatitudo consistit in apprehensione summi Boni. siquidem Dulcia non meminit, qui non gustauit amara: Sine Cruce & morte ad amissa bona reditus fieri nullo modo potest: Deus est immutabilis Quies, ad quam omnes Creaturae omni conatu anhelant & gemunt. nec Deus uult Hominem mortalem a se nunc peregrinantem ad immortalem beatitudinem & gloriam delicato peruenire itinere, sed per Ignem Tentationis & Tribulationis, cum tristi & amara morte, quia Coronatio & lachrymarum abstersio demum superatorum hostium uictoriam subsequitur, digna enim est & maioribus praeliis Uita aterna. Leuit cap. 25. sect. 23. Tob. 12. sect. 13. Sir. 2. sect. 5. Sap. 3. sect. 6. Prou. 17. sect. 3. Sine Certamine & Pugna non peruenitur ad Patientiae Uictoriam & Coronam, per Angusta itur ad Augusta. Quam uis autem, ut ad supremam medicinam reuertar, ad uersa fortuna me honestae syncerissimaeque Ueritatis semper studiosissimum multoties ad supremi illius Philosophici sacrarii penetralia ( non auri argentique faciendi gratia, siquidem postposita habendi satagentia pauco contenti sat diuites sunt, sed ardore quodam medicinae Uerae consequendae & iusto admirandorum Dei operum desiderio ) frustra licet aspirantem & anhelantem non solum non deduxerit, sed nescio quo meo sinistro & infelicissimo fato etiam factum fuerit, ut quo feruentiori conatu animi, secretissima illa studia sectatus fuerim auidius, eo obtrectante maleuolorum Inuidia & Fortunae fluctibus hactenus iactatus fuerim acerbius, aequitatis necessitas exigit, quandiu ulterius non datur, ipsa me tantae Rei cogitatione sola & recordatione saltem consoler. Quid, cui, quando, & quantum, aouit ipse Deus, cuius Nomen glorificetur, & in Aeternum sit benedictum: qui saepe bonus auertit, poterant quae forte nocere: nec uitam illorum miseram expetendam esse reor, quibus felicitas damno cessit & nocumentum inde susceperunt, unde beneficium debebant reportare: & qui summa in fortuna, ubi iam felicitatem illis Fatorum indulgentia maiorem tribuere uix ullam potuisset, propter compedes iniectas fortunam desiderant: Num. cap. Ii. sect. 33. & quibus Deus quaedam largitur ad poenam iratus, quae beneficii loco negare solet propitius. Ps. 78. sect. 31. Ps. 104. 105. Tob. 12. sect. 7. Attamen cum opera Dei sint annuncianda, & celebranda, & ut hoc monumento relicto constet olim, nostri quoque saeculi hominibus felicitatem suam posteris non in uidentibus Beneficentiam illam Diuinam non fuisse negatam, in Ueritatis attestationem & subsidium, non possum hoc loco non meminisse singularis illius Diuinae erga me Clementiae, quod mihi non sine manifesto superum fauore ceu oculato testi, in peregrinationibus meis isthaec fortuna compluribus expetentibus denegata contigerit, ut illam intueri & gustare licuerit, apud quendam Heliocantharum Borealem. Basiliscus Philosophicus instar Fulguris repente & ex improuiso conburit quodcunque metallum imperfectum, & subito aliam formam nouam producit. Onde diu maximo Naturae per artem miraculo cum stupore attonitus, inter uarias & multiplices Inferioris Astronomiae metamorphoses ( uia Antiquorum Humida nondum tamen intense ad Basilisci oculum Exaltata ) in frigido factas, mihi hoc unum prodigium, omnium mirabilium superans admirationem cumprimis stupendum & spectatu dignissimum fuit, quod unica illius Laticis exhibita gutta ( in qua tanquam penuario omnium corporum Coelestium & Terrestrium dispersae uirtutes admirando artificio in uisibiliter coaceruatae, imo in qua totus mundus Astralice concentratus erat ) hominem deploratae ualetudinis & morti uicinum sua Ignea, Astrali & Coelesti Natura Inuisibili, influendo Cordi radium Uitae Naturalis, Uitaeque organa renouando, & defunctam Naturam ( per accidentium aegritudinem causantium remotionem ) reparando, una nocte ad firmam & perfectam reuocarit incolumitatem: Merito igitur Indagatio illius omnibus. Ueritatis studiosis deberet esse commendatissima. Corpora enim Humana subito & quasi miraculose, a quibuscunque infirmitatibus desperatis ( secundum Deum uidelicet, nam multi morbi sunt innata poena Diuina, quorum curatio in Natura non quaerenda ) Regalis haec, & omnium aliarum medicinarum Imperatrix resurgere facit: siquidem totus hic nouus mundus regeneratus, paruum ueterem corruptibilem mundum hoc est Hominem uirtute Regenerationis suae renouare, quicquid in Humano corpore laesum restaurare, superfluum consumere, defectum resarcire, & totum microcosmum in uerum Temperamentum reducere, & in illo conseruare potis est, usque ad praefinitum mortis Terminum, ob peccata mortalibus impositum. Contra mortem nullus medicus nisi Christus. Eodem Spiritu mundi, eodem Calore Solis & Lunae, quo humana corpora, ab infirmitatibus & accidentibus mundantur etiam metalla imperfecta & impura, absque nouo generationis & corruptionis motu, per solum alterationis modum, & accidentium, eorum aegritudinem causantium remotionem ( cum metalla non specie sed accidentibus saltem differant ) Uerae Sanitati, quae est aureitas, restituuntur. Haec dubitatio incredula, quia pauci reperiuntur, qui firma conscientia credunt artem esse ueram, lucro potius quam damno, ut antea maioribus sic deinceps posteris omnibus cedet: Uulgaribus nostris, emunctae licet naris Atheniensibus, has Uulcanicas metamorphoses, & hanc Dei Uirtutem Naturae coniunctam nescientibus, ac medicinae Ethnicae admiratoribus, qui excusandae inscitiae suae causa inepte satis Prudentum dicta pro fabulis & figmentis habent, non mirum, cum intellectus intelligentium, nullis praeceptis aut traditionibus fatuorum hominum obfuscatus, uix apprehendere ualeat, si hoc propter tantorum mysteriorum proclamatam incertitudinem uidebitur ut ignorantibus & merito non notificandum secretum in redibile ( quam uis uero uerius sit ) quia de Calore Solis & Lunae in sua uiita nil audiuerunt unquam: multo minus quod Magiae Mechanicae beneficio Elementum Terrae supra Aquam natare possit. Hoc scire uere Philosophicum est, medico Astrali cumprimis necessarium, quorum nullus ad ullam mirabilium peffectuum operationem uel cognitionem pertingere, nec nisi huic Scientiae adhaereat de sua arte certus esse potest, praesertim in desperatarum infirmitatum nostricorporis cura, quatuor uidelicet omnium morborum monarchis, Epilepsia, Podagra, Hydrope, Lepra. Ea enim ratione prospicit Deus uere Philosophantium securitati. Exod. 32. sect. 20. Haec quatuor summa morborum genera Paracelsus operibus demonstrans se a Deo medicinam edoctum, cum Christi non Daemonis adiutorio mirifica arte sustulit, non obuiis & tritis nostris Medicinis purgantibus sed paucissimis concessis Restaurantibus seu Regenerantibus, quibus Natura renouata postea omnia noxia sua sponte expellit, sicuti Epitaphium ipsius, Salisburgi, posteritati ueraciter, satis superque testatur. Hiob. 14. sect. 19. Non est Christianum Diabolo maiorem possibilitatem & uim ascribere uelle, quam Infinitae Diuinae Sapientiae & Omnipotentiae. Omnes infirmitates proueniente lex humorum corruptione quantumcunque graues & desperatae curae hic medicina uniuersali ( instar dolabri dedolantis omnis generis ligna ) sanantur, nisi infirmus fuerit in ultimo Termino sibi a supremo Ente constituto: uel morbus praeter Naturam a Deo, poenae loco, & afflictionis singularis, immissus. Uerorum medicorum praecipuum Fundamentum & Scopus, quia non prima sed secunda natiuitas conducit. Nemo autem hoc hoc peculiare ac coeleste Donum, ut supra dictum, usurpare potest, nisi is, cui Deus ipse contulerit, qui solus & obscuritatem horum mysteriorum illuminat & claritatem offuscat, ut neque planissima quis intelligat, nisi ab ipso illuminatus fuerit, neque obscurissima quaeque non consequatur, si ab ipso illustrata fuerint: Tanta enim facultas a summi Creatoris affluenti & peculiari Gratia, uenit. Ideo Lullus diuinus ille & perfectissimus Philosophus merito concludit, oportere inter Artistam & Deum causam primam, absque contrarietate concordantiam esse, ut primus motor, tanquam Forma principalis moueat Intelligentiam id est Artistae Animam, ad Ueram Intelligentiam, ut patesiat sibi id, quod est occultum in magisterio huius artis. Benedictus erit ille, cui Dominus Deus inspirare uolet Dona gratiae suae: Nam Dominus est Coeli, qui scit Cor illius in quibus Forma & modo uellet uti. Uidemus nihilominus peccari interdum non solum ingratitudine erga Deum, uerum etiam miris & Adepto Philosopho indignis erga immeritum proximum technis: quibus olim aliquot clarissimi uiri & nostro saeculo duo diuersarum nationum manifestati Philosophi, dono Dei contra horrendissima Philosophorum Anathemata abutentes, sibi postea ( siquidem quilibet secundum dexteritatem suam a spiritu sydereo causatam ac excitatam suae fortunae faber est ) cum perenni Nominis sui dedecore iuxta immeritam Uerissimae Artis Philosophicae proclamationem, dolendum & commiserandum attraxerunt exitium, Dei iusti Uindicis Ira ( tam ob arrogantem superbiam, loquacitatem pena & poenitentia concomitantibus prouocantem, quam ob imposturarum fraudes ad primi silentii Harpocratici rupturam, securitatis suae gratia uicissim tegendam commissas ) misere consumpti & refraenati. Origo magisterii Philosophici. Secus faciunt plurimi qui de perfectione quam uis imaginaria saltem apud alios gloriantur, & ita sua credulitate ac persuasione se impediunt, quominus discendo ulterius proficere possint. Antiquiores illi peritioresque felici sydere nati Philosophi, Hermetis scientiae inuentoris filii, apud quos nil Ueritate intiquius, nil turpius Falsitate atque deceptione, & quibus semper sine teste multitudinis imperitae tutius operaepretium fuit in Receptu Esse cuam in Fronte uideri aut haberi: quique sui memoriam nulla labe contaminatam ad posteros transmittere conati sunt, non ut multi nimium credul: inantur, quod imaginationibus suis friuolis decepti, alios uicissim uoluerint decipere, quod non cadit in uirum probum: Deus primo saeculo se per Lumen Naturae manifestauit. Hi inquam Naturae non publici sed occulti Secretarii, in Naturali Lumine in ipsis uigente, pro uiribus sibi diuinitus concessis Rationem ducem optimum secuti, omnes summa tum animi tum corporis intentione ad Uirtutis unum eundemque potius tendentes scopum, nil manioris esse gloriae sunt arbitrati quam Prudenter & Quieto Silentio iuxta Dei Timorem & Amorem proximi Mente recte Sana in Corpore Sano tranquille gaudere posse: Haec est Philosophia Adepta, quam Paracelsus in Tinctura Physicorum explicat Uitam diuturnam & sanam absque omni infirmitate, usque ad mortem Naturalem, eiusque uitae longae honestam sustentationem in hac scilicet miseriarum ualle, ut scilicet Deo absque indigentia & proximi detrimento inseruire possimus: Hanc quidem felicitatem, multa licet sint animi & diuturna quadam auiditate uenati plurimi: eandem tamen nec alio in medio, nec artibus ullis se adepturos unquam, nisi per admirandam abstrusissimamque complexionem quandam omnium totius Creaturae in unica quadam massa confluentium & concurrentium uirtutum ( Uia saltem Regia illa ac Ratione Philosophica praestandam ) existimarunt: Artis industria Naturae defectus ut suppleatur necesse est, cum Natura ad sui perfectionem semper tendat, laboret & anhelet, ipsa sua indole. Omnibus his uirtutibus spiritualibus, actiuisque qualitatibus, magno ingenii Artisque beneficio instar mundi minoris in unam Massam ( quam Lapidem seu Puluerem suum uocare consueuere ) coaceruatis & concentratis ( unita siquidem uis fortior dispersa ) praeter Mentis suauissimam quandam & mirabilem illustrationem ( est enim Lux Naturae in Tenebris mundi corruscans ) omnium item rerum Naturalium & Coelestium secretorum scientiam, operationemque perfectam, imo iuxta omnium Rerum affluentem Abundantiam, Sanitatis beneficium legitimo huius summi & admirandi Magisterii usu ad miraculum usque consecuti sunt: Prou. 3. Sect. 16. Sub Anathematis poena, non sunt ausi loqui nisi in pictura uerborum Aenigmaticorum, quia non habebant licentiam a Magistro Naturae, ne sibi ipsis periculum accerserent aliisque maleficii ansam praeberent. Cuius in suis monumentis scriptis nostri praedecessores Philosophi, in schola Hermetis enutriti, licet in reticendo artis secreto, constanti Taciturnitate plane elingues ( scientes uidelicet quibus periculis artium arduarum Indagatores & Secretarii Naturae publici sint obnoxii, ut semper de salute uel quiete desperabundi, peruagari cogantur ) hanc tamen Rationem tradere solent: quod summa illa Medicina per artificium Natura sagaci Scientiae Magistra cooperante, ut iam dictum, praeparata, sit Uita & Lux illuminans & uiuificans Balsamum nostrum, hoc est uitae spiritum seu uaporem coelestem non uisibilem: sit Uitae nostrae Essentia: Quinta Essentia ex 4 Elementis composita, in qua sunt actualiter omnia Elementa, cum omnibus suis actibus, cum concordantia maxima, aequatione uera, secundum omnem Naturae possibilitatem aequata & Catena aurea ligata, absque aliqua contrarietate: Prou. 10. Sect. 14. Excitat motum in corporibus, & uiuificat Elementa, uiuificantur autem Elementa cum in actum suum excitantur: nam Uita Naturalis nil aliud est, quam actus Elementorum. sed omnia aggregata in tam subtili Materia & Forma tam subtili, & tam simplicitati propinqua respectiuo modo, sicuti in Fuln gure & in Basilisci oculo, ni per Experientiam patet, in curatione morborum & metallorum metamorphosi: Haec res ita se habet respectu quatuor qualitatum corporis, sicut se habet Colum incorruptibile respectu 4 Elementorum. Hanc Quintam Essentiam uitae radicem creauit Altissimus in Natura, ad conseruationem quatuor qualitatum corporis Humani, sicuti Coelum ad conseruationem uniuersi. Uita Rerum Naturalium est Lucis Idaelis unio, cum Coelo Terraque pariter Idae alibus. Est Ignis coelestis non urens, anima & uita Creaturarum omnium: subiectum in quo praeter Elementorum uires & operationes, omnes Firmamenti, etiam coelestes uirtutes tam stellarum Fixarum, quam Planetarum, in uisibili modo infunduntur & imprimuntur, siquidem omnium corporum coelestium Influxus, qui sublunaribus unicuique particulatim communicantur, hi in hoc uno concentrantur: Hac ex arte omnium pene rerum notitia, & hoc in Lapide uniuersa rerum natura elucet. Theatrum secretorum Luminis Naturae totius: Speculum mysteriorum Dei, & Miraculum uniuersae Naturae: Totius mundi machinae Quinta Essentia, & totus mundus Regeneratus, in quo totius Naturae Thesaurus iacet: Subiectum & Instrumentum omnium Uirtutum Naturalium & Transnaturalium: Tinctura est Quinta Essentia de microcosmo ad primum perfectissimum esse, & unarium numerum Cabalisticum quam proxime accedit. Filius Solis & Lunae, qui suo ascensu in Coelum & descensu in Terram omnes uires superiorum & inferiorum adeptus est: Habitaculum omnium Formarum metallicarum, mineralium & uegetabilium, a Deo sub Lunae globo creatarum: Imo quod sit uere spiritus uitae penetrans omnes alios spiritus, cum spiritu corporis nostri plane unus & idem: Paracelsus uocat Balsamum perfectum, perpetuum, Catholicon Physicorum: Uinculum inter Corpus & Animam, quo delectatur illud supercoeleste, retineturque ne fugiat a corporeo carcere, ut enim pax fiat inter istos inimicos Animam & Corpus, Balsamo Uitae medio opus est ab Externis petito quo Internum instauretur, ad retinendum uel sustentandum Ignem Uitae longae, sine quo fomite recedit a corpore non secus atque a lychno flamma, deficiente oleo: Defensiuum senectutis, medicamentum uniuersale, quod instar Ignis inuisibilis omnes morbos consumat. Materia simplicissima generata a Domino Opt. Max. ex spiritu Mundi, ad restaurationem & conseruationem Humanae Naturae, cunctis nostri temporis Medicis prorsus incognita: Non enim in Scholis illorum prouenit, qui Templum Apollinis non per debitum Ostium, sed per Tectum deuium irruentes, sedem illius occuparunt, ueluti Scribae olim & Pharisaei sedem Moisis: Hanc Quinta Essentiam Animarum mediam Naturam, Ueteres illi Rerum consultissimi uocauerunt. Et dum scientiarum claues in captiuitate iniqua detinent, suis placitis nihil efficiunt aliud, quam ut sinistre docentes, ipsi non ingrediantur Naturae Academiam, & alios recte discendo ingredi cupientes, suis dehortationibus pernitiosis in laudabili remorentur cursu, ita ut nunquam ad Ueritatis cognitionem perueniant, & ubinam ea lateat nescire cogantur. Quia uero uero omnium morborum corporalium origo uera secundum saniores medicos est Naturalis proportionis Primorum Trium enormitas ( seu ut cum medicorum uulgo loquar Immoderatio & intemperies quatuor Elementorum seu Humorum ) ex quibus corpus Humanum compositum aegrotat & bene habet: haec autem supradicta medicina, quae in se ipsa est Creationis nostrae materia, sit congenea & uniformis substantiae, in aequalitate consistens, Anima subtilissima secreta a faecibus, & ueluti simplex Elementorum substantia, Quintum esse seu Uirtus Quinta de puriori Essentia quatuor Elementorum resultans, purificata, in corruptibilis, comparatur coelo, nec admittit ullum malignum spiritum sed fugiunt ab illa: Quando Elementa purificata reducuntur ad puram & aequalem simplicitatem, tunc habetur Medicina prolongandi uitam, quia sic Elementa sunt aequalia: Et quia Temperatae corruptioni seu putrefactioni minimum obnoxia est, ideo quantum per Naturam possibile est omnem corruptibilitatem accidentalem, e qua infirmitas preuenire potest, expellit, ac per omnia membra interiorem instaurat uigorem, morbosque Trium Principiorum exaltatione factos, reconciliatione iterum curat: Sanitas Hominis in concordantia & unione Trium substantiarum Primarum consistit: ubi uero exaltantur & per Astra incenduntur, sequuntur bella intestina: Et quia Tres Primae substantiae morborum uolatiles sunt, Ignis Essentiae morbum consumentis & purum ab impuro separantis cedunt. nam inaequalitas & dominium unius in alterum generat morbos. Sanitas consistit in Temperato corpore. Nemini uideatur mirum, quod ad Solis coelestis Lutum desiccantis & Ceram liquefacientis exemplum, actus solus unius Rei, non quo ad se sed secundum Recipientis Naturam uarie diuersificatur. Insuper illa Uirtus Quinta corporis Humani Elementa seu Humores in pace & foedere Harmonico colligat, & inaequales aequando ad uerum Temperamentum reducit, caloremque insitum ac humidum substantificum corroborat, Uitae oleum & igniculum coelesti suo uigore in aequalitate conseruat ( quandiu enim Radicalis Humor, Balsamus Uitalis, & Uitae nostrae Nectar pretiosissimum, siquidem confortatiua uis corporis Humani & Animalium ex spiritu Uitae procedit, manet in sua quantitate, non sentitur morbus ) aegrumque sanitati ac temperiei restituit, Naturam ipsam suo in esse retinet, & Nectar Uitae nostrae in bono & laudabili conseruat Temperamento, sicque ad mortem usque Naturalem ( id est, ad eum uitae Terminum quem Omnipotens Deus Homini propter inobedientiam tam primi parentis, quam cuiusque propriam instituit ) a morbo tutum atque integrum cum Iuuentutis nitore & Tempore consistendi ( quae est aetas Pulchritudinis & Fortitudinis Humanae ) conseruabit praedispositum hominem, qui illa prudenter & conuenienter cum pia Nominis Diuini inuocatione usus fuerit, modo corporis constitutio & complexio eius supra modum non sit laesa. In hac ergo Q. Essentia & Spirituali Medicina, quae est de Natura & Calore Coeli, & non in nostra Mortali & corruptibili, possibile est, Uerum medicinae Fontem, Conseruationem Uitae, Restitutionem sanitatis, Renouationem iuuentutis deperditae, & serenae ualetudinis optatum inuenire: ac Naturaliter loquendo, nulla est in toto mundo hac uera Philosophorum Theriaca melior Medicina Balsamica, quae instar Elixiris uitae superlatiua & ultima corporis Humani consolatio est, omnes actiuitates conseruans in Natura humana & uires ex Naturae defectu diminutas restaurans: In omni enim genere unum quid est, quod primum in eo genere gradum tenet, quia ergo haec Medicina genita est ex incorruptibiliori & efficaciori materia, quae sub coelo sit, Anima ue Spiritu mundi, nimirum omnium Coelestium, & Terrestrium uires in se continente, ideo primum teneat gradum in ordine medicinarum, & hac utens Homo, cum aliorum ciborum moderatione, poterit ad Ueterum Patrum aetates accedere. Ex duobus Solis & Lunae fontibus, ut docte disserit Suchtenius, oritur Spiritus mundanus Naturalis & Uitalis cuncta permeans: Entia, omnibus uitam & consistentiam praebens, per quem ut mediatorem omnis occulta proprietas, omnis uirtus, omnis uita propagatur in inferiora corpora, in herbas, in metalla, in lapides, in animalia: ita ut nihil sit in toto mundo, quod huius spiritus scintilla careat uel carere possit. Calor Naturalis, quo digeritur omnis Res ad sustentationem, & multiplicationem. Hic spiritus Coelestis, cum Naturali nostro spiritu unus & idem, cum in nostro corpore fuerit in debito statu non diminutus aut per res extraneas impeditus, est Calor iste noster Naturalis, quo omnis Res ad sustentationem & multiplicationem indiuiduorum digeritur: Digerit enim Nutrimentum ab Homine assumptum, & generat bonum sanguinem in omnibus membris: Sanguine existente, puro existit & spiritus Cordis uitalis fortis, purus & sanus, sicque totum corpus recte & sane uiuit: Indiuiduorum est Calor Solis 8 Lunae. Si uero impeditus per aegritudinem fuerit, quo minus hoc suum officium faciat, sequitur malae decoctio nutrimenti: Spiritus est Uita & Balsamus omnium Rerum Naturalium. Inde generatio impuri sanguinis, ex hoc spiritus Cordis uitalis debilitatur. Unde oritur Senectus Obliuionis domus, tandem sequitur plenaria exstinctio, consumptio & dissipatio spiritus illius quae Mors est Naturalis: Uita Hominis est Astralis Balsamus, Impressio Balsamica, Coelestis & Inuisibilis Iignis, Aer Inclusus; Ut ergo consumptio & dissipatio dicti spiritus ( quatenus per Naturam licet ) uitetur, augendus & confortandus erit spiritus ac calor iste in corporibus Humanis existens Naturalis sic diminutus uel impeditus, quo fortius & melius suo officio fungatur. Cum autem omne agens cum agere coeperit, non ad inferius seipso mouet; sed ad sui par, simile & consentaneum: & Tingens Spiritus Salis. Confortatio etiam haec fieri debebit per suum simile, nempe nempe per Calorem illum Coelestem Solis & Lunae, aliorumque Planetarum, uel cum rebus iis, in quibus Uirtus Solis & Lunae potentissima est, plurimumque abundat, minus ue cohibetur a materia: Spiritus mundi seu Coelestis & Naturalis spiritus nostri corporis est unus & idem spiritus: Hae enim res citius & perfectius agunt, promptiusque generant sibi simile: Imo quod facilius etiam ex istis spiritus uel Ignis iste supernus per artificium elicitur: Ergo Calor Solis & Lunae generatus ex ipso ictu spiritus, est res magis decocta & per consequens magis perfecta. cuius propria sunt Calor, non urens ut Elementalis, sed omnia foecundans, & Lux omnibus uitam tribuens. Ignis autem Elementalis & Inferioris propria sunt Calor ardens, omnia consumens, & obscuritas sterilitate cuncta replens. Excluditur ergo hic iste, simul etiam cum eo omnia diuersa uel contraria, qualia sunt omnia Elementata Inferiora. Haec enim & alia omnia, quae in se Naturalem compositionem includunt ( quatenus adhuc crassiori materiae immersa nondum ab ea separata sunt ) corruptioni & transmutationi sunt subiecta: Conseruantia uero medicamina & admodum durabilia esse debent, & a corruptione remota: Nam cum Humanum corpus a corruptione seruare debeant, ea inprimis durabilia sint oportet secus magis corrumperent, quam seruarent. Unum simile additum suo simili facit illud magis simile. Addo, quod uanum esset per rem putridam & corruptibilem, corpus corruptibile uelle conseruare, Infirmum sanare per rem infirmam, Rem formare per rem deformitati subiectam. Omne enim corruptibile infirmum & debile additum suo simili, coaugmentat illud, & sic corruptibilitas illa augetur, & non diminuitur, uti uidemus multos, & quidem plurimos nostrae aetatis medicos crassis & corporalibus suis medicamentorum compositionibus Hominem sanum, & a morbis immunem reddere frustra conari: Spiritus Uitalis in Homine & Elementalis est unus spiritus. Altior namque hic speculatio requiritur: Morbi enim cum sint non corporales, sed spirituales utpote in spiritibus delitescentes, medicamina etiam poscunt spiritualia. Calidum Innatum & Humidum primigenium microcosmicum a Calore & Humore Solis & Lunae macrocosmico sustentantur, tanquam uno eodemque Coelesti illo & Naturali nostro spiritu. Uolentibus igitur in iuuenibus spiritum istum uitalem ( qui est Humidum & Calidum Radicale, Mumia innata, & sedem in medio Hominis corde habet, tanquam sustentaculum omnis uitae nostrae ) conseruare, in senibus uero languentem restaurare, & eos uelut ad iuuentutem reducere, quoad uires, sicque uitam Hominis in summam sanitatem adducere, opus erit quaerere non Elementalem sed Calorem illum Coelestem Solis & Lunae habitantem in incorruptibiliori substantia sub Lunae globo reperibili, hunc calori uel spiritui nostro similem reddere, quod fit cum in medicinam & cibum suauissimum praeparatus fuerit, ita ut per os assumptus, statim per humanum corpus penetret, omnem rem, maxime carnem sibi unitam teneat incorruptam, uirtutem & sipritum uitae nutriat, augeat & restauret, omne crudum digerat, omnem excessum cuiuscunque qualitatis amputet, humidum naturale faciat abundare, & calorem uel Ignem Naturalem debilem confortari, inflammari & augmentari procuret. Hoc ueri medici & sanioris Philosophi erit officium: Paracelsus Tinctura Balsamum ita mundificat, ut etiam proles hereditaria in decima progenie sentiat effectum sanitatis. Sic enim corpus nostrum sine corruptione seruare, senectutem retardare, floridam iuuentutem in uigore usque ad extremum uitae finem retinere, & nisi peccati stipendium obstaret, in aeterna sanitate conseruare, & ab interitu tueri posset. Paracelsus uocat Elementum Ignis, quod instar Solis Terreni seu inferioris Firmamenti in omnibus morbis tollendis, & frigidis demortuis membris refocillandis sit summum Arcanum, operatur enim ille Ignis Essentialis in corpore ut Flamma & urtica extra corpus. Humores uitae spiritum uitae nutriunt. Uide apud Paracelsus in Tomo quinto inter Fragmenta medica fol. Cuius etiam ( ut hoc loco ab inusta ac iniusta calumnia merito uindicetur ) haec fuit mens, ubi de perfecti huius Ignis Uitae uiribus agit, ut Balsamus Naturae, Mumia Balsamita, Uitale Corpus, Liquor uitae, Humor natiuus seu Radicalis, quem spiritus Uitae agit, restauretur, confortetur, ac conseruetur quasi incorruptus usque ad extremam eius consumptionem, id est ad ultimum Uitae spiritum absque ulla aegritudine, dolore & molestia, quod ipsum tamen in aliorum deploratis & desperatis morbis sanandis ab illo ad miraculum praestitum, ob Uenenum toties sibi ab inuidis & inhumanis aduersariis oblatum in suo corpore diutius praestare impeditus fuit, ( immatura siquidem & uiolenta hausti Ueneni morte sublatus Naturalem Terminum uitae uix assecutus est ) non autem ut multi suo alienissimo commento malitiose cauillantur, quod praesumptuose sibi sua hac medicina aditum & uiam ad Immortalem corporis sanitatem cum suis Antecessoribus demortuis Philosophis in hoc impio mundo & uera miseriarum ualle sternere uoluerit, quod ipsis ut peregrinis & ad uenis huius mundi ne per somnium in mentem uenit. 162. Desinite ergo inposterum culpare Paracelsum, quod longitudinem uitae aliis pollicitus sit & ipse uix iustam attigerit aetatem. Deus omnium Creaturarum Centrum est, cui quo quis propinquior, eo beatior & minus uariabilis & mutabilis est: Eiusmodi plura comminiscuntur & redarguunt, e malitiosa ignorantia, que nusquam somniauit Paracelsus. Quo uero quid magis ab isto Centro seu uno, uoluntate scilicet Dei immutabili, recedit ad Creaturarum circumferentiam, uarietatem & pluralitatem, eo inselicius, imperfectius & mutabilius est: In unitate est Beatitudo, non in circumferentia, in Christo est pax, quies animarum, non in mundo. Ultra murum Paradisi seu Aeternitatis Horizontem uidendus est Deus, qui est proprius Locus contemplantium. Qui unitus cum Deo in Centro manet instar Dei & Angelorum non senescit. Qui ergo per immensam Bonitatem Dei, nos sine intermissione praecurrentem, oblitus omnium Rerum, & relictis sensibilibus & Temporalibus in transitu saltem utendis, unitus fuerit isti uni Centro, iuuenescit scit magis, quam senescit: In uanum exurgent Paracelsi cortices exurgere consueti qui hanc interpretationem clamabunt esse coactiorem & longius petitam. Et haec est Uera Cabalistarum, & Paracelsi Uita Longa, toties uotis & sancta spe in suis hymnis & soliloquiis expetita, Uita Enoch diana: sicuti e contra, qui huic unitissimae Fontali & unicae unitati per adhaesionem non unitur, necesse est perire in aternum, ac per mortem secundam separari i Luce & Uita, coniicique in Exteriores Caliginosi mundi Tenebras, quae carentia conspectus Dei, omnium poenarum acerbissima est. Omnium rerum cognoscere opificem ipsum Deum, & in illum tota similitudinis imagine ceu essentiali quodam contactu sine uinculo aransire, quo ipse transformeris efficiarisque Deus ea demum Uera solidaque Philosophia. Igitur Adeptorum Philosophorum, quorum ex saturitate Uitae Terrenae πολίτευμα in coelo est, quibus unum est in omnibus Omnia, & Omnia sunt in uno unum: quique haec transitoria semper sinistro, & coelum dextro intuentur oculo: horum inquam Mens a superiori cauillo longe semper remota & aliena fuit. Rom. 6. ad Col. 23. Mysterium Matrimonii Diuini cum Homine. Huius radii seu ueri lapidis coelestis accessu omnes sordes purificantur, & mundantur, tenebrae ignorantiae depelluntur. Dum enim relicto post tergum Mundo in maligno posito, meditatione tranquilla & religiosa, e corporis sui sepulchro seu e mortuis Tenebrarum operibus Diuina cooperante gratia excitati, potuerunt Lumina Cordis aperire & per separationem Mentis a Terrenis obstaculis in se ipso, in Sabbatho Cordis ad Deum diuerti, & Beatissimo Spectaculo uno uidelicet ac simplici ab intra intuitu, Essentiali quodam Diuinitatis contactu, Omnia uidere in uno, & in Dei Lumine tanquam aeternitatis speculo contemplari pulchritudinem Summi Boni, Creaturae Ueteri incomprehensibilem, Infortunium putarunt, quae in hac miseriarum & ignorantiae ualle est, moram: Sir. c. 18. sect. 8. Ps. 90. sect. 10. Inquietum enim est Cor nostrum, donec relicto post tergum Nihili pulcherrimo ( Tenebrarum scilicet & umbrae mortis regione ) redeamus ad Ens Entium ( a quo peregrinamur ) tanquam ad praefixum scopum omnis desiderii & uoluntatis, ad quem omnis Creatura anhelat & suspirat. Rom. 8. Quicquid Deus non est nihil est, & pro nihilo computari debet. Lactantius Hermetem non tam inter Philosophos, quam, inter Sybillas & Prophetas, ut uerum Orphea commemorat. Ideo denudati ab omni Creatura & relicti, relinquunt se, & a se totaliter exeunt, spretis omnibus & corporeis & incorporeis, ab imperfecto ad unum & perfectum suspirando festinant, cuius cognitio & contemplatio ( id quod uenerandae canitiei Hermes sapientissimus ille ac pientissimus Philosophorum Naturalium Antesignanus & Primus Propheta in sua Monade etiam agnouit ) est sacrum Coeleste & occultum silentium, sensuum rerumque omnium quies, ubi tandem absoluto miseriarum, laborum, & peregrinationum penso, unanimi amicitia, omnes animi in una Mente, quae est super omnem Mentem ineffabili quodam modo unum penitus euadunt. Unico Ictu praesentiali intuentur omnia Exod. 33. Intima Dei uiso & Cognitio Dei Intuitiua, quae etiam in hoc mundo Animae separatae per Lumen Gratiae contingit, si quis modo se expedire uelit, ac Deo subditum reddere. Ita multi sancti uiri uirtute Deifici Spiritus in hac uita primitias Resurrectionis degustarunt, & Patriae Coelestis praegustum senserunt. Es. 6. 2. Mors uidelicet illa Sanctorum spiritualis ( quam Hebraei Mortis osculum uocant ) in conspectu Dei pretiosa, si dici mors debeat Uitae plenitudo: Cor. Ii. Ps. 115. sect. 15. Mori oportet Mundo, Carni, Sanguini, & toti Homini Animali, qui per Excessum Mentis uelit ad haec secretorum Penetralia ingredi, & in Paradisum intrare: Homo sola Mente uiuens, ut Angelus euadit, ac toto ( ut sic dixerim ) pectore Deum quodammodo concipit. Scopus ad quem omnes dilectissimi, sancti & intimi Amici Dei iuxta Altissimi Imaginem seu inspirationem, & non secundum Terrae Limum uiuentes tendunt, qui se ex Amore Diuino in fontem Abyssi, seu Nihilitudinis Pelagus libenter praecipitant, & per Uitam Christi Sancta Sanctorum ingrediuntur, ut in Sabbatho uiuant in Requie & Beatitudine cum Deo, & sic Aeternitatis Ambrosiano Nectare perenni potentur. Per Animam stantem, suam Diuinitatis Imaginem complexam seu Mentem Deo per Christum unitam actuali potimur Beatitudine. Ulterior longae uitae extensio possibilis est: Et si uero uerba producendae uitae Uanorum hominum esse dicantur, nec Naturae tamen nec Rationi repugnat Hominem sibi posse suam prolongare uitam, ultra communem hominum aetatem, usque in magnum tempus, duas ob causas: Ideo Porta Genethliacorum uitae metam prefigentium opinionem reiicit, affirmando eum, qui infirmitates cauet, & noxia uitat, longiorem uitam ducere posse. quarum Prima est, quod nullus certus Terminus in Naturalibus appareat constitutus, quo die nobis moriendum sit, sed hoc in nostra manu & potestate positum ac situm est, abrumpendi uitam si uolumus, & sine Dei offensa prolongandi si modo possumus, & sapientiam habemus: Loquor hic de Naturali morte Philosophice, quae est tantum consumptio Naturalis Humidi & Caloris, ut demonstrabile in lychno accenso, non Theologice de morte illa Fatali, & ultimo Termino cuilibet a Deo praefixo, quo non solum Naturae debitum exoluere, sed propeccatis poenam reddere cogimur. Paracelsus cap. 7. Mors est Terminus, qui praeteriri non potest, non autem dies uel hora, quia uiuimus e Gratia Dei Terminum sine hora. Labyrinthi medicorum. Sicuti enim Deus nostros capillos numerauit, ita etiam annos supputat, relinquendo uidelicet illos in nostra potestate: Et quia Dei beneplacitum fuit, ut Homo in sempiternum uiueret, inde facile percipi potest, ipsi quoque propter Legitimam generis Humani matrimonialem propagationem & augmentationem non displicere Hominis etiam in hoc mundo uitam diuturnam ac longaeuam, praecipue in Timore & Seruitio Creatoris transactam, semper tamen citra ultimum ac Fixum Diuinae mortalibus incognitum Praedestinationis Terminum uel punctum deputatum, primis parentibus & heredibus impositum, propter Lapsum ab Originali Iustitia, qui praeteriri non potest. Uide Paracelsus de uita longa. Quemadmodum Homo multis modis constitutum uitae Terminum morbis circum uentum non attingere, & sic uitae spatium abbreuiare potest: eodem modo poterit impedimenta haec remouendo uitam prorogare, ut tandem Naturae suae constitutum uitae Terminum attingat. Uide Paracelsus in lib. 8. Archid. de Elixiriis. Altera Causa est, quod Deus supra nominatam Medicinam, ad uitae conseruationem creauit, quae possit corpus nostrum tam a corruptione parentum quam a defectu proprii regiminis conseruare, infirmum curare, & deperditum restaurare: Est conseruatio corporis Humani ab omni accidentali corruptione. imo omnes morbos naturalem mortem causantes a nobis abigere, donec ueniat Terribilium omnium Terribilissimum ultimata Mors ( quae est Mumiae Interitus ) ab altissimo Creatore Deo in peccatorum stipendium ordinata. Mors minister Dei expectat bella nostra intestina. Ideo Paracelsus dicit, mortem ex Iliadi resolutione, per industriam medici impediri posse, at illam quae ex Ente minime: Sicuti autem Ignis aliquis potest a nobis conseruari adiectis lignis: Mors duplex ex Iliado & Ente. ita quoque uita nostra prolongari potest adhibitis Remediis & arcanis, ex fonte donorum Dei deriuatis, quibus Radicalis Humidi & Innati Galoris debilitatio ceu Ignis Ligno alitur atque fouetur: Anima perpetuitatis seu spiritus Lucis perpetuus cum Luce Naturae coniunctus, eiusmodi coniunctionem & uitam non finit esse breuem. Hoc saltem in nobis desideratur, quod exortes sapientiae ligna non cognoscamus, quibus uita nostra esset fouenda atque prolonganda. Adam plenus scientiae, perfectaeque cognitionis rerum omnium Naturalium, aliique plures coaetanei eius, nostra longe frugaliorem uitam uiuentes, tot saecula attigerunt non Natura aut Proprietate Temporis, alioquin omnibus Longaeuitas contigisset, sed auxilio Arcanorum & Sapientia paucis reuelata, specialique a Deo hac in parte cognitione accepta, qua produxerunt uitam in tot annos, ultra communem uiuendi statum. Multi sancti uiri, ante Diluuium, Medicina uniuersali usi sunt, quam Adam etiam habuit in sua Familia, teste Lactantio, quae confortat Balsamum Internum & instar Ignis Homogenea congregat, & his contraria Heterogenea segregat. Neque eorum standum iudiciis, qui mysteriorum Elementi Aquae ignari, efficaciam crescentium atque frugum eluisse Diluuium somniant, seu corpora humana uiribus suis per Aquam spoliata esse: Nam omnia crescentia Aquae beneficio germinantia adhuc in eodem sunt uigore, & eadem efficacia, sicuti tempore Adami. Ideoque nihil amplius nobis deest, praeter Arcanorum cognitionem, & usum illorum. Et ita non crescentibus, sed nobis ea cognoscendi Sapientiam Diluuium eluit. Par Hominibus in mundo se multiplicantibus, sapientes reseruata secum Sapientia manserunt in Centro, alios ipsa destitutos ablegarunt in Circumferentiam. Haec secretorum secretissima semper fuerunt occuliata a uulgo Philosophantium, & maxime postquam Homines coeperunt abuti Sapientia, disponentes ad malum, quam Deus in salutem & utilitatem eorundem concesserat. At sicuti pauci Naturalem Terminum attingunt, ita quoque pauci rationem prolongandi uitam norunt: Et huius rei sunt Causae perplures. Nam abrumpitur uita bifariam, uel per Mentem, unde Mentales morbi qui sunt inuisibiles, & afficiunt nos in nostra Mente orti, ut sunt Incantatio, Imaginatio, Aestimatio, Influentia, Superstitio, qui omnes e spirituali affectione procedunt: Mens & Ens abrumpunt nobis uitam. Contra eiusmodi inflictus nulla corporalis custodia, aut tegumentum prodest, sed Fides resistens, uel aliud medium Magicum requiritur in his fascinis amoliendis, & licet cura sit difficilis, est tamen possibilis. Non obstante quod dicatur, lactum Imaginationis esse immanentem, & Imaginatione unius, corpus alterius non posse alterari. 2. Et hi morbi solis medicis Adeptis cogniti, citra medicinae Naturalis adminiculum sanantur. Inest enim Hominum animis Uirtus quaedam delitescens, immutandi, attrahendi, ligandi, potissimum si maximo Imaginationis Mentis, Uoluntatisque excessu, in id, quod uel attrahere, uel immutare, uel ligare, uel impedire cupias: Hoc illis non uidetur mirum, qui sciunt operationes Magnetis Naturae Antipathici, spiritualiter ac inuisibiliter fascinantis, uires mirificas. Ne autem spiritus noster, his quinque laesionibus supernaturalibus inflictis, suffocetur, neue uita penitus abrumpatur, tunc cura supernaturali & praesidio magico, citra omnem Diuini Nominis profanationem, horum Astra maligna auertuntur in aliud quid: Et sic qui ex Mente processerunt morbi, mentalem requirunt medicationem, de quibus plura apud Paracelsum in Philosophia Sagaci: Pietas est summa medela, custodia atque conseruatio contra eiusmodi mala, sicuti Dei auxiliares manus in omnibus morbis sunt summum praeseruatiuum. Uel abbreuiatur per Entem, ut per morbos Entales seu Corporales: Multi enim uiuentes ut edant uoluptuosamque abundantiam Naturali necessitati paucis contentae praeponentes, crapula sibi abbreuiant uitam, & reperiunt mortem in olla: Reg 4. Sir. 37. sect. 34. cap. 31. sect. 22. 23. 24. Ieiuniis sanitas conseruatur, ac optimum Regimen ad prolongandam uitam est moderata Diaeta. Et haec cura Naturalium laesionum membrorum uidelicet ex Ente e Naturalibus causis & mediis ( Elementis scilicet & Arcanis ) petenda. Nam quilibet morbi suam postulant propriam sanationem, respuunt alienam: Medicationes corporales non prosunt mentalibus seu super naturalibus: nec medicationes mentales utiles esse passunt corporalibus norbis. Hoc etiam non praetereundum, quod in utero matris saepe corrumpamur, saepe in partu & educatione impedimur, & multis uariis accidentibus possumus detineri, quo minus ad uitae Naturalem Terminum pertingamus, sicuti abunde in suis libris a Theophrasto notatum est. Sed ne instituti nostri immemores latius quam Praefationis ratio admiserit uagemur, hic scribendi uela complicabo. Lege, perlege, relege ac reitera lectionem, nec te laboris ut spero poenitebit. Quicquid ergo laboribus, uigiliis, studiis & peregrinationibus lucrifeci, quod tam Medicinam & Philosophiam illustrare, quam Lumen Gratiae & Naturae manifestare possit ( licet longe maiora sint Diuina mysteria, quam ut Humanorum uerborum splendore queant illustrari ) quantum Diuina permisit Minerua, in hac prolixa & Admonitoria Praefatione opportunis inserui locis, & quoad licuit, quantumque fas fuit, Doctrinae Filiis & Sapientiae herodibus ( qui secundis meditationibus prudentioribus, lotis & Animae & Linguae manibus, relegendo haec sine ulla superfluitate aut diminutione in Dei Lumine in medium allata saepius per reiterationis speculationes, enucleate ac considerato iudicio percurrent ) ex intimo & penitissimo Cordis Armario candide communicaui, siquidem non satis est scire quod scias, sed ad publicam quoque utiliiatem pertinet publico scripto, quod publice intersit, palam facere, non fastum aut inanem captando gloriam, sed iuuandi studio incitatus, ut posteritati consulatur & summa Dei benignitas colatur, uenereturque: Propria utilitas Reipub. conmodo non praeponenda. tum quod uideam in scholis publicis maxima ex parte hodie potius eruditionis ostentandae, quam auditorum profectus gratia doceri: Schola medica non tecta est lateribus sed Firmamento: tum quod non cuilibet discendi & proficiendi cupido ( siue lauta siue re angusta sit domi ) ea contingat felicitas quae mihi peculiari Numinis beneficio accidit, quod uidelicet, in duabus Laudatissimis & Honoratissimis Familiis, Esnaea in Gallia apud Boios, & Bappenheimia Mareschallorum Imperii plusquam decennium magno studiorum meorum commodo liberaliter transegerim: Ideo Codex Naturae pedibus est euoluendus a perambulano ex Paracelsi mente medico. Et dum Generosam meae fidei & diligentiae commissam Prosapiam instituerem, factum est, ut uariis medico cumprimis Librum Naturae ( cuius quaelibet regio folium est ) non manibus sed pedibus fructuose euoluere cupienti, utilissimis peregrinationibus ( maxime dum cum Illustri & Generoso Maximiliano Mareschallo infelici tunc sua sorte detenti parentis ipsius Conradi Antiquae Fidei & Uirtutis nunc in Christo quiescentis Herois liberationem sollicito ) cum non promiscue literatis optatissimus contigerit congressus, quorum aditum sine his adminiculis alioquin difficilem expertus essem. Accessit insuper & hoc praecipuum ac potissimum adiumentum, quod Illustrissimus omniumque literatorum obseruantia perpetua dignissimus & Heroicus Princeps Christianus Anhaltinus etc. suo plusquam singulari in Musas secretiores fauore & laudabili patrocinio, me ferendo & deponendo huic oneri plane imparem ( uidelicet in omnibus his praeparandis, & Ignis beneficio examinandis medicamentis ) sumptibus subleuarit necessariis. Quo egregio in totam Rempub. Spagyricam studio, promerito & excemplo ( aliis magnatibus hoc loco a me ad imitationem proposito ) Celsitudo ipsius Illustrissima, iuxta beata sumptuum praemia non solum aeternam Nominis Famam & gloriam merito sibi ac iure conciliabit, uerum etiam ab exteris nationibus, omni temporum posteritate Immortalis memoriae gratiam referet. Porro quod ad Ordinem & Dispositionem medicamentorum attinet, hanc mihi ( dum suo quilibet fruitur sensu ) pro genii & ingenii mei modulo ac arbitrio ita placuit instituere: Cuilibet erit integrum suas adiungere ulteriores Experientias, sibique pro animi sui sententia ad suos priuatos usus amplificatam disponere aliter: Et ita non dubitabo, hanc Chymicae Segetis messem, frugumque mearum primitias, & hoc difficilis & Laboriosae diligentiae Spagyricum munus, quo non puto me potuisse praestantius Patriae & Reipub. relinquere, pia doctrina praeditis ( Canes & Porcos ab omni uirtute & gratia alienos, Scarabaeos etiam in suis sterquiliniis relinquendos non moror ) futurum gratissimum, iisque omnium maxime, qui consumpserunt suam iuuentutem cum infinitis laboribus ad prosequendam Scientiam, quique Intelligentiae Lumine non orbati, in Uulcani schola Spagyrica & Hermetica enutriti, iam ante obseruatis medicorum consuetis canonibus, tam de morborum causis, quam de eorundem methodica curandi ratione instituenda, e probatis autoribus sufficienter edocti sunt: Non tam multa diximus quin plura adhuc tacenda reliquerimus. Non enim ad uitandam prolixitatem, hoc loco tractari potuerunt omnia: Scimus non paucas relictas esse dubitationes inexplicatas: nec mirum, Multa nescientes de multis dubitare necesse est: Et lage Philosophica cautum est, ut ipsis initiatis discipulis & Inuestigationi Intelligentium, quaedam sint relinquenda occultata taedia: Ita enim probantur ingenia, & idonea redduntur Philosophorum scholis. Iis haec scripta sunt qui ingenio perspicaci & felici a Deo mentem illustratam & Animam sale Sapientie conditam possident. Qui potest capere capiat: Et qui non intelligit, aut discat aut os premat & taceat: Nihilominus Indagator solers Antiquae Primae & Sacrae Philosophiae alumnus, qui in Timore Dei, pias inclinarit aures, & Rationem seposita Phantasia bene dispositam cum subtili ingenio & profundo intellectu habuerit, oculorum non uulgari acie deprehendet & coniiciet, in hoc aperto Naturae Foro ( Omnipotente concedente ) ex Paucis significationem Multorum: Sufficiunt Intelligenti pauca. Et qui Ueritatis patiens, posito liuore, candido animo ad haec legenda accesserit, & diligenti ac considerato Mentis iudicio affectibus non deprauato omnia examinauerit penitius, fores & intima utriusque Luminis penetralia reserata, fauente supremi Opificis uirtute, magna tandem fatebitur gratitudine, & ex omnibus probe intellectis Orando & Laborando fructus sua expectatione proferet longe uberiores. Si forte qui sint obliquae opinionis, Ueritatis nescii & morosi palati Homines, qui temeraria sua ignorantia in ingenium nostrum ingrati beneficium pro iniuria reputant, & promerito hoc publico ad Dei gloriam ac proximi commodum promouendum Reipubl. egenti syncere de manu Dei communicato opus non habeant, illi suis superbis & temerariis censuris cum corniculae Aesopicae, aut farraginum consarcinationis Exprobratione ( quandoquidem e palea granum eruere, uerum a falso secernere non minoris artis & felicitatis quam taediosissimi laboris ) indubitatae Experientiae sedulitates laboriosas, alienosque sudores siudicent hi, quibus in re simili sudatum est ) iniuste non exagitent, neque cum Timone μισανθρώπω toruum uidente animum amarulentum posteritati notificent, aut crudelem suam ac detestandam inhumanitatem seu iniquissimum Ueritatis assumptum odium insurgendo toti mundo publicent, nisi responsi loco e literatorum coetu plane exclusi generis humani perduelles & publicae salutis ad uersarii eliminandi iure iam ante uocari uelint: Illos etiam Ueritatis studiosos qui gratanter hos nostros labores, & fidelem diligentiam excipient, non deterreant: Mat. 22. Sect. 19. aut si possunt dum ipsis hac uice suarum quoque Obseruationum publicandarum porrigitur ansa fontes suos deriuent foras, ac ne ipsis ficulneae maledictio contingat, lucem accensam submodio depromant, & omissis otiosis logomachiis, scholasticisque quaestionibus ac disputationibus inutilibus ( uersatili.n. & litigioso Philosopho Sceptico, cuius non ueri inueniendi, sed altercandi propositum, cuique uocis contentione quiduis probare ac defendere, & quiduis diluere procliue est ) meo exemplo incitati & prouocati prout bonos ac synceros Reipubl. Quis enim Medicinae finem perscrutari potis est? Medicae & Spagyricae ciues decet ( siquidem Medicina perfectionis Terminum nondum assecuta est, sed multa futuris saeculis manifestanda restant ) propria sua Experientia proferant his meliora & Lazaro Egeno non Uerbis syllogisticis aut Leuiticis, sed Opera succurrant Samaritana. Hoc si fecerint, depositisque maledicentis Ignauiae signaturis ex Fucis inani clamore & strepitu saltem terribilibus in Apes transplantentur, & nobiscum deinceps grata concordia, pio amore mutuisque officiis repudiata multitudine & fornicatione in unionem & mellificium conspirent Spagyricum, praestantiamque Chymiae aduersus Calumniantium linguas Reipsa propugnent, & bonam hanc nostram operam suo ingenio doctrinaque sine inuidia & maledicentia ipso opere meliorem reddere nitantur: nullum plane erit dubium, quin iuxta alias arcanas adhuc in occulto delitescentes scientias, Antiqua illa, Uera & Philosophica Medicina, uetustate & iniuria temporis, nostri etiam corruptissimi saeculi in dignitate ( hominum peccatis haud dubie ita commerentibus ) nondum plane manifestata, breui fauentibus superis nitori pristino ac deperdito splendori restituatur cum saluberrimo totius generis humani commodo & debito Spagyricorum Medicorum Honore, quorum opera immensum illud Misericordiae Diuinae pelagus Instrumenti & Calami loco ad tam salutare negotium perficiendum uti uoluerit. Id faxit illa sancta Triunitas, cuius Nomen ineffabile in saeculum saeculi sit benedictum. Amen. Sanationes omnium Morborum ( ut hic etiam conuenientissime significantibus P. Seuerini uerbis utar ) sunt duplices. Uniuersalis, quae est ablatio Radicum seu Impuritatum morbidarum, uel ab ortu haereditarioue parentum semine, uel postea alimentorum usu & culpa, siue externarum Impressionum Iniuria in Humanam Anatomiam insitarum: perficitur Balsamo Naturali Remediorum Humanae Naturae consentaneo, resoluente, consumente & dissipante Impuritatum seminarias Tincturas: Una est communis omnium hominum Mumia, Spiritus Uitae: corroborante uero, consolidante & custodiente Innatum Balsamum ( quandiu enim secundum Paracelsum Humidum radicale manet in sua quantitate, non sentitur morbus ). ergo & una potest esse Medicina, quia morbus in homine nihil aliud est, quam affectio qua Mumiae seu Spiritus Uitae functio in homine impeditur: Et quia hic Indicationum pluralitates, particularitates, ordines locum non habent, uno eodemque Remedio absoluitur. Ideo non sine causa dicit Lullius posse hanc unicam supremam & uniuersalem medicinam, ad quam omnes medicinae particulares reductae sunt, corpori Humano administrari, sine Infirmitatis cognitione, quia sapiens Natura per suum instinctum dedit ei Uirtutes curandi omnes Infirmitates naturales & rectificandi se ipsam. probaetur Exemplis, uidelicet solis, salis, panis, ueneni, aeris, ignis, omnes homines indifferenter afficientibus. Quatuor summa Morborum genera exaltata & consummata, uniuersali solummodo curationi subiiciuntur ( Epilepsia uidelicet, Podagra, Hydrops, Lepra ) ad quorum familiam omnes reliqui Inferiores morbi tanquam ad fontes & principia deducuntur. Horum si summus sonatur, sanantur inferiores. Optanda quidem esset uniuersalis haec Curatio, sed pauci hoc diuum munere digni habentur. Raymundus Lullius sedulo & fideliter Medicos ad perfectionem aspirantes iubet quaerere Uniuersalem illam medicinam, quae una est sanatiua omnis Infirmitatis, & confortatiua Spiritualium Uirtutum, siquidem in ea tanquam in unum proprium subiectum facta est omnium Operatiuarum Uirtutum totius Medicine ( per tres Naturae Familias alioquin particulariter & confuse distributarum ) Naturae cursu Realis & Uniuersalis coniunctio, congregatio & colligatio: Et qui tale habet omnium morborum Antidotum in hoc mundo, Dei habet Donum, quia Thesaurus est perennis, incomparabilis & innumerabilis. Quaecunque Infirmitas hoc competenti adminiculo Naturali administrato non sanatur ( siquidem ex denegatione auxilii, Digitum Domini Naturae animaduertere non obscure poterimus ) tolerabilius tamen facit malum, donec Infirmum liberet ipse Deus Omnipotens. Particularis, in qua non semper Radices ipsae, uel Seminales Tincturae morborum tolluntur, sed saepius fructus, symptomata, paroxysmi, dolores mitigantur, prohibentur, ad exaltationes uenire non permittuntur, excrementorum euacuationes instituuntur, & debilitatae Naturae corroborationes adiunguntur, Remediorum consentaneis Spiritibus, qui morborum diuersoria soli sciunt. Nihilominus haec Particularis Curatio, non est contemnenda: Saepe enim in morbis grauissimis Uniuersalis officio fungitur, quia Deus e misericordia sua quaedam Secreta Naturalia Uniuersalia manifestauit, quae in se continent Naturam totius Coeli, alia totius Aeris, quaedam totius Terrae, per quae morbi facile dignoscuntur & curantur: Specifica enim & appropriata Remedia facta Spiritualia Uniuersalem Curationem saepe aemulantur, Impuritatum Radicibus consumptis, & Balsami Uirtute confirmata. Utique beati essemus in defectu Uniuersalis, si saltem Particulares, subalternas, specificas, indiuiduas Curationum species attingere liceret. Hactenus Seuerinus. Uia Particulari Morbi materiales expelluntur Primo per uniuersalia emunctoria, per quae Natura Remediis adiuta materiam morbidam excernere & compescere consueuit, sequentibus uiis septem, scilicet per Uomitiua. Cathartica. Diuretica. Diaphoretica. Confortantia. Anodyna. Odorifera. Secundo Morbi fugantur Uia Particulari, per Remedia appropriata & specifica, sicuti est { Septem Principalium Membrorum corporis Humani. { Capitale, scilicet } { Epilepticum. { Apoplecticum. { Ophthalmicum. { Odontalgicum. { Pectorale. Specificum { { Cordiale. { Stomachicum. { Uterinum. { Febrile. { Pestilentiale. { Podagricum. { Nephriticum. { Hydropicum. { Dysentericum. { Uenerem. { Uenenatum. { Uulnerarium, ulcerosum, pustulosum. I. Uniuersale Digestiuum Se Maturatiuum. In morbis, qui constant ex Impuritatibus mobilibus superficiariis, qui non egerunt fixas radices, neque ad difficiles coagulationes destinati, quod ex dolorum signaturis & symptomatum inconstantibus & turgidis efferuescentiis deprehenditur, quales sunt Febres plurime Catarrhi, Tusses, Raucedines & similes affectus, in illis non opus est Digestiuo, tuto & subito tolluntur Purgantium & Mundificantium ope. Impuritates uero Febriculosae & Inflammatoriae, quae Tincturas habent difficiliores, quoniam resolutiones & Uaporum coagulationes admittunt fixas, difficulter resolubiles ( tales in suspectis partibus & consentaneis mineris perpetuo recipiuntur ) per Concoctionem Hippocratis, uel Mitigationem Paracelsi, seu Epicrasin Galeni, ( aequipollentes uidelicet indicationes curatiuas ) tutissime & conuenienter curantur: Praeparatio ad leuem eductionem sine laesione Naturae. non obtemperant enim facultatibus crudis Purgantium medicamentorum communium, quae corporeis & crudis spiritibus agunt, quae spirituum morbosorum efferuescentias exasperant: Posteaquam uero spirituum feruores cessauerint, resolutaque materia, coagulationem consentaneam acceperit, quia uinculis spirituum destituitur, faciles admittit Purgationes. In morbis Chronicis, ut Epilepsiis, Quartanis, Colicis, Nephritide, Podagricis, & omnibus affectibus Tartareis, Hydrope & Leprosis affectibus Impuritates Radicales Resolutione non Concoctione proprie & primo curantur. Frustra enim Concoctionum signa in eis expectantur: Resolutione confestim instituenda est cura, Consumptione, Destructione, Ablatione: si Mitigatio confluxerit felicius propositum assequemur. Fructus uero, Paroxysmi, & fructuum efseruescentiae in nonnullis speciebus praedictorum morborum Concoctionum & Contemperationum Indicationes requirunt: Aph. 22. sect. Et ibi locum habet Hippocratis decretum asserentis Concocta solum medicanda nisi turgeant. primae. Tartarus Uitriolatus. ◉ Salis Tartari albissimi, aliquot uicibus secundum artem Chymicam dissoluti, filtrati & coagulati cum aqua Agrimoniae, exempli gratia uncias quatuor, resolue in cella supra marmor, aut beneficio manicae in oleum. Habito hoc oleo puro accipe olei Uitrioli optime rectificati uncias duas, illudque guttatim supra Tartari oleum in uitro capaci instilla: tunc fiet coagulum albissimum, humiditas supernatans euocetur lento calore ad siccitatem Salis, ita habetur Tartarum album. Uitriolatum fixum. Obseruationes. I. Seruetur modus in affundendo Uitrioli oleo ne sapor Salis repercussi sit nimium acidus, sed quasi nauseabundus: Si olei Uitrioli nimis parua quantitas affundetur, facit saltem uomitum. si enim nimium de oleo Uitrioli affundatur, tunc non purgat, alioquin per quatuor emunctoria, uomitum, secessum ( si purgantibus immisceatur ) item per urinam & sudorem operatur. Ii. Si possit fieri per infundibulum angustissimi orificii, ita ut certo artificio olei Uitrioli guttae paulatim saltem & successiue stillent in oleum Tartari, consultius erit, nam sic boni spiritus, qui ex mutua subitae mixtionis efferuescentia se uaporando eleuant & euanescunt, retinebuntur. Iii. Uitrum supra modum incalescit ex coniunctione duorum illorum Ignium. In hac mutua efferuescentia obseruetur Epilepsiae generatio, quando uidelicet Spiritus Uitae in Microcosmo a Heterogeneis concitatus, simili modo ebullit. Iu. Qui ad duas partes olei Tartari unam partem Salis uel liquoris Corallorum uelit addere, antequam oleum Uitrioli guttatim affundat, ei integrum esto. Digestiuum ex illo Tartaro Uitriolato parari potest, quod necessitate exigente purgantibus medicamentis praemittendum est, in hunc modum: ◉ Tartari Uitriolati unciam i. solue in duabus uini mensuris, addatur ad libitum aqua decoctionis Passularum & Cinamomi. De hac mixtura exhibeto duos uel tres dies ubi opus est, mane post sumptum sorbile ouum haustum unum, ad prandium alterum, tertium circa uesperam. Postea exhibeatur Catharticum e Panchymagogo. In omnibus febribus & quartana miranda praestat, resoluit enim Tartarum in corpore humano efficacissime. Uires Tartari Uitriolati. I. In Haemicrania, morbo regio, & omnium uiscerum obstructionibus, in liquore idoneo, seu uino albo exhibetur aegrotantibus per aliquot dies in aurora, & si opus fuerit, dosis augeatur. 2. In Calculo exhibetur in Aqua Petroselini uel Parietariae, uel uino albo. 3. Efficacissimum Renum deopilatiuum & detersiuum, si scrup. semis cum Iulepi Rosacei unciis duabus, & aquae Cinamomi uncia semis misceatur & exhibeatur. 4. In Contracturis & uenarum obstructionibus e Tartaro ortum habentibus utere per uicem sex uel octo granis in aqua decoctionis uuarum Passularum & Cinamomi. 5. Sudorem prouocat in aqua Cardui benedicti uel uino albo. 6. In Hydrope ut crassi & serosi humores expurgentur ◉ Scrupulum unum & misce cum uncia semis mellis Rosati solutiui, uini Enulati unciis duabus, & exhibe. 7. In Mensium suppressionibus. ◉ Scrupulum i. & exhibe in syrupo Artemisiae uel Betonicae, uel misce cum melle Rosato in aqua Pulegii soluto. 8. Utiliter etiam in febribus exhibetur. 9. Purgat per inferiora, & omnes obstructiones tollit, si misceatur Cathartico, uel offeratur in syrupo Rosarum uel Uiolarum solutiuo, uel melle Rosato solutiuo. 10. In Melancholia & Splenis duritie, in aquis appropriatis offertur. Dosis a scrupulo semis ad integrum. In Hydromelite propter saporis emendationem commodissime offertur. Ii. Uomitiuum. In quo ciendo, Antimoniales, Uitriolatae & Helleborinae facultates uigent, quae nil praui in uentriculo relinquunt, sed omnem impuritatem radicitus euellunt. Hellebori Uomitiuum reperitur apud Conradinum expertissimum medicum in libello de febri Ungarica: Hoc loco de Uitriolo agemus: Antimonii praeparationes sequentur paulo post. Gilla Theophrasti Seu Sal Uitrioli. Crystalli Uitrioli, e Uenere seu Marte praeparati ( ut paulo post dicetur in Specifico stomachico ) resoluantur in phlegmate acido, quod primo egreditur e destillatione Uitrioli uulgaris, & simul per octo dies circulentur. De hoc circulato liquore detur a scrupulo i. ad drachmam semis, seu scrupulos duos. Longe efficacius & commodius operabitur hic liquor, quam Sal e capite mortuo uulgaris Uitrioli, seu Albi Goslariensis quomodo extractum. Uitriolum Album Uomitiuum. Uel solue Uitriolum album in aqua pluuiali & euapora, donec quasi crusta appareat, postea per quatuor dies in loco frigido ponas, & concrescent Crystalli, quos eximes, & aquam iterum euaporabis ut antea: Hic labor penitus tertio reiteretur coagulando & dissoluendo: ultimo ter eodem modo procedatur cum aqua Rosarum. Crystalli tandem supra calorem leuem siccentur, & sponte redigentur in puluerem album. Hoc lene est Uomitiuum & cerebrum benigne expurgat. Usus & Dosis Gillae & Salis Uitrioli. Gillae si scrupulus unus e uino bibatur, e uestigio Uomitum mouet, quo uentriculus tum onere leuatur, tum robur acquirit, nec quicquam infertur nocumenti. In Febribus Lumbricis Omnis generis infirmitatibus uentriculi Defluxionibus salsis Synouia: Hic drachma una in cereuisiae haustu exhibetur. Peste Doloribus Dorsi, drachma semis in uino calido. Uulnerum recentium curam promouet, si quaternis auroris continuis drachma semis in cereuisia calida assumatur. Dosis utriusque a scrupulo ad duos, habita ratione complexionis & sexus. Sal potest misceri cum saccharo Candi, demum in aqua Foeniculi dissolutum calide exhiberi. Offertur etiam in iure carnium, haustu cereuisiae uel uini, in aqua cum melle mixta, uel in Conserua Rosarum. Puerulis contra Lumbricos, quatuor, quinque, octo grana in cochleari uini Maluiatici exhibentur. Operatur hoc medicamentum uarit, per uomitum, sedes, interdum etiam sudores & somnum facit. Iii. Catharticum, Resolutiuum, Mundificatiuum, Abluens. Pollet Scammoneatis & Colocynthiacis uiribus. Obseruationes. 1. Omne Laxatiuum constet tribus Energiis, secundum Paracelsum, ut laxet, Naturam ab Euacuatione fessam & debilitatam confortet, & mitiget. 2. Purgationes, quae symptomata uenenatarum proprietatum etiamnum relictarum testimonia & uirium deiectionem adducunt, sunt perpetuo fugiendae. 3. In uera Purgandi ratione ( in qua non deiectionum numero, uel copia, facultatum potestatem & praestantiam aestimamus, sed ubi morborum Radices, Impuritatesque ablatas ex symptomatum remissione, & uirium restitutione animaduertimus ) officium tunc absoluisse Remedia iudicamus, siue absoluta consumptione, siue sensibili excretione Impuritates tollant, siue urinas, siue sudores, siue deiectiones moueant. 4. Cathartica, non qualitatis ui, hoc est, caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis ratione operantur, sed occulta proprietate, formaque specifica, uidelicet totius substantiae proprietate, quae caloris impulsu, ac coelesti ui incitante, humorem sibi familiarem & affinem ad excretionem expellit. 5. In morbis Chronicis, Criticis, & Longis non Purgationibus sed Arcanis utendum, non enim sanantur sine Spagyricis gradibus. 5. Si in morbis Chronicis Purgationes instituantur, debent fieri tarde, paulatim, & cum tempore. 6. Quamuis fortibus & uiolentis medicamentis non temere utendum esse, nec corpus inconsulte mouendum praecipiat Plato in Timaeo, & longe ante eum Hippocrates, qui Democritum amicum & familiarem Helleboro & similibus curare noluit, affirmans nullum esse medicamentum solutiuum, quod non depraedetur aliquam partem de uiribus & substantia nostri corporis: Hinc forte Agrippa asserit nullum pro conseruanda uita sanitateque utilius consilium esse quam abstinere a medicis indoctis: hancque ob causam Auicenna recte dicat Medicinas etiamsi non sint uenenosae, eas tamen bibere Naturae laboriosum esse: nullam ad sanitatem & senectutem uiam certiorem quam medicis inexpertis caruisse. attamen morborum fixae Radices Purgationes Antimoniales, Uitriolatas & Mercuriales requirunt, a quibus merito abstinere possemus nisi melior eaque innocua praeparandi uia innotuisset, & huius saeculi medicorum Nutrix Intemperantia, spreta auorum frugalitate, ad eorum usum nos etiam inuitos adigeret. Turpetum Minerale. Quia inter uaria praestantissima, quae hoc loco trademus Purgantia, primo in Mercurium incidimus, quamuis eius Impuritates profundius admixtae sunt, attamen ingeniosa adaptatione possunt tolli. Philosophi Hermetici hunc Mercurium uulgi non nisi pro famulo & seruo fugitiuo quodam habuerunt hactenus: neque arbitrandum illos in suis scriptis Philosophicis quemlibet accipere, & sine ullo discrimine propinare uoluisse Mercurium. Aqua haec Sapientiae paucis innotescis. Uera illa Philosophica & Nobilissima Lympha haud sese multis offert, & non nisi Philosophis ancillari libuit. Hanc licet uenantur plurimi, repererunt tamen pauci: In Philosophia Cabalistica per Uirginem Mariam, sicuti Saluator noster per Fermentum medicinae denotatur, quia affirmant illam Ante, In, & Post partum semper manere Uirginem: Sed ad institutum medicum. Uulgaris hic Mercurius certa praeparatione, dosi & mixtura diuinum euadit Pharmacum, & in plurimis morbis longe efficacius operatur, modo eadem illi adhibeatur fides, quam decantata illa superiorum temporum Panacaea e puluere cinnabaris natiui tenuissime triti, admixto croco & conchis confecto, in cuius examine minimo adhibito igne Mercurium adhuc crudum per fumum ascendere & nummum aureum dealbare olim multoties deprehendi. Ad praeparandum Mercurium, uariae rationes fuerunt a Chymiatris excogitatae: quorum aliqui ( nec male ) per spiritum Salis nitri aliquoties cohobando, nonnulli per spiritum Salis communis, Aquas Fortes, oleum Uitrioli, alii per se aut cum silicibus longitudine temporis perficere conati sunt. Uia praecipitandi Mercurium commodior & securior uix dabitur quam sequens Mercurius Praecipitatus. ◉ Mercurii bene purificati libram semis, cui affundatur lib. i. olei Sulphuris per campanam facti & rectificati ( Hoc enim oleum prae omnibus aliis corrosiuis eum optime, & oleo Uitrioli longe potentius praecipitat, & coagulat, ita ut maiorem etiam patiatur ignitionem ) compositum per duos dies in arena digeratur, postea per retortam uitream luto munitam paulatim destilla, liquorem egressum iterum affunde, & hoc tertio reitera. Quarta uice potest adhuc semel aliquid de recenti Sulphuris oleo affundi, & circa finem aucto Igne inter destillandum ita abstrahi ut retorta candescat, sic in ipsa destillatione praecipitatur Mercurius in massam albam: Postea fracta retorta exime illam ac supra marmor tere, & aqua calida pluuiali destillata salsedinem diligenter ablue in uitro oris ampli: agitetur probe, & per horas quatuor semper aqua prius subsideat, antequam effundatur: edulcorationem toties reiterabis, quousque nullam salsedinem in affusa aqua amplius deprehendes, & Mercurium remanentem uideas uersum in puluerem flauissimum, quem postea prius exiccatum phialae oblongo collo bombyce claudendae impones, & in ignem arenae uehementissimum per octo dies digerendum collocabis, si forte adhunc aliquid de Mercurio non satis praecipitato immixtum esset, illud sponte sublimabit se in uitri collum, quod postea ferreo circulo candente franges, & superiorem partem in qua crudus Mercurius affixus haeret, caute & leniter auferes, massam uero in fundo restantem eximas, & ter Spiritum uini desuper incendas, & postea ad suos usus reponas: Ita secure datur intra corpus. Praecipitaui aliquando amalgamata Auri & Argenti seorsim, per duos annos, & quam uis puluerem rubicundum nanciscerer, tamen nondum erat debite fixus, nec in usum medicum commode adhiberi poterat, sine ulteriori praeparatione. Qui uolet eiusmodi praecipitatum per amalgationes intra tres uel quatuor menses bono igne adhibito conficere, uidebit pulchras cupressi instar in ipso uitro crescentias, & saepius massam eximendo ac terendo habebit ignis uiolentia materiam terream, postea per oleum Sulphuris ut iam dictum in puluerem flauum praecipitandam & figendam. Obseruationes. 1. Signum ueri praecipitati est, si cum auro fortiter teratur, nec aurum inde dealbetur, sicuti ex contactu Mercurii fieri consueuit. 2. Non est necesse ut sit omnino fixus, ea enim ratione amitteret uim suam purgandi. 3. Nullus est praecipitatus qui non possit reduci, si fixus planc esset, non posset in corpus humanum operari, ratione cruditatis suas operationes perficit. Uires. Mercurius est Balsamum Naturae, in quo est uirtus Incarnatiua, quae mirabiliter renouat, & clarificat ab omnibus Impuritatibus corpus microcosmicum Lue Uenerea infectum: subi enim tota massa sanguinea in uniuerso uenarum ambitu corrupta est, & referta multorum morborum seminariis, tunc haec metallica ui ignis attenuata eam penetrandi uim acquirunt, ut habitum totius corporis permeent. 1. Remedium est contra infirmitates causatas ex humorum putredine, & in morbis deploratis uix experimur aliquid praesentius. 2. Educit omnes uitiosos humores, & cerebri defluxiones. 3. Purificat sanguinem in uenis, & medullam in ossibus. 4. In Hydrope est Remedium appropriatum, habet enim uim expellendi. 5. In Podagra exhibetur cum Pilulis Ruffi & oleo mellis. 6. In Pleurisi cum specifico uehiculo. 7. Contra uenena & scabiem. 8. In omnibus febribus continuis & intermittentibus addendo semper quatuor uel quinque guttas olei Uitrioli cum Pilulis Ruffi. 9. Catholicon est in expurganda Lue Uenerea, huius eni horrendae Luis solus ριζοτόμος dici meretur: radicitus enim tollit omnia ulcera Uenerea, & similes fluxiones reiterata Dosi. 10. In Ictero nil praestantius. 11. Datur etiam in Peste, cum Pilulis pestilentialibus Ruffi. 12. In ulceribus malignis & foetidis expurgandis commiscetur unguentis. Paracelsus in Luis curatione exhibuit cum Electuario desucco Rosarum, & Phaedro cum spiritu Tartari successu felicissimo pustulas Uenereas expulit. Huserus p. m. affirmauit mihi se ex eius frequentissima exhibitione, nullam unquam deprehendisse noxam, nisi quod interdum propter biliofas uomitiones, aegrotantes de dolore aliquando etiam de ardore quodam gutturis ac oris conquesti sint, qui statim adhibito leui gargarismo uel usu Tertae sigillatae, si ardor in gutture fuit, sopiebatur. Dosis & usus. A gr. 3 4. 5. ad 6. in corporibus praesertim robustis. Offertur cum Pilulis appropriatis. In doloribus capitis cum Pilulis Cochiis. In doloribus brachiorum cum Pilul. de Hermodactyl. Uel miscetur Extractis purgantibus. In succo Liquiritie melius operatur quam in Theriaca: offertur etiam in Conserua Rosarum aut in saccharo Rosaceo, uel deglutiatur in pane hostiario, superbibendo tantillum uini. Arcanum Corallinum Paracelsi, Seu Mercrius Sublimatus rubeus, non corrosiuus. ◉ Mercurii lib. i. purgetur per lixiuium e calce uiua & cineribus clauellatis sexies, uel septies, postea cum sale & aceto tamdiu lauetur, donec in colorem coelestem abierit, & sic etrit paratus ad sublimationem. ◉ Istius purgati libram i. Salis Petrae ( quod tamen diligenter purificatum & separatum sit ab omni Sale uulgari, alioquin sublimatus puluis fieret supra modum corrosiuus: Examen rite separati Salis potest fieri in hunc modum, si Sal Petrae supra laminam ignitam totus incensus auolet, nullo Salis uestigio remanente ) & Uitrioli ad rubedinem calcinati lana lib. ii: puluerisentur omnia & misceantur, irrorentur saltem aceto destillato acerrimo, & cum pistillo ligneo bene simul incorporentur, donec mortificatus uideatur Mercurius: Massam postea totam impone lutatae Cucurbitae mediocris capacitatis, uerum parietibus Cucurbitae non maculatis aut prius probe abstersis destillatio in arena instituatur, per noctem adhibeatur ignis, ut phlegma aceti egrediatur, postea successiue augendo & continuando ignem ad 24 horas sublimatio continuetur: in capitellum subnigro colore ascendet Mercurius uiuus, in medio alembici puluis erit flaui coloris, paulo supra materiam rubicundi: Effracto uitro collige sublimatum puluerem omnem, scilicet tam rubeum quam flauum, & accipe libram i. Salis Petrae & Aluminis calcinati tantundem ( calcinatio Aluminis in tigillo fiat modo uulgari, non ita uehementi igne, ne spiritus euanescant. ) terantur omnia & impastentur ut antea saltem humectando cum prioris destillati aceti phlegmate, sublima denuo in nouo alembico ut prius: In continuo igne spatio 12 horarum absoluitur operatio, & puluis ascendit, infra rubicundissimo colore, paulo supra flauo, & in capitello nigricante: Postquam omnia refrixerunt, uitro rupto singula caute eximantur: quod rubrum est ac inferiori loco parietibus uitri adhaesit supra caput mortuum, purum est & maturum, hoc seorsim colligatur & edulcoretur aquis Cordialibus, ultimo incendendo desuper aliquoties Spiritum uini: Flauum seorsim collectum potest etiam in tigillo mediocri saltem igne calcinari ut rubescat, & postea dicto modo edulcorari: Faeces nigrae in capitello cum capite mortuo in fundo abiiciantur. Magnum Paracelsi secretum & inuentum. Huserus praetulit hunc Sublimatum Turpeto, illoque in multis desperatis morbis felicissime usus est. Usus & Dosis. In Hydrope. Morbo Gallico. Dosis a tribus granis ad quinque, in Theriaca, succo Rosarum, Pilulis Catholicis. Insuper sunt duo secretissimi modi tractandi Mercurium pro medicina corporis. In primo modo Mercurius sine ulla additione certis instrumentis per se redigitur in Cinnabarim rubicundissimam. In secundo modo mortificantur corrosiui spiritus Uitrioli & Salis in Mercurio sublimato, e quo miro & simplici artificio homogeneo fit puluis Crystallinus plane insipidus: Unum e praestantissimis Catharticis, per se uel cum aliis Catapotiis in usu medico radicaliter omnia noxia e corpore humano pellens. Hoc illis non uidebitur mirum, qui sciunt Mercurium esse Balsamum Naturae, in quo est uirtus Incarnatiua & Regeneratiua, mirabiliter renouans & clarificans ab omnibus Impuritatibus. Flores Butyri Antimonii. ◉ Antimonii Ungarici, & Mercurii sublimati ana lib. i. terantur ac misceantur diligenter, & in retorta uitrea luto obducta in arena mediocri igne destillentur, tunc liquor instar Butyri seu glaciei egreditur, si concrescit in collo retortae, ut saepe fieri solet, tunc admota pruna forcipe comprehensa liquescat, ne obstructione impediatur destillatio. Hunc Liquorem uulgo uocant Mercurium Uitae, cum tamen sit summe corrosiuus: Et fuerunt quidam ita temerarii, qui cum illo impune luserunt de corio humano. Si aqua calida illi affundatur, tunc Salia corrosiua resoluuntur, & flores albi petunt fundum, qui diligentissime ab omni salsedine multoties aqua calida edulcorandi: Ille puluis siccus seruetur ad usum medicum, & in complexionibus fortibus exhibetur maiori cum successu intra corpus, quam uulgares Antimonii flores albi per sublimationem praeparati. Qui Butyrum illud Antimoniale prius uolet rectificare, antequam aquam affundat, ei liberum esto: Ita enim habebit flores candidiores. Num in Chymia aliquid praestare possit hoc oleum, iudicent ii, qui illud cum auro radicaliter soluto fermentare, & per rotam Philosophicam, secundum artem requisitam deducere norunt. Usus & Uires. In Peste Capitis morbis Febribus, si forte moueant uomitum, non formidari debet. Lue Uenerea Lepra Hydrope, ubi plerunque sine uomitu per inferiora suas operationes perficit. Ulceribus malignis. Dosis. Duo, tria uel quatuor grana cum Panchymagogo, uel Conserua Rosarum, Uiolarum, Uitello oui, syrupo Cidoniorum. Obserua diligenter, ut semper post omnem purgantis Antimonii exhibitionem te in lecto contineas, & paulo post sumptionem ius sorbile sumas, ita minori molestia euomes, quam si uentriculum habeas uacuum. Reiteretur haustus iusculi aut Cereuisiae calidae, bis, ter, quater, si opus. Flores Antimonii Correcti. Primo habeantur flores Antimonii albi uulgari Chymicorum more praeparati, sublimatione scilicet, mediantibus ollis artificiose sibi mutuo incumbentibus: Uel sumantur illi qui beneficio retortae parantur, dum puluerisatum Antimonium arenae purae admixtum sine omni capite mortuo ignis uiolentia in flores redigitur. Postea ◉ Salis Tartari frequenti solutione & coagulatione summe depurati quantum uis, & affunde tantum de aceto destillato quantum pro solutione Salis sufficit, abstrahe acetum lento igne in Balneo, uel fac ut euaporet, affunde uicissim acetum destillatum, ut dictum, & abstrahe eodem modo reiterando laborem, donec acetum eiusdem saporis destillando egrediatur, quod octaua uel nona imbibitione & destillatione fiet. Huius igitur Salis aceti spiritu impraegnati & exiccati accipe exempli gratia unciam i & semis, Florum Antimonii alborum unciam unam, misce & in cruciculo ad ignem liquescant, massam liquefactam fere instar sanguinis rubeam effunde supra marmor, ubi refrixit erit coloris cineritii: Postea tere materiam, & affunde illi in uitro sequentem aquam Uitae aromatisatam. ◉ Galangae Galliae Moschatae Caryophyllorum Cinamomi Maceris ana unciam semis. Croci drachmas tres. Terantur mediocriter, & affundatur Alcohol uini sine phlegmate, in lento cinerum calore Tincturam extrahe, postea per declinationem aufer tinctum Spiritum uini, & affunde recentem, donec amplius non tingatur: demum omnem Spiritum uini tinctum & aromatisatum affunde Tartaro & Antimonio simul ut dictum est liquefacto, addendo Salis Perlarum & Corallorum ana drachmas duas: Omnia uitro clauso digerantur in calore cinerum per duos dies: Postea adaptato capitello destilletur lento igne Spiritus uini, remanebit in fundo Tinctura Aromatum cum puluere Antimonii & Tartari, abstrahantur omnia ad siccitatem, color erit instar Caryophyllorum: Ita habebis Antimonium optime praeparatum. Seruetur in uitro clauso puluis, quia in aete refoluitur: Sine ulla formidine tuto intra corpus exhiberi potest. Usus, Uires, & Dosis. Mirabilia operantur hi Flores. In Peste. Febribus acutis. Mania. Philtro. Dementiis. Morbis omnibus in uniuersum opitulantur, quos atra bilis excitat. Epilepsiis & aliis plurimis morbis succurrunt. Per aluum, per superiora, per poros, per insensibilem transpirationem noxia copiose expurgant. Dosis a gr. 7. ad 8. & 10. praesertim in robustioribus. Electuarium Antimonii. ◉ Uitrum Antimonii fusum Sole & Luna in Aquario seu Piscibus existentibus: teratur subtiliter aliquoties affundendo acetum destillatum, & iterum exiccando in cineribus: Sic habebis massam albam, quam in puluerem teres. Huius pulueris sume uncias duas. Theriacae Andromachi tantundem. Nucis muscatae drachmas duas. Masticis tantundem. Corticum Arantiorum. Corallorum rub. praeparatorum ana drachmas duas. Caryophyllorum. Sem. Foeniculi. Coriandri praeparati ana uncias duas. Puluerisentur optime & commisceantur, fiatque cum myua Cidoniorum q. s. est massa, de qua formentur pilulae in forma pisorum. Uires. Mirabiliter operantur In Peste. Quartana. Hydrope. Longis & obfirmatis morbis. Diuturnis putridis febribus. Cachexia. Melancholia. Insania. Delirio. Uenenorum haustorum symptomatibus. Dosis. Debiliori datur pilula una: Fortiori duae, habita ratione aegrotantis uirium. Cautiones in exhibitione Antimonii & Turpeti. I. In exhibitione horum duorum Catharticorum cauendum, ne sint constipationes, dolores Colici, aut unum membrorum principalium laesum, pulmonem puta, iecur, alioquin a graui uomitu & commotione periculum. 2. Quibus Antimonium offertur, iis nec ante eius assumptionem, nec post uena est incidenda. 3 Ubi sese uomitus mouet, solet exhiberi offa aut ius Pisorum leuiter coctorum, uel gallinarum non pingue, aut calidae Cereuisiae haustus, reiterando si opus aliquoties, ut quis facilius uomat, & medicamenti acceleretur actio. 4. Offerantur semper duabus uel tribus horis ante & post pastum. 5. Picrocholis & iis qui difficulter uomunt ac qui uiribus imbecillibus sunt praediti, non temere offerri debet, ne stomachus ex eius usu grauius uellicetur, distendaturque, & uires aegri in totum deiiciantur. 6. Iis recte datur, qui ad uomitum sunt procliues, stomachum fortem habent, thoracem amplum & latum, quique uomere alias sunt assueti, & quibus humorum materia sursum fertur. 7. Si morbus occurrit contumax, hic maturandus cum susu Turpeti per duos dies, postea Antimonium exhibeatur 8. In peste si offeratur Antimonium, obseruandum, ut una opera supra bubonem maturatiuum Attractiuum, supra Anthracem Attractiuum ponatur, alioquin instar scirrhi indurescit, & ad aliquot menses durities illa non remittit. Ad compescendum Uomitum nimium in hypercatharsi. Offertur Theriaca recens uel Rob de Cidoniis: Emplastrum de crusta panis uentriculo imponitur: Et plantis pedum panis tostus aceto madefactus. Si summus adsit dolor capitis. Apponitur capiti & fronti linteum madefactum aqua Lactucae & Rosarum cum aceto & oleo Rosarum. Panchymagogon. Inter omnia medicamenta Cathartica, licet nec labori nec sumptui pepercerim, nullum tamen multiplici experimento facto potui adhuc inuestigare, quod minori molestia assumptum operationes desideratas felicius exequeretur quam Panchymagogon. Si Antimonium, quod apud uulgus propter uomitionum uehementiam infame & abominabile euasit, ita praeparari posset, ut saltem per inferiora suam obiret functionem sine illa uulgari uehementia, quae tamen in assignatis meis praeparationibus antecedentibus ipsi maxima ex parte adempta est, uix daretur in rerum natura Catharticum iucundius: Sed praeparationem eiusmodi saepissime attentatam, nondum licuit Pyrotechniae beneficio impetrare, multo minus illam apud ullum Chymicum uidere, quamuis ostentationis gratia multi de illa, ut & de Auro potabili falso glorientur. ◉ Specierum Diarrhod. Abbat. Diambrae ana unciam unam. Ex his Tinctura in digestione per quatuordecim dies, ut decet, quotidie aliquoties mouendo, per Spiritum uini extrahitur & seorsim custoditur. Deinde ◉ Pulpae Colocynt. drachmas septem. Turpeti gummosi drachmas quinque. Agarici optimi unciam unam. Radix Hellebori nigri ueri unciam unam. Scammonii selecti drachmas sex. Foliorum Senae uncias quatuor. Rhab. selecti drachmas tres. Elaterii drachmas duas. Seminis Ebuli triti uncias tres. Hermodactyl. drachmas tres. Incidenda incidantur, & terenda terantur, ac Spiritus uini specierum tinctus, his purgantibus medicamentis superfundatur, sicque in lento B. M. calore per dies octo uel quatuordecim macerentur ( caue ne Spiritus uini uitrum rumpat ) Tinctum postea Spiritum aufer per inclinationem, & recentem affunde, tamdiu, donec omnis Tinctura & uis purgatrix extracta sit: ultimo Spiritum uini Tinctum simul mixtum abstrahe in lento Balnei calore, donec crassamentum instar mellis in fundo relinquatur: circa finem adde olei Cinnamomi, Caryophyllorum, Nuciste ana guttas decem, Salis Perlarum & Corallorum ana drachmas duas. Salem e faecibus calcinatis arte extractum cum rasurae Cranei lotone uno maioris efficaciae ergo admiscere poteris. Non datur melius Catharticum, quod minori molestia purget. Usus & Dosis. Ex hac compositione sumitur a scrupulo uno ad duos ex uino Maluiatico uel alio generoso, e iusculo uel aliis Catapotiis aggregatiuis admixtis. Sunt qui in usu aliquot guttas olei Uitrioli addere solent. In puluere Liquiritiae sine molestia omnes noxios humores expurgat. Possunt inde efformari pilulae & per se deglutiri, uel quod optimum dissoluatur in haustu uini Maluiatici. Alia Descriptio. ◉ Pulpae Colocynth. drachmas sex. Agarici Scam. select. ana unciam semis. Hellebori nigri Specierum Diarrhod. Abb. Aloes succo citrini ana unciam i. Extrahatur ex omnibus per Spiritum uini Essentia, a qua postea in Balneo Spiritus uini separandus. Et quia in Extractione Purgantium saepe solet uis purgatrix debilitari, ideo quidam solent ad unam partem Extractorum addere crudorum Purgantium partem alteram: adde ergo superioribus, antequam Extractum in fundo remanens plane inspissetur, Trochiscorum Alhandal drachmas sex. Diacryd. praeparati Agarici Trochiscati ana unciam semis. Aloes Epatici unciam i. Omnia sint puluerisata, & redigantur in massam iustae consistentiae. Dosis a gr. 10. ad 15. & 20. in forma pilulari. Scammonii Uera Praeparatio. ◉ Scammonii selecti non adulterati libram semis, teratur & cribretur, postea affundatur pasum succi Rosarum pallidarum, uel quod melius syluestrium, expressi & colati ( addita una atque altera guttula spiritus Uitrioli. in frigido seruatur ille succus ad usum, ne acescat ) ac in Sole seu retro fornacem exiccatio instituatur. Haec imbibitio & exiccatio uigesies seu trigesies renouetur, sic enim lenta, uiscosa ac tenax malignitas Scammonii dissipatur, quae alioquin adhaesione sua in uentriculi tunicis tormina & cruciatus excitare consueuit. Qui uolet, poterit priori succo ad libitum succi Cidoniorum expressi & depurati dimidiam partem adiungere: sic efficacius & minori molestia purgabit. Et cum hoc Scammonio praeparato poteris omnium Catharticorum uim purgantem excitare & acuere. Usus. In multis morbis Euacuatione egentibus. Dosis. Grana quinque: Robustiori a gr. 12 ad 15 & 20 offerri possunt. Formentur inde pilulae, uel in puluerem post exiccationem teritur, & grana 15 uel 20 illius pulueris in syrupo Rosaceo offeruntur. Optima Scammonii Praeparatio. Scammonium selectum praeparetur per imbibitiones & exsiccationes reiteratas cum succo Rosarum, ut iam dictum est, deinde ad manus sit bonum Alcohol uini sine phlegmate ( in quo per 24 horas prius in Balneo maduerit tantillum sem. Anisi, Foeniculi, Cinnamomi & Spicae nardi ) quantitate tanta quae sufficiat pro extrahenda Tinctura seu Scammonii Essentia, affundatur ad eminentiam trium uel quatuor digitorum Scammonio mediocriter trito, & in Balneo Mariae per tres uel quatuor dies stent, quotidie aliquoties mouendo, sic Spiritus uini Tincturam extrahet: Tinctum Spiritum purum per inclinationem aufer, & affunde nouum Spiritum reiterando laborem, donec nullum Alcohol amplius tingatur. Postea omnis Spiritus Tinctus mixtus abstrahatur in Balneo Marie, remanebit Scammonium instar mellis in fundo quod ulterius exsiccetur calore leni in uase conuenienti. De hoc Extracto adhuc molli instar panis recens cocti sumatur uncia una, & succi Cidoniorum depurati unciae quatuor, succi depurati Rosarum rubearum uncia una, misce omnia in uase conuenienti uitreo, & lento calore effundatur Extractum in succum, mouendo paulatim spatula argentea, ut succi exhalent, & Extractum priorem acquirat consistentiam pro efformandis pilulis. Antequam plane omnis humor exhalet, ad unciam unam Scammonii adde Salis seu magisterii Perlarum & Corallorum ana drachmam unam. Efformentur pilulae 1. 2. uel tres. Ita habebis praestantissimum Catharticum quod sine molestia & nausea purgabit. Dosis. A granis 10. ad 12. & 20. Nota in Extractione Scammonii, quod proprium habeat, ut subsidat, antequam humore priuetur: Itaque si duas partes Spiritus uini uel liquoris per alembicum a Tinctura traduxeris, poteris desinere, & cum Balneum refrixit, uitrum eximes, in quo ad fundum uidebis deiectum Scammonium, uel etiam pendere in residuo liquore instar liquidae picis colore pellucido. Hoc loco industrii obiter admoniti sint, posse debita quantitate Essentiam Cathartici ( unius uel plurium ) Spiritu uini extractam & eidem adhuc immixtam, Electuario Cidoniorum uel Citriorum opaco seu pellucido circa finem decoctionis supra lentum calorem misceri, & postea ad iustam consistentiam secundum artem denuo incoqui, ita remanebit uis purgans Electuariis immixta post Spiritus uini euaporationem. Haec Cathartica debita dosi in minima quantitate, necessitate exigente delicatulis & nauseabundis, cum magno emolumento & nulla aegrotantium molestia aut animaduersione, fraude honesta, fuco ingenioso, & officioso Medicis a Platone permisso mendacio possunt exhiberi, cum nullum ingratum praeseferant saporem. Specificum Purgans Paracelsi. Primo Purificatio Uitrioli a suo Sulphure fiat sequenti modo: ◉ Uitriolum Ungaricum, & solue in aqua communi in aheno cupreo, soluto insperge oleum Tartari commune, ad tres libras Uitrioli unciae quatuor olei Tartari circiter requiruntur, refrigescant una, postea quod clarum est aufer, Sulphur enim foetidum huic operationi inidoneum, instar argillae fundum petiit: claram solutionem fac paulatim euaporare donec fere crustam incipiat obducere, postea in frigido in lapillos concrescet Uitriolum, quod seruetur. Secundo Destillatio Spiritus Tartari instituitur in hunc modum. ◉ lib. duas Tartari albi crudi, affunde mensuram Spiritus uini, clauso uasis orificio in calido hypocausto, per quatuordecim dies una digerantur: postea destilla in lento cinerum igne donec incipiant guttae flauae oleosae egredi, ubi cessandum Egressum Spiritum seorsim serua, caput mortuum permitte, ut igne forti tam diu euaporet, donec Tartarus mediocriter calcinatus sit, non tamen ad albedinem, sed in colore nigro desinendum: supra hunc Tartarum affunde priorem Spiritum egressum, stet per tres dies in Balnei putrefactione, post ea destilletur primo in arena, deinde in aperto igne fortissimo, per alembicum lutatum non nimis altum, sic requisitus Tartari spiritus elicitur. Tertio, accipe remanentis prioris Tartari calcinati ( e quo Spiritus extractus est ) lib. i. Uitrioli preparati, ut supra dictum est, libram quoque unam, trita misce in uitro magno, affunde iam ante destillatum Tartari spiritum, addita mensura uini albi generosi & antiqui: Uitrum claudatur alembico caeco, stet quatuordecim dies in lento calore: postea destillare incipe, primo lentissimo igne in arena, ut saltem subtilis Spiritus uini, Tartari & Uitriosi ascendat, quem seorsim diligenter collectum asseruato: ubi iam phlegma dulce egreditur, illud seorsim colligito: postea materiam iterum tere, concrescit enim, & destilla uehementi igne aperto in retorta luto obducta, primo tamen paulatim incipiendo ne materia liquescat: ultimo fortissimo igne pelle ( ut in praeparatione olei Uitrioli fieri solet ) donec spiritus omnes egressi sunt. Hos ultimos spiritus fortes, misce cum primis subtilibus spiritibus, medium enim phlegma dulce nullius usus abiiciendum. Quarto, iam extrahe e capite mortuo Salem secundum artem notam, beneficio Aquae communis, si opus sit, reuerberetur materia, & iterum extrahatur. Hanc reuerberationem & extractionem toties reitera, donec omnis salsedo extracta sit. Extractiones Salium misce, & aquam euaporando abstrahe. Salem supra marmor tritum pone in alembico oblongo, affunde ad eminentiam trium uel quatuor digitorum proprios spiritus, primos uidelicet subtiles & ultimos fortes ( etsi aliquid phlegmatis adhuc immixtum sit, nil inde incommodi ) collocetur in B. M. per aliquot dies, tunc extrahit spiritus e salibus suam propriam essentiam, quicquid solutum & extractum est leniter per inclinationem effunde, ac affunde plus de remanente spiritu, denuo extrahat reiterando tandiu, donec spiritus extrahendo non amplius coloretur. Quinto, has spiritus Extractiones misce & cohoba in B. M. ad quatuordecim dies, semper quod egressum est reaffundendo: ultimo in arena fortiter destilla quicquid uult egredi: quod residuum est pelle igne aperto, tunc salia una cum spiritu egrediuntur. Sexto, egressos sales cum spiritibus cohoba in B. M. ad placitum, sic salia sponte incipient se repercutere, crasso modo & uisibili in fundum ( fit inde liquor albus instar calcis Lunae in aqua ualenti solutae ) ac tum in B. M. subtili calore spiritus proprius potest abstrahi, ut materia in fundo ad pulticulae consistentiam remaneat. Et sic Purgans specificum non sine magno labore & tempore paratum est. Modus parandi facilior in secunda operationis reiteratione. Residuus spiritus, post primam absolutam operationem ultimo abstractus, pro secunda preparatione potest asseruari, ita labor erit facilior, uidelicet ut saltem uulgaris Uitrioli salem & salem Tartari accipias in aequali pondere, & hoc spiritum ex illis Essentiam seu Sales extrahas, & modo praedicto in omnibus procedas. Quia autem Purgatiuum in magna copia cito fieri non potest, neque solum Realgaria mineralia, sed etiam Terrestres Impuritates a corpore microcosmi expurgari debeant, abbreuiationis ergo quedam herbarum Salia extracta fieri possunt sper alembicum uolatilia, & in aequali pondere cum specifico Purgante misceri & exhiberi simul in Dosi priori, tunc efficacius solet operari. Salia Herbarum ita praeparantur. ◉ Hellebori nigri } Cardui benedicti } Imperatoriae } { herbas & radices Rad. Petroselini Angelicae Centaureae Pimpinellae Tormentillae Chelidoniae Herbarum & florum Cichorii Herbarum Hyperici, Aronis Uincetoxici, Uerbasci Pentaphylli ana omnium pro libitu. ] Siccentur in umbra non in Sole: incidantur & ponantur in doliolo affusa aqua incoctionis tantilli Lupuli & Fermenti, fermententur in hypocausto, saepius mouendo per tres septimanas, postea destilla in uesica cuprea, ut moris est, cum refrigerio spirituum, sicuti in destillatione Spiritus uini fieri solet. Hunc spiritum mediocriter rectifica non tamen ad summum: Faeces remanentes ( poteris illis siccas similes herbas addere ut habeas maiorem copiam ) in cineres redige, & salem extrahe: Sali exsiccato affunde spiritum proprium, ut in B. M. spatio aliquot dierum essentiam eliciat, effunde hunc & affunde nouum, reiterando donec non amplius extrahat. Extractiones misce & cohoba aliquot dies in B. M. ( si forte faeces fundum peterent, has per tritorium chartae Emporeticae separare poteris ) postea in bulliente Balneo destilla, tunc Sal simul ascendit: si forte aliquid remaneret, plus spiritus affunde, ac iterum cohoba, & tum in arena destilla: quicquid egressum est accipiatur, & affundatur bona quantitas sui phlegmatis, stent in loco frigido, tunc subtile destillatum Sal fundum petit, spiritum per inclinationem aufer & serua pro secundo Extractionis usu, quod fundum petiit parum edulcorari potest, & exsiccari in hypocausto, tunc restabit Sal Herbarum efficacissimum in usu medico, cuius Usus secundum Theophrastum talis est: ◉ partem unam Specifici purgantis, partem alteram Essentie Croci Orientalis cum S. U. extractae, a qua Spiritus uini non separatus est, circula duas uel tres septimanas & ad usum serua. Datur etiam sine Essentia Croci, sed praestat cum illa propter Cordis confortationem. Uires, Modus exhibendi, Dosis. In omnibus morbis euacuatione egentibus sine discrimine. In omnibus putrefactionibus, & superfluis humiditatibus corporis, undecunque proueniant. Datur in uino uel Absinthite, Maluiatico, iusculo, succo Rosarum, uentriculo ieiuno. Prouectioris aetatis hominibus, utpote 20. 30. 40. & 50. annorum grana quatuor dantur: adolescentibus quindecim annorum grana tria pueris & infantibus duo grana. Incalescant per horam post sumptionem in lecto, deinde surgat patiens, ambulet, uel sedeat, si in duabus horis non operatur, eandem Dosin denuo exhibe, ieiunet tres horas cum custodia integri diei ab aere. Quacunque uia operetur, ne sis sollicitus, siue per uomitum, sedes, sudorem, urinam. Sequenti die quiescat patiens. Tertia die auge Dosin dimidia parte ( ut si ante grana quatuor exhibueris, iam sex offeras ) seruet Diaetam primi diei: sequenti iterum quiescat. Si necessitas flagitat, offer tertia, quarta, quinta, sexta uice, prout morbus est longus. Sufficientiae hoc signum est: Dum superest in corpore Impuritas, purgat & discurrit in membris hinc inde, & praecipue in Centro morbi dolorem excitat. In defectu Impuritatis non facit dolorem, & uix amplius purgat, quia humorem radicalem non aggreditur more uulgarium Catharticorum. Iu. Diureticum. Quia non per aluum excerni uolunt omnium morborum Impuritates, igitur Diureticis & Diaphoreticis opus. I. Sal Succini. Huius praeparandi modum paulo post olei Succini descriptionem indicabo. Dosis & Usus. A granis tribus ad 4. 6. 8. & 10. in aqua Petroselini seu Ononidis. Mirabiliter pellit remoratam urinam. 2. Spiritus Salis. ◉ Salis Cracouiensis natiui, uel Salis marini exiccati uel calcinati lib. 4. affundendo aquam pluuialem, impasta uel malaxa cum albae argillae figulinae recentis & per setaceum cribratae libris duabus ( uel quod melius, argillae loco sumatur matrix si haberi possit, seu cortex Terram sigillatam inuoluens & proxime ambiens, & e qua Terra sigillata tanquam nucleus eruitur, sic enim efficaciorem liquorem ad usus melicos habebis ) inde facias orbiculos rotundos seu oblongos, quos retro fornacem ad duritiem exiccatos impones retortae terreae luto obductae, uix ad dimidietatem impletae: iungatur Recipiens satis capax, & seruatis Ignis gradibus, donec phlegma egressum est, ultimo pelle forti & indesinenti igne aperto continuando, donec spiritus albi omnes egressi sunt. Destillatio eadem quae in paranda aqua Forti adhiberi solet. Usus & Dosis. Duae uel tres guttae in aqua Cardui benedicti & Parietariae subito remoratam pellunt urinam, sicuti etiam Aqua Uitae per se optime a phlegmate rectificata facit. Obseruationes de Spiritu seu Oleo Salis. Mirum quod hic Spiritus cum Sale communi singularem antipathiam & naturam contrariam habet. Primo, ratione Sitis: Sal commune excitat sitim: Spiritus hic pellit eandem, quod manifeste apparet in hydropicis. Secundo, ratione Putrefactionis: Sal commune omnia a putrefactione praeseruat, & mordax est: Spiritus hic absumit, corrodendo spatio unius diei, at sine dolore, quicquid in uulneribus aut affectibus aliis putredini obnoxium. Tertio, ratione Gustus: Sal commune est acre & mordax: Spiritus habet saporem γλυκύπικρον, & odorem succi expressi e pomis agrestibus. Sequuntur uires & uirtutes Olei, secundum Paracelsum. Sal simplex, omnium condimentorum condimentum, omne stomacho insuaue insuetumque suaue & nutritioni aptum facit, & cum putredinem nesciat, maxime omnia a putredine uindicat, & naturali corpori salutaris, humane nature adeo conducibilis, ut sine eo uiuere nesciamus, corporibus inditus quicquid adest humidi absumit, & quod reliquum est solidae substantiae adstrictione contrahit, unde corpora condita siccat, & a putredine uindicat. Hae igitur uirtutes, cum crudo insint Sali, quanto potiores Spiritui eius conuenienter praeparato? 1. Paracelsus illo usus est in omnibus morbis bis in mense semper tres guttas exhibendo: Renouat Hominem, praesertim si aliquot folia auri in illo soluantur, Sal enim omnia praeseruat. Alioquin etiam spiritum Salis feliciter cum oleo Uitrioli miscuit, & postea ad uarios morbos intra corpus cum maximo successu exhibuit, presertim in hydropicis cum aqua Absinthii. 2. Leprosos, & alios tam uirorum quam mulierum morbos in uino sumptum sanat, & fanguinem purificat. 3. In Hydrope miscetur Sali Absinthii, uel aliquot guttae offeruntur in aqua Absinthii quotidie, donec Hydrops in paucis diebus euanescat. 4. Ad confortationem capitis in aqua Lauendulae, Maioranae, Saluiae. 5. Ad Cor, in aquis Cordialibus frigidis, Uiolarum, Rosarum, item Borraginis, Melisse. 6. Ad Stomachum, cum aqua Menthae, ita appetentiam cibi auget. 7. Ad Hepar cum Cichorio, Lactuca, Carduo benedicto. 8. Ad Splenem, cum Endiuia, Portulaca. 9. In Peste, cum aqua appropriata Cordiali: Infecta etiam regio illo ungatur, apostema retrocedit, & uenenum sine noxa expellitur per aliud emunctorium. Si guttae quatuor cum uncia semis Electuarii Iuniperini offerantur, expectato sudore, ut singulare commendat Theophrastus in Peste & Uenenis, quia Cor confortat & sanguinem purificat. 10. In aceto si offeratur, pellit Sudorem Anglicum. 11. Renes & Uesicam expurgat & Calculum rumpit. Usus eius cum Balneo certo iuuat. 12. Lumbricos pellunt aliquot guttae in aqua Artemisiae. 13. Herniosos Paracelsus in loco affecto hoc liquore unxit, adhibito Balneo Hernioso: aliquot etiam guttae intra corpus dentur, ita intra paucos dies patiens sanabitur. 14. In Colica duae uel quinque guttae in forti uino praesentaneum remedium. 15. Pellunt febres etiam diuturnas guttae quatuor in aqua Uitae. 16. In Ictero tres uel quatuor guttae prosunt, continuetur donec patiens sit restitutus, quod fit in tribus septimanis. 17. In Iliaca, Dysenteria, Paralysi, Apoplexia, Podagra, in aquis appropriatis. 18. Ulcera interna etiam sanat. Dosis. 4. 6. 7. guttae in cochl. uini Maluiatici, uel aqua Cinnamomi, uel alia appropriata. Usus eius ab extra. 1. Cum aquis appropriatis mixta, utiliter parti dolenti Podagricae inungitur. 2. Penetrat omnes uenas, carnem, ossa, & promouet omnium ulcerum curam. 3. Ubi membra contracta, & de sede mota sunt, siue sit Contractura, siue Apostemata, inunctio instituatur, cum appropriatis unguentis. 4. Omnia ulcera cacoethea, insanabilia, foetida, ut Fistulam, Cancrum, Lupum & similia Phagedaenica cum inunctione continuata in paruo tempore sanabis. Spiritus Salis Nitri. Eodem plane modo & simili Ignis regimine Spiritus Salis Nitri destillatur, qui per fumum rubicundum egreditur. Hoc saltem notandum quod ad i. partem Salis petrae purificati, tres partes argillae figulinae admisceri solent, pro efformandis globis oblongis, post exiccationem demum ad opus adhibendis. Usus & Dosis. In Colica: Et hoc nemini uideatur mirum, siquidem in simili affectu crudum Nitrum nonnulli offerunt: nam spiritus Salis microcosmici efferuescentia & malignitas ex huius debito usu mire inhibetur & reprimitur. In Pleuresi. Prunella. Miscetur cum ana Spiritus uini, & de illa mixtura dantur scrupuli duo uel drachma integra in haustu aquae Fontanae tepidae. Si in Colica utimur, tunc ab extra umbilicus oleo Nucistae expresso cum tantillo Zibeti admixto inungitur: intolerabiles cruciatus & dolores confestim non solum sedat, sed & discutit & resoluit malignos, crudos, nitrosos atque uitriosos humores, qui nisi impediantur, ne ad partes neruosas & articulos repant, quod non raro fit propter certam sympathiam, qua cum talibus membris habent illi humores aliquid mixti, condolenda sequitur articulorum impotentia, laxatio & resolutio: Circa finem curae Enulae Campanae usus Salem resolutum efficaciter expellit. Porro Nitri seu Salis Fusilis uires reconditae a Filiis Hermetis semper in magno pretio fuerunt habitae. U. Diaphoreticum. Sudor in Peste & Morbo Ungarico est uniuersalis euacuatio Ueneni totius corporis, non in sanguine modo, sed etiam in habitu corporis, adeoque in omnibus partibus haerentis: Multi sunt morbi qui saltem per sudorem & pororum emunctoria curari uolunt, ut Pestes & Pleureses. Huius sudoris beneficio Uenenum quod circumstans frigus ad cor propulerat excluditur: Nam ut attractione spiritus, simul etiam uenenatam auram attrahimus, ita sudore oportet illud ipsum ex omnibus membris exterminari: Nulla enim corporis pars licet parua, aeris est expers: proinde sudare omnes possunt: Ideo sudor est uniuersalis euacuatio, siquidem fere tertia pars omnium morborum, qui corpus humanum infestant, per sudorem curari possunt. Antimonium Diaphoreticum. ◉ lib. i. Mercurii sublimati per Uitriolum & Salem, adde tres libras Antimonii Ungarici, terantur inuicem & misceantur, ac retortae uitreae luto munitae omnia indantur, adiuncto receptaculo clauso, destillatio fiat in arena cum Ignis regimine, ne guttae in collo instar Butyri congelentur, eo apparente mox carbo ignitus cum forcipe admouendus erit tam prope, ut uitro non noceat, & tamen resoluat, idque toties iterandum, quoties necesse fuerit; Liquorem egressum semel rectifica: postea calore liquefactum effunde in uitrum capax, quod collum longum habeat, & affunde aquam Regis ( alii solo Spiritu nitri utuntur ) guttatim saltem fiat, propter strepitum & efferuescentiae periculum, ubi uideris totam materiam solutam esse plane, affunde exempli gratia si libra semis olei fuit, etiam lotonem unum auri in aqua Regis seorsim prius soluti, ita mixtio manebit clara, non turbida, & rubicundissimi coloris, alioquin nisi ita processeris, turbida fiet solutio, & aurum non uere se incorporabit, ac post abstractionem apparebunt adhuc auri scintillae micantes. Totam hanc claram & rubicundissimam solutionem pone in alembico bene lutato, addito capitello & receptaculo, iuncturis bene munitis, seruatis postea gradibus lgnis incipe phlegma abstrahere ( spatio duorum dierum operatio absoluitur ) ultimo fortificando Ignem ita, ut fundus Cucurbitae candescat: Parum se sublimat, quod absoluto opere, uase refrigerato & fracto abiiciendum: reliquum in fundo, etiam in parietibus haerebit, colore subflauo, instar Terrae siccissimae & hiantis, nullius fere saporis: adhaeret linguae sine corrosione instar cornu adusti & calcinati. A libra i. olei habebis post exiccationem libram Terrae dimidiam. Calx illa fixa non est edulcoranda, nisi uelis, sed in crucibulo per dimidiam horam ignienda: Mirum quod examen Ignis in crucibulo sustineat, & omnia corrosiua in ipsa, mortua sint. In usu Chymico, quamuis haec Terra sitiens fixa sit, & beneficio uulgaris Sulphuris arte admixti, auro in fluxu peculiari industria maneat admixta, non tamen in cineritio optatae & expectatae fixioni folet respondere. In usu medico unum est e Spagyricis medicamentis maxime πολύχρηστον. Constitit mihi fere ducentis Daleris, ego candido lectori cum reliquis gratis communico. Uires & Usus. Arcanum summum in uariis & fere omnibus morbis, per sudorem & urinam operans essicacissime, non purgat, nec debilitat aegrotantes, sed plurimum sudorem & urinam moderate ciendo, ratione auri additi Naturam confortat. In Lue Uenerea. Peste. Podagra. Hydrope. Febribus. Obstructionibus & doloribus Lienis. Calculo. Dosis 3. 5. 7. 8. grana in aquis conuenientibus. nulli hoc corrosiuum oleum per cornum Cerui cum Saturni Essentia essentificatum in puluerem Diaphoreticum redigere conantur. Operosus est labor, nec propria experientia optatum & desideratum uidere licuit euentum. Nam adhuc acredinem retinet ille puluis, nec ita fixus est, ut hic noster, per dicta corrosiua fixatus, quae in hac operatione omnia moriuntur & euanescunt, quod summe mirandum est. Ergo hac descriptione contentus sis lector beneuole, qua tibi uix offeretur alia melior. Spiritus Tartari. ◉ Tartari uini albi optimi ( quod frangendo uidelicet nitescit ) libras sex, laua ex aqua pluuiali tepida, donec nulla puluerulenta conspiciatur spurcities, tandem e uino tepido optime eluatur, exsiccetur ad Solem uel in hypocausto, & redigatur in puluerem: Uel puluerisatus Tartarus in aqua pluuiali calida abluatur & soluatur, quod non solutum remansit in fundo, in aqua pluuiali coquatur, ut soluatur, postea filtretur, aqua paulatim euaporet, & ultima medietas in loco frigido ponatur, ut Tartarus iterum lapillescat, & hic est Tartarus purificatus ( per se etiam Catharticus, si drachma una e iusculo carnis sumatur ) & ad destillandum aptissimus: Indatur Cucurbitae luto oblitae, & aperto igne destilletur instar Aquae Fortis, ita tamen adhibenda est multa cautio, ut commissurae Receptaculi capacissimi probe adaptati sint diligenter propter spirituum penetrantiam luto munitae, ne huius aquae spiritualis euanida uirtus in auras euolet. Ignis primo sit lentus, postea fortificetur, donec omnes spiritus exierint, & Recipiens nubibus repletus iterum factus sit transparens & pellucidus. Da operam ne ignis nimium inualescat, propter summam spirituum penetrationem. Aqua primum emanat, deinde foetidum oleum: separentur per tritorium: Aqua seu spiritus primum corrigitur & rectificatur in cellario, collocando octiduum in gelidam aut madidam arenam: Oleum corrigitur ex aceto destillato per retortam in igne aperto, tunc eliciatur cum aceto, atque emanat nunc rubrum, nunc citrinum, atque ita acetum recipit Empyreuma in oleum, & oleum aureo colore sine foetore succedit. Spiritus seu Aqua postea in cineribus per alembicum destillatur, & rectificatur bis uel ter, ut sit purus, nec ita odore grauis, qui tamen plane tolli sine uirium amissione non potest. Si Salem e capite suo mortuo arte extrahas, & spiritum hunc desuper in Balneo rectifices, tunc foetor magna ex parte perit: Eodem enim modo omnia olea a foetore per abstractionem a suo Sale proprio rectificari possunt. Uel circula illum spiritum cum Spiritu uini ana in digestione, ita odor gratior erit: Uel supra Caryophyllos poteris illum rectificare. Uel aliquot guttae olei Uitrioli cum duobus uel tribus cochlearibus Spiritus uini digerantur, & postea misceantur cum Tartari spiritu, sic etiam foetor perit. Sunt qui aquae Rosaruum aliquid propter odoris emendationem miscent. Obseruatio. Foetor ille spiritus Tartari in totum non est auferendus, nec formidandus, cum habeat signaturam Foetorum, quando uidelicet in Peste, uel in aliis morbis uenenatis exhibitus, magno iuuamine profluentes foetidos sudores e corpore copiose expellit. Uires & Usus. 1. Prae omnibus fere aliis medicamentis & Arcanis hoc solum excellit in tollendis omnibus obstructionibus & putrefactionibus. 2. Si ter quotidie exhibeatur, multum facit in Paralysi, totum enim corpus penetrat & roborat, quod in hoc morbo maxime requiritur. 3. In Hydrope etiam feliciter utimur cum aqua Soldanellae & Ebuli: Assumitur etiam cum oleo Uitrioli, tunc aquas per urinam pellit, quicquid hac uia non perficitur, difficulter tentabitur alia. 4. Uitia menstruorum retentorum corrigit. 5. Initia Leprae profligat. 6. In Erysipelate cum aequali pondere Theriacae circa finem morbi drachma i. exhibetur, ita tamen, ut uenae sectio in robustioribus praecedat. 7. Icteritiam & omnes inde exortos morbos expellit. 8. In Lue Uenerea singulare est medicamentum, si Turbit minerale simul exhibeatur: Expellit enim e Centro Luem internam, postea crustae oleo Guaiacino inunctae decidunt. 9. A Centro ad circumferentiam & superficiem expellit omnem scabiem latentem, serpiginem, lentiginem. 10. Prouocat sudorem. 11. Prodest Pleuritidi & Anginae. 12. In morbis capitis etiam utimur. 13. In Febribus. 14. In Contracturis. Huius enim usu Dauidem Syderocratem Spirensem quondam medicum, olim Generosam Dominam Catharinam Bappenheymiam, nunc in Christo quiescentem, neque manus, neque pedes e dolorib. Colicis mouentem, ad perfectam sanitatem, adhibitis etiam Balsamis externis restituisse uidi. 15. In puncturis Laterum. Dosis. A scrupulo uno ad duos in aquis specificis & conuenientibus. Sulphur Tartari uerum, summe causticum, ab Expertis Philosophis olim in magno semper pretio fuit habitum: Extrahitur beneficio spiritus Homogenei, & a quibusdam per se uel cum Leone resoluto rotatur, an auidae illorum expectationi satisfaciat, iudicium esto penes experientiam. Ui. Confortatiuum. Confortans & corroborans Internum & Innatum Balsamum clarificando & mundificando spiritus & Elementa omnia microcosmi: In quo secundum Paracelsum non curandum calida ne res sit an frigida, sed arcani consideranda uis. Ita curationes, quae corroboratione, sedatione & mitigatione absoluuntur, tutiores sunt, praestantiores, altiores, ut pote ad Balsami Innati Naturam ac proprietates propius accedentes, & quoad fieri potest cum prioribus curationum Indicationibus, id est, cum Purgantibus, Resoluentibus, Abluentibus, cum Diureticis, Diaphoreticis, & Mundificantibus misceri & coniungi debent. Sic Natura confortata per διαπήδησιν, seu insensibilem Transpirationem, saepe etiam Critice per haemorrhagiam, sponte concitatam, materiam morbidam deponere, & exonerare, magno aegrotantis leuamine & salute insperata consueuit. Sal Margaritarum Orientalium. Uariae excogitatae sunt uiae soluendi Margaritas, per spiritum Uitrioli, per spiritum Guaiaci rectificatum: item per aquam Locustarum, Quercus nouellae: simplicissima & optima uidetur per acetum destillatum. Post solutionem abstrahitur acetum ad siccitatem, & Sal aqua pluuiali destillata, uel quod melius Rore Maiali supra Triticum collecto, solutum & filtratum denuo euaporatione siccescat, reiterando quinquies uel sexies hunc laborem, donec Sal candidissimum habeas ab omni acetositate acri liberum. Uires & Usus Salis Perlarum. Cordiale est nobilissimum, Auro potabili in temperatura & operatione, quam proxime accedit. 1. In Contracturis, resolutione Neruorum, Conuulsione, & Phrenitide. 2. Corpus sanum conseruat, laesum pristinae sanitati restituit, lac muliebre emendat, femen utriusque sexus auget & corrigit. 3. In confortatione cerebri, memoriae, & Cordis conducit, in aqua Cinnamomi, Borraginis, Buglossae, Saluiae. 4. Prophylacticum Apoplexiae & Uertiginis. 5. Exiccat & consumit omnes prauos humores in corpore existentes, e quibus Podagra, Arthritici dolores, & Febres solent existere. 6. Contra Tabem, ariduram, & marcorem senilem. 7. Utimur etiam in Hydrope ad confortationem praemissis generalioribus. 8. Contra Calculum singulare. 9. Renouat, auget & confirmat humidum Radicale, ita etiam a senectute debilitatis summopere conducit. 10. Certissimum praeseruatiuum contra Paralysin bis in sept. 10 grana in uino Maluiatico. 11. Mitigatiuum in morbo Uenereo quotidie 10 grana sumendo idque per 16 dies. 12. In Epilepsia singulare est medicamentum: usus eius per 6 septimanas mane & uesperi. 13. Praeseruatiuum in Podagra, quotidie 10 granis Salis utendo, & per 12 dies continuando. 14. Fortificat humorem Uitae & Naturam internam in omnibus membris. 15. Contra Tremorem & pulsationem Cordis, item animi deliquia in aqua Cinnamomi 16. Foetum in utero etiam fortificat. Dosis. Dosis Salis a gr. 10. 12. 15. ad scrupulum i. ex aquis conuenientibus, Cinnamomi, Buglossae. Offertur etiam in aqua Roris Maialis supra triticum, uel frumentum collecti. Herbae & flores inter destillandum flauas guttas emittentes. Uel ex Aqua Rorelle uel Roris Solis quae destillando flaua egreditur, quod mirum est, sicuti etiam Crocus facit, & Uerbasci florum succus expressus insolatus & destillatus. Notandum si Perlae per acetum Botin resoluantur, & edulcoratum Sal in cella suis mensibus in liquorem fluat, tunc huius liquoris aliquot guttae, miro & iucundo spectaculo coagulant optimum uini Alcohol in Butyrum scissile. Sal Corallorum. Eodem modo Sal Corallorum paratur, Concharum margaritiferarum, oculorum Cancri, & aliorum Crustaceorum lapidum. Resoluuntur autem omnia haec Salia mensibus Iunio, Iulio & Augusto demum, in cellariis, supra porphyrium uel uitream tabulam, in liquorem, tunc enim propter Antiperistasin cellae sunt frigidiores: Aliis autem mensibus frustra resolutionem attentabis, aut solitis mensibus indicatis difficiliorem. Tincturam Corallorum ueram & genuinam apud neminem adhuc uidere contigit: Optima enim quae affusione Aquae mellis extrahi creditur, potius Tinctura Aquae mellis est quam Corallorum. Multa enim sunt Menstrua si stant aliquandiu in digestione, per se sponte rubescunt ( ut in spiritu Terebinthinae multoties licet rectificato uidere est ) & ita incircumspectos decipiunt, arbitrantes se Tincturam Rei soluendae habere, cum tamen ipsius sit Menstrui soluentis. Nec Spiritus uini Sali Corallorum affusus licet coloretur in digestione Balnei rubedinem ueram extrahere uidetur. Sunt qui Corallos in Spiritu Salis soluunt, affundendo postea solutioni rectificatissimum uini Spiritum, quem supernatando dicunt Tincturam ad se attrahere & per tritorii separationem & abstractionem in B. per se postea recuperari posse. Usus & Uires Salis Corallorum. Sicuti Coralli mirabiliter crescunt, ita etiam mirabilia sunt illorum Arcana, mysteria, secreta & magnalia: quemadmodum enim rutilantes integri ex commendatione Paracelsi excellentes sunt contra Phantasiam, Phantasmata, Spectra, Euestra, Melancholiam: sic Salusu medico singulares uirtutes etiam de se exhibet. 1. Salis Corallorum ea uis est & Natura, sanguinem in uniuerso corpore sic mundificare & renouare, ut omnib. morbis & affectionibus ex sanguine corrupto ortum ducentibus breue intra tempus sublatis ac sanatis, corpori ueluti reintegrato, alacris pristinae sanitatis uigor restituatur. 2. Sistit omnes fluxus muliebres immodicos in aqua Plantaginis. 3. Omnes fluxus uentris. 4. Omnem sanguinis profluentiam & reiectionem, haemorrhoidas. 5. Ad mundificationem uel renouationem sanguinis in aqua Fumariae uel Cichorii. 6. Sistit putredines, roborat Cor. & spiritus uitales, ipsumque tuetur a labe Ueneni. 7. Confortat & corroborat Stomachum & Calidum innatum. 8. Omnes obstructiones tollit, in precipuis membris Pulmone, secore, Renibus. 9. Concretum sanguinem dirimit. 10. In uehementissima suffocatione matricis, ubi omnia irrita, item in menstruis superfluis cum aqua Artemisiae, Melissae, Pulegii. 11. In Hydrope, Spasmo, Paralysi, Epilepsia, in aqua Cinamomi continuando. 12. Contra Calculum in aqua Ononidis. Dosis. A granis 6. 10. ad scrupulum i. uel duos ratione aetatis, & secundum morbi uehementiam. In ouo sorbili loco Salis communis, iusculo, uino generoso, aqua Cinnamomi: possunt etiam tabellae parari. Extra. Sanat ulcera. Liquores Gemmarum, Ut Rubinorum, Granatorum, Hyacinthorum, Topasiorum, Amethystorum, Crystallorum item & Silicum sic parantur. Cum Sulphure ter uel quater comburuntur earum pulueres in Igne Rotae, in crucibulo cum cooperculo, ultimo Carbonibus tegitur totum crucibulum: abluitur Sulphur, & faeces tritae cum ana Salis nitri purificati miscentur & calcinantur in tigillo clauso in Igne Rotae ut fluant, Sal a puluere propter corrosionem aqua calida abluitur, postea pulueri edulcorato Menstruum Terebinthinatum affunditur, diligenter primis horis mouendo omnia, ne materia lapidescat, ssic resolyentur: Menstruum postea abstrahatur in alembico, & Sal in fundo remanens dulcificetur aliquoties, semper filstrando aqua destillata & euaporando. Postea illum Salem supra nominatis mensibus ponito supra marmor in cella uinaria, ut in liquorem resoluatur. Faeces in fundo remanentes post sufficientem Menstrui affusi extractionem iterum possunt comburi nouo Sulphure, & pro ulteriori Extractione Salis denuo modo priori in usum adhiberi. Acetum Radicatum, Quod Huserus Acetum Terebinthinaetum uocabat, Uerum Menstruum omnium duriorum Lapidum. ◉ Exempli gratia lib. 2. uel tres Terebinthinae, affunde ultimae medietati aceti destillati libras duas, & destilla secundum artem in arena primo lento igne, donec acetum cum spiritu Terebinthinae egressum sit, postea auge ignem & exibit oleum flauum & aqua rubicunda acerrima, quando oleum rubrum uult stillare, cessandum est a labore. Separa postea spiritum Terebinthinae & oleum ab aceto per tritorium, & solum acetum supra Zinziber rectifica. Huius aceti parata copia in promptu habenda, cum illo enim dicto modo una opera soluentur omnes Lapides Paracelsi contra Calculum, ut paulo post suo loco dicetur. Oleum Cinnamomi Oleum Cinnamomi sic ] legitime praeparatum, inter efficacissima confortantia Spagyrica referri potest. Et licet eius praeparandi modus cuiuis in Chymicis exercitato sit obuius: hic tamen obiter admoneo, aromata destillanda in puluerem non esse redigenda, ut quidam praepostere facere solent, sed tantum in frusta confringenda, modicumque contundenda, alioquin dimidio minus tibi Olei suppeditabunt, ut periculo facto aliquoties sum expertus. Hac uia maior Olei copia haberi potest quam uulgaribus destillationibus: Confractum selectissimum Cinnamomum in retortam uitream immittas, & in Balneo uaporoso destilles, tunc exit Aqua & Oleum simul: Illam Aquam recenti ligno affunde & perge in destillatione, quam si continuaueris aliquoties dicto modo, habebis magnam copiam Aquae & Olei, faeces in fundo omnino aridas subnigras & insipidas. Uires & s Usus. 1. Omnia principalia membra corporis confortat, inprimis Uentriculum frigidum, Cor, & Cerebrum, anhelitusque foetorem abigit, eiusque suauitatem inducit. 2. In uniuersum Balsamo Naturali ( sicuti etiam oleum Caryophyllorum ) respondet, intus putrefactionem arcet: Extrinsecus omnia recentia Uulnera seu ulcera consolidat. 3. Tollit Tussim frigidam, & Capitis dolorem. 4. Cor exhilarat & omnia membra confortat si illo inungantur. 5. Prouocat menses. 6. Partum promouet. 7. In deliquiis animi singulare est medicamentum: sicuti etiam Croci Essentia, per aquam Uitis extracta, summa est medicina ubi aliquis quasi ad desperationem e nimia tristitia uenit. Dosis. 2. uel 3 guttae e uino, aqua Melissae, uel alia specifica. Hac uia fere ex omnibus aromatibus Olea elicere poteris longe efficaciora & subtiliori quam uulgari uia praeparata: e Caryophyllis scilicet, Nuce muscata, Macere, & c. Haec Olea si in usum medicum adhibere uolueris, fiat hoc aluo aperta, & grauidis ultra guttam non offerenda: Usus Olei Cinnamomi conuenientior hyeme quam aestate. Fuerunt qui mediantibus hisce Oleis aromaticis Calci auri peculiariter praeparato extraxerunt essentiam coloratam magno aegrotantium iuuamine in usum medicum adhibitam. Elixir Proprietatis Paracelsi. ◉ Myrrhae Alexand. Aloes Epat. Croci Orientalis ana unc. 4. ] Puluerisentur omnia diligenter & in uitrum indantur, humectando optimo Spiritu uini Alcoholisato, postea affunditur rectificatum oleum Sulphuris per campanam factum ( preparetur illud oleum e Sulphure flauo seu subgriseo, tempore pluuio, sic maiorem copiam habebis ) ad eminentisam 4 digitorum, ponatur in digestione & circulatione per duos dies, tandem quod tinctum & extractum fuit per inclinationem separa, materiae in fundo restanti bonum S. uimi affunde, & circulando per menses duos iterum coloratum extrahe, separa, ac priori liquori colorato misce. Faeces in fundo lente destillentur, quod primo egreditur, addatur superiori Tincturae, & ita per mensem adhuc sine destillatione circulentur. Sapor est suauis, non amarus, multo minus Empyreuma sapiens, ut fieri solet uulgariter destillando. Diligenter obseruandum materiam primo irrorandam Spiritu uini, ut fiat quasi pasta, & demum oleum Sulphuris affundendum, alioquin tota materia in nigredinem comburetur, id quod Paracelsus studiose occultauit. Uires & Usus. Balsamum priscorum est, ut Paracelsus ait, tenuium prorsus partium, calefaciens & siccans, sicque a putrefactione conseruans. Est perfectum Elixir, in eo sunt omnes uirtutes Naturalis Balsami, & uirtus conseruatiua maxima, praecipue in senibus. 1. Miranda in affectionibus Thoracis & Pulmonis praestat. 2. Aduersus Pestiferae Luis contagia populatim grassantia, aeremque corruptum mire efficax. 3. Humores Uentriculi diuersos educit, stomachum cum intestinis confortat, & a doloribus praeseruat. 4. Hecticis, Catharrosis & Tussientibus in genere subuenit, & pectus mundificat. 5. Capitis & Stomachi refrigerationi prodest. 6. Haemicraniam & Uertiginem curat. 7. Oculorum caliginem depellit. 8. Cor & memoriam confortat. 9. Paulatim Pruritum, dolorem item Iliorum & Costarum leuat. 10. Calculos Renum rumpit. 11. Quartanam curat. 12. A Paralysi & Podagra praeseruat. 13. Intellectum & omnes sensus acuit. 14. Melancholiam aufert & laetitiam adfert. 15. Senectutem fortissima iuuentutis conseruatione arcet, ac canitiem retardat. Y 2 16. Uitam ex nimia cibi & potus sumptione abbreuiatam prolongat. 17. Uulnera & ulcera interiora breui conglutinat tempore. 18. Omnes demum tam calidas quam frigidas Infirmitates occulta quadam proprietate curat. Dosis. a 6. ad 10. & 12. guttas in uino uel aqua conuenienti & specifica. Balsama Confortantia Beneficio Cerae Inspissata. Quia Olea Aromatica forma liquida propter effusionis periculum, aut uitri rupturam satis apte & commode circumferri non possunt, coeperunt Chymiatri cogitare de modo inspissandi, ita ut illorum uaria pixidibus stanneis aut argenteis sed probe inauratis, eo commodius circumferri, & urgente necessitate ad manus esse possint. Ad illa autem conficienda satis sit hac uice solertibus saltem innuisse, requiri ad cuiusque praeparationem tam Oleum destillatione prolectum, quam Tincturam per S. U. Alcoholisatum extractam & inspissatam per separationem ab eodem Spiritu: Item Salem post incinerationem ministerio Aquae e suo capite mortuo prolectum: Medium, quod iustam consistentiam dat, rasuram esse Cerae albae saepius in aqua Rosarum coctae, ut acredo tollatur, nec ullam saporis alienam qualitatem referat. Haec omnia si debito & Chymico artificio misceantur, habentur odorifera Balsama aromatum & uegetabilium, tam pro externo illitu, & inunctione Narium & Temporum, quam pro interno usu efficacissima, secundum simplicium usum & proprietatem. Uii. Anodynum, Mitigatiuum, Somniferum, Sedans. Multi sunt morbi, qui absque Anodynis sanari non possunt: Ergo in omnium morborum curationibus, ubi dolorum comites uigiliae, uiriumque resolutiones adfuerint, Anodyna intrinseca appropriata possunt administrari, ut ablatis symptomatum ipsis radicibus pernitiosorum cruciatibus, amica quies Naturae reddatur. Somnus enim est Arcanum in medicina, supra omnes gemmas & lapides pretiosos: Et qui arcanum somniferum a uera Essentia sumptum ( quando uidelicet morbi inimici quiescentes intempestiue a somno excitati sunt ) potest Naturae egenti commode applicare, magnifaciendus est apud aegrotum medicus. Laudanum Paracelsi Laudatissimum. ◉ Opii. Thebaici uncias tres. Succi Hyoscyami debito tempore collecti & in Sole prius inspissati unciam i. & semis. Specierum Diambrae & Diamoschi fideliter dispensatorum ana uncias duas cum dimidia. Mumiae Transmarinae selectae unciam semis. Salis Perlarum Corallorum ana drachm. iii. Liquoris Succini albi per Alcohol uini extracti Ossis de Corde Cerui ana drachmam i. Lapidis Bezoartici Unicornum animalis uel mineralis ana drachmam i. Moschi Ambrae ana scrupulum i. ] In defectu genuini auri potabilis nullis corrosiuis inquinati addantur [ Oleorum Anisi Carui Arantiorum Citriorum Nucistae Caryophyllorum Cinnamomi Succini ana guttae 12. ] Fiat ex his secundum artem Chymicam massa seu Extractum, e quo ad necessarios usus possint pilulae efformari. Obseruationes in praeparatione Laudani. 1. Tunc enim summa uis spiritus, seu primum Ens herbae in radice est adhuc concentratum. Radices & cortices Hyoscyami iuniores, recentes, succulentae, exteriores, ( abiecto interno trunco lignoso ) colligantur Sole & Luna existentibus uel in Ariete uel in Libra ante plenilunium, alii colligunt si fieri possit in ipsa hora, quando Luna in dictis Signis renouatur. Expressus succus despumatus & filtro traiectus in loco calido coagulatur ad spissitudinem mellis & postea in Sole indurescit, ab hoc, Spiritu uini Tinctura extrahitur. 2. Opium purgetur prius in liquore Hyssopi, uel aqua destillata, ut cum Aloe fieri solet, postea extrahatur etiam Spiritu uini. 3. Succus Hyoscyami & Opium ( antequam misceantur reliquis ) prius in digestione reiiciant sua sulphura & uenena noxia ( quod spumae instar superficiem petit ) inde enim tam uaria & calamitosa proueniunt symptomata illis aegrotantibus, qui Opio & Hyoscyamo non debite defaecato utuntur, quod a paucissimis hactenus animaduersum, hic quoque Rempubl. Chymicam caelare nolui. 4. Extrahenda extrahantur Spiritu uini rectificato, quo diutius postea in uicem digerantur, eo potentior etiam erit operatio. 5. Pro mulieribus & hystericis propter suffocationem matricis Ambra & Moschus omittantur in compositione, uel ad supprimendum odorem, aliquot grana Castorei addantur ad dosin unam, antequam mulieribus exhibeatur. 6. Faeces Opii, Hyoscyami, specierum Diambrae & c. post Tincturae extractionem calcinantur, & Sal secundum artem extractum miscetur circa finem integrae compositioni. 7. Ab omnibus illis, quae Spiritu uini extracta sunt, tandem post digestionem duorum mensium, Spiritus uini in Balneo iterum abstrahatur fere ad mellis consistentiam, & tum demum Sal Perlarum, Corallorum, Mumia trita, Lapis Bezoar, Unicornum, Os de Corde Cerui, Moschus, Ambra puluerisata miscentur: Et quia Olea destillata difficulter Extracto miscentur & semper supernatare solent, omnibus Oleis nominatis in uitro prius in uicem mixtis aliquot guttae Spiritus uini affundi solent, & diligenter commisceri, ita inuicem uniuntur, & postea facile permiscentur toti compositioni, quae tandem in lentissima cinerum digestione in alembico caeco per mensem maioris efficaciae & operationis ergo fermentari poterit. Electuarium Laudani. ◉ Opii Succi e Rad. Hyoscyami Essentificatorum ana unciam unam. Essentiae radicis Mandragore cum S. u. extractae drachmas sex. Specierum Diambre sine Moscho & Ambra praeparat uncias quatuor. Salis Perlarum Corallorum ana drachmas duas. Carabe. Mumiae ana scrupulos quatuor. Croci Orientalis scrupulos duos. Unicornu scrupulum unum. Terrae Strigensis drachmam i. Mellis despumati uncias duodecim. ] Dissoluatur Essentia Opii & Hyoscyami ( si sit nimis liquida, fac ut Spiritus uini prius sufficienter lento calore ab illis euaporet ) in melle supra ignem, postquam probe mixta fuerint, adde Salia Perlarum & Corallorum, postea reliquos pulueres tenuissime tritos, Carabe scilicet, Mumiam, Crocum, Unicornum, Terram sigillatam, cum speciebus Diambrae, paulatim insperge tepide diligenter miscendo in formam Electuarii. Uires & Usus. Laudabile medicamentum, quod plane suo Nomini responderit, si Laudanum dicas. Mirum atque iterum mirum, cur a quibusdam sciolis Opii usus intra corpus formidetur, cum Laudanum Opiatum ab omnibus Uenenis & Impuritatibus liberum sit, ut taceam praestantissima corrigentia admixta. Id de Officinarum & Ueterum Compositionibus, quas Opium & Hyoscyami semen ingrediuntur, affirmari non potest, ut de Philonio Romano, Persico, Tarsensi, Athanasia magna, Aurea Alexandrina, Nicolai, Triphera, Theriaca, Mithridat Andromachi, Trochiscis de Alkekengi, Pilulis de Cynoglossa, & c. Anodynum hoc specificum εὕρημα πρὸς πάσας παθῶν ὀ¬ δύνας. Extremum est refugium. I. In omnibus doloribus acutis, frigidis & calidis, tam externis quam internis, ubi prae uehementia homines fere exanimantur, maxime in dolore Colico cum aqua Menthae ( aluus sit libera & aperta ) Nephritico, Pleuritico, Arthritico. 2. In sistendis omnibus defluxionib. omnium humorum & Catarrhorum tenuium, praesertim in principio. Item in omnibus profluuiis Intestinorum, siue ratione humorum peccantium & mordentium, siue ratione humorum purgantium, cum Mastice tunc & Terra sigillata datur. 3. In Uigiliis & Inquietudinibus immodicis intra & extra: si ab extra uis adhibere, tunc e granis 4. uel 6. cum tribus guttis olei Nucis Muscatae, uel tantillo expresso oleo fac turundam lineam, & naribus indendo mirifice somnum inducet: ubi altius dormiunt, potest turunda eximi: Ita Haemorrhagia Narium desperata sanata fuit, e gr. 16. duas pilulas formando & utramque Narem pilula una occludendo. 4. In omni Febrium genere ex aqua Absinthii & Rutae ( quae sunt specificae Febrifugae ) si calor diu durat, post quartam horam reiteretur una Dosis. In ardentissimis Febribus sitim restinguit & somnum conciliat, praecipue quando Febres somnum inducant laboriosa uigilia permixtum. 5. Asthmatici & Phthisici, si in aqua Hyssopi utantur, diu illo possunt foueri. In Tussi cautione opus est ne scilicet uiribus ualde infirmis exhibeatur, & cum recrementorum copia in Thorace continetur: Etenim quamuis Tussim leniat, ac somnum accersat, Thoracis tamen angustiam adauget. Quare praestat in Tussi ex eo semper minus dari, & praeterea extenuantia ac Abstergentia ei misceri, ut Oxymel, aut quod ex Marrubio conficitur: Tunc potissimum datur, ubi id, quod influit, tenue est & acre: si enim tale quid sit, nil inde nocumenti, si antidotum dederis: Nam ea quae tenuia sunt, mediocriter crassa reddit, & contemperat, doloremque hinc prouenientem finit: In maxima Tussi additur Tragacanthum. 6. Conseruat Calorem natiuum, corroborat spiritus, & reparat uires, praesertim illud in quo est Moschus. 7. Efficax est contra affectus Melancholicos preter rationem maestos, Cardiacos. 8. Feliciter utimur etiam in Uomitu, Singultu, in exoluto & debilitato Uentriculo. 9. In Sanguinis excretione, & Menstruorum nimia euacuatione, cum Croco Martis & Corallis rubeis. 10. In Phrenesi, Mania, intra & extra illinitur Temporibus cum Aqua Uitae. 11. In Epilepsia cum spiritu Uitrioli & Essentia Camphorae cum oleo Amygdalarum extracta, solet offerri. Dosis. A granis 2. ad 3. 4. Si aluus est libera tunc efficaciter operatur: Offertur etiam in Aquis specificis & appropriatis illisque remiscetur, secundum 7 membra & morbos. Si morbus est uehemens, potest circa noctem longe a coena pilula i. dari, media nocte altera, mane tertia. Electuarii idem Usus, nisi quod Dosis augeatur. Datur a drachma una ad drachmam i & semis in appropriato liquore, uino, uel aqua Cinnamomi: Puerperis & infantibus etiam tuto potest exhiberi. Uiii. Odoriferum. Iuuatur Humana Natura odoribus, iuuanturque spiritus: ideo Philagrius apud Aetium non inscite dicit Naturam odore grata lubenter amplecti, & inde recreatam ac quasi reuiuiscentem uires suas a morbi ferocia pressas reuocare: Odor enim naribus haustus ad Cor & cerebrum trahitur, spiritum compressum suffocatumque excitat, halantem & fugacem retinet: Imo sunt etiam regiones calidae, ubi Astomos solis odoribus uiuere Plinius innuit. Aer ratione sanitatis habet plurimum momenti, qui enim a foetore aegrotat difficulter sanatur, quia ingratus odor cum spiritu permeat ad omnes corporis partes, maxime ad cerebrum & pectus. Odore Elixiris Uitae ex uariis aromatibus compositi, dicit Baptista Porta, se multiplici Experientia multorum exhalantem retinuisse animam: In multis igitur morbis rectificandi & corrigendi sunt spiritus uitae: Principalia enim membra & uitales spiritus ( quae utraque a quouis Ueneno omnium primo molestantur & inficiuntur ) mirabiliter odoratis reficiuntur, ac uenenati excluduntur sumi. Oportet enim spiritum spiritu & odore recreari ac instaurari: Sunt enim odores suaues nostris spiritibus solis uitae nostre autoribus analogi & communicabiles. Uidemus, ut ad ingratos odores nares obturemus, & spiritum cohibeamus, ne percipiamus foetorem, a quo dum sentitur facile debilitamur. Adhaec ubi spiritus nostri, deliquiis animi uel conuulsionibus conclusi, premuntur ac deiiciuntur, statim atque odorifera nobis admota percipimus, erigimur, animumque ac uires recuperamus: Uidemus matricis os deorsum sursumque uerti, ubi suauis odor spirat: Ad eundem modum non solum in Peste, sed etiam in Ungarica febre & similibus Uenenatis morbis, spiritus, qui attractione contagii inficiuntur & contaminantur, suffitibus emendari & restitui tum possunt tum debent, ut uidere est apud Conradinum in libello suo de Febre Ungarica, in qua Candelas & Aquas odoriferas uarias describit. In Conficiendo Specifico odorifero, odoris fragrantia deficientem animum mire reuocante, qui uolet sequi Paracelsi processum in Archidoxis, operam & sumptus in illo per digestionem praeparando mecum perdet. Zibetta, Gummata, Tragacanthum in digestione ingratum nanciscuntur odorem. ◉ Macis. Caryophyllorum. Cinnamomi electi ana drach. duas. Ambari grisei drach. i. Musci drach. semis. Zibettae drachmas duas. Gummi Arabici drach. i. Tragacanthi prius supra fornacem siccati drachm. duas. ] Haec duo gummata cum Moscho terantur. Omnibus diligenter tritis misce Zibettam & affunde Aquae Namphae optimae seu Damascene odoriferae pro libitu, ex odoratis specificis & aqua Rosarum praeparatae, in qua prius per octo dies in digestione modicum de Paracelsi Carbon uel Zibetta occidentali admixtum sit: Huius aquae prius per bombycem uel setaceum colande affunde diligenter agitando quantum pro incorporatione massae sufficit, ex qua postea uel poma, seu scuta & pentacula Cordis formam habentia effingito, & in uitro sine digestione indurari permittito. Uel hoc modo parari potest: ◉ Aquarum Rorismarini Liliorum alborum Basiliconis Rosarum Maioranae Spicae Lauendulae ana q. s. ] Pro humectatione Macis, Caryophyllorum, Cinnamomi ana drachmas duas, prius tamen aromata mediante setaceo in tenuissimum puluerem redigantur, adde Ambrae pulu. unciam semis, Moschi Alexandr. drachmas duas, Zibettae unciam i. Omnibus diligenter mixtis, adde puluerisati gummi Arabici drachmas 2. Tragacanthi puluerisati drachmas quatuor, diligenter agita, & relinque per noctem, donec omnia bene incorporentur, sequenti die efforma placentulas seu scuta intra duo folia in calido confestim siccanda, & ad usus seponenda. Uires & Usus. Quemadmodum Zibetta suo odore stercora expellit: ita Specificum odoriferum morbos ab aegrotis eiicit: Et quemadmodum Tyrus immiscetur compositioni Theriacae, ut penetrare faciat uim aliorum Ingredientium ad membra principaliora: ita etiam propter maiorem penetrationem Carbon additur, cuius praeualens odor ingratus ( qui tamen in digestione sicuti Experientia me docuit in suauissimum & gratissimum transmutatur ) citius penetrat, quam operationes omnes Liliorum, ut uere Theophrastus innuit. Usus huius Specifici odoriferi, quando medicamenta non possunt intra corpus sumi, ut in Apoplexia, Epilepsia. Multi enim talibus odoribus excitantur, non quod plane morbus inde tollatur seu curetur, sed quod uia praeparetur: Per uirtutem enim odoris corpori communicatam sanguis mouetur, & Cor supra modum refocillatur. In Apoplexia. Epilepsia. Colica. Suffocatione Matricis. In aura pestilentiali maligna. In confortanda Uenere, mariti illo etiam ad usus suos utuntur. Miscetur tantillum cum oleo Nucistae expresso, ut fiat quasi Linimentum, & in supradictis morbis debito modo adhibetur. Medicamentum Specificum Omnium Septem Membrorum Principalium. Conserua membra principalia, ait Paracelsus, & non facile mors eueniet, nam absque membri principalis conseruatione non potest curari morbus. Si enim uitam uelis conseruare, non solum Cor in suo esse conserues, sed etiam Cerebrum, Hepar, Pulmonem, Lienem, Renes & Fel. Nam quamuis Cor sit Centrum ipsius corporis atque Radix, tamen quodlibet membrum principale destructum adfert mortem. ◉ Olei Succini ter uel quater per aquam Maioranae rectificati drachm. ii. Spiritus Uitrioli ueri Salis Cranii microcosmici ana unciam semis. Tincturae Croci Orientalis Granorum Alkermes ana drach. ii. Salis Margaritarum Corallorum ana unc. i. Olei Cinnamomi & Maceris ana drach. semis. Lactis Sulphuris unciam i. Extracti Spodii unciam i. semis. Magisterii Tartari unciam i. Antimonii Diaphoretici unciam semis. Tincturae Croci Martis Chelidoniae Rhabarb. ana unc semis. Liquoris Crystalli Calculi microcosmi ana unciam i. ] Cum extracta & inspissata Theriacae Essentia, melle Iuniperino, Conserua Rosarum, addendo pro libitu saccharo Rosaceo, redigantur omnia supradicta diligenter mixta in iustam Electuarii consistentiam addita Moschi & Ambrae ana drach. i. Propter Uentriculi sympathiam cum reliquis membris addantur drachmae duae olei Uitrioli Ueneris, cum drachma semis olei Nucistae destillati. Usus & Dosis. Usus huius medicamenti in deploratis morbis, ubi nec aegroto, nec ipsi medico constat de genere seu morbi specie. Et quia in omnibus morbis internis necessario unum ( si non plura ) ex illis septem membris afficitur, poterit etiam in omnibus aegritudinibus tutissime exhiberi. Absque membri enim principalis conseruatione non potest curari morbus. Dosis a gr 5. 6.7. usque ad 10. in uino uel aqua Cardui benedicti, uel appropriata, secundum septem membra. Specificum Capitale. Multas Paracelsus uirtutes tribuit in curanda Epilepsia uolatilitati spiritus Uitrioli: At illius apud nullum adhuc Chymicum data mihi fuit uidendi facultas, nec ullus mihi affirmare potuit, quod confirmatam Epilepsiam solo uulgari & simpliciter praeparato Uitrioli spiritu tollere potuerit. Hunc sequentem Spiritum efficacissimum usu medico deprehendi. Uitrioli Spiritus. ◉ Uitriolum Hungaricum, seu Cyprium, uel Romanum perinde est ( quamuis illud in Silesia in mineris uf dem Rigman¬ tell Huserus semper plurimi fecerit, conficitur enim e Minera Auri, Argenti, Ferri & Ueneris ) solue in aqua destillata uel rore Maiali, & solutum cola, postea collocetur in digestionem cinerum seu arenae uel fimi, in alembico negligenter saltem obturato, quia nil euaporat: stet per mensem, tunc ad superficiem eiicit faeces separandas: Iterum ponatur in digestione tamdiu donec nullas faeces amplius reiiciat, postea coletur & quod clarum est in lento igne Balnei uel arenae destilletur, spatio aliquot horarum duarum uel trium phlegma egreditur, quod auferendum est, postea sequuntur spiritus ( ubi hi incipiunt ascendere, quod gustando poteris deprehendere, senties enim aciditatem, & uidebis, ut in destillatione aquae Uitae fieri solet, striarum instar in alembicum ascendere ) qui mutato uase Recipiente seorsim colligendi sunt. Hic Spiritus Uitrioli ad odoris suauitatem & dulcis aciditatis gratiam reductus, in quo nec sensibilis corrosio in lingua apparet, nec tarda austeritas, sed spiritualis aciditas, utile est medicamentum & curationibus necessarium. Qui uolet ulterius persequi destillationem, auctiori igne oleum profluens, ad suos usus seorsim colliget, & huius rectificati olei partem unam cum quatuor uel 6 partibus Spiritus uini alcoholizati in Balneo Rorido, per aliquot menses digeret, & postea destillabit, habebit Oleum Uitrioli supernatans aquae suauissimi odoris & iucundi saporis, separetur per tritorium: Oleum Uitrioli subdulce. In usu medico maximae est efficaciae. Alia descriptio Spiritus Uitrioli. ◉ Uitrioli crudi, ac ut paulo ante dictum depurati, duas saltem libras, destilla & pelle fortissimo igne, ut Spiritus & Oleum egrediantur: Liquori egresso adde duas partes aque pluuialis destillatae, & in B. M. noua destillatio instituatur, tunc subtilissimus Spiritus Uitrioli cum aqua pluuiali eleuatur in hac rectificatione & egreditur, relicto acidissimo Oleo in fundo. Ille egressus Spiritus aqua pluuiali immixtus summe penetrans est, & in Febri Ungarica & aliis febribus ardentibus efficacissime operari solet. 188. Basilica. Epilepticum Medicamentum. Mirum ad Lunae uices Gerebrum commoueri, augescente humectari, & minuente siccari, ui in Epilepticis uidere est, qui crescentis Lunae damna sentiunt. [ Primo Uitriolum ad flauedinem calcinatum imbibere conuenit Spiritu uini, ut fiat massa. Huius accipe libram i. & semis. Rasurae Cranii Hominis iustificati Uisci querni Ungulae Alcis. Granorum Paeoniae ana unciam i. ] Omnia scindantur & tundantur, postea mixta destillentur per retortam seruatis gradibus, ultimo uiolento Igne pellantur. Huius egressi liquoris libra i. rectificetur in Balneo Maris supra [ Castorei. Specierum Diamoschi dulcis ana unc. semis. Anacardi drach. sex. Postea adde Spiritus uini lib. 4. Salis Paeoniae drach. i. Liquoris Perlarum & Corallorum ana drach. i. Olei Anisi. Succini ana scrupulos duos. Misce & digere in Balneo per mensem. ] Usus & Dosis. In aqua Paeoniae datur de liquore dicto cochleare semis In auro est omnium magisteriorum reseruaculum: mis uel integrum nouem dies continuando, post exhibitum medicamentum per tres horas maneat ieiunus. Apoplecticum. Aqua Uitae Apoplectica Eximia. ◉ Exempli gratia Florum Lilii Conuallii Tiliae, Paeoniae Primulae ueris Maioranae Lauendulae Saluiae Betonicae Rorismarini Cerasorum syluestrium nigrorum & dulcium, Luna decrescente decerptorum ana q. s. in sufficienti quantitate. ] Tritis omnibus & mixtis ( uel seorsim flores, seorsim Cerasa destillentur ) adde Sinapi seminis triti libram i. uel duas, pone ad putrefactionem affusa conuenienti aquae communis quantitate, in qua tantillum Lupuli & Fermenti incoctum sit, ut omnia possint fermentare, postea secundum artem destilla & inde elicies spiritum inflammabilem, quem circula cum ana spiritus Uitrioli praecedentis, & in Apoplexia, pro morbi & aegri ratione cochleare semis exhibe, addita una atque altera gutta olei Succini. Ab extra etiam tempora & uertex Capitis utiliter illo liquore inunguntur. Oleum Succini. In hoc parando diligentia non uulgari opus est, requirit enim conuenientem & debitum ignem. Albo Succino e purissimo & mero Bitumine in mari generato, in medicina utimur, non flauo. ◉ ergo Fragmentorum Succini albi ( exempli gratia duas uel 3 libras ) & crasso modo tundas, non in puluerem tenuem teras: Eluantur prius si opus sit aqua communi sordes, deinde ponatur in Cucurbita uel alembico non nimis alto, & effundatur bona quantitas aquae Rosaceae & Betonicae ( quod fit ne Oleum comburatur, & ut harum aquarum uehiculo facilius stillare incipiat ) imponatur capitellum capax cum rostro satis amplo, & uas recipiens adaptetur, & in arena, clausis utrobique pro more uitrorum iuncturis, seruato Ignis gradu conuenienti & continuo ne refrigescat, ( alioquin instar picis nigrescit & uitrum frangit ) destillatio absoluatur. Caue et iam ne Ignis nimium in ualescat, alioquin recipiens periclitatur. Primo egreditur aqua & oleum album cum spiritibus nubium instar, deinde non amplius spiritus egreditur uisibilis, sed in capitello striae apparent, ut in destillatione Spiritus uini uidere est: tandem uenit oleum flauum, hic cessandum a destillatione, uel mutato recipiente excipe seorsim oleum rubeonigrum subsecuturum: ultimo ascendit Sal sublimatione: Caput mortuum in fundo manet, friabile, nigrum & leue. Antequam Oleum Succini albi rectificetur, bene abluatur prius in aqua communi, uoluendo saepius, postea rectificetur lente in B. M. per aquam Rosarum uel Maioranae. Post rectificationem potest etiam ulterius cum noua Rosarum uel Maioranae aqua aliquoties misceri, semper post residentiam & separationem olei ab aqua, renouando aquam. Sic foetor perire solet. A libra una Succini post rectificationem uix tres uel quatuor lotones ueri Olei albi haberi possunt. Sal Succini. Salem sublimatione ui ignis ascensum collige & solue in aqua Maioranae & filtra, aquam in B. paulatim abstrahe: Iterum solue, filtra & coagula: hoc aliquoties reiteretur: tunc habetur Sal Diureticum efficacissimum, cuius superius facta est mentio. Uires Olei Succini. Efficacissimum Opobalsamum Europeum merito uocari potest, quia sua facultate omnia alia Remedia superat in Apoplexia & Epilepsia curanda: olim Sacrum appellabatur, propter uires eius nimirum admirandas & arcanas. 1. In Peste una gutta mane & uesperi naribus affricatur, sic nullum uenenum cor inficere potest: Correpto datur la scrupulo i ad duos in aqua Cardui benedicti. 2. Uehementer prodest illis, qui periculosos capitis morbos timent, qualis est Apoplexia, Paralysis, Epilepsia. Nam si quis in aquis appropriatis, puta Betonicae, Tiliae, Lauendulae, Cerasorum nigrorum etc. Unam atque alteram guttulam Olei illius ieiuno stomacho assumat, nil periculi erit ab illis morbis: Idem praestant placentulae seu Rotulae ex saccharo confectae, quibus aliquot guttae Olei immixtae sunt. Et si Apoplexia, Epilepsia, Paralysi quis corripiatur, uix est praestantius Remedium, quam Olei e Succino albo destillati guttae aliquot in spiritum Epilepticum infusae & exhibitae. Prodest etiam ceruicem & nares ungere dicto Oleo, & certo pellitur morbus, & recipientes se, sensum & motum recuperant correpti, non aliter ac suffitus eiusdem Succini albi supra carbones naribus Epileptici admotus paroxysmum ipsi sedat. 3. Nerui, uenae aut partes neruosae Spasmo aut similibus Contracturis infestatae, ungantur hoc Oleo: ita utere, ut pauxillum immisceatur unguentis, quibus nerui refocillari solent. 4. Una atque altera guttula aquae Petroselini immixta & assumpta calculos & alios superfluitates meatuum urinalium pellit. 5. Scrupulus semis uel integer si aquae Uerbenae uel Artemisiae, uel Maluiatico infundatur, & mulieri parturienti propinetur, partum promouet. 6. Prodest frigidis defluxionibus capitis, qui huius usu consumuntur & cerebrum reficitur. 7. Guttulae aliquot naribus & Cordis fossulis seu pectoris si illiniantur, illis mulieribus, quae suffocationes, praecipitationes & strangulationes uteri habent, sedat matricis motum. Similis efficaciae sunt Rotulae ex oleo Succini cum saccharo confectae, si una atque altera assumatur. 8. Confert quoque in deliquiis animi, languore & palpitatione Cordis. 9. Confortat non solum facultatem uirtutis Uitalis Cordis, uerum etiam Animalis Cerebri ac Naturalis Hepatis: ideoque in concoctione & digestione magnas utilitates ciere solet. 10. In Febribus tres guttae in aqua Cardui benedicti ante paroxysmum expectato sudore assumuntur, sic Febres pelluntur. 11. In Retentione urinae tres uel quatuor guttae in aqua Fragariae uel uino sumantur, mirabiliter promouet illam. 12. In Exiccatione Catarrhi conducit. 13. Dolores dentium e defluxionibus exortos curat, si cum aqua Plantaginis misceatur & inde gargarismus fiat. 14. In Icteritia datum cum aqua Endiuiae, Cuscutae, Cichor. Chelidon. 15. In Colica scrupulus unus uel drachma semis exhibetur in Cereuisia. 16. In Suffocatione matricis septem uel octo guttae in aqua Pulegii. 17. In Expulsione foetus & secundinae septem uel octo guttae in aqua Sauinae, Artemisiae. 18. In mensium retentione 7 uel 8 guttae in aqua Melissae. 19. In Contractura quidam contractus in manibus & pedibus fuit restitutus illitu Olei Succini. 20. In Uomitu sanguinis tres guttae in aqua Tussilaginis, Tormentillae, Prunorum syluestrium. 21. Uertiginem & Scotomiam curat. 22. Cerebri stuporem miraculose remouet. 23. Uisum cum aqua Foeniculi confortat. 24. In Punctura lateris efficaciter adhibetur. Dosis. Aguttis 4. 6. 7. 10. usque ad scrupulum unum, ratione morbi & complexionis. Balsamum Apoplecticum. ◉ Olei Nucistae expressi uncias duas. Ambrae griseae drachm. unam. nigrae drach. i. & semis. Moschi drach. i. & semis. Zibettae drach. duas & semis. Oleorum stillatitiorum Lauendulae, in quo Lilii conuallii flores maduerint drach. femis. Cinnamomi scrupulum semis. Maioranae drach. semis. Caryophyllorum gutt. 6. Succini drach. i. Rutae drachmam semis. ] Ex his omnibus secundum artem mixtis fiat in iusta consistentia Balsamum: qui uolet aliquid de Balsamo Peruuiano odorifero addere, ei erit integrum. Uires & Usus. 1. Apoplecticis, Epilepticis, & Uertiginosis mire confert, si extremitates narium, tempora, uertex, interius etiam palatum, exigente necessitate inungantur, noctu & die per interualla. Pro praeseruatione singulis septimanis tantillo, alae Narium mixta hac pulpa pollice modice inuncto, una cum uertice semel atque iterum inungantur. 2. Contra malignam & pestiferam auram. 3. Omnes Animales & Uitales spiritus recreat. 4. Arcanum in Colica, si umbilicus eo inungatur. 5. Matricis aegritudinibus mire confert, si inungatur uentriculus & umbilicus, etiam Naturalia mulieris suffocationem patientis, tunc confestim recreatur: ad nares autem illarum eo tempore foetida adhibeantur, qualia sunt Castoreum, Assafoetida. Usus ab extra saltem est: tantillum extremitatibus narium admouetur pro libitum: per unum aut alterum diem suauis ille odor uix euanescit. Ophthalmicum. ◉ Uini Maluiatici lib. i. Aquae stillatitiae albuminum ouorum coctione induratorum lib. i. Aquae sanguinis humani unciam i. Aquae Rosarum albarum rubearum ana unc. tres. Aquae Chelidoniae, Rutae Euphrasiae, Foeniculi Ualerianae, Fumiterrae Pulegii ana uncias 2. Mellis uirginei cochl. i. & semis. Aluminis Roch. Sacchari candi Uitrioli albi ana unciam semis. Camphorae drach. tres. Salis Euphrasiae Foeniculi Saturni ana drach. i. Salis Margaritarum Corallorum ana scrup. duos. Caryophyllorum. Zinziberis albi Mastichis ana drach. i. Tutiae praeparatae ( id est in aqua Rosarum & uino Cretico ana sexies extinguatur ac tenuissime teratur ) unciam i. & semis. Aloes unciam semis. ] Terenda terantur & misceantur, stent in uitro clauso autem in caloris digestione per mensem, uel quod melius sub dio, Soli & Rori exponatur per 40 dies quotidie mouendo aliquoties, sic demum insolata promenda usui. Qui in uase Aurichalcino uult parare & exponere, faciat pro libitu. Nota Aloen in mortario cum aquis dictis prius remiscendam mouendo quatenus in aquam abeat, & strigmenti modo coeat, idque donec Aquae remisceatur, postea reliquis addatur. Usus. 1. Ad omnes Oculorum affectiones, inflammationes, lippitudines, nebulas, fistulas, & eiusmodi. Modus applicandi. Iaceat in lecto aeger supinus, & iniecta intra apertos oculos aquae lachryma, uel gutta cum pluma gallinae nigre indatur, claudat reseretque oculos infirmus, ut per oculorum cauitates intru sa aqua per oculum diffundatur, id bis terue in die, & curabitur. Si nebulae fuerint supra uel infra corneam, conficito puluerem e Saccharo candido, Alumine combusto, & Sepiae osse, sed tenuissime contusum & succretum incerniculo, ut tactum effugiat, & quum cubitum pergit ex canaliculo pennae parum de hoc puluere insuffletur, moxque aquae guttam instillabis, oculos claudat ac dormiat, nam citissime diluetur. Uel si sint maculae, misceantur cum uncia semis illius liquoris Ophthalmici, olei Laterini quater rectificati, & olei Foeniculi semel rectificati, ana guttae 4. item duae guttae olei Succini rectificati, ac in die de hoc liquore bene mixto bis, mane & uesperi, semper una atque altera gutta oculo indantur. Mirum & stupendum Ophthalmicum fit e Cancris & Chelidonia, quod si debito artificio & tempore praeparetur, oculos ad desperationem laesos uirtuosissime restituit, & omnia uulnera spatio 24 horarum conglutinat. Odontalgicum. Oleum Anodynum. ◉ Olei Caryophyllorum rectificati unciam semis, solue in illo drachmam semis Camphorae, adde postea spiritus Terebinthine quater rectificati unciam semis, & mixtum hunc liquorem ad necessarios usus serua. Usus. Gutta i uel altera denti dolenti eroso cum gossypio indatur ad sopiendos dolores. Aqua Eiusdem Efficaciae. ◉ Serpilliorigani Saluiae Mentastri Hydropiperis seu Persicariae Rasurae Guaiaci Rasurae Tamarisci Buxi ana m. i. ] affunde S. u. Opiaticum, uidelicet a Laudani confectione residuum, ad eminentiam trium uel 4 digitorum, stent in calore, uitro clauso, donec tingatur spiritus: De hoc spiritu Tincto tantillum in ore contineatur, parte illa ubi sunt dolentes dentes, postea iterum expuatur: reiteretur si opus est. Si dens sit concauus, gossypium intinctum imponatur. Efficacissime omnes dolores dentium sopit. Pectorale Lac Sulphuris. ◉ Sulphuris flaui triti uel cribrati, uel florum Sulphuris partem i & Salis Tartari partes tres, pone in uitro ore capaci, luto obducto collocetur in arenam, affundatur aqua pluuialis destillata ad eminentiam 6 digitorum: Uitri quarta pars sit uacua, quae extra arenam promineat, subiice ignem successiue, ut bulliat, lignea spatula diligenter agitetur, donec Sulphur fere omne in illis ebullitionibus solutum sit, quod spatio 5 uel 6 horarum fit, tunc enim liquor rubescit, mediocriter saltem se inspissando instar lixiuii: Si aqua inter bulliendum euanescit, affundatur alia feruida: ultimo ubi fere omne Sulphur solutum est, & liquor rubeus ad eminentiam trium digitorum transuersorum restat, tunc ita calide filtratur, per chartam Emporeticam, & defiltrata calida solutione parum in alio uitro ponitur, & confestim dum adhuc calet, affunditur uinum ( sunt qui aceto destillato utuntur, sed uinum praestat ) lente, celeri tamen & alto lapsu, tamdiu, donec colorem spissi lactis acquirat. Hoc postea in peculiari uitro seruatur, & proceditur eodem modo cum restante solutione calida & uino: ultimo omnem lacteum liquorem misce, & pone in loco tepido, donec albedo Sulphuris a uino coerulei & rubei coloris in fundum descendendo se separauerit, abstrahe tunc uinum per linclinationem & affunde aquam pluuialem destillatam miscendo: stet diem & noctem ac iterum effundatur affundendo nouam: Hoc toties reiteretur, donec nulla nigredo seu impuritas in aqua amplius appareat, nec sensibilis foetor, postea post debitam residentiam & effusionem aquae siccatur per se in hypocausto, & seruatur instar pollinis, uel antequam plane siccetur, misceatur aqua Cinnamomi uel alia appropriata, ut fiat pultis instar uel lactis, & priusquam ad usum medicum adhibeatur, diligenter moueatur. Uires, Usus, & Dosis Lactis Sulphuris. 1. Balsamum est humidi radicalis. 2. Confortat uires Naturales. 3. Purificat sanguinem ab omnibus impuritatibus, unde uarii morbi oriri solent. 4. Praeseruatiuum Apoplexiae. Conuulsionis neruorum. Leprae. Luis. 5. Specificum Pulmonum, praeseruat & sanat Asthma. 6. Tollit antiquam & recentem Tussim. 7. Consumit & exiccat fluxus Capitis. 8. Confortat Cerebrum. 9. Uentositates Uentriculi & Colicam impedit. 10. Hecticis & aridis peculiariter sua confortatione prodest, cum aqua Cinnamomi si misceatur, ut fiat instar lactis liquidi. 11. Phthisicos oculariter iuuat, agendo in humidum radicale, testimonio aegrotantium. 12. In Arthritide, Podagra, Schiatica, & similibus morbis, summopere etiam conducit. 13. Instar Ignis occulti consumit morbum non aliter ac Ignis uulgaris lignum absumit. Dosis. Tantum pulueris miscetur, ut uehiculum quasi albicante colore tingatur: mane & uesperi i cochl. Ante exhibitionem diligenter liquori immisceatur. Offertur in aquis stillatitiis Cinnamomi, Melissae, Lauendulae, aqua Epileptica: uel in Spiritu uini. Cordiale. Praecipuum in medico, qui aegrotum curat, ut Cor bene defendat, & postea morbum aggrediatur. Quibus Harmonica Analogia Superiorum & Inferiorum innotuit, & qui ex Astrologorum suffragiis, duobus Maximis Coeli Luminibus duo maxima hominis uiscera, Cor uidelicet & Cerebrum, dicata esse didicere, diffiteri nequeunt, maximum Confortatiuum Cordis in Natura Rerum latenter quiescere in Auro septem sigillis munito, sicuti in praefatione utraque satis annotatum est. Fatentur uulgares medici Aurum Cor confortare, quod non de Communi Auro mortuo, aspectu saltem Cor exhilarante, sed de Philosophico, Uiuo, Regenerato, Plusquamperfecto, & in omni liquore resolubili audiendum. Et quamuis Gemmae quaedam Auro praeferantur, non tamen hoc fit, quod Auro sint meliores, sed quia rariores & pauciores inueniuntur. Auro enim Natura non contemptibiles indidit uirtutes, quas qui scit eruere, & arte tractare poterit, comperiet Aurum quod mortuum & sterile uidebatur, uiuum adeo esse & praegnans, ut germinet, ac de se nouum Aurum, nouis & iisdem infinitis progeneret incrementis. Quod autem metallorum generatio non adeo ut in Uegetabilibus & Animalibus ad oculum patet, in causa est crassa illa Terrestris moles, per quam spiritus Uegetatiuus uelut carcere inclusus impeditur, quo minus oflicio suo fungi, sibi similia generare possit: Hic si per artem a Terrestri illa domo & sepulchro liberatus, & ab omnibus inquinamentis exolutus fuerit, sine dubio aeque ut omnes aliae Creaturae uis generatiuae particeps erit, fructumque suo semini correspondentem proferre poterit, sicque metallum producet metallum, Aurum generabit Aurum. auri enim Quinta essentia resistit Solis & reliquorum Planetarum operationibus in Homine. Inde Uerus Philosophus mirabilem & omnibus expetendam concinnabit medelam, quae & metallorum imperfectorum, & humanorum corporum morbis incurabilibus affectorum omnis uitia tollet. Felicem illum & terque quaterque felicem Medicum, qui materiae uniuersalis debitae tria prima summopere purificata ac debita proportione iuncta, ita Rotatione Physica per omnes Colores requisitos in Phoenicem in combustibilem redigere poterit, cuius beneficio Aurum in fluxu actualiter uegetari & animari, ipseque Phoenix eadem opera inseparabili modo aurificari possit: Quatuor Naturae Principiae. Inter Coelestia Sol obtinet primas. Fortunatum inquam illum medicum, qui fauente Sole Coelesti, ex Anatomiae Magicae & Philosophicae Pyronomiae legibus Solem Metallicum, per illam plurimorum nominum Hylealem Aquam solutum & Regeneratum Solis Uegetabilis seu Spiritus uini generosi appropriato uehiculo Soli Animali seu Cordi microcosmico Hominis uidelicet Spiritui uitae tanquam simili rite ac Harmonice applicare nouit: Inter Uegetabilia Uinum. Inter Animalia Cor. Inter Mineralia Aurum. Cum donorum dator mei hac in parte nondum misertus sit, ut supra dixi, licet uarias tentarim uias, & e centum fere descriptionibus Auri Potabilis seu Putabilis potius multas irrito conatu post temporis & sumptuum iacturas in igne examinauerim, nolle etiam hoc loco candidum lectorem Chymicum naso suspendere, quia promisime Experta saltem in hoc meo libro traditurum: Ut tamen auide quorundam expectationi satisfaciam, unam saltem descriptionem non ita pridem mihi fideliter communicatam paulo post inseram, quae quamuis a ueritate non uidetur esse aliena, illam tamen mea Experientia non comprobatam, sectori cupido, cui integrum est, examinandam offero. Rationes autem & Uiae Alchymistarum uulgarium in conficiendo Auro Potabili, inepte, humanae Naturae inconducibiles, & a proposito Philosophorum longissimae sunt, quicquid etiam hoc nomine glorientur & mentiantur. Nam quicquid redigitur in corpus, hoc ipsum crudum & indecoctum est: Natura enim bonum in melius, per alterationis modum transfert: Sed hoc Aurum quod ab ipsis tractatur, neque alterationem passum est, neque solutionem Physicam; Coelum aureum nullo impuro mediante reseratur, ideo faeculentus & ponderosus Lucifer olim e coelo spirituali deiectus fuit. In melius ergo non deducitur: Et quamuis multi per Spiritum Salis uulgarem, nonnulli per Spiritum Uini Alcoholisatum, alii per Acetum radicatum, alii prius per Salia corrosiua, postea per Spiritum Terebinthinae seu Olea Aromatica & similia deliramenta conantur Aurum ut stirpem metallicam, quam ab Animalium & Uegetabilium prouincia immerito exclundunt, soluere, inuanum tamen laborare omnes ipsa Experientia testatur. Ueteres non sine causa dixerunt in Sole & Sale contineri omnia uidelicet non illo excrementitio sed Centrali Balsamo Naturae uniuersali, quod ab omni aeuo Uerae Halchymiae nomen de dit. Aqua Sapientie Philosophorum una est, quae omnia metalla & lapides ab impuro Puncti Quaternarii coagulationis uinculo Philosophice & Naturaliter liberat: nec est sub Coelo modus alius dissoluendi Physice Corpus Solis quam per Uniuersale Menstruum Mercuriale Philosophorum totius Naturae secretissimum, quo dum per ignorantiam & difficultatem acquirendi caremus, consueuerunt in defectu Perdicum, famem etiam Carnes bubulae sedare, siquidem coquus in absentia ligni quercini ad coquendos cibos utitur fagino seu betulino. Lege Rodargiri Zodiacum inferiorem de signis hyemalibus, & Lulli. Coelum Philosophorum de Sale Centrali: Porro Aurum in quo est Elementorum adaequatio, est Uniuersale subiectum ad Animalia, Uegetabilia & Mineralia, Uita rerum omnium: Huic Coelo Philosophico applicamus stellas suas Terrenas, quae sunt plantae, lapides & metalla. Et ut cum Sole Coelesti singularem concordantiam habet, sic etiam cum Corpore Humano sua forma interna magnam possidet affinitatem & Harmoniam. Ut in animantibus uniuerso Corpori ipsum Cor, sic Coaelo & Mundo praest. Sol gaudium totius Creatura, in ipsum uniuersum mundum, & quae in eo sunt, imperium habens. Quemadmoadmodum autem Sol Coelestis se habet erga reliquos Planetas, tanquam Rex enim sedet in meditullio aliorum Planetarum, luce, magnitudine, pulchritudine, omnes excellens, omnes illuminans, uirtutemque illis ad inferiora quaeque disponenda distribuens: Ita etiam Sol Philosophicus seu Naturale Aurum erga reliqua metalla: Metallorum enim purissimum est Aurum, in quo splendor Solis Ignisque Coelestis radius est, & in cuius corpore perfectissimo quatuor Elementa conueniunt. Rubinus habet in se effectum omnium Lapidum pretiosorum, sic etiam habet Aurum ( nobilior lapis omnium pretiosorum ) in se uirtutem omnium lapidum ductibilium, metallorum scilicet, quia continet in se omne metallum, & ea tingit & uiuificat. Et sicuti superiores Coelestes Planetae suum Splendorem & Lumen accipiunt a Sole Coelesti: Eodem plane ac simili modo accipiunt Terrestres Planetae uel corpora metallica suum Splendorem, Lumen, Uim, & Radios ab Auro, utpote a Philosophico & Terrestri Sole. Uide Monade Hieroglyphica. Hinc uidere est cur antiquissimi Cabalistae & Sapientes Magiae Naturalis periti, plenariam totius Naturae cognitionem in Dei Lumine adepti, Exordia Rerum omnium totius mundi Puncto Lineae rectae, & Peripheriae assimilarunt: Item cur metallis Characteres & Nomina Coelestium Planetarum impertiti sunt, uidelicet propter singularem correspondentiam, & quia se inuicem sine magno discrimine interpretantur. Auro metallorum Regi & Capiti secundum Hermetem, corpori uidelicet perfectissimo & purissimo, a nullo Elementorum domabili, & a Deo & a Natura perfecte secundum materiam & formam elaborato, non solum omnes Coelestes Uires Planetarum aliorumque corporum metallicorum ac mineralium, sed & Uegetabilium & Animalium infusae sunt; Ideo hanc Temperatam Elementorum desponsationem & coniunctionem, non potest Ignis uiolentia separare, nec Terrae feculentia uitiare, nec Aquae limositas contaminare, nec contactus Aeris obumbrare aut corrumpere. Aurum est omnis Naturae. Unde a Sophis tam propter Coelestes, quam Terrestres latentes uires omnis Homo, Microcosmus, & Adam nominabatur: sicuti illud finis & perfectio operis Naturae: imo Septenarius perfectionis Numerus uere completus est, ultra quem Natura ( sine adiutorio Artis ) in sua potentia & operatione altius procedere non potis est, sed Sabbatizat & quiescit. Uerum ut intelligatur quomodo Coelestia corpora Planetarum & stellarum, Uirtutes etiam Elementorum & Uegetabilium suas uires Auro sub Terra communicent, sequentia syncere Philosophantium relinquimus consideranda & excutienda iudiciis. Tota machina Creationis secundum Cabalistas Hebraeorum in tres Orbes seu Mundos diuiditur, in Mundum Elementarem, scilicet hunc sensibilem, infimum, cuius partes sunt Coelum & Terra: in Intellectualem seu Angelicum: Exod. cap. 26. sect. 30. & in Archetypum. Hi tres Mundi sunt figurati a Moise euidentissime in Admirabilis illius Tabernaculi sui, secundum Archetypum in Monte demonstrati constructione: In Mundo Sensibili est Elementaris Regio & Coelestis. Elementaris conclusa & cincta Coelo exteriori seu Firmamento, continet in se quatuor Elementa, generationibus & corruptionibus obnoxia: In Coelesti Planetae & reliquae stellae, scu corpora Coelestia suam gubernationem habent & officia exequuntur. Secunda Regio, habitatio seu locus Angelorum est, a doctis Rabinis Mundus Intelligentiae uocatur. Supremi ordinis monita medius ordo inferioribus interpretatur. Tertia continet Mundum Archetypum. Iam uero descendit Potentia & Uoluntas Diuina, antequam se inferioribus communicat, primo ad Intelligentias aut Angelos, ab illis ad Sphaeras Firmamenti Planetarum aut stellarum: ultimo uenit in mundum Elementarem, uel in Regionem quatuor Elementorum, ubi postrema executio mandatorum & Uoluntatis Diuinae ( ut Hebraei loquuntur ) impletur & perficitur. Mouetur tertius a secundo, secundus a primo regitur. Deus autem unicuique ex illis tribus Regionibus indidit similitudinem seu Exemplar suae Diuinae Omnipotentiae, non eo fine ut sibi ceu Creatori aequale illud sit, uel ut per se sua sponte omnia facere potis esset: sed ut illae effigies sint tanquam simulachra significantia saltem & demonstrantia Essentiam Diuinam, per quae Deus Omnipotentem suam uim, & Potentiam sentiendam & oculis cernendam exhibet, attestante Paulo Rom. Sect. 20. I. Deum. Ethnicis uel Hominib. Inuisibilem suam Essentiam hoc est aeternam uim & Deitatem fecisse manifestismam per opera sua, uidelicet in Creatione mundi. In Archetypo sunt Ideae & Diuinae Dignitates Dei: Deus in dispositione & oridinatione Rerum per gradus semper nobiliorem in summo gradu collocauit. In Intellectualem mundum collocauit Angelos seu Intelligentias. In Coelestem uero Regionem seu mundum hunc Senshalem collocauit Primim Mobile seu ut alii loquuntur Secundam motionem post Angelos ceu primam Creaturam corporalem & Fontem omnis uitae & motionis. In hanc autem Coelestem Regionem posuit Solem quasi Regem & Gubernatorem stellarum & fontem omnis Luminis. Animae omnes sed unum Animam mundi & Planetae omnes ad Solem unicum ceu Regem omnium referri debent. Anima enim mundi seu Natura media in Sole praecipue habitat, ut quae globum Solis totum implens radios suos undique quasi spiritum effundit per omnia, uitam, sensum & motum ipsi uniuerso distribuens, & cuncta permeans Entia. In Sole igitur omnes Naturae uires quasi in Receptaculo & Fonte perenni reconditae sunt: Et sicut in Humano corpore Cor est scaturigo uitalis spiritus & sanguinis, omnibus reliquis membris motum & uigorem impertiens: Super Omniae Lucet, & est Sapientiae Humanae Fermentum. Ita Sol Cor Coeli uicissim tanquam omnium Uirtutum Elementarium Dominus per uniuersam Naturam suos spargit & infundit radios. In Mundum Elementarem Aurum, quasi Receptaculum & subiectum omnium Elementarium Coelestium & Supercoelestium Uirium: Solis uis peculiariter micat in lapide, cum enim in qualibet re Naturali eius insit spiritus, eo magis erit in Auro & Lapide, qui Naturam suo laborantem defectu iuuat & instaurat. quae postquam a Supercoelesti & Coelesti Influentia deorsum in Mundum Elementarem delapsae sunt, simul in hoc metallum unicum concentrando se confluxerunt, & sic finaliter in illo colligatae asseruantur & concluduntur. Auri enim spiritus secretissimus Coelestis, omnibus Creaturis totius mundi Uitam, Substantiam, Essentiam largiens, & hac Ratione Imaginem Dei gerit proxime: Ideo Paracelsus non sine ratione in libro Uexationum Aurum constituit triplex. Idem Spiritus in Coelo liberrime diffusus motu & uirtute sua est: In Terra autem & maxime in Centro eius arctissime contractus condensatur iam & quasi incorporatur in substantiam illorum, quae in Centro Terrae proueniunt: Metalla insimum circuli sortita sunt locum, in medio Centri Terrae delitescentia. In metallis totus clauditur & figitur: Et hoc ut clarius explicetur tenendum est. Quando Solis Peripheria in Coelo uoluitur & permeat uias seu plateas itineris Coelestis ( ubi ad Planetarum aliarum ue stellarum domos & hospitia diuertit, siquidem eius ductu Planetae omnes agitantur, presentia nondum coniuncti torquentur, & coniunctione corporali laetantur ) confortando illarum uim, & operationem, quam in Aere habent, excitat ( cum Marte uidelicet Calorem, cum Saturno Frigus ) & unicuique infundit Lumen, uitam, & motum usque ad infima & profundissima loca Terrae. Unde ab Heraclito Fons Luminis Coelestis, ab Orpheo Lux Uitae & Oculus Mundi, seu uiuificus Coeli Oculus, qui omnibus rebus calorem, lucem, uitamque inspirat: Ignis externi natura est omnes Ignes in occulto latentes uiuificare: Ita Sol a Deo ordinatus in eum finem in hunc mundum, ut omnes occultos & quiescentes Ignes incendat, nimirum Sphaeras Planetarum qui nobis non apparerent, per se enim sunt mortui, si uero incenduntur, sunt uiui & operantur suas proprietates: A Paracelso Sol uocatur Spiraculum Uitae Elementorum: a Platone & Zoroastro Coelestis & Inuincibilis Ignis uocatus est: Pater Luminum splendorem Ignis sui emittens & communicans primo Soli & ceteris Coelestibus corporibus, inde tanquam per media instrumenta in hunc Ignem nostrum influit: Et hoc modo omnium Planetarum uires & uirtutes in Sole reperiuntur: Et Iamblichus uere dixit: Quicquid habemus doni, habemus a Sole, uel ab ipso solo, uel ab ipso per alia, quamuis enim aliquid ab aliis habeamus, illud tamen a Sole mutuatum est. Sol a nemine accipit, sed ardet & lucet semper de se, & a sole Deo regitur. Ideo in Sole Coeli Corde, ut in potenti scaturigine uel fonte reperiuntur Coelestes occultae operadd ◉ tiones corporum Coelestium: Nil fine Lunae beneficio unquam perfeceris, quia Luna uirtute Solis Dominae generationis augmenti & decrementi. sed Coelestis Regina & Uxor Solis Luna, uidelicet omnium Coelestium influxuum uirtutumque ultimum Receptaculum, Solis ceterorumque Planetarum atque stellarum radios & influxus quasi foetum suscipiens, inferiori mundo sibi uicino quasi parturiens edit: Luna quasi luce lucens aliena, quia ipsa non lucet de se, sed omnem splendorem suum a Sole mutuatur. Et aestimatur a Deo sapientissimo Sphaeram Lunae in infimo loco corporum Coelestium, & supremo Elementarium motuum creatam & collocatam, ut ab illa desuper possint accipi Uires & Influentiae Coelestes Astrorum, & ipsa supple Luna easdem a se refundere in omnia Elementaria, uel in ipsa Elementa usque in Terrae globum distribuere, & cuiusque rei peculiare ac proprium Innatum Astrum cum superioribus conspirans hoc pacto excitare. Absque Luna intermedia, uim superiorum attrahere omnino nequimus. Lunae licet ab omnibus stellis uires suscipiat, potissimum tamen in Sole quoties illi coniungitur uiuifica uirtute repletur ac pro illius intuitu complexionem mutuatur. Hinc apparet, quomodo Anima mundi per Supercoelestem Inuisibilem & Insensibilem Ignem commoueat Lumen & Ignem Solis, qui postea mouet Uires Astrorum & tandem demittit per Lunam in Terrae globum, usque in intima Abyssi profunda distribuendo, quemadmodum semen uirile in globum uel uas matricis eiaculatur. Quia igitur hanc singularem conformitatem, concordantiam, similitudinem mutuo inter se habent Sol Coelestis & Terrestre Aurum, ueteres Sophi & Cabalistae etiam utrumque tam Coelestem quam Terrestrem Solem uno charactere Hieroglyphico uidelicet integro Circulo & uisibili Centro describere & praefigurare uoluerunt: siquidem Solis character tum Coelum tum Terram refert, nam Circulus Coelestes motus & Influentias, Centrum Terrenam & Fixam Naturam promittit. Quicunque Ueri Puncti & Centri Rationem cognoscit, nihil in Rerum Natura unquam ipsum latere potest, cuius non perfectam habeat notitiam: In eo siquidem Rerum abditarum Fundamentum & Radix cum consistat, non immerito etiam omnium artium & scientiarum Fundamenta Naturalia hinc primum elicienda & depromenda sunt: Sed ad communicatum Aurum Potabile ueniamus. Primo requiritur Calx Solis subtilissima, quam olim pro aliis tamen usibus ita praeparaui. ◉ libram semis Aquae Fortis communis, solue in illa unciam unam Salis Armoniaci, uel quantum soluere potest in paruo calore: Ita habebis Aquam Regis, in qua tantum solues Auri quantum libuerit, postea effundatur solutio in uitrum capax, & gurtatim saltem ( propter ebullitionis strepitum & periculum ) instilla de bono oleo Tartari in cella per se resoluti: in huius defectu Tartari Sal in aqua communi solutum accipiatur: requiritur autem olei Tartari bona quantitas, tunc Aurum cadit ex repercussione in fundum: Ubi tota Auri Calx soluta fundum petiisse uidetur ( quod animaduertes e colore Aquae Regis, qui debet esse albus, nam si adhuc flauus sit, signum est totum Aurum nondum repercussum, plus igitur olei Tartari guttatim affundatur, hoc meo damno fideliter admonitus sis ) tunc post subsidentiam aliquot horarum in calido liquorem superiorem effunde, & Calcem ( colore fere Terram sigillatam pallidam referentem ) quater uel quinquies aqua calida edulcoratam, postea in B. M. prudenter & paulatim lentissimo igne sicca, uel quod tutius in patina uitrea per se sponte in hypocausto siccescat, nullo ignis calore adhibito. Calcem lignea spatula non ferrea, postea maioris securitatis gratia collectam ad usus in uitreo uasculo reconde. Nota magnum esse periculum, si alio modo exiccetur, quam praedictis duobus: quamprimum enim calorem ignis sentit, & fortiorem commotionem cum instrumento ferreo, concipit sponte flammam, & in auras abit purpurei fumi in modum, cum maximo sonitu & strepitu instar pulueris nitrati, adeo ut ne unicum Atomum reperire possis. Noui qui cum periculo uitae hunc ex imprudentia confecerunt. Sunt qui magno iuuamine aliquot grana huius Auri Uolatilis ad usus medicos intra corpus loco Diaphoretici exhibent. Si aliquid de Sulphure uulgari trito ipsi immisceatur, & postea in crucibulo admoto igne exuratur, subtilissima Calx Auri remanet brunni coloris, quae omnem uim percutiendi amisit, quod mirum & notatu dignum est. Scrupulus unus istius Auri Uolatilis fortius & potentius fere operatur, quam libra semis Pulueris Tormentarii. Granum unum uel alterum cultro impositum si supposita candela accensa incalescat, similem sonum edit, ac si magna aliqua fuisset explosa bombarda, & sonus ille praeacutus audienti & astanti quasi auditum laedit. Operatio huius Pulueris contraria est operationi Pulueris Pyrii: Ut enim hic uim suam per superiora ascendendo exerit: ita alter e contra per inferiora saltem deorsum operatur. Aliquot scrupuli super Laminam ferream satis crassam carbone incensi, illam penetrando perforant. Sal Armoniacum existimo esse percussionis illius causam: Rationes meas hic in medium proferam, donec probabiliores ab aliis adducantur. Quemadmodum enim Sal nitrum & Sulphur sunt hostes, & se inuicem non compatiuntur, ut uidemus in praeparati Pulueris Tormentarii accensione: Eodem modo Sal Armoniacum & Tartarus sibi contrariantur: Quando ergo Sal Armoniacum cum oleo Tartari sub hoste coniungitur, faciunt ex illa mutua pugna Aurum cadere, in Aqua Regis prius solutum, & oleum Tartari percutit Spiritum nitri summe purificatum, qui se in illo conflictu coniungit cum Sulphure Solis suo aduersario: Et quia Sulphur illud Solis a Natura summe depuratum est, & uulgari nostro combustibili Sulphure longe subtilius, ideo ualentius & in minori quantitate operationes suas stupendas potenter perficit: Eodem plane modo, quo Sulp hur uulgare & Sal petrae in Pyrio Puluere coniuncta & incensa, magnum strepitum & fragorem facere animaduertimus. Haec Calx in oleo Salis instar Butyri liquescit, idque propter remanentiam siccorum spirituum Salis nitri, Uera tamen & Radicalis non est solutio, quia iterum in corpus reduci potest. Hucusque est mea Experientia, quam olim etiam Augustissimo Imperatori nostro Rudolpho expetenti, cum aliis quibusdam secretis medicis communicaui. Sequitur iam Processus Auri Potabilis ulterior, quem singulari munere acceptum Chymiae studiosis ( ut & reliqua ) gratis at non expertum libenter & fideliter offero. ◉ Urinae Hominis sani bibentis uinum circiter 20 mensuras, pone in aliquot alembicis uitreis, abstrahe ab his uiginti mensuris tantum phlegmatis in Balneo, ut saltem mensura una maneat residua, phlegmata abstracta abiiciantur, remanentiam in unum collectam misceto, & abstrahe in arena, quantum stillare uult, ultimo augendo ignem fortiter, sublimabit se aliquantulum: sublimatum illum misce cum Spiritu destillato, residuum Sal quod in fundo mansit aufer, Spiritus destillatus foetebit, cuius fere mensura erit integra: Hunc Spiritum rectifica in Balneo, seruata priori quarta parte, quae fortis & melior est, ac posteriori ablata. Postea accipe aquam pluuialem uel fontanam recentem, affunde Spiritui reseruato, & superet eundem pondere quadruplo, adapta uas recipiens, dum guttae acidae cadunt, partim instar glaciei egrediuntur, affunde adhuc semel pluuialem uel fontanam aquam ut antea, & iterum destilla, si nulla aciditas amplius egreditur tunc cessa: Spiritus Urinae primo uenit, aqua pluuiali cum foetore remanente. Huius Spiritus Urine accipe partem i. optimi Spiritus uini partem alteram misce, stent in leni calore per diem & noctem, postea una destillentur: tunc hi duo Spiritus se inuicem coagularunt: Et sic Spiritus Urinae ad hunc laborem paratus est. Nunc Oleum Salis requiritur, cuius praeparatio talis est. ◉ Salis fusi quantum uis, pone in retorta terrea loricata, adiunge capax uas recipiens, iuncturis bene clausis, quando Sai in fluxu stat, tunc Spiritus egrediuntur in uas recipiens: aut si cum argilla feceris, addi potest aqua in Recipientem, ut Spiritus egressi eo citius se cum illa misceant: Sed dictus Spiritus, ante usum, prius supra Salem fusum recentem aliquoties rectificandus est, ut sit fortior, per se enim nimis debilis est, ad hanc operationem. Postea accipe de Calce Solis supra dicta & affunde Oleum Salis, ac ut eo melius soluatur abstrahe Oleum Salis iterum usque ad oleitatem, & denuo affunde Oleum Salis, aliquoties hunc cohobationis laborem repetendo donec Calx bene soluta sit. Deinde huius soluti accipe partem i. & praeparati Spiritus Urinae partem alteram, instilla guttatim saltem Spiritum Urinae, obstruendo semper uitri capacis orificium, donec strepitus cesset: In lento calore Balnei per 4 septimanas stet in putrefactione, postea per retortam in arena pellatur, feruatis gradib. Ignis primo lento, ultimo fortiori, ut retorta candescat, tunc Aurum maxima ex parte ascendit, quem sublimatum puluerem diligenter serua, Oleum enim Salis per se egressum est quod seponatur. Tandem accipe hunc sublimatum Solis, affunde Spiritum uini, & colorabitur in colore lento, affunde alium priori per inclinationem ablato, continuando donec affusus recens Spiritus non amplius coloretur. Hic Spiritus uini potest abstrahi ad oleitatis remanentiam, uel ita tinctus cum Auri Essentia ad usum medicum seruari. Calx Solis in retorta remanens denuo soluatur Oleo Salis, & digeratur cum Spiritu Urinae, ut modo dictum, reiterando laborem, donec nil de Auro supersit amplius. Si uero Spiritus uini cum extracta Solis Tinctura aliquot septimanas stet in digestione, tunc in totum fit Uolatile Aurum & alembicum ascendit. Hunc processum poterit experiri qui uolet: si solutio esset rubicunda, arrideret magis siquidem solutiones Auri, quae per corrosiua flauo fiunt colore, non dicuntur esse radicales solutiones, cum uas stanneum seu argenteum in quod infunduntur, nigredine afficiant, quod Philosophicae solutiones facere non creduntur quae sunt rubicundissimae: Insuper Metalla imperfecta tingunt, nec in corpus ullo artificio, nisi per proiectionis modum reduci possunt. Nemo periculo semel facto utetur secundae uicae. Lullus dicit praestare Ignem ardentem comedere cum oculis Basilisci, quam loco Auri Potabilis, seu medicinae per scientiam ignoratae, Uenenum applicare, quia Aurum Sophisticatum est totum impuritate plenum ex Igne contra Naturam, cum quo Sophista operatur: nam statim per res acutas Ignis contra Naturam ( Humanae Naturae contrarias ) Calor Naturalis mortificatur & dissoluitur, & resoluuntur Cordis spiritus, in quibus Calor Naturalis conseruatur. Ideo P. Seuerinus uere affirmat in sua Idaea, Perfectissimorum corporum Balsama & desideratas proprietates illorum, tam duris ( propter perfectam combinationem Elementorum ) corporum carceribus contineri, ut fauorem & beneuolentiam, quam Humanae Naturae debent, demonstrare non possint: Fiat ergo manifestatio occulti, quia omnes herbae & mineralia ab intra sunt sanguis & sanguinei coloris, & sic praeparata facile sanguinem nostrum immutare, & ad suam complexionem eleuare possunt. Ita Corallorum, Perlarum, Gemmarum, Auri, Argenti, reliquorumque metallorum uirtutes dolent se frustra in mundanam prouinciam uenisse, & mortalium scelestam temeritatem incontinenter accusant, quod tantarum praedestinationum immemores, ad quas Naturae prouidentia destinabantur, in peregrinos & infames usus, eiusmodi Rerum maiestatem commutauerint: Impuritatem pellis, Inscitiam mentis tegere coguntur, & dolosa Auaritiae, Superbiae, Luxuriae, Perfidiae, Adulterii, Discordiae, & Mortis ministeria subire: Hoc est, in non naturalem usum Res transferre, iniquas usuras exercere. Qui uero Dei benignitate Fontem Uniuersalis menstrui attingit, ille ex Philosophorum ueridico relatu, poterit non solum omnia & singula metalla, uerum etiam lapides tam nobiles quam ignobiles ac minerales etiam eiusdem beneficio Naturaliter & radicaliter in sua tria resoluere, qui resolutus & potabilis liquor Regeneratus, separatis sponte in fundo faecibus, postea a pie docto medico usibus humanis pro sua uoluntate & arbitrio secundum morbi exigentiam legitime accommodari & stupendo successu administrari potest. Oportet ut Mors praecedat Regenerationem. Hoc loco syncerum lectorem candide de quibusdam imposturis praecauendis admonitum uelim, posse illo puluere Auri Uolatilis a malitiosis agyrtis litera longa dignis, uario modo simplicibus & incautis hominibus imponi: Communicaram ipsum aliquando cuidam Philosopho corticario, sub synceritate & pietate Pharisaica, hypocriticum ac colubrinum dexterrime decipientem animum tegenti, qui hunc puluerem ( postquam ei Sulphuris triti admixtione, per admonitionem, uim percutiendi ademisset ) de facie incognitum suis imposturis miscens, cum damno aliorum & suo commodo Auri multiplicationem apud plurimos attentauit. Idem furcifer, postquam intellexisset a me, Lunam in uulgari Aqua separatoria solutam, & aqua uulgari salita repercussam deiicere puluerem album in fundum, qui ter uel quater edulcoratus postea ad ignem in tigillo liquesceret, & post effusionem Cornum forma referret, hanc Corneam Lunam incognitam, ad candelam & ignem facile liquescentem, & cultro scissilem, aliis mineralibus & plumbo admiscuit, & hac insigni ac damnabili impostura post cineritii examen, apud improuidos multos Saturni in Lunam transmutationem mentitus est. Stomachicum. Oleum Uitrioli Ueneris Et Martis. Modus faciendi Uitriolum e Uenere & Marte sine corrosiuo. Totum Artificium est ut Metallum bene per Sulphur calcinetur. ◉ Laminati ferri uel Ueneris ( una enim est utriusque uia ) quantum uis, scinde in frusta magnitudinis semidaleri, fac stratum super stratum cum Sulphure puluerisato in tigillo lutato, pone in Igne Rotae: Ignis ab initio tigillum non attingat, sed paulatim admouendo augendus est, quem ultimo fortificabis: Ita accenso Sulphure calcinantur praedictae Laminae, quod intra horam absoluitur: Ubi omnia refrixerunt, exime nigrocineritiam materiam instar aeris usti, & tritam cribra, eamque in olla non uitreata aperta positam per transuersum ( ut in praeparatione Uitri Antimonii fit ) moue diligenter, supra Ignem Carbonum, ne liquescat, & Uitriolum in Cupro euanescat, sic Sulphur incenditur uel euaporat, moue cum ferreo uel cupreo instrumento pro ut Uitriolum facere intendis de latere ad latus, ubi ferro uult adhaerere, tunc satis est, & ab igne auferatur: Puluerisatam hanc Ueneris Calcem pondera, & ad quamque libram accipe Sulphuris tres lotones, misce & in olla pone ad latus, moue supra lentum ignem per quadrantem horae, ultimo olla quasi candescat: Cuprum mollescit instar pastae & ferro adhaeret: Frigescat ac tritum cribretur: adde denuo ad libra unam tres lotones Sulphuris, calcina ut antea per quadrantem hore. Hoc quinquies, sexies, uel septies repetitur, tunc calcinatio est absoluta. Nota diligenter, ut Calx semper bene siccetur, & ad lib. i. saltem uncia cum dimidia Sulphuris praecise sumatur. Calcem metalli tritam minutissime accipe, & affunde in patina lignea aquam calidissimam, soluetur Calx, & aqua e Uenere erit coerulea, cola, colatam euapora, supra ignem incoquendo mediocriter donec quasi crustam acquirat, reliquum in frigido concrescat, sic habebis e Cupro pulcherrimum Uitriosum Coeruleum, e Ferro uiride. Faeces in aquae fundo remanentes sicca, & non solutas iterum cum Sulphure calcina ut prius fecisti, seruato pondere priori, postea lixiuium fac, quod filtratum euaporabis. Hoc repete, donec tota Calx in lixiuium abeat: Inde in Terreo uase Gorlicensi aut Wallenburgensi, uel in Cucurbita magna uitrea ( caue ne Basilica rumpatur ) fac euaporet, donec crustam nanciscatur, pone in loco frigido, tunc in fundo Ueneris Uitriolum in strias desidet, sapore subdulci, aufer aquam & sicca crystallos concretos: Aquam remanentem iterum incoque parum, & infrigidum locum si collocetur, denuo concrescent lapilli, reiterando, donec totum in Uitriolum abeat: Possunt etiam bacilli imponi ut Uitriolum eo melius adhaerere possit: Sulphur illorum fundum petens seorsim seruetur ad suos usus. Ex his duobus Uitriolis Ferri & Cupri, Spiritus & Oleum preparari Chymice possunt, uulgari ac cognito modo, longe maioris efficaciae & uirtutis, quam e Uitriolo communi. Hoc pacto habetur Fons acidus Artificialis: Acetum Esuriuum est in hoc Sulphure Uitriolato sine corrosiuo praeparato, perfectum Arcanum in corroborando languente uentriculo. Uide Theophrastus in lib. de Uita Longa, & in lib. de Tartaro circa finem. Huius Olei Uitrioli Uires & Usus. Paracelsus uocat Partem Pharmacopolii quartam, & cuilibet Pharmacopaeo ita commendat, ut sit instar lapidis angularis in sua officina. 1. Utimur 6. 8. guttis in uino, aqua Mentae crispae, uel quod melius in iure carnis calido: In debilibus uentriculis frigidis, quia digestionem promouet. 2. In Calculo & Arena, in aqua Ononidis. 3. In Suffocatione matricis, in aqua Artemisiae. 4. In Febribus stomachi, caloribus & siti 12. uel 15. guttae. In aqua Centaureae, Uino, Rosarum, Anthos. 5. In omnibus morbis capitis, in aqua Lilii conuallii, Lauendulae. 6. In Ictero efficax est in aqua Chelidoniae 15 uel 20 guttae cum sudore. 7. In Peste miscetur cum saccharo Candi & Electuario Iuniperino, & sic etiam loco prophylactici sanitatis utimur. 8. Inuncti hydrargyro & male affecti Oleo Uitrioli cum Theriaca mixta sudando restituuntur. 9. Externe Alopeciam, unamquamque Tineam tribus diebus illiniendo per se uel cum aqua Chelidoniae curat. 10. Nemo sine dolore sanitatem recuperat, instar praegnantis quae sine dolore non conualescit. Tollit omnem serpiginem, scabiem, pruritum, & quicquid cuti solet adhaerere, tentiginem prauam, syrones, etc. Sed sine commiseratione fiat inunctio, & pro defensiuo opodeltoch adhibeatur. 11. Post euacuatum corpus cum Theriaca seu aquis appropriatis fere in omnibus morbis exhiberi potest: aciditate enim sua putredinem omnem arcet, partium uero tenuitate obstructiones pellit. Dosis. Modus exhibitionis est saporis in acidum mutatio: Dantur in aqua Acetosae uel specifica alia potandae tot guttae, quot dentes stupidos non reddant, manifestam tamen gustui aciditatem concilient: per se nullus sit eius usus, sed cum uehiculo, & parcus. Hoc si Chymicorum iniquus quidam conuitiator intellexisset, intempestiuo & immodico Olei huius usu bonum aliquem at innominatum Uirum, none medio sustulisset: Dum utimur, probe debet agitari cum suo uehiculo, quia grauitate sua fundum petit. Cautiones. 1. Propter aciditatem prodest Uentriculo languido, in quo tamen nulla Cholera aut Apostema, alioquin est ebullitio mutua & efferuescentia ( abstineant ergo Cholerici & Picrocholi a noxio ipsius usu ) ut uidemus in oleo Tartari & Aqua forti, quae se inuicem non compatiuntur: Similis est ratio in Iecore. 2. Usurus hoc Oleo, in uehiculo conuenienti calido fiat, postea contineat se in lecto ac sudet: Uidemus enim eius operationem in maiori mundo in frigido non perfici, sed in calido: talis etiam est ipsius operatio in microcosmo. Porro Oleum Uitrioli pulcherrimo colore & durabili tingit. Expressos succos Rosarum pallidarum. Uiolarum. Florum Paeoniae. Papaueris syluestris. Item Extractum Alkermes Et Oleum Caryophyllorum, si singulis debite remisceatur. Dulce Oleum Uitrioli, ut & illud Antimonii, de quo multi gloriantur, apud neminem adhuc uidere licuit, sicut nec genuinum Uitriolatum Sulphur Fixum, cui Anodyno stupendas uires Paracelsus tribuit. Oleum Uitrioli subuiride smaragdinum magnarum uirium in medicina Parari potest, si Uitriolum purificatum, uehementissimo igne destilletur, ac post extractionem & purificationem Salis e capite mortuo ( quod Sal tamen nullo modo ulterius in igne calcinandum aut igniendum est ) denuo cum omni egresso liquore ad suum tempus in Balneo circuletur. Uarie operatur hoc Oleum per uomitum, sedes, urinam, sudorem. Dosis guttae 6. 8 12. in liquore conuenienti. Uterinum. Artemisia omnes obstructiones mulierum deopilat. Ante menstruum & post partum decoctum eius ad purgandam matricem adhibetur, addita una atque altera gutta olei Succini. 1. Elixir Uterinum. ◉ lib. semis Castorei. Croci uncias duas. ] Extrahe Tincturam cuiusque seorsim Spiritu uini, & separa Spiritum ad remanentiam Extractorum, quibus mixtis adde [ Extracti Artemisiae uncias quatuor. Salis matris Perlarum unciam i. Oleorum stillatitiorum Angelicae Anisi Succini ana drach. ii. Digerantur mixta omnia per octo dies. ] Usus & Dosis. Dosis huius Elixiris scrupulus i uel duo, ingruente paroxysmo hysterico, tunc ilico sanantur. Quod si singulis mensibus appetentibus menstruis aequali dosi utantur, non reuertetur morbus. 2. Puluis compositus a Paracelso descriptus e Lichenibus seu Callis Equarum cruribus innascentibus, etiam efficacissimus est, in suffocatione matricis. Fumus eius per tritorium bombyce circum uolutum, supra sedem clausam mane & uesperi, uel instante paroxysmo ab hystericis exceptus, sufficit ad tollendas omnes matricis suffocationes desperatissimas: Interius interim datur Spiritus Uitrioli cum Sale Corallorum in aqua Melissae & Artemisiae. 3. Extractum Splenis Bouis. Paracelsus in Archidoxis facit in libr. mysteriorum huius mentionem, quod Lienis obstructiones expediat, & menses prouocet. ◉ igitur Splenem Uaccae castratae, scinde in laminas tesues, maceretur per aliquot dies in Spiritu uini cum Myrrhaessentificato, postea exicca in aere: Hoc modo procedendum est, alioquin si per se uelis exiccare foetebit, postea cum S. U. essentiam extrahe, & sapidioris efficaciae ergo adde pro libitu aliquot guttas olei Angelicae. Dosis. Scrupulus unus in aqua appropriata. Obseruatio. In prouocandis menstruis tempus obseruandum, quo menses in aegra fluere consueuerunt, tunc enim Renum & Lumborum dolores adesse plerunque solent, & sic adiuuante Natura Remedium operabitur efficacius. 4. Sal Iouis ◉ Cinerem Stanni aperto igne sine sophisticatione praeparatum, ex illo Salem non aqua, ut habent irriti uulgarium descriptionum labores, sed aceto destillato extrahas, quem postea a suo Sale aqua pluuiali, soluendo, filtrando & lenissime in Balneo euaporando septies edulcora. Uires, Usus, & Dosis. Secretum est efficacissimum in suffocatione calide umbilico inunctum: matrix ubi sentit calorem, confestim in locum suum redit, nec amplius inde mouetur. Dosis, tria grana, tribus aut quatuor auroris continuis in aqua Artemisiae uel aquis cordialibus. Aqua Singularis In Qua Hystericis Suffocationem Patientibus offerri solet Sal praedictum. ◉ Rad. Diptami Sem. Dauci ana unciam i. Cinnamomi electi Cassiae lign. Melissae ana scrupulos duos. Croci Orientalis scrupulum i. Castorei recentis scrup. i. & semis. ] Ex omnibus mixtis fiat puluis & affundantur aquae Rutae librae duae cum dimidia, stent per 4 dies in infusione, destilla in B. Mariae, & serua ad usum. In huius Aquae cochleari uno grana tria Salis offeruntur tepide, tribus uel quatuor diluculis ieiuno uentriculo per tres horas. Febrile. Si Febris e Mercurialibus, abstemii sunt. Sulphure, euomunt quae edunt. Sale proprio, patiuntur orexin. Hepate, sitis est uehementissima, tunc Laudano curatur. Stomacho, sine siti pigerrimi sunt, olfaciunt quae sentiunt, curatur Corallino. Primo purgatio instituatur Turpeto minerali uel Panchymagogo, uel Floribus Antimonii albis: Ablata materia peccante, postea sequens Puluis exhibeatur: ◉ Cochlearum longas testas, quae prope piscinas & lacus reperiuntur, affunde acetum de uino paratum, stet per noctem, tunc extrahit mucorem, quem diligenter abrades cum scopis ferreis, quibus aurifabri utuntur, postea testas illas oblongas totas calcinando incinera ad albedinem & puluerisa. Usus & Dosis pulueris. Dosis scrupuli duo instante paroxysmo in haustu Cereuisiae calidae, cum tantillo butyro recenti. Raro bis uel tertio assumitur, quia primus haustus plerunque per sudorem sanat: Ideo in lecto se continentes infirmi sudorem expectent. Nota medicamenta debere ex Theophrasti mente in Febribus exhiberi instante paroxysmo, uel paulo ante, ut simul cum paroxysmo operentur, ◉ Olei Uitrioli scrupulum i. Salis Absinthii scrupulum i & semis. Aquae Cichorei unciam i. misce. ] Post hunc assumptum haustum patiens sudorem in lecto tectus expectet, abigit omnes febres. Robusto datur hic potus integer: imbecilliori detur in tali dosi: ◉ Olei Uitrioli scrupulum semis. Salis Absinthii scrupulum i. Aquae Cichorei unciam i. misce. ] Pestilentiale. Elixir Pestilentiale. Cum Pestis sit Ira & peculiare Dei Flagellum, sequentia post Reconciliationem cum Deo & Proximo, Uitaeque emendationem ex usu esse poterunt. ◉ Florum Sulphuris Spagirice praeparatorum ( ut paulo post dicetur ) uncias tres, affunde olei Iuniperini a baccis, in Balneo prius rectificati, ad eminentiam trium uel quatuor digitorum, ( eodem modo cum Spiritu Terebinthinae fieri potest Balsamus Sulphuris, cuius Tinctura postea Spiritu uini extrahitur ad affectus asthmaticos ) olei Succini terna rectificatione in Balneo ab odoris uehementia liberati quarta pars ad oleum Baccarum Iuniperi itidem affundatur, stet in Igne cinerum uel arenae saepius mouendo, ut flores lente sine adustione soluantur & liquescant: Postea habeas Theriacae Uenetae libr. Extractum: Enulae Campanae fere Sulphur superat in Peste. i. ex qua optimo Spiritu uini Tincturam extrahes, quam a Spiritu uini separatam seorsim seruato extrahe eodem Spiritu, Radicum Elenii, Angelicae, Baccarum Iuniperi contusorum & mixtorum ana uncias tres, & Tincturam a Spiritu uini in Balneo separatam misce cum Tinctura Theriacae, ac affunde oleum Iuniperinum & Succini floribus Sulphuris essentificatum, ac per papyrum bibulam prius filtratum, omniaque circula lentissimo cinerum calore per 14 dies. Habebis secretum, quod in Peste & morbis Epidemicis ex Dei benignitate ad miraculum operari solet. Uires, Usus, & Dosis. In Peste est Praeseruatiuum & Curatiuum. Dosis una uel duae guttae in uino uel aceto quotidie mane: Uel singulis septimanis semel 8 uel 10 guttae ieiuno uentrilo expectato sudore assumantur. Praeseruat a putredine & nil impuri relinquit in corpore. Correptus Peste statim ab initio accipiat a scrupulo i ad 2, in uino, aceto rutaceo, uel alio liquore appropriato, & sudet, potenter uenenum e corpore pellit. Flores Sulphuris Crudi Sulphuris in medicina nullus debet esse usus, nisi ad manus sit illud, quod in fodinis reperitur, & Scissile uocatur, a Natura purificatum, quod cum Floribus Sulphuris arte paratis, nulla prorsus re pugnat: Nam ut hic artificioso Igne, ita illinc Naturali, pars tenuior Sulphuris attollitur ad editiora loca, eaque & ratione plus coquitur: Ergo cum Scissile ad manus est, licet loco Florum uti: Sed quia raro Natura nobis copiam Scissilis suppeditat, medici Chymici coeperunt de artificio cogitare, quo in illius penuria subleuarentur. In agro Cracouiensi in Polonia, miro artificio Naturae depuratum conspicitur, & olim in Regno Neapolitano prope Puteolos ubi Mons Sulphureus perpetuo ardet, cum desiderio uidi. Uesuuius Campaniae mores. Solet in illo loco Sulphur e saris tanquam Ros exsudare: dulcissimus est ille Flos, qui si in copia haberetur, posset Uerus Spagyrus singulare sibi ex illo medicamentum Chymistico magisterio elicere. Sulphur autem ibi conficitur, postquam ui ignis a lapidibus & Terra defaecatur. Prope Salisburgum in Mineris cupreis, ubi Uitriolum coquunt e Minera, assatione, ut uocant, Sulphur solet auolare a Minera, quod deinde pollinis instar adhaerere consueuit camino, ad hunc excipiendum & retinendum fumum studiose extructo: Hic Flos Sulphuris bene depuratus est, & dum a Uitrioli Minera sublimatur, aliquam secum aciditatem retinuit. Huius ergo in defectu Florum Chymice praeparatorum, cum commodo, sicuti saepius expertus sum, uti possumus. ◉ Sulphuris flauissimi ( illud enim rubri coloris habet multum Arsenici & Realgaris, & in medicinam non debet adhiberi ) lib. i. Salis fusi libram semis fluat prius Sal in crucibulo, quamprimum ubi fluxit effundatur & frigescat, in mortario uel supra lapidem: Uitrioli Ungarici purificati & calcinati libram semis. Puluerisentur & misceantur inuicem, imponantur Cucurbitae uitreae ( cum collo mediocri non nimium capaci, ) argilla bene munitae, imponatur Alembicus altus & capax cum Recipiente, collocetur in cineres uel arenam, notandum tamen ne nimia quantitate arenae cooperiatur, ne superior par, incalescens faciat Flores liquescere, & si tunc refrigescere sinis Alembicus difficulter aufertur, nisi admotis prunis iterum liquescat: Non opus est luto, si bene quadret capitellum, nisi uelis chartam farina madidam circumducere. His peractis da initio ignem lentum, post tres horas phlegma stillare incipiet, & durabit per 4 uel 5 horas: Ignis augendus est sensim magnis carbonibus, ut tandem patina in qua est arena, rubeat: Si ignis est continuus, ita ut Sulphur in Alembico quasi fluat, tunc citius sublimatur, non tamen sit excessiuus, alioquin non flauo colore ascenderet. Flores ascensi in Alembicum cito eximantur, chartam uidelicet rotundam & quadrantem semper subtus tenendo, ne subleuando capitellum Flores in arenam cadant, & interea, si Cucurbita tunc summe calet, sine mora orificium eius tegatur, ne Sulphur ab aere ingrediente, ut saepe fieri solet, accendatur ) & reponatur Alembicus ignisque continuetur ad decem horas. Refrigerentur post absolutam sublimationem omnia, & remoto Alembico Flores accipiantur ac cum prioribus misceantur: Caput mortuum in quaque sublimatione sit porosum & friabile, prunis aspersum non amplius ardeat: Id enim signum est priuationis omnis bonitatis. Rursus hos Flores misce cum Sale nouo & Uitriolo seruata priori proportione, perge omnino sicuti prima uice, quod quo sapius fit, eo plus tenuitatis acquirunt Flores fiuntque magis ac magis puriores. Tertio pariter facito, sed pauciores Flores habebis: A tribus libris ter sublimatis habebis uncias uiginti: In hac tertia repetitione consistere debes, eo tum quod plurimum decedit, tum quia tandem utiles partes Sulphuris figuntur. Horum Florum dimidiam partem cum gummatibus sequentibus selectissimis in tenuissimum puluerem tritis, mixtam seruabis ad usum, ut monet Paracelsus in lib. Paragraph. & lib. de Natura, libro & capite de Sulphure. ◉ Florum simplicium Sulphuris ter eleuatorum unciam i & semis. Myrrhae select. drachm. i. Aloe Epatici scrupulum i. Croci grana quindecim. Terrae sigillatae scrupulum i. Sacchari quantum satis, dissoluatur in aqua Ros. uel Pectorali, & fiat massa ex qua formentur Rotulae. Alteram partem modo sequenti sublimabis, quamuis sint qui putent gummata inter sublimandum comburi: Eleuatio ideo lente fiat sine adustione. ◉ ergo dictorum Florum lib. i. & semis. Colchotaris uncias sex. Salis fusi drachmas quinque. Myrrhae Alexandrinae. Thuris ana uncias tres. Alones succo citrini purificati prius uncias quatuor. Masticis uncias tres. Croci unciam semis. Omnia trita simul & bene mixta imponantur priori uasi, si sit adhunc integrum, uel recenti, additoque Alembico in furnum reponito, ignem subdito, sicuti prima uice fecisti: Post duodecim horas extrahe Flores qui ascenderunt, rursus Alembicum repone & ignem continua per duodecim alias horas. Nota si nimium Materiae una uice imponis, tunc comburitur, eminentia trium uel 4 digitorum sufficit: Tunc ex libra una uncias undecim Florum habere poteris, quod si pauciores habueris, reposito Alembico perge adhuc ignem subministrare per duodecim alias horas. Aquae stillantes ex unaquaque sublimatione tam Florum Sulphuris simplicium quam compositorum in Recipiente adaptato colligantur ac seorsim seruentur, ille postea rectificatae in Balneo bullienti misceantur cum aqua illa, quae ab ultimis Floribus compositis abstracta est, nec rectificatione eget, coloris lactei propter gummata, & saporis acidi: Haec seorsim colligenda, ne misceatur cum oleo subnigro, quod subsequi solet. Uocant hanc Aquam Ens seu Lac Balsami, cuius idem usus qui Florum. In Peste. Febribus. Pleuresi. Colica. Affectibus Pulmonum. Dosis pro natura infirmi & iudicio praesentis medici. Uires, Usus, & Dosis Florum Sulphuris. 1. In Peste summum est Curatiuum & praeseruatiuum: resistunt enim impressioni & praeseruant a putredine: Cum Extracto Enulae Campanae ad miraculum operantur tempore infectionis. Dosis drachma una in aqua Cardui benedicti, uel in Theriaca. Uel in uncia una Syrupi de Citro, & unciis duabus Aquae Melissae. Hic haustus praeseruat, & curat absque omni alia medicina ut πολύχρηστον Pestem, Pleuritidem, omnes Putrefactiones, Apostemata. 2. Quotidianus ulus est προφυλακτικὸν omnium morborum, cum accidentibus, & Naturae & Sanitatis conseruatiuum. 3. Offertur in omnibus morbis, qui efficaci exiccatione opus habent. 4. Sudorem in Lue Uenerea promouent. 5. In omnibus Pulmonum affectibus, asthmate, tussi antiqua & recente: In Catarrhis pectoralibus, phlegmaticis. 6. In Pleuresi. 7. In Colica. 8. In Apostematibus & putrefactionibus corporis. 9. In omnibus Febribus praeseruatiuum: tollunt enim omnes impuritates febriles & peripneumonicas leuiores tuto & subito. 10. Praeseruatiuum etiam in Epilepsia. 11. Conseruatiuum uini, si uli misceantur impedit generationem Calculi. Dosis drach. i. robusto, iuueni drach. semis in cura. Pro praeseruatione grana 8. 10. Miscentur etiam Saccharo & cum Dragac. in aqua pectorali soluto formentur tabellae. Cautio. Oleum & Flores Sulphuris sublimati grauidis non temere offerantur, quia menses promouent. Aqua Theriacalis. ◉ Theriacae Uenetae uncias quinque. Myrrhae rub. Alexandrinae uncias duas & semis. Cinnamomi selecti. Croci Orientalis integri ana unciam dimidiam. Camphorae drach. duas. ] Affunde optimum uini Spiritum diligenter rectificatum, uel si ad manus sit e semine uel radicibus Angelicae praeparatus qui efficacior est, ad eminentiam trium uel quatuor digitorum, ac in uitro clauso in leni calore cinerum Tincturam extrahe: Per inclinationem tinctum Spiritum aufer, & affunde recentem Spiritum tamdiu, donec non amplius tingatur: Spiritum uini tinctum postea ad medietatem saltem abstrahe, reliquum maneat cum Essentia extracta, cui addes uncias sex Spiritus Tartari, sicque simul per octiduum uel quatuordecim, dies circulabis & digeres. Uires, Usus, & Dosis. 1. In Peste maximus eius usus, & talis, ut infectus intra 12 horas sumat cochl. i in tribus cochlearibus uini optimi, sudet horis tribus, & ab hac potione ad cibum ac potum capiendum ad minimum sex horae interponantur. 2. Purgat caput, pectus, & omnia corporis membra principalia, illaque confortat; & si quae labes illis aspersa, delet, & in pristinum naturalemque statum ea reducit, & praecauet, ne in posterum facile laedantur. 3. Illis bene confert, qui hydrargyro fuerunt inuncti, sua enim penetratione omnes neruos, musculos, medullam penetrat, & quicquid noxium reperit, corrigit ac expellit. 4. In rectificatione sanguinis. Lue Uenerea. Putredine. Uermibus. Puncturis laterum. Tremore Cordis. Febribus. Ictero. Potest etiam cum aliis Diaphoreticis misceri. Dosis a cochl. semis ad cochl. integrum in aqua appropriata, in haustu uini, aqua Melissae, Cardui benedicti. Zenexton Paracelsi. I. Primo fiat Instrumentum chalybeum in quo efformari possint placentulae ad drachm. i & semis circiter ponderantes: Instrumenti sint partes tres: in superiori, quod est instar maioris sigilli, est Serpens sculptus: in inferiori, quae quasi paruam incudem repraesentat, est Scorpius: Annulus chalybeus cauus sesquidigitum transuersum circiter altus, continet materiam imponendam ne elabi possit, sed premendo supra & infra efformetur: Sculptura Instrumenti fiat certo syderum coelestium positu, Sole uidelicet & Luna Scorpionis signum ingredientibus: Eodem etiam tempore sigillentur illa Pentacula, aut ad minimum cum Luna Scorpionis signum attingit: Magnetis Naturae Spiritualis, Sympathici uel Antipathici ( licet inuisibilis, attamen ex effectu sufficienter sensibilis ) uires mirificae. Sic enim superiora cum inferioribus unione sympathica indissolubili maritantur & compulantur. Forma instrumenti talis est. Massa pro efformandis Amuletis seu Pentaculis constellatis. ◉ Bufonum bene in aere & Solis ardore exiccatorum ac puluerisatorum sub aperto coelo, naribus obturatis uel auersis, pistillo artificiose pensili, uncias duas. Nota, nisi bene & cito exiccentur, foetent ac difficulter teruntur. Octodecim bufones dant circiter duas uncias pulueris. Zenith iuuencularum quantum haberi potest. Arsenici Crystallini albi. Arsenici Rubri seu Auripigmenti ana unciam dimidium. Rad. Diptami Tormentillae ana drachmas tres. Margaritarum non perforatarum drach. i. Corallorum. Fragmentorum Hyacinthi Orientalium ana drach. sem. Smaragdi Croci orientalis scrupulos duos. Propter odorem aliquot grana Musci seu Ambrae addi possunt. ] Puluerisentur omnia subtilissime & misceantur, postea Tragacanthum resoluatur in aqua Rosarum instar mucilaginis, cum quo pulueres impastentur & formentur ( Sole & Luna in Scorpione existentibus, aut ad minimum Luna ) Pentacula rotunda, & pistillis illis duobus, sub eadem Influentia caelatis, signentur: aut si mauis parentur Scuta formam Cordis habentia, postea exiccata sindone obducantur rubro, & Cordis regioni appendantur per intermedium indusium. Usus. Exterius collo appenditur funiculo serico, intermedio indusio ad regionem Cordis: non solum praeseruat a Peste, sed impedit quo minus corpus a Uenenis seu morbis Astralibus inficiatur: attrahit Uenenum ab intra, & extra illud consumit. Zenexton Pro Ditioribus Magnatibus. 2. Capsula ex auro conficiatur purissimo, cum fistula foraminibus plena, in medioque fixa in uno latere ueluti basis haerebit: In huius anteriori parte exterius Sapphirus Orientalis praestantissimi coloris adaptabitur, & in eius circuitu Bufonum lapides quatuor uel Araneorum, qui formam crucis in dorso habent: Hoc enim Aranearum genus, Lapides minutos praesefert, qui praesentaneum sunt in Peste remedium, si de collo suspendantur: In altera uero siue posteriori parte Hyacinthus unus iuste magnitudinis simili modo aptabitur. Hisce ita absolutis, sumatur Bufo uiuus, & dextro pede posteriori ligatus uiuus & integer citra sanguinis emissionem suspendatur uersus Orientem donec perfecte exaruerit, ac puluerisari possit, caue ne a pluuia tangatur: Et hic cum modico optimi praestantissimique Aceti commisceatur, donec formam pastae habeat, qua tota capsula interius repleri undique debet: Demum fistulae, quae in medio pastae extiterit, particulae seu frustula aliquot ex linteo ( quod primo uirginis menstruo, quae annum decimum quintum nondum excesserit, madefactum fuit ) imponantur, adeo ut fistula plena prorsus & compacta lintea existant: Foramina eius magnitudinis esse debent, ut per illa Bufonis puluis tangatur ab huiusmodi frustis: Nam ex mutua operatione oritur Sympathia utriusque, quae postmodum conuersis gradibus per Antipathiam Uenenis usque adeo resistit & aduersatur, ut ille qui hoc Amuletum de collo tempore Pestis suspensum gestauerit, liber prorsus post Dei Prouidentiam & habendus & certissime dicendus sit: Id quod experientia & uiua demonstratione callent hi, qui ueram eius componendi rationem norunt. Nota, aurea canna seu rimosa fistula superius postquam referta est, optime & diligenter obstrui debet, requiritur ergo soperculum ad modum cochleae seu terebri ut paretur cum annulo, sicuti ex sequenti Icone apparet. Forma Instrumenti talis est. [ Image 3 ] Podapodagricum. Incipiens & leuis Podagra, secundum Seuerinum, uno unguento seu Balsamo curatur, mixtionem admittit Resoluentium, Mitigantium, & Corroborantium. Podagra confirmata, quae radices difficulter resolubiles uel in sanguine, uel in carnibus, uel in ipsa Synouia posuit, non solis externis Balsamis Resoluentibus, Mitigantibus, & Corroborantibus curari potest. Itaque Purgationes Podagricae adiungendae, Mundificantia, Diaphoretica, Diuretica per madores, insensibiles transpirationes, consumptiones & perfectas ablationes, Euacuantia Podagrica tamen & consentanea accersemus. Paracelsus dicit ad Curationem Podagrae requiri tria, Resoluentia, Mitigantia, Corroborantia. In Resoluentibus Paracelsus commendat Arcanum Corallinum: Item sequentem Puluerem Artheticum: ◉ Hermodactyl. Turpeti optimi Diagrid. Fol. Sennae Rasurae Cranii Sacchari ana drachm. i. misce & fiat pulyis subtilis. ] Dosis drach. semis mane ex aqua Iuae Artheticae per dies 3 uel 4. Purgat secure & leniter omnes defluxiones Podagricas. Loco Mitigantium sequentia duo Balsama usui esse possunt. Inter Corroborantia & defluxionem impedientia numeretur Spiritus Uitrioli usus cum Sale Perlarum, & Uinum Paracelsi medicatum e Caryophyllata & Acoro, quod defluxiones exiccat & impedit. Balsamum Podagricum I. ◉ lib. 2. Uitrioli ad flaued. calcinati. Mellis uirginei cum fauo lib. i. Spiritus uini lib. i. ( si sit ad manus ille Spiritus e confectione Laudani Opiati residuus, erit eo melior ) Terebinthinae uncias 4. Uerbenae uncias sex. Rorismarini tantundem. Silicum calcinatorum libram semis. ] Omnia trita misceantur, & imponantur iustae amplitudinis Alembico Uitreo, bene luto obducto, addito satis magno capitello cum Recipiente capaci, iuncturis bene lutatis, ponantur per triduum in lento arenae calore ad digerendum, postea paulatim destillentur, ultimo fortificetur Ignis, quandiu uides guttas seu spiritus exire, postea frigescat: Caput mortuum seu faeces spongiosae nigrae, reuerberentur ad albedinem, illisque priorem liquorem denuo affunde & secundo destilla. Uires & utendi modus. Efficacissimum est Balsamum: Neminem sua expectatione rite praeparatum & adhibitum frustratur: cito enim & subito dolorem Podagricum sedat, si locus affectus inungatur, premisso prius Puluere Paracelsi purgante e Hermodactylis seu Arcano Corallino. Linteola madefiant & applicentur loco affecto tepide, & relinquantur donec sponte exiccentur, postea iterum imponantur donec dolores cessent: uisibiliter uapores extrahuntur: Si pars dolens nimio ardore & rubedine crucietur, poterit de succo e florib. Thapsi barbati expresso & insolato ana admisceri. Balsamum Podagricum Ii. ◉ Olei mandibularum inferiorum, ueterum equorum, tempestatibus diu expositorum. Uel olei ex ossibus Hominis ( uiolenta morte, reste uel rota perempti ) siccis, Soli & Lunae multis annis expositis. Uel olei e sanguine Ceruino. Cuiuscunque huius olei aliquoties prius per se rectificati sumatur uncia i. Olei Laterini Terebinthinae Iuniperi ana uncias tres. ] misce & destilla omnia adhuc semel in Balneo, & postea ungatur locus affectus, e uestigio tollit omnes dolores Podagricos e frigida causa ortos. Iii. Unguentum Anodynum. ◉ Florum Rosarum syluestrium manipulos decem, Herbae & corticis exterioris recentis Hyoscyami manipulos sex, concisis simul affunde mensuram semis uini, coquantur & postea trita exprimantur ac colentur: a colatura, aqua in Balneo abstrahatur ut instar mellis residentia maneat. Hunc liquorem in tigillo uitreato permitte paulatim euaporare, agitando continue, pistillo ligneo, donec inspissescere uult, postea affunduntur pinguedinis suillae castratae librae duae & miscentur, tandem ita calide ab igne auferantur, & parum refrigefactis unciam unam Opii puluerisati ac in uino saltem soluti, & Croci puluerisati quantitatem duarum auellanarum, Extracti florum Uerbasci unciam semis addere conuenit, & mouendo diligenter immiscere, donec frigescendo fiat unguentum cineritii coloris. Uires & Usus. Singulare in sistendo dolore Podagrico & Nephritico, si calide affectus illo inungatur. Ubi dolori Nephritico uelis applicare, operaepretium feceris, si manipulos duos uel tres baccarum Iuniperi ab initio compositionis cum Hyoscyamo teras & exprimas. Nephriticum. Calculi uaria sunt genera, gradibus atque partium numero differentia: Omnia ex impuriori alimentorum portione subtiliata & ad coagulationem destinata producuntur post benignioris alimenti separationem factam, beneficio spiritus seu caloris partium superuenientis ad absolutionem deducuntur: Uariis exornantur figuris pro materiei uarietate, ex qua ueniunt, & partium in quibus haerent diuersitate multiplici, symptomata inferunt singulis conformia, & magna affinitate iuncta. Fortis digestio dat citam operationem ad Calculum: Nulla debilis digestio, unquam Calculum produxit: Si uis Expulsiua debilis est, tuns uis Salis coagulatiua facit Tartarum. Nisi debili digestione per uim fortem expulsiuam expellatur, & non secernatur, fieri non potest, ut Homo sine Tartaro reperiatur, quem Spiritus Salis coagulare solet, & quem Purgationes non tollunt. Detur opera diligens, ne acuta medicamenta exhibeantur in Calculosis, qui alias sunt ualetudinarii. Sal Contra Calculum. In Remediorum longitudine nil situm esse dicit Paracelsus de Calculo, saltem in uera praeparatione. ◉ igitur Oculorum Cancri Calculi microcosmi Lapidis Iudaici Lyncis Spongiae Aquilae Glaciei durae seu Crystalli Silicum Lapidum Ciprinorum e Percis piscibus. ] Resolue ex his singulis uel omnibus quantum uelis aceto destillato, toties repetendo affusionem, donec omnes soluti sint, ac inde para Salem, abstrahendo acetum: Hoc Sale saepius per aquam pluuialem prius dulcificato & purificato ( soluendo scilicet filtrando & euaporando ) per se utere uel in liquore resoluto. Crustacei, ut sunt Oculi Cancri, Lapides Cyprini, non egent calcinatione, per se enim in aceto destillato soluuntur ut Perlae & Coralli. Silicei uero, ut Crystallus, Silex, Lapis Iudaicus, Lyncis, Spongiae, Aquilae, calcinentur primo cum Sulphure & Sale nitro, ut supra de liquoribus gemmarum dictum, postea resoluantur cum aceto Terebinthinato, & Sal dulcificatum ad usus seruetur. Ex his lapidibus specificis, propter uarias signaturarum formas habebis Remedium Uniuersale ad Calculum & Tartareos morbos. unumquodque e supranominatis specificis recte praeparatum, est sufficiens ob scientiam signatam. Crystallum Montanus Paracelsi Ludum esse putabat, qui omnem Tartari Anatomiam, Signaturam & Curam in se continet. Particulariter curando fieri non potest, ut omnes species dignoscantur: Calculi & Tartari genera sunt plusquam quingenta, & quodque egeret suo Remedio specifico. Usus, Uires & Doses Salis. In omnibus Calculorum generibus, in quibuscunque sint membris. Dosis a scrupulo i ad duos pro praeseruatione in Syrupo conuenienti singulis Lunae quadris. In Cura a scrupulis duobus ad drachmam i in aquis specificis Ononidis, Saxifragiae, Pimpinellae, Petroselini. Mulieribus offertur in aqua Melissae seu Baccarum Iuniperi. Obseruationes duae. 1. Nota illud Sal saepissime solutum & coagulatum, ultimo cum optimo Spiritu uini digeratur, abstrahaturque fortiter in cineribus, reiteretur labor, sic Sal fiet uolatile. Post quamlibet enim putrefactionem uncia semis Salis ascendit. Illa uini Essentia secundum Paracelsum non debet separari a Sale immixto ac uolatili, ut eo potentius agat in Tartarum interiorem. Ubi enim Alcohol uini fermentatum est cum uirtute Lapidum, tunc habet uim resoluendi Calculum Hominis, quemadmodum Alcohol uini fortificatum cum Tartaro, Auro & Corallis rubedinem extra here perhibetur. 2. Neminem terreat, quod Silicei lapides propter duritiem primo per Salem Petre calcinandi sunt ut eo melius per Acetum radicatum superius memoratum solui possint, quod alioquin non fieret. Puluis contra Calculum singularis. Nam crudi Salis Nitri per Sulphur purificati cum tantillo Croci, Maceris & puluere lapidum Citrinorum in Calculo est Remedium efficacissimum. Hydropicum Alimenta nostra Cibus & Potus tria habent in se Excrementa unum est Aqua, alterum Sulphur, terrium Sal uel Tartarus. Si hoc Sal medium reliquorum duorum ab Astrali Igne cum suo proprio Elementali Igne coniuncto laedatur, tunc fit & generatur ex illa resolutione Salis, Hydrops. Purgans Specificum Hydropicum. ◉ Radicum Hellebori nigri debito tempore collectarum uncias tres. Nb. ut ab Helleboro spuma uenenata in praeparatione Essentiae diligenter separetur. Coloquintid. uncias duas. Extrahatur Essentia cum Spiritu uini, & iterum separetur ab illa Spiritus, ad mellis spissitudinem. Huius ◉ grana quatuor. Mercurii per oleum Sulphuris praecipitati grana duo. ] Misceantur & formentur Pilulae: Exhibentur tribus auroris successiue: Postea sint ad manus flores Sulphuris ter per Uitriolum sublimati, quorum accipe tres partes, & adde extractae Essentiae Croci Martis: Essentia haec ex optime praeparato Croco Martis extrahitur, olei Uitrioli beneficio in digestione, cui bona quantitas aquae communis admixta est, quae tamen iterum fortiter abstrahenda est, ut Puluis extractus per se remaneat. De hoc mixto Puluere, mane, meridie, uesperi exhibe drachmam semis: offeratur in Conserya Rosarum: Sudor oleo Guaiaci rectificato cum aqua Theriacali prouocandus: Utatur cibo sicco conuenienti, potum exiguo, qui sit uinum Absinthites chalybeatum. Dysentericum. Si digestio est bona, & non est separatio, tunc adest Dysenteria. Si est separatio, & nulla est digestio, tunc est Lienteria. Si neque separatio neque digestio, tunc est Diarrhoea. Si adest putrefactio materiae stomachi, tunc est Fluxus uentris cum uariis coloribus. Puluis Dysentericus Eximiae Uirtutis. ◉ Succini Sanguinis Draconis Lapidis Haematit. Corallorum rubeorum Sem. Portulacae Plantaginis Anthorae Rad. Tormentillae Terrae Strigensis ana uncias duas. Balaustiorum unciam i. Nucistae numero quatuor. Cinamomi unciam semis. Croci Martis Talcis calcinati Matris Perlarum calcinat. Ossium microcosmi calcin. ana unciam i. ] Lapides in porphyrio in tenuissimum pollinem conterantur, postea ex omnibus reliquis tenuissime tritis, & inuicem mixtis fiat puluis. Uires, Usus, & Dosis. In omnibus dolorificis alui profluuiis, cuiuscunque originis & diuturnitatis. Dysenteria. Lienteria. Haemorrhagia narium. In muliebribus sanguinis profluuiis quantumuis magnis & contumacibus, etiam in praegnantibus. Sedatur enim ilico in quibusdam, in aliis repetenda eadem Dosis horis aliquot post, longe a pastu, aut die sequenti in aurora, rarissime tertio repetitur, foeminis eo malo quantumuis graui liberatis. Dosis a drachma una ad drachmam i & semis etiam ad duas drachmas, cum unciis tribus uel quatuor liquoris stillatitii Plantaginis. In Dysenteria ab extra sequens Emplastrum regioni Uentris utiliter imponitur. ◉ Theriacae Terrae sigillatae ana, fac Emplastrum, applica tepide. Croci Martis Essentia. ◉ Scoriam ferri coeruleam ( Norimbergae ubi Laminae chalybeae fiunt optima haberi potest ) uitrescentem, reiectam in illis locis, ubi minera ferri funditur, tere in puluerem minutum, pone in uitro, affunde acetum uini destillatum acerrimum, stet in calore mediocri per 14 dies, & tingetur colore rubro, filtra & abstrahe in Balneo, remanet materia rubra, a qua ter uel quater aqua pluuialis abstrahitur, ut sapor aceti euanescat: Potest etiam prius in Tigillo, in arena calida parum calcinari mouendo, ut aceti euanescat aciditas, & postea cum aqua edulcorari, si debite tractetur, sponte sese in cella postea pars in oleum supra marmor resoluit. Haec Croci Essentia in medendo longe efficacior est, quam uulgaris Crocus Martis reuerberatione per se factus, immittendo baculum ferreum uel chalybeum in fornacem uitrariam, uel irrorando laminas chalybeas aceto, & postea easdem in reuerberatorio ad rubedinem saltem ne nigrescat reuerberando. Uires Essentiae seu Croci Martis. 1. Conducit in sistendis mensibus, & fluxionibus intempestiuis. 2. Prodest albae profluuiei muliercularum. 3. Gonorrhoeae. 4. Haemorrhoidibus. 5. Dysenteriae & Diarrhoeae. 6. Urinae incontinentiae. U. Haemorrhagiae internae & externae: si eius a scrupulo i ad drachmam semis cum succo Cidoniorum condensato, seu Conseruae Rosarum drachmis tribus assumatur, aut uulneri sanguinem fundenti, aliquid inspergatur: quamuis Fungi Betulini ramenta ad miraculam Hemorrhagiam externam longe efficacius sistant. 8. In omnibus Iecinoris & Lienis obstructionibus deploratis: sed sumentes prius medicinis attenuantibus & aluum subducentibus purgatos esse oportet. Lienosis datur ex Aqua Asplenii, Adianti, Tamarisci. In Hepatis affectibus, in aqua Intybi, Cichor. Agrimon. exhibetur, tunc sistit sanguinis sputum. 9. In morbis dissolutis, Hydrope & aliis ubi consolidatione opus. 10. Uentriculum corroborat, & nauseam tollit in Conserua Rosarum, uino generoso. Dosis. Dosis a gr. 8. 10. 12. ad 15. In uino rubro. Aqua Plantaginis. Bursae pastoris. Tormentillae In Conserua Symphyti. Uenereum. Confortans Uegetabile e descriptione Paracelsi cum additione. Essentia Satyrionis. Quemadmodum Rhabarbarum parua elixatione amittit uim purgantem: ita etiam Satyrion exiccatione: quamuis enim radix sicca Spiritu uini extrahatur, operatio tamen ex eius usu nulla deprehenditur efficax: & Experientia demonstrat Aquam e uiridi radice destillatam plus operari, quam Puluerem radicis siccae: A radice igitur humore suo adhuc imbuta per separationem eliciatur uirtus, id quod in hanc fit sententiam. ◉ Primo Uere omnium Cynosorchidum specierum radices selectas succulentas & plenas ad placitum, contunde in mortario marmoreo. Nota, alterum e duobus testiculis semper flaccidum, mollem & rugosum abiiciendum, quia uirtute contraria ( quam Paracelsus Saturninam uocat ) Uenerem reprimit & extinguit: adde micam unam atque alteram recentis panis similacei candidissimi, misceantur omnia in mortario lapideo diligenter, & propter lentoris dilutionem affunde sufficientem copiam Spiritus uini Maluiatici, postea in Alembico caeco in digestione lentissima Balnei pone: Panis & Uinum sustentationis praecipua fulcra & procreationis media, singularia, quia sine Cerere & Baccho friget Uenus. Zach. cap. 9. Finito uno atque altero digestionis huius mense, exprime per praelum succum tenacem ( faeces calcina & Salem extrahe candidum, sapore suaui, non urinaceo, ut reliqua uegetabilium Salia ) & colatum iterum in Alembicum caecum per duos menses in digestione repone, tunc flauissimus liquor, ( interdum etiam rubeus ) separat se se in superficiem remanentibus, in fundo faecibus impuris secernendis, quae in forma hypostasis aut sedimenti in imo resident. Sect. 17. Liquor separatus per inclinatione ad usum seruetur, cui addes Salem proprium, & aliquid de Sale Perlarum, guttam etiam unam atque alteram olei Cinnamomi, Maceris & Nucistae, sic gratius & efficacius medicamentum erit. Posset addi Aurum Potabile, si modo uerum, genuinum, ac corrosiuis rebus non inquinatum & corruptum haberi posset. Uires, Usus, & Dosis. Mirabilis omnium fere totius corporis membrorum externorum, utriusque sexus signatura, in hisce uariarum specierum radicibus deprehenditur. Ideo etiam totum hominem confortare non immerito creduntur. Phaedro uocat Radicem, Mumiam rubram, & singularem cum microcosmo discit habere συμπάθιας. Hoc igitur Extractum est unum e summis totius corporis Confortatiuis: In confortanda Uenere est praestantissimum medicamentum, & datur magno iuuamento frigidis & maleficiatis: Senibus item in ualidi femoris, uirilitatem amissam potenter restituit. Dosis a scrupulo i ad scrupulos duos & tres in uino Muscatellino dulci, uel Maluiatico, eundo cubitum: Uel misceatur cum Conserua Rosarum, de qua exhibeatur quantitas auellanae, superbibendo haustum uini Maluiatici uel Muscatellini. Uenenatum. Theriaca De Mumia. Sola Mumia est, quae praesentissimum Remedium adfert, aduersus omnia Uenenorum genera. Primo paretur Tinctura Mumiae in hunc modum: Eligatur Cadauer hominis ruffi, integri, recentis sine macula, uiginti quatuor annorum, suspensi, uel rota contriti, uel hastati, per diem & noctem tempore sereno collectum. Hanc Mumiam, a duobus Luminaribus semel illuminatam ac constellatam, frustulatim uel assulatim conscinde, & asperge puluere Myrrhae, & tantillo saltem Aloes ( alioquin nimium amiarescit ) postea imbibe macerando aliquot dies in Spiritu uini, suspendatur parum ac iterum imbibatur, tandem in aere frusta suspensa siccescant, tunc assimilatur carni fumo durate sine foecore: Et postea Spiritu uini secundum artem, uel Spiritu Sambucino Tinctura rubicundissima extrahatur. Potest etiam oleum oliuarum seorsim cum concisa Mumia sicca ( nam humiditas intolerabilem illum foetorem in digestione causatur ) macerari per mensem, sic tingetur, de hoc tincto oleo oliuarum postea ad libitum Tincturae Mumiae potest addi antequam cum Theriaca misceatur. ◉ ergo Tincturae seu Extracti Mumiae per Spiritum uini, aqua tamen Spiritus denuo abstractus sit, libram semis. Theriacae Andromachi uncias quatuor. Olei oliuarum Mumiati uncias ii. Salis Perlarum & Corallorum ana drach. ii. Terrae sigillatae uncias duas. Moschi drachmam unam. ] Misce & digere circulando per mensem. Uires, Usus, & Dosis. Plurimi morbi hac Theriaca de Mumia perfecte sanantur. 1. In Peste tanta eius uis est, ut si ante infectionem fuerit administrata, nil prorsus incommodaturum sit Uenenum, & qui horis matutinis scrupulo uno utetur, eodem die non inficietur. Infectus utatur drachma semis uel drachma una, in aqua Cardui benedicti uel cum Theriaca. 2. In Apostematibus, Carbunculo, Anthrace, Pleuresi drach. una administratur. Proinde exactis sex horis alteram drachmam exhibe, & qui illam horam attingit ut secundam potiunculam accipiat, de salute certus est. 3. Contra quaeuis Uenena. Dosis a drachma semis ad unam uel duas in summa necessitate: Si quis Uenenum hausit, offertur dicta Dosis in uncia una, uel duabus olei amygdalarum, ut patiens uomat, in lecto medicinae operatio expectetur. Hac ratione pellitur, quicquid est Bestialium seu Mineralium Uenenorum. Ii. Arcanum Theophrasti Ad Quaeuis Ueneni Genera Praestantissimum, cuiusmodi sunt Mercurius sublimatus, Arsenicum, Napellus, Puluis Adamantis, Uirus Aranearum & Bufonum, Phthora, Cerebrum Felis, Menstrua. ◉ recentem Ciconiae sanguinem, quantum in suo corpore continet, destilletur per Balneum Mariae, in uitrea Cucurbita noua: aquam quae promanat serua diligenter, & sanguinem coagulatum loco paululum calidiori exicca, & contere in puluerem. Uentriculum similiter exiccari conuenit, ac crucibulo impositum comburi tantisper, donec in cineres uertatur, e quibus cum proprio sanguinis liquore extrahendum est Sal, id quod diligenter custodiendum, & sanguini puluerisato coniungendum est. Hisce in uitro satis capaci impositis addi debent: [ Succini albi electissimi uncia una. Corallorum rubeorum & Baccarum Uuae uersae ( nigrarum & bene maturarum ) exiccatarum & puluerisatarum Essentiae Mumiae Radicis Anthorae ana uncia semis. Lapidis Bezoartici drach. iii. Theriacae optimae uncia i & semis. ] Haec cum oleo ( quod e nucleis Pini per ualidam expressionem conficitur ) incorporanda & commiscenda sunt omnia simul, ac deinceps tantum olei superaddendum, ut trium digitorum uel quatuor latitudine id ipsum emineat: Deinde orificio uasis diligenter obstructo insolentur, quo enim uetustior compositio haec euaserit, eo melior & fortior. Efficacissimum est medicamentum contra omnia Metallica, Animalia, & Uegetabilia Uenena. Usus & Dosis. Usus istius est, ut in omni Ueneno corporali eiusdem detur uncia semis cum haustu aquae, uini, uel quod melius est lactis tepide: nam decimasexta pars horae non transitura est quin patiens Ueneni sumpti substantiam a se eiiciet, ac liber euasurus est, qui deinde Confortantibus refici ac auxiliari potest. Optime hoc fiet, si in recenti lacte Corallorum rubeorum puluerem quotidie semel sumpserit prius calefacto. Hoc arcano aliqui magnates intoxicati restituti sunt pristinae sanitati, quum prius Essentiis Monocerotis & aquis Theriacalibus ac huiusmodi innumeris mediis frustra usi essent. Iii. Uipera apud Hieroglyphicos non sine causa Salutis symbolum innuebat. Serpentum Praecipue Uiperarum Alcohol Contra Omnia Uenena Remedium est tam θεραπευτικὸν, quam προφυλακτικὸν. Post excoriationem intestina, caput & cauda auferantur ( pinguedo ab intestinis separata seorsim pro singulari Ophthalmico asseruetur ) reliqua caro elota, cum corde & iecore post lentam exiccationem, siue per se, siue in B.m. in Alcohol redigitur, ac in usu medico intus praesumpta, Uenenum ad cutim propellit, tanquam Theamedes Lapis qui ferrum longe a se expellit. Quod si quis huic testimonio & experimento consentire noluerit, non damnet ueritatem, nisi prius quod testatur, aut contrarium assecutus sit. Hoc medicamento magna pecunia a quibusdam empto, cum fiducia utilicet, nec quisquam medicorum eius usu famam unquam periclitabitur. Dosis a drach. semis ad drachm. i. in haustu uini Maluiatici, uel iusculo uini generosi. Efficacia huius medicamenti non pariet illis admirationem, qui sciunt plerunque in Natura apud summum Uenenum, latere etiam Medicinam: Triticum non habetur sine Lolio, nec mel absque aculeo reperittur. Et quia mala maiori bono copulata natura consistunt, ideo multi populi carne Uiperina uescuntur, longitudinem uitae praeseferentes, idque nullo praeeunte horrore, nulloue subsequente periculo. Non ergo sine causa Baldus Angelus in suo libello de admirabili Uiperarum Natura in sequentia uerba erumpit: Illud unum uenit mihi in mentem uehementer admirandum, Serpentis astu in orbem Terrarum mortem intrasse: Illud etiam mirum ex Uiperae serpentis nece, & eius carne ab omnibus grauioribus morbis atque uenenis curari & in pristinum restitui: Sed continuato Uiperinae carnis esu, ab omnibus morbis praeseruari, hoc certe totum omnem admirationem superat & excedit. Tantum beneuole Lector in praesentia sufficiat egisse tam de quibusdam morbis Elementaribus, Materialibus, Internis, qui Naturaliter uidelicet ex Ente Naturae generantur, & ab Obstructione & Tartaro, ortus sui principia ducunt, quam de nonnullis ex Ente Ueneni obortis, quomodo uidelicet illi a Natura debitis & assignatis medicinis confortata curentur. Entiae morborum secundum Paracelsum sunt quinque. De Morbis Astralibus, Spiritualibus, Imaginariis, Uotalibus, Incantamentis, ex Ente Astrorum seu Spiritus prouenientibus, Paracelsus peculiares conscripsit libros, ad quos cupidum remitto lectorem: Diuidit enim morbos in Naturales qui quatuor Entibus comprehenduntur, Naturali scilicet, Astrali, Uenenali, ac Spirituali, & in Flagellum uidelicet Quintum Ens Deale. Ut enim morbi a deprauato cibo & potu, ab Animalibus, Uegetabilibus & Terrae fructibus orti, cum Arcanis herbarum & radicum sanantur, sicuti a Mineralibus & metallis cum horum etiam Arcanis sanantur, siquidem Uegetabilium Arcana respuunt: Hae Syderales & Firmamentales Infectiones ab Adepto medico cognoscuntur & curantur Firmamentaliter: Eodem plane modo, maxima pars morborum uenientium ab Influentia Coelesti, & ab Astrali Impressione Firmamenti Maioris mundi, non cum promiscuis Remediis curari uult, utpote per Arcana herbarum, mineralium, metallorum, sed per Influentiam Astronomicam curatio instituatur cum iis saltem, que Analogiam ad maiorem & minorem mundum habent, in quibus est uera Magnetica uis Firmamenti & Impressio Coelestis resistendi morbis e Firmamento maioris & minoris mundi, sicuti apparet in Persicaria, Solidagine minore, Dracunculo, Symphyto maiore. medicina enim Adepta est Ars, quae cognitionem dat Firmamentales Infectiones cognoscendi & expellendi. Si Supernaturaliter per Incantationem uel Magicam Ascendentium Impressionem morbus uel dolor illatus, ibi priorum trium sanandi conatus irritus, sed secundum Paracelsum Magice & Supernaturaliter procedendum, ac malum eo quo illatum modo uicissim repellendum: alioquin in dictis Simplicibus est attractiuum Influentiale, ac omnia ex ordinatione Diuina, Magice, Astronomice, Magnetice curant, quia medicina est in ipsis & in Homine Magnes: Ut enim Sol & Astra habent potetiam attrahendi humiditatem ab inferioribus: Magnos Hominis Cura Magica, in qua est Coelestis Impressio post herbae contactum herba donec putrefacta sit, attrahit medicinam in ulcus sicque illud sanat. Ita Homo ( sua insita magnetica ui attractiua instar Magnetis Ferri spiritum nutrimenti loco trahentis ) ac Inferiora habent eandem attrahendi a Superioribus, ut uidemus tempore Pestis, & hae attractiones sunt Naturales, non Ueneficia, Incantationes aut Superstitiones. Morborum ergo origo ex suo principio petenda, & tunc curatio instituenda. Insuper uariae sunt morborum Naturae & proprietates, ut Phaedro diligentissime annotauit, dum ait: Quidam morbi Remedia cum Extrinsecus, tum Intrinsecus adhibita patiuntur. Quidam Extrinsecus morbi, & ulcera Intrinseca, Remedia non ferunt: Sunt etiam quidam Intrinseci morbi, qui nulla omnino nec Extrinseca, nec Intrinseca applicata Remedia patiuntur: Sunt porro quidam morbi & Intrinseci & Extrinseci, qui Uerbis tantum, in quibus secundum artem Influentia impressa est, quidam qui Herbis constellatis, quidam qui nec Remediis, nec Herbis constellatis, nec Uerbis adhibitis ut usis curari uolunt, ut quidam uulnus uel ulcus Diapensia uel Alchimilla curare potuit, cultro iuxta ipsius situs terrae infixo, cauendo tamen ne cultro Radix pungatur, alias patiens foret incurabilis: Ita refert quandam uetulam sola Alchimilla ulceri cancroso adhibita uaria Carcinomata curasse: Basilica Sic multa ulcera desperata per curam Characteristicam cum uirtute Firmamentali perfecte curata esse. Nemini haec uidebuntur mira, qui legerit apud Agrippam in constellatis uocabulis, characteribus, lapidibus, & similibus maximas latere Influentias seu uirtutes in actu quae sint miraculi loco: Similiter idem Cornelius asserit esse dictiones, quae pronunciatae, statim exhibeant obedientes creaturas uisibiles & inuisibiles, tam de nostro hoc mundo, quam de aqueo, aereo, subterraneo & olympico. Sed haec magnalia Primis & Antiquis parentibus notissima hoc loco obiter innuisse sufficiat. Externa. Uulnerarium, Ulcerosum, Pustulosum, Mundificans, Mitigans, Consolidans. Balsamum Uulnerarium Efficacissimum Quo omnia uulnera & punctiones membrorum, iuncturarum, neruorum, ictus etiam telo seu globo tormentario facti, tuto sine ullo superueniente symptomate curari possunt. ◉ Florum Hypericonis lib. i. Colligantur flores cum solis ortu Balsamitico tempore, in exaltatione uidelicet circa festum Iohannis ante nouilunium. Florum Cheyri, Uerbasci, Chelidoniae Centaur. minoris, Aristolochiae Prunellae, Chamomillae Consolidae mediae uel maioris ana unciam unam & semis. Foliorum Ros. rub. unciam i semis. Mumiae Transmarinae Myrrhae Thuris ana unciam i & semis. Masticis unciam unam. Storacis liquidae uncias duas. ] Incisis incidendis, & tritis terendis, ponantur in uase, & affundantur mensurae duae boni Spiritus uini, stent in digestione omnia retro fornacem uel ad Solem: Postea effundatur Spiritus uini tinctus, & faeces praelo exprimantur: Tandem addatur huic Spiritui tincto ( nisi uelis maioris efficaciae ergo reiterare macerationem florum ) olei oliuarum recentis, quod supra ramenta pinguia abietina per 8 dies in digestione stetit, libras quinque, Terebinthinae clarae nostratis, & Resinae Lariceae lotae in aqua Hypericonis lib. unam & semis: Iterum per quatuordecim dies omnia digerantur: Ultimo abstrahatur Spiritus uini in Balneo Mariae, tunc Balsamum manebit in fundo Rubeum instar sanguinis. Hyeme praedictarum herbarum semina parabilia trita Balsamo iniiciantur, & ponantur in digestione, & longe potentius operabitur. Ll Uires & Usus. 1. Contra omnis generis uulnera plumaceolum uel flocci molles, qui circa semen Cardui benedicti, uel in Populo arbore crescunt, tepide intingantur, & uulneri prius uino eloto indantur, superposito Emplastro stictico sequenti tamdiu, quoad nec uenae, arteriaeue, nec nerui & uincula media aut alia id genus appareant. 2. In omnibus Tumoribus, Inflammationibus, contractis & contusis membris, rupturis ossium. 3. Contra morsus canum, non neglectis aliis Remediis, si morsus sint uenenati. Balsamum est ad uulnera & punctiones sanandas efficacissimum. Emplastrum Sticticum. In cuiusque salutaris Emplastri stictici compositione, secundum Paracelsum, quatuor diuersorum generum ingredientia consideranda ueniunt. 1. Sanatio, quae fit ratione Cerae & Colophoniae. 2. Accidentia, quae tolluntur & impediuntur beneficio gummatum scilicet Opopon. Galb. Sapag. Bdell. Ammon. Eleni. 3. Putredo ( quodlibet enim uulnus etiam sine accidenti putredini est obnoxium, generat uermes & carnis malae excrescentiam ) quae tollitur & praecauetur ope magnorum consolidatiuorum, Mastiche scilicet, Myrrha & similibus. 4. Ut praeseruet a mucore, scabie, aridura, contractura, synouia, & similibus accidentibus, quod fit per mineralia scil. Lithargyrum, Minium, Antimonium, Cerussam, Marcasitam, Calaminarem, & similia. Uulnerum ulcerumque telo inflictorum sticticum Emplastrum praestantissimum. 1. ◉ Minii Calaminaris ana lib. semis. Lithargyrii auri & argenti ana uncias tres. Olei Lini Oliuarum ana lib. i. & semis. Laurini lib. dimidiam. Cerae Colophoniae ana lib. i. Uernicis Terebinth. ana lib. semis. ] 2. ◉ Opopanacis Galbani Serapini Ammoniaci Bdellii ana uncias tres. Carabe citrini Olibani Myrrhae Alexandrinae Aloe epat. Utriusque Aristolochiae longae & rotunde ana unciam i. Ll 2 Mumiae Transmarinae Magnetis Haematit. ana unciam i & semis. Corallorum alborum & rube orum Matris Perlarum Sanguinis Draconis Terrae medicatae Strigensis Uitrioli albi ana unciam i. Florum Antimonii drach. ii. Croci Martis tantundem. Camphorae unciam i. ] Modum parandi talem seruaui: 1. Gummata quinque in aceto macerata & cocta exprimantur per linteum crassum bis repetendo cocturam. ( Dosis gummatum potest augeri propter faeces ab expressione remanentes & abiiciendas ) postea super lentum calorem in munda sartagine usque ad consistentiam mediocrem inspissentur. 2. Oleum Lini & oliuarum imponatur alteri sartagini & addatur Lithargyrium Auri & Argenti, coquantur agitando, donec oleum coloretur, postea addatur Calaminaris, & paulo post Minium, omnia illa agitando fere per duas horas coquantur simul ad sufficientiam, cuius Proba est, si supra unguem gutta concrescat & condensetur, nec amplius diffluat. 3. Tandem etiam addatur circa finem Uernix, oleum Laurinum, Cera, Colophonia: omnibus bene inuicem mistis & liquefactis & ab igne sepositis, postea da operam, ut sartago cum gummatibus paulatim calefiat, & successiue affunde liquorem e secunda sartagine gummatibus diligentissima agitatione incorporando, supra lentissimum calorem ( caue ne bulliat, alioquin gummata in grumos coeunt, & oleo difficulter miscentur ) postea agitando addantur pulueres & diligenter per horam omnia agitentur: Ultimo Camphora resoluta in oleo Iuniperino addatur: si forte nimis durum esset, addatur adhuc aliquid Cerae & Colophoniae. Proba iustae decoctionis haec est: Bacillo intincto guttulas aliquot in aquam stillare sinito, si digitis adhaeserit materia mollis, coquatur diutius donec durescat: Tum demum ab igne deponitur, & in magnam peluim aqua plenam effundatur, ac manibus ( oleo Camomaelino, Rosarum, Iuniperino, Lumbricorum, Hypericonis ana q. s. mixto ) perunctis pinsere, ac instar malagmatis subigere conuenit, horis tribus uel quatuor, seruetur ad usum efformatis inde prius magdaleonibus alutae includendis. Uires huius Emplastri sunt innumerae: sub Lunari globo non reperitur efficacius. 1. Contra in ueterata ulcera, nec non recentia uulnera & ictus, ubicunque sunt in corpore, etiam in capite. 2. Siccat & mundificat uulnera, carnem bonam producit, consolidat, ac sanat una septimanam efficacius, quam aliud mense integro. 3. Putrescere non sinit bonum, insuper corruptionem, malaeque carnis excrescentiam impedit. 4. Neruis truncatis aut contusis optimum est Remedium. 5. Ferrum, lignum, plumbum, & alia quaeque de uulneribus extrahit, superpositum eis tantum. 6. Uenenosorum animalium curat morsus ictusque: attrahit enim Uenenum. 7. Maturescere facit apostemata cuncta superpositione sola. 8. Contra Cancrum, Fistulam, Scrofulas, Ignem Persicum est Remedium excellens. 9. Mitigat omnes dolores, cuiuscunque uulneris aut ictus. 10. Contra Rupturam. 11. Ubi caput inflatum est, radantur capilli & imponatur Emplastrum. 12. Dolores Dorsi impositione tollit. 13. Ficus cutis extra & intra sanat imponendo. Uires suas seruat integras, annos quinquaginta, quo tempore aeque efficax est ac recens compositum. Lapis Medicamentosus Efficax. ◉ Uitrioli uiridis lib. i. albi lib. semis. Aluminis lib. i. & semis. Anatron Salis communis ana uncias tres. Salis Tartari Salis Absinthii Artemisiae Cichor. Persicariae Plantaginis ana unciam semis. ] Ponantur in olla noua uitreata, affunde modicum aceti Rosacei, coque igne carbonum lento, saepius agitando: ubi incipit spissescere, adde Cerussae Uenetae lib. semis, Boli Armeni uncias quatuor: Diligenter misceantur omnia, donec ui ignis mediocris in lapidis duritiem massa concreuerit, qui postea sracta olla eximendus, & ad suos usus reseruandus. Si gummata, Myrrham uidelicet & Thus, addere uoles, instituatur coctio lenta, ne comburantur, & uis illarum in igne euanescat. Uires & Usus. Uirtutes eius fere sunt innumerabiles. 1. In partibus corporis exterioribus omnia ulcera subito tollit, lauentur mane & sero, & linteolum madidum super imponatur. 2. Omnes defluxiones tollit, mundificat, & confortat partem affectam. 3. Desiccat uulnera & uetera ulcera Aphrodisia, si linteum imbutum superimponatur. 4. Dentes confirmat, & gingiuas a putredine conseruat. 5. Oculorum lachrymas restinguit, rubedinem & oculorum dolores tollit, & caliginem si pluma madefacta anguli oculorum externi irrorentur. Si in Ophthalmia utimur, potest solui in aqua Rosarum uel Euphrasiae uel Uerbenae: Uerbena in Iunio & Iulio ante Solis ortum colligatur, & cum uino per mensem prius digesta postea destilletur. 6. Ignem sacrum tollit, Erysipelas, linteum madidum superimpositum, ubi siccum fuerit iterum madefiat, spatio uiginti quatuor horarum abibit, & si sint foramina eluantur hac aqua. 7. Scabiem manuum & corporis illa sanabis si lauetur uesperi. 8. Contra Serpigines, sed tunc Aqua non nimium sit diluta, ut potentius agere possit: sic etiam contra Tineam. 9. Adhibetur felicissime ad Cancrum mammillarum iam apertum: item ad Cancrum oris aut quamcunque affectionem gingiuarum, Noli me tangere, aut alia oris uitia: ulcera gutturis, Scorbutum collutione sanat, expuendo postea, uel penicillo intincto abluantur. 10. Mortificat pulcherrime, & mundificat quamcunque plagam antiquam, sine ulla patientis molestia. 11. Obi sunt uesicae albae & pustulae in pedibus, eluantur apertae hac aqua. 12. Linteolum hac madidum, apostemati impositum, medetur illi. 13. Ad omnis generis ambusta, linteolum madidum imponatur. 14. Ani ficus utriusque sexus sanantur, si linteamina madefacta applicentur. Utendi modus. Uncia una liquescat in lib. i. aquae pluuialis uel fluuiatilis, non fontanae dissoluta, post filtrationem, & faecum abiectionem, aqua clara utimur. Sal, Butyrum, Saccharum Seu Mel Saturni. Minium uel Cerussa, Creta non adulterata, aceto uini destillato humectetur, misceatur & exiccetur. Trite materiae affunde acetum destillatum, ad supereminentiam trium uel quatuor digitorum, stet in calido loco ( non in hypocausto in quo habitent homines, fumus enim huius aceti infusi supra Saturnum nociuus est ) per duos dies uel in cineribus in digestione quater quotidie agitando, & acetum in colorem flauum ac saporem dulcem mutabitur ( uasa sint uitrea, nam terrea perfluunt ) effunde, & reitera laborem affundendo nouum acetum donec non amplius coloretur & dulcescat: Abstrahe acetum in Balneo, & manebit in fundo gummi, cui affundes aquam pluuialem destillatam, ut denuo soluatur, & faeces residuae aceti ad fundum cadant, perge recentem aquam affundere cineri, donec nil amplius extrahat: aquam filtratam euapora, habebis Sal quod in cella humida in oleum resoluitur. Sal prima uice paratum potest parum saltem calcinari, ne meliores spiritus auolent, & in marmore teri: acetum destillatum iterum affunditur, ut uicissim soluatur in cineribus calidis per tres uel quatuor dies mouendo saepius, clarum filtratum effunditur ac euaporatur faecibus abiectis: Si hoc aliquoties reiteretur, Sal erit pulcherrimum & crystallinum, quod ultimo in aqua Fontana soluitur & euaporatur, uel per se in cella in oleum liquescit. Uires & Usus. Hoc Saccharum Saturni omnes Mercurios sublimatos ac corrosiuos dulces & innoxios facit: ideoque in ulceribus corrosiuis, quae a Sale proueniunt, praestans est medicamentum: Sicuti etiam in Uegetabilibus Saccharum uulgare acrimoniam & amaritudinem rerum temperat ac corrigit: ita Mineralium & Mercurii & Arsenici tam in magno quam paruo mundo hoc Saturni Saccharum mitigat ac emendat. 2. Contra putredinem oris praestantissimum est medicamentum. 3. In ulceribus malignis, corrodentibus, cancrosis, & similibus Saturninis, Lupo. 4. Contra Impetigines. 5. Purgat & mundificat, ulcera uetera, apostemata, uulnera uix dici potest, quam his sit singulare Remedium. 6. Paracelsi singulare Arcanum, contra omnis generis ambusta, Inflammationes, Tumores, Ignem Persicum, si misceatur cum aqua Plantaginis uel Solani & linteolis madidis tepide applicetur: Ita pannus coeruleus intinctus Igni Persico adhibetur. 7. Contra pustulas faciei rubeas. 8. Tumores tollit confestim, si cum oleo oliuarum & Chamaemel. aqua Rosarum admixta applicetur. 9. In Inflammationibus & rubedine oculorum optimum in aqua Euphrasiae & Rosarum. 10. Cum oleo Terebinthinae mixtum curat omnia ulcera, uulnera & membra contracta inunctione continuata. 11. Contra Cancrum, Fistulas. 12. Usus praestantissimus in ulceribus mammillarum. 13. Omnem Tumorem Inflammationem & dolores membrorum illius usu externo tolluntur. 14. In Colica aliquot guttae olei intra corpus dantur in uino albo. 15. In magnis Inflammationibus internis tria grana in aqua Rosarum & Plantaginis offeruntur: Potest etiam affundi Spiritus uini, ut extrahat subtile, & hic essentificatus Spiritus loco Salis potest offerri: Saturnus est Naturae Frigidae, ideo omnibus Inflammationibus contrariatur. 16. In Quartana, & Lienis affectionibus: item punctura circa umbilicum. 17. Potest misceri Emplastris, Linimentis, uel per se resolui in oleo, uel in aqua appropriata applicari. 18. Sua frigiditate hoc Sal Saturni intra corpus sumptum libidinem Ueneream reprimit: Qui in coelibatu uiuere constituerunt, & illo uti uolent, consultius facient, si regionem saltem externam admixto aliquo oleo inungant. Ex hoc Saccharo destillatione artificiosa Spiritus elicitur inflammabilis, quo multi suo tamen proprio Sale fortificato conati sunt Auri Calcem diligenter beneficio Aquae Regis praeparatam facere potabilem. Fides sit penes cuiusque Experientiam. Mm 2 Sperniolae Compositum. In Martio destilletur Sperma Ranarum per se in Balneo triduum ante Nouilunium collectum: sic enim non foetet. Habita hac Aqua, ◉ Myrrhae selectae Thuris ana uncias duas. Croci triti unciam semis. Camphorae drachmas tres. ] Tere omnia & misce: Hunc puluerem in uitro Aqua Sperniolae destillata uigesies uel trigesies imbibere conuenit, ita tamen ut semper prius sponte exiccetur, postea ad usus suos seruandus est. Intra corpus datur quantitas auellanae semis in aqua plantaginis in Haemorrhagia interna, ubi omnia sunt irrita. Usus & Uires. 1. Sua frigiditate sanguinem coagulat: nam ad sistendam Haemorrhagiam internam e naribus & gutture, ubi omnia desperata sunt, tria uel quatuor grana intra corpus in aqua Bursae Pastoris tuto exhibentur. 2. Si resoluatur cum aceto & Erysipelati seu doloribus Podagricis calidis exterius applicetur, plurimum confert. 3. Haemorrhagiam uulnerum externam impositione sistit. 4. Si Panaritio per duas imponatur horas, necat illum, uel imponatur digitale e corio multoties prius intus madefacto & exiccato. 5. Mortificat etiam Cancrum, sed efficacius sola aqua Sperniolae. 6. In profluuio muliebri contumacissimo, duo uel tria grana intra corpus in aqua Artemisiae offerantur. 7. In aqua Sperniolae per se destillata, si tantillum aluminis soluatur, doloribus Podagricis linteis madefactis commode & cum successu applicatur. Cosmeticum Contra Faciei Maculas. ◉ Mercurii optime purificati, a quo omnis nigredo diligenter sit ablutione ablata, libram semis, misce postea in paropside terrea non deuitreata cum Mercurii sublimati puluerisati ana, ponantur omnia in Alembico angusti orificii, superfuso aceto destillato, ad eminentiam 3 uel 4 digitorum, stent per dies 3 uel quatuor, aliquoties in die mouendo, tunc album puluerem extrahit, aufer per inclinationem acetum subalbidum: puluerem album sponte ex aceto fundum petentem, per aliquot dierum moram abiecto aceto serua: Reiteretur saepissime hic labor, donec illius pulueris albi copiam habeas, quem per se sicca, & ad suos usus repone: Non est corrosiuus, ideo nisi uelis, ablutione non eget ulla. Usus. Externe saltem adhibetur illiniendo sputo proprio uel aqua Fabarum, contra omnes faciei maculas: item Serpiginem: insuper magnum medicamentum Incarnatiuum est: In applicatione caue ne oculos uel dentes attingat. Unguentum Sympatheticum Seu Stellatum Paracelsi. ◉ Adipis Uerris aprugni Ursini ana lotones octo. Quo seniora animalia, eo melior adeps. ] Utriusque animalis adeps prius in uino rubro per dimidiam horam lento igne bulliat, postea effunditur super aquam frigidam & cochleari colligitur pinguedo innatans, quicquid fundum petit, abiiciatur. Postea ◉ Lumbricorum ex uino uel aqua lotorum sextarios duos, torrefiant in olla tecta in fornace pistoris, cauendum tamen ne adurantur, postea terantur in puluerem. ◉ huius pulueris Cerebri Aprugni siccati Sandali rubri odoriferi Mumiae Haematit. ana unciam unam. ] Demum accipe Usneae e Cranio Hominis uiolenta morte perempti, abrasae, Luna crescente, & in bona domo existente, Ueneris si fieri possit, non Martis aut Saturni, ad pondus duarum auellanarum circiter: Ex omnibus tritis & inuicem mixtis cum adipe secundum artem Unguentum fiat, in uitro clauso, uel pixide diligenter ad suos usus reseruandum. Si forte lapsu temporis Unguentum exiccaretur, dicto adipe uel melle uirgineo humectari & emolliri de nouo poterit. Paretur Unguentum Solem Libra existente. Usus & Uires Unguenti huius Sympathetici. Per Ueneficia non perficitur haec cura, ut imperiti fatur opinantur, sed per medicamenti huius uim Magneticam attractiuam a syderibus causatam, quae mediante aere uulneri adducitur, & coniungitur, ut spiritualis operatio in effectum deducatur. Fit inquam propter coniunctionem Astralem & Elementalem: Est enim Calor Solis concordat se cum Terra, ita Persicaria cum morbo: abeunte Sole abit Calor, ita hic etiam. Tria ergo sunt, quae causantur per hoc Unguentum tam mirabilem effectum. 1. Sympathia Naturae. 2. Influentia corporum Coelestium suas operationes per Elementa perficiens. 3. Balsamum, quod sanandi uirtute praeditum cuilibet Homini naturaliter inditum est. Hoc Unguento sanantur omnia uulnera, quocunque telo, ictu, iactu, cuicunque etiam sexui inflicta ( ita tamen ut nec nerui, arteriae, nec unum e tribus principalioribus membris laesum sit ) modo telum haberi possit, etiamsi patiens multis milliaribus a nobis absit. Et quia est conglutinantis, suppurantis & renouantis Naturae, non permittit, si debito modo applicetur, ullum noxium symptoma superuenire. 1. Obseruationes. Ungatur telum, quo Homo uulneratus est, singulis diebus semel, si necessitas urgeat, & uulnus sit ingens: alioquin secundo uel tertio die inunxisse sufficit, seruetur in mundo linteolo & loco tepido non nimis calido, ne damnum inferatur patienti: Cauendum etiam ne puluis desuper telum cadat, nec uentus afflet in loco frigido, alioquin patiens ad insaniam redigeretur. 2. Antequam telum ungas, considera, an punctim uulnus factum sit, quod si est, ungatur defensorium illud superius ( & non inferius ) descendendo, alioquin nocumentum adferretur aegrotanti. 3. Si uero non possis cognoscere, quam profunde, uel quo modo defensorium in carnem introiuerit, poteris illud totum perungere, alioquin sufficit locum teli, quo aliquis laesus, inunxisse. 4. Non est necesse consuere uulnus, more barbitonsorum, sed saltem linteolo mundo quotidie circumligare, in patientis urina prius madefacto. 5. Quo die quis inungat telum, abstineat a Uenere. 6. Ante inunctionem teli, uulnerato etiam sistatur citissime sanguis. 7. In fracturis & ruptura ossium aliquid pulueris Symphyti maioris poteris addere unguento, uel de radicibus Hellebori nigri. Habito telo, quo quis laesus, & cupias scire, utrum patiens sit moriturus uel superuicturus, sic experiere: Si illi telo supra carbones calefacto in tantum, quod possis manum desuper tenere, subtilissimum puluerem e Sandalo rubro & Hematit. asperseris, si sudat guttas sanguinis, moritur patiens, sin minus, euadet. Si uero scire uolumus, utrum patiens se recte gubernet in potu & aliis requisitis. Hoc cognoscitur, quando in defensorio maculae sanguinis apparent, sin minus, tum bene se gerit. Notandum insuper I. Non habitis armis seu telo, nihilominus quamlibet cutis aperturam & laesionem uiolentam, per quam sanguis egreditur, hoc Unguento sanari posse, ita ut lignellum salicinetum in apertura cruenta madefiat, & postquam sanguis adhaerens siccatus est ( non ad Solis uel Ignis calorem ) sed sponte & per se, demum infigatur supradicto Unguento in pixide asseruato, intus relinquendo. Ii. Si uulnus forte magnum & profundum esset, singulis auroris mundificari potest & recenti linteolo ligari, sine omni asio usu extraneorum oleorum, unguentorum & similium: tunc sanatur hoc uulnus quocunque modo inflictum per se, & sufficit lignellum semel tantum in apertura seu uulnere cruento prius madefactum, unguento pixidis infixum manere, usque ad sanationem plenariam. Iii. Attamen quoties uulnus aliquod nouum sanandum est, requiritur semper recens lignellum. Iu. Si uero uulnus nollet sanguinem emittere, tamdiu lignello scarificandum, donec sanguis effluat: Sic etiam in don lore dentium sanando, dens dolens tam diu scarificetur scalpello, donec sanguinem emittat, scalpellum post exiccationem sanguinis ungatur hoc unguento, sic confestim sedatur dolor. Si equus sit clauo transfixus in pede, extrahatur prius clauus & inungatur, & cito curabitur pes equi, sine suppuratione. Eodem modo possunt omnia animalia carnem & ossa habentia curari. Exo. 15. sect. 26. Summus Medicus, cuius Uerbo Medicina ab ipso creata demum est efficax, det ad horum legitimum usum, suam Gratiam & Benedictionem, omnibus rite & pie utentibus: Sap. cap. 16. sect. 12. Ipsi soli Altissimo sint laudes & gratiae perennes ac perpetuae, Amen. Epilogus. Desinant nunc in posterum superciliosi Thrasones Academici, Chymicorum Medicamentorum conuitiatores, qui minis, uiolentisque obiurgationibus, pro maiestate sua decernentes, Auorum nostrorum Fidelem Ueritatem, & Diuinam Scientiam hactenus stulte irriserunt, condemnarunt, & mille ludibriis affecerunt: Desinant inquam Hermetis discipulis, Infamiae, Inuidiae, Inscitiae & Fraudis notas inurere, ac deinceps oculares demonstrationes, manifestosque operationum postulare modos: inusitata item & noua sua addiscendi ratione, imperiose a Carbonariis quos ita uocant medicis Spagyrica exigere Secreta, quae Diuina Uirtute inspirante, Reipub. pleno horreo hac uice communicaui candide: Interim hoc Unicum ab omnis Falsi & Iniusti Uindice acerrimo summis contendens precibus, ut omnibus, qui cum ardenti Inuocatione auxilii Omnipotentis Dei, grato animo his rite praeparatis ad Creatoris Laudem & Gloriani, Proximi egeni commodum, syncerum ac debitum Arti Chymicae immerito proclamate Honorem utentur, eaque post Dei Liberalitatem Spagyricae Reipub. accepta referent, Gratiam iisdem & omnem Benedictionem in medendo praestet ac elargiatur. Derisoribus autem indignis, & illis, qui simulato contemptu hisce Dei Donis clanculum utentur, ( sicuti hactenus multos Galenicos maleferiatos, ex aliorum laboribus sibi tecte laudem & aestimationem uenantes, fecisse manifestum est ) & interea malitiosa perfidia benefactores Spagyros seu uerbo seu scripto infectari non cessabunt, omnia eueniant contraria. Id ut firmum ac ratum sit, faxit illa Sacrosancta Triunitas, que mihi uoluntatem habilitatemque dedit hos labores Chymicos, & haec grana Spagyrica e paleis eruta, non sine maximis studis penitissime saepissimeque examinata, perpetuae posteritatis memoriae consecrare, & dicat totus Senatus Populusque Spagyricus mecum ex intimo corde Amen. Uiue, Uale Lector, siquid scis rectius illis, Candidus imperti: si non, his utere gratus. Praeparationum Chymicarum, Ut Ordine In Basilica Chymica Illae habentur. Sanationes Omnium morborum duplices. Pag. 111. Uniuersalis altera ib. Abluens 121 Turpetum Minerale 122 Mercurius praecipitatus 124 Flores Butyri Antimonii 130 Flores Antimonii correcti 132 Electuarium Antimonii 134 Panchymagogon 137 Scammonii uera praeparatio 140 Optima Scammonii praeparatio 141 Specificum purgans Paracelsi 143 Salia Herbarum 146 Iu. altera. Particularis. 112 Uia Particulari Morbos expelli bifariam. 113 Primo, per uniuersalia emunctoria ib. I. Uniuersale Digestiuum seu Maturatiuum Diureticum 148 Sal Succini 149 Spiritus Salis ib Spiritus Salis Nitri 153 U. Diaphoreticum 154 Antimonium Diaphoreticum 155 Spiritus Tartari 157 Ui. 114. Tartarus. Uitriolatus. 115 Ii. Uomitiuum 118 Gilla Theophrasti seu Sal. Uitrioli 119 Uitriolum album Uomitiuum ib. Iiii. Catharticum, Resolutiuum, Mundificatiuum; Confortatiuum 161 Sal Perlarum 162 Sal Corallorum 164 Liquores gemmarum & filicum 166 Acetum radicatum 167 Oleum Cinamomi 168 Elixir proprietatis Paracelsi 170 Balsama confortantia beneficio cerae inspissata 172 Uii. Anodynum; Mitigatiuum, Somniferum, Sedans, 173 Laudanum Paracelsi laudatissimum ib. Electuarium Laudani 176 Uiii. Odoriferum 180 Secundo, per media specifica 113 Medicamentum Specificum omnium septem membrorum principalium Podagricum 243 Balsamum Podagricum I 244 Ii 245 Unguentum Anodynum ibid. 184 Nephriticum 246 Sal contra calculum 247 Specificum Capitale 186 Uitrioli Spiritus ibid. Hydropicum 249 purgans specificum Hydropicum 250 Dysentericum 25i Epilepticum Medicamentum 188 Apoplecticum 189 Aqua uitae Apoplectica eximia ibid. Puluis Dysentericus eximie uirtutis ibid. Croci Martis essentia 252 Oleum Succini 190 Sal Succini 191 Balsamum Apoplecticum 194 Uenereum 254 Essentia Satyrionis 255 Ophthalmicum 195 Odontalgicum 198 Uenenatum 257 Oleum Anodynum ibid. Theriaca de Mumia ibid. Aqua eiusdem efficaciae ibid. Pectorale 199 Lac Sulphuris ibid. Arcanum Theophrasti ad quaeuis uenena praestantissimum 259 Serpentum praecipue uiperarum Alcohol Cordiale 201 260. Aurum potabile 211 Stomachicum 218 Oleum Uitrioli Ueneris & Martis ibid. Uterinum 223 Conclusio de morbis internis, & quaedam de morbis Astralib. 261, 262, 263 Externa Uulnerarum, Ulcerosum, Pustulosum, mundificans, mitigans, consolidans Elixir Uterinum ibid. 264 Balsamum uulnerarium efficaciss. ib. Puluis e callis equarum 224 Extractum Splenis bouis ibid. Sal Iouis 225 Emplastrum sticticum 266 Lapis medicamentosus efficax 270 Sal, Butyrum, Saccharum seu Mel Aqua singularis in qua offertur Sal praedictum 226 Saturni 273 Sperniola 276 Febrile 226 Puluis 227 Potio ibid. Cosmeticum contra faciei maculas 277 Unguentum Sympatheticum seu Stellatum Paracelsi 278 Pestilentiale 228 Elixir Pestilentiale ibid. Epilogus 282 Addita sunt singulis medicamentis suae uires, usus, dosis, modus exhibendi, cautiones & obseruationes: Flores Sulphuris 229 Aqua Theriacalis 235 Zenexton Paracelsi 237 Zenexton pro ditioribus magnatibus ut latius in sequenti indice suis locis sigillatim exponitur. 240 Aee C l ¬. Hxma ni. bre. Aescc Crollii Tractatus De Signaturis Internis Rerum, Seu De Uera Et Uiua Anatomia Maioris Et Ad Illustriss. Principem Ac Dn. Dn. Petrum Wok Ursinum, Dominum A Rosenberg, Inclytae & Antiquissimae Domus Rosenbergicae Seniorem & ultimum, primariumque Boemorum Dynasten, Bonorum studiorum omnium Maecenatem Excellentissimum. Cogitanti mihi, Illustrissime Princeps, Domine Clementissime, qui munifica & Alexandrina liberalitate me Tuae Celsitud. perpetuo debendae gratiae reum effecisti, qua Ingenii industria, quo ue Uenerationis pignore Celsitud. Tuae, iuxta de uotissimi animi mei obseruantiam, aliquem saltem gratitudinis conatum in praestitae suae erga me beneficentiae Testimonium deolararem: Animus erat munere aliquo pulchro es magno Celsit. Tuam ( pulcherrimis maximisque dignissimam ) adornare: Ast Aurea Argentea ue gemmis & margaritis radiantia ( quae ex * * Dei beneplacito abunde C. T. possidet ) mihi & meae conditionis hominibus a fortuna denegata sunt. Munus igitur offero aliud, Botanologicum, Hortum ut delicet pulcherrimis Simplicibus instructum, conscriptum & exornatum, miram ex Innata Signatura cum corporis nostri membris Harmonicam Correspondentiam iucundissimo spectaculo exhibentem & repraesentantem. Cum enim inter omnia Bona, a Deo Opt. Max egentibus mortalibus erogata, ipsius Orphei, Platonis, & omnium Antiquorum testimonio uix ullum sit Medicina praeclarius, Ars omnium, quas Humana eruit solertia, saluberrima, Antiquitate, Nobilitate, & Diuinitate ceteras antecellens: quo nomine etiam Ueteres non sine causa in conuiuiis suis solemnibus decantare solebant: O Sanitas, tu maximum Hominibus Bonum. Item: Οὐδὲν ὄφελός ἐστιν, οὔτε χρημάτων, οὔτε σώματος, οὔτε τῶν ἄλλων οὐδενὸς ἄτερ τὴς ὑγιείης. Propter hanc Artis Medicae dignitatem ac utilitatem, quam Humano generi praestat, illi de Rebus mortalium bene merentur, qui in hac augenda es illustranda omnes ingenii sui neruos intendunt, nec sumptibus quoad fieri potest, nec laboribus parcendo: siquidem nil praestantius, nihilque Homini laudabilius esse possit, quam de hominum genere quoquomodo bene mereri, eamque cognitionem, quam a Natura habemus, nostra quoque opera arctius astringere: Id ego diligenter perpendens omni conatu ab ineunte aetate illuc respexi, ut pro mea, ad omnes liberales artes & praeclara studia, ita quoque ad utilissimam Stirpium cognitionem, aliarumque rerum Naturalium peculiari quadam inclinatione ac propensione ipse quoque in communem uitae usum, studiis & laboribus iuuandae Reipub. propagandaeque Ueritatis ergo aliquid adferrem, de eaque bene meritus existimarer. Tanta siquidem mihi semper fuit iuuandae in uniuersum Reipub. Medicae promptitudo, ut pro mea Tenuitate nec sumptibus, nec uigiliis, nec laboribus pepercerim unquam. Herbaria haec medicina, de qua hic tracto, Illustrissime Princeps, a Chirone inuenta, semper in magno pretio fuit habita, es magnatum studio es industria exculta: Imo Caesarum Romanorum & o Regum Priscorum, in Plantarum inquisitione, in Re inquam Herbaria colenda atque illustranda, mirum fuit studium: quorundam ex illorum numero fama adhuc uiret, & uirebit, quandiu herbae ab illis denominatae uirescent. Neque ob id solum huic studio tantum laudis, admirationis & gloriae debetur, quod eius cognitio iucunda & delectabilis sit, sed etiam quia ut ilis admodum, & uitae Humanae omnino necessa * * ria existit. Si igitur a publicis negotiis Celsit. T. quandoque licebit respirare, huic studio & contemplationi incumbat, in illo se per Sapientiae Creatoris admirabilis recordationem oblectet, & manifesta in occultis Naturae Uestigia Diuinitus impressa intueatur, quia Praesentemque refert quaelibet Herba Deum. Scio Cels. Tuam e Naturalis Philosophiae Lectione plurimum uoluptatis capere solere, neque in grauissimis suis & continuis pro gloria Dei es salute Patriae curis & negotiis, in quibus dies & noctes uersatur, praetermittere, quin succisiuis quibusdam horis uariis Scientiarum studiis uacet. Talis igitur cum ab omnibus praedicetur Cels. Tua, audacter ad eam cum dedicatione huius libri profectus sum, eoque maxime quod Nobilissimus & Egregius uir Theobaldus Hock a Zwaybruck, Illustriss. Celsitudinis Tuae Consiliarius intimus ac dignissimus: insuper Clarissimi & Eruditione praestantes uiri Mathias Timinus ab Ottenfelt & Hermannus Bulderus, qui Tuae Celsitudini a Consiliis medicis praesto sunt, quique Cels. Tuam omnes fidelissime colunt, saepissime eiusdem Prudentiam, Humanitatem, Liberalitatem tanto Heroico Principe dignam passimque notam, mirifice es iure optimo apud me commendarint. Operae pretium igitur me facturum existima ui, si has Signaturarum Correspondentias, ueluti collectas naufragii Tabulas, postposit a lectoris inquirendi molestia in unum corpus contractas, ac dilucida breuitate, concinno ordine, serie iusta, in unum comprehensas Nomini Tuo nulli obliuioni obnoxio, hac publicatione dicarem, Laudatissime Princeps, non solum ob praedictas Eximias & Heroicas animi dotes, insignem uidelicet Pietatem, eximiam Prudentiam, singularem Eruditionem, incredibilem Humanitatem, uerum et iam quod Cels. Tua de literis & o literarum Professorib. optime merita, nullum de Musarum coetu excludere, nec tristem ulla ex parte cum Augusto dimittere, sed in aurib. & oculis Traiani illius optimi Exemplo libenter ferre, & facilem, quod in Pompeio laudat Cicero, se praebere, cum perenni & nunquam interitura Nominis sui Existimatione soleat, sicuti sequens Eruditissima Epistola manu propria Cels. Tuae ad me exarata fidem et iam locupletissimam Innatae suae Benignitatis, ad perpetuam Rei memoriam facit. Igitur Cels. Tuam submisse peto, ut hasce lucubrationes meas ac conatus mei primitias ( studii & submissae obseruantiae monumentum sempiternum ) sub Honoratissimo Cels. Tuae Nominis splendore & patrocinio tectas in publicum prodire patiatur, easque benigno uultu, & liberali manu suscipiat, & me suae benignitatis fauore, sicuti hucusque clementissime fecit, in posterum quoque complecti, sibique commendatum habere non dedignetur. Is qui corda Principum moderatur, qui gubernationes felices solus efficere potest, qui Sapientiam, per quam Principes regunt, largitur Deus Opt. Max. Celsitudinem Tuam saluam es incolumem in omni felicissima prosperitate quam diutissime sospitet: Peculiari namque Numinis fauore, dum Celsitudo Tua, in hac sua Ueneranda Canitie omnes Europae Principes longaeuitate antecedit, nilominus eiusmodi senectus ita adhuc conspicitur uiridis, ut cum alioquin secundum Naturae cursum ingra uescente aetate uires animi es corporis labefactari ac diminui soleant, apud Eandem indies miraculi instar reiuuenescere Ingenii acumen, & augeri deprehendatur: Rosenbergica Ursinorum familia genus suum refert ad Principes Ursinos Romanos, qui ipsi a Dominis Ascaniae & Ballensted ad Harcyniam ( qui Beer & Beringer cognominabantur ) originem ducunt. Quemadmodum autem Antiquissimus ille Inclytae Domus Rosenbergicae Ramus, a primo originis suae Trunco Uetustissima uidelicet ac Laudatissima Anhaltinorum & Ascaniorum Prosapia exortus & prognatus, suis Heroicis Uirtutibus & factis in comitatu Imperatorum & Regum emergere & florere per tot saecula perseuerauit: Ita etiam a Deo Omnipotente summis precibus contendo, cum in Celsitudine Tua nunc postremus dicti Rami surculus ( siquidam in hoc sublunari globo, ubi omnia mutabilitati obnoxia, nulla constans perennitas ) fato desinere & finire incipiat ineuitabili, ut nilominus illa Aba uita & Heroica implantata uirtus in Cels. Tuae Filiis, seris Nepotibus & Abnepotibus, Dei benedictione, noua semper sobolis germinatione in Trunco duraturis ( Inclytae uidelicet eiusdem stirpis Prosapiae Anhaltinae Proceribus uirtuosissimis ) cum perenni & nullo unquam aeuo intermoritur a Nominis ac unius & congeneris Familiae gloria, & honore uireat, floreat, & frondescat. Uale Optime Princeps, & Nestoreos annos ad Dei gloriam, Reipubl. Christianae & Patriae commodum, sub indesinenti Diuinae protectionis patrocinio uiue felicissime. Praga e Musaeo, Anno 1608. 10. Sept. Cels. T. Illustrissimae addictissimus Osualdus Crollius. Nus Dominus De Rosenberg Senior Et Ultimus Dominus Domus Rosenbergiacae, & c. Ternas Epistolas tuas, amice perdilecte Crolli, eruditas sane & iucundas, una cum egregio ac Principe digno Pharmacopolio Chymico a te oblato recepimus: dici uix potest, quanta uoluptate nos eo affeceris, nimirum e quo maximum non modo officii, uerum etiam uoluntatis erga nos tuae fructum perceperimus. Pro promptitudine idcirco ac diligentia incredibili, tibi gratiam habemus, gratosque nos & memores persentisces. Fatemur enim nos in omnes eos, te inprimis propensissimos, qui uera Pietate, purioris Religionis studio, certaque artium suarum Scientia ornati sunt Porro quomodo rationis statera moderanda, aequilibriumque explorandum sit, perpaucos modo uideas, qui nouerint, quique minimam hac in re temperaturam assequantur, & ad scopum colliment. Doctissime Crolli, Dn. agnatus filiusque noster Christianus Princeps Anhaltinus, & nos, merito gaudemus, quod nostram erga te beneuolam affectionem potius, quam reliquorum splendorem pluris facis, admiraris, & commune quasi perfugium existimas, nostraque boni consulis. Desiderio uidendi tui semper tenemur, fatemurque literis, praesentia, sermonibus, suauitate denique morum tuorum nos ualde delectari, taediumque senectutis quasi leniri ac succollari. Uerus etenim amor in cognitione & conformitate ueri amoris consistit & acquiescit. Cum ergo uirtus, sanguis, internaque cognitio, qua infimi summis & summi infimis aequantur, recta coincidunt, quo quid praeclarius arctiusue reperias? Horto tuo Botanologico non opus est suspensa hedera; matura quaesumus editionem, & effice, ut quam accuratissime, elegantissime & emendatissime typis prodeat, nobisque Exemplaria sufficientia in Bibliotheca nostra seponenda & asseruanda transmittas. Opus hoc adeo praeclarum ac perpolitum est, ut nos beatos iudicemus, quod nostra in te benigna inclinatio, cum tua summa ac singulari dexteritate ( qualem in professionis tuae hominibus uix alibi aeque ac in te reapse inuenimus ) in omnibus fere congruat. Perge saltem Spartam quam suscepisti praeclarasque animi dotes exornare, nec rebus mortalium diutius desis. Consiliarium nostrum intimum Theobaldum Hock a Zwaybruck breui ad te amandabimus: is reliqua effe * * * ctum dabit, de toto enim negotio haud difficulter conuenietis. Quae nos praestare possumus, non sermone aut beneuolentia sed Re atque beneficio repraesentare malumus, modo obseruantia erga nos tua non tepescat, remorisque omnibus abruptis ad nos acceleres, quo conspectu tuo, prudentia, doctrinaque eximia nos oblectare & alter ab altero ( nulla siquidem aetas ad discendum sera ) discere, iuniorque seniorem, senexque iuuenem moderamine suo dirigere ac manuducere possit. Hoc serio exoptamus, teque amore, iudicio & bona nostra Gratia, prosequimur: de quo nostro animo ipse Hock noster presenti suo sermone, sed nostris uerbis plura & fusius tecum communicaturus est. Uale. Datae Witingauiae Bohemorum ult. Augusti Anno 1608. Tis Consiliarii In Appellationibus Epigrammata in Osualdi Crolli opuscula Chymica. Est aliquid rerum uires & mystica scire, Est aliquid medica consuluisse manu. Tu maius Crolli praestas, dum Chymica praebes Pharmaca quae Ratio certa sat esse docet. Et quae longa tibi dedit Experientia Rerum Cognita, communi das manifesta Bono. Perge, decus Uerae medicinae, perge mereri Uelle, tibi e coelo praemia digna uides. Aliud Eiusdem. Artis opus magnae est, si quis penetralia rerum Norit, & hinc medicas applicuisse manus. Sed maioris opus medicamina posse docere Quae Ratio atque Fides ipsa oculata probent. Haec cum praestiteris Crolli, tua Gloria iusta est: In uideant alii, non imitentur idem. De Signaturis, Seu Uera Et Uiua Anatomia Maioris & minoris Mundi Osualdi Crollii Medici Et Philosophi Hermetici Ad Lectorem Praefatio. Utinam nostri temporis Botanici, qui Formae internae ignari, materiam, substantiam, & corpus Herbarum saltem norunt, tam diligentem in dignoscendis Plantarum Signaturis adhiberent curam, quam accuratam in earundem uariis & saepe friuolis denominationum concertationibus, longe uberior, & fructuosior inde in Rempubl. Medicam redundaret utilitas. Cum autem plerique ( quod fere in omnibus artibus fieri consueuit ) relicto dulci & emedullato Scientiarum nucleo, instar plebeiorum oculis internis destitutorum, externamque saltem Rerum faciem considerantium, circa exteriorem demum occupentur amarum corticem, fit inde ut multi Herbarum reperiantur Nomenclatores, Diuersoria saltem, Habitationes & Externa Plantarum Uestimenta ( in quibus uires tanquam in domiciliis hospitantur ) magnifice describentes: Locus in quo Deus stetisse dicitur, & e signo Deus ipse seu Essentia eius cognoscitur: Incolam autem, Dei Inuisibilis in Creaturis Uestigium, Umbram, Imaginem Creatoris Creaturis impressam, seu Internam uim illam & arcanam operandi uirtutem quasi Naturae dotem Plantae ceu Animae a summo Deo inditam ac infusam, primo per Signaturam, mutuamque membrorum corporis & Plantarum Analogicam sympathiam & conspirationem a sagaci medico inuestigandam: nam omnes Creaturae suis proprietatibus Deum q. praesentem demonstrant. deinde Uulcani seu Anatomici Cula telli opera industriosa eruendam, somnolenter & noxio praetereant silentio. Quas uero ex aliorum monumentis ( nullo plane facto periculo ) sine signato Fundamento & separatione Ueri a Falso, descriptas uires Heteroclitas complurimas, Herbis singulis appingunt, ipsa sola Rerum & unica magistra Experientia comprobat, ne decimam partem auidae medicorum, aegrotorumque exspectationi satisfacere. Magna Rationum deductione non egemus, si Experientia Ueritatis mater Fidem meretur. Diuersae & multiplices formae sunt signa unumquodque mysterium indagandi. Perspicacioribus ergo oculis, altiori ingenio, subtilioribus inquisitoribus opus est, si plenariam & intimam Plantarum cognitionem ( qualem studiosis Rerum Naturalium amatoribus & admiratoribus Natura explorandam & subtiliter excutiendam reliquit ) deprehendere uelimus, quam aliquot centum primo intuitu sine Scientia Uirtutis Internae uulgari modo Nominibus discernere posse ( Herbarum enim nomina non habent uirtutes, ideo corpora examinanda sunt, ut sciamus quid purget, quid odorem det, quid febres, quid uulnera sanet ) aut iniusta & fallaci quatuor qualitatum censura, Caliditate uidelicet, Frigiditate, Humiditate, Siccitate, illarum uires uelle explorare, cum tamen illae sint saltem umbrae rerum, sicuti colores nec radices habent, nec potestates. Simplicium qualitates non considerandae, sed eorum Arcana. Hoc illi non inficias ibunt, qui Uirtutem ex radice Centri non ex superficie cognoscentes, relicta Nominum inanium subtilitate a Rebus ipsis Ueritatem, intima & profunda speculatione, exquisitius rimantur, manifesta in occultis Naturae uestigia diuinitus impressa intuentur, ac Herbarum abditas dotes ex suae extimae faciei inspectione uenantur, & sapiunt, quanta sit inter corticem & nucleum, inter domum & inquilinum differentia, nisi stolide uelint ligna & lapides, statuarum nomine insignire, seu relictis colonis, messes cum tuguriis instituere. In omnibus rebus externis domus est saltem domicilium internarum habitantium uirtutum a Deo instar Animae corpori humano infusarum. Rectius ille Philosophus ingenia hominum & sensus non e Nomine sed e Sermone ( animi seu interioris Hominis charactere & indicio uero ) petebat, dum puerum astantem tacitum sic compellat: Loquere, ut te uideam o adolescens, siquidem uoce interprete mentis arcani motus aperiuntur: Ita Herbae magice per Signaturam penitus introspicientem alloquuntur Medicum, suaque Interiora in occulto Naturae silentio abdita, ipsi per similitudinem manifestant: Est enim ( ut Clarissimi uiri Baptistae Portae uerbis utar ) per similitudinem demonstrandi modus, quo saepissime summus Rerum Opifex diuinas & occultas Res solet patefacere, ut supremam Idaearum similitudinem referrent: nec praestantiori ant concinniori poterat modo: nam si plantam loqui fingamus, & secreta suae Naturae commoda, quibus praestat, promere uelle quocunque sermone, quibus ue modis locutura, non ab omnibus perciperetur, quum & sermones & scribendi characteres singulis gentibus proprii sint & peculiares: unde aut uni nationi aut infinitis loqui linguis oportuisset: sic arguta Naturae solertia suis rerum similitudinibus & breuiter & perspicue satis simul omnibus fit. Omnes herbae, flores, arbores, aliaque e Terra prouenientia sunt libri & signa magica ab immensa Dei misericordia communicata, non quod illa signa sint nostra medicinae, sed quod per illorum cognitionem ad ueram medicinam, id est, signatum uenire possimus. Qui ergo cupit esse medicus expertus, & habet cognitionem eorum quae ad se spectant, per artem illam, quam Natura externe per signa proponit, cognoscat quid interne illa significet: Omne enim quod Intrinsecum est, fert illius occulti externam Figuram tam in sensibilibus quam in insensibilibus Creaturis. Tacentibus nobis loquitur ueluti notis quibusdam Natura, ac ingenium cuiusque & mores reuelat, quemadmodum scite ab Adamantio Polemonis metaphraste dictum est: σιγώντον μὲν ἔστιν ἀπόκρισις: λαλεῖ δὲ οἷον τοῖς σημείοις ἡ φύσις τοὺς τρόπους ἑκάστους ανακαλύπτουσα: Et ut nostri Intimi mores, ex corporis Extimis notis inuestigari possunt: sic ex Plantarum Exterioribus signis, Interiorum uirium Homo potest admoneri: Planta enim uelut occultis uerbis aegris mortalibus uires referat, & abstrusarum rerum Thesauros, ut discat omnium miserrimus Homo, quomodo suis morbis opem ferre pessit. Quemadmodum externa inducunt in cognitionem Interni Hominis & suorum morborum: sic etiam medicinae Homini necessariae & conducentes deprehenduntur ex simili Anatomia: sunt enim eiusdem Astronomiae & Philosophiae. Cognitionem autem Uirtutis Arcanae dat Magia quae in Lumine Naturae doctrix est, & totius Philosophiae Naturalis perfectissima & consummata Scientia: Et sane nil magis Pietatem auget, nil inquam ad Cultum Dei eiusque amorem nos ardentius promouet, quam Uera eius Cognitio, quam indesinens immensorum Dei operum & mirabilium Contemplatio, quam Naturalis illa Magia ( semper Internum nobis nucleum seu signatum per Externum corticem seu signum declarans & innuens ) Coeli proles ac filia, artium & arcanorum Inuentrix, qua compellimur canere, Pleni sunt coeli, Plena est omnis Terra Maiestatis gloriae Tuae Creator Omnipotens. Chiromantia ex arte Cabalistica dicta est Inuentrix medicinae. Sed cum uideamus ita a Natura inter homines comparatum esse, ui peregrina quidem & aduentitia admirentur ingenia, sua domesticaque ob familiarem usum despiciant: Medicus instar Uirginis debet uidere ea quae sunt ante pedes, non ultramarina ambitiose inquirere: sic etiam his peregrinarum Plantarum admiratoribus plerumque contingit, ut Nouitatis studio sua domestica quae noster gignit orbis, habeant despicatui, ipsis tamen exoticis longe moliora, recentiora, selectiora, & salubriora, quia sub nostri coeli influentia nata sunt, nostrae cuiusque naturae conueniunt magis, domi nostrae debito tempore collecta, minori difficultate & sumptu haberi possunt, & nostris usibus exigente necessitate a Patre misericordiarum destinata: Sufficit sue Regionis productum. Quae igitur necessitas est iis uti peregrinis, si eadem similisque consilit & efficaciae nostra Terra producit? Sic usus medicus edocuit Terram medicatam, quam Deus nobis in multis Germaniae locis dedit, efficacia, bonitate & uirtute non cedere Turcicae. De Strigensi Silesiaca loquor, quam Iohannes Montanus reconditae experientiae senex primus omnium detexit, post ipsum in plurimis Germaniae locis Iohannes Bertoldus Oschationsis Silesius, curiosus ac sedulus subterraneorum sorutator, in agro Solmensi & nonnullis Hassiae locis. Non longe a lacu Acromio in ditione Illustris Maximiliani Mareschalci Bappenheimii prope Arcem quae a longo lapide Nomen habet in quadam disiecta rupe, maxima copia olim effossa fuit, a Natura inuolucro seu matrici instar nuclei summe purificati inclusa, testantibus adhuc ibidem uestigiis, qua in praxi medica cum fructu usus sum. Augustissimus noster Imperator Rudolphus Secundus Brundusii in suo horto curauit effodi praeter bolum duas Solis & Lunae ut Paracelsus uocat axungias, quarum partem a Sua Maiestate dono acceptam in usu medico, comprobata illarum bonitate, Uerae Lemniae congenerem, ac efficacissimam, nec Terrae Turcicae cedentem animaduerti. Multorum potestatem ignoramus ex sola negligentia experimentandi. Ita Deus nobis largitus est uariis in locis, cum Unicornu uerum propter raritatem in magno pretio sit, alterum ἀντιβαλλόμενον, quod Minerale uocant, & interdum e stagnis effoditur, aut e montibus, sicuti aliquando in Morauia tribus milliaribus Brunna ( ubi tunc temporis cum clarissimo uiro D. Iohanne Bergeno Pannonio medicinam faciebam ) non longe a Territorio Abbatis Obrouicensi, sub altissima rupe duorum inusitatae magnitudinis animalium incognitorum ossa, una cum duobus iunioribus effossa sunt, quae absque dubio tempore Diluuii aquarum impetu perierunt in illa solitudine, quorum ossium & mirabilium dentium nonnullas reliquias, aliquot menses post ex improuiso illuc locorum ueniens, & admonitus eius rei, effodi curaui: & in usu medico candem fere in ipsis deprehendi efficaciam, quae monocerotis Cornu attribui potest. In eodem tractu non longe est stupendum antrum, excauato monti in Italia in Uilla Costozza, intra Patauium & Uicentiam, haud dissimile, in quo mira & uaria reperiuntur Naturae ludentis opificia, dum stillantes guttae e superiori fornice in illo cauo & multis labyrinthis intricato monte confestim in lapidem ( mediante Salis spiritu ) sponte concrescunt, & suo casu alto, uarias lapideas statuas & formas effingunt: Porro lapis ille in pollinem redactus drachmae pondere, sudorem efficaciter ciere solet, & fractis tusisque ossibus ab extra Emplastris conuenientibus mixtus, maximo applicari iuuamento: Si resoluatur aceti destillati beneficio in salem, in Calculo & Podagricis illis nodosis affectibus propter signaturam operatur efficaciter: His enim duobus morbis cum Contractura propter caementosa uina in Morauia ualde familiaribus Natura etiam idoneis connatis & domesticis prospex t Remediis: Ubi malum aliquod uel morbus, ibi proxime a Natura Remedium exhibetur opportunum, ne longius a nobis sit mendicandum. Ideo Ruellius non immerito dicit: Nullam medicinae partem incertiorem esse quam illam, quae ab alio orbe quam a nostro petitur: Et Paracelsus diligentissimus Luminis Naturae scrutator, exoticam multorum medicorum curiositatem Plantas ( neglectis internis uiribus a Signatura petendis ) saltem de Nomine nosse cupientem, merito ridens affirmat, rusticum quemlibet Uerum Pharmacopolium ante suas aedes habere. Terra est Dei Pharmacopolion, & nil non herbarum ui effici posset, si plurimarum uires non ignorarentur. Qui simplicissimis herbis & radicibus curant, omnium felicissime curant, teste Carrichtero: Essentia enim medicae seu Aurum magicum aeque bene continetur in illis, ut pretiosioribus aliis. Sicuti autem Terra cuique Regioni uictum & amictum exhibet, si non ad supersiuam uoluptatem, tamen ad necessitatem sufficientem: Quando cum simplicibus medicinis possumus iuuare, cum compositis non operandum est. sic etiam Rerum ipsa mater, eademque parens Natura, quae omnibus prouidit abundanter, medicamentorum sufficientiam distribuit necessariam: Unaquaeque Patria sui Elementi in se continet matrices, sibique ipsi, quod est necessarium exhibet: Suis quibusque Terris, & regionibus, suae genti, suo climati, suo coelo, suo saeculo, Natura herbas producit atque temperat: In quibus, ut & in stirpibus, cum masculum & foemellum genus reperiatur ( quemadmodum in rebus Creatis Prouidentia Diuina distinxit Anatomiam in Marem & Foeminam non frustra ) in applicationis usu non temere sexus confundendus est: ut enim uir & mulier Natura sunt distincta, ita etiam eorum Remedia, ut nunc taceam simplicia seu medicamina Hermaphroditica: Imo quaedam iuuenturi, quaedam senio prosunt, ut in Helleboris uidere est: Secundum Climatum Regionumque diuersitatem Homines, mores, plantarum uires uariantur. Ita etiam Paracelsus iubet medicos esse memores distinctionis Herbarum, aetatis, medicinarum, morborum & Lunae. Uere igitur Agrippa dicit, stultum esse ex India petere, quod domi habemus, existimantes propriam neque terram neque mare sufficere, patriisque rebus peregrina, frugalibus sumptuosa, facile acquisibilibus difficilia, & ab ipsis usque Terrae finibus importata praeferentes. Et ut uidemus Turcarum, Indorum, Aethiopum, & Christianorum mores & Naturam diuersam: ita etiam Crescentia secundum quatuor mundi Plagas & diuersa climata prouenientia sine dubio differunt, ac saepius, quae apud alios sunt alimenta, apud nos medicamenta sunt, sicuti grauissimi etiam testantur Uiri, cuius Rei quantumuis infinitis Testimoniis fidem facere possimus, hac uice unum duntaxat subiiciam illorum Exemplum de Radice Aronis, ad confirmationem Ueritatis adductum: Gal. lib. 2. de alimentorum facultatibus. quae radix in locis nostris frigidioribus adeo feruens & mordax est, ut mandentium os & fauces exurat: at quae in Lydia prope Cyrenem urbem prouenit, exteriori forma nostrae plane respondens, dulcis & grata esse dicitur gustu, ut raparum instar Homines in cibo sine nocumento uti possint: Et quamuis Exotica maiores haberent uires, sicuti desidiosi nostra non inquirentes, ac ex peregrina arrogantia peregrina semper sectantes asserunt, qui non communem salutem sed suae negotiationis compendium quaerunt, persuadentes nobis, non nisi pretiosa quaeque plurimum prodesse: tamen illa non nisi in sui climatis hominibus quibus creata & producta sunt putabimus salubria: Si enim peregrina nostris corporibus tantopere conuenirent medicamina, procul dubio Natura factum esset quae omnibus cumulate prospexit, ut haec apud nos quoque nascerentur. Transmarina ergo & domi nostrae non nascentia medicamenta, corporibus nostris propter climatum & influentiae diuersitatem non possunt adeo amica & familiaria esse, ut taceam nunc, quod uel non debito tempore & loco ( unde saepe plurimum imminet periculi ) collecta sint, uel illorum Sceleta & Cadauera saltem ad nos ut plurimum a Barbaris mercatoribus mittantur, Uiribus inuisibilibus internis maxima ex parte, senio, carie, teredine, uiarum longitudine, & sophisticationum fraudibus, deperditis, exesis, absumptis, corruptis, & adulteratis. Et quamuis merces sint laudatae, tamen hoc opus hic labor egrotum restituere. Domestica quae Deus nobis sufficienter suppeditat contra infirmitates corporis, uilescere coeperunt, tum quia Medicorum Sericeorum ( carbonum nigredinem, sumi & argillae fastidia detrectantium ) sidem & diligentiam debitam in praeparando requirebant, tum etiam quod Pharmacopaeorum uulgarium pars potissima gloriae & auaritiae stimulis incitata, officiis suis saepe abutitur & frequentius ad aegroti crumenae euacuationem, quam corporis refectionem intenta est. Hinc magno totius Reipub. detrimento, & multorum Uitae naufragio fit ( testantur illi qui mortem suam magna emerunt pecunia ) ut nil fere in magno habeatur pretio, quod non a Mare Rubro, ut ita dicam, uel ab Extremis Gadibus aut Indis aduectum credatur, uel mundo decipi cupienti & uolenti ita saltem persuadeatur. Nil a Natura Creatum reperitur, quod non in medicum usum uenire possit. Deus nil frustra creauit, sed unamquamque Creaturam licet abiectam peculiaribus uirtutibus, secundum Diuinae Uoluntatis suae beneplacitum dotauit. Sir.c. 9. sect. 2. 3. Eam ob causam longe aliter sentiunt illi, qui Naturam etiam in minimis & abiectissimis obseruant cum stupore maximam esse, & ubi defecit in corpore, abundasse in uiribus. Saepe sub sordido pallio magna latet sapientia. Uermis ( unde Orientalium grana Kermes ) & Muricis Ostrum dant Purpuram Regum colorem sumptuosissimum. Apes industriae inimitabilis Mel dulcissimum. Leuit. 26. Ps. 104. sect. 15. Culmus fragilis Frumentum, Uitae nostrae Baculum desideratissimum. Ezech. cap. 15. Uitis lignorum abiectissima, Uinum Cor Hominis moderate sumptum mire laetificans. Sir. c. 31. sect. 32. 33. Anima Intellectualis Dei soboles in Hominis Corpore ceu Uase Fictili ac Testa fragili hospitatur, quae omnia non sine maxima Ratione ab Aeterna Sapientia ita ordinata sunt. Ps. 104. sect. 15. Iud c. 9. sect. 13. Anima Fidelis est Sanctuarium Dei. 2. Cor. 4. Paracelsus secretorum pater pro suo inter alia praeclara in Rempublicam medicam promerita, Uerum Medicum & scientia & usu medicinae innotescere cupientem, ad dignoscendas Signaturas & Hieroglyphica grammata sedulo hortatur in suis scriptis, & dicit esse tria, per quae Natura nil Insignatum praetermittens, Hominem & omnia Creata manifestet, primo per Chiromantiam quae est Astrum Rerum Naturalium, & Externas Hominis partes complectitur, manus, pedes, lineas, uenas. Signatum Coeleste non ex Forma sed ex Corde id est operibus & fructibus manifestat Homines: Secundo per Physiognomoniam quae Faciem & Caput comprehendit. sic Herodi Uulpinum animum exprobrat Saluator noster, & Pharisaeorum Uiperinam pro sapiam Ioannes Baptista taxat. Tertio per habitum & proportionem totius corporis, mores, usus, animi sensa, & cordis cogitationes denotantem. Post hunc Ioannes Baptista Porta Neapolitanus in signis Phytopta, & Naturae sagacissimus aemulator, in sua Gur¬μμ¬μα insignem operam utilitati publicae impendit: Interea autem ut in hac re perfectioribus altiora & accuratiora scribendi occasionem suggeram, dum alius annuentibus superis in hoc studio progrediatur exercitatior, qui autumnum ingressus calamo elimatiori fructus edat maturiores ( cui hac uice lampadem trado ) consignatas has meas obseruationes nonnullas ( Insuetas enim tentare uias arduum ) cum Signaturarum studiosis, ulterius mecum discere non erubescentibus, libenter uolui etiam habere communes, quas tam e Lectione Paracelsi & Portae, quam Experientia propria adsecutus deprehendi conuenienter & analogice Harmonicas: Multi potuissent in uiros literatissimos euadere, nisi falsa ambitione sibi persuasissent se solide doctos esse. Sufficit enim quodam prodire tenus, si non detur ultra. Utinam Carrichteri Rei Plantariae consultissimi uiri tantopere desideratus liber de Signatura Rerum aliquando in publicum prodiret, in quo Plantarum Stellas Terrenas, Stellis Firmamenti miro ac Harmonico modo accommodat, Respub. Botanica merito sibi gratulari posset. Stellae secundum Paracelsum sunt formae & matrices omnium Herbarum, & quaelibet Stella in Coelo nihil aliud est, quam Spirituali & Chaotico modo praefigurata Herba, qualemcunque etiam in Terra repraesentans. Ita quaelibet Herba est Stella Terrena uergens Coelum uersus, & unaquaeque Stella est Coelestis Herba in Forma Spirituali in nulla re ab Herbis in Terra crescentibus discrepans, sola materia excepta: Ideo Stellae omnes morbos futuros praenuntiant per sua Excrementa & Nostoch: Ita Herbae Coelestes deorsum tendunt Terram uersus, ac respiciunt suas Herbas a se procreatas: Hoc fundamento cognito notae etiam erunt Herbarum Coelestium & Terrestrium constellationes & compositiones, uidelicet Haec est Stella Rorismarini, Absinthii, & c. & habet illarum Herbarum uirtutes: Obseruabit etiam in Herbis Terrenis, quot Colores Florum, tot Uirtutes Herbarum esse. Sir. e. 39. sect. 26 Omnia Ordine, Tempore, Mensura & Pondere a Deo creara subsistunt. Nil Temere & frustra in Plantarum familia confictum est, sed rato modo, ordinatis causis, accurato Numero, Tenpore & Loco opportunis: Et ut muti, quibus pro sermone gestus sunt, & alia animalia sermone carentia, motibus corporis suos indicant affectus: ita etiam Deus cuique Plantae indidit proditorem suum, ut genuinae uires Herbarum latenter absconditae per Signaturas Externas, id est similitudinem Formae atque Figurae ( utpote por Indices officii, Essentiae, ac uirtutis latentis ) ex illarum aspectu cognosci, diuinari ac manifestari possint: Sap. 11. sect. 22. Quodlibet opus manifestat & notat suum opificem & fabricatorem, qui est Medicina, Arcanum & Mysterium. imo ut modo dictum illae magice nobiscum per Signaturas loquuntur. Qui enim Thesaurum obruendo defodiunt, notare locum aliquo signaculo consueuerunt: Anatomia Formarum Naturas Rerum indicat. Sciuit Deus labore acquisita gratiora hominibus esse, quam sine labore obuia quae plerunque fastidire solent. ita Deus etiam complurima in Natura, quae non posuit in propatulo, signauit tantum, ut diligenti inquisitione possimus illa illa explorare. Moises in descriptione Coeli & Terrae ineffabilia mysteriorum Arcana uerbis operuit simplicibus. Sic Uidemus Moisen non meminisse Gemmarum & Metallorum in abscondito Terrae creatorum, cum tamen in illis maxima Naturae Arcana contineantur: Eorum saltem meminit, quae in aperto creata sunt: Ideo autem Deus abscondite creauit Metalla exterius, ut sciremus in ipsis absconditas esse Uirtutes Naturae Arcanas interius: Quo nomine etiam occultum Sacrosanctae Scripturae sensum, Spiritus Dei semper per Metalla & Gemmas in occulto uel abscondito Terrae creatas praefigurat: Et si forte alicui mirum uideatur, cur Deus aliquas Creaturas in aperto, alias uero in abscondito crearit, Hermeticae Medicinae scrutatori diligenter considerandum propono. Quas in Centro Terrae creauit Deus Creaturas, Mineralia puta ac Metalla ( occultum Sapientiae uidelicet Creaturae seu Naturae ) illas potissimum pro solis Hominibus seu pro Spiritu Uitae in Centro Cordis humani sedem habente conseruando ac Balsamando creasse: sicuti Herbas in superficie Terrae existentes ( manifestum Sapientiae hoc est Naturae seu Creaturae ) pro conseruanda ac iuuanda massa corporis humani externa, idque pro omnibus animantibus simul: Semper enim Deus in abscondito posuit Maximum, in aperto autem Minimum: In Centro etiam collectas creauit omnes uirtutes simul, quas in superficie dispersas creauit semel. Et quod mirandum est omnia Astra Coelestia, quae in Coelo corporibus suis manifeste patent creata, etiam in Terra Spiritibus suis occulte clausa latent. Et sicuti Coelestis Sol suo Calore spirituali generat omnia Terrestri modo: ita Sol Terrestris suo Calore spirituali creat & regenerat omnia Spiritualiter. Per Solem Coelestem operatur Spiritus Domini in Natura omnia Naturaliter: sed per Terrestrem Solem operatur idem ille Spiritus omnia, sed Spiritualiter: Nam Spiritus per nullum aliud medium quam per Solem operatur, quia in Sole saltem & non alibi usquam Tabernaculum suae Habitationis posuit corporaliter. Ps.19. sect. 6. Quemadmodum autem Sol supernus bifariam, modo extra Res omnes corporaliter & manifeste, modo in omnibus Rebus occulte operatur: ita etiam alter Sol bipartitus, nunc extra Res omnes manifestus & corporalis, nunc in Rebus omnibus occultus & spiritualis est. Per Solem id est Cor macrocosmi uiuit Cor microcosmi. Et ut Sol supernus intrinsece spiritualis est in omnibus Rebus & Calor Naturalis Rerum omnium: sic Sol Terrenus interne spiritualis est in omnibus rebus Calor natiuus, omnium Rerum Balsamum, Lychnus, & Oleum: Ille Spiritus Uitae in omnibus rebus latens uocatur: Hic Sulphur Naturae suo proprio & genuino nomine in omnibus rebus appellatur. Si Antiquissimis Philosophis & Cabalistis ( quorum studium fuit a signis ad signatum, a Creaturis ad Creatorem, & per Angelos ad Deum ascendere, & cum illo iungi, & sic secundum Pythagoram Deificari ) Ueritatem nobis enarrantibus fidem non derogamus: Superiora sunt in Inferioribus, & Inferiora omnia sunt in Superioribus, non tamen ut in se, sed secundum Naturam & modum Superiorum: Sicuti enim Arbor tota in Nucleo suo complicita est Arbor Astralice, sic Mundus sensibilis explicitus, est in Deo Dealiter complicitus. A Trina Uirtute Ter magnus dictus, quia Rex, Philosophus & Propheta fuit Trinae Philosophiae monarcha. Cuius etiam rei, Ter maximus ille Triplici Diade mate insignitus Rex Hermes, uel suo quodam Uetustatis iure, omnium Philosophorum Pater, ab initio Famosissimae suae Smaragdinae Tabulae, omnibus totius mundi gemmis merito anteferendae, fidem nobis locupletissimam & indubitatam facit: Quaecunque, inquiens, sunt Infra, sunt etiam Supra, meliori tamen, perfectiori & nobiliori modo: In mundo Angelico seu Intellectuali eadem sunt Entia, quae in ista uisibili machina, sed spiritualiter & inuisibiliter: Mundus Deitatis seu Pauli Coelum Tertium: In supremo mundo Deali ὑπερτάτῳ, increato, infinito, incomprehensibili, Archetypo, tam Angeli quam mundus unum sunt & simul modo Diuino perfectissimo: Supra uel extra Deum nullus alius mundus seu Coelum reperiri datur. Infima ergo monstrant Superna, corporalia declarant intellectualia, per Inferiorum & Terrestrium Naturas & Proprietates ascendimus in Naturas & Proprietates Superiorum & Coele stium: siquidem haec Inferiora, Externa, ac Uisibilia exemplaria Superiorum notae, ac Inuisibilium Internorum symbola sunt, quibus nos e Temporalibus seductoriis manuducimur ad Aeuiaeterna & spiritualia. Creature sunt plenae Dei. Ps. 34. sect. 4. Imo est speculum in quo aeternus Opifex se contemplandum exhibet. Tota Creatura & haec ampla mundi machina, in qua Creator Inuisibilis se nobis uidendum, audiendum, gustandum, odorandum & tangendum exhibet, nil aliud est, quam umbrae Dei, ac figura Interni Paradisi, ille uidelicet Intuitus, quo clare uidentur & intelliguntur Creaturae, quae sunt Creatoris posteriora, & effectus per quarum cognitionem cognoscitur Creator opifex, & Prima causa agens omnia: Primus Intuitus Dei est defacie ad faciem. Creatura enim omnis a Deo creata est, ut sit in Testimonium Uerbo Creatoris, per quod facta est: Et qui Rerum creatarum cognitionem separat a suo Opifice, is Rerum uniuersarum umbram solummodo habet. Alter quo uidentur posteriora eius. Deus cognoscitur in suis operibus: ideo nulla re ad malum seu pernitiem abuti conuenit. Quod autem in Archetypis omnia contineantur Inuisibili modo li modo & spirituali, quae in hoc Uisibili corporaliter apparent: & quod omnia ab Intra fluant in compositum, & nihil ab Extra sumatur, probat & demonstrat ipsum Naturae Lumen ascendendo & descendendo, intrando & exeundo. Quicquid in omnibus simul est mundis id & in singulis continetur, neque est aliquis unus ex eis in quo non omnia sint quae sunt in singulis, teste Anaxag. Tres numerantur mundi, & hi tres unum sunt uniuersum, cum unus mundus sit in alio, Deus scilicet, Angeli, Machina Uisibilis. Quisque Inferior a Superiori regitur & suarum uirium suscipit influxum, ita ut ipse Archetypus & summus Opifex per Angelos, Coelos, Stellas, Elementa, Animalia, Plantas, Metalla, Lapides suae Omnipotentiae uirtutes exinde in nos transfundat, in quorum ministerium haec omnia condidit & creauit. Introitus uel ascensus fit quando per scalam Iacob ex infimo eleuor ad supremum, ex sensibilibus ad intellectualia, ex Creaturis ad ipsum Creatorem ascendendo: Pythag. Platone. Hebraeorum Cabalistae uocant quinquaginta Portas Intelligentiarum: Gen. 28. sect. 12. 13. gradus sunt seu limites omnium Rerum ex primo Geneseos capite collecti, quibus ceu symbolis ac notis ad omnium Rerum tam Uisibilium quam Inuisibilium cognitionem deducimur. Egressus uero seu descensus sit, ubi ex Deo ad Creaturas, ex Intellectualibus ad Externas formas, a Centro ad Circumferentiam deuoluimur: Ut intueor oculo sensuali exempli gratia hunc nucleum pomi, relicta autem corporeitate, recipio me ab Externa forma, ad Interius semen inuisibile, & oculo mentali contemplor totam Arborem, cum radice, trunco, ramis, surculis, foliis, floribus, fructibus suo Tempore per separationem manifestandis complicari: Istud semen illa corporalia non ab extra sumit aliunde, sed ex se, ex suis penetralibus emittit singula. Cum ergo eiusmodi Astrum seu semen sit Imago seu umbra Angelicae substantiae, & totam molem corpoream Arboris intra sua penetralia complicet absque quantitate & qualitate & c. Certe unicus Angelus complicabit semina omnium Rerum spiritualiter intra se multo facilius ut praestantior, superior, & excellentior Natura: Nam quo quid simplicius, eo quoque perfectius, absolutius & potentius: Et quicquid potest Potentia inferior, idem potest Potentia superior multo excellentius & efficacius. Angelus ergo dans homini uinum, panem, fructus, & alia etiam ex agro crescentia, non extra se sumit aliunde, sed ab intra e suis penetralibus ( quia perfecta Dei imago ) producit & largitur, quando uult & quoties uult citra sui diminutionem aut decrementum. Quemadmodum ignis de se emittit mille alios & semper manet uniformis. Nam Angelus omnia secum gerit & habet Angelico & spirituali modo: imo totam Mundi machinam in se complicat, & est ista omnia Inferiora: Et quicquid Natura & Ars per Naturam potis est, illud etiam Spiritus uel Angelus supra Naturam & Artem constitutus & eleuatus multo melius & celerius potest. Qui hanc Philosophiam Centralem seu Circularem suo intellectu mentisque oculo depurato diligenter considerat, illi non erit difficile credere Angelum uel Magum coelestem totum Firmamentum in Gamaeam posse includere, uel totum mundum in suum pugnum. Cum autem Angelus sit perfecta & absoluta Dei imago, & omnia in suo Abysso complicet, habeat atque possideat, negandum non erit Primam & supremam causam, a se ipsa existentem, independentem, omnia secum inuisibiliter & spiritualiter in Abysso suo complicare: imo omnia esse in Fontali unitate simplicissime. Nam omniae creata, producta sunt ab illo, qui est omnia in omnibus, Prima scilicet & ultima Rerum omnium causa: Non ex materia praeiacente, nec ab alio quicquam sumpsit, nec extra se accepit aliunde. Quicquid enim potest & habet, ut supra dictum est, Potentia inferior, hoc idem potest & habet Potentia superior, sed multo excellentius & efficacius, imo superexcellenter: Nihil Diuinum. Nulla enim collatio Infiniti ad Finitum, Creatoris ad Creaturam. Aleph Tenebrosum. Deus Centrum & Circulus sui ipsius in se ipso habitans, hoc est in Abysso Infinitudinis ( Heb. Lux tenebrosa. uocant Ensuph, incomprehensibilem Infinitatem ) ubi in aeternum nullus locus, nullum principium, nec finis peruestigari aut excogitari potest: Nec ab alio nec a se ipso factus est: ab alio enim non potuit fieri, quia neminem habuit ante se priorem, alias non esset causa prima: se ipsum quoque non fecit, nam ex nihilo fit nihil: Deus Ineffabilis & Innominabilis Trigrammus notatur in Natura, Tetragrammus in lege, Pentagrammus in Gratia. semper igitur Ihuh ( & hoc est Nomen Essentiale τετραγράμματον Ineffabile, ob tremendam maiestatem ac ob eius incomprehensibilitatem Schemhamphoras uocatum, Nomen Dei magnum & mirabile, quod est super omne Nomen ) id est sine Causa priore, sine Tempore, sine Loco, sine Termino, nihil aliunde accipere, sed sibi ad omnia sufficere, nullius rei indigere, & omnes suos amatores efficere sibi conformes, ut etiam nihilo ab extra egeant, sed omnia intra se ipsos possideant in patria sua, & Hoc est Regnum Dei intra credentes, siquidem habitabunt in Deo, & Deus in ipsis in omnem aeternitatem. Status future Beatitudinis. Ideo Iesus Christus, Uerbum & Filius Dei patris, ac Sapientia Deificans, Uerus Magister, factus Homo sicut sumus nos, ut nos perficeret filios Dei, sicuti est ipse, qui est Benedictus in omnia saecula. Erat Deus ante Rerum productionem ab extranudus & solus, donec placuit Diuinae Bonitati suae exire ad Rerum productionem & se quodammodo uestire: Deus ergo Ingenitus Uniuersitatis Dominus, Uniuersorum principium, medium & finis, non ex ulla egenti naturae necessitate, sed sola Uoluntate sua liberrima, & ex mera Bonitate, propter infinitam gloriam suam, omnia ex suo gremio seu profundissimo Diuinitatis conceptu & Recessu ( Hermes dicit e uisceribus Tenebrarum ) emittens per Uerbum suum primo produxit Lucem, id est Angelicas substantias, dicendo Fiat Lux: Hiob. 12. Sect. 22. Heb. 2. Quare autem Deus mundum non citius creauit, propter humillimam Obedientiam, Reuerentiam & Timorem Creatori debitam, Creaturae ad euitandum peccatum non permissum est inquirere. Ex Luce illa Angelica emanarunt Astra, ex Astris corpora seu mundi machina uisibilis ex 4 Elementis compacta, & sic omnia sunt in omnibus suo modo, & unum manet in altero, sicut semen in Arbore, & Arbor in semine, haec duo licet distincta, sunt tamen unum. Omnia corpora seu Elementa uisibilia sunt in Astris inuisibilibus seu spiritualibus Elementis, & Astra sunt in corporibus: Astra sunt in Angelis, & Angeli sunt in Astris: Angeli sunt in Deo, & Deus est in Angelis: Ita ut semper suum Superius possit esse absque Inferiori, sed non e contra. Uerbum Dei est prima rerum omnium Idaea: Nam mundus uisibilis seu nulla corporalia consisterent, nisi adessent Astra: sic, nulla adessent Astra, nisi Essentiae Angelorum adessent: Angeli non extarent, nisi esset increatus Deus, a quo dependerent. sic mundus hic Extrinsecus ad exemplar mundi Intrinseci uidelicet Intelligibilis fabricatus est & effigiatus a Conditore optimo maximo. Cognito Deo cognoscuntur Angeli, sunt enim perfecta & absoluta Dei imago: cognitis Angelis, nota erunt Astra: cognitis Astris, nota erunt omnia creata, seu mundus uisibilis: cognito mundo uisibili tandem notus erit Homo microcosmus Filius mundi: nam talis est Filius, qualis est Pater per omnia, sic ex Uisibilibus deprehendimus Inuisibilia. Omnia ab Intra manant ad inferiora & externa: Nam a Deo dependent Angelicae substantiae, ab Angelis dependent Astra, id est Inuisibiles Uirtutes Rerum, & ab Astris dependent Uisibiles Formae, hoc est corpora. Deus est Ens omnium Entium, hoc est Locus, Origo & Complicario Creaturatu omnium a quo omnes & ad quem omnes remeare nituntur. Sicuti igitur in Deo omnia sunt Diuine & in Angelis Angelice: ita in mundo sunt omnia corporaliter seu mundaliter: Nam ut Lux lucet in Tenebris, ita Superius est in Inferiori: uice uersa Quicquid est in mundo uisibili sensibiliter, hoc est in Elementis & Astris Astraliter, id est spiritualiter: & quicquid est in Astris Astraliter, hoc est in Angelis Angelice: & quod in Angelis Angelice, hoc est in Deo Diuine: Per Catenam seu restim auream coelitus frab 3 Angeli sunt specula cerissima nulli obnoxia corruptioni quae Diuinitas assidua sui contemplatione expoliuit. Qua sunt in Superioribus, in Inferioribus etiam uisuntur, sed degenere conditione & adulterata. Omnia in Deo sunt sicuti. Numeri in Unitate, & in Centro omnes Lineae circuli. gilitati nostrae demissam in Terram Mens seu Aninta nostra Intelectualis, ope Diuina per Creaturarum ordinem, ab imis ad media, & per haec extra mundum ad ipsum Rerum Opificem ascendit & assurgit, ad Unum primum & summum, ad quod tanquam ad desideratum Terminum omnes Creaturae conatu suo atque gemitu, uoluntario tendunt impetu. Rom. 8. Sect. 21. 22. Tota mundi machina in Deo, nil est nisi Deus, & in Angelis est Angelus, & in Astris est Astra: In semine Arboris latet tota Arbor cum radice, trunco, ramis, foliis, fructibus: Ex grano hordei procedit radix, culmus, spica, grana alia & paleae. Haec omnia ideo procedunt ex semine, quod latebant in eodem: Simili modo tota mundi machina in Angelo latet Angelice, in Deo autem Diuine. Semen est arbor complicitae, Arbor est semen euolutum & explicatum: Unitas est numerus complicatus, Numerus est unitas euoluta: Angelus est Astra complicata, Astra sunt Angelus euolutus. Deus est in quo ceu Archetypo mundus complicatus est diuino modo: Supremus Naturae Creator, creauit in uno momento sine temporis occupatione, antequam placeret facere, mirabilem ipsorum separationem seu diuisionem. Mundus est Deus ( ut ita dicam ) euolutus. Exuperantissimus enim Deus Lux omnem Lucem in se continens per Radium suae maiestatis, hoc est per genitum Filium creat Lucem Angelicam & impertit eis omnia, per Angelos fluit in quatuor Elementa inuisibilia seu Astra: ex Elementis seu Astris fluit in corpora, e quibus tandem fructus proueniunt in conspectum nostrum. In microcosmo etiam similiter patet inferiora scilicet esse in suis superioribus, ultima in penultimis, & rursus priora his similiter in prioribus, aliudque semper in alio, quousque perueniatur ad summum. Nam sensus quinque sunt in Imaginatione, Imaginatio est in Ratione, Ratio est in Mente, Mens est in Deo, Deus in nullo nisi in se ipso: Habitaculum Dei non est distinctum ab Essentia Diuina, ne fiat defectus in Deo. Est enim sui ipsius sedes, & habitaculum, quia est omnia, & est a se, & per se, a quo ceu a largissimo & perenni fonte Unitatis omnia fluunt: Ideo etiam singula e summo bono manantia ad Deum tanquam ad suam originem sunt reducenda. Uerum cum haec non sint huius loci, & pauci tantas diuitias & tam inexhaustos Thesauros suis Tuguriis & angustis limitibus comprehendere possint, nec ulterius etiam in uulgus spargi debeant, genium nunc quieto Harpocratis silentio placabo: Difficulter etiam ab illis comprehenderentur, qui Cabalisticos fontes sine fundo non degustarunt, nec nisi umbratilem illam Animalem & mundanam cognouerunt sapientiam, quae apud Coelestem nil nisi mera stultitia est: Iacob. 3. Sect. 15. Sed ut eo reuertar, unde digressus eram, summopere e Republ. medica est, ut Diuinum hoc Signaturarum studium ( quod aliqui Botanici quidem innuunt, sed aliis reliiuerunt docendum & probandum ) magis ac magis patefiat: Ut enim Homo e fructibus dignoscitur: ita Herbae etiam e fructibus suae signaturae. Ideo non sine graui causa Medici Titulo indignum iudicat illum Paracelsus, qui ex signo siinato, id est, ex Chiromantia & Physiognomonia Medicinam non faciat, cum propter admirandam maioris & minoris mundi Anatomiam Essatam ac Harmonicam, sine aegrotantium uitae discrimine, Aniaquae medicinae cultores, illo carere, neutiquam possint nec debeant. Non sine causa ab Homero uocatur medicus περὶ πάν¬ των ὑπείροχος ἄλλων. Quilibet enim morbus ( sicuti supra in Praefatione prioris libri retulimus ) & medicina eius, unius sunt Physiognomoniae, Chiromantiae & Anatomiae. Anatomia & Forma Herbarum concordanda Anatomiis & Formis Morborum: Et qui huius Fundamenti intellectu caret, huiusque Philosophici & medici Alphabeti cognitione destituitur, non potest esse probatus medicus. nisi enim Physiognomonia ac Chiromantia tam Morborum quam Remediorum Anatomia Essata ac Essentialis sit a medico cognita, nil fructuosi in medendo praestabit. Naturae enim characterismi, & hae Signaturae Naturales, iuae ex Creatione non atramento, sed ipso Dei Digito in omnibus sunt exaratae Creaturis ( siquidem qualibet Creatura est Liber Dei ) melior est pars Uerae Literaturae per quam omnes res occultae leguntur & inuestigantur, posthabitis quatuor qualitatibus, ueluti externis uirium corticibus. Inuisibilia enim & interna semper sunt nobiliora, praestantiora, & ualentiora quam Uisibilia Externa, quae minus perfecta & suis Internis uiliora sunt: Sic Domus res ex terna aedificatur ob Inhabitatorem: sed Incola nobilior est omnibus lignis, lapidibus & toto aedificio, cum sit uiua & Rationalis Creatura: Sine Physiognomonio & Chiromantia ( quarum ministerio non solum totus Homo, cuius Interiora semper aliquo externo indicio deteguntur, sed specificae & occultae Rerum omnium Uirtutes, imo omnia Naturae secreta manifestantur ) uix ullum Medicinae habetur arcanum, quod Experientiae sustineat examen: Signatura in Philosophia & Medicina summum Fundamentum. Creaturae enim sunt praeceptores medici a Deo creati. Rom. 1. Sect. 19. Primus noster * Protoplastes Adam, in statu Innocentiae ex Arte praedestina sta, id est signata, rerum Naturalium absolutam habuit cognitionem, ac cuilibet Rei nomen indidit proprium Internam Naturam simul exprimentem: Sap. 23. Sect. 1. Sap. 15. Psal. 19. Mat. 17. Iac. 12. Deus enim omnium rerum uires ac Naturam Hominem ipsum uno tantum spiritus Diuini afflatu docuit. Ideo Hermes dicit Deum per singula creata ubique splendere, & eam ob causam fabricasse omnia ut eum per singula cerneremus: Sunt qui erunt qui haec nostra imperfecta esse iudicabunt, eos propter publicam Rei Medicae studiosorum utilitatem peramanter rogatos uolo, ut his meliora, commodiorique ordine posteritati communicent. Nil enim teperitur in mundo quod Diuinae Uirtutis scintilla careat. Chromantia & Physiognomonia dant signa omnium futurorum morborum. Hoc Fundamentum signatum e Lumine Naturae depromptum per Scientiam magicam addiscitur. * Gen. 2. Sect. 19. 20. Ars haec ex Lumine Naturae per Diuinam Gratiam communicata fuit. Quantum ingenio, studio, & industria, quantum labore & cura, quantum denique iudicio consequi porui, praestare conatus sum. Benignus ideo ac candidus Lector, quia Bonae Uoluntati non adfuit optata complendi possibilitas, hoc meum saltem incoeptum ( siquidem in magnis uoluisse sat est, nec semper licet quod libet ) de Signaturis studium boni consulet, & hoc nostro Tyrocinio fruetur, donec Deus aliquem excitet, qui Infinita Bonitate iuuante huic laudatissimo & plane necessario studio extremam imponat manum. Amen. De Signaturis Plantarum Humana Membra Similitudine Repraesentantium. Capitis 1. Papauer cum corona repraesentat Caput & Cerebrum: ideo decoctum eius in multis Capitis affectibus utiliter exhibetur. 2. Iuglandes habent integram Capitis signaturam: Cortex exterior seu herbaceum inuolucrum, Pericranii, qua de causa Sal corticum ad uulnera Pericranii singulare est. Cortex interior durior, seu ligneum putamen, Cranii. Pellicula circumdans nucleum, Meningum & membranarum cerebri. Nucleus ipsius Cerebri figuram habet: ideo etiam ad cerebrum conducit, & uenena hebetat: nam nucleus tritus si cum Quinta Essentia uini humectatus uertici capitis imponatur, confortat cerebrum & caput potenter. 3. Folliculus Floris Paeoniae conclusus adhuc, habet signaturam & analogiam quandam Capitis cum Suturis, item Uenulis cerebrum circumdantibus: Flores mox excludendi aperiunt externam pelliculam Cranium repraesentantem, & hac uia sicuti etiam semen postea exiliendo fulminis instar Epilepsiam seu Syderatum morbum expellunt. 4. Agaricum excrescentia est Laricis arboris ueluti fungus, & caput purgat. 5. Scylla, quae ad Epillepsiam commendatur. Capillorum. 1. Lanugo malorum Cydoniorum refert aliquo modo Capillos: ideo decoctum eius in restituendis capillis a lue Uenerea defluxis efficacissimum est. 2. Muscus oblongus arboribus adhaerescens Pilorum instar: Eius decoctum similiter commendatur in casu capillorum. 3. Herba quaedam in palustribus crescit, Pilos oblongos forma penitus referens, aquis innatat, & flosculo albo conspicitur: Cuius decoctum etiam conducit ( ut & priorum ab extra adhibitorum ) in pilorum profluuio. 4. Adiantum, Trichomanes & Polytrichon Apuleii, sunt etiam Capillares plantae, quae rigidiusculis cincinnis, exilibusque fibrillis Capillorum faciem exprimunt, & crines densos, crispos & pulchriores reddunt. 5. Thapsia folio foeniculaceo seu capillaceo: Auicenna dicit illam parem non habere in operiendo capillis capite in Alopecia. Aurium. 1. Folia Asari habent signaturam: ideo ex floribus eius Conserua paratur, quae comesta auditum & memoriam plurimum confortat. 2. Notandum hic Cochleas auriculis praelongis signatas coqui in aqua & sale & despumari, post exiccationem macerantur in oleo succini, & deinde destillatio instituitur: promanans inde oleum mirificum est ad recuperandum auditum: Reptile est acutissimi sensus. Oculorum. 1. Grana nigra Herbae Paris seu Aconiti salutiferi, habent Pupillae signaturam: Oleum inde Chymice prolectum uel expressum ad oculorum affectus efficacissimum est medicamentum, a nonnullis Anima oculorum uocatum. 2. Flos Euphrasiae habet Anatomiam omnium uitiorum oculi: ideo oculis mire conducit. 3. Anthemis, Caltha, Hieracium ( qua herba accipiter oculis hebetudinem discutit ) Argemone, Anemone, Scabiosa, Flos Asteris Attici: Haec omnia propter signaturam oculis conducunt. 4. Potentillae flos Pupillam in oculo repraesentat: Aqua eius destillata est singularis. 5. Lapis uulgo Beloculus, quia in albo orbiculo, circinata nigra pupilla conspicitur, unde nomen adeptus, manibus gestatus claritatem uisus conciliat. Nasi. Mentastri aquatici folium Nasi formam refert: herba illa est quae folia angusta hirsuta habet, flore e puniceo albicante. Extractum eius specificum in amissione odoratus. Gingiuarum. Sedum Minus muris adherens habet Gingiuarum signaturam: ideo succus eius expressus in Scorbuto seu Stomacace plurimum commendatur. Dentium. 1. In Hyoscyamo receptaculum seu siliquae seminis habent Dentis maxillaris figuram: ideo oleum eius seu liquor per se expressus, uel decoctum radicis cum herba Persicaria in aceto, elotione calida, dentium dolores efficacissime sistit. 2. Acini Mali Punici Dentes repraesentant: ad gingiuarum uitia & dentium firmitatem ualet decoctum. 3. Pinei Nuclei Incisorios optime dentes mentiuntur: ideo pini folia cum aceto decocta, dolores dentium mulcent. 4. Dentaria Herba, cuius radix miro Naturae artificio compactili squammarum ferie conspicitur. Gutturis. 1. Pyrola, ideo in gargarismis utimur. 2. Uuularia. 3. Ceruicaria. Iecoris. 1. Hepatica, Lichen. 2. Fungus Betulinus & Quercinus, habent etiam peculiarem Iecinoris sanguinis officinae signaturam: quo nomine puluis utriusque ad miraculum usque sanguinem e naribus ac uulneribus erumpentem inspersione sistit. 3. Iecoraria parietibus fontium adhaerens, quae contra Hepatis affectus & scirrhos peculiariter ualet. 4. Pira habent quodammodo signaturam Iecoris: ideo ad Iecur etiam conducunt. Cordis. 1. Citrium sui fructus effigie Cor repraesentat. 2. Anthorae radices duae quasi corcula ostendunt. 3. Alleluya in cauliculorum summo profert folia Cordis figura. 4. Melissophyllon Cordis specie fert folium. 5 Cardiaca seu Molucca folia melissae profert. 6. Nardus, Myrobalanum, Mala Cydonia. Omnium eximiae sunt dotes ad Cor. Pulmonis. 1. Pulmonaria tam saxis quam arboribus adhaerens. 2. Pulmonariae quaedam species Pulmonis maculas subalbicantes referunt: ideo omnium decoctum in uariis Pulmonum affectibus conducit. Mammillarum. Specula Pennarum Pauonis: habent enim Mammillarum & uberum formam: ideo hausta sanant ubera mulierum male affecta. Fellis. Herbaceum Uiride inuolucrum Iuglandis, si succus eius exprimitur uiridis, assimilatur succo Fellis colore & sapore, & conducit ad Fellis expurgationem. Lienis. 1. Scolopendrium uerum, Asplenum, Ceterach. 2. Lingua Ceruina & Uulgaris Phyllitis. 3. Lupinus sua effigie Lienem demonstrat: ideo eius decoctum Lienosis prodest. Uentriculi. 1. Folia Cyclaminis saltem: radicem enim membra Paralytica reddere tradunt. 2. Zingiber. 3. Galanga, est externus Uentriculus, per quam internus seruatur. Umbilici. Umbilicus Ueneris seu Cotyledon concauum adfert folium rotundum, laeue, foemineum, Umbilicum imitatum, crassum, carnosum & succulentum. Ad amatoria ualere affirmat Dioscorides, quia medici Umbilicum Luxuriae sedem dicunt. Intestinorum. 1. Calamus Aromaticus. 2. Cassia Fistula. Uesicae. 1. Alkekengi, Halicacabum, Uesicaria uesiculas ferens humanis similes, intus acinum inclusum gerit, cuius celeberrimus usus ad calculos lotiumque ciendum. 2. Uesicaria Repens, Staphylodendros. 3. Colutea. 4. Solanum. Pudendi. 1. Aron praeter pistillum execti fere genitalis effigie, integrum generationis instrumentum demonstrat. Sunt qui putent Satyrion Erythroneum seu Uerum Paracelsi Satyrion esse Aron seu omnes Dracontii species, quae habent signaturam totius Pudendi & post maturationem in gramine supra terram instar serpentis incuruatae iacent. 2. Fabae habent etiam integram Pudendorum & Colis glandis Anatomiam: ideo a Pythagora damnatae: Farina illarum ad inflationem pudendorum commode a proprietate similitudinis adhiberi solet. 3. Cichorii pistillum erectum, Ueretrum ostentat, cuius decoctum intra & extra adhibitum singulare pro maleficiatis ex incantatione. 4. Hieracii caulis concauus: decocti eius cum aqua communi quotidianus haustus calidus, specificum est in inflammatione purulenta penis. 5. In Cicere & maxime in Lupino Mentulae forma apparet. 6. Ut & eandem Pini Fructus repraesentant: ideo nuclei eius & Pistachiorum esus Uenereis exercitiis conducunt. 7. Glans summam Colis partem ostendit, quam praeputium tegit. Testium seu Genitalium. 1. E Bulbaceo genere omnes Orchidum species a similitudine testiculorum Ueneris sunt incentiuae, si cui desit facultas: alter alterius potu resoluitur, Superior, maior & plenior ad stimulandos coitus, Inferior, mollior ac rugosior ad inhibendos ualet: Natura hominum generationi satagens hac testiculorum imagine ad uires Uenereas, conceptum & prolem eos ualere significauit, siquidem etiam seminis odorem habent. Ideo Satyrii essentia in restituenda amissa uirilitate uiris frigidis efficacissima est: siquidem hominum & animalium luxuriosorum testes ita affabre mentiuntur, ut nemo sit qui uideat, qui se eos cognoscere non fateatur. 2. Tragorchis hircinus Testiculus hircum olet, & spirillis aruncis caprillam barbam ementiens ad Uenerem inflammat, omnium bulborum ualentissimus, ut hircus animalium luxuriosissimus. 3. Pseudo Hermodactylus Matthioli & Italorum. Satyrium Erythronium, id est rubrum, cortice radicis gracili russo, intus albo: non secus atque Scincus libidinem excitat, etiamsi manu teneatur, & magis si bibatur e uino, teste post Dioscoridem Lobelio. 4. Dracunculus maior radice bulbosa donatus rotunda, instar Testiculi, in uino sumptus Uenerem proritat. 5. Porrum adeo scroto simile ut in prouerbium abierit: etiam Uenerem excitat. 6. Flores Cynosorchi homines ad foecunditatem & lasciuiam inuitant, Uenerem conciliantes, irritantes, augentes, & sopitam uellicantes. 7. Boletus Ceruinus Pudendorum habet signaturam: ideo non solum ab intra confortando conducit, uerum etiam ab extra, Inflaturis Testiculorum utiliter imponitur. 8. Phallus ab Adriano Iunio peculiari scripto in hunc eundem usum commendatus. 9. Utriusque sexus genitalium signaturam habent Uuarum Acini: Ideo Ueteres non sine causa dixerunt sine Baccho frigere Uenerem. Zachar. 9. sect. 17. Matricis & Uteri. 1. Aristolochia rotunda foeminei uteri formam imitatur, & optime puerperis opitulatur. 2. Pisa. 3. Interior Cortex Betulae Uiridis habet signaturam Matricis cum uenulis sanguineis: ideo decoctum eius purgat matricem. 4. Sabina habet signaturam Uenarum matricis: ideo dissoluit Tartarum in uenis muliebribus. 5. Malum Granatum seu Punicum glabrum est, & membrana tegitur, Malicorium dicta, Sole hiat cortex aperiturque leuissima uel aeris iniuria: sic etiam infans maturationis tempore exitum e matrice parat. 6. Cyclaminus suo circinnato radicis bulbo, muliebrem uterum affabre demonstrat effigiatum: Theophrastus eius bulbum ad amatoria ualere dixit. 7. Leontopetalon cuius radix foeminae pubem lanuginoso mollique flocco pubescentem suo intuitu & similitudine affabre demonstrat. Tradit Dioscorides appensam ad amatoria ualere. 8. Macis Matricis signaturam etiam refert: Includit enim nucem myristicam ( foetus in utero signaturam ) Macis, ut Matrix embryonem. Renum. Portulaca habet suam signaturam ad Renes. Secundinae. Nymphaea huius signaturam habet. Ideo etiam Secundinam expellit. Spinae Dorsi. 1. Equisetum. 2. Filix Foemina: ideo eius decoctum ( in Ischiade & doloribus Spinae ) & fomentatio e uino & aqua per multos dies praestantissimum est ex arte signata Remedium: Spinae dorsi enim effigiem non obscure repraesentat. Tibiarum & Ossium. 1. Gratia Dei seu Geranium habet signaturam Ossis Tibiae: ideo puluis eius singularis in ossibus fractis. 2. Ossisana seu Lapis sabulosus prope Spiram & Darmstadium repertus, miraculosus in conglutinandis ossibus ruptis, idque propter signaturam eius Magicam. Neruorum & Uenarum. 1. Plantago habet signaturam integram, imo & manuum & pedum Chiromanticam figuram, siquidem manus herbarum sunt folia. 2. Sauina habet etiam uenarum signaturam. Pororum Cutis. Hypericonis folia perforata signaturam habent: Tollunt obstructionem pororum & sudorem pellunt. Manus. 1. Palma Christi. 2. Folia Ficus: ideo articulorum doloribus conferunt. Morborum Signaturae. Apoplexiae. 1. Lilii Conuallii Flos habet Guttae signaturam, quia flos quasi gutta pendet: ideo in hoc morbo magnus eius usus est. 2. Carpionis Lapis semilunari forma supra oculos existens, commendatur in illa Apoplexia, quae cum commotione & contractione musculorum supra oculos inuadit. Calculi. Omnia quae Calculum pellunt sunt Magice signata a similitudine, & morbum significant suis imaginibus. 1. Crystallus, Silex, Lapis Citrinus, Iudaicus, Lyncis: Lyncis urina coit in lapidem: ideo eius urina ad Uesicae stillicidia peroptima est. 2. Calculus Microcosmi. 3. Saxifragiae Radices. 4. Lithospermon seu Milium Solis calculos candore & rotunditate margaritarum ferens, duritia lapidea cum aliis seminibus saxeis ad comminuendos calculos ualet. 5. Fructus & siliquae Ononidis. 6. Lachryma Iobbea ad deturbandos calculos nunquam satis laudata. 7. Fructus Alkekengi. 8. Nuclei Cerasorum, Persicorum, Mespilorum. 9. Fructus Roseti Rubei: Item plurimi alii in senticetis rubro colore in autumno ad maturitatem prouenientes. 10. Caepae etiam habent signaturam Calculi. Cancri. 1. Dactyletus: ideo secundum Paracelsum haustus Cancrum curat: alii putant esse Hermodactylum exoticum officinarum cum radice rotunda sese in centrum contrahente, non aliter ut cancer facere consueuit. 2. Lunaria quae signaturam habet Cancri, cum qua Carrichter affirmat se omnes mammillarum Cancros curasse. 3. Ros Solis seu Rorella. Colicae. Conuoluulus in segetibus proueniens Intestina representat: ideo decoctum eius est in Colica singulare. Anguilla in Colica pestis. Cicatricum. 1. Olea. 2. Ulmus. 3. Resiniferae omnes, quae caudicis scissuras sustinent, ad cicatrices & uulnera certissimo experimento utilissimae. Dysenteriae. 1. Acori Aquatici Lutei radix in Maio effossa, & collecta, singulare Amuletum contra Dysenteriam appensum ad uentriculi regionem: habet enim colorem & signaturam Excrementorum. 2. Ita Baccae Sambuci conferunt. Erysipelatis. 1. Semen Oxylapathi, quod semper carneum colorem, non plane rubrum habet: decoctum eius haustum efficacissimum est. 2. Colchotar Uitrioli calcinatum fortiter: ideo exterius in aqua plantaginis solutum utiliter imponitur. 3. Acorus Palustris: quo nomine de collo gestatur. Epilepsiae. 1. Uiscus Quercinus cum suo glutine maturat morbum. 2. Grana Paeoniae circularia ac nigricantia, praesertim quae a prima emergunt foetura ( quia matura e capitibus sponte exiliunt ) expellunt. 3. In Epilepsia Crux seu Ossiculum illud est praestantissimum medicamentum, quod alii uolunt in Craniis Epilepticorum, alii uero in strangulatorum, ubi iuncturae committuntur: quia quilibet fere strangulandus Epilepsia in Agone corripitur, dum spiritus uite interclusus exitum quaerens, suffocatur: tunc commissuras capitis hac uehementia separari necesse est: In principio paroxysmi sub Exaltatione Lunae datur. d 3 4. Passer in Caduco pestis a Paracelso commendatur Excrescentiae. Agaricum & reliquae Arborum Excrescentiae, quae supra ramos & frondes contra Naturae ordinem excrescunt, humanorum artuum excrescentibus partibus medentur. Exanthemata. 1. Semen Raparum. 2. Lentes: ideo decoctum illorum expellit. Ficus Ani. Scrofularia maior & minor, habent integram signaturam: ideo decoctum in exterendis ficubus mariscisue non solum utiliter bibitur, uerum etiam pro Amuleto de collo ad orificium stomachi uirtuose appenditur. Fistulae. Iunci Aquatici habent signaturam: ideo sal artificiose extractum, intra & extra corpus cum iuuamento offertur. Rapunculus Herba Carrichteri flore coeruleo eandem habet signaturam & efficaciam. Foetus in Utero. Aetites Lapis ueluti praegnans, cum quatitur alio in utero sonante, grauidis continet partus, cum uterus parum tenax sinistro brachio mulierum alligatur, donec partus hora instet, tunc sinistrae coxae imponitur, ut feliciter sine labore & periculo enitatur, post foetum exclusum tollitur confestim, ne uterus subsequatur. Foetus Utero Adnati. Conferunt a similitudine Grana Florum Tiliae, supra pedunculum dimidia ex parte folio adnatorum. Dantur infantibus adnatis illorum granorum quinque uel sex una uice, uel etiam mulieri grauidae, cui foetus adnatus: Colliguntur in festo decapitationis Iohannis, & cortex exterior abiicitur. Fascini. Conferunt Herbae queuis quae per scissuram aut foramen saxi, aut lapidis alicuius enascuntur. Herniae & Rupturae. 1. Radix Aronis. 2. Perfoliata. 3. Herniaria. 4. Telephii radix. 5. Folia Fraxini etiam habent signaturam: ideo oleum e ligno destillatum illitum, efficacissime medetur. 6. In foliis Ulmi folliculi quidam seu uesiculae erumpunt & innascuntur mense Maio humore plenae admodum uulnerario, ad Enterocela ualent. 7. Poma foliis Quercinis adnascentia in Maio colligantur, & in uitris suspensa per se in Sole in liquorem redigantur: Hic liquor inunctione plurimum conducit. 8. A signatura Magica obseruentur Animalia quae se extendunt & contrahunt: Ita Elephas proboscidem extendit & retrahit: ideo Spodium calcinatum hic prodest. 9. Similiter Testudo se contrahit, cuius calcinatae puluis etiam conducit. 10. Hirudo Spinosa itidem se contrahit, cuius aqua destillata uel cinis combustus, miras habet in hoc affectu uires: Sola olei eiusdem inunctione Herniosi curati sunt. Haemorrhagiae. 1. Santalum Rubrum, cuius decoctum in uino rubro styptico, mire compescit Haemorrhagiam. 2. Tormentillae Radix. 3. Haematites, Coroneolus Lapis maxime, Sarda, Corallium, quae omnia sanguinem sistunt, ex Anatomia, manibus si includantur. 4. Sextum Geranii genus dictum Sanguinarium, radice rubra, tantopere in sistendo sanguinis profluuio praedicatum. 5. Chalcanthum combustum, sanguinei coloris euadit, erumpentem sanguinem e cerebri uena, & e pectore mirabiliter cohibet. 6. Anagallis Mas, sanguineo flore, manibus detenta, ubi incaluit, impedire ferunt sanguinis effluxum ex incisa uena. Haemorrhoidum. Omnes Uillosae plantae, & mollia herbarum folia lanuginosa, quae lanosiore flocco, quasi canescunt, conducunt etiam ex sympathia Haemorrhoidibus, asperum tactum horrescentibus. 1. Folia Uerbasci, quae cana densaque lanugine, bombaceoque tomento uestiuntur, huius decoctum conducit. 2. Oculi Populi Arboris, oleo oliuarum macerati & insolati, mire utiles: semen coloris sanguinei plane repraesentat nates. 3. Pes Leporis herba, etiam lanuginosa est, & decoctum utile. 4. Scrophularia, quae tuberculis & papillosis capitulis scatet. 5. Aron Minus, Tonsillas & Haemorrhoides mulcet. 6. Inter Uerbasci nomenclaturas est Lupina Cauda, a pilorum molli lanugine, quam imitatur: Eius decoctum etiam prodest. Hydropis. 1. Radix Bryoniae habet signaturam pedum Hydropicorum: ideo Extractum aquas educit. 2. Radix Michoacae. 3. Dentaria seu Aneblattum Cordi habet etiam signaturam inflationis Hydropicae. 4. Medulla Ligni Sambuci, pressura etiam relinquit cauum uestigium, quale uidemus in pedibus Hydropicorum: ideo succus arboris conducit, sicuti etiam Fungorum Sambucinorum destillata aqua. 5. Mala Persica habent etiam signaturam: ideo flores Persici & folia cum nucleo siccata & puluerisata omnia debita quantitate leniter purgant in tumoribus & Hydrope. Icteritiae. 1. Chelidonia, Crocus, quae duo a similitudine flaui coloris iuuant. Item Radix Curcumae. 2. Centaurea. 3. Pediculi, Scarabaei flaui. 4. Cutis interior flaua Oxyacanthae: Item medianus flauus Cortex Sambuci. 5. Lapis in Felle Bouis repertus flauus. 6. Anchusae aruensis radix colore rubro & fapore amaro. Horum decocta iuuant. 7. Tenca uiua supra umbilicum ponitur, donec moriatur, praesertim in Ictero pestis. 8. Anthos Rosarum peculiariter confert. Dosis drachma semis. Lentiginum. 1. Betulae Cortex albis interlitus maculis, ut uideatur sturnum imitari, lentigines & faciei maculas abstergit. 2. Flores Sambuci etiam maculati sunt: ideo fotus ex decocto florum in aqua commendatur. Leprae. Fraga habent signaturam: ideo illorum destillata aqua palliat rubicundam Leprosorum faciem, si bibatur & liniantur maculae: Quo nomine etiam Raymundus Lullius Fragorum in spiritu uini maceratorum usum in pallianda Lepra plurimum commendat in libro de Quinta Essentia. Uiperae: ideo caro illarum praeparata. Leprosis cum commodo offertur. Lumbricorum. 1. Uiciae habent signaturam Lumbricorum: ideo decoctum illarum conducit in expellendis Lumbricis. 2. In cauitate Rosae Caninae interiore Tineae quaedam candidae interdum occluduntur, quibus pulueri satis ad expellendos uermes intestinorum, multi feliciter utuntur. Menstruorum Rubeorum. Artemisia Rubra: ideo efficacissimis uirtutibus praedita herba, in sistendis & corrigendis mensibus superfluis. Membrorum Tabidorum. Salix non fert semen, sed uirgula abscissa etiam fere emarcida sola infixione in terram crescit: ideo Balneum e decocto salicis praestantissimum ad membra tabida. Macularum. 1. Allium. 2. Arum, Arisarum. 3. Dracontium. 4. Persicaria. 5. Hirundinaria minor. Omnes item Maculosae plantae maculas corporis nostri abstergunt. Nodorum in Carne. Mercurialis cum nodis: ideo decoctum eius cum Mechoaca, nodos cutis tollit. Prunellae. 1. Sal Armoniacum: ideo liquor eius destillatus cum succo Aizoi est Euporiston medicamentum. Extrahit enim Tartaricum sublimatum Realgar, gutturi seu collo adhaerens, & linguam nigredine afficiens. 2. Flores Brunellae sua forma guttur repraesentantes, commendantur etiam ut plurimum in hoc morbo. Puncturae Lateris. 1. Carduus Benedictus suis punctionibus curam Pleuresis indicat, ut & 2. Carduus Mariae: Utriusque stillatitius liquor uel decoctum plurimum confert. 3. Hippoglossum alterum folium gerit maxime acutum, non sine maximo aspicientium miraculo, & Natura raritate: ad Laterum puncturas ualere Neotericorum constat experimento. 4. Puncturis in corpore Maxilla seu Crux Lucii Piscis contrita & potui data, subuenit. 5. Consolida Regalis, cuius tres uel nouem flore comedantur. Phantasmatum. 1. Fibrae super folia Hypericonis habent signaturam quod perforata certo tempore & debito modo collecta omnia Phantasmata, & spiritus Phantasticos sine superstitione ab homine & extra hominem pellit, qui spiritus etiam Uermium spiritum in aliam Phantasiam adigit, ut illorum spiritus animalis ab hoc spiritu fugiat. Nomen Graecum denotat, quod ὑπὲρ εἰκόνας super Imagines & Spectra dominium habeat, Fuga Daemonum uocatur: ideo fumigatio seminis eius, ut dicit expertissimus Philosophus Lullius, fugat omnem Daemonem a proprietate corporis, uel a domo: Portus Neapolitanus affirmat obsessos nec odorari, nec supra se ferre ualere: Ut enim Sol coelestis sua Luce fugat omnes malignos spiritus in Tenebris gaudentes: sic Hypericon ( inter herbas Solares numeratur praecipua ) a Paracelso Solis Terrestris Nomine insignitum, eiusdem efficaciae deprehenditur. 2. Ruta, propter Crucis signum semini impressum. 3. Crux Baccis Iuniperinis innata, praesertim magnis granis, nucis auellanae quantitatem aequantibus, qualia inter peregrinandum in copia prouenire uidi in agro Neapolitano ad litus maris Tyrrheni: ideo experientia demonstrat, quod prosint maximopere a Spiritibus malignis obsessis. 4. Antirrhinum contra Phantasmata & Incantationes: semen enim quasi Sceleton repraesentat, defunctique Hominis Caluariam ostendit. Panaricii. Archangelica seu Urtica Alba habet signaturam, contusa & imposita confestim necat. Pestis. 1. Bufo, Cochleae, Rana: ideo utiliter ab extra imponuntur, siquidem Uenenum attrahunt: Futurae ac instantis Pestis signa in linguis Ranarum maculatis apparent, ac ubi cateruatim sese mutuo conscendunt, tot funera simul sepelienda praedicere solent. e 3 2. Anthracis & Carbunculi signatura est in Sapphiro, in quo est peculiaris uirtus Anthracem sine corrosiuo tollendi & in Escharam promouendi. Similis est etiam in Lacerta uis, ideo extrahit Escharam. 3. Gamandraea cum rotundo pomo etiam Pestis signaturam habet: ideo infecti herbam hanc sed sub suo climate productam magno iuuamine macerant in quotidiano potu: Ita Tubera rotunda Quercubus adnascentia siue recentia siue puluerisata feliciter imponuntur Pesti: Sic & puluis Nucistarum maceratarum applicatus extrahit uenenum. Seminis Profluuii, seu Gonorrheae. Urtica Mortua, Galeopsis: ideo Carrichter decoctum eius in uino plurimum commendat. Scrofulae. 1. Scrofularia mas & foemina. 2. Scrofularia minor seu Chelidonium minus, cuius strumosa radix e multis granis frumenti uidetur coaluisse. Squinanthiae. Fructus Mori habent Squinanthiae signaturam: ideo succus eius & folia gargarisando conducunt. Scabiei Corporis & Pedum. 1. Arbuta seu Piceae Coni squammulis loricati: decoctum illorum cum Capite mortuo Uitrioli praestantissimum medicamentum externum est. 2. Scabiosa in summis caulium capitulis florum calices promit compactili squammarum ordine structos: ideo Scabi ei medetur. 3. Polypodium in dorso scabritiem habet: ideo a proprietate sua decoctum eius pellit Scabiem. Squammarum Cutis. 1. Uitis & Resiniferae quae corticem abiiciunt, ad cutem deglubendam & Squammarum uitia conducunt. 2. Sic ad Squammas capitis Herba Filicis uel Filiculae conducit. Squammosorum Pedum. Scoria Ferri habet signaturam ostracosorum labiorum ulceris: Ut enim Scoria haec inter fundendum a ferro ad superficiem eiicitur: ita etiam ab interno Hominis Archaeo seu Arte Naturae fit separatio Mineralium & Excrementorum in corpore microcosmo: ideo Crocus Martis & oleum eius in tali casu plurimum prosunt. Spasmi. 1. Limaces uix commoti contrahunt se: ossiculum exiguum in Limacibus albis per medium scissis, in papiro reconditur, & in Spasmo efficacissime exhibetur. 2. Poples Leporis animalis uelocissimi in cursu, itidem prodest. Strumarum. 1. Gladiolus radice geniculata constat, paruorum Bulborum modo super alium insidente, inferior gracilis, superior uegetior, Strumis certo medetur. 2. Scrophularia radicem habet tuberculis asperam & papillosis capitulis donatam, strumoso subtus porrecto cespite: Ulceribus strumosis & tuberculis ab humore frigido glaciatis emolliendo opitulatur. 3. Ficus Strumae modo tument, ualent ad easdem. 4. Sic Spongiae Marinae. 5. Iridis radix strumosa delet strumas. 6. Est & Scrophularia minor dicta herbula foliis hederae, habet radices quodam callo pendentes paruas, complures, ut grana tritici in acerui modum collectas, quarum tres uel quatuor in longius protenduntur. Hac recentiores in eximendis strumis, ficubus & mariscis magna ui & experimento utuntur. 7. Sal Ungaricum seu Transyluanicum natiuum multas grumas Strume instar habet, cuius frequentem usum ut & Salis Gemmae Paracelsus in depellendis strumis studiose commendat. Sugillationum. 1. Persicariae folium litura maculae modo conscriptum, quae Cornicularis Lunae imaginem refert, sugillata delet. 2. Chelidonium minus etiam propter foliorum magicam signaturam in hoc casu specificum est: nec solum ab extra unguentis admixtis illinitione delet maculas externas, sed etiam in uino macerata & quotidie ter uel quater hausta, ab intra sanguinem concretum e corpore ad miraculum expellit. Tartartari Uentriculi. Cassutha seu Cuscuta signaturam habet: Eius decoctum maximopere commendatur. Urinae Retentae. 1. Medulla in Calami Anserini concauitate contenta: siccata & tusa mire in uino remoratam urinam pellit. 2. Anima Halecis ( ut uulgus uocat ) coloris argentei repraesentat etiam cauum penis ductum: puluerisata & exhibita efficacissime urinam ciere solet. Ueneni. 1. Syderica, Dracontium Maius, in quolibet folio habet figuram serpentis: Inde magico indicio confirmamur, quod decoctum contra ictus serpentum sit efficacissimum. 2. Dracunculus Minori ludentis Naturae miraculum ad primas serpentum Uernationes exerit se terra, & cum iis in terram conditur, nec omnino occultato eo apparet serpens: officioso Naturae munere remedium demonstrantis & formidinis tempus praemonentis. 3. Bistorta, Serpentaria, Colubrina, ad uiperarum & serpentum morsus. 4. Ophioglossum, ut & praecedens Herba figuram habet serpentinae linguae cupientis laedere. 5. Inter Allii genera Ophioscorodon signatum est. Omnes autem plantae, quae serpentis Exuuium maculosum exprimunt, & uersicolores uiperarum maculas ostendunt, imo serpentum effigiem ex omni sua parte conspicuam reddunt, contra eorum morsus ualent. f Uerrucarum. Culmorum Nodi habent Uerrucarum signaturam: ideo etiam magnetica cura per illos tolluntur. Uulnerum. 1. Sapena Riparum seu Hydropiper, in aquis pigrolapsu repentibus nascens, propter maculas sanguineas in foliis, medetur Uulnerum recentium superuenientibus symptomatibus: siquidem fluxus sanguinis in sanguineo Persicariae pedunculo, Soli obiecto apparet. Haec Persicaria a Paracelso uocatur Mercurius Terrestris, & dicit in illa esse Influentiam Carnalem seu Attractiuum Influentiale non aliter, ut Sol & omnia sydera ab inferioribus attrahunt, & inferiora uicissim a suis superioribus: Guttae in foliis habent signaturam. 2. Hypericonis Folia innumeris foraminulis quasi acu traiectis perforata uidentur: ideo ad omnes externas & internas cutis laesiones prosunt: Et quia flores etiam post putrefactionem in formam sanguinis abeunt, signant usum peculiarem ad Uulnera. 3. Millefolium, & Betonica, lancinatis & incisis foliis. 4. Gentianella seu Cruciata cuius radix in modum Crucis transfossa est. 5. Ascyrum. 6. Ulmus etiam perforata folia habet: & sic omnes Plantae perforatis foliis ad Uulnera corporis ualent. Medicamenta, A Similitudine Iuuantia. Notandum etiam est, quod quedam medicamenta, a similitudine prodesse, & miro modo a morbis liberare deprehendimus, quia unum alterius Anatomiam habet; cui enim potius comparandum est simile, quam suo simili? Arsenicus ulceribus Arsenicalibus subuenit: Inter omnes fructus Aquae, non est maius Uenenum, quam in materia Resinorum, & omnis Uenenositas Resinorum, confirmante Paracelso, confluxit in Arsenico, tanquam in unum corpus. Aconitum ex uino tepido datum percussis a Uipera aut Scorpione salutiferum esse expertum est a nonnullis medicis peritissimis, adeo Uenena plerunque Uenenatis sunt Uenena. Boletus Ceruinus Fungus est, quem ad res Uenereas adhibent, e semine eius Animalis genitali oritur. Cancer, quia corpus ipsis tumet, ideo Carcinomata & Perniunculos cum decocto melle lenit: fluuiatilium Cancrorum cinis utiliter etiam inspergitur. Cancer item uiuus, ligatis chelis Cancro imponitur, donec moriatur: Ita Cancer Cancrum interficit, qui si sit exulceratus, postea quouis opodeltoch curatur. Cardiacam tollit puluis Cordis Perdicis. Capilli Hominum si destillentur, egreditur succus, qui Capillis prolongandis inunctione prodest. Cerebrum Suillum, Phreneticis podest: ideo etiam ii, qui memoriam amiserunt, cum iuuamento uescuntur Cerebro Porcino, cum myristica & cinamomo aromatisato. Cor Motacillae cum successu appenditur in Congelatione, ubi Cor riget. Cor Hominis in Cardiaca & Syncope corroborat Essentia praeparata de Cordis Cerui Ossibus. Coli cruciatus demulcet particula de Umbilico infantis recenter nati, in argentea capsula uel annulo inclusa, & ita gestata ut carnem attingat, certissimo experimento multorum accepi. Cranium Hominis Epilepsiae subuenit, sumatur autem pars anterior, non posterior, & foemine foemineum, mari masculum accommodetur. Cucumeris syluestris fructus maturi, leuiter contrectamtem maculant, dum de se solo tactu succum eiaculantur: sic huius coagulati succi seu Elaterii usus, hoc magico indicio, serosos Humores corporis Humani uehementer expurgat. In Dysenteria maximo iuuamine adhibetur rubra illa medulla, quae in Lapicidinarum iuncturis reperitur & eruitur, uulgus Iecur Lapideum uocat. Epilepsia, Alcis & Hirundines corripiuntur: ita etiam contra eundem morbum specifice instar Amuleti conducunt Alcis posterioris pedis dextra ungula, quam auricule sinistrae ingruente paroxysmo immittunt, seque hoc pacto a paroxysmo liberant: Ex Hirundinibus Aqua Antiepileptica singularis paratur. Foetum excludit Exuuii Serpentis Cingulum, quosi instante partum nudum grauidae corpus cingatur, feliciter enititur. Flauam Bilem expurgat Rhabarbarum eiusdem coloris. Fungi in agro Neapolitano prope urbem Somam, quotannis e Lapidibus Terra saltem obrutis enascuntur, qui siccati & puluerisati pondere drachmae semis in Aqua appropriata mane & uesperi exhibiti, ad miraculum omnem Calculum comminuunt, & instar farinae expellunt. Gladiolus tusus & impositus, Spicula & Spinas extrahit a similitudine. Globus seu Pila a Scarabaeo conglomerata supposita, extrahit Globos Plumbeos e corpore. Haemorrhoides in locis obscoenis se manifestant, sanantur a Scarabaeis in Equorum excrementis latitantibus, in cinerem prius redactis & inspersis. Hydrophobiam tollit inopinatus, subitusque impulsus in Aquas: Ita metus metu discutitur. Iecur Lupinum confert Iecinoris infirmitatibus. Linguae Hircinae semen, Echium, Uiperinis capitulis simile: ideo Uiperarum, ceterorumque serpentum morsibus medetur, & prophylacticum est medicamentum. Lumbrici Maioris & Minoris Mundi Lumbricis Hominis medentur: Eiusmodi autem uermes exiccati, & in puluerem redacti, propinati ac in lacte caprillo exhibiti Lumbricos in uentriculo & intestinis morantes interficiunt, & e corpore eiiciunt ac expellunt. f 3 Lumbricus Uiuus per uiginti quatuor horas Panaricio circumligatus, donec moriatur, interficit ipsum. Lupus corporis Humani, curatur beneficio unguentorum & cataplasmatum e Carne & Pinguedine Lupina preparatorum. Matricis Gallinae puluis in collum Matricis iniectus, eiusdem fluorem exiccat, & sterilitatem foeminis inde causatam tollit, & conceptionem iuuat. Mammarum Muliebrium fissuris medetur inunctio Glutinis ex Uberibus Uaccinis praeparati. Nascuntur in Podice ueluti fructus Mori cruenti, molles, & in Scroto, qui ex fructuum Mori, frondiumque puluere sanantur. Oculi Bouis Humor Crystallinus destillatus, omnibus Oculorum uitiis succurrit. Pedum Anserinorum abstracta cutis, Pedibus Refrigeratis ( ut & Panaricio ) medetur, cum Artemisia fiat decoctum, quod utiliter imponitur. Priapus Tauri aut Cerui, Penis άτονίαν aufert, & Uenerem suscitat: Horum enim Animalium Natura luxuriosa. Profluuium Menstrui immodicum, dum purus sanguis simul effluere incipit, sistunt tres uel quatuor guttae purissimi illius Sanguinis ultimo effluentis, foeminae patienti insciae in uini uel cereuisiae potu exhibiti. Pulmo Uulpis, afflicto Pulmoni prodest. Renouant nostra corpora & iuuentutem restituunt, quaecunque Animalia habent in se Uirtutem Renouatiuam, ut de Uipera & Serpentibus traditur. Sanguis e Naribus & Uenis profluens, torrendo friabilis factus, Narium & Uenarum Haemorrhagiam insufflatus & inspersus sistit. Datur etiam intra corpus. Similiter Sanguis e Uulneribus effluxus calide Uulneri iterum immittitur, ut nimiam Haemorrhagiam eius sistat. Sagittas extrahit Herba Sagittalis in pratis ad ripas crescens, & sagittam repraesentans. Scorzonerae radix ad serpentis cuiusdam Scorzone dicti formam effigiata, contra eiusdem morsum unicum Antidotum. Serpens si filo lineo suspendatur & suffocetur, funiculus ille in Angina & Apostematibus faucium ualet plurimum. Contra Synouiam offertur ipsi patienti aliquid supra particulam panis praesentaneo successu. Secundinam, Secundina lota ac in fictili torrefacta, & drachmae semis pondere in iusculo gallinarum exhibita, mirifice educit. Stomachi Lupi Corium gestatum Stomachi iuuat digestionem: Ita etiam Uulturis & Oloris pelles ab alutario praeparatae. Spiritus Tartari foetor, foetorem humorum putridorum in Peste e corpore humano expellit. Tartarus seu Sal Urinae Hominis, contra Tartarum & Calculum singularis est. Tormentillae Radix Nodosa, tusa & imposita Nodos in cute tollit. Torsionibus intestinorum in Colica conducit Intestini Lupi exiccatum Cingulum, ut & Excrementa eius gestata. Tumori seu Gummi, quod nostris membris innascitur, dissoluendo medetur Gummi illud e Ceraso desudans, aceto dissolutum & appositum. Uariolis infantum, seminis Raparum & Lentium decoctum medetur a similitudine. Uertigine non corripiuntur Damae & Serpentes loca inuia accedentes: ideo illarum pinguedo, si tantillum de illa Temporibus illinatur, contra Uertiginem maximopere confert: ut & Ciconiarum Essentia Quinta, siquidem Ciconiae longo tempore in aere in gyrum circum uolitare consueuerunt. Paracelsus uocat Das Ferch Idiomate Germanico. Uitalis spiritus seu Uita in musculis forma refert Animam Halecis ut loquuntur, seu argentum argento uiuo superinductum: ubi in sanguine refrixit, euanescit, punctim uel caesim uulnerato, ubi in sanguine profluente apparet sine mora patienti in potu exhibetur, non sine manifesto iuuamento. Uesicae Bouis, omnibus Uesicae morbis medentur. Uesicam Suis, quae terram non attigit, pubi impositam, urinam ciere dicit Plinius. Uesica Ouilla uel Caprina cremata, & ex posca bibita iis, qui urinam inuiti reddunt, benefacit. Uesica Carpionis siccata & puluerisata, singulariter prodest parturientibus in ipso enixu adeo laesis, ut aquam continere non possint, & urinam inuitae reddant. Cum Uesicis nigris in pedibus subortis, Uuae Uersae, seu Aconiti salutiferi folia nigra cum baccis signaturam habent Cum hac herba Phaedro magnetice, ut & Paracelsus cum Persicaria, admiranda in deploratis ulceribus curandis se praestitisse affirmat. Uentriculus Gallinae interior scilicet membrana Uentriculo male affecto subuenit. Zibetta Colicae stercora expellit. Uenenosi Morbi plerunque propriis Antidotis sanantur. Aconitum ut dictum est medetur morsui Uiperarum, & Scorpionum. Araneus mus qui morsum intulit dissectus si apponatur, ictus sui maleficia luit. Apum Aculeos fixos, Mel sanat. Bufonio Lapide in capite Bufonis reperto eius morbi curantur. Bufonius puluis morsui uenenato impositus Uenenum attrahit. A Bufone permicti, Bufone sicco cum iuuamento se demulcent. Canis Rabidi morsui eiusdem Canis primo pili imponuntur ab extra uulneri, siquidem uenenum attrahunt, similiter exusti propinantur, deinde iecur Rabiosi tostum, demorsum si comedit liberat, & tuetur ne tentetur Aquae metu, quo nomine etiam eiusdem Canis dentem exemptum, & pelliculae inditum pro Amuleto, brachio annectunt. Crocodili adeps suos morsus sanat. Murium morfus, Murium combustus puluis sanat. A Muribus permicti, eorundem cinerem inspergunt, antequam carnem exedat. Os Cordis Cerui uenenatae Caudae Ceruinae degustatae succurrit. Serpentum Axungia etiam commendatur aduersus suos morsus. Contra ictus Serpentum, Capita Serpentum trita, uel Exta illorum, praecipue Fel impositum. Scorpius ipse, qui ictum uibrauit, tritus, & percusso loco impositus, suae plagae Remedium est, ob caecam quandam Naturarum Discordiam: Unde profectum malum, inde emanat Remedium. Sic etiam Oleum Scorpionis aduersus suos ictus. Sic aliquando geminata, commixtaque contrariae facultatis Uenena, remedio sunt non exitio: Fuerunt qui bubonem pestiferum excisum & exiccatum puluerisarunt, & infectis exhibuerunt, non absimili modo, ut Scorpionis oleum contra uenenum Scorpionis administratur, atque sic Uenenum sibi congeneris Ueneni exterminium molitur. Quemadmodum ab Ouo frigore congelato per impositionem in aquam frigidissimam ad tempus, frigus instar glaciei extrahitur, & in integrum restituitur: ita etiam membra frigore uitiata sanantur, per impositionem frigidae aquae Niualis: Ita frigus extrahit frigus. Simili modo, membra supra modum incalescentia restaurantur, per appositionem Spiritus Uini rectificatissimi, ( qui merus est Ignis uel Sulphuris Quinta Essentia ) Sic calor ui magnetica extrahit calorem. Chiromantiae cognitio quantopere medico necessaria sit, dictum est superius: Nam ex Chiromanticis Lineis Remedia illi Homini conuenientia sciri possunt. Qui Lineam Architectam in manu habet, ille obnoxius est Colicae, & ex illa moritur: ideo Linea Architecta in Herbarum foliis, medicina in Colica est. Ita etiam Linea Anchora est Linea Apoplexiae: ideo Linea Anchora in Acoro est medicina Apoplectica. Signaturarum Correspondentiae Maioris Et Minoris Mundi. In Mundo Maiori seu Macrocosmo. Minori seu Microcosmo. Coeli Facies. Physiognomonia seu faciei forma. Mineralia. Chiromantia. Motus Firmamenti. Pulsus. Eurus, Zephyrus. Anhelitus. Terrae motus. Febrium Horror. Pluuiae. Lienteria, Dysenteria, Diarrhoea. Uentorum Tonitrum. Torsiones Colicae. Quot enim Nature Uentorum in Mundo species Colicae in Homine. Corruscatio. Difficultas meiendi in dolore Nephritico. Apoplexia. Eadem Apoplexiae quae Fulminis generatio, utriusque etiam operationes admirandae. Ecclipsis, Coniunctio seu Fulmen. Siccitas. Tabes, Phthisis seu Aridura microcosmi. Inundatio, Diluuium. Hydrops. Tempestas. Epilepsia. Quae enim Generatio Tempestatis & Tonitru in mundo maiori: Tonitru demonstrat causam, materiam, originem Caeduci. eadem etiam Epilepsiae in minori: Et sicut Tempestas mutat & labefactat Animalem sensum & Intellectum, ut apparet in crocitatione Gallorum gallinaceorum inusitata, insueto item cantu & clamore aliarum auium & bestiarum, mordenti insuper muscarum furore: ita etiam in Epilepticis. In Macrocosmo In Microcosmo 1. 1. Fit Mutatio aeris Tempestate instante. 2. Mutatio Rationis ingruente Epilepsia. 2. Nubila succedunt. 3. Oculi Tenebrosi, Somnus. 3. Uentus. 4. Colli & Uentris Inflatio. 4. Fractio & Tonitru. 5. Fractio Uesicae & Concussio corporis. 5. Fulgetra & Corruscationes. 6. Ignei & lucentes oculi. 6. Pluuia. 7. Spuma. 7. Fulminis ictus. 8. Serenum Tempus. Spiritus coacti lacerantes artus in cute clausa. 8. Reditus ad mentem & sermonem. Postquam uie lutosae pluuia madidae sunt a Sole iterum exiccatae. Ubi scilicet Homo ad se redit & Sol Microcosmi, Rationem, Mentem & reliquas corporis functiones post requisitam quietem iterum in pristinum statum restituit. Ossa in Carne: Quot genera lignorum in mundo, tot genera ossium in Homine. Lapicidinae, quae sunt ossa magnae matris. Ut enim Terra Lapidibus: ita corpus Ossibus munitum est, quae auro assimilantur, utpote eiusdem Naturae. Omnium membrorum Hominis Forma reperitur in Uegetabilibus, Lapidibus, Animalibus & Mineralibus. Terra. Caro. Uenae magnae. Flumina magna. Uesica. Mare. Septem Membra principalia in Homine. Septem Metalla in montibus uel septem Planetae coelestes. Et sicuti in Terra Flores stellarum colores: Ita Sydera in Coelo Terrae pratum ostendunt. Nihil est in Mundo, cuius proprietas non etiam in Homine Microcosmo reperiatur. Homo cognoscitur ex Natura Animalis, cuius primum esse in se dominatur. Deus enim Gloriosus non creauit aliquam Creaturam sapientiorem ac nobiliorem Homine, quia omnium Animalium mos ac Primum Esse in ipso reperitur, ac cum sit omnium Creaturarum Fasciculus, se ipsum ipse in omnis Carnis Faciem, in omnis Creaturae Ingenium, instar Poetici alicuius Protei, effingit, fabricat, & transformat: Hinc illud Chaldaorum: Homo uariae ac multiformis & desultoriae Naturae Animal. Nam ut reconditioris Literaturae scientissimus Picus Mirandulanus asserit, Nascenti Homini, omnifaria semina, & omnigenae uitae germina indidit Pater Coelestis, quae quisque excoluerit, illa adolescent, & fructus suos ferent in illo: si Uegetabilia, Planta fiet: si Sensualia, obbrutescet: si Rationalia, Coeleste euadet Animal: si Intellectualia, Angelus erit & Dei Filius: Et si nulla Creaturarum sorte contentus, in Unitatis suae Centrum se receperit, Unus cum Deo spiritus factus in solitaria Patris Caligine, qui est super omnia constitutus, omnibus antestabit: Et hanc conditionem, quam in Uniuersi serie sortitus est Homo, merito idem Picus, non brutis modo, sed Astris & Ultramundanis Mentibus inuidiosam dicit. Uir sapiens dominatur Astris, praecipit, cogit, mandat. Homines autem Animales & Astrales de Arbore propriae superbie commedentes, qui neglecto Patrimonio aeterno, Astrorum mancipia in hoc mundo uiuunt, & se a spiritu Astrorum ( quibus Sapiens spiraculum uitae agens, seu Deus potius in Sapiente dominatur ) regi patiuntur, poterunt in se post excitationem ( ut paulo post dicetur ) obseruare parentum suorum delitescentes mores. Hos. 2 sect. 18. Hiob. 5. sect. 23. Hinc illud uulgare, Aut sumus aut fuimus aut possumus esse quod hic est. Nullus Homo tam pius & iustus est, in quo non lateant occulta illa malignorum Astrorum semina, Sapientum precibus quotidianis suffocanda & supprimenda, ne crescendo se manifetent, siquidem in Impiis, praeseruante Gratia Dei destitutis, facile erumpunt: Eccles. cap. 7. sect. 21. 2. Sam. cap. 23. sect. 6. & 7. Ideo Propheta Dauid conqueritur de publicata malitia Hominum Besial, & Deo agit gratias, suam messem in Herba suffocari. Christus & Apostoli Astronomis fuerunt incogniti: Homo habet Patrem aeternum, huic debet uiuere, non Spiritui Animali: Credentes enim seu Renati Astris non sunt subiecti, sed sunt Domini Firmamenti, & septem spirituum in Firmamento: Deus erogauit ipsi Animale corpus non ut in illo uiuat, sed saltem ad Tempus habitet. Quo nomine Filius Dei suos Discipulos superne Regeneratos, post abiectionem & ualedictionem omnium Astralium uocat Lumina Mundi, & Sales Terrae. Paracelsus dicit, quamprimum Homo in Ratione obbrutescit, aequum est, si secundum illum spiritum Brutalem uiuit, ut illius Bruti nomine nuncupetur: Qui uero secundum spiritum Humanum instar Hominis Rationalis uiuit, Hominis Nomine nominari debet, sic Saluator noster Herodem Uulpem uocat. Luc. 13. soct. 32. Signaturas suas sumpserunt Homines Animosi, audaces, fortes, a Leonibus & Aquilis. & magnanimi: Amici Fidi: Delphinis, quorum Fidelis Amicitia erga Homines in historiis nota: Amicitia fuit. Ita Constantis Amicitiae signum in Porcis apparet, laeso & grunniente uno, grunniunt accurrendo & suppetias ferendo, reliqui cateruatim omnes: Diuersum in Canibus uidere est, si saxo impetitur unus, & dolorem eiulanti latratu significat, aufugiunt alii omnes Amici Ueri & Constantes: Hedera, quae post mortem etiam arboribus adhaeret suis radiculis, e germinibus inter folia emissis, illasque etiam emortuas amplectitur. Crocodilis, qui Lachrymis sub specie misericordiae decipiunt. Amici Fraudulenter Misericordiam Mentientes: Amici Corticarii ad Fortunae motum se mouentes: Auibus Aestiualibus quae aestate fortunante nobis adsunt, inclementia frigoris pulsae recedunt. Ambulantes Peripatecornice, quae frequenter sola Tici: sola secum sicca spatiatur arena. Adulatores: a Felibus & Canibus cauda abblandientibus: Haec enim Animalia habent facilem consuetudinem cum Hominibus. Adulteri: Sargo mire salaci pisce, qui e mari egressus alienas uxores deperit, foedo caprarum amore mire tenetur, sicuti ab Oppiano describitur: Inuadit Sargos Caprarum mira cupido. Qui madidi simas cupiunt tractare Capellas Montanis gregibus, quam uis tot agmina Ponti. Ἄστοργο Struthiocamelo. Hiob. cap. 39. sect. 19. Auari & Austeri: Coruis. Casti & Coelibes: Uide Paracel. sum in suo Azoth. Monocerote. Ideo non sine mysteriosa significatione in Sanctissimae Uirginis Mariae sinum caput inclinare a ueneranda ac sapiente Antiquitate depingitur. Crudeles & Impii: Leaena. Damnum Sibiipsis Inferentes: Turdis cacantibus sibi proprium malum, uidelicet uisci gluten, quo capiuntur postea. Deuoti: Ps. 147. sect. 9. I. Pullis Coruorum. 2. Hiob. cop. 39. sect. 3. Alauda, quae ante & post cibum uolando uersus coeli conuexum Deum suis Hymnis suo etiam modo laudat. Sic etiam Elephantibus quadam Naturae recondita Ratione Religio & Ueneratio syderum est. Desperati: ab Elephante. Simia, Psittaco, Elephante. Discipuli Dociles discendi facilitatem didicerunt: Discipuli Indociles: Ariete & Asinis. Dissoluti & Uagabundi: Apris. Fatui: Pecude. Feroces & Saeui: Tigridibus. Foecundae Mulieres & Fertiles: Lepore & Cuniculo, qui foecundissimi duodecies in anno generant pariuntque. Fures: Coruis & Sturnis. Gementes: Turture & Palumbis. Horridi: Struthiocamelo. Immundi & Spurci: Porcis. Impudentes & Importuni: Muscis, quae licet saepius abactae, continuo nihilominus redeunt. Canibus. Inuida Maledicentia Mordaces: Regulo. Inobedientes & Rebelles: Ingrati: Cuculo. Indomiti & Fastuosi: Tauro. Inimici Maledicentes: Angue nam hoc Animal nullo alio membro pollet quam ore. Aninfensi omnibus: ab Anguillis. Hae enim seorsim ab aliis piscibus degunt, nec iunctae cum aliis inueniuntur: Ita etiam Noctuae omnibus Auibus. Iracundi: Gallis Indicis, prae ira nimia intumescentibus. Latrones: Ursis. Lachrymantes: Uitibus deputatis. Libidinosi: Passeribus. Liberales: Gallis Gallinaceis, quos praecipue excitandis in opera mortalibus rumpendoque somno Natura genuit. Loquaces: Psittacis, Sturnis, Monedulis, Graculis & Picis, quae in uocis imitatione singularem Naturam sortita est: Inde, Pica loquax, uarios modulatur gutture uoces, Scurrili strepitu, quicquid & audit, ait. Luxuriosi & fortis amoris: Cuniculis & Scaro. qui Mites inter pisces clamore tremendo Intonat, & solus pallentes ruminat herbas. Lucifugi: Noctuis & Uespertilionibus, quae sunt Nocturnae Aues. Tauris. Magnates Consortis Impatientes de Dominatu concertantes: Matrimonii Laudabilis Mutuus Amor: Palumbis, qui ex auibus castissimi sunt. Mas & Foemina tanquam nuptiis alligati mutua consensione adeo stabili, certo connubio per summam castimoniam adhaerescunt, ut neuter alienum cubile attingat: si impudico amore capti, ad alienam uxorem oculos adiecerint, eos reliqui circumsedentes discerpunt, & foeminae foeminas, teste Aeliano. Simili modo idem Autor narrat Columbas cum aliis uxores coire non pati, neque coniugium iam inde a primo ortu initum deserere, nisi coelibes aut uiduas: ab adulterio illae castissimae sunt: nunquam enim ex societate inter se instituta, neque mas nisi morte ipsa destituitur, neque foemina dissociatur nisi uidua fuerit: in partum mas adest, & cultu omnique officio fungitur: foeminam pigrius ad nidum euntem alis percutit mas, cogitque intrare, quum peperit oua cogit ut incubet, incubantque ambo uicissim, mas diu, noctu foemina: si maritus obierit, foemina cibo potumque omni abstinens longo tempore luget & se disperdit: Tantus est mutuus amor Columbarum, ut foemina marem etiam non admittat, nisi ante osculatus fuerit. Mansueti: ab Agnis. Malitiosi: Bubonibus. Meticulosi & Timidi: Leporibus. Melancholici & Sordidi: Upupa, quae nigris maculis colorata, & ob id melancholicae complexionis, desertas quaerit nemorum & inuias plagas, spurcissima auis, in sepulchris commorans, & oleto nidum circumliniens. Mundi: a Catis. Muti: Piscibus. Ideo Pythagoraei, teste Athenaeo, a Piscibus abstinebant εχεμυθίας έ¬ α. Musici: Carduele & Philomela, quae uocis modulatione mirifice delectant, & quibus inter Aues, nullae suauiori cantum dulcius aures demulcent, & exhilarescunt: Ex omnibus Auibus sola Luscinia somni expers est, & dum oua gremio fouet insomnem noctis laborem cantilenae suauitate solatur. Anseribus, & Anatibus, gregatim uociferantibus: Mulieres Obstreperae, Linguaces, & & Loquaces: Imo etiam acicadis assidue adeo uocalibus, ut clamando disrumpantur. Nocui: Muribus. Otiosi: Cicadis. Obstinati & Lasciui: Uitulo. Parasiti & Scurrae: Simiis, ad omnia imitanda habilibus. Parricidae: Hippopotamo, qui parricida ingratitudinem meritorum & iniustitiam nuntiat. Hircis. Petulantes & Salaces: Philostorgi: Hirundine & Cygno. Sunt enim pullorum maxime amantes: Hirundo non nisi quinque pullos parit, in quibus educandis & pascendis tam Mas quam Foemina summa laborant aequitate, incipientes ab eo, qui maximus est natu, & ita in ceteris ortus rationem habentes. Pii erga Parentes: a Ciconia & Cucupha, quae aues sunt piissimae, & gratitudinis signacula: Solae enim hae parentibus senio confectis gratiam referunt. Serpentibus. Prudentes & Circumspecti: Praedones: Lucio pisce, & Accipitre. Inde Naso: Odimus Accipitrem, quia semper uiuit in Armis. Recalcitrantes: Mulis. Ridentes: Maeo aue, risum & cachinnum humanum ad miraculum imitante: Eiusmodi aues duae e Turcia Imperatori nostro Rudolpho allatae fuerunt, una per incuriam Hortulani auolauit, altera adhuc Pragae in Horto Suae Maiestatis cum aliis Exoticis uolucribus asseruatur. Sapientes & Prouidi: Prouerb. 6. sect. 8. Item 30. sect. 25. Formicis, & Apibus, quae norunt sibi prouidere pro hyemis necessitate & tutas parare latebras: Mirum Formicam sentire uices syderis, Interlunii tempore cessare, & in Plenilunio noctibus operari dicitur. Scientia pleni & Humispicis, granis onustis, semper les: per se demitentibus & inclinantibus. a Spicis uacuis, sponte se erigentibus. Scientia Inopes, & tamen uideri uolentes: Item a Faece & Spuma in olla bullientis carnis semper superficiem occupante. Eodem sensu Dolia uacua sunt sonora, Dolia plena nullum edunt sonum. Simplices: Columbis. Solertes: Pastinaca Marina, quae ex occulto in transeuntes radium figit. Somnolenti: Herinaceo & Gliribus, qui totam hyemem sic obdormiunt, sic somno expirant, ut uix igne reuocari queant: Dissectus immobilis tanquam mortuus manet, donec coquatur, tum primum in bullienti aqua, dissecta membra uitam ostendunt. Hi forte ( ut nunc Ciconiarum & Hirundinum hyeme submersarum & uerno tempore reuiuiscentium ex Piscatorum relatu Historias taceam ) suas signaturas Hominibus in Ruscia dederunt, qui hyemis frigore asperrimo in syluis perire, & aduentante aestate resurgere dicuntur: Fides sit penes Historicos. Porro Animantia illa, quae sine cibo hyeme uiuunt in cauernis, ex eorum substantia uiuunt, sicuti uidemus in Arboribus perpetua coma uirentibus, ubi succus in causa est, qui suo lentore facit ut sibi ipsi sufficiat. Asinis. Stolidi, Pigri, Patientes: De Signaturis Supplicabundi: a Canibus. Superbi: Capris, Equis, Pauonibus. Noctuis, quae aues sunt Saturnales & solitariae. Tristes & Melancholici: Triumphantes de Hostibus: Gallis Gallinaceis, qui uicti silent, canunt autem si uicerint, & superbo ingressu, spectatissimum illud Naturae acceptum insigne, Cristam uidelicet erigunt. Uersuti: Chamaeleonte, qui prae nimio metu colore mutato multiformis efficitur. Uulpibus, Polypo, & Sepia, quae suo astu non uacat: Uersipelles, Dolosi & Fraudulenti Hypocritae: ubi enim piscantem sensere seu praesentiam uoraciorum piscium, effuso atramento, quod pro sanguine ipsis est, aqua absconduntur. Capreolo. Ueloces & Agiles: Lupis pilos & ossa deuorantibus. Uoraces, Insatiabiles & Rapaces: Uindictam de se ipsis ob perpetrata scelera sumentes: Camelo, qui dum ignorans matrem suam init, postea id deprehendens, ipse sibi propriis dentibus genitalia abscindit tanquam uindicans in se incoestum. Uxorii, & Zelotypi: Gallis Gallinaceis, qui matre gallina extincta incubant, pullosque ex ouis excludunt, ac tunc silentio utuntur, quod sane sibi conscii sint, muliebre munus obire: Certant insuper quemadmodum & Cerui pro foeminis, seque mutuis uulneribus, ut & mortis periculo conficiunt. Et sic consequenter ex his reliqua suo marte quilibet coniiciat. Ita plurimi Mechanici suorum Artificiorum Modum & Scientiam didicerunt nimirum Aedificandi artem: a Cochleis, Hirundinibus, & industriosissimis Apibus. Acupictoriam Phrygiam Aulaeorum parandorum, uersicolori textura spectabilium: a Pratis Uiridantibus, uariis colorum floribus pictis, eorundemque inenarrabilem uarietatem repraesentantibus. Coloniam docuerunt educere Apes suis Examinibus. Item Grues qui sui commodi causa loca longinqua petunt, e Scythia ad Nilum se conferunt hybernatum. Excubiarum modum: a Damis & Gribus. Grues clamosi sunt, quicquid sentiunt uoce significant: Excubias habent nocturnis temporibus, lapillum pede sustinentes, qui laxatus somno decidens indiligentiam coarguat: Ducem eligunt, qui clamet, dum cateruae dormiunt: dum uolant in extremo agmine dispositos uicissim habent, qui acclament, & gregem uoce contineant, quum in terram descendunt, Dux multum clamat, ut omnes conueniant & simul pascantur, quod si nimio clamore raucescet, alius substituetur. Quum peragrant, ob sensuum acrimoniam Trianguli formam efficiunt, ut aera facilius aduersum secent, deinde sensim ab utroque latere tanquam remis ita pennis cursum alarum leuant: si saeuit coelum & uentus exoritur, non frontatim ( at lunato globi situ uolant, quum est tranquillum ) sed in cuneum momento se traducunt: si ab Aquila se impeti prospiciant, in orbem consistunt, & falcatae tanquam in aciem structae pugnae speciem ostendunt, quare Aquila regreditur: in uolatum ad tergum praeuolantium colla admittentes ( id quod etiam Ceryi in tranandis fluminibus faciunt ) laborem facilem efficiunt, & prima deficiens incipit esse postrema: quum consistunt, ceterae dormiunt, Dux, quae senserit, uoce uigilans significat. Simili modo Anser nocturnas Excubias celebrat, & uigilias suas cantum assidue testatur. a Cancris, Crocodilis, & Testudinibus. Fabricandorum Armorum scientiam: Glomerandi: Scarabaeis, qui medicos etiam docuerunt pilulas uoluere: Scarabaeus totidem digitis uel pedibus nititur quot mensis diebus constat, in quibus Sol exoriens suos persequitur cursus: is Solis & Lunae coitum aperte demonstrat, quandoquidem ex bubulo stercore pilulam ab ortu ad occasum rotando uersans, in orbis imaginem effingit, quam uiginti octo diebus facto humi scrobiculo adobruens, tantisper celat, dum Signiferum ambiens Luna ad Intermenstruum reuertens sileat apertoque tum orbiculo coitus syderum denuntians nouam prolem edit, nec aliam nascendi nouit originem. Monomachiam milites docuerunt a Catis. Lusum Pilae Palmariae: Galli Gallinacei, qui inter se dimicantes, pugnacissimi sunt, elati & in certaminibus pertinaces: Eis praerogatiuam quandam Natura largita est, quod soli inter aues tanquam galea cristam gerant, & in pedibus calcaria, pennas per colla ceruicesque diffufas, quasi iubas pugnaturi explicant: Cum limen intrant, tametsi supremum altissimum existat, tamen se inclinant, quod superbia efficit, ne crista uspiam offendatur: Quum in certamine Uictores, tum oculorum eminentia, tum superba & ardua ceruice elata, tum in sublime quoque cauda falcata erecta, cantus contentione insolenter efferuntur, & Triumphanti Uictor similis efficitur: Uictus autem occultatur silens, aegreque seruitium patitur. Natandi artem: ab Anseribus & Amphibiis Animalibus. Nauticam: Sciuris. Nendi: Uermibus Seriuomis. Plaustrorum, structuram: a Murmentis, qui dorso recubantes, extensis quatuor pedibus currum efficiunt commeatu ab aliis pro futura necessitate onerandum, & caudaloco temonis in speluncae Horreum postea trahendum: ideo in Autumno tergus semper glabrum habent. Eadem solers prouidentia in Castore ( animali Amphibio ) obseruatur, qui sibi casas in fluminum ripis construit, cum aliquibus gradibus & pluribus tabulatis, ut aqua fluminis crescente ascendat & descendente descendat: arborem quam elegit secandam, ad suae domus aedificium & ad escam, non prius relinquit, quam totam dentibus suis ferocissimis & acutissimis dissecuerit, & prope easuram singulis ictibus suspicit, ne opprimatur improuidus: E suo genere peregrino & natugrandiori ad uitam inepto quum lignatum prodit, super resupinati uentrem ligna imponit, & ne labantur ligna, ut pro uehiculo sit, inter crurae artificiose componit, & sic onustum ad casam trahit. ab Araneis. Textoriam & Uenatoriam: Medici & Chirurgi, multa admodum Morborum Remedia & Rerum Uirtutes a Brutis Animantibus edocti sunt, in quibus est Naturalis Peritia, & Ars innata Medicinalis. Dictamnum herbam ad extrahendas, Sagittas utilem: A spiritu enim Animali & Sydereo Brutorum ut pote Tempore Priori edoctus fuit Animalis Hominum spiritus Tempore Posterior qui in se totum collectum habet, quicquid in omnibus Animalibus dispersum est. item item Clauum pedis plantae infixum inhaerentem docuerunt eximere Cerui, si quidem percussi telo uenenato illud eius herbae pastu eiiciunt & excutiunt. Uomicae Curationem demonstrarunt Chirurgis Capreae Syluestres, quae montibus oberrant, pascunturque odoratis herbis & Nardo praecipue: His sanguis putrescit intra cutem & carnem: concepta sanies antequam uomica rumpatur, suapte natura ad maturationem spectat, ad quam cum uentum fuerit, fera, titillantis humoris lancinatu noxio lacessita, saxis & cotibus longo insolatu candentibus sese affricat magno oblectamento, donec facto uomicae emissario, tota saniei uis a folliculo supra lapides effundatur, non aliter quam abscessus pure cocto farctus dissilit: ulcus postmodum cicatricem ducit, rursumque ruens sanguinis impetus eo se recipit, impletque umbilicum dum abscedens in consimilem uomicam extuberet. Serpens Oculos male affectos Foeniculo curandos docuit: Item Uulnera, Serpentina, Colubrina & Consolida. Similiter Feles ad confortandum Uisum insignem Ualerianae demonstrarunt usum: Sic Hirundines, Chelidoniam Uisui salubrem Herbam monstrauere, quae cum ea pullorum suorum oculis medentur. Uenae Sectionem, & Scarificationem monstrauit Hippopotamus seu Fluuiatilis equus, qui dum se assidua satietate grauatum sentit, arundinetum ingreditur, caudici arundinis tandiu se affricat, donec rupta uena sufficientia sanguinis emissa sit, aperturam postea limo seu coeno superinducto sistit, & sanat. i 3 Ursi, quibus ad Oculorum hebetantium medelam aculei Apum loco scalpelli sanguinem elicere solent, & sic grauedinem illam leuare. Eodem modo caliginem Oculorum dum Caprinum pecus patitur, eam optime curare scit: quum enim Conturbatum Oculum & non probe affectum sentit, eum ad Rubi spinam & admouet, & reserandum permittit oculum: ut pupugit, Pituita statim euocatur, & nulla pupillae laesione facta, uidendi usum, testante Aeliano, recuperat. Equi Ungarici propriis Dentibus sibi Naturali instinctu uenas incidunt, & sanguinem grauantem emittunt. Enematum usum habemus ab Ibice quae prima Clysteris usum commonstrauit, quod consuetudinem habeat se purgandi, rostri aduncitate eam proluens partem, qua ciborum onera redduntur. Item ab Ardea sibi suo rostro salsam Aquam Marinam loco Clysteris infundente. Uomitiuorum & Catharticorum usum habemus 1. A Canibus, qui esu graminis se mase affectos per superiora & inferiora purgant. 2. Laro Hiante ( aue aquatica ) qui adminiculo duarum angustarum arborum, preli instar se cibo nimis repletum exonerat. Item ab illo Animali uoraci & nunquam non insatiabili quod quidam Latine Crocutam, alii uero Gulonem Boophagon, a sua uoracitate uocitant: illud cum pastu cadaueris praeter modum satiatum, ex cibo ingesto facultatis concoctricis calore potenti partem Nutrimenti nobilissimam exsuxit, inter angustias arborum siue rupium sese comprimens, faeces uirtute omni & essentia utiliore spoliatas, tam per anteriora quam per posteriora excludit, humore solummodo alimentario intra stomachum retento, unde postea absque omni cibo alio, longo tempore uitam miracuiose sustentat, uiresque corporis integras seruat. 3. Palumbi, Graculi, Perdices, Merulae Lauri foliis, ac sibi cognitis remediis annuum fastidium purgant: Lauri folio Corui etiam Chamaeleontis uenenum expurgant. 4. Ita Ceruae paulo ante partum purgant se quadam Herba Seseli. Dignotionem Pulsus, Simiae, hominem in Arte Sphygmica longe superantes, manifestarunt: ubi enim per tactum mortem deprehendit, uel morbum putridum, inusitato narium strepitu confestim eundem propalat. Iurisperiti, Iudiciorum consessum in Ciconiis uiderunt, Adulteria Leonum instar morte uindicantibus. Preter Guilhelmi Parisiensis relationem Historicam intellexi e Uiri fide digni αυτοψία Ciconiam adulterio conuictam per olfactum masculi, congregata a masculo multitudine Ciconiarum ac detegente ipso crimen foemellae, ipsam a tota illa multitudine, tanquam omnium iudicio ream iudicatam, deplumatam, ac prope urbem Spiram, in sylua discerptam fuisse: Miranda haec & opinioni forte inimica uideri possent, nisi fidem etiam facerent creditae Antiquitatum Historiae. Philosophi Hermetici Adepti, modum Renouandi Iuuentutem didicerunt ab Halcyone, Aquila, Cancro, Serpentibus, & cet. Sic quoque Elementa ueteri abiecta palla & sorde sua exuta reuirescunt, laeta quadam Iuuenta: quotannis fere depositis antiquis exuuiis aetatem suam renouantibus ac Iuuenescentibus: suis etiam Natura positis micat laetior exuuiis. Si enim hoc Brutis animalibus concessum esse uidemus, quid ni Homini ad Imaginem Dei creato, & Intelligenti, possibile foret? Aquila abiectione pennarum Senectam deponit, & Iuuentutem recuperat. Angues membranam Uernationis relinquunt & alia renascitur, dumque renouantur, Ceruis etiam praestant, ut renouentur, & ad nostri corporis renouationem ualent ac senectutem retardant. Cancri ranarum esu se renouant. Gallinae aranearum usu. Aquilae medicante testudine. Ostendit enim prouida Natura, ut iam dictum, quamplurima esse Animantia ( ut Serpentes & Lacerti, inter marina Locustae, Gambari & Cancri ) quae uere & autumno senectam exuunt, annuamque crustam deponunt, hominem admonendo, ut quam ipsa possident qualitatem eidem profuturam scilicet ad cutis decorticationem uel innouationem ualere. Serpentes pastu bufonum. Cerui de uoratis serpentibus. Naribus suis in serpentis cauernam incunbens uehementissime respirando quasi amatorio quodam etiam in uitum extrahit: Ceruus siquidem sentiens se grauatum senectute, spiritu suo per nares, munifico Naturae beneficio e cauernis Serpentes etiam renitentes & pedibus conculcando enectos uorat, ac superata Ueneni pernitie illorum pabulo reparatur ac iuuenescit. sic Rubeta mustelam, & haec mures attrahit. Horum brutorum animalium Exemplis & Prudentia moti Homi. Homines & excitati, etiam propter utilitatem suam dictis animantibus multis modis festinationi moriendi obuiantibus, suamque uitam per Industriam Naturalem prolongantibus insidiati sunt, ut scirent Uires Herbarum & Lapidum & Metallorum, ac aliarum rerum, quibus postea sua corpora rectificarent multis modis tanquam miraculosis. Refert Rogerius Bacchon, olim quendam Sapientem serpentem quaesiuisse, inuentum in parua frusta secuisse, remanente nilominus pelle uentris, supra quam reperet integra: ille serpens prout poterat repebat ad herbam quandam, cuius tactu sanabatur statim: Serpentes linguam amissam & a uiuis ad usus magicos in Plenilunio erutam recuperant si dimissi urticum offendere possunt. & experimentator inde collegit herbam admirandae uirtutis, quia humana Ratio excitata per eiusmodi Exempla brutorum excogitare potest uias meliores & omnem bestialem Prudentiam superare. Futurae Resurrectionis & Transformationis nostrae, praeter indubitatam Sacrarum literarum assertionem, habemus inter tot naturalia quotannis post hyemis sepulturam, uerno Resurrectionis tempore se renouantia, etiam a Creatore certificatam adumbrationem, in duobus Exemplis manifestissimis Formica scilicet & Bombyce, ut nunc taceam Halcyona e primis Entibus nutrientem se, & quotannis suam cutem & plumas post mortem renouantem: Halcyon & Ibis inter omnes aues plurimum in se habent rerum arcanarum quarum etiam essentia non recedit a suo domicilio. Muscas item, Hirundines, Uespertiliones post hyemis sepulturam in loco calido ac uerno calore uitam recuperantes. Rom. 8. sect. 21. 22. Formica laboriosissimum animalculum illam toti etiam Naturae inditam habet promissionem, ut absoluto suo curriculo possit ad meliorem statum uenire, & requiem habere plenariam ad quam omni conatu tendit: ideo incessantibus laboribus ad senium anhelat, siquidem in senectute mira & consideratione dignissima metamorphosi Natura ei in praeteritorum laborum solatium ac recompensationem, Alas creat, & ex animalculo repente muscam uolantem facit. Sic etiam uidemus Bombycem ( e semine perexiguo beneficio uerni Solis exclusum ) Uermem abiectum & deformem absoluto functionis penso emori, & post putredinem se positis prioribus Uermiculi repentis exuuiis in uiuacem & uolantem transformari & resurgere Papilionem. Haec Animalium Regeneratio, uerius est Transplantatio, remanente Radice, nouo surculo inferenda. Nos breuitati hic studentes Signaturae studiosis Rerum abdita, & in Naturae recessibus latitantia eruere Mysteria laborantibus, similia in uestiganda commendamus & proponimus, sicuti hoc nostro tentare Exemplo, de cetero feliciori poterunt successu, per totam Naturae Latitudinem, & consensum concordantiamque omnium magna cum iucunditate deprehensam admirabuntur: Hic digito tantum Arcanarum rerum curiosis Exploratoribus iter indicare, cui insistere debeant non amice solum, sed & fidelissime uoluimus. Hezra lib. 4. cap. 5. Porro quae Signatura sit in Tritico Primi nostri Parentis, quae mysteria Dei parae Uirginis, in Uitis incisione artificiali: sect. 23. Aquilae bicipitis & aliorum mysteriorum e Filice, si artificio ingenioso excindantur: & quae sint Gladioli, Tonitrum Cunei, utriusque Uictorialis Radicis multis loricis perplexae & constellato Tempore collectae, ut & Herbae Cruciatae, contra Armorum incidentium uim, signa magica Naturalia, solis uerae Magix alumnis & initiatis reuelanda, innuisse hac uice satis sit, ne forte litigiosis Sophistis contemnendi materiam praebeamus, aut impiis Hominibus ansam demus malefica excogitandi, alioquin percupida mirabilium rerum discendi Ingenia pleniore demereremur obsequio. Ubi prius anim aduertero, qua fronte haec excipientur, poterunt me incitare ad ulteriorem euulgationem. Primo, Curationum Magneticarum, Magicarum & Characteristicarum: Secundo, Quo debito Constellationis Tempore Medicinalium maxima pars colligi debeat. Tertio, de Incantamentis & Ueneficiis maleficiatis dignoscendis & curandis. Quarto, δοκιμασίας multorum morborum Conualescentiae aut Mortis praenuncias uerissimas. Sed ne nimium Crolli. Nam iam summa procul uillarum culmina fumant, Maioresque cadunt altis de montibus umbrae. Ergo laboriosa ( Dei Opt. Max. fauore & auxilio ) nauigatione absoluta, qui lembum hunc Philosophicum ad portum direxisti felicem, Hymnum meruisti Noctis Quiete gaudentem. Tibi igitur Silentium Sacrum ( in cuius solius lindeficienti Lumine Ueritatem uidemus indubitatam ) Tibi inquam sedenti super Thronum, cuius magnitudo Effluentis Misericordiae est incomprehensibilis, una cum Agno Immaculato sit Laus, Gratiarum actio & Benedictio per infinita saeculorum saecula. Eccles. 12. sect. 13. Act. 10. sect. 34. Tua ineffabili Charitatis Clementia efficias obsecro, ut omnium, te in Nouitate uitae per Quotidianam mortificationem ac plenariam sui abnegationem, cordialiter summoque studio Timere, tuaque mandata, mediante Gratia Tua, iuxta amorem Proximi in hac Carnis infirmitate Religiose obseruare Laborantium ( siquidem in hoc maligno mundo hic Uerissimus Dei Cultus est ) Oratio & Actio semper in Diuinae Uoluntatis tuae Beneplacito consistat, donec tandem mortalibus rebus superatis & dimissis una cum Beatorum coetu ad summum Bonum Principium & Fontem omnium scandere possimus, eiusque Cognitione & Fruitione aeterna gaudere Beatitudine, Amen. Ezec. 18. a sect. ad10. Mich. 6 sect. 8. Hiob. 1: sect. 1. Zach. 8. sect. 16. 17. Sirac. 1. sect. 17. cap. 10. sect. 25. Corollarium. Uide Monadem Hieroglyphicam Ioannis Dee Londinensis Adam. Antiquissimos sapientes, quos Graeco sermone Philosophos appellamus, si quae uel Naturae uel Artis reperissent Arcana, ne in prauorum notitiam de uenirent, uariis modis atque figuris occultabant: Eodem modo Philosophi Hermetici certis notis Hieroglyphicis solebant insignire Planetas Terrestres, quibus eorum latentes uirtutes intuendas, quasi ob oculos intelligentibus & inspicientibus filiis artis exponerent: Ut autem eiusmodi signa ab interitu uel sepultura uindicarentur, operae pretium me facturum arbitratus sum, si cum aliorum Mineralium Characteribus ad Profanum ac indignum Uulgus ab hoc studio arcendum a Prouidenti Antiquitate excogitatis, in gratiam discipulorum Hermeticorum, nunc Reipub. Chymicae una opera a me communicentur. Notae Metallorum. [ Image 3 ] Saturnus. Plumbum ◉ Iupiter Stannum ◉ Mars Ferrum ◉ Sol Aurum ◉ Uenus. Aes, Cuprum [ Image 4 ] Mercurius Argentum uiuum ◉ ◉ Luna Argentum ◉ Notae Mineralium Et Aliarum Rerum Chymicarum. Antimonium ◉ ◉ Arsenicum ◉ Auripigmentum ◉ Alumen ◉ Aurichalcum ◉ Atramentum ◉ Acetum ◉ Acetum destillatum ◉ Amalgama ◉ Aqua uitae ◉ Aqua Fortis seu Aqua separatoria ◉ Aqua Regis seu aqua Stygia ◉ Alembicus ◉ Borax ◉ ◉ Crocus Martis ◉ Cinnabaris, usifur ◉ Cera ◉ Crocus [ Image 5 ] Crocus Ueneris, seu aes ustum Cineres. ◉ Cineres clauellati ◉ Calx. ◉ Caput mortuum ◉ Gummi ◉ Lateres cribrati seu Tegularum farina ◉ Lutum Sapientiae ◉ Marcasita ◉ ◉ Mercurius sublimatus ◉ Mercurius Saturni ◉ Mariae Balneum ◉ Magnes. ◉ Oleum ◉ Purificare ◉ Realgar ◉ Sal petrae ◉ Sal commune ◉ Sal gemmae ◉ Sal Armoniacum ◉ Sal Alkali ◉ [ Image 6 ] Sulphur ◉ Sulphur Philosophorum ◉ Sulphur nigrum ◉ Sapo ◉ Spiritus ◉ Spiritus Uini ◉ Sublimare ◉ Stratum super stratum ◉ Tartarus ◉ Tutia ◉ Talcum ◉ Tigillum ◉ Uitriolum ◉ Uitrum ◉ Urina ◉ Quatuor Elementorum Notae. Ignis ◉ Aer ◉ Aqua ◉ Terra ◉ Dies ◉ Nox ◉ Finis. Index Elegia De Uera Antiqua Philosophica Medicina. scripta a M. Ulrico Bollingero ad Dn. Osualdum Crollium, Medico - chymicum felicissimum, & c. De Uera Antiqua Philosophica Medicina Elegia, Ad Osualdum Crollium, Philosophum & Medicum peritissimum, suum amicum carissimum, M. Ulrici Bollingeri, Poetae Coronati. Non Oswalde meis est uis ea tanta Camoenis, O. Crolli medici gloria magna chori: Quae tenui dicat praeconia maxima uersu. Ueraque quam miseris spem medicina ferat. Haec est quae nostras extollit ad aethera mentes Atque Creatorem praedicat esse Deum. Quaelibet herba probat quod sit diuina potestas, Quae nobis rerum condidit omne genus. Inspice quae faeto claudat natura recessu Pectore qui credis numina nulla tuo. Haec est, quae nos esse Deos diuumque nepotes Admonet, in tenebris heu tamen illa iacet. Hem, quia tanta tenet caecas ignauia mentes, Et nostros oculos fascinat umbra leuis. Non hodie superant operis uestigia prisci, Nomina uix nostro tempore nota manent. Quis Chymicam nouit, quae muta cadauera rebus Uulcani flammis demere rite docet? Hic labor, hoc opus est Uulcani discere uires, Pharmaca qui morbo certa parare cupis. Lemnius ille Deus totam tibi perficit artem, Ne pigeat prunis applicuisse manus. Balsama quae triplici clauduntur in ordine rerum, Haec cape, si cordi est uera medela tibi. Cum Plantis possunt Animalia ferre salutem, Et tibi praestabit uis Mineralis opem. Ne modo decipiat facies te mortua rerum, Quaere sub externis interiora tibi. Mercurium dicunt, nec non Sal, Sulphur, in istis Inuenies medica quicquid in arte ualet. Est maior, mundusque minor, qui foedere certo, Adspice, quam semper conuenienter eant? Inseruit maior per pharmaca grata minori, Promit & e triplici classe salutis opem. Ar genus humanum mediis in noctibus Orci Tartarei, religant ferrea uincla Dei. Cognita sunt paucis uelati foedera mundi, Aptaque quae morbo sit Medicina suo. Proh pudor: hoc etiam ratione carentia norunt, Ipsa parant curam dum sibi bruta suam. Quando feris tergo capris haesere sagittae, Dictamum quaerunt gramina nota sibi. Nec suus accipitrem latuit medicaminis usus, Unde potest oculos exacuisse suos. Serpentina suis non est ignota colubris, Caecaque pungentes ursa requirit apes. At quibus est superi coelestis imago Parentis, Talia num uoluit nos latuisse Deus? Haud equidem credam, sed nos malus abstulit error, Dum nimis ingratis spernimus ista modis. Heu mihi quae res est iam peruersissima mundi, Adscribit Sathanae munera sancta Dei. O grauis impietas quae sanctam respuit auram, Quae potius tenebras quam bona lucis amat. Ergo malus Daemon nobis has contulit artes Primaeui notas quas habuere Patres? O fortunatos, quibus haec arcana reuelat Demissus coelo spiritus ille Dei. Nonne docente Deo cunctis sua Nomina Plantis, Et uires docuit primus Adamus homo? Unde suae uirgae poterat uim nosse Iacobus, Non bene naturae si didicisset opus? Iacob. Et non corruptum quamuis iam lumine cassum Iosephus poterat corpus habere Patris? Ioseph. a a Amramidae Iehouas monstrauit nobile lignum, Unde fuit dulcis redditus humor aquae. Moyses. Et ne conuiuis Colocynthis amara noceret, Sapphatides farris puluere fecit opem. Elisaeus. Iesaius. Ulcere correpto Regi pius ille Sacerdos Ficubus impositis Pharmaca grata tulit. Salamo. Et Salamo, physicum quem non aenigma fefellit, Quaeque iuuet docuit, quaeque sit herba nocens. Hermes. Talis erat Phariis etiam Ter maximus Hermes, Talis Haly, & magna laude Geberus Arabs. Haly. Geber. Talis & Orus erat Graiae de sanguine gentis, Qui nobis rerum symbola sacra dedit. Orus. Et Pelusiacis qui sceptra gerebat in oris Aetherios Chalides notus adusque Polos. Chalid. Uillanouanus. Adde Nouae Uillae Dominum, Latiumque magistrum Fatidicum nomen qui Morienis habet. Morienes. Lullius. Nec minor arcanae scrutator Lullius artis, Riplaeusque senex, Rogeriusque fuit. Riplaeus. Rogerius. Optimus Artephius causas aperire latentes, Et Treuisana dictus ab arce Comes. Artephius. Treuisanus. Nec non occultas naturae tradidit artes, Qui Spanhemaea praesul in aede fuit. Trithemius. Wimpenaeus. Et Wimpenaeus Boiae lux maxima terrae, Isacus & Bataui gloria magna soli. Isaacus. Diuinus tali est Paracelsus in arte Monarcha, Secula cui similem nulla tulere Uirum. Paracelsus. Corndorfer Paracelsiacum se gaudet amicum, Quem pariter Phaedro, Laidecerusque probant. Korndorfer. Phaedro. Laideccer. Sunt etiam tales nostro qui tempore uiuunt Hanc Sophiae ueram qui tenuere Uiam. Bombastum sequitur felici tramite Uatem Montanus toto notus in orbe senex. Montanus. Winzius. Mollerus. Winzius, & noto Molleri nomine dictus, Naturae felix histor uterque fuit. Huic etiam studio Bergerus deditus uni Artifici miscet Pharmaca grata manu. Bergerus. Uigelius. Nec minus egregium sternit Uigellus honorem, Paeonia sanans uulnera dira manu. Muffetus. Iohannes Dee. Et quem Muffetum, Dee, Tornerumque celebrat, Nunc etiam medicis Anglia clara suis. Tornerus. Et uariis aperit Portam Baptista medelis, Et qui de Quercu nobile nomen habet. Iohannes Porta. Quercetanus. Maximus hac etiam scrutator in arte Dryander E patria Crolli natus & ipse tua. Dryander. Scerbetius. Et peregrinator Scerbetius alter Ulysses Multa uidens terrae mystica, multa maris. Cragius. Haffnia Cragaea genitum de stirpe celebrat, Et se Gramano iactat Hiera suo. Gramanus. Non Arragosius, non hac rudis arte Platerus Consulit aegrotis qui Basilaea tuis. Arragosius. Platerus. Et cum Zwingero patria Gesnerus eadem Editur, eximios scripsit uterque libros. Zwingerus. Gesnerus. Adde quibus duri Crasis & mixtura Sideri Egregium nomen fratribus esse dedit. Syderocrates. Sal Penotus habet, quod languida corpora nullo Corrumpi morbo ui medicante sinit. Penotus. Nonne Seuerinum Petrum sua Dania laudat? Seuerinus. Huserumque uehit Gens Ubiana suum? Huserus. Linccius huic adiutor adest, & fidus Achates, Bombasti ut uiuant gloria, fama, libri. Linceius. Dorneus. Consimili studio totum Dornaeus in orbem Emisit Chymicis scripta probata uiris. Sic & Anhaltinis clarus Balduinus in oris, Doctrinae fautor, Rex Paracelse, tuae. Sic uos Hassiacis Wolphii succurritis aulis Consilio medico, Paeoniaque manu. Hartmannum tibi quid referam? Hartmannum. Marpurgi. quem Phoebus & omnis Aonidum & Charitum turba sacrata stupent? Hic decus & splendor, Medicorum & gloria, quos haec Tempore postremo secula docta ferunt. Quid tibi Mosanum dicam? Mosanus Cassellis. qui doctus in arte Spagyrica Hassiaci est gloria sola soli. Adde Bodenstenium celebris quem fama notauit, Atque Andernaco laus sua digna manet. Bodenstein. Andernacus. Dariotus. Nec minus aeterno Dariotus nomine dignus Ob Chymicas artes florida serta gerit. Consulit Hornerus patriae, si forte laborat, Aureolum quoniam consulit ille suum. Hornerus. Doctus & Hillerus uarios depellere morbos Nouit, & Onoldae pharmaca sana dedit. Hillerus. Cretschmerus terrae doctus rimare fodinas, Qua lateant uenis plena metalla suis. Cretschmer. Et caros Hessus non ultimus inter amicos Est equidem Medico dignus & ille choro. Hessus. Ille prius rigidi perplexa uolumina iuris, Nunc opus euoluit, Rex Paracelse, tuum: Consulit in medium tua si res aegra laborat, Aut grauis inuasit si tua membra lues. Hunc sequitur Maius felici sydere natus, Qui Paracelsiacos uertit ubique libros: Maius. Maius Apollineo procedit ab ordine doctus, Uallis praefectus nunc Ioachime tuae. Rulandus. Nec Rulande meo tu uersu indictus abibis, Te merito nostri Caesaris aula colit. Nec uos transierim Musis & carmine nostro, Naturae clausas qui cecinistis opes. Toxites. Toxites noster, noster Suchtenus Alexis, Hic est ingenio clarus & ille suo. Suchtenius. Crollius. Nunc ad te redeo Crolli, quem magnus Apollo Insignem medicum Mercuriusque dedit. Sunt tibi doctrinae mysteria nota uetustae: Mercurium uidi, Sal, Oleumque tuum. Quid Phoebus possit, nec non Cyllenius Ales, Nosti, quid possit Lemnius ille Deus. Elegia De Ant. Med. Inde tibi triplicis paret concordia mundi, Illa uetus rerum qua medicina latet. Non tamen hoc tam grande cupis celare talentum, Ut quos inuidiae liuor amarus habet. Multa etenim praesens poterit monstrare libellus, Communem reliquis quem sinis esse uiris. Tu quoque quae magno tibi cum sudore parasti Per Latias currens Franciacasque plagas, Ad commune bonum claras emittis in auras Hactenus arcano pharmaca clausa sinu. Hinc tibi posteritas merito persoluere grates Debebit, scriptis doctior illa tuis. Macte tuo dono, reliquos contemne profanos, In coelo restant praemia magna tibi. Wetterae Athenarum Hassiae, Scriptum ab M. Ulrico Bollingero Tissimoque Senatui Populoque Ueterano Osualdus Crollius Medicus S. Amplissimi, Consultissimique uiri, ut etiam apud totam posteritatem insigne ac memorabile aliquod exemplum extaret singularis & peculiaris Dei opt. max. erga carissimam nostram patriam Clementiae & o Bonitatis, uolui hoc loco inserere Encomium illius carmine olim ab amico conscriptum, quod Argentorati anno Xcv excusum fuit, & nunc una opera hac secunda euulgatione, uobis, instar libri mei appendicis, gratitudinis & obseruantiae ergo ame nuncupatum. Idque eo potissimum fine, ut semper una cum sera posteritate horum beneficiorum memores, indesinenter Deo mecum agatis gratias, quod sua beneplacita benedictione plures ex illa literatos simul & semel fere excitarit uiros, quam uix ex alia ulla ( adsit ueri uerbio uenia ) totius Europae licet celeberrima prodierint urbe. Ita ut merito illud & nostrae quadrare possit quod de sua patria memorat Ithacus, quam uis sit sterilis & aspera, attamen esse κουροτρόφον. Praeter memoratam literatorum copiam hoc insuper asseuerare possum, uix unquam fuisse quicquam in ullo scientiarum genere tam reconditum, quod non uni aut alteri e nominato coetu sua gratia manifestare placuerit: tum ut hac sua speciali Misericordia nos omnes, cunctarum miserationum suarum longe minores, ad ardentiorem sui incitaret cultum, timorem scilicet & amorem: tum etiam ut omnibus hominibus manifestum faceret, sibi esse integrum sua distribuere & erogare dona, sine personarum & locorum aut temporum respectu. Hisce ualete uiri Amplissimi & honorandi, & animo mecum pio, grato, ac memori hunc peculiarem Numinis Fauorem toto uitae decursu cum omnibus posteris agnoscite, ut Patrem misericordiarum, ad ulteriorem suorum beneficiorum continuationem & nunc e deinceps semper experiamur propitium, cuius Nomen sit benedictum in secula Amen. Anno Mdcuiii. Encomium Wetterae Athenarum Hassiae. Laudabunt alii Solymam, seu Persica Susa, Cecropis aut urbem, quae doctis artibus olim Praestantes genuere uiros, toto orbe celebres: Tu tamen excelsis nuper circundata muris Wettera, quae ueteri gaudes ita nomine dici, Qua Drusi miles sua castra uetusta locabat, Tu Bollingeri merito laudabere Musis. Non quod te natura bonis donauit opimis, Et tibi ditat agros foecundo copia cornu, Aeolus & mites, & sanas temperat auras, Unde laboriferis crescit uis strenua membris. Quod tibi serta parant uario discrimine Nymphae Plaudentesque agitant choreas, & Oreades hirtis Cum Satyris ludunt, Dryadesque ibi frondibus altis Uestitae sua regna tenent, & lustra frequentant. Quod tibi progenies non infoecunda ferarum In sylua, & rident circum frondentia tempe: Omne uolatilium genus est circumque supraque Aethera mulcentum cantum, lucisque uolantum. Quod tibi descendunt largi de fontibus amnes Pisciferique lacus ( hinc fercula grata parantur ) Quodque tuo gremio uari uis magna metalli Eruitur, multo ditatque numismate gazas. Quod tibi grex ouium, celsaque in rupe capellae Innumerae pendent, sunt & pecuaria campis, Et cultis adeo uis est genialis in hortis Nutantes onerans ramos: quod iugera culmis Flauescunt, plenaque urgent se messe nouales: Omnia praetereo reliquis communia terris, Quod canere incipiam, proprium tibi fata dederunt. Tu paucis adeo quam uis possessa colonis Una tamen plures Phoebi producis alumnos: Qui missi de sede tua, per totius orbis Dispersi plagas, uitam excoluere per artes Atque sui memores alios fecere merendo. Namque sacerdotes quidam diuina gubernant Templa Dei, suus ut nunquam non debitus aris Perstet honor, ueraque Deus pietate colatur. Orthius hinc ortus uicina sede receptus Qua iacet ad Lanum duro de Marte uocata Urbs uetus, Aoniae statio gratissima turbae, Christicolas bene duxit oues, ad pascua laeta. Et tuus ille senex, superas qui nuper ad arces Pincierus scandit, gratae pietatis honorem Restituit Patriae, sacri quam semine uerbi Plantauit multos non infeliciter annos. Editus hinc etiam longaeua aetate uerendus Caluinus, Duce sub Catto qui dogmate sacro Pandit ad astra uiam: satus hinc de sanguine claro Interpres Christi, Ioannes Crollius ille, Quem pubes Germana fuit mirata docentem Ignara Allobrogum linguae, quo tempore sacros Monstrauit cultus, ad flumina nota Lemanni. Quis numeret Iuris doctos legumque peritos Wettera quos genuit: Uulteios aspice fratres Hermannum cum Christophoro qui rebus agendis Excellunt pariter, certissimus auctor uterque Consiliis prodesse bonis: Hirsfeldius Abbas Consulit hunc: illum princeps Ludouicus honorat. Aspice Pincieros cognato sanguine iunctos, Ex illis longum uenit Ludouicus ad Albim Adque sinum Codani reddit sua iura Lubeccis. Ioannes bonus eloquio, dum uita manebat Legatum gessit non raro ad Caesaris aulam Austriacumque Ducem: nunc cassum lumine luget Arbiter Imperii, funestisque horrida bellis Belgia, cui placidam curabat reddere pacem. Iam mihi Gernandos specta tres ordine fratres Quos Themis & Themidos Charis & Suadela sorores Certatim exornant: Caluinum his insuper adde. Quid deceat, quid dedeceat, quae regula morum Ille tibi melius Chrysippo, & Crantore dicet. Nec tu carminibus nostris indictus abibis Porphyri Crolli iusta qui iuris amussi Omnia dispensas, nulli pietate secundus. Hic tardis ingens ubi Sequana flexibus errat Dum sequeris Musas per binos sedulus annos Hic te sors rigido clausum sub carcere pressit. Non equidem tales unquam mala crimina poenas Innocuo peperere tibi, sed proditor hospes Et tua pura fides in tanta pericula uitae Te sociosque tuos posuit, iam triste parabant Supplicium flammae: sed uos, mirabile dictu, Faemina seruauit tanto in discrimine rerum. Macte animo Crolli, pietas sua praemia secum Semper habet, iustisque uiris non defuit unquam Rebus in aduersis, cum spes non ulla iuuandi, Auxilium praesens stellanti ex aethere missum. Nec te transierim Laelii qui nomine gaudes Optime Laurenti, sacra dignissime lauru Quam Themis imposuit, cui tu tam fidus alumnus. Iam procul a patria te Consultore Uisurgis Utitur, & Brema sacrorum Praesul in urbe. At uos quos memorem quos unica Wettera multos Protulit edoctos herbas, usumque medendi? Nuper erant gemini caro cum patre Dryandri, Quae sit morborum propriissima caussa, quid artes Efficiant medicae, quae uis operetur in herbis: Quae uirtutum ipsis Deus incrementa ministret Ipse pater docuit, patriis quam proximus oris Alter natorum mortalia tecta reliquit Ante diem raptus: uerum alter in orbe remoto Paeonium in morem magna cum laude Polonos Liberat a morbis Paracelsi dogma secutus. Hic Germanorum fuerat termaximus Hermes Unus in arcana rerum uirtute Monarcha Omnigenos morbos diuina sustulit arte, Et docuit morbis non uisa prioribus annis Pharmaca, felices illos semperque beatos Qui diuina uiri seruant praecepta medendo. Uenit & ad Styrios Uulteio sanguine natus Marte Machaonia celebris, cui sublita nullo Mens fuco, dudum fama super aethera notus. At tu Pincieri generis memorabile nomen Tu bene Nassouiis Ducibus succurris, & aegris Scis medicas adhibere manus, ubi lapsus ad ossa Est dolor, aut artus depascitur arida febris. Hos meus Oswaldus sequitur felicibus ausis Crollius; arcano qua ui natura recessu Intus agat, rerum uires dum separat ignis, Quae uirtus herbis, animalibus atque metallis, Omnia cognouit: quando discrimine miro Ducit ab impuris purissima semina rerum. Uidi ego Sal nitidum, pinguem uidique liquorem, Mercurium uidi, medicamina plurima uidi Quae non Hippocrates, quae non ars nota Galeni Hactenus edocuit, quae Crollius ipse parauit. Hoc etenim studio, septem peregrinus ad annos Per Latiam terram, per Celtica regna medentes Ille uiros uidit, uarias lustrauit & urbes. Inde sagax animi, longoque peritus ab usu Artibus instructus uariis, uarioque disertus Eloquio rediit, seu disserat ore Latino Seu Gallo, aut Italae promat commercia linguae. Iam Pappenhemio uitae morumque Magister Additus est iuueni, cum quo dimissus ad urbem Germani proceres ubi conuenere sacrique Sceptriger Imperii: rem dignam gessit uterque Esset ut integritas captiui nota parentis Quem sors dura premit, patriisque a sedibus arcet. At tu qui tanti mensuram nominis imples Maximiliane puer praesentem exporrige frontem. Iam iam tempus adest, priscum quo Caesar honorem Restituet, patremque suam reuocabit in aulam. Interea te Parnassum deducet in altum Crollius ille tuus carum quem nuper amicum Hac Bebenhusaea mihi sors coniunxit in aede. O quoties una totas consumsimus horas Colloquiis laeti, & docti sermonibus oris! Non quam dulce femur lepori, quam dulce palumbi Sit latus, aut pernis, aut quae sit gratia triglis, Sed qui sit pietatis honos, quae gloria doctis Artibus, & quae sint Francae commercia linguae. acceptum huic refero, si quid discernere possum Gallorum uoces, quarum praecepta loquendi Tradidit ille mihi: Salue carissime Crolli, Cum Pappenhemio, si quid mea carmina possunt Nulla dies unquam memori uos eximet aeuo. Nunc age dic Erato proceres quos publica rerum Cura tenet populo ciuilia dicere iura: Quique modis aliis studiis operantur honestis Ad commune bonum nati quos Uettera faeto Ex utero peperit: uelut intra moenia Troiae Instar montis equus fortes effudit Achiuos. Emicat hos inter ceu Lucifer ortus Olympo Ille senex Iustus Uulteii sanguinis auctor Felix prole sua, per quam post fata superstes Semper erit, nomenque eius laudesque manebunt. Huic sua cura fuit Cattis prodesse Lycaeis Ut iuuenes habeant doctosque piosque Magistros, Qui studiis mores iungant, ne praua malorum Corrumpant exempla, aut caeca licentia uitae Transuersos rapiat: nostri fera temporis aetas Talia contemnit, sed merces magna laborum Permanet in coelis amaranthi e flore corona. Proximus huic agris natalibus ortus ab iisdem Gente satus Stadia, quo nemo plura locorum Climata percurrit, donec peruenit ad Indos Extremos, ubi gens habitat crudelis, & olim Nec uisu facilis, nec dictu affabilis ulli: Humanis quae corporibus, quae uescitur atro Sanguine, quem tremuli rorant in cratibus artus, Hunc illi prensum toties mactare uolebant Ni Deus in melius flexisset dira uirorum Pectora, Christicolae sortem miseratus iniquam. Ad patrios donec iam post duo lustra penates Incolumis rediit, docuitque prioribus annis Ignotas terras, trabibus seu forte cauatis Seu quis iter pedibus Cyclopas quaerat ad istos. Hinc etiam occurrit memorandus carmine nostro Crolliadum genitor, uir magnus honore senectae Qui fasces quintas Consul quintamque securim In patria gessit facti grauis ultor iniqui Magnus ut Arpinas aut longi Mutius aeui. Fortunate senex nunquam tua fama peribit Parta tua uirtute tibi, quin illa magisque Per celebres floret natos serosque nepotes. His Sylburgaeae non ultima gloria gentis Accedit, Latiam & Graiam quo nemo loquelam Dexterius nouit, libros dum tractat, & illis Sedulus insudat, communemque edit ad usum Purgatos mendis, uir nostra ad commoda natus. Iungitur huic patrii qui tradita frena Lycaei Laude regit magna, cui Mercatoria nomen Stirps dedit, huic merx est consolatura senectam Musarum studium, quam si quis uenerit emptum Crede mihi, nunquam ( quae sit fortuna ) pigebit. Henricus itidem nobis se Laelius offert. Ille nouem quondam fratres non ultimus inter Panonium Musas longe deduxit ad Istrum, Sed cadit ante diem, caelique in parte locatur. Non autem dignis potero celebrare Camoenis Pincieros inter Germanos nomine Paulum Amphion cithara, cui carmine cedat Homerus, Rex Ponti linguis. talem uix ulla tulerunt Secula, qui uariis superauerit artibus omnes. Heu, Deus hunc tantum terris ostendit, & ultra Non superesse dedit, miseranda peste peremptum. At Bollingero iam uos ignoscite uati Wetterici heroes reliqui, quorum inclyta fama Orbe cluet toto: Quis enim tot nomina ponat? Quis tot Circouios? quis prisco sanguine natos, Tot Decios? quis tot Fontis cognomine dictos? Fettiades & Breulaeos insignia famae Pectora, quis Sauro & Fislero stemmate cretos, Quis Milios? Quis Mesmilios, & sanguine natos Sefredo? Quis tot nomen Pistoris habentes, Quis canat Elsneros, quibus & pugnae area nomen Strettouiis fecit? Quis tot Combachica dicat Mollibus in numeris cognomina dura, nec ipso Sat concinna sono, uersuque incompta Latino? Saluete illustres animae, & tu maxima salueuettera, nobiscum natalis terra uirorum. Per quos talis honor seris tibi surgit ab annis Qualis erat Solymae, & Sufis, & qualis Athenis. Soli Deo Gloria. ( ) (: ) A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V Xyz Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq * * * * * a b c d e f g h i k lm aa bb cc omnes chartae unae & simplices, praeter (: ) quod chartam unam cum dimidia continet. Francofurti Apud Claud. Marnium & heredes Ioan. Aubrii. cum priuilegio Caesareo decennali.