Medicinae Philosophicae, Fundamenta Continens totius doctrinae Paracelsicae, Hippocraticae, & Galenicae. Authore Petro Seuerino Dano Philosopho & Medico. Ad Fridericum Ii. Daniae & Septentrionis Regem. Cum gratia & Priuilegio Caes. Maiest. Basileae, Ex Officina Sixti Henricpetri Serenissimo Et Illustrissimo Principi Ac Domino, Friderico Secundo, Daniae, Noruegiae, Sclauorum & Gotthorum Regi, Duci in Schlesuuick, Holsatia, Stormarn, & Dietmarschen, Comiti in Oldenburgo & Delmenhorst, Domino suo clementissimo. Antiquos illos Sapientes, & priscos Philosophos, Rex Serenissime, non frustra ad Naturae contemplationem, & rerum fontes ac Principia inquirenda excitatos, credere par est: sed iisdem stimulis impulsos, quibus & nos, hoc seculo merito obtemperare deberemus, ad causarum inuestigationem descendisse. Etenim, posteaquam necessitatibus undique obruerentur Mortales, temporum & tempestatum iniuriis, sterilitates assidue experirentur, & nouis ac inusitatis Elementorum resolutionibus, terraemotibus, inundationibus, peste animalium & hominum, misere affligerentur: ut est Natura omnium, salutis & conseruationis studiosa, prudentiores altiorisque ingenii homines, quaerere coeperunt, qua ratione his calamitatibus, salubri prouidentia occurri posset. In hac quaestione dum strenue uersarentur, deprehenderunt causarum esse connexiones, alia ex aliis pendere, mirandoque ordine, posteriora ex prioribus, inferiora a superioribus, debiliora a potentioribus conseruari, foueri, & gubernari: adeoque sterilitates & fertilitates, sanitates & morbos, mutationesque omnes ultimarum rerum, ex uirtutibus priorum deriuari. Ultima uero extiterunt ea, quibus uita carere non potuit, ut Uegetabilia, Animalia, Mineralia, aquarum, terrarum, aeris, & coeli fauores. Ita quatuor fontes, nutrices, & tutores, confestim apparuerunt, ex quorum benignis & foecundis thesauris, omnia suppeditarentur, ad uitae huius usuram necessaria. Ex silentiis uero, & inimicis resolutionibus desperatae messes, corruptiones, pestes, destructiones, & infinitae clades contingerent. Id solum restabat, ut ex tanta rerum copia & uniuersitate, discernerent, quae, quibus consentirent, & conspiratione deprehensa, quibus legibus, effectus causis copularentur. Arduum fuit hoc, & immensa obseruatione inquirendum. Proinde ut difficultati consuleretur prouincias sortiti sunt. Alii, frugum, uitium, arborum, armentorum, apum, & similium rerum natiuitates, transmutationes, felices prouentus, defectus, & corruptiones, praecipue considerarunt. Hi, proprietates Animalium, Plantarum, maximeque domesticarum, quae uictum & uestitum praebent, seminum naturas, locorum opportunitates, coeli & astrorum societates, ex quibus temporum foecundae occasiones colliguntur, studiose notarunt: causisque fertilitatum deprehensis, opulenta segetum fide, & gregis indubitata spe, beatam ducebant uitam. Quinetiam Decretoria sydera, uitium, oleae, frugum, glandiferarum arborum, syderumque ortus & occasus, auspicatos uel inauspicatos, ob certos Lunae aliorumque syderum congressus, cum prioribus obseruationibus coniungentes, futuras sterilitates, magna & utili admiratione, saepe praedixerunt. Agricultura appellata fuit haec Philosophia, prima summeque necessaria mortalibus. Alii deinceps, ulteriores progressus fecerunt, & humanam prouinciam adepti, alimentorum naturas, proprietates, praegarationes, legitimas administrationes, morborum quoque origines, praedictiones, praeseruationes, curationes, Regionum, temporum, aquarum, aeris & coeli conspirationes, indefessis laboribus inuestigarunt. Obscurior haec prouincia & difficilior extitit. Generationes enim morborum, & actionum naturalium dispensationes, occultae penitus erant, nec semina, nec loca, sensuum beneficio, deprehendi poterant: Proinde Medici, quorum industria hoc loco requirebatur, profundiores contemplationes aggredi coeperunt, & ad Naturae penetralia propius accedentes, inuisibilium seminum artificiosas lithurgias, ex causarum proprietatibus & effectuum obseruationibus, paulatim deprehenderunt. Magna fuit industria & concordia Mortalium illis temporibus. Quisque, suas obseruationes, candide in medium attulit. Etenim, uitae breuitatem ad Artis absolutionem, tantarum Obseruationum collectione, prodituram, sufficere haud arbitrabantur. Quocirca, discipuli, Praeceptorum obseruationibus, legibus ac Methodis instructi, suas adiicientes, ueritatem priorum confirmarunt, obscuritatem illustrarunt, angustiam copiosa supellectile dilatarunt. Sed humana omnia, ruinis & erroribus obnoxia sunt. Hanc paucorum industriam, & laboriosa Experientiae taedia, non tulerunt alii. Methodos quaesiuerunt, & Geometricas Demonstrationes, earum rerum, quas sola Natura metiri potest. Tum uero paulatim migrare coepit uera Medicina in linguas, relictisque rebus ipsis, ac obseruationum fide, Hypotheses quaerere coeperunt, Demonstrationibus Geometricis accommodatas. Ita caliditatum, frigiditatum, humiditatum, & siccitatum patrocinia, Graduumque ministeria, definitis numerorum limitibus descripta, in Medicinam introducta sunt: ex quibus faciles Demonstrationes morborum & remediorum deduci poterant. Experientia ubique difficultates pollicebatur. Saepe surrexerunt tales hypotheses, aduersus naturales & legitimas Medicinae Methodos: & temporibus Hippocratis, etiam Propugnatores inuenerant: diligentia tamen ipsius & discipulorum repudiatae, confestim succubuerunt. Ante annos uero mille ducentos, repetita incursione, Medicinam tum uariis fluctibus agitatam, adoriebantur. Inclinabatur Seculum ad socordiam & aesidiam: Uertiginis quoque poculum undique effundebatur. Ita senescentibus Experientiae laboribus, maturescentibusque linguae honoribus, altiores radices egerunt. Ignauia opemtulit. Breuitatem enim Artis, & compendiosam facilitatem ex Hypothesibus proficiscentem amplexata est potius, quam Experientia obscuras & longas exercitationes. Iam triumphus instabat, Mauritanis coronam pollicentibus. Hi, auide receptis, tam foecundis & facilibus Hypothesibus, a quibus, quia agendorum rationes frustra petebantur, Experientias quasdam, sed molles, non laboriosas, non profunde quaesitas, non ex aditis & thesauris Naturae, artificiosa contemplatione erutas, adiunxerunt: uictoriaeque spolia, in Luminaribus & Dispensatoriis, copiose ostentabant. Quamuis autem immutabili triumpho, ut ipsis uidebatur, nouas nas Methodos & Hypotheses decorassent: nihilominus Experientia, unica Medicinae parens & nutrix, occulta quadam Scientia, tam aegrotorum, quam Medicorum, locum mereri uidebatur, utcunque Caliditatum & Complexionum acribologiae, diuitias in aeuum duraturas, uollicerentur. Hippocratem proinde, inscitiae suae praefecerunt. Ipsius Experientiis iniuste gloriebantur, & peregrinis uiolentisque interpretatio. nibus, diuina illa Oracula, obtemperare coegerunt, quae ipse senex Experientiae submiserat. Ita, quoties contra Empiricos instruenda eßet acies. Hippocratem, quem ipsi quoque admirabantur, etiam inuitum producebant, iniquitatis futurum testem, &, si fata uolunt, aliquando uindicem. Late regnauit haec Monarchia, & ad nostrum usque Seculum imperium inuictum obtinuit. Confluxere omnes, Graeci, Arabes, Itali, Germani, Galli, & nomina tam potenti Monarchiae dederunt, seruitutis perpetua fide obligatae. Oriebantur noui morbi, & adhuc indies oriuntur, qui calidis & frigidis Hypothesibus non respondent, quorum curationes, remediis Methodorum ministerio inuentis, frustra instituuntur, In his, subtilitates mirae quaesitae sunt, & Caliditatum ac Siccitatum uninersa Mysteria producta: quibus silentibus, & ad miraculum insperatae huius innouationis obstupescentibus, Occulta proprietates, clanculum irrepserunt. Gaudebant Potestates Hippocraticae, neglecta earum desideria, rursus Mortalibus placuisse. Abditae uero latebant, nec uia patuit, ad earum uitales prouincias perueniendi. Et. si quis neceßitate morborum, aegrotorum misericordia & querelis, compulsus, Proprietatum inuestigationes, auidius instituisset, confestim depositae fidei memor, Proprietatum potestates, uel nomine, saltem obscuro, donauit, uel gubernationibus Qualitatum subiecit. Qui uero libertatis memores & Pietatis, Experientiae difficultatibus, laborum assiduitate, meditationum frequentia, obscuritates Proprietatum aperire conabantur, & aditus faciliores demonstrare, Desertores, Empirici, & Circumforanei appellati sunt. Conatus quoque eorum displicuerunt, quia labores & sudores Medicorum requirere uidebantur. Horum Collegia & consilia, ob difficultates, breui discipulos amiserunt. Multiplicantur interea morbi, & antiqui, illegitimi apparent, non respondentes descriptionibus Auorum. Difficultatem admirantur Medici, remediorumque imbecillitates, ad Experientiam, uel inuiti, confugiunt, a Mercatoribus ligna, a Circumforaneis unguenta, auide accipiunt, ad multorum morborum curationes: remediaque componunt, ex Manifestis & Occultis. Deceret inprimis, humanae libertatis memoriam repetere, & praesentium calamitatum necessitates aestimare: deinde ad contemplationem Naturae, Causarum, & Proprietatum, accedere: neque ullis difficultatibus, sumtibus, uel laboribus, a tam felici prouincia absterreri. Nulla uerecundia, Graecis uel Arabibus obstringimur. Aegrotorum serui sumus, quibus Medicinam creauit Altissimus, & creatam, nostrae industriae commisit. De Ortu Et Progressu Arrumque diuersis Sectis. Cap. I. Celebris est memoria Aesculapii, Podalyrii & Machaonis apud antiquos: quod diuina & admiranda Medicae artis potestate, infirmitatibus humanis consuluerint; quamuis incertum sit, qua medendi methodo & lege usi fuerint. Primus Hippocrates inter eos quorum memoria ad nos peruenit, declarauit artis suae Principia, praedictionum & curationum causas ac modos aperuit, obseruationesque medicas summa fide & diligentia posteritati reliquit. Artem uero medicam ante se inuentam fuisse, testatur ipse in Iuramento, ubi filios praeceptorum suorum, a quibus hanc artem didicit, se fratrum loco habiturum iurat. Uixisse quoque iisdem temporibus alios Medicos, qui ex hypothesibus dissimilibus & longe dissidentibus, morborum causas & curationes deduxerint, constat ex multis locis Hippocratis, in quibus aduersus dictos Medicos, eorumque hypotheses disputat. Post Hippocratem, ad Galeni tempora, etsi plurimi intercesserint Medici, Asclepiades, Archigenes, Herophilus, Diocles, Erasistratus: eorum tamen memoria in obscuro est. Deprehendimus apud Galenum, & hos quoque, artem ad certa Principia reuocasse, morborum causas & curationes, suis hypothesibus consentaneas, constituisse: ut Empiricorum interea coetus sileam, qui omnibus temporibus, & ad haec usque nostra secula, celebres fuere. Hoc uastum Medicinae pelagus, & tantam Medicorum confusionem, Galenus in ordinem reuocare conatus, posteaquam deprehendisset Praeceptores suos, persuasionibus & probabilibus coniecturis artem tradidisse: non contentus uaga & mobili hypothesium congerie, ex quibus opiniones & fallaces operationes, magis quam Scientiae & efficaces actionum processus resurgunt: indefesso studio, curis & peregrinationibus, certas Demonstrationum leges diu quaesiuit: & tandem Geometricorum scholas accedens, Demonstrationes exquisitissimas deprehendit. Harum copiam & facultatem, breui comparatam, ad Medica theoremata magna facilitate accommodauit. Itaque Geometricorum more, Principia & Axiomata artis suae constituit: omnia oriri ex quatuor Elementis: misceri Elementa certis ponderibus & mensuris: symmetriam Mixtionis, sanitatis productricem, ametriam morborum & mortis: Rerum omnium actiones & uirtutes ex Elementis prodire, & Formam specificam, uel proprietatem essentialem uniuscuiusque rei, ex certo Elementorum congressu deriuari. Contraria contrariis curari, calidum frigido, humidum sicco. Secundas qualitates, ex primis mirabiliter deducit. Quatuor humores Elementorum qualitatibus primis & secundis insignitos adiunxit: ex quibus subtilitate compendiosa, morborum omnium elementalium, symptomatum curationumque causas & modos, deduxit. Hac artis facilitate allecti quamplurimi, ut sunt humana ingenia a sudore ad otium plus iusto prona, neglectis aliorum placitis & medendi rationibus, unum Galenum totius Medicinae Ducem & Monarcham constituerunt: eiusque scripta in ordinem & nouas Centurias redegisse, honori fuit. Adiecerunt postea Arabes obseruationes, & remedia quaedam Galeno incognita protulerunt. Nostra aetate noua morborum cohors, & antiquorum remedia in morbis nostris irrita & uana, magnas in arte medica peperere controuerfias: dum unusquisque ex Galenicis Principiis & tot seculis custodita ac quasi per manus tradita Methodo, tam insolentium Symptomatum, & cedere non uolentium morborum, causas & curationes eruere conatur. Itaque paradoxi morbi, paradoxos Medicos peperere. Fernelius ad totam substantiam confugit, uel proprietatem occultam, ut & alii quamplurimi: sed Principia, Methodum, & curandi leges a Galeno positas, amplexus est nouos hos morbos solis alexiteriis & occultis remediis empirice curandos asseuerans. Singulorum placita accuratius rimari nostri non est propositi. Satis fuerit, famosiores Sectas, & eos qui fata Medicorum hactenus in Orbe gubernarunt, nominasse. Qui plura Medicorum genera cognoscere uoluerit, Plinium & Historicos consulat. Quod ad altiores attinet Medicos & Philosophos, qui diuiniore artis origine, potentioreque medendi ratione usi sunt, quia mortalium consuetudine neglecta, solitudines quaesiuerunt, famae popularis egregii hostes, Commentariaque reliquerunt, obscuritatum & aenigmatum plena, apud uulgus ac populares mortalium coetus, memoriam famamque in totum amiserunt: quo fit, ut Historicorum Annales effugerint. Semen nihiloninus immortale, & perenni multiplicatione in aeuum duraturum, relinquerunt. Horum uestigiis insistens Theophrastus ille Paracelsus, nostris temporibus uniuersam Medicinam immutauit. Elementorum naturas & conditiones longe diuerso modo exponens, Generationum ac Transplantationum doctrinam cumulate clareque proposuit. Astronomiae uitalis Methodum reuocans, morborum Generationes & Transplantationes aliis Mechanicis ascripsit, repudiata humorum familia. Horum loco Mineralia introduxit, corporaque omnia ex Mineralibus constare authoritate mundaphilosophicae. 5 nae Anatomiae, demonstrauit. Indicationes curandi, nouas plane, sed magna latitudinis potestate explicatas, adiecit, & coetus omnium Medicorum, inexpectata hac artis innouatione, taedio, poenitentia, ira & confusione repleuit. Etenim qui in Galeno nunc consenuimus, artisque operibus fidem theorematum, quantum fieri potuit, stabiliuimus, difficulter ab opinione antiqua dimouemur. Quoties merambilem uomitione reiectam conspeximus? secta uena, discrimina humorum animaduertimus? frequenti Anatomiae inspectione, partium humani corporis situs, figuras, consensus, substantiam, usus & actiones didicimus? repletis euacuationem deberi, alterata in contrarium mutanda, naturali sensu cognouimus? His in hunc modum comprehensis, magna artis laude uertiginosos capitis affectus ex uentriculi consensu, febres, ictericias, uiscerum obstructiones, pilulis ex hiera simplici, alephanginis, cochiis cum elleboro, diaphaenicone, diacatholicone, & c. sustulimus: digestione praemissa cum syrupo de betonica, stoechade, oxymellite simplici & composito, ex mandato Hippocratis iubentis ante purgationes fluida facere corpora. Quoties uenae sectione, immanissimos dolores, inflammationes saeuissimas, ardentissimasque febres iugulauimus? Haec & huiusmodi ex hypothesibus nostris deducta, mirum in modum nos confirmarunt, Galenicaque decreta irrefragabilia esse stabili authoritate persuaserunt. Praeterea, quis non tam foecunda Hippocratis oracula, ex quibus haec omnia, interpretante Galeno, & ad suas leges ac Methodos reuocante, fluxisse constat ueneraretur? lubent enim concocta medicari non cruda, neque in principiis: interdum pharmacandum, scilicet in ualde acutis, etiam eodem ipso die, si materia ad excretionem prouocarit: tardare enim in talibus perniciosum. Concoctiones crisis & salutis esse indices, cruditates uero ubique suspectas. Quae purgare oportet, quo maxime uergunt, eo ducenda, locis & uiis utiliter eo ferentibus. Haec & similia, opinionem tot seculorum memoria conseruatam, custodiunt ac tuentur, repudiatis haeresibus tam recentibus quam antiquis. Aristotelica quoque Principia & Philosophia, Galenicis domestica sunt ac consanguinea, ab uno eodemque fonte deducta: Iliadi Anatomiam Geometricis partitionibus adaptare conantur. Uehementer quidem urgent & persuadent huiusmodi rationum momenta: sed rursus in magnis morbis & difficillimis, desperata esse omnia remedia, tam Arabum quam Graecorum, adeoque morborum ludibria: uanas esse Indicationes, & Analogismos, uetularum & empiricorum absurdis remediis frequenter cedere. Spurios quoque & adulterinos Theophrasteos, qui fucatis nominibus Theophrasti remedia se usurpare iactant, in multis magnis morbis Galenicos superasse constat: quamuis incertam & periculosam eorum medendi rationem non approbem. Ex hac Sectarum diuersitate, opinionum rationumque confusione, ac remediorum medendique uia lubrica & incomprehensa, si quis eluctari potuit, plenum humanitatis fuerit, aliis opem tulisse, quibus in tam procelloso mari, naufragii periculum imminet. Nec eorum iudiciis standum, qui uni Sectae addicti, aliorum inuenta in uniuersum reiiciunt. Frugibus inuentis glandes deuorare uelle turpe est: turpius, iudicii libertatem seruitute amisisse. Nos, spreta mancipiorum turba, liberis & incontaminatis ingeniis, Medicinae Philosophicae Ideam proponemus, & Principia dabimus, ex quibus de Sectarum omnium ueritate & uigore, iustam censuram facere quis possit, meliora ac puriora eligere, spretis opinionum errorumque labyrinthis, utcunque nominum A'κριβολογία, methodica artis adumbratione, fraude fidem facere conentur. Initio ipsius Medicinae naturam, conditiones & proprietates declarabimus, longe alia ratione, quam hactenus in scholis usitatum fuit. Neque enim longa & taediosa disputatione Lectorem fatigabimus, famosis illis quaestionibus: Sitne Medicina, sci8 Idea Medicinae entia uel ars: partimne theorica, partim practica: neque salubrium, insalubrium & neutrorum, ut nunc, tunc, olim, accuratas quidem, sed uacuas distinctiones adducemus. Longe aliam uiam ingrediemur: nominibus relictis, quid sit Medicina, & quae fundamenta habeat in Natura, scrutari consilium est. Hisce declaratis, officium Medici, & quae in Medico requirantur, adiungemus. Tandem Medicinae Ideam proponemus: coniungentes ea omnia, quae ad cognoscendam humani corporis lithurgiam, usus partium, sanitatis & morborum originem, & ex altera parte, quae ad Balsami naturalis, totius Creaturae nuclei, ac morborum omnium Medicinae unicae & uerae, naturam cognoscendam, humanisque necessitatibus legitime accommodandam, facere uidebuntur. Postremo, singula membra particulaum resecabimus: demonstrationes & mechanicam singulorum lithurgiam, qua possumus breuitate adiiciendo, finem hisce rudimentis & rerum primis adumbrationibus imponemus. Quod si laborem nostrum candidis & aequis iudiciis placuisse animaduerterimus, breui foecundiora adiungemus: comitesque dabimus huic nostro foetui, solida & inconcussa radice stabilitos. Quid Sit Medicina, Et Quae Fundamenta Habeat. in Natura. Cap. Ii. Qui hactenus de re medica scripserunt, Medicinam esse artem, ad sanitatem humani corporis conseruandam, morbosque abigendos, debite omnia administrantem, dixerunt. Nos uero uulgares illas definitiones non quaerimus. Maius est hoc quod in animo uersamus: sit ne subiectum aliquod in Natura, materia quendam sensibus obuia, quae debite praeparata & administrata, humanos languores auferre possit, adeoque Menicina recte appellari, & artis appellatione insignire oeconomiae suae legitimam gubernationem, gubernatoremque artificem iuste appellare. Ita enim artes omnes mechanicae, materiam a Natura accipiunt, cuius naturam, proprietates & conditiones omnes, exquisite rimantur: qua praeparatione, quibus mediis quo mechanico processu, ad usus necessitatesque humanas optime accommondari possit, magnis laboribus inquirentes: dullius inuentis & perceptis, artem constituunt, artificesque parium. Est tamen artium harum permagna latitudo. Quaedam enim subiectis materiis dominantur, easque figuris formisque animo conceptis, ad arbitrium uestiunt: ut statuarii fabri, figuli, & c. Aliae, quia occultiores materias tractant, nec ita sensibus manifestas, Naturae potiores partes tribuendo ministrantes debita adhibent, Naturos negotium & curam omnem concedentes: ut agricultura. Nonullae medio modo se habent, utriusque beneficio, tam artis quam Naturae negotium peragentes; ut uitrarii, aurifabri, metallicorum & mineralium separatores. Hippocrates certe Medicinam inter eas artes retulit, quae Naturae gubernationem & imperium concedunt. Dicebat enim, Naturas morborum medicatri ces, Medicum uero ministrum. Alii pares dignitates, & interdum Medico priores tribuere ausi sunt: sed laxa & ambigua ualde Medicinae significatione, de elementalibus & semine interno productis morbis, Hippocratem locutum fuisse non animaduertut. Et nos, cum de Medicina hic loquimur non intelligimus, uenam secare, luxatos artus reponere, mortua amputare, hernicolos & calculosos sectione sanare: sed uitalibus & potentibus remediis, morbos illos radicales, in corpore ex semine prognatos, auferre. De Chirurgicis administrationibus, iusta aegrotorum diaeta, exercitiis & similibus dicturi sumus, ubi ea attulerimus, quae Medico necessaria sunt. Mirabuntur hoc loco plurimi, nos in re tam facili horas consumere: scripsisse Galenum, Dioscoridem, Serapionem, Mesuen, copios e de materia medica, & medicinarum facultatibus: certas quoque classes constituisse, ex quibus remedia eruerentur, scilicet ex Herbis, Mineralibus & Animalibus. Sed hac facilitate contenti non sumus. Etenim non tam remedia, quam uenena, hisce ordinibus contineri unusquisque mecum fatebitur: & tamen medicamenta remediaque a plurimis hactenus appellata sunt: perinde ac si ligna & lapides statuarum nomine insignirentur. Galenus posteaquam morbos ex intemperie introduxisset, simplici & cum materiae affluxu, symptomatum manifestis iniuriis animum adhibens, curationesque alteratione absolui docuisset, & humorii uitia, ex quibus morbi deriuantur, in copia, asperitate, uisciditate, tenuitate, crassitie, mollitie, cruditate, collocasset: his aduersa remedia, alteratis, calida, frigida, humida, sicca: causa rum uitiis, expurgantia, leuigantia, attenuantia, incidentia, relaxantia, constringentia, coquentia, compendioae opposuit. Saporum deinde beneficio, applicatione & experientia, haec desiderata remediorum genera, in Herbis, Mincralibus & animalium partibus, inuenit: quamuis Empirioonum beneficio, non omnia calida promiscue refrigeratis, adhibenda esse didicerit. Animaduertit quoque, ex fabultatum et actionum contrarietate, quae in multis simplicibus maniste deprehenditur, substantias dissimiles & saepe contrariis proprietatibus insignitas, in re una simplicique contineri! quamuiss leuissime, quasi per iocum hoc negotium attigerit uisi quia saepe, fere semper in simplicibus remediis aduersubantur facultates quedam intentionibus conceptis, siue agendi potestate immodica, siue saporum & odorum insueta ingratitudine, siuo facultatibus in contrarium tendentibus: mixtione & compositione, coacta obstacula sustulit: quae desiderabantur, adiunxit. Arabes, sacchari & mellis foecunditate, uniuersam remediorum amaritudinem, in mirabilem dulcedinem transformarunt. Correctiones quoque nouas uiolentium medicamentorum, scammoneam cytoniis, colo cynthidem lacte, helleborum radice raphani praeparantes, attulerunt. Et tamen symptomatum uiolentiam, uiriumque deiectionem deprehendentes ( utcunque correctione uenenum abstulisse se arbitrabantur ) Confortatiua & Cordialia magna necessitate adiunxerunt. Horum farragine, pyxidibus superba quasi uictoriae triumpho, uniuersa loca repleucrunt: rati, quod res erat, finem de operis absolitione & perfectione iudicare. Nec aliam medendi uium in scholis & nulis Principum nactenus receptam animaduerto. Quid enim alterius ex opulenta Naturae officina peterent, qui morbos, morborumque genitores, excer nis illis qualitatibus & mortuis superficierum umbris, infelici errore ascribunt. Sanari quidem hisce remediis morbos nonnullos, methodoque abhibenda, concedo: sed non esse ueram & perfectam sanationem, nec uera sinceraque medicamenta, ex iis, quae mox dicturm sumus, manifestum euadet. Singula enim suis lodis opportune explicanda sunt. Interea, si nouitate insueta Lectorem, multa contradicere uolentem, offenderimus, ueniam perimus: & ii petimas, qui bona fide pollicemur, nos contradictionibus illis, debiuis temporibus, etiam cum foenore responsuros, & patentiae usuram plurimarum difficultatum ac obscuritatum explicatione compensaturos. Etenim, si hoc loco, medendi uarietatem, remediorumque diuersa genera declarare uellemus, multa distinctione, & copiosa rerum supellectile, opus esset. Rectius id facturi sumus, ubi morborum explicata natura ortu & transplantatione, medicinarum quoque differentias adiungere uenemur. Nec tanta opus esset clientela, tot satellitibus, si uulgares has medicinas amplecteremur, neque potiora in Naturae sinu contineri arbitraremur. Quod si fractenus iocose egimus, nunc serio dicemus, facultates omnes has, calfacientes, refrigerantes, humectantes, exiccantes, abstergentes ineidentes, attenuantes, incrassantes, restringentes, attrahentes, & quod mirum multis uidebitur, etiam purgantes, externas esse, corruptibiles, crudas, impuras, mobiles, infirmas, saepe uenenatas: quamuis benigna felicioris Naturae, interni Solis, Mumiae & Balsami permistione fruantur: cuius beneficio cohaerent, in unam oeconomiam conspirant, & effectus interdum producunt suae naturae limites plurimum excedentes. Hoc est illud Balsamum, Elementum, Semen, de quo dicebat Aristoteles, Omnis Animae potestas, alterius cuiusdam corporis particeps esse apparet, eiusque diuinioris, quam quae Elementa appellantur: & quemadmodum nobilitate obscuritateue, Animae inter se discrepant, ita & natura eius corporis differt. Continet enim in se semen cuiusque foecunditatis suae causam, nempe ipsum calorem, qui igneus minime est, neque id generia facultatem aliquam aemulatur, sed spiritus qui in semine spumanteque corpore coercetur, & natura quae in eo est spiritu, proportione respondet Elemento stellarum. Quamobrem ignis nullum animal generat, neque constitui quicquam densis, uel siccis, uel humidis uidetur At uero Solis calor & Animalium, non mondo qui in semine continetur, uerumetiam si quid excremenati sit, quanquam diuersum a Natura, tamen id quo quod principium habet uitale. Itaque dura, mollia, lenta, rigida, aspera, leuia, caloris & frigoris ui effici possunt: at propria cuiusque ratio & essentia, nequaquam ex Elementis emergit. Hunc locum Aristotelis eo lubenbentius ascripsi, quia facilius ab iis persuademur, que consueta sunti et rudimenta quedam habet conducentia ad noticiam illius Balsami, Elementi, Seminis, Mumiae, quod ego pronuntio fundamentum esse totius Medicinae, & morborum omnium medicamentum uerum ac solum, modo debita praeparatione, ab impuritatibus separatum, matura uitalique potestate ornatum, corporibus humanis adhibeantur. Et nisi hoc Semen in Natura nobis relictum esset, frustra morborum curationes aggrederemur: recte caneremus incurabiles Podagras, Hydropes, Epilepsias, Lepras: amaritudinis pocula, magna egrotorum anxietate Medicorumque taedio recte misceremus, & cum Plinio iuste dubitaremus, parens ne melior, an tristior nouerta fuerit Natura homini. Dehac materia, re tam nobili & necessaria, nihil apud Galenum deprehendimus: quamuis in terdum totius substantie mentionem faciat, eximia actionum potestate adductus, confestim tamen correctio, ne hac utitur, se totus substantiae appellatione, nihil aliud significare, nisi certam quandam commixtionem calidi, frigidi, humidi, sicci. Fernelius palam fatebatur, in Natura excellentius quippiam contineri supra uulgatas illas Elementorum qualitates, & in errore uersari illos, qui omnium actionum causas iis ascriberent: sed, rerum difficultare perterritus, post longa uiarum taedia, in ipso limine uictoriae adumbrata uestigia posuit: naturam, officia, proprietates & con ditiones interni huius Elementi se ignorasse, modesta confessus est interpretatione. Occultas enim & abditas proprietates in hac familia contineri affirmat. Quod si noua omnia inuisa sunt, qui hanc materiam scrutantur, huius Balsami officia & proprietates inquirunt, magna antiquitatis authoritate confirmantur. Etenim haec est illa Natura, in qua seminariae rerum Rationes delitescunt, quibus Platonicorum Philosophici triumphat. Et nisi nominum inuidia rebus infamiam pareret, dicerem hanc esse quintam Essentiam, a nigris illis Philosophis toties decantatam. Hippocratam si adduxerimus huius Elementi interpreatem & testam, irascemur Galenistae, aegreferentes setanto patrono orbari. Is, in libello de Antiqua medicina, posteaquam eorum hypotheses repudiasset, que caliditati, frigiditati, humiditari, siccitati, morborum causas & curationus ascripserunt, subiungit, πἀντα ἀπo δυνάμεων γινεθαι δυνάμεις, uero appellat acerbum, acidum, amarum, dulce, παντοὶον. Quod enim morbos product, uiribus & agendi potestate pollet. Non est, inquit, calidum & frigidum, τo τὴν μεγαλην δύναμειν χον αλλά τo στρυφνoν καὶ πινρou, & c. Rursus morborum curationes, non calefacientibus, refrigerantibus, absoui docet: sed a Chaerioniis qualitatibus, ἀπo δυνάμεων: quod alibi repetebat, Naturas morborum medicatrices affirmans. Hanc Naturae, δυνάμεων & caloris naturam saepe inculcat. In libello de Carnibus dicit, τo θεγμον diuinum aliquid esse, omnia audire, intelligere & animaduertere. Si puram & ab aliorum Elementorum permistione absolutam Balsami naturam intellexerit, ignoro: certe, proprietates ac signaturas eiusdem, in Naturae familia etiamnum habitantis, clare expofuit. Theophrastus ille Graecus, Aristotelicae Philosophiae alumnus, libro de Causis plantarum, hanc materiam attigit, appellauitque τo ιμβιον τής φύσεως uitale principium in Natura, cuius uirtute uiuunt uigentque omnia caetera mortua sunt, Theophrastus uero Paracelsus, Germaniae decus, multis nominibus foecundum huc Naturae thesaurum ornauit: Balsamum, Mumiam, Mercurium nominat; item Quintam essentiam Arcanum, Elixir, Materiam perlatam, Mannam, & c. Sed cur tam diuersa expositione, appellatione, officiorum proprietate, unius rei naturam, tot Philosophi declarauerint, constabit, si singulorum intentiones, scientiis & inquisitionibus subiectis accommodatas ad in eudem reuocauerimus. Platonici, considerantes continuitatem huius Mundi cum Archetypo, deprehenderunt materiam quandam foecunditate Rationum ab Anima mundana conceptarum, grauidam: cuius ministerio explicarentur ac statis temporibus prodirent, quaecunque sinu superioris Naturem quieto silentio antea continebantur: atque hac ratione seminalem naturam tanquam seminum conseruatricem & propagatricem appellauerunt. Aristoteles & Theophrastus generationum causas & modos inqui rentes, tam ordinatas Naturae propagationes, conformationes & conseruationes admirati, animaduertentes neque Elementorum qualitates, tam augustis officiis satisfacere posse: quamuis magna foecunditate plurimarum mutationum rationes antea explicassent, praestantiorem quandam materiam, potentioribus signaturis & qualitatibus ornatam in Natum contineri, confessi sunt: quae mobilem & momentaneam Indiuiduorum naturam, stabili Specierum conseruatione, ab interitum tueretur, diuiniorisque Naturae participatione Rationum ordinatas signaturas in ge nerationum lithurgia dispensaret. Recte igitur Theophrastus, uitale Naturae Principium appellauit, quod ceteris omnibus Elementis uiuendi facultatem suppeditet. Planius Aristoteles: quid mirum praeceptore usus est Platone, facultates Animae generationi dicatas, in corpore quodam habitare dicit, non turbidis externorum Elementorum qualitatibus contaminato, sed puro & diuino: corporaque haec inter se differre, subtilitate, puritate, tenuitate, crassitie, mobilitate, secundum facultatum quas participant, conditiones & gradus. Deinde hoc corpus ab oeconomia complexio num ac qualitatum absoluit, nec caliditate, nec frigiditate, nec humiditate, nec siccitate, nec ullis eiuscemodi Rellollaceis qualitatibus uestitum, praeter omnem Galeni expectationem, asseuerans. Spiritum quoque dixit. ob subtilitatem & miram agendi uelocitatem. Certe, uocabulorum ἀκριβολογια hoc loco neglexit, dum rem unam eandemque, spiritus & corporis appellatione donauit: philosophice tamen locutus est. Illi enim spiritualia corpora et corporales spiritus longe antea receperunt. Quinetiam excrementa Animalium hoc uitali Principio perfusa esse animaduertit: uiuentia enim producunt. Postremo, Essentiam, propriamque uniuscuiusque rei rationem, in quibus tota actionum potestas uiget, huic corpori attribuit. Haec decreta a Fernelio quoque recepta sunt: sed uerebatur ne materiae & corporis appellatione, tam nobilem contaminaret Naturam. Ideoque totam sub stantiam, formam substantialem nominauit. Hippocrates causarum naturalium, ex quibus actiones fluunt, discrimina contemplatus, deprehendit nonnullas, tam in generatione morborum, quam in curatione, languidas esse, infirmas, sine impressione fixa & uitali: ut ex labore uel Solis aestu productas Ephemeras: item, catharros ex frigidiore coeli occursu: & corporum alte rationes, quae caliditatis, humiditatis, frigiditatis, sicci tatis ministerio perficiuntur, Alias uirium & facultatum ualida potestate uigere, ex quibus impressiones foecunde, uitales, & solida radice constantes procederent. Illis neglectis, his, morborum generationes, ut & aliarum rerum omnium ex terra iascentium exordia, inuicta ueritate ascripsit. Quia uero saporum insignes differentias, hisce materiis adiunctas cernebat, ex eorum familia nomina mutuatus est, dulce, acerbum, acidum, amarum, & c. illud esse quod ualida potestate praedictum sit, affirmans. His curationes & ortus morborum absolui docet. Et quamuis puram Balsami naturam non exposuit prope tamen accessit, remediaque constituit, quae nos posthac Specifica cruda appellabimus in remediorum expositione, ubi haec omnia copiosius clariusque explicabuntur. Secretiores Philosophi, qui Hermetem secuti, impuritatem a puro separare didicerunt, corruptibilem & foedam superficialium Elementorum naturam animaduertentes, puriorem illam crystallinamque materiam, quintum Elementum, Essentiam, Balsamum, Materiam perlatam, & mille huiusmodi nominibus appellarum. Sed quid Philosophorum decretis securi insistimus? Cum iis negotium nobis est, qui de his rebus ne per somnium quidem hactenus cogitarunt. Igitur exemplis ex Naturae officina desumptis, docendi sunt, in singulis rerum ordinibus, quae Elementorum sinu fouentur, contineri Naturam quandam radicalem, uitae Principium, actionum fontem, foecunditatis authorem; Generationum, Transplantationum, omniumque naturalium actionum moderatorem: huius beneficio Elementa repugnantia concordi mixtionis lege ligari, & digestis temporibus, corruptis ac consumtis dictis Elementis, remanere nihiloninus in hac materia, uite Principium, Radicem, Speciem et Semen rei; tanta potestate uulgatas Elementorum qualitates excedere. Sic herbarum Balsamus, Mumia, Radix. Elementum, quomo docunque appellare libuerit, non in alimentario humore quo perfunduntur, delitescit, nec in faeculentis & crassis sordibus: sed in excellentiore quadam humiditate deprehenditur, quae magni fortitudine externis iniuriis impressio nibusque resistere solet, et reliquis Elementis admixtis corruptionem subeuntibus, etiamnum uiget, ac Specierum signaturas inuiolatas, ad nouorum Indiuiduorum procreationes, conseruat. in hac, Rosa hyeme habitat. Neque in omnibus plantis iisdem sedibus consentanea naturae suae domicilia quaesiuit: sed longe diuersis, pro Specierum diuersitate. In quibusdam enim radicem inuenit habitationi accommodatam: in aliis stipitem: in nonnullis semen ipsum. Interea uniuersam totius plantae oeconomiam, sua benignitate perfundit: nec quicquam est, uel in radice, uel foliis, uel stipite, quod ipsius praesentia, uitali destituatur: quamuis recipientium diuersitate, participationes contingant longe lateque inter se differentes Quemadmodum autem in Animalibus ex uniuerso corpore semen confluere prodiderunt Philosophi, quamuis in testiculis, & partibus Generationi dicatis, elaborationem, maturitatem & absolutionem primum consequatur: eodem modo, omnes plantarum partes, semine uitalique hoc Sulphure gaudent. Nihilominus in quibusdam quae testiculorum uicem gerunt, praeparationem & maturitatem, semini necessariam consequitur. Ita enim digestum, plurimisiniuriis externis resistere potest. Qui huius corporis differentias, proprietates & conditiones exquisite cognoscere uoluerit, rei rusticae Scriptores consulat: & Generationum ac Transplantationum uarietate comprehensa, magna rerum authoritate copiaque confirmatus, fatebitur uniuersae Naturae fundamenta contineri in hoc Balsamo, uitali Sulphure, radicali humido, Semine, Mumia, prima Materia. iam satis est: nec enim sufficiunt, nomina, ad dona tam diuitis Naturae declaranda. A Plantis ad Animalia digressi, similem materiam, etiam Philosophorum testimoniis confirmatam, deprehendemus: quamuis subtilitate & materiae tenuitate, a plantarum Balsamo plurimum differat. Immortalitatis superbam spem faceret, si corporum solidorum & fixorum coniugium, facultates tam nobiles non repudiarent. Hoc est illud Innatum calidum, quod in crescentibus plurimum esse pronuntiauit Hippocrates. Galenus Concretorum et Abstractorum subtilitate, mentem Hippocratis se assecutum falso putauit: calido abundare adolescentes, non calore, affirmans. At uero Hippocratis Innatum calidum equiuocum plane est, si cum calore et reliquis Elementorum qualitatibus comparetur, proprietate, natura & toto genere dissidens: tantum ab est, ut ex commixtione & phantastica quatuor Elementorum complexione, originem suam ducere uelit. Huic lithurgiam totius Animalis ascripsit Hippocrates: Facultates omnes, etiam diuersissimas, locis temporibusque consentaneis, huius beneficio absolui, pronuntiauit: Crises quoque & salutares morborum concoctiones, ab eodem proficisci, constanter asseuerauit. Si quis admiretur tantam officiorum uarietatem tot nominibus insignitam; in unam eandemque materiam uel naturam confluxisse, scholas Philosophorum accedat, uel nostris patienter se accommodet arbitriis. Scimus enim opportunitatem, loca & tempora nouimus, ubi uotis ac auidae ipsius expectationi satisfaciendum sit. Interea beneficii loco adiiciemus, Balsamum hoc animale, uniuersam corporis Anatomiam occupare, & pro diuersa Tinctura, Impressione, Confluentia, quam diuersis locis recipit, diuersas quoque producere actiones. Itaque si partes occupauerit mobiles, motu ciet: si sensibiles, sensum: alibi concoctiones, excrementorum separationes, alimenti distributior ex nutritiones, moderabitur: hic foecunditatis memor, Tincturas admittit et preparationes Generationi necessarias. Quod si uiuendi errore, noxium aliquid latenter ipsius Prouinciam occupauerit, omnibus collectis uiribus, prouidentia insigni, hostem, nunc confestim aggredietur, nunc decreta digestaque tempora expectabit, concoctionesque molietur, quibus absolutis, sine sudore & sanguine triumphum aget, debilitata paulatim in naturalem statum reducens: fortiore uero hoste, ualidioribusque satellitibus Prouinciam occupante, ut suorum Ciuium ministerio abigi non possit, multa prius moliens succum pet, Medicorum ope frustra implorata. Praeterea hoc est illud Balsamum, quod pro sale corpori datum ne putresceret, a Philosophis accepimus. Et quid aliud est Mumia balsamita, conseruans mortale corpus a uermibus? Minerallum quoque classes ualidissimum obtinent Balsamum. Solidam enim & homogeniam propemodum materiam occupauit, nec sensui, nec motui, in his, seruire debuit. Itaque perfecta quaedam Indiuidua hic absoluit, quae copia & puritate Balsami munita, non annorum longa serie, senectutis incommoda admittunt, nec ullis externis iniuriis labefactantur. Uiuunt quoque: quamuis corporum compedibus implicata, uitales actiones depromere non possim; nihilominus si in actum reducantur, mira actionum uirtute uitales qualitates demonstrant, usque adeo, ut uitalium qualitatum differentias, ex quibus actiones omnes proficiscuntur, ad horum ordines reduxerit. Paracelsus, nominaque plurimarum rerum inde, desumpserit. Diuersa quidem proprietate insignitum, semen obtinuerunt. Indiuiduorum enim propagatione non multiplicantur. Altioribus parentibus ortus sui primordia ascribunt, qui natorum mobilem Rempublicam non ingrediuntur: quo fit, ut a plurimis uita penitus carere existimentur. At certe uite manifesta indicia illis saepe demonstrarunt, qui illorum officinas, ciligentius scrutati sunt. Crescunt enim, maturitatis tempora habent, nutriuntur, excrementa pariunt, quae potentibus paroxysmis sepe reiiciunt, magno Metallicorum pauore: alia paulatim in superficie relinquunt. Et quid uerbis opus est: quaecunque saporum & odorum ualida facultate praedita sunt, ea quis mortua pronuntiabit? Uitarum discrimina sunt & gradus, ut & Balsami huius uitalis: nec omnia manifeste uiuunt. Quod si Philosophis credimus, quae manifesta uita fruuntur, ex iis componi uidebimus, quae occulte quondam uixerunt. Hactemus in Plantis, Animalibus & Mineralibus, uitale Principium. Balsamum, Semen, inesse demonstrauimus, actionum omnium fontem & principem, in quo omnis omnium morborum Medicina uiget, si tamen debita separatione ab impuritatibus, & externorum elementorum commixtione expeditum, pura simplicique natura, humanis corporibus exhibeatur. Arbitrantur multi, materiam hanc seorsim haberi non posse, spiritualem enim esse, inuisibilem, ceclestem, occultam, Rationi magis quam Sensui subiectam, & corporis ac materiei appellationem huic Naturae accommodatam animaduertentes, horrore ac confusione repleti, conqueruntur uniuersam Praedicamentorum doctrinam, scientiarum omnium fundamentum turbari & inuerti: Qualitatibus Substantiarum nomina magna temeritate accommodari: Abstractorum & Concretorum discrimina negligi. Alibi hanc Nominum intemperiem & ulcerosam Praedicamentorum dispositionem; ad sanitatem reuocausmus, non sine saeuo Chirurgiae ministerio: hoc loco res ipsas scrutari consilium est. Itaque Naturam hanc spiritualem esse dicentes, recte sentiunt. Impressiones enim ualidiores, uelociores, penetrationum potestas, illaesis dimensionum legibus, fuga uel uolatilitas, si placet, spirituum & corporum discrimina conficiunt. Sed docendi sunt reciprociam esse horum naturam: ex spiritibus corporaproduci, & rursus corpora in spiritus resolui. Praeterea, ut corporum ita spirituum quoque magnam esse latitudinem: adeo ut sepe inter se collati spiritus crassiores, corporis appellationem merito sortiantur: & corpora similiter penetratione alterationeque uigentia, crassioribus collata, spiritus nominentur. Harum rerum contemplatione neglecta, quoties ictionum potestate uigentium, causae inquirendae sunt ingenii uolatilitate, ad coelos ascendimus, spiritus & coelestes qualitates ad haec nostra deducimus: scilicet, quod in manibus est non aspicientes, qua audacia codestia intueri sustinemus? Dico enim, non solum spiritualem esse hanc materiam quam in familia Herbarum, Animalium & Mineralium, antes contineri diximus, sed etiam coelestem: & quod mirum multis uidebitur, etiam Astra nobiscum habitare, ac Astronomiae suae leges inuiolatas conserua re, modo externis iniuriis non impediantur. Haec sunt Astralia illa corpora, quibus abundat Philosophia Paracelsi. Rursus inuisibilem quoque esse confiteor. Nuda enim mortalium coetus non ingreditur: sed uestimenta habet, quibus se tuetur ab inquinato Mortalium intuitu. Nihilominus affirmo, inuisibilia uestimentis detractis, uisibilia reddi posse, occulta manifesta, quieta mobilia, & c. Et quamuis animale Balsamum, subtilitate spirituale antecellat, neque fundetur in materia actionibus Artificum subiecta, non sine summa Creatoris prouidentia: Plantarum tamen & Mineralium Balsamum tractari potest. Medicinae 28 Hac ratione adductus Paracelsus in Archidoxis Praeparationum pronuntiauit, ex Animalium officita nec Quintam essentiam, nec uerum Balidea samum deriuari: causam latenter antea assignauimus: quae ex illis proficiscuntur, ut ex Mumia, sanguine, medullis, pinguedine, ad Uegetabilium ordines referri debere. Qua subtilitate & proprietate ammalis Balsami, deceptos fuisse illos arbitror, qui nullam talem materiam qualem hactenus descrpsimus habesi posse affirmarunt. Decuisset Philosophos, non ad pauea respexisse, sed unuersam Naturae latitudinem contulisse, ac tum demum derebus iudicium fecisse: deprehendissent utique magnam Balsami uarietatem, & admirando Naturae mysterio decretum, ut quaecuque rerum genera actionum diuinitate uigerent, quia iniis, actu plurima explicata esse actionum instrumenta oportuit, non potuise similarem, solidam & stabilem Balsami materiam admittere: qua fruuntur illa; quae obscure uiuunt: quae sexuum discrimina uel occulta uel nulla ostendum, quae uarietate officiorum sensibilium & mobilium non distrahuntur, atque idcirco materiam exhibent Artificum arbitriis subiectam, qui hermaphroditica hiuius Balsami natura freti, Generationes & Trasplantationes mi ras adimmistrant. Ipsa quoque Natura demonstauit; in corruptionibus rerum foecundis, seruari posse Balsamum Naturae, Semen, uitale Principium, Mumiam, primam Materiam ( uilis est annona nominum in tanta rerum fertilitate ) utcunque Elementa admixta, cortices, impuritates & faeces dissipentur. Sic granum quod terrae committitur, putrescit, resoluitur, perite radicalis tamen seruatur humiditas, in qua totius seminis Anatomia & potestas uiget, nouaque reuolutione in mundanam scenam progreditur, ac corpus nouum sibi fabricat, officiis destinatis accommodatum. Si Natura per se separationes huiusmodi absoluit, quanto magis Artis beneficio adiuta: In Mineralium Metallorumque familia, ob supremam Balsami efficaciam & similarem Naturae conditionem, testimonia manifasta puri perfectique huius corporis posuit. Aurum enim, argentum, gemmas produxit, Indiuidua plane perfecta, & ab impuritatibus externis separata. Quamuis & illa quoque compedibus, sed non communibus detenta, uires suas exerere non possint in actum ex potentia, debita resolutione reducta, actiones ostendunt diuinas. Si purum ab impurum tam per fecte, solius Nature beneficio in his separatum conspicimus ( una enim, ab initio massa continebantur cum Sulphuribus, Salibus, plumbo, stanno, ferro, aere ) artis opportunum ministerium si accedat, quid non futurum sperabimus? Quod si huiusmodi arcana Balsami, ante oculos ponerentur, longa rationum serie opus non esset. Possemus quidem, si non suprema nonnulla tamen nec infima, demonstrare sed promisiones seruitute obligatas fugimus. Satis hoc tem30 pore factum arbitramur. Fontes enim aperuimus, & thesaurum absconditum, interpretatione, quanum fas erat, palam fecimus. Subductis rationibus rerumque collecta multitudine, summatim concludimus: Medicinam Omnium Morborum Ab Altissimo Creatam Esse, Et In Natura Collocatam Quae Debite Praepara¬ Ta Et Ab Elementis Impuritatibus, Admixtis Separata, Potestate Uitali Robore Uniuersos Humani Corporis Languores Auferre Po¬ Test Idque Non Calefaciendo, Refrigerand, O Humectando, Siccando, Non Abstergendo, Incidendo, Penetratio¬ Ne, Sed Longe Altiore Actionum Proprietate Fundarique In Uitali, Principio. Semine, Balsamo, Uegetabilium, Mineralium Et Animalium: Cvi Omnium Actionum In Natura Principium Acceptum Referimus: Adeoque Legitimam Huius Naturae Praeparatio¬ Nem Et Administratione Medicam Constituere Scientiam Medicos Recte Appelare. Quod Sit Officium Medici & quae in Medico requirantur. Posteaquam Medicinae fundamenta in Natura contineri demonstrauimus, haud difficile fuerit Medici officium explicare. Etenim si materiam habet in Natura positam, cuius beneficio morborum curationes & sanitatis custodiae absolui possunt, huius materiei differentias, conditiones, proprietates, praeparationes, & debitas administrationes inprimis inuestigare debet. Ita enim reliqui Artifices, materiam a Natura acceptam promonenm artificiosa praeparatione superuacua rescindentes, imperfecta ad absolutionem ducentes, formas, figuran & signaturas introducentes humanis usibus accommodatas. Et turpe est Medicorum industriam, hac parte ab Artificibus superatam esse. Quid enim non experiuntur, quos labores, uigilitas, grumnas non sustinent, ut conditiones, proprietates & praeparationes subiectarum materierum exquisitoac penitus inuestigent? Itaque in annos & secula proficiunt, professionumque suarum limites magno honore amplificant. Quibus uestimenta curae sunt, taediis & molestiis ablatis, quantas commoditates adiecerint, quis non uidet? Culinarii, Pistores, Coqui, quantum profecerint, testis est Hippocrates, qui libro de Antiqua Medicina, profitetur, initio mortales ferino uictu usos, morbis & calamitatibus frequenter implicatos, praeparationes ciborum necessitate quaesiuisse, quibus inuentis felicius uixisse. Ac ne sordidas quispiam arbitraretur has artes Philosopho indignos Antiqui inuentionem ac authoritatem earum. Diis ipsis ascripserunt. Ego certe unicum Panificium, omnibus. Modalium subtilitatibus & ieiunis Predicamentorum digestionibus antepono. Eadem sedulitate Fabriferrarii, Lignarii, 32 Idea Medicinae Aurifabri; Metallicarum rerum periti, artium suarum rudimenta promouerum. Medici uero materiam, inquae omnium actionum, curationum & conseruationum causae delitescunt, intactam propemodum reliquerunt, neque pro subiecta materia agnoscere uoluerunt. Etenim non morbos & remedia, sed humanum corpus, artis Medicae sublectum esse, magno errore pronunciauerunt. Longe aliter se res habet. Dico enim, non solum morbos, & remedia, sed etiam humanum corpus uitalibus actionibus praeditum, Anatomiam & naturae suae principio habere, in familia Balsami & radicalis illius materiei. Hanc materiam tractare oportet Medicum, omni sedulitate proprietates, differentias & conditiones explorare. Ita enim inueniet, Facultatum origines, quarum ministerio sanitas actionum integritate conspicuum conciliatur. Uidebas etiam Morborum exordia, Symptomatum causas, Remediorum diuersitates, et agendi modos, Preparationum quoque leges, quod summum est. Hec uniuersa, quia Naturae beneficio admistrantur, in uitali quadam materia fundari & radicem habere necesse est alioqui leuissimo momento euanescerent, nec propagatione, potestatem & foecunditatem naturae sua demonstrarent. Conquerentur plurimi, non obscuritate manifestam artem obruere: nouam inauditamque Facultatum & Causarum Anatomiam introdu33 cere. Se toties humani corporis Anatomiam conspexisse: partium situs, substantias, conformationes, meatus, consensus animaduertisse: atque hinc multa artis officia didicisse. Hanc certe administrare oportuit: sed alteram non neglexisse. Haec mortua est, altera uitalis. Non enim ex partibus & corporibus actiones procedunt, sed ex facultatibus partibus inhaerentibus. Difficilior certe est uitalis Anatomia. Multis enim instrumentis ad sectionem indiget: nec unius Indiuidui Analysi contenta, copiosam rerum familiam ad examen ducit: ubi externorum sensuum testimonia non sufficiunt, sed occultiores, fideliores, constantioresque testes prouocantur. Itaque qui hanc Anatomiam aggredi uoluerit, inprimis Seminis naturam & proprietates explicare debet: Elementorum conditiones & officia, Generationum, Mixtionum Transplantationumque modos ac authores, Astronomiae leges, separationes puri ab impuro, maturationes crudi, amaritudinis correctiones. Neque particutatim ista scire satis est, sed per uniuersam Naturae latitudinem, singula explicare oportet, & semina Coelestia, Terrestria, Aerea, Aquatica, aeque cognoscere: Melissam coelestem, Pleiades terrestres, Chelidoniam aque, Uitriolum terrae, Gamandream aeris, Mannam terrae: & infinita huiusmodi. Astronomiam quoque coelestem caeteris Elementis accommodare oportet. Haec sunt ea officia, quae nos in Medico requirimus: difficilia quidem, sed non incomprehensibilia. Si enim in Natura condita collocataque sunt, Rationes quoque in Anima, necessitate ineuitabili habebunt: quas suscitabit & in lucem proferet, qui diligenti assiduaque Naturae inspectione, analogiam proprietatum, & seminum differentias didicerit. Quantum ad mores, uestitus, sermones, Medico conuenientes attinet, superuacaneum est multa praecipere. Etenim, qui tantarum rerum contemplationi totus incumbit, si assiduitate & diligentia, non sine Numinis beneficio, superatis umbris, ad praeclaram illam Rempublicam ascendere potuerit, mores quoque proferet Reipublicae suae consentaneos, nec artis infidelitate, fallaces euentus expectando, sermonis ornatu, morum maiestate, superbo corporis habitu, quod desideratur in Arte, externis illecebris resarcire conabitur. Quicquid praeceperimus, matrona meretrici dispar erit. In Chirurgicis quoque administrationibus, quae manuum dexteri, tate perficiuntur, ut in repositione luxatorum artuum, deligatione congrua fracturarum, uenarum sectione & incisione, ueriatum esse oportet. Turpe enim est praesenti Medico, dessderari ministros Medicinae. Et in sanguinis missione saepe mora nocuit: nec uenas opportunas secare possunt communes Chirurgi. Diaete leges iustissime moderabitur, qui remedia opportuna abhibere potuerit. Numerosa officiorum multitudine triumphant, qui difficultate primorum & principalium officiorum perterriti, subterfugia quaerunt, & inscitie patrocinia. Nos officium Medici, potestate mannum, breui uerborum supellectile complectemur. Qua Actionum Omnium Naturalium Fundamenta, In Materia Illa Radicali. Balsamo Et Uitali Sulphure Continentur Debere Medicum, Proprietates, Differentias. Praeparationes, Et Administrationes Huius Naturae, Omni Sedulitate Cura Et Diligentia Inuestigare Idque Analusi Supradicta. Haec breuitate obscuritatem ostendunt: sed in sequentibus capitulis copiosius clariusque proponentur, dum particulatim singula resecabimus, quae hic uniuersim proposuimus. Uniuersalis Totius Medicinae Adumbratio Cap. Iiii. Medicae Artis amplitudo magna est. Uniuersam enim harmoniam totius Creaturae contemplatur: Elementorum dispositiones, temporum statas uicissitudines, Generationum & Transplantationum leges, quae naturam mundanam continent ac conseruant, tanquam 36 bases & fundamenta humanae Naturae sedulo inquirit. Astrorum ortus & occasus, Planetarum periodi certis temporum interuallis definitae, congressus, oppositiones, impressiones quoque & effectus qui hinc inferioribus Elementis imprimuntur: cometarum origines, Uentorum, tonitrui, fulminum, pluuiarum, roris, pruinae, & c. Oceani aestus, et reciprocationes, Terrarum diuersitates, Plantarum discrimina, Metallorum, Mineralium ortus, progressiones & separationes, Animalium naturae, gignendi modi, multorum Philosophorum uigiliis inuestigantur: dum unusquisque ex hac rerum amplitudine, particulam sibi desumit seorum excutiendam, ratus unius hominis aetutem & ingenium, ad tantae Prouinciae dispositionem comprehendendam nequaquam sufficere Medicus uero indefesso studio, uniuersam totius Naturae Oeconomiam solus scrutatur: Astronomorum & Astrologorum decreta examinat; Meteorologicorum, Physicorum & Herbariorum rationes colligit: Agriculturae proceres & Metallicarum rerum peritos consulit, experientias ac obseruationes eorum addiscit: Animalium naturas sedulo inquirit: atque haec omnia Principiis, Elementis, & certis Generationum & Transplantationum legibus includit. Hisce perceptis ad humanam Rempublicam descendit, & diuira quadum Analogia, maioris Mundi dispositionem tanquam parentis, Microcosmo accommodat, Elementa constituit humanae naturae consentanea: in his Semina foueri, et Astra, coelestia, aerea, aquatica, terrestria demonstrat: quae digestis decretisque temporibus, fructus producunt sanitatis uel morborum nuncios. Itaque Planetas in corpore distribuit, Solem, Lunam, Saturnum, Iouem, Martem, Uenerem, Mercurium: & stellas similiter, Saturninas, Iouiales, Martiales, Uenereas, Mercuriales, Solares, Lunares motuum leges addit, & statas temporum uicissitudines: Nouilunia, Eclipses, Aspectus humanae Astronomiae, & horum effectus exponit demonstrans, fulimina, tonitrua, grandines, pluuias, calor & frigora, siccitates ( que in mundana Anatomia fructus sunt Elementi Ignis & Astrorum ) in nobis esse Febres Epilepsias, Hydropes, Catarrhos, Paralyses, Apoplexias, & c. Aerea quoque Astra in nobis habitare profitetur, similesque effectus producere, sed languidiores. Nam & eam Meteora quae ex Elemento Aeris proficiscuntur, non ea uigent potestate, qua coelestia. Rursus Aquarum Generationes in homine, declarat: aurum, argentum, stannum, ferrum, plumbum, cor, cerebrum, pulmones, hepar, uentriculum appellat. Minerallum separationes, lepram, elephantiasin, alopeciam, pruritum, scabiem, morphoeam, cancrum, aestiomenum nominat; quod alibi uitriolum alumen, nitrum, sal gemmae, colchotar, tartarum, dixit. Postremo terrestrem oeconomiam adiungit: urticam, aronem, flammulam: pustulas, pruritus, herpetes asseuerat, in humana lithurgia, ut melissam, uiolas, Chamedrion, uitales spiritus, cordis, cerebri, hepatis. Itaque uniuersae Naturae latitudinem, omnes omnium, Creaturarum species, & genera in homine intuetur. Si Mineralia, Metalla, gemmas inquirit, non periculosas e absurdas terrae latebras rimabitur. Si Canopum stellasque Ursae oppositas, non immenso nauigio nouas insulas sectabitur. Si animalium miras & monstrosas species, non Arabiae immanes calores experietur. Humana Natura omnia ostendet, & his longe maior mysteria: modo oculorum non uulgari acie, ad tam diuinam Rempublicam ingressi, artificiosos illos Ciues & Archeos deprehendere possemus. Multa quoque in mundana Anatomia dubia & incomprenenia, temporum decreta breuitate, obscuritatibus opem ferente, lucide explicabit. Neque est alia ratio ad uitalis, Astronomiae Methodum restituendam accommodatior. Cognitis Elementis, Seminibus, Generationum & Transplantationum legibus constitutis, atque hinc sanitatis, ac morborum causis & orginibus deriuatis, remediorum Anatomiam aggredietur, quae ad ipsa fundamenta habent in doctrina Generationum & Transplantationum, praeparationes & debitas administrationes inquirens. Has ego contemplationes uere Philosophicas arbitror: & Medicinam que hisce fundamentis innititur, Philosophicam appellare ausus fui. Et quamuis, ut antea quoque diximus, uniuersa Medicina, in Balsaimo, & uitali illo Sulphure contineatur, totius Naturae thesauro, adeoque unica illius potestate, omnes omnium morborum curationes absolui possint: nihiloninus rerum affinitas & conspiratio suadet, Bementorum quoque doctrinam, Generationum & Transplantationum, Medico adiungendam esse. Ita enim authoritate stabili & perfecta Scientia instructus, prouinciae suae gubernationem, summa prudentia administrabit. Quia uero patrocinium eorum suscepimus, qui adhuc in tenebris & umbra uersantur si non lucem, lucis certe sidelem adumbrationem, hisce legibus ostendemus. Principio, Elementorum conditiones, officia & naturas explicabimus. Deinde Semina & Astra omnium Elementorum una cum proprietatibus differentiisque suis, adiungemus. Tertio, Principia constituemus omnium corporum, quae sunt uestimenta & domicilia Seminum, in hanc mun danam secnam progredientium, opportune subiungentes Generationum, Mixtionum & Transplantationum doctrinam; foecundam copiosa explicatione fructuum, ex Seminibus & Elementis prodeuntium. Tum uero, tempestiuum fuerit, ad humanam lithurgiam descendere, procreationem hominis declarare, 40 partium conformationes, situs, consensus, facultates & actiones. adeoque sanitatis & actionum omnium naturalium cauias & modos aperire. Morborum quoque Generationes, Transplantationes, Semina, Elementa, Principia, curandi rationes, Remediorum naturas, differentias, praeparationes & legitimas administrationes, adiungentes, Artem constituemus, Principiorum inuicta ueritate stabilitam. Elementorum Conditio¬ Nes Et Officia. Cap. U. Tanta opinionum uarietate, confusionibus & erroribus, implicata est doctrina Elementorum, ut nulla ingenii dexteritate, sententie tam dispares conciliari possint. De Terra, communi omnium parente, Aqua, Aere, consentiunt multi: Igneum uero Elementum, quia remotum est, nec ita sensibus obuium, obscuram & dubiam explicationem sortitum est. Priora illa tria, foecunditate Generationum, Generatorum conseruatione, & corruptionum testimonio, uitae usura, repente Elementorum appellationem obtinuerunt: de Igne uero uehementer dubitatum est. Aristotelici Coelum a corruptibili Elementorum familia plane seiunxerunt. A superiori Aeris regione, ad concauum Lunae ignem collocarunt, motu leuium corporum persuasi, quae sursum recta tendunt. Alii, inter quos est Plinius, Coelum uel Firmamentum, ignem esse dixerunt, & quartum constituere Elementu. Paracelsus Mosaicae Philosophiae discipulus, hanc sententiam magna authoritate confirmauit: fructus & generationes Coeli, Firmamenti uel ignis, copiose clareque proposuit: ut & Plinius Astrologorum non uulgarium decretis confirmatus. Neque corruptionem coeli uereri debent Peripatetici, si Elementum sit, si Generationes & fructus statis temporibus producat. Terram ante oculos habent aequali perpetuitate stabilem, utcunque in annos & horas, mutabili fructuum uarietate ac uicissitudine gaudeat. Si tam graui testimonio sola non suffecerit, Aquam & Aerem adiunget, de corporum Indiuiduorumque perfectione cum igneo Elemento haud contendet. Quintum Elementum ab Aristotele celebratum, aeque in terra, aere & aqua reperiri, posthac manifestum erit. Relicta hac opinionum uarietate cu Paracelso profitemur, Elementa totius Creaturae prima receptacula, in duos globos distributa esse, & unumquenque globum duo Elementa continere, uicinitate noniugium faciente. Superiorem globum, Firmamentum, Coelum uel Ignem & Aerem: inferiorem, Terram & Aquam. In his quatuor Naturis incorporeis, inanibus, uacuis, Lucem & seminales rerum omnium Rationes, incomprehensibili Magia imposuit Creator, uirtute Uerbi & spiritus illius; qui super aquas ferebatur Principia corporum adiungens, quibus induerentur in mundanam scenam proditura. Haec Elementorum uestimenta, oculos multorum Philosophorum fascinarunt: nucleum deprehendisse se rati, cortices & siliquas obtinuerunt. Rudis mortalitas, sensuum & corporum obscuris indiciis, de Elementorum & Principiorum naturis, rebus tam diuinis & excelsis, censuram fecit. Hoc fonte deriuata clades, uniuersam Philosophiam in quinauit, obscuratis Generationum & Transplantationum legibus, Mixtionum confusa lithurgia, fcecunda errorum progenie, qualitatibus & imaginariis complexionibus omnia repleuit. Et tandem eo inscitiae uentum est, ut Elementa a Principiis discerni non possent, confusis proprietatibus, & promiscue usurpatis. Hippocrates certe, uel quicunque author fuit libelli illius qui De humana Natura circumfertur, fatetur in principio, sede Elementorum naturis non altius scrutari, quam Medicinae usus & humanae Naturae conditio postularit. Demonstrauit igitur ex unico Elemento non constare hominem, quia doleret: redarguens eos qui ex solo Sanguine, Pituita uel Bile, humanam Naturam componi asseuerauerant. Itaque de Elementis loquitur Principiorum commixtione foecundis: quibus Elementi & Principii appellationem, in particulari doctrina Generationum ac Transplantationum, promiscue accommodare licet, Philosophorum libertate & exemplo freti: notiones uero rerum confundere, & simplices Elementorum naturas, ex concretis & multa ueste indutis aestimare, absurdum est. Concludit ex Sanguine, Pituita & utraque Bile constare hominem: haec esse Elementa, materiam, Principia, humanae naturae: sanitatis & morborum causas hinc pendere: ex his generari hominem, nutriri & conseruari. Interdum dictis Naturis, calidi, frigidi humidi, sicci, appellationem accommodat: dicens, Generationem fieri non posse, nisi consentanea fuerint Principia, iustis Naturae ponderibus librata, ut nec calidum a frigido, nec siccum ab humido superetur Appellationes enim ex proprietatibus rerum subiectarum, opportune proposito seruientibus sumere fas est. Ubi uero sanitatis & morborum ortus declarat, Sanguinem adducit, Pituitam & utramque Bilem: horum permixtione & mediocritate sanitatem custodiri: separationem, abundantiam & defectum, morbos parere. Transi mutationes ac separationes ex efficientia calidi & frigidi, ex aliorum hypothesi, antea absolui dixerat. Hanc interpretationem consentaneam toti doctrinae Hippocraticae, & praecipue decretis quae in libello de Antiqua Medicina, de Diaeta, de Natura pueri, de Morbis, continentur, adiunxi: ut temeritatem eorum facilius animaduerrere possemus, qui ex hoc libello, definitiones & proprietates Elementorum absolutas, mira subtilitate deduxerunt. Nam quia de concretis elementis locutus est Hippocrates, definitionem proposuerunt Principiis quam Elementis magis accommodatam. Calidi, frigidi, humidi, sicci appellationes millies repudiasset, si praeuidisset errores, fatuitates & ruinas illorum occasione in Medicam facultatem postea introductos. Etenim Elementorum essentias esse dixerunt: Mixtionum, sanitatis, & morborum authores. Curationum quoque leges, suspecta facilitate, ex earum harmonia & contrarietate confecerunt: adeoque inaudita Demonstrationum methodo, ex qualitatum numero, Elementorum numerum & proprietates constituere ausi fuerunt. Summas illas qualitates & uehementissimas, non nisi in summis corporibus reperiri posse: eaque non esse infinita, sed quatuor solum, ubi ignis caliditatem ( de utroque uehementer dubitant ) animaduerterunt. Rectius fecissent, si ex procreationum diuersitate & numero; Elementorum ordines deduxissent. In singulis enim Elementis, insignes sunt procreationum & seminum differentiae: quamuis uicinum uicino plurimum consentiat: quo fit, ut unum globum constituant. Deprehendissent Firmamenti fructus, quos ipsi uaporibus & exhalationibus, puerili errore, ascribunt, aeris fere similes, sed languidiores, & Mannae, roris, multas species: Aquae mineralia, metalla, lapides: Terrae herbas: ut Animalium ordines sileam. Quicquid igitur tales fructus perpetua uirissitudine subministrare & fouere potest, iure optimo Elementum appellabitur: summa caliditas, frigiditas, humiditas, siccitas, steriles huius lithurgiae dispensatores fuerint. At dicent, Mistione & congressu generationes absoluent. Recte: quae miscentur & componuntur, generationes & fructus producunt: Elementa uero, de quibus nunc agimus, constanter asseueramus non misceri. Philosophorum quidem authoritate receptum est, Elementa misceri: at uero Generationum fontes, Seminum progressiones, & Transplantationum modos, dum scrutantur, aliorum Elementorum ministerio utuntur, prima illa & summa Naturae fundamenta nequaquam attingunt. Et semina uniuersa, quia mundanam oeconomiam aemulantur, in Generationum lithurgia, adumbratam Elementorum & Principiorum analogiam ostendunt. Atque hoc pacto rebus omnibus, quatuor inesse Elementa fatemur, eaque misceri, conseruari, beneficio Balsami & radicalis Tincturae. Sic terram ipsam quatuor Elementis instructam, foecunda nutricatione & multiplicatione semina sua fouere: esseque in Natura, Ignem terrestrem, Aerem terrestrem, Aquam terrestrem: rursus Terram coelestem, Aquam coelestem similiter terrenam, igneam, aeream Aquam: postreno, aereum ignem, aquam, terram, in Aere. Ita nominum Metamorphoses Naturae leges sequuntur. Unumquodque igitur Elementum, suis fructibus producendis & conseruandis abunde sufficit, nec destitutu aliunde particulas mutuabitur. Neque conspirationem & consensum Elementorum tollimus. Seminum beneficio colligantur. Astra sunt uincula rerum. Hinc lites, amicitias, progressiones, proportiones, penetrationes, impressiones, & totius Creaturae dispensatio dependet. Elementa custodes sunt, nutrices, matrices. Hic tanquam in abysso delitescunt semina, destinatis temporibus proditura: & irrequieta motuum uicissitudine pensum ubi absoluerint, magno quietis desiderio, diuersoria repetunt feliciorem ibi uitam ducentia, quam hic temporibus & locis inclusa. Semina enim cum sint prope innumerabilia ( officiis particularibus & explicationi Naturae seruiendum fuit ) si uniri debent, communiori uita, adeoque potentiori, opus habent: quod in cunctis Naturae operibus, mirabili artificio custoditum inueniemus. Proprietatibus hisce & similibus iam confirmatus, dico: Elementa. Esse Loca. Matrices, Domicilia, Uitali Uali¬ Daque Potestate Munita, Quae Semina Generationi Consecrata Foueant, Digestis Temporibus Philosophicae. 47 Suscitent, Ad Maturitatem Pro¬ Moueant. Emeritis. Receptacula Concedant. Immutabili Quie¬ Te Beata Et Quia Loca Sunt, Incorporea Ut Sint Necessitas Iu¬ Bet. Nisi Enim Essent A Dimensionum Legibus Absoluer, Nequaquam Cor¬ Porum, Principiorum Et Seminum Tantam. Multitudinem Tam Facile Reciperent. Infinita Tamen Non Sunt. Uitali Uirtute Fines Et Terminos Quibus Non Solum Praescribente; A Ipsis Standum Est Sed Etiam Semi¬ Nibus, Principiis, Etiam Corporibus, Utcunque Superba Dimensionum. Ex¬ Plicatione Triumphent Uacua Uel Inania Sunt, Simili Propemodum Prouidentia. Alioquin Inaequali Fauo¬ Re, Quibusdam Seminibus Plus Obligata, Aliorum Rationes Obscurius Rece¬ Pissent Et Minime Sinceras Repraesentassent. Atque hec est legitima Elementorum notio, ex proprietatibus & officiis deriuata: quam si sequemur, nec misceri Elementa, nec corruptibilia, nec momentanea affirmabimus. Analogia & proprietatum similitudine, etiam aliis rebus, Elementorum appellationem, Philosophorum authoritate confirmati, & hic & alibi saepe accommodauimus. Rerum notiones, essentiarum stabilitatem imitari decet: Nomina artificam arbitriis subiecta sunt. De Seminibus, Astris, Radicibus Rerum, Eorumque proprietatibus & differeniiis. Cap. Ui. Elementorum abstrusa & uacua naturam seminibus ornata est, idque uirtute eiusdem Uerbi explicante unitam multitudinem, & imperscrutabili separatione singula locis temporibusque consentaneis adaptante. Indissolubili nexu Elementis conserta cohaerent, uix ulla mentis subtilitate disiungi possunt. Sensuum censuras plane repudiauerut. Nec enim molis magnitudine, nec partium distantia, nec ullis dimensionum uinculis allioata, uitali puritate & potestate, Elementorum abyssos ubique penetrarunt, seruatis sine confusione legibus a Creatore praescriptis. Progredientia uero, Principiorum infelici coniugio plurima perpetiuntur, partium distantias, extensiones admittunt, locorum insuetis angustiis includuntur, & temporum tam tardas reuolutiones mirantur. Nec unquam ad calamitosos hos carceres declinarent, nisi ineuitabili legis mandato decretum esset, uitae, essentiae, bonitatis uestigia, uniuersis Creaturae partibus adesse debere. Nec enim Entia in uno sistere gradum poterant, admirabili potestate repleta. Horum itaque ministerio mundana prouincia administratur, temporum praedestinationes, motuum leges, generationum & transplantationum constantes lithurgiae absoluuntur. Haec continuitatem rerum custodiunt, corporaque ad infinitatem, & hoc quod nihil est, magno impetu labentia, stabili uirtute retinent. In his pulchritudo, scientiae, artes, dispositiones Mechanicae, figurarum & magnitudinu splendore conspicuae, continetur. In his colores, sapores, odores & uniuersae qualitates delitescunt: horum uirtute perfusa corpora redduntur formosa, uiuentia, & multis illecebris obducuntur, sensibus insidiaturis. Ex his actionum omnium uigor & potestas deriuatur: coetera languida sunt, actionum impedimenta. Haec complexiones & proprietates rerum constituunt, multiplicationes moderantur, stabilitatem custodiunt, & mille huiusmodi dotibus ornata sunt. Surda & cocca est omnis Philosophia, quae horum contemplatione neglecta, priuationes, informes materias, & mortuas qualitates sectatur. Etenim Elementorum cognitionem, sine his adipisci non possumus. Semina enim uel Astra, officia Elementorum explicauere. Haec inuisibilia sunt, pura, a coetu generationum & corruptionum separata: illa nobiscum negotiantur, commorantur, sensibus ( sed Sapientum ) saepe repraesentantur. Et quia corporum commixtione, seminum uires contaminari, in hac rerum lithurgia animaduertimus, puritatem illius Reipublicae in qua sublatis corporum uinculis, sola tanquam in patria habitant, quis non intelliget? uirtutem quoque & supremum Balsami uigorem, cuius beneficio incorrupta in aeuum custodiuntur, & Essentiae uitaeque incomprehensibilem copiam, qua dum fruuntur, nec esuriunt, nec sitiunt, nec aliis uim inserunt. Huiusmodi Elementorum proprietates, seminum natura demonstrauit. Corporum Principia, Elementorum permixtorum conditiones, mixtiones, generationes, sine exacta seminum noticia, deprehendi nullo modo possunt. Postremo in morborum curationibus, quia remedia omnia perfecta & uniuersalia, in radicali, uitali & seminali Naturae materia, in Balsamo, in Astris contineri diximus: operae pretium fuerit, Astrorum Balsami uel seminum naturam summa diligentia perscrutari: nec ulla, Materiae uel Formae uel Priuationis, uel caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis interpellatione; ab hac prouincia excusabimur. Itaque differentias & proprietates seminum, quatenus compendii ratio admiserit, subnectemus: plurima consulto praetereuntes, quae Medicinm & mundanarum rerum oeconomiam transcendunt. In Elemento coclesti uel igneo, quia semina obtinuerunt corpora perfectissima, Indiuidua quoque similia produxerunt, in saeculum duratura, ut Solem, Lunam, Planetas, & astra omnia. Prouidentia & bonitate Creatoris factum est, ut inuisibilia reliquorum Elementorum astra, in hoc supremo Elemento uisibili specie repraesentarentur, motuumque leges & temporum praedestinationes clare explicarentur. Haec coelestia indiuidua, uitali seminum potestate tota perfunduntur. Nec mortua sunt corpora, ut uulgus arbitratur. Quamuis enim aetatum discrimina non ostendant, nec defatigentur, nec aliis uitae conditionibus, aliorum Elementorum Indiuiduis communibus obligentur: fructuum nihilominus digestiones, maturitates, partus, ortuum & occasuum testes, demonstrant. Haec sane uitae sunt munera. Et tamen mirabuntur plurimi sydera coelestia grauida esse: pluuias, uentos, tonitrua, grandines, niues, illinc ad nos demittere: puritate & incorruptibilitate Firmamenti persuasi. Ubi uero generationum lithurgias diligentius inspexerint mirari desinent. Procreata enim & seminum fructus, nequaquam suis exordiis respondent: corporalitate, instabilitate, corruptibilitate ac horum asseclis, immane quantum discrepant? In peregrinis quoque matricibus fructus deponunt, & insigni prouidentia cuncta uidentur ad terram incliuare eiusque foeccunditatem promouere. Sic Firmamenti procreationes in Aere absoluuntur: hinc inferiori globo communicantur: Aerei similiter fructus ex centro ad circumferentiam procedunt: ibi coagulationem & perfectionem consequuntur. Affinitate superiorum, obscuritate implicati sunt. Et quae sensus fugiunt, sensuum iudicio ab Entium ordine stolide relegantur. Aquae semina in Terrae graemio pariunt: deinde ad superficiem tendunt. Terra uero in hanc circumferentiam in qua uiuimus uigemusque fructus suos educit, Ita uniuersorum Elementorum procreationes ad humanam prouinciam, ueluti ad desideratum terminum uoluntario festinant impetu: & benigna irrigatione omnes Naturae partes souent. Fructus enim, procreationes, radii, impressiones & uitales effluxus astrorum quae Elementorum finu continentur, confluunt, conspirant, ac consentiunt. Atque hinc Mixtionum fundamenta dependent, quemadmodum mox declarabimus. Itaque etsi inferiora Elementa, non tam pura corpora, tam perfecta Indiuidua, seminum offiriis accommodata, ostendant: nihilominus in suis thesauris corpora obtinuerut in saeculum duratura, quibus seminum uel Specierum perpetuitatem ab interitu tuentur: Coelestium interea perfectionem sine inuidia uenerantur. Et quia corporibus illis destituta, uisibilia astra demonstrare non possunt, infinitas errorum occasiones praebuerunt. Quot, quanti, Philosophi, totam Astronomiam soli Firmamento ascripserunt: reliquorum Elementorum uicissitudines, non ab innatis, astris, sed a coelestibus absolui prodiderunt: &, si Diis placet, etiam seminarias uirtutes & foecunditates, ex coclo inconsiderate deduxerunt. At certe, quaecunque in coclo explicata conspiciuntur, in coeteris quoque Elementis, uirtute et uitali potestate continentur: a quibus actiones proficiscuntur: in quibus Scientiae mechanicique rerum processus uigent: in quibus temporum decreta momenta custodiuntur. Corpora ubique mortua sunt. Sic aestatis, hyemis, ueris, autumni sydera, in Terra continentur, in Aqua & Aere: quae nisi conspirarent cum astris Firmamenti, steriles coelestium impressiones utique accusaremus, si temporum Transplantationes, & confluentiarum praeuaricationes annonae calamitates pariunt. Mutua enim seminum conspiratione, familiaritate, nutricatione, totius Naturae foecunditas stabilitur: impressionum reciproca uicissitudine nexus conseruatur. Harum legibus uitiatis sterilitates & defectus sequuntur. Sed quaenam sunt illa corpora astralia inferiorum Elementorum; Sane duplicata sunt. Puriori, quae coelestium perfectionem aemulantur, in conspectum non ueniunt, nisi artificum industria, diuina adaptatione ab adiunctis separentur. Potestatem, uitam, actionum uigorem ubique demonstrant. Quemadmodum uero inter se differunt seminacofficiis & proprietatibus: ita haec quoque corpora differre asserimus: herbarum, corpora ab arborum, animalium, mineralium, metallorum, gemmarum, & c. Et in herbis, aliud corpus esse inclissarum, aliud ualerianarum, aliud calamentarum, aliud urticarum, aliud serpentinarum: in arboribus, aliud quercuum, aliud pyrorum, fagorum, cupressorum, abietum, & c. In animalibus, aliud hominum, aliud leonum, aliud boum, canum, ceruorum, & c. In Mineralibus, aliud uitriolorum, aluminum, nitrosorum, salium, & c. aliud marcasitarum, antimonialium: aliud Metallorum. Haec sunt illa corpora, Semina, Astra, Radices, Balsama, uitalia principia, primae materiae, in quibus nunc saepe diximus, & posthae dicemus, uniuersam Medicinam fundari. Ex his quaedam perenni Indiuiduorum successione, in saeculum custo diuntur, permanentque in duplicatis corporibus, mun danae prouinciae ceconomiam dispensatura: quo ordine continentur semina omnium perfectorum anima lium, plantarum, arborum, & quaecunque noua sobolis suffectione aeternitatem aemulantur. Alia, corporum quidem coniugium admittunt, sed instabile absoluta officiorum dispensatione certis temporum interuallis circumscripta, decrepitu corpus, morti destinatum destituunt, ad diuiniora se recipientia diuersoria, ubi nec esuriunt, nec sitiunt, nec ullis Astrorum impressionibus obnoxia, Mixtionum & Transplantationum superba imperia aspernantur: Recidiuis generationibus, constanti circuitu, documenta ponunt; se uitali uegetaque Repub. delituisse, non ex mortuis fontibus temerario radiorum, atomorum, qualitatum congressu, prodiisse. Horum omnium natura manifestius declarabitur in Generationum & Transplantationum doctrina. Nunc proprictatum tam diuersarum nomina, & nominum notiones rebus inhaerentes explicabimus: quibus omnibus coniunctis, astrorum uel seminum naturam compendiose ante oculos subiiciemus. Inprimis occurrit seminis appellatio: quamuis angustam nimis significationem apud uulgares Philosophos obtinue rit hactenus. li enim solum id semen existimant, quod uisibili materia foecunditatem sui generis conseruare possit, ut in animalibus perfectis, plantis quamplurimis. A reliquis omnibus, mineralibus, metallis, astris coelestibus & aereis, semen auferunt: quia diuersitatem in mechanico generationum processu non considerauerunt. Osficiorum immensa sunt discrimina. Neque eo modo propagari decuit mineralia uel metalla, quo animalia & plantae propagantur. Coelestes quoque fructus & aereos, longe dissimiles esse oportuit. Quare officiorum similitudine immutata semina, diuersorum Elementorum, differentibus ornata corporib. magna generationum dinersitate fructus suos produxerunt. Et quemadmodum in animalib. et plantis nonnulla infoecunda sunt, quamuis in se contineant uitale Principium, Semen, & innatum Balsamum: ita quoque in procreationibus aquae & impressionibus coeli, quaedam sunt steriles & euanidae, quamuis a radicibus deriuentur, in quibus seminis ratio, & uitae principium delitescit ( Impressiones hae, Elementorum officinas peperere, qualitatu adulterino imperio subiectas ) quaedam uero foecudae sunt, & Tincturam post se relinquunt, definito temporum interuallo durantem: hinc morborum, Insectorum, & plurimarum rerum exordia dependent. Si perenni uicissitudine, decretis digestisque temporibus fructus & Indiuidua huiusmodi, ex fontibus suis producunt ( quod seminis officium est ) qua stoliditate, coelestibus, aereis, aqueis astris seminis appellationem denegabimus? Rursus mutata rerum uice, astra in plantis & animalibus contineri docebimus, astrorumque appellationem horum principiis consentaneam esse. Etenim siue statas motuum periodos quaesiueris, in omnibus actionibus naturalibus, herbarum, animalium & mineralium, in alimentorum concoctione, excrementorum separatione, in tota nutricatione, in augmentis, in procreationibus, motuum rata constantia & aequabilitas custoditur. Uitales pulsus, musicis pedibus & consonantiarum rythmis alligatos quis nescit; Uhi tantam in coelestibus astris motuum subtilitatem inuenit humana solertia? Morborum statos circuitus, menstruorum excretiones, quae stabili motuum ordiue nominis usuram acceperunt, Oceani aestus, reciprocrationes, praetereo: nihil est in uniuersa inferioris huius naturae familia, quod non innatis astris, totam Astronomiam officiis predestinatis accommodatam absoluere possit, aetarum discrimina constituere, quietis & laborum tempora gubernare, actionum, dimensionum, durationum terminos & limites inuariabili decreto definire. Rursus si efficacem agendi potestatem desideras, si radiorum repentinos impetus penetrationum authores: in animalium, plantarum ac mineralium Oeconomia cuncta inuenies. Quid igitur abhorremus animaduertentes astrorum appellationes rebus inferioribus adaptatas. Officium quod absoluit, nominis triumphum promeruit. Radices rerum propterea dicuntur, quia in iis fructuum, dispentationes, maturitates, totaque foecunditas mundanae arboris custoditur. Et quemadmodum fructuum durationes momentaneae, stabilitate radicum reparantur, statisque temporibus mundanae Anatomiae restituuntur: ita in seminibus, generationum & procreationum omnium origines quiete delitescunt, utcunque silentio mortalibus aestatis diuturnum desiderium produxerint. Quod si uitali potestate repleta, corruptiones impediant, contrarietates concilient, corporum inclinationes ad putredinem festinantes cohibeant, Balsami utique appellatione merito gandebunt. In summa, si coelestia dicantur, recte dicuntur: si terrestria nominaueris, haud errabis: si Elementa si Principia appellentur, tanta naturae societate coniunguntur, ut reciproca nominum insignia, sine aliorum iniuria sibi adsciscant. Rerum oeconomia sufficientia beata est, nominum prouinciam inuidia occupauit. Itaque quamuis arduum sit tantas rerum dotes, tot munera, breuitate uerborum circumscribere: iuuabit tamen, precipuis collectis officiis, ex amplissimo maris gremio, in tutum tranquillumque portum nos recipere: idque tali formula. Semina Sunt Uincula Utriusque Naturae. Uisibilia Inuisibilibus Coniungentia; In Quibus Motuum Leges, Temporum Praedestinationes. Generationum Et Transplantationum Lithurgiae, Et Uniuersae Mundanae Anatomiae Dispensa¬ Tiones Continentur, Tanquam In Uitalibus Potentiis Incomprehensibili Sapientia Decoratis. Quorum Ministerio Agentium Impressiones A Patientibus. Admittuntur Uel Repelluntur, Summainfimis Coniunguntur. Et Totius Naturae Sympathia Custoditur. Ex Quibus Sapores, Odores, Colores, Et Qualitates Uitales Omnes, Quantitates. Numeri, Comformationes Et Signa. Turae Coeterae In Mechanico Generationum Et Transmutationum Processu Procedynt. Rudimenta huius Naturae posui: nec fas est omnia prlam interpretari. Qui experientiae labores & difficultates non recusauerit, si contemplationum uitales fontes, pia assiduitate inuenerit, ex his initiis maiora proferet, quam prima facie polliceri uidentur. De Principiis Corporum, Et Elementorum Permixtorum Natura. Caput Uii. Quicunque de Principiis altius contemplati sunt, quam Generationum & Transplantationum leges requirunt, eorum decreta, hoc loco nec reiicimus, nec approbamus: aliter enim de Principiis disserunt: & ampla est uocabuli significatio. Singulis namque rerum ordinibus propria adiuncta sunt Principia. Paracelsus cum dicit, Corpora omnia constare ex Sale, Sulphure & Mercurio, non repugnat Aristoteli, qui rerum Principia statuit, Materiam, Formam & Priuationem: nec Platoni dicenti Deum, Exemplar & Materiam esse Principia omnium. Singuli quippe diuersas Creaturarum oeconomias scrutantur. Nobis, Generationum & Transplantationum causas & processus declarare propositum est. Itaque Elementorum & seminum proprietates demonstrauimus: deprehendimusque etiamnum aliquid desiderari, antea quam ex fuis abyssis, in hac mundana scena, Generationum & Transplationum lithurgias absolucre possent. Naturam igitur talem adiungere oportuit, quae diuisspii proprietate, temporum, locorum omniumque dimensionum necessarias explicationes admitteret: & quae uitalibus seminum potentiis terminum constitueret, adeoque uniuersae Naturae fores clauderet. Haec est, corporum natura. Quamuis autem sensuum inconsideratis arbitriis, explicationem habere uideantur obscuritate expeditam: nihilominus, ubi originem, differentias & conditiones inquirimus, plurima occurrunt, quae multorum Philosophorum ingenia fatigarunt. Audax & improuida mortalitas, inuisibilium cognitionem, sensuum ministerio sibi pollicetur, cum uisibilia & corporea eorum legibus comprehendi non possint. Exteriia quaedam corporum uestigia comprehensa sunt: ut proportiones; grauitates, colores, calores, frigora, odores, sapores, magnitudines, figurae, numeri: quae tamen corporibus aduentitia sunt. Horum facultate; Methodorum adumbratione fertili, impia temeritate, inuisibilia; etiam coelestia, interpretari conamur: neque Gigantum infelix audacia absterret. Quod si originem tam corporum, quam qualitatum corporibus inhaerentium primo inuestigaremus, rerum difficultate & maiestate admoniti, nequaquam tam breuibus mensuris tantam amplitudinem metiri nos posse confideremus. Etenim, qualitatum, magnitudinum, figurarum, numerorum exordia, in seminibus contineri diximus: qua ratione in generationibus producantur, demonstrari potest: quamuis arduu sit insuetas tentare uias. Corporum uero principia et progressus si quis inquirit, protinus defatigabitur, a locorum desertis solicitudinibus confestim abhorrente animo. Ueretur enim, ne specierum consuetis diuersoriis relictis, uacuitatum & infinitatis abysso submergatur. Species uero uniuerse, Rationes sunt & seminum soboles. Ita ad alteram naturam uiae omnes interceptae uidentur. Hinc famosae illae dubitationes de Materia prima: cuius conditiones multis nominibus a Platone describuntur: appellat enim Speculum, receptaculum, nutricem, matrem, locum: & tamen fatetur notionem eius esse ἀπτον μετὰ ἀναισθησίας καὶ νεθωλο γισμῶ ληπτὸν. Aristot. Priuationem adiunxit tanquam stimulum Naturae, insatiabili appetitu, generationum perpetuas uicissitudines promoturum. De his alibi tempestiuius agetur: nunc instituti memores, corporum origines, differentias & proprietates, quatenus Generationum ac Transplantationum doctrina requirit, aperiemus. Dicemus igitur essentiam, existentiam, uitam & actum Entium uniuersorum Elementa esse. Haec quo propius unitatem & fontem Naturae attingunt, eo magis uniuntur: adeo ut in quibusdam idem sit uita, essentia, actus & existentia, nulla differentia, quam uel ratio animaduertere, uel sensus deprehendere possit, inter se discrepantia. Progredientia uero, & ab unitate in multitudinem delapsa, separantur, & differentias demonstrant rationi manifestas: etiam sensui, in ultimis rerum ordinibus. Itaque Elementa & Semina, de quibus nunc egimus, in suis fontibus quondam unita fuere, nec officiorum uarietate & multitudine ( quibus una existentia, actu, uita, essentia, satisfacere non poterant ) distrahebantur. Posteaquam uero aeternae legis immutabili decreto saeculi mundani oeconomiam administrare iussa sunt, officiis, existentiis, uitis, essentiis, separata sunt. Nec somniare debemus ex confusione, Chaos, haec tam ordinata prodiisse: sed ex aeternis diuinae sapientiae thesauris. In hac prima Creaturarum constitutione, semina a suo fonte progressa, in alio fundari necesse fuit, Neque hic quiescere oportuit: sed fructuum constanti multiplicatione, Generationu & Transplantationum uicissitudines moderari, adeoque mudanae Reuolutionis comprehensas periodos absoluere. Si seminum imagines peregrinari oportuit: Elementorum quoque consentaneam imaginibus Naturam comitari aequum fuit. Et quemadmodum semina in hac prouincia generationi subiecta a parentum suorum perfectione, potestate & puritate plurimum discrepant: ita loca, matrices, receptacula, nutrices, hic obtinuerunt, a primorum Elementorum, domiciliorum, nutricum, & c. simplicitate, uigore, uirtute, tantundem discrepantia. Neque enim disiungi possunt: & officiorum similitudine conspirant, suisque natis signaturas tribuunt iisdem legibus confoederatas. Proprietates enim utrinque, analogice tamen, inuiolatae custodiuntur, quantumuis a conspiratione & unione primorum distare uidentur. Haec coniugii foedera faciunt, ut nunquam corporibus destituantur semina: quascunque magnitudines, figuras, distantias, numeros, explicare tenentur, momento, cogitatione citius, adsunt corporum rudimenta officiis consentanea, aderuntque sine defectu, donec seminum expleta sit praedestinatio. Et quia in singulis seminibus, dona sunt plurima, Scientiae & mechanici processus prope innumerabiles, nec singula iisdem momentis Materiae faciem occupare possunt, statis temporibus, Formarum copiosa uarietate Materiam uestiunt. Qua uicissitudine, stabilitatis opinionem, apud nonnullos Philosophos nacta est Materia: cum sit nihil minus instabile. Sed iam diximus comites esse indissociabiles. Nunquam enim a seminibus destituentur corpora: & corporum usurae uicissim seminum officiis in aeuum sufficient. Atque haec est prima Corporum origo: cuius obscuritates planius explicarem, nisi Compendii ratio uetaret. Differentias nunc corporum adducemus: & quaecunque posthac dicturi sumus, de corporibus, Elementis, seminibus, non ad simplicia illa, sed concreta Elementorum corpora, seminum uirtute perfusa referemus. Prima differentia corporum ex Elementorum ordinibus deducitur: quod alia sint terrena, alia aquea, alia aerea, alia coelestia: quae penetratione, mobilitate, agendi potestate, plurimum discrepant. Rursus alia corpora, Elementorum proprietatibus magis insignita sunt, alia seminum. Quae Elementorum proprietatibus magis insigniuntur, ea sunt in quibus nulla dynamis interna latet, saltem steriles caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, leuitates, grauitates, in quibus nulla est impressio foecuda: etiam sine sapore plane insipida deprehenduntur. Huiusmodi corpora a multis Philosophis hactenus Elementa appellata sunt: & tamen fructus sunt seminum aliorumque Elementorum, perenni fluxu & irrigatione generationibus inseruientes. Talis est natura terrae, aquae, aeris & ignis nostri: talis est natura plurimarum impressionum coelestium, ut niuis, pluuiarum, uentorum quorundam, caloris, frigoris, siccitatis, humiditatis & similium impressionum aerearum. Fontes & flumina fere omnia hoc ordine continentur, nisi quibus admixta est noua aliorum corporum tinctura: Terra quoque omnis, quae nec Mineralium, nec herbarum seminibus grauida est. Multa sunt huiusmodi corpora. Multis enim alimentum & domicilium debent: alioquin uniuersa seminum genitura transplantationibus confunderetur. Paracelsus interdum dicit huiusmodi corpora destituta esse Arcanis: alibi, non habere in se Cherionium Naturae, steriles saltem qualitates Relollaceas innatas, in quibus nulla est confluentia, nulla conspiratio cum astris morborum: proinde nec ullam medicinam ex his confici posse. Eadem est sententia Hippocratis, in libello de Antiqua Medicina, ubi profitetur, πάντα ἀπὸ δύναμεων γίνεσθαι, τὸ θιρκὸν, ψυχρὸν, ξηρὸν, ὑγρὸν non esse τὸ μεγἀλην δύναμιν ἔχον: propterea in his nullam esse uirtutem ad sanandos morbos, & c. Sed de his in remediorum doctrina copiosius agemus: rerum affinitate adducti, quia in ordine eorum corporum continentur, quae Elementorum proprietatibus magis uestita sunt, hoc quoque loco de iis mentionem fecimus. Ab his diuersa sunt corpora, quae seminum proprietates imitantur, quarum impressiones foecundae sunt, & tincturam post se relinquunt constantem. In his saporum, odorum, & qualitatum omnium uitalium uestigia manifeste deprehenduntur. Et quamuis concurrant, caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates: ab iis tamen actiones non procedunt: pro praesentia saltem assistunt, Legatorum comites. In his corporibus separatio fieri potest uirtutum ab inualido, puri ab impuro. Immensam horum uarietatem Astrologi in Elemento coelesti, ad septem classes reduxerunt, animaduertentes syderum omnium proprietates, uel Saturninas uel Martias, uel Iouiales, uel Solares, uel Uenereas, uel Mercuriales, uel Lunares esse. Hos imitati Philosophi fructus Elementi aquae similibus differentiis comprehenderunt. Herbarum quoque & omnium Plantarum oeconomiam similiter dispensarunt. Tertia corporum differentia haec est. Alia sunt exordiis suis uiciniora, alia longius processere. Uiciniora ob naturae similitudinem, coelestia, spiritualia, uitalia, ualida uegetaque appellantur: alia terrena, crassa, concretaque mortua & inualida dicutur. Nihilominus in una eademque natura coniuncta, mutationum uicissitudine, spiritualia, corporum affectiones tandem admittunt. Haec igitur differentia non amplius est corporum seorsim subsistentium: sed in compositionibus & constitutionibus Indiuiduorum confluentium: quemadmodum in Generationum & Transplantationum doctrina demonstrabimus. Quia uero corpora omnium Indiuiduorum, ab Elementorum matricibus productorum, composita esse animaduerterunt Philosophi: quaesitum est diu, que sit natura, proprietas, differentia Principiorum ex quibus componuntur. Nonnulli sensuum authoritate contenti, concretorum & communium Elementorum discrimina, proprietates & officia, in singulis Indiuiduorum corporibus deprehendentes, ex horum mixtione & congressu, corporum omnium proprietates ac differentias deduxerunt, Nec dubium est, quin in corporibus uniuersis concretis, quatuor Elementorum rudimenta conspiciatur. Oeconomiam enim mundanam minima quaeque semina aemulantur. Alii, Hermetis discipuli, corporum artificiosa separatione, & hec communia Elementa manifestius conspexerunt: preterea alia quoque Principia potentiora, seminum proprietates, coditiones & naturas magis explicantia, magna utilitate introduxerunt. Tria sunt illa, ominibus specierum, in quibus facultates uniuscuiusque Principii manifestissime uigent, omata liquores Mercurii, oleosa Sulphuris, crassiora uero concretaque Salis. Rerum contemplationi penitus incumbebant Philosophi, nominum illecebris neglectis Haez igitur tria, Sal, Sulphur, Mercurius, corpora uniuersa conficiunt. Caue autem ne arbatreris, cos, Sal commune, Sulphur & Mercurium uulgi intelligere Ex iis enim nullum conpus constituitur, cum sint Indiuidum in suo genere absoluta. Unum quadque horum tria pariter, in se Principia continet. Habet enim Sol commune in se Sulphus uel oleum Mercurium uel liquorem, & adhuc substantiam quandam solidam uel fixam, salis naturae propinquissimam: similiter sulphur uulgare, liquorem continet, oleum & sal: eodem quoque modo Mercurius aquam habet, oleum & sal. Sed quia differentias trium substantiarum, ex quibus uniuersa corpora componebantm, proprietates, conditiones, in nullis totius Naturae speciebus magis explicatas animaduerterunt, placuit, ex iisdem appellationes mutuari: idque Philosophica authoritate Si enim aliis conceditur figurarum et colorum externa similitudine nomina rebus imponere, qua inscitia eos accusabimus, qui actionum & proprietatum ab essentia immediate fluentium; consonantiam imitati, eiusdem familiae rebus easdem appellationes accommodauere. Nec Paracelsus primus haec Principia introduxit: neque ab aliis introducta obscura nominum caligine obduxit, ut multi catillantur. Magnus est numerus Philosophorum qui seculis aliquot ante natum Theophrastum Principia praedicta attulerunt, proprietates, officia differentias, copiose clareque proposuerunt: quamuis nominum uarietate, copia & instabili uicissitudine ( ita necesse suit ) difficultatem contemplationibus suis obduxerint Horum nomina, authoritates, loca, referre possem, nisi alio properaret calamus. Ut autem consilium Philosophorum clarius conspiciutur, necessitate trium primarum, ac utilitate animaduersa, ita agemus. Promiscui Philosophi, uulgaresque Medici, alterationum, transmutationum, sanitatis, morborum & mortis causas rimantes, post longa uiarum taedia defatigati, ad Elementa quaedam peruenerunt communia omnibus corporibus: in quibus fundamenta posuerunt totius Naturae. Ex eorum congressu, proportioneque mirabili, nec satis explicata mixtione, causas Generationum, Transplantationum, facultatum, omniumque actionum, expedita facilitate, deduxerunt. Similes deinde qualitates inuenerunt aeque communes, caliditatem, frigiditatem, siccitatem, humiditatem, quas summas & potentissimas dictis Elementorum corporibus stabili coniugio iunxerunt. Harum permixtione, materia opem ferente, secundas, tertias, & quando libuit, quartas qualitates protulerunt. Tanta causarum Principiorumque foecunditate omisti in mundanam oeconomiam ingressi, generationes eorum quae in sublimi fiunt, mutationes, effectus, proprietates, interpretati sunt, calidi attractionem, rarefactionem, congregationem homogeniorum, separationem heterogeniorum, frigidi repulsionem, condensationem & huiusmodi facultates saepe commemorantes. Rursus iisdem qualitatibus & complexionibus, herbarum facultates ascripserunt: quamuis materiae tenuitatem & crassitiem in secundarum facultatum explicatione, id est, incisione, attenuatione, abstersione, laeuigatione, incrassatione, penetratione, adiungere coacti sunt. Tertias quoque facultates, diureticas, sudorificas, menstrua cientes, eadem lege, multa prius postulantes, complexi sunt. Alexiteriorum uero uim, Alexipharmacorum, Specisicorum & purgantium, ex praedictis qualitatibus & complexionibus, nulla industria deriuare poterant. Itaque occultae proprietatis & totius substantiae haec opera esse confessi sunt. Totam autem substantiam dixerunt inexplicabilem proportionem commixtionis quatuor Elementorum: ut nihil relinqueretur a contagione qualitatum immaculatum. Posteri, nouorum morborum, remediorumque copia compulsi, occultas illas proprietates, uehementer amplificarunt. Et iam dubitationi satisfactum arbitrabantur, si ab occulta proprietate, hos uel illos effectus prodiisse, rustice dixissent. Tandem usqueadeo placuerunt haec inscitiae uela, ut titulos librorum suorum, errorum & imperitiae futuros testes, iisdem nominibus inscripserint Sic inusitata metamorphosi, ex manifestis Philosophis, occulti facti sunt, ex Dogmaticis Empirici. Quid Philosophiae titulos iniuste usurpamus, si praeclara illa Naturae opera, in quibus uniuersa potestas uiget, tanquam miracula cum plebeiis admiramur: Quocirca rudem hanc, & imperfectam causarum cognitionem aspernati profundiores Philosophi, altiori Analysi, naturalium rerum Principia inquisiuerunt: nec sensuum solummodo testimoniis contenti, artificiosam corporum resolutionem adiunxere: cuius beneficio, substantiarum facta separatione, ex quibus componebantur singula corpora, in conspectum uenerunt proprietates, quae antea compositionis uirtute occultabantur. Tum demum patuit quibus Principiis tot talesque effectus editi essent. Ita ex specierum ampla prouincia distincta secretaque Indiuidua clare actionum fontes proximos demonstrarunt. Diu multumque de Opio dubitatu est, qua ratione in tanta amaritudine, stupefaciendi uirtus excelleret. Nos, substantiarum facta separatione, sulphur uel oleosum quippiam deprehendimus, plane narcoticum: eiusdem nature sulphira antea conspexeramus, eadem industria, in multis Naturae partibus, in uitriolo, nitro, salib. fere omnibus, in sulphure uulgari, in herbis plurimis. Itaque nec calori, nec frigori, nec humiditati, nec siccitati, nec tenuitati, nec crassitiei, hanc opii proprietatem ascripsimus, sed tali corpori, id est sulphuri narcotico. Eadem separatione, anatomia, analysi, in opio sal quoddam diaphoreticum deprehendimus, quod subtili resolutiorre penetrando sudores mouet: cuius similitudinem in multis Nature partibus similiter demonstrare possumus. Corporibus aut in huiusmodi separatione deprehensis, Salis, Sulphuris, Mercurii, nomina imposuimus. Quia in illis tribus Indiuiduis, omnes omnium corporum differentiae, proprietates, conditiones, manifestissime conspiciuntur. In uino dubitatum est, qua ratione, cum calidum sit, cum collapsas uires, tam subito recreet, hilaritatem inducat, diuturnorum & grauium morborum causa esse possit, ut Podagrae, Hydropis, Contracturae, Colicae, Calculi. Separatione conspeximus exiguum esse spiritum, liquorem, Mercurium qui humani corporis spiritibus consentaneus sit: copiosam deinde substantiam illaudatae aquae, nec sapore nec odore commendabili: sal quoque tartareum, faeculentum, cuius proprietates, in plurimis Naturae Indiuiduis saepe edocti, mirari desiuimus, qua ratione, temporis progressu uitiata lithurgia facultatum humani corporis, tam immanes Podagrae dolores, Colice, Calculi, ciere posset: qua proprietate labefactatis uisceribus, uniuersum corpus, aquoso & salso liquore impleret, & in quibusdam consumto uitali humore, tabida membra in miserabilem contractionem adduceret. Huiusmodi plurima, Anatomia salium nobis declarauit. Purgantium quoque facultates ex eadem familia manifestas fecimus. Quid igitur agendum, quae uia ingredienda, ut has corporum proprietates, tam ualidas, tam potentes deprehendere possimus? Certe, qui Elementa illa communia complexiones & qualitates, fundamenta Naturae posuerunt, uiam ostendunt facilem, compendiose ducentem ad fastigia, sine multo sudore. Qui uero ad finem itineris peruenerunt, Methodorum analogismis onusti, ubi ad actiones procedunt, studiorum suorum documenta daturi, mirantur tam languidas subtilitatum progressiones, tam tarda Naturae obsequia, miraculis, dubitationibus & infinitis erroribus implicantur: φάσκοντες ειναι σώφοι ἱμωράνθησαν. Ita diuites dimittuntur inanes. Alii uero, qui inuisa illa Principia corporum, Sulphur, Sal, Mercurium proposuerunt, aditus difficiles ostendunt, erumnis, laboribus, infinitisque difficultatibus implicatos. Ite filii, uendite agros, aedes, uestes, annulos, comburite libros, emite calceos, montes accedite, ualles, solitudines, littora maris, terrae profundos sinus inquirite: animalium discrimina, plantarum differentias, mineralium ordines, omnium proprietates, nascendi modos notate: rusticorum Astronomiam & terrestrem Philosophiam diligenter ediscite, nec uos pudeat: tandem carbones emite, fornaces construite, uigilate & coquite sine taedio. Ita enim peruenietis ad corporum proprietatumque cognitionem, alias non. Haec mandata grauia essent, nisi laborum beata praemia pollicerentur. Etenim manifestam occultarum proprietatum explicationem continent, actionum fontes, agendi modos, temporum praedestinationes aperiunt, consensum & confluentiam totius Naturae demonstrant. Hisce diuitiis ornatos, & multa experientia confirmatos, Philosophos constituunt legitimos Naturae interpretes & ministros. Quocirca quibus ueritas curae est, hanc uiam ingredi debent. Scabie occupentur, qui relicti, tam felicis itineris comites esse nolunt. Elementa quidem communia illa, permixta, concreta mineralisata ( si libet ) & nos intelligimus, ac facilius, clarius, maiori utilitate explicare possumus. Originem enim & Naturam eorum didicimus, & antea aliquoties exposuimus: differentias, conditiones in artificiosis rerum separationibus uidimus: conspirationem cum tribus corporum Principiis, Sulphure. Sale, Mercurio deprehendimus: nihilominus facultatum causas, actionum Principia, nulla industria ex corum familia deriuare potuimus, utcunque complexionum subtilitate & Materiae adminiculo quod in illis desiderabatur, resarcire conati sumus. Nulla igitur alia uia relicta est, qua excusari possimus ab hac corporum Anatomia uel analysi. Sed qua methodo, quibus legibus, Anatomia haec aggredienda est? Principio corpora omnia inferioris globi, in tres ordines distribuenda, in Animalia, Uegetabilia, Mineralia. Indiuidus deinceps horum ordinum diligenter examinanda, & Indiuiduorum partes, siue arte, siue natura comparatae sint ad humanos usus. Ita inueniemus in singulis ordinibus illustres trium Primarum differentias. Est enim in rerum familia, Sal animale, Sulphur animale, Mercurius animalis: est Sal uegetabile, Sulphur uegetabile, Mercurius uegetabilis: est Sal minerale, Sulphur minerale, Mercurius mineralis. Ita ex animalium partibus uel excrementis, sal illud potentissimum eduximus, quod Nitri uel Urinae dicitur: sal Armoniacum quoque. Rursus Sulphuris proprietates, conditiones, differentias plurimas, in pinguedinibus, medullis, adipe, seuo, & oleosis animalium partibus deprehendimus. Liquores non ita palam a Natura propositi sunt. Salis Alkali originem ex Uegetabilibus deriuatam didicimus: & plurima herbarum salia, leui artis ministerio, proprietatibus diuersa confecimus. Resinae, olea, gummata, & pinguia omnia quae ex Uegetabilibus producuntur, quot, quantas differentias Sulphuris nobis ostenderunt? Sunt & herbae quae sine omni separatione, salis naturam & conditiones uehementer aemulantur, ut chelidonia, aron, flammula, persicaria, urtica, & c. Alia Sulphuris, ut uiscosae & pingues, serpentinae, consolidae, panaces, Spinosarum multae species: alia Mercurii, ut horariae & fugaces, melones, cucumeres, anguriae, fungi, rosae, uiolae, & c. Eadem in arboribus & fruticibus ratio est. In genere Mineralium quid attinet, species Salium, Sulphurum, Mercuriorum recensere? cum in nullo ordine manifestius conspiciantur. Tot enim proprietates differentiae, trium Primarum in hac familia, tam clare explicatae sunt, ut nominum praerogatiuam Philosophico iure coeteris ordinibus cripuerint. Quod si artificiosa analogia, has corporum proprietates, in inferiori globo animaduersas, Astris & corporibus superioris globi, legitime accommodare poterimus, plurimas difficultates obscuritate inuolutas, compendiosa facilitate aperiemus. Cognitis & perceptis hisce Indiuiduorum differentiis, quae manifestissime trium primarum proprietates referre uidentur, tum demum artificiosa separatione ignis ministerio, singula Indiuidua examinanda sunt, & similiter indiuiduorum partes: in Animalium genere, Uegetabilium & Mineralium. Hic apparebit, ex quali Sulphure, Sale, Mercurio, constituatur sanguis animalium, Mumia, ossa, uiscera, excrementa, & c. Quanta fit uarietas Sulphurum, Salium, Mercuriorum in herbis, Mineralibus: quae conuenientia, repugnantia, differentia. Atque hoc pacto copiosam facultatum supellectilem, & corporum infinitas difserentias breui comparabimus: quibus instructi, actionum causas sine obscuritate explicabimus. Nulla est enim constans proprietas ullius corporis, quae non uel in Sale, uel Sulphure, uel Mercurio eiusdem corporis deprehendatur. Haec uera est corporum Analysis. In hac Anatomia exercitatum oportet esse Medicum. De officiis trium Primarum opportunius agemus indoctrina Transplantationum & Mixtionum: ibi palam fiet, qua necessitate tot & talia, ad corporum procreationem concurrere oportuit. Nec omnia iisdem locis tradi possunt. Scimus non paucas relictas esse dubitationes: quid mirum? multa nescientes de multis dubitare necesse est. Nihiloninus, si diligenter hec examinauerint, quae hoc Capite, de origine, differentiis & proprietatibus corporum attulimus, fores Naturae reseratas, magna gratitudine tandem fatebuntur. Iniquum est Naturae thesauros temere prostituere: & exemplum Acteonis absterret. Qui potest capere capiat: ea enim lege De Generatione Rerum Naturalium Et Seminum Mechanica Lithurgia. Caput Uiii. Elementorum conditiones, seminum naturam, corporum origines & proprietates exposuimus hactenus: in quibus solida totius Naturae fundamenta complexi sumus. Tempestiuum nunc fuerit explicare, quo pacto haec Principia ex fontibus suis progrediantur mundanae Oeconomiae lithurgiam dispensatura: qua potestate, quibus adminiculis, quo ordine, Generationum constantes leges absoluantur: quo pacto ex tam pusillis & inuisibilibus saepe exordiis, tam uastae corporum magnitudines procreentur. Differentia quoque Transplantationum & Generationum exponenda. Quae omnia, quia Mixtionis perpetuo utuntur ministerio, huius quoque natura, quatenus compendii ratio admiserit, adiungenda. Oportuit sane hunc Mundum, adumbrata generationum perpetuitate aeternitatis imaginem eousque repraesentare, donec exhaustae fuerint Rationum omnium praedestinationes in mundana Reuolutione absoluendae. Itaque cum unius corporis uel Indiuidui natura, tot officiis satisfacere non potuit, admiranda Creatoris prouidentia, inuenta est corporum renouatio: ut nouorum Indiuiduorum continenti suffectione Rationum proportionati fluxus educerentur. Hec corporum renouatio Generatio est, cuius fundamentum in semine consistit. Semen enim in radicali materia fundatum, continuitatem Naturae custodit: caetera corpora, emerita, cruda, fugiunt, ad uacuum festinant, corruptibilia quoque et omnibus im pressionibus obnoxia sunt. Illud uero si matricem nactum fuerit, uel locum suae naturae conuenientem, potesta te mirabili nouu corpus sibi fabricat, officiis accommodatum. Conuenientia loca Seminibus Elementa sunt. In iis enim fouentur, nutriuntur, augescunt & absoluuntur. Corporum quoque Principia, Rationum praedestinationibus, Scientiis, Donis, suffectura, ibidem suppeditantur, & uitali fomentatione perfusa cuncta suscitantur. Elementa hoc loco a hobis dicuntur, non commu nia illa totius Naturae corpora, Terra, Aqua, Aer, Firmamentum: sed proxima receptacula seminalis materie, siue externa sint, siue innata, siue cauitates habeant, siue non, siue solida, siue humida suerint: utplurimum tamen humida sunt, ad similitudinem seminum, quae generationum initiis spiritualia & humida esse oportuit. Progressu temporis semina adolescentia in propriis prouinciis similes Elementorum officinas sibi constituunt; ad imitationem mundanae Reipublicae quibus fomenta & debita hospitii iura repetunt. Itaque omnia uideneur propter semina facta esse, & in iis contineri totius Creature dispensationem, ut antea quoque admonuimus. Quaecunque enim hic alterationes, mutationes, motus appa rent, non sunt nisi fluxus seminum, corporum consumtionibus, restaurationibus, transplantationibus, uicissitudines definitas ostendentium. Nec recte sentiunt, qui Generationem dicut progressionem a non Ente ad Ens, nisi inuerso Naturae ordine, non Entia asserere uelint ea, in quibus uita, potestas; essentia, scientia, status & huiusmodi uigent: Entia uero, in quibus mortes, infirmitates, defectus, distantiae, imagines, opiniones, motus, & turbulente confusiones deprehenduntur. Fateor semen non esse hoc quod posten futurum est, fluxu ad maturitatem uel exaltationem terminato: attamen haec duo differentiam Entis ad non Ens uix admittent, si Philosophorum decreta sequi uelimus, non uulgi uanas persuasiones. Quae noua indies fieri uidentur, in semine antea delitescunt, meliorique uita fruuntur. Rursus quae hic corrumpi dicuntur, non festinant ad non Ens: sed destinatis muneribus absolutis, ad fontes suos recurrunt. Omnia dona Naturae, omnis uita, Scientia, immortalis est. Spinosiores uidebuntur huiusmodi contemplationes rudioribus, & in Philosophia Adepta non uersatis, nec ad explicationem Generationum operae pretium aliquo dafferre. Sed longe aliter se res habet. Duae sunt famosae dubitationes, quae naturalium rerum scientiam uehementer obscurant: unde profectae, quo pergant Formae, Species, quae nobiscum definitis temporum interuallis negotiaturae, Generationum, Transplantationum & Mixtionum ministerio mundanae Comoediae lithurgiam peragunt. Utraque hic sublata est. Dicimus enim in semine ea omnia uigere, quae hic generationum & corruptionum uicissitudine fluere & refluere uidentur, adeoque Formam ipsam uniuscuiusque rei, esse ἀὐτοφυην, non extrinsecus accedere, non a datore Formarum post Elementorum consentaneam mixtionem infundi, non a stellarum momentaneo, positu in inferiorem naturam deriuari non ex Atomorum fortuito congressu integrari sed in ipsis seminibus delitescere: idque uariis modis. Haec dogmata sunt Paracelsica, a Christiana Religione non abhorrentia, Platonicorum decretis uicina. Quod si Hippocratis authoritate confirmata sint, quis nouitatem accusare poterit? Is, in aureis illis libellis de Diaeta, facultates earum rerum descripturus, mensuras, utendi rationes, a quibus sanitates & morbi contingunt, generationum & transmutationum omnium exordia, progressus, diuina contemplatione illustrauit. Locus est in principio primilibri de Diaeta, cuius Capita hic an notare libuit, partim ut comparatione facta deprehendere possimus, quantum defecerit haec aetas a praeclara illa & antiqua Philosophia Hippocratica. Principio dicit constitui hominem & alia animantia omnia ex duobus facultate quidem differentibus, usu uero & officiorum familiaritate conspirantibus, Igne sc. & Aqua. Decet enim Philosophum in Generationum doctrina & omnium earum transmutationum, quae in materia perficiuntur, ac corporeis adminiculis egent, primum radicem, materiam, fundamentum ( quomodocunque appellare libuerit ) adducere: in cuius sinu, thesauris, omnia illa continentur, quaecunque ad Generationem uel transmutationem absoluendam necessaria sunt. Multa uero necessaria esse ad Generationis lithuroiam diximus: Elementa uel Matrices, Semina Rationibus foecunda, corporum Principia. Singula haec incomprehensibili Donorum uarietate instructa sunt. Nihilominus in minima Materiae portione sensuum testimonio plane similari, omnia illa quantumuis diuersa comprehensa, Naturae diuinitatem uenerari iubent. Neque temere uel confuse comprehenduntur: sed uitali & ualida plane potestate infallibili Scientia instructa. Documento sunt tam ordinatae Donorum explicationes. Hanc Materiam tot officiorum Donis grauidam, nominare difficillimum est, & rursus facillimum. Difficultatem inueniet, qui uno nomine, thesauros tam diuitis Naturae explicare conabitur: nec enim fieri potest. Facilitatem admirabitur, qui tot, tam diuersorum nominum appellationibus, unam Naturam obtemperare conspexerit. Si una dicatur, unitatem intelligit: si multa, multitudinem profert: si duo, si tria, si quatuor, & c. tot Syros, Parmenones, subito emittit. Si Elementalis dicatur, Elementa in se continet: si seminalis, semina: si corporalis, corpora: si spiritualis, spiritus, & c. Itaque cum dicit Hippocrates omnia constare ex Igne & Aqua, non repugnat sibiipsi, quamuis in lib. de humana Natura, ex calido, frigido, humido, sicco, corpora omnium constituta esse, pronuciauerit: neque Thaleti, omnia ex Aqua constare pronuncianti: neque aliis, qui ex Aqua & Terra rerum origines deriuare uidentur. Quicquid nominauerint Philosophi, aliorum uires adesse uolunt, quae ad Gegerationem absoluendam requiruntur. Sic in libro de Natura humana, ex calido, frigido, humido, sicco, constare hominem, dicit, uel ex Sanguine, Pituita & utraque Bile. Elementorum enim proprietates, usus, officia continent. Neque propterea Seminum conditiones neglexit, nec Elementa inania seminibusque orbata proposuit: sed ubique positis Elementis, definita radice, materia, separationes, adiungit & seminum progressiones. Et cum fateatur nihil noui in; Generatione fieri, utique intelligit semina antea latuisse in Elementis quomodocunque positis, & appellatis. Occasio omnium errorum haec est. Cum dicit corpora humana constare ex calido, frigido, humido, sicco, multi intelligunt Elementa absoluta, communia, simplicia: sed perperam. Non enim ex calido, frigido, humido, sicco, simplici uel absoluto, sed ex tali uel tali corpora omnium animantium constituuntur. Itaque ex tali calido, frigido, humido sicco, extali Sanguine, Pituita & duplice Bile, ex tali Igne & Aqua, talia prodire necesse est, qualia sunt semina, quae Elementa uel Materiam, Radicem rei, talem uel talem effecerunt. Similiter in tali Sale, Sulphure, Mercurro, talia semina habitare necesse est. Loca enim, Matrices, Elementa, corpora, seminibus consentahea esse debent, alioquin non fiet Generatio. Sed quid est quod in his omnibus consensum & conspirationem fecit? Quid est quod Elementa & corpora, seminibus consentanea & talia reddit? In seminibus est illa potestas: haec adstiscunt sibi consentanea, dissentanea repellunt, promouent, augent, absoluunt omnia. Pusillis exordiis tam difficiles officiorum dispensationes adimpleri quid dubitamus? Ubi erit Cadauer, conoregabuntur Aquilae. Hippocrates igitur in libelio, De humana Natura, causas inquirens morborum & sanitatis commodius quatuor adduxit Elementa uel Principia, Sanguinem, Pituitam, utranque Bilem, uel calidum, frigidum, humidum, siccum. Ita enim absurda eorum sententia euidentius redargui potuit, qui dicebant hominem ex uno solo constare, tam aspectu, quam facultate simplici: alioquin nulla subesset absurditas. Omnis enim multitudo ex unitate proficiscitur. Adeoque toto libello magis considerare uidetur Elementa hominis iam absoluti, ex quibus separantur morborum semina prope infinita, quae tamen ad quatuor illa ubique reducere conatur. At hoc loco nobis proposito ex lib. 1. de Diaeta, Generationis uniuersam doctrinam proponit: ideoque Elementis paucioribus contentus est. Dicit enim omnia constare ex Igne & Aqua, uel ex calido & humido, uel ex semine & sanquine materno uel ex genitura suis facultatibus instructa: idem enim dicitur in omnibus his loquendi formis. Quaenam igitur est facultas horum Elementorum? Τὸ πὺρ ( inquit ) δύναται πάντα διὰ παντὸς κινῆσαι, τὸ δὲ ὕδωρ πάντα διὰ παντὸστιθρεψα. ταῦτὰ δὲ ξυναν φότερα αὐτάρκεα ἐστὶ, τοισὶ τε ἄλλοισι πᾶσι, καὶ ἀλλήλοισιν. ἐκάτερον δὲ χώρις οὕτε αὐτῷ ἑωντῷ, οὔτε ἄλλῳ ὺδενι. Hoc est: Ignis omnia uniuersim mouere potest, Aqua omnia per tota nutrire. Haec uero duo sufficientia sunt, tum aliis omnibus, tum sibiipsis: seorsim uero utrunque neque sibiipsi, nec aliis, & c. Quomodo haecduo sufficientia dicis o Hippocrates antea apud te legimus ex quatuor Elementis omnia componi. Audi quid respondeat. Τούτων δὲ πρεσκέεται ἐκατέρω τάδε. τῷ μὲν πυρὶ, τὸ θιρμὸν καὶ τὸ ξυρὸν, τῷ δὲ ὕδατι τὸ ψυχρὸν καὶ ὑγρον. Hoc est. Coeterum utrique horum haec adsunt. Igni quidem calidi, tas & siccitas, Aquae uero frigiditas & humiditas, & c. Haec omnia mutuis officiorum ministeriis uicissim foueri asserit: certisque ponderibus & mensuris, seminalibus Rationibus proportionum terminos definientibus, in generatione confluere. Alio quin nisi ad imperium seminum, quantitates, mensuras & proportiones suas adducerent, omnes generationes tollerentur. Sed qua potestate, tot, tam diuersae seminum progressiones in Natura conspiciuntur? Separationis uirtute ea fieri docet. Οὕτω δὲ τοντων ἐχόντων, πουλλὰς καὶ παντιδα¬ πὰς ὶδέας ἀποκρίνονται ἀπʼ ἀλλάλον, καὶ σπερμάτων καὶ ζώων, ουδὲρ ὅμοιον ἀλλή λοισιν, οὔτε τὴν ὄψιν οὔτε τὴν δύναμιν. ἀτε γὰρ εὔποτε κατὰ τὸ αὐτὸ ἐσταμένων. ἀλλ ' ἀεὶ ἀλλοιουμένων, ἔπεῖτα καὶ ἔπεῖτα ἀνόμοια ἐξ ἀνάγκης γίνεσθαι, καὶ τὰ ἀπὸ τοντων ἀποκρινομένα. Hoc est: His ita se habentibus, multae & omnigenae formae ac species tum seminum tum animalium a se inuicem secernuntur, quae nihil inter se simile habent, neque uisu, neque facultate. Etenim cum nunquam simul in eodem consistant, sed semper alterentur, necessarium est etiam, quae ab ipsis secernuntur ac producuntur dissimilia heri, & c. Separatione igitur semina in Matricibus quiete delitescentia, digestis temporibus suscitantur in mundanam Scenam prodeunt, admirabili Scientia Generationum Corruptionumque fluxus & refluxus moderantur. Huius Separationis uberiorem explicationem qui desiderat, legat libros Philosophiae Theophrasti Paracelsi Atheniensibus dedicatos. Posteaquam haec fundamenta Generationum stabiliuit Hippocrates, tandem audacius progreditur, inquiens: Ἀπόλλυται μὲν οὐδὲν ἁπάντων χρημάτων, οὐδὲ γίνεται, ὅτι μὴ καὶ πρόσθεν ἦν. ξυμμισγόμενα δὲ καὶ διακρινόμενα ἀλλοιοῦται. νομίζεται δὲ παρὰ τῶν ἀνθρώπων, τὸ μὲν ἐξ ἄδον ἐς φῶς αὐξηθὲν, γενέσθαι, τὸ δὲ ἐκ τοῦ φάεος εἲς ἄδην μειωθὲν, ἀπολέσθαι. Ζῶα δὲ κ'ἀκεῖνα καὶ τάδε, καὶ οὔτε τὸ ζῶον ἀποθανεῖν οἶοντε μὴ μεταπάντων, καὶ γὰρ ἀποθανεῖται; οὔτε τὸ μὴ ὄν γενέσθαι, μὴ ὄντος ὅθεν παραγενήσεται, & c. Hoc est: " Nihil fit quod prius non erat, & neque quicquam perit, sed permixta & discreta alteterantur. Homines uero opinantur hoc ex Orco in lucem auctum generari, illud uero ex luce in Orcum imminutum perire ac corrumpi. Animalia sunt tam illa quam haec, nec ullum animal mori potest, nisi uniuersa pariter corruant: unde enim moriantur? neque quod non est generatur, cum non sit unde generetur, & c. " Diligenter nunc expendat unusquisque, an non intellexerit Hippocrates seminales illas Rationes Naturae, in quibus fundamenta omnium rerum, ipsius quoque Medicinae contineri toties iam diximus. Ab iis enim Generationes, Transplantationes, Elementorum mixtiones, conformationes, nutritiones, augmentationes, & omnes naturales actiones proficiscuntur. Appellat Seminum prima diuersoria, Elementa, Abyssos, Orcum. Ita Orpheus quoque & prisci Theologi consueuerunt, Tenebras, Noctem; Quietem, Orcum, eadem significatione accipientes. Ita in hymno Noctis Orpheus. Νὺξ γένεσις πάντων, ἡμιθελὴς χθόνεα ἡδʼ οὐρανία πάλιν αὐτὴ, ἐκκυηλία, ἡ φάος ἐκπέμπεις ὑπὸ νέρτερα, καὶ παλιφεύγεις εἰς ἀΐδην δεινὴ γὰρ ἀνάγακη πάντα κρατύνει. Et ne uereat qui spiam inuisas ibi uigere tenebras, addit ἀστεροφεγγὴς κυα¬ ναυγή. Desiderium quoque illius Reipub. quibus non infun"deret his illicibus? ληθομέριμνα ἀγαθήτε, πόνων ἀνάπαυσιν ἔχουσα, ἔσυ¬ χίη χαίρούσα καὶ ἠρεμίῃ πολυύπνῳ. Homines arbitrantur, quae hic abire, corrumpi, perire uidentur, ad tenebras, Orcum, caliginem, festinare: Sapientes uero aliter sentiunt, relictis tenebris ad lucem & uitam pergere. Quae huc in Gencrationem prodeunt, augeri uidentur: quae hinc corruptione ab eunt diminui. Ita crescentibus numeris diminuuntur proportiones, & uicissim auctis proportionibus diminuuntur numeri. Animalia appellat tam illa quam haec, quia in se potestatem habent constituendi & conseruandi animalis. Alibi nutrimentum distinxit, in hoc quod nutrit, & quod ueluti nutrimentum est, tertio, quod nutrimentum futurum est. Tales loquendi formulae Philosophis usitatae sunt. Aequum enim est, ex Causis, Effectuum appellationes deducere: & filii, ut honorum, ita nominum quoque haereditatem, iure consequuntur. Quinetiam cum dicat, nullum animal mori, manifeste ostendit, se Animalis appellatione, non hoc proprie intelligere, quod ex carnibus, ossibus, ligamentis, uenis, sanguine, neruis, compactum est: sed huius compositi Speciem, Priucipium, Causam, Radicem, Semen. Alioquin si una species periret, omnes pariter corruerent. Uacuum enim in Speciebus committeretur, quod longe maius in Natura flagitium est, quam uacuum in corporibus sine quantitate. Idem plane in libro dehumana Natura confirmatur. εἰ γὰρ ἐν τὶ ἐκλίποι πάντα ἂν ἀφανι¬ σθες. Quid igitur est Generatio & Corruptio? Sunt fluxus & refluxus seminum, quae dum fluunt augentur, minuuntur uero dum refluunt. Nihiloninus horum fluxuum termini in Natura constituti sunt, quorum limites praetergredi non licet. Hanc uicissitudinem rerum multis exemplis illustrat. δάντα δὲ καὶ θεια καὶ ἀνθρωπίνα ἄνω καὶ κάτω ἀμειβόμενα ἡμέρὴ καὶ ἐυφρόνη ἐπὶ τὸ μήκεστον καὶ ἐλάχνη τον. ὡς καὶ τῇ σιλήνη τὸ μήκιστον καὶ τὸ ἐλάχιστὸν. πυρὸς ἔφοδος καὶ ὕδατος ἄλιος ἐπὶ τὸ μκηρότατον καὶ βραχύτατον, & c. Hoc est: Omnia diuinae & humana uicissitudinem habent sursum ac deorsum. Dies & Nox ad summum & minimum. Sic Luna augmenta & decrementa rata custodit. Aquae similiter fluentes & refluentes. Sol ubi ad augem peruenerit descendendo ad opposita festinat sine legis praeuaricatione, & c. Haec ex prioribus facile intelliountur: ab Orpheo in duobus Hymnis, Noctis & Naturae, confirmata uidimus. Utramque enim circularem appellat ἐγκοκλία καὶ κύηλοτερὴς. Solem & Lunam augmenta & decrementa uicissitudinesque similes admittere dicit Hippocrates: tamen Indiuidua haec, corpora perfecta, perpetua, incorruptibilia obtinere, antea confessi sumus. Sint sane perfecta: nihiloninus impressiones admittunt, fluxus effluxus uitales distribuunt, fructus producut momentaneos, dissipabiles, corruptioni subiectos. Ita Luna nasci, generari, crescere, decrescere, occidere, recte dicitur singulis mensibus. Nisi enim congressu, mixtione, confluentia, uitales fluxus & impressiones nouas reciperet, uirium aequabili potestate, corporis perpetuam simplicitatem aemularetur. Illud Argumentum sterile est: Coelestia si corruptibilia producunt, admittunt, & c. corruptibilia quoque erunt. Nec ualent exempla ex inferiori globo desumta. Alius est Generationis modus, & Indiuiduorum insignis uarietas. Pergit deinde Hippocrates in expositione uicissitudinum Naturae & circulari seminum proprietate, inquiens: φάος ζυνὶ, σκότος ἄδὴ φάος ἄ¬ δὴ σκότος ζυνὶ. φοιτὰ καὶ μετακινεῖται, κεῖνα ὤδε, καὶ τὰ δε κεῖοι. Γάσην ὤρην διαπρήσοόμενα κεῖνα τὰ τῶν δε, τὰ δὲ ταῦ τα, κείνων. καὶ ὰ μὲν πρήσσουσιν οὐκσίδασιν, ἀ δὲ πρίσσουσι, δοκέουσιν εἰδέναι, καὶ ὰ μὲν ὀρῶστι, οὐ γινώσκουσιν. ἀλλʼ οὐως αὐτοῖοσι πάντα γίνεταὶ, δὶ ἀνάγκην δείὴν, καὶ ἀ βούλονται καὶ ἀ μὴ βούλονται, & c. Hoc est: Lux loui, tenebre Orco, Lux Orco, tenebrae loui. Accedunt & transmutantur illa huc, haec illuc. Omni tempore transigunt illa res horum, haec autem illorum: & quae quidem faciunt non sciunt, quae uero faciunt scire sibi uidentur, & quae uident non cognoscunt: attamen omnia ipsis fiunt per Diuinam necessitatem, & quae uolunt & quae non uolunt, & c. Quid Orcum uocet antea dictum est. Hic louem opponit Orco. Ita quoque Orpheus louem mundanae Reipub. prefecit, eiusque beneficio semina siue coelo, siue terris, siue ponto latitantia mortalibus ostendi. Ζιῦ βασιλιῦ διὰσὴν κεφαλὴν ἐφάνη τά δὲ ἐκα γαῖα θεὰ μύτηρ ὀρίωνθʼ νψυχέες ὅχθοι, καὶ πόντος, καὶ πάνδʼ ἐπόσα οὑρανὸς ἐντὸς ἔν ταξ. Signaturis seminum ornata corpora & pulchritudine uestita, lucis imaginem repraesentant: deflorescentia uero, seminumque uigore destituta, caligine obducuntur. Hinc seminibus refluentibus, & coetus mortalium relinquentibus, tenebrarum nomen impositum fuit, consuetudine ueritatis Naturam uincente. Perenni hac rerum uicissitudine, communicatione, consensu & amica officiorum conspiratione, leges mundanae conseruantur. Etenim quae hic in prouincia Iouis lucent, ea imitantur faciunt, absoluunt, quae antea in Noctis quieta officina ab Exemplaribus definita, constituta & decreta sunt: uicissim que quae ibi uigent, horum foecunditatem, potestatem, agendi modos, uitali continuitate in aeuum promouent. Nec laboriosam sortem obtinuerunt: sine sollicitudine, defatigatione, ratiocinatione, dubitatione, pensum absoluunt, Scientia ingenita, uitali, ipsa denique Essentia. Tales Scientiae quia cognitionis consensum & conscientiam non habent, dicuntur non scire ea quae faciunt, & tamen uidentur scire: operibus enim documenta ponunt diuinae Scientiae. Rursus quae uident non cognoscunt, quia specierum externa receptione Scientiam suam non possident. Tandem omnium harum actionum uicissitudinem & reciprocationum causas, diuinis uerbis adiungit, dicens; φοετέόντων δ ' ἐκείνων ῶδε, τῶν δέ τε κειος, οὐμμισγεμίνων πρὸς ἄλλολα τὴν πεπρωμένην μοίρην ἕκαστον ἐκπληροὶ ἀν ἐπὶ τὸ μεῖζον καὶ ἐπὶ τὸ μεἰον, & c. Hoc est: Omnibus inter se ultro citroque commeantibus & conspirantibus unumquodque destinatum fatum explere, limitibus suae Naturae custoditis: fierique a seminibus omnia per diuinam necessitatem asserit, & que uolunt & quae non uolunt. Haec est praedestinatio illa a Paracelso toties decantata. Ab Orpheo similiter in Hymno Noctis adiungitur, Δεινὴ γὰρ ἀνάγην πάντα κρατύνει. Idem Orpheus Naturam appellat, πεπρυμένην ( quo uocabulo utitur etiam Hippocrates ) quasi fatorum legibus ornatam. In ipsa enim Naturae essentia insita est lex: estque ipsa Essentia quae impellit, suscitat, moderatur omnia: & quia innata est, decreta sua ualidius peragit. Progredientia semina ad legis imperium; signaturas, Qualitates, Quantitates in Generationis lithurgia proferent, si aliorum seminum confluentium tincturis & impressionibus non impediantur, sic uoti compotes erunt. Ualidioribus uero tincturis conssuentibus, mixtione signaturae mutabuntur; fietque quod non uolunt, seminum Generatione in sterilem Transplantationem conuersa. Sed unde quaeso corruptiones, alterationes, nutritiones, augmentationes seminum proficiscuntur? Respondit Hippocrates, θθορὴ δὲ πασιν ἀπʼ ἀλλήλων, τῷ μείζονι ἀπὸ τοῦ μείονος, καὶ τῷ μείονι ἀπὸ τοῦ μείζνος, αὐξανεται δὲ καὶ τὸ μείζὸν ἀπὸ τοῦ ἐλασνον & c. Hoc est: Corruptio omnibus mutuo inter se est maiori a minore, & minori a maiore: & aucescit maius a minore, & c. Antea ostendimus confluentiam, sympathiam & consensum rerum a seminibus pendere. Fructus enim impressionesque seminum uel Astrorum coelestium, aereorum, terrestrium & aquae, in unam Rempublicam conspirarunt, eiusdem Anatomiae ciues: quare societate & actionum grata uicissitudine seinuicem mutuo fouent. Pluuiae, coelestium syderum fructus, terrestribus seminibus benignum nutrimentum tempestiue suppeditant. Ex Terrae uaporibus nutriri Mineralia a Philosophis proditum est. Aereis Astris resolutis, zephyrorum genitali defluxu grauidam fieri terram Astrologi reales confirmant. Itaque fructus Astrorum potentiores, debiliores uidentur corrumpere, dum suis legibus & signaturis obedire compellunt, relictis propriis radicibus. Dicuntur autem ea maiora Philosophico more, quae ualidioribus impressionibus, tincturis, uel qualitatibus excellunt: debiliora similiter quae mixtione & mutua radiorum conspiratione succumbunt, potentiorum arbitriis, separationes, alterationes & transmutationes suarum partium concedentes. Quod ubi fit, augentur maiora, minoribus corruptis siue immutatis. Ita Troia croscit Albae ruinis. Que sequuntur in textu Hippocratis, quia magis ad Generationem, nutritionem & augmentationem humanam pertinere uidentur, sequenti Capitulo, in quo peculiariter de Generatione, nutritione, & facultatibus hominis agemus, tempestiuius explicabuntur. Huiusmodi loca in scriptis Hippocratis passim occurrentia, si diligenti Mentis iudicio conferantur, & artificiosa Analysi actionibus Naturae, Medicinaeque adaptentur: obscuritate sublata, palam facient fundamenta Medicinae Hippocraticae a Galeno uct non intellecta, uel impie immutata fuisse inhumana inuidia: Immensa gloriae cupiditas, qua ubique turget, primum arbitrari iubet. Atque haec est uera & genuina sententia Hippocratis, priscae Philosophiae consentanea, & tanto Philosopho digna. Scio nonnullos qui Galenicum Hippocratem in superbo solio locare conantur huiusmodi interpretationem strenue, quoad poterunt, repudiaturos: quod si rerum euidentia conuincantur; refugium inuenturos commune & populare: libros illos non esse genuinos Hippocratis, sed supposititios, Polybii, Thessali, uel alterius cuiusdam docti. Sed quia neque Galeni censura inter adulterinos relati sint, & dictionem hab eant Hippocrati usitatam, do omataque contincant ab eodem Authore, aliis libris iisdem rationibus confirmata: si libros De natura humana, De antiqua Medicina, De natura pueri, De locis in homine, De carnibus, De alimentis, De insomniis, De morbo sacro, De aere, aquis & locis, Hippocratis esse confitemur, hos quoque aequali iure inter legitimos utique recipremus. Ubi Annales temporum euoluerimus, Philosophos eius aetatis, Democritum, Heraclitum, Empedoclem, Anaxagoram, Parmenidem, antiquae, primae, & sacrae Philosophiae alumnos fuisse apparebit, Naturaeque penetralia, superatis umbris, debite adiisse: quemadmodum & hoc loco Hippocratem fecisse demonstrauimus. In summa: nos hunc Hippocratem, Orphei, Democriti, Hermetis, Heracliti, Parmenidis, Platonis decretis insistentem, genuinum agnoscimus. Qui uotis & auida inquisitione Hippocratem inquirunt Galenicis hypothesibus magis consentientem, difficultate summa, non sine iniqua Authoris metamorphosi inuenient. Exposita nunc uniuersali Generationum doctrina, fontibus & rerum radicibus demonstratis tempestiuum erit, ad singulas Elementorum familias descendere, & in eorum fructibus uel procreationibus, Generationum Transplantationum que uarietatem particulatim declarare. Nam quemadmodum inter se differunt Elementa haec communia, subtilitate, crassitie, mobilitate, pondere, grauitate, penetratione, & semina pariter, in Elementis tanquam in Matricibus collocata: ita quoque Generationum diuersitatem locis, & seminibus consentaneam, accidere necesse est. Semina enim terrena, longe alia ratione procedunt, ad Generationem quam aquea, aerea, uel coelestia, crassiore corpore obducta, non ea mobilitate uigent, qua superiorum seminaitaque tardas habent Generationum progressiones, difficiles mixtiones, & reliquas mutationes his affines. In ipsis quoque procreationibus terrenis, ratione seminum, quaedam celeres habent periodos: ad Exaltationem & insequentem declinationem subito festinant. Aliae longioribus interuallis circuitus absoluunt: habent enim, ut magnitudinis, ita durationis quoque innatam legem. Quatuor itaque illustres Generationum differentias inuenimus ratione Elementorum & seminum: Terrestres, Aqueas, Aereas, Coelestes. Nec difficile nobis erit, Elementorum, seminum & Principiorum explicata natura, Gencrationum processus demonstrare. Inprimis seminum uel Radicum notionem huic nostro proposito congruentem, ex ampla illa Definitione prius proposita, compendiose adducemus: cuius ministerio Generationum mechanicos processus facilius expediemus. Semen itaque est uitale Principium, in se continens Spiritus mechanicos & Tincturas uniuersae Anatomiae propriae speciei, quibus suum sibi fabricant corpus, colores, sapores, qualitates, magnitudines, figuras, & reliquas signaturas consentaneas officiis & praedestinationibus praedictorum spirituum & rei producendae. Quae omnia quia mundanam prouinciam administrare debent, corpus sibi constituunt Generationi & conseruationi Indiuiduorum aptum, quo contineri & conseruari possunt, quod Prima materia, Radix, & fundamentum illius rei dicitur. Mirabuntur plurimi, nos more insolito, Dialecticorum neglectis praeceptis Definitiones constituere. Iubent enim Materiam loco Generis in Definitionibus collocare: nos inuerso ordine, Differentiam, Formam, τὸ τὶ ὴν ειναι, adeoque Essentiam loco Generis posuisse. Etenim iuxta eorum Methodos dixissemus, Semen esse corpus spumosum, in quo continetur Spiritus proportione respondens Elemento stellarum. Item, Semen est excrementum residuum, alimenti utilis atque ultimi, perfusum spiritu & calore innato. Sed certe confluentiam rerum, et causarum connexionem non intellexerunt. Principia, Abyssos, Radices, Noctem Orphei, Orcum Hippoc. Iliadum Theophrasti, magna Ueritatis iactura praetermiserunt. Quod si catenam auream Homeri, societatemque inuisibilis Nature cum uisibili animaduertissent, confiterentur utique, in Principali esse hoc quod non est Principale, in Continente Contentum, & fluens in eo quod non fluit, Posterius in Priori, Effectus in Causis, Simulachra in Exemplaribus, & c. Itaque postrema corpora sensibus obuia, inualida sunt, sterilia, mortua: etiam uulgi iudicio Seminis appellatio illis negata est. Apud Philosophos tritum est, cortices & siliquas non gignere. Quid igitur ipsis facultatem continendi, conseruandi, iniuste tribuimus. Spirituum mobilem, fugacem & momentaneam naturam timentes multi, nullam sine corporibus Facultatum naturalium administrationem absolui posse docuerunt: adeo que in corporibus, tanquam in primis Radicibus & fundamentis contineri omnia. Hi absurdo timore uelut somniantes, multa in uanum molientes, cauere nituntur, ne aues apertis fenestris auolent. Longe alia natura est spirituum Mechanicorum & seminalium Principiorum. Uincula sunt uisibilium & inuisibilium, temporalium & aeternorum, corruptibilium & incorruptibilium, superiorum & inferiorum. Utriusque igitur Naturae proprietates ostendere debent: ita tamen ut neutrius conditiones pure & exquisite referant. Deficiunt enim a puritate, statu, aeternitate, potestate superiorum: inferiorum mutabilem & momentaneam sortem longe superarunt. Quinetiam uincula cum ab omnibus dicantur, quibus placet secundas causas a prioribus gubernari, & Mundum hunc Prouidentia diuina administrari ( nihil enim est in uniuerso rerum ordine his sublatis, quod media natura extremis uicina, amica focietate dissentaneas naturas copulare possit ) potestate utique & stabili constantia uigere debent. Si quid in rebus nostratibus stabile, firmum, constans apparet, a stabilitate & uirtute seminalium Rationum deficere necesse est. Itaque fugae periculum a Spiritibus Mechanicis, Generationumque Principiis hoc pacto abstulimus. Fateor stabilitate & fuga, quoad nos, inter se differre spiritus illos Mechanicos: neque enim eodem pacto generari decuit Animalia, Mineralia & Uegetabilia: sed seminum insignem uarietatem obtinuerunt, & propagandi modos seminibus accommodatos. Quod uero saepenumero irritae fiant Generationes, non obfugam uel instabilitatem spirituum seminalium contingit: sed quia Generationum initiis rudimenta corporum tenuia adhuc & inualida constituerunt, confluentiis & impressionibus aliorum Astrorum exposita, & locorum benigna fomentatione saepe destituuntur. In hac lithurgia si omnia Generationi aduersentur, corpora primum fuoient, & ad interitum festinabunt: spiritus uero & Principia in suis Abyssis & Radicibus immobiliter persistent. Si uero moderatiores fuerint impressiones, loca non plane inimica, Generationis relicta spe, Transplantationis consilium aggredietur Natura, fietque quod non uult, ut cum Hippocrate loquamur. Iuris sui relicta seueritate pacem conficiet, alteri pares, interdum potiores in administratione Prouincie partes concedens. Haec omnia mox in exemplis manifestius apparebut. Sufficiat ostendisse corpora a spiritibus contineri & sustentari, hos deinde a Principiis uel seminariis Rationibus, Definitionemque a nobis adductam Naturae legibus consentire. Quibus appellationes nouae displicent, incusabunt Spiritus a nobis Mechanicos nominari. At certe, si differentias rerum tueri consilium est, licuit, semperque licebit, res antea non signatas nouis nominibus notare. Deprehendimus enim nonnullos spiritus artificiosa Scientia non instructos, sine Mechanica arte, nudos uapores, fumos inanes, & fugaces umbras corporum, aliorumque spirituum: alios deinde Scientia innata decoratos, & artificiosa Mechanica instructos, qui saporum, colorum, odorum, figurarum, magnitudinis, ordinis & proportionum infallibilem noticiam possident. Tales spiritus Mechanicos continerriii uitali Principio Generationum asserimus: illisque potestatem et agendi robur tribuimus: ex incorporeis & inuisibilibus Elementorum thesauris corporea & uisibilia producere fatemur. Nec enim sufficiunt postrema & emerita haec corpora praedestinationibus. Rationum in mundana reuolutione absoluendarum. Scimus, & antea quoque demonstrauimus, fructus Elementorum se inuicem mutuo fouere: sed haec fomenta languida essent, iamdudum exhausta, nisi ex Elementorum foecundis Abyssis, & in Seculi consumtionem duraturis diuitiis, noua in horas corporum prodiret soboles. Benedictione diuina semel repleta in eternum non deficient Ex his thesauris, quod desideratur in corporibus iam productis, Elementorumque fructibus refarcient, & ordinata Generationum progressione, decretis temporibus, desiderata & nota augmenta conficient, corporumque diuersitatem Signaturis apte accommodatam adiungent. Aliis enim corporibus colores uestient, aliis sapores, diuersis odores, idque subtilioribus, prope spiritualibus, ut Tincturis & potenti penetratione crassiorem corporum compagem ornare, ac usibus necessariis idoneam reddere possint. Haec enim postrema corpora plurimum distantia a spirituum Mechanicorum subtilitate, mediis indigebant uinculis, ut continuitate gubernationis communi imperio subiicerentur, adeoque uita fruerentur: quae uincula, ambigunt quodammodo inter Naturam corpoream & incorpoream. Corpora tamen sunt, sed spiritualia: & spiritus rursus, sed corporei. Huiusmodi corpora quia uicinitate spiritibus Architectonicis & Radicibus uel seminariis Principiis proxime cohaerent, Primae Materiae appellatione a Philosophis insignita sunt. Uideor iam in lithurgia abstrusa Generationum uersari, & fores Naturae hac interpretatione plurimis aperuisse. Reliquum fuerit Generationum ordines subiicere, & exemplis abditam hanc contemplationem; quantum fieri potest illustrare. In globo inferiori, in quo duo Elementa coniuncta comugium efficiunt, tres insignes, Generationum differentiae occurrunt, Animalium, sc. Uegetabilium & Mineralium: quae seminum & Elementorum uarietate Generationum diuersos processus obtinuerunt. Quamuis de Mineralibus ambigut multi, uiuant ne & crescant. Item, an uitali semine generentur, uel potius fortuito corporum ac Atomorum congressu cohaereant. Quibus respondimus antea, & mox planius responsuri sumus, demonstrata eorundem Generatione. In Animalibus distinctum est semen maris & foeminae: ideoque mutuo congressu iunctis seminibus concipiunt & pariunt. Generatur uero seminalis hec materia, non in testiculis, non in cerebro, non in spinali medulla, non in partibus similaribus, non in uisceribus, non in sanguine: sed in Balsamo illo animali in uitali illo Sulphure, in spiritu uitae, in Mumia, in radicali & Prima materia animalium de quo plura diximus in secundo Capitulo huius libelli. Hic Balsamus, haec Radicalis materia, uniuersam Anatomiam totius animalis occupauit. Nec cordis, cerebri, hepatis uel testium domiciliis clauditur, quamuis & illae partes ut Principes & Radices, plurima ualidaque uirtute huius Balsami perfundantur: sed carnes, ligamenta, ossa, nerui, tendines, arteriae, uenae, humores, & quidquid in animalibus continetur, officiis & actionibus accommodatum, uniuersa, potestate & praesentia huius Balsami uiuunt uigentque. Ita enim antea docuimus, Tincturis & impressionibus omnium partium pollere. Ipsa enim earundem substantias, figuras, situs, magnitudines, in prima generatione fabricauit. Haec spiritualis materia impraegnata turget, & Paroxysmum profert ante florum emissionem: idque in quibus lam animalibus statis temporibus. Sunt enim certa quaedam tempora in omnibus fere animalibus, quibus grauidae huius materiae efflorescentias & impetus praecedentes alienata quasi a sensu Mente ( tanta est florum potestas ) ostendunt. Hominibus propter Speciei nobilitatem & Indiuiduorum multitudinem in mundana reuolutione praefinitam, tempora huiusmodi non sunt attributa: sed hyeme, aestate, uere, autumno, aeque impraegnatur, turget, floresque emittit seminalis illa materia. Hic flos, uerum est semen Animalium. Principium enim est, & continet in se spiritus Mechanicos totius Anatomiae potentes. Ex hoc fonte prodit semen, quod nec crudum est nec imperfectum, ideoque neque digestione neque elaboratione egens. Materia uero seminalis, quae in testiculis & membris Generationi dicatis continetur, & ipsa non leui potestate & praesentia toties iam dicti Balsami uiget. Consensum praeterea & conspirationem cum Balsamo uel seminali humore reliquarum partium totius Animalis obtinet, eodemque temporis momento florescit, turget & Paroxysmos habet. Sed hanc materiam cruditati & imperfectioni subiectam, Generationis membra, elaboratione & debita digestione, ad maturitatem producunt. Talem enim testam adiungere oportuit semini: & corpora illa prima, tam tenera & fluxibilia, a spiritibus & Generationum Principiis contineri, cogi & Signaturis partium opportunis uestiri debuerunt. Alioquin irrita futura esset Generatio, idque non spirituum & Principiorum fugacitate, sed corporum imperfectione debilitateque. Haec est uera seminis origo & natura in Animalibus. Hippocrates quoque ex ualidissima Radice totius animalis, semen deriuari hoc indicio testatus est: quia tantilla materia euacuata, tantae fiant in corpore mutationes, & tanta uirium iactura. Ualidius autem in corpore nihil est Balsamo, uel uitali Sulphure. Alii dixerunt, & recte, semen ex toto non mole sed uiribus secerni. Si cui arteriae qui pone aures sunt resecentur aut exurantur, si quis uiscerum principalium imbecillitate uel morbosa dispositione teneatur, huic quoque languere Balsamum & spiritum uitae necesse est, neque foecunda impraegnatione ad Generationem florescere. Multus est Aristoteles in hoc, ut ostendat semen ex alimento confici. Sed quid miratur? Ex iisdem nutrimur ex quibus constamus. Nutritionis uero modum non satis exposuit. Interpretes & Medici eum secuti, quia corporibus facultatum causas detestando errore ascripserunt, alimentum quoque corporeum adhibuerunt. Sed longe alia est Nutritionis ratio. Etenim non solum animalia, sed plantae quoque, subtilissimis spiritibus, non corporibus nutriuntur: spiritibus tamen ex quibus coagulatione, in Naturae lithurgia corpora tandem constitui possunt. Spiritus sunequi esuriunt & sitiunt, qui attrahunt, expellunt, concoquunt, consummunt, & omnes actiones naturales perficiunt. Haec in sequenti Capite latius explicabuntur. Reprehendunt nonnulli Aristotelem, quod testiculos ad seminis confectionem & generis custodiam principatum habere non concesserit, sed melioris duntaxat usus gratia conditos esse: eo argumento, quod quaedam animalia, ut serpentes, & pisces omnes, semen foecundum profundant, quibus tamen testes a Natura denegati sunt. At certe si seminis naturam & originem, quam hactenus exposuimus percepissent, uarietate Balsami & seminalis humoris in animalium diuersis generibus animaduersa, intellexissent, quae seminalem materiam obtinuerant crassam, lentam, externis iniuriis resistentem, ut serpentes, pisces, Insecta omnia, in iis testium usum superuacaneum fuisse. Nec enim uerum est quod prodiderunt ipsi, semen in testiculis generari: absurdum est quod addunt, formam eam a qua semen est & appellatur, ex iis prodire. Interdum coniecturis ueritatem attingunt: sed confestim in errorum Labyrinthos corporum ponderibus grauati relabuntur, quia Mechanicos rerum processus nesciunt. Quae Animalia sine manifesta seminis excretione generant, ut purpurae, anguillae, ranae, Insecta plurima, ea omnia mutuis amplexibus, florem illum Balsami, spiritus que Mechanicos in Matrices & Generationum diuersoria demittunt. Ibi materiam consentaneam amplexantur, continent, cogunt, diducunt, formant, nouam attrahunt; & omnia absoluunt Generationi necessaria. Quod manifestas uias corporum in his & similibus Generationibus, ac naturalibus functionibus Atomistis demonstrare non possumus, excufamur Hippocratis authoritate, qui consensum & conspirationem Naturae ubique celebrat, affirmans nullam uiam Naturae difficilem, omnia patere, etiam per ossa abscessus fieri. Quis spiritibus & seminariis Naturae Rationibus fores obsinmare poterit? Ubi erit Cadauer congregabuntur Aquilae. Sunt & animalia; quae foecunda multiplicatione, Indiuiduorum copiam producere debuerunt: in iis sinus & diuersoria plurima in matricibus & Generationum locis formauit Natura. Minima enim gutta seminis uniuersam Anatomiam totius speciei continet: quia spiritus Mechanici & Principia Generationum a dimensionibus & corporum angustiis excipiuntur. Neque existimare debemus in semine partes esse dissimiles, quamuis similari specie repraesententur, ita quod aliud fit corpus cerebri, aliud cordis, aliud hepatis, diuersum lienis, pulmonum, uentriculi, carnium, uenarum, arteriarum, ossium, neruorum, & c. Sed hanc multitudinem temporis progressu ex uno semine exituram, non mole, non corporum multitudine, aestimari oportet sed Donorum, Rationum, Scientiarumque uarietate, qua pollent spiritus Mechanici. Tanta est spirituum potestas, ut si Scientiam habuerint cordis, ex alimento attracto cor conformabunt, si cerebri cerebrum, si hepatis ex eodem alimento hepar, carnes, uenas, ossa, neruos, arterias, oculos, aures, & uniuersa membra, quae ad animalis constitutionem concurrere oportet: idque debito ordine definitisque temporibus. Ea enim perfecta est Scientia, potestate plena, quam in Natura uigere clamant & confitentur Creata omnia. Ita quaelibet herba refert praesentem Deum. In hac Scientia sunt, proportiones, numeri, mensurae, quantitates, qualitates, figurae, Elementa, & tria corporum Principia consentanea, talis Mercurius, tale Sulphur, tale Sal, situs, consensus, ordines, temporum praedestinationes, & omnia quaecunque ad Mechanicam artificiosam que Generationum lithurgiam requiruntur. Hoc est Lumen Naturae, cuius toties apud Paracelsum mentio fit. Obhanc Scientiam, Naturam dicebat Hippocrates esse ἀπαιδευτὴν, id est, a nullo edoctam. Aequiuoce enim nostra scientia cum illa confertur. Nos sensibus, Memoriis, Rationum deductionibus & multa sollicitudine praecepta ordinate coniungentes, scientias acquirimus: illis innata est, non ueluti Accidentia subiectis innascuntur: sed est ipsa earum Essentia, Uita, potestas, ideoque ualidius agere potest. Nostra mortua est, si cum hac conferatur. De his alibi copiosius agemus. Diuersos nunc Generationum modos in animalibus adducemus. Perfecta animalia ex proprio solum semine generantur & generant. Ualidum quippe semen obtinuerunt, in aeui consumtionem duraturum, utcunque Transplantationum calamitosis murationibus uariabili Indiuiduorum sorte in horas agitetur. Quaedam uero animantia ex Parentum semine & ex Putredine, ut loquuntur Philosophi, aeque generantur, ut mures ex quisquiliis putrefactis; & ex Parentibus, apes si Uirgilio credimus. Hanc Generationem quae ex Putredine semen nanciscitur, Raracelsus interdum appellat ex Cagastro: alteram uero ex Iliastro. In illis semen est, Uegetabilium naturae. finitimum. Fundatur enim in Mumia quadam uitali, lenta, tenaci. Ideoque externis impressionibus resistere potest, & ad tempus latere, siue sub dominio alterius seminis, slue in Matricibus sopitis & frigidis: solutum uero, uel externorum Ascendentium radiis excitatu, profert signaturas speciei suae, animalque constituit: & Scientiae tam diu occultatae illustria documenta demonstrans, Naturae mirabilem potestatem uenerari nos iubet. Ita uerniculi in caseis generantur, & crabrones in excrementis equorum. Ab his diuersa est eorum Animalium Generatio, quae consueta non sunt, nec semen in Natura habent stabile, neque ex Parentibus, neque ex Cagastro. Horum ordine continentur locustarum genera quaedam, & eorum Insectorum quae singulis aetatibus noua & inaudita specie mortalibus ostenduntur: ea quoque Animalia de quibus narrant Aui nostri, nos uero somniantes inscitie & credulitatis iniuste eos insimulamus, ut Unicornu, Phoenix, & Serpentium quaedam fabulosae species, multorum arbitrio. Ab horum explicatione quia Mundanae Anatomiae limites excedunt, hoc loco excusamur. Generantur. & Animalia quaedam non ex proprio semine, sed ex seminibus diuersorum Animalium confusis commixtisque, quae tamen naturae societate conspirantia, iisdem temporibus ad Generationem impetus habent, ut equus & asina mulum, canes & lupi, perdices & gallinae: de quibus commodius in Transplantationum doctrina, quam mox subiungemus, agetur: Qui plura de his rebus cognoscere uoluerit, & Naturae hanc uarietatem, utili & honesta contemplatione accuratius perscrutari, Plinium, Aristotelem, Theophrastum, & reliquos Philosophos consulat. Nostri non est instituti Historias Animalium hoc loco enarrare: sed fundamentis Gencrationum propositis, & seminis explicata natura, Exempla haec, clarioris doctrinae causa, adiunximus. Semen itaque, quale descripsimus, utero conceptum uel locis Generationi consentantis, uiuit. Uitalis enim Balsami, Mumiae, Sulphuris, & c. portionem obtinuit. Motu quoque manifesto uitae inditia ostendit. Contrahitur enim, & in globum cogitur, uitalique pulsu, quamuis exiguo ac tantulo semini propoltionato mouetur, alimentumque spirituosum attrahere incipit. Matrices interea contrahuntur, & amico fauore arctissime semen complectuntur. Tum uero Scientiae & Dona spirituum ordinate explicantur: Elementa constituuntur ex alimentis consentanca, signaturis debitis ormata, ex quibus tria prima corpora, cordis, cerebri, hepatis, uenarum, arteriarum, ossium, ligamentorum & coeterarum partium separantur. Non quia in Elementis tales iam contineantur partes uel partium portiones: non quod ex ossibus, uenis, arteriis, neruis, ex corde, cerebro, hepate, Elementorum exordia profecta sint: neque quod in semine contineantur totidem spiritus ex similibus Parentum partibus deriuati: sed quia tot talesque Scientiae, in Generationum Principiis & Mechanicis spiritibus latent. li enim ex iisdem Elementis, cor, cerebrum, hepar, neruos, uenas, arterias, ossa, conformare nouerunt: quemadmodum ex eodem pane canis canina membra producit, homo humana; & caetera animalia similiter. Nec propte rea confundimus Patientium & Agentium consensum. Scimus, & ubique requirimus alimenta, Elementa, corporum Principia domestica. Sed hoc tueri consilium est, numerum, substantiam, situm, conformationem & signaturas omnes, non ex Materia, sed ex Efficiente proficisci. In minimis & abiectissimis animalibus tanta Naturae mysteria: indies celebrari, quotusquisque non admiretur. Etenim totius Uniuersi creationem aemulantur; ex inuisibilibus propemodum Principiis, ui Scientiae innatae & Uocis, Elementorum familias primum disponunt: mox trium Principiorum, tot, tam diuersas proprietates, officiis destinatis accommodatas separando, partes constituunt debitis figuris ornatas: idque oidinata proportione, definitis temporun spatiis. Asserunt nonnulli similares partes, ex seminis materia produci: ali uero & augeri ex materno sanguine illabente Quibus iam saepe respondimus, negantes corporeara & nimis materiatam seminis naturam. Ipse Hippocrates, & Aristoteles quoque, materiam illim seminis testam esse consitentur, & spiritibus moueri incipientibus, in membranas, putamina, & tegumenta cogi. Crassior enim est, quam ut alimentum primum esse possit spiritibus. In prima siquidem compositione & genitali motione, Elementa sibi adsciscunt, & tria Prima, subtilissima, tenuissima, prope inuisibilia: ex quibus, progressu temporis, solidiora et magis corporea constituunt. Primis enim corporibus praeparatis, & idoneis signaturis qualitatum insignitis, eorum ministerio solidiora adiungunt. Iam rudimenta uiscerum apparere incipiunt, locis separata: iam canales adiunguntur per umbilicum utero alligati, uel uasa his finitima iisdem usibus accommodata: iam solidiori alimento per dictas uias attracto, cuncta benigne nutrita augentur ad iustam & desideratam foetus absolutionem. Haec omnia copiosius dariusque in Generatione humana mox proponentur. Ad Uegetabilium Generationem accedamus. Horum Generatio manifestior est. Balsamum enim obtinuerunt non ita spiritualem, sed magis corporeum & sensibus obuium. Semina eorum corpus habent uiscosum, lentum, & crassum. Et quamuis antea declarauimus, spiritus illos Generationum authores a corporibus non contineri, sed continere potius corpora; nihilominus usitatis loquendi formulis utintur, & posthac saepe utemur. Hos enim labores iis destinauimus, qui Philosophorum profundas & insuetas locutiones nondum capere possunt. Itaque uulgato more dicemus, spiritus Mechanicos Generationum Principia in talibus uel talibus corporibus contineri. Etenim uidentes corporam, & animata esse coniectantes, quia uiuant, uitales que actiones edant, haud sine ratione spiritus uitales Animam ipsam haberi a corporibus dicimus: idque in Uegetabilibus & Mineralibus manifestius conspicitur. In iis enim spiritus architectonici, cum corporibus, sed non crassis illis & externis, coniugium secerusit constans & duraturum. Ideoque Animum esse in corpore putamus. Uerum si Anima uideretur & sentiretur, si spiritus illi occulti sub aspectum caderent, uitae copiam, potestatem & Scientiam corpora undique complectentem, & usque ad extrema aequaliter se porrigentem, terminosque corporibus constituentem, animaduertentes, utique in corporibus esse Animam spiritusque uitaleg negaremus: sed uicissim corpora ab his haberi, contineri & gubernari. Hanc admonitionem non his solum inquisitionibus, sed & aliis nostris contemplationibus communem esse uolumus. Interpretationum uarietate, nominum copia & claritate, λογοκαχίας quoad possumus fugimus. Diximus seminalem materiam Uegetabilium, in corporibus crassis & solidioribus habitare: idque collatione facta ad Animalium semina. Haec corpora non sunt illa externa, crassa, concreta, quae sensibus obuia sunt: sed interna, spiritualia. In corporibus tamen, quae actionibus Artificum subiiciuntur, in quibus uigent uirentque Δυνάμεις Hippocratice, Chaerionia Paracelsi, in quibus colorum & saporum uirtutes, imo colores et sapores ipsi proxime fundantur. Atque haec est prima Materia Uegetabilium in quo delitescut spiritus Mechanici totius Anatomiae uniuscuiusque speciei potentes. Continetur uero Materia talis in Anatomia totius Plantae, in radicibus, surculis, stolonibus, foliis, caulibus, floribus, & in ipsis fructibus ac seminibus proprie dictis. Quia haec omnia benignitate Balsami & Mumiae perfruuntur. Sed tamen in quibusdam particulis, quae testium analogiam obtinuerut perfectius praeparatur, tutiusque conseruatur aduersus externarum impressionum iniurias, tales partes seminalem materiam propagatione traducunt. Nam ut in Animalibus, ita in Plantis quoque diuersi sunt propagationum modi. Quaedam enim seminibus uel granis, rotudis, oblongis, trigonis, quadratis, & c. propagantur: quaedam surculis, ut uites: ramis, ut salices, Populus: radicibus, ut bulbacea fere omnia, allium, porrum, caepe, paeonia. In nonnullis Gum mae & Resine effluentes semen & uitale Principium custodiunt, ut in lilio & equapio narrat Theophrastus. Plurimae auulsione, ut Brassica, Ruta, Ocimum, & c. Spontanea etiam Plantarum generatio ad Naturam maxime accedit. Uitale enim Principium in his Matricem occupauit constantem, terram ipsam. Itaque anniuer sariam fructuum, foliorum, caulium, & similium partium dispensationem statutis temporibus proferentes, debitum Naturae persoluunt, coelestiumque syderum Reuolutionem imitantur. Uerisimile quoque est sponte prouenisse omnia: nisi ea quae Trausplantationum industria & urbana cultura usibus necessitatibusque humanis inuenta sunt. Ita nascuntur herbacea omnia. Quaedam non nii in aliis nascuntur, ut uiscum; Agaricus. Polypodium & in terra & in arboribus innascitur. Sunt & Plantae quae radice, semine, caule, auulsione & sponte proueniunt. Hanc foecundam Gene rationum naturam efficit uitale Principium, corpori eoque robusto, firmo coniugio deuinctum: Transplantationum quoque & culturae facilem obedientiam. Ita enim semina Uegetabilium a Natura condita sunt, ut actionibus sensibilibus hominumque arbitriis submittantur. Qua prouidentia uiuendi duram necessitatem mortalibus mitigauit; de quibus in Transplantationum doctrina mox agetur. Tempora horum seminum, ortus & emersiones diuersae sunt. Quaedam enim Uere, quaedam Aestate, quaedam Autumno germinant pariuntque, citius nonnulla, alia tardius. Confluentiam Naturae admirabitur, qui certorum syderum ortu occasuque impetus hos in Plantis contingere animaduerterit. Hinc Decretoria sydera uitium, oleae, frugum, arborum, ab antiquis scriptoribus appellata sunt illa, quae iisdem temporibus oriuntur uel occidunt, hoc est, matura seccunditate fructus suos emittunt, quibus dictae Psantae turgent, uitals eorum Principio, Balsamo, seminali materiam florescente, & ad germinationem impetus ciente. lis enim temporibus impressiones facilius recipiuntur, quia aperta sunt omnia, radiisque patentia. Que enium latem, radiorum impressiones non recipiunt, nec confluusit: Mec Naturae mysteria diligenter ad discere oportet. Nam praeterquam quod Sterilitatum causas & praedictiones demonstrent, etiam in Morborum generationibus, temporibus, & circuitibus, plurima obscuritatibus & erroribus inuoluta manifeste explicant. Conferentes enim externorum seminum habitudinem, tempora & Ascendentia, eum internis seminibus isi corpore nostro latentibus, quae ut plurimum externis consentiunt, ueras causas anniuersariorum mordorum inueniemus. Et ita explicari debet tertius liber Aplorismotum Hippocratis, non ex imaginariis humorum fluxionibus. Postremo, locu idonea requiruntur in Generatione Uegetabilium. Hic segetes, illic ueniunt felicius uuae. Sunt etiam Plantae quae peregrinari non uolunt, ut de Sylphio loquitur Hippocrates. Ita uitis amat colles: Salix, populus, lysi machia, persicaria, Aquas: trifolium, satyrion, herba Paralysis, Prata: thymus, origanum, chamepitis, polium, Montes, & c. His omnibus amice conspirantibus prospera succedet Generatio. Quae semine propagantur; locis consentaneis recepta fouentur & custodiuntur, quousque tempora germinationis, ortus, ascensionis, adfuerint. Tum uero corticibus & putaminibus disruptis alimentum copiosius crassiusque attrahunt. Antea enim per occultas uias spirituale propemodum nutrimentum hauserunt. Ipsa quoque semina Naturae prouidentia alimento ad digesta usque germinationis tempora suffecturo, donata sunt. Curus praesidio ( quamuis ociosa uideantur, inania & mortua ) custodita, tarda digestionum tempora patienter expectanti Interea digestione & foecunda fermentatione, uitale Principium corroboratum, fructuum felici multiplicatione, somni quietisque diuturnitatem iustissimo compensat. Nam quae subito ad germinationem festinant; neglecta fermentatione, euanida fructuum progenie, festinationis poenas luunt. Ita Hyemes optauit serenas Uirgilius, ut frigoris beneficio ligata semina, robusta fermentatione uires sumereno ac radicibus deorsum iactis, alimentum haurire inciperent, priusquam a calore euocaretur germen. Elementa nunc constituuntur domestica, conspicua uarietate distincta, quae antea occuliis differentiis soli Scientiae notis delitescebant. Nunc uero destinatum officium explentes tribus: corporum Principiis, & quibus uniuersae partes constituuntur, fomenta Donis & Scientiis suffectura abunde suppeditant. Delitescebant & haec quoque Principia foecuda unitate seminis uel Scientiae comprehensa, nec ulla uarietate sensibus manifesta, antea deprehendebantur distincta: numquero Generationis progressu, proprietates & Donorum uarietates, quae in seminum Principiis continentur, ostensura, manifestis corporum differentiis explicantur. Atque hoc pacto ab Elementis illis communibus corporum Principia distinguuntur. Illorum enim officia communiora sunt, & Materiae rationem obtinent: horum uero pro prietatibus & actionibus destinata, mirabili proprietatum potestate uigent. Nihilominus indissolubili nexu ita Elementis corporum Principia cohaerent, ut Naturae legibus nunquam, uix ulla Artis industria, idque non perfecte, separari possint. Quia uero constantiam & soliditatem requirebant corpora in mundanam scenam proditura, Principio tali opus erat, quod coagulatione corporibus opportunam soliditatem tribuere posset: id Sali officium obtigit. Huius beneficio Christalli congelatio, Metallorum robur, Adamantis durities, ossium, carnium, arteriarum, uiscerum, arborum, herbarum consistentiae absoluuntur. Alii Elementorum frigiditatibus & caloribus, multa inuanu molientes huiusmodi officia temere adscripserunt. Salis est illa proprietas, uirtus, Scientia, Donum, non frigoris. Salium Anatomia inuestigantes, Coagulationum differentias deprehendimus: frigiditatis uero Anatomia sterilis est. Porro, nisi plura adiuncta fuissent corporum Principia, soliditate & concreta salium proprietate ligati spiritus Mechanici, Actionum Principes, officiorum iniusta committerentur dispendia. Adiunxit idcirco Natura Principium, quod copiosa, pingui, uiscosaque substantia, Salis propositam congelationem benigna commixtione temperaret. Sulphuris officium id fuit. Adhuc desiderabatur tertium, quod assidua irrigatione, duo priora, actionum frequentia, ad siccitatem & senium in horas festinantia, foueret, fluidaque & labili substantia mixtionem omnium facilem redderet. Hac necessitate adiunctus est Sali & Sulphuri Mercurius. Tria hec corporum omnium Principia, officiis, proprietatibusque plurimum disiuncta, unam similaremque corporum substantiam sensibus exhibent: tanta est Mixtionis uirtus: actionum tamen diuersitate, Artis beneficio, saepe ipsius Naturae, haec tria distinguuntur, & separata sensibus representantur. Miscentur aut non solum corporum Principia, sed etiam Elementa: non corporea illa postremaque, uerum spiritualia & Prima: in quibus. Dimensionum penetrationes locum non habent: idque spirituum Mechanicorum uirtute, de quibus mox latius in Mixtionum & Transplantationum contemplatione. Huc nos auexerunt trium Principiorum officia, ut obligatam solueremus fidem. Pollicebamur enim in doctrina Principiorum nos in Generationum artificiosa lithurgia, necessitatem & conditiones eorundem demonstraturos. Nec dubium est, quin adhuc contradictiones & dubitationes multae relictae sint: quas omnes, uel plurimas certe explicare possem, nisi Compendii ratio obstaret: & lege Philosophica cautum esset, ut & ipsis Discipulis quaedam sint relicta taedia. Ita enim probantur ingenia, ac idonea redduntur Philosophorum Scholis. Ad propositam contemplationem reuertamur. Semina in suis Matricibus, fermentatione, digestioneque roborata, & alimentorum benigno afffuxuconstitutis Elementis & Principiis, iisque potestate spi rituum opportune mixtis, ualidioris alimenti necessitas assidue incumbit. Itaque Radicum rudimenta, fibris & meatibus, umbilicorum uasis similibus, constituuntur. Iam folia, caules, procedunt: iam stipites, fructus, semina, & reliqua omnia signaturis suis ordinate uestita, Scientiam Naturae, hominibus ostendunt. Foecunditatis & multiplicationis causam, hoc est, cur ex uno grano tot proficiscantur, Hippocrates, ut & alia multa praeclara ad hanc doctrinam pertinentia, clarissime demonstrauit in libello de Natura Pueri, his uerbis. Πολὺς ἐξ ὀλίγου διὰ τό δι γίνεται, ὅτι ἐλκει ἕκαστον, τῶν φυομένων ἐη τῆς γῆς, δύναμιν το λειόνα, ἢ ἐξ οὐ έγένετο. καὶ ἑηζὴ οὐ κατὰ ἐν ἀλλὰ κατὰ πολλὰ, & C. Hoc est: Ex paucis multa contingunt, quia uniuersa terrae nascentia copiosiorem uirtutem ex terra attrahunt quam secum a Parentibus attulerunt: deinde, quia non semel efferuescunt, sed saepius, & c. Restant Mineralium generationes a prioribus plurimum differentes. Non enim seminis beneficio, Indiuiduorum propagatione speciem custodiunt: sed semina eorum & species in seminariis Naturae Rationibus uigent: ab illis destinatis & praescriptis temporibus prodeuntia, terminum Naturae expectant, sine ulla liberorum haereditaria successione, quorum ministerio aeternitatem aemulari possent. Nihiloninus species eorundem non defecerunt, nec in aeuum deficient. Conseruantur enim in Nocte illa Orphei, Scientiarum & uitae ubertate repleta, in lliastro Theophrasti, in seminariis Naturae Rationibus, in Orco Hippocratis, in locis & Elementorum beatis recessibus, ubi sine defectu & sollicitudine destinatum expectant fatum, singulae suis temporibus: quibus instantibus, uitalibus. Principiis & spiritibus Mechanicis comitate Mundanam Prouinciam ingrediuntur, loca & alimenta consentanea petentes. Hae Geuerationes difficulter ab iis comprehenduntur qui Cabalistice fontes non degustarunt, & in Philosophia Adepta etiamnum caecutiunt. Quibus ut hic multa candide communicauimus, ita in Contemplationibus nostris de Uita longa, harum rerum obscuritatem sine inuidia aperiemus. Nihilominus & horum generationem praetermittere hoc loco non licet. Nam sine huius noticia, demonstrari non possunt nouorum morborum generationes; ut morbi Gallici, Pestis, sudoris Anglici, prunellae Ungaricae, & coeterarum Epidemiarum. Scio plurimos Mineralium generationem fortuitis externarum causarum efficientiis ascribere, non internis & seminalibus Principiis. Uitam quoque ab uniuerso hoc genere, eodem errore abstulerunt. Si maturitatis tempora considerassent, si Paroxysmorum ratas periodos, si Uenarum ordinatas progressiones, corporum consentaneas compositiones, saporum, colorum tam efficaces uirtutes: uitam, aliaque uiuentium symptomata, aetatum discrimina, cruditatis & maturitatis tempora, morborum & mortis necessitatem, & his uiique concessissent. Deficiunt enim, & singulis etatibus noua prodeutequamuis multa mortales lateant. Si Principia ostendunt uitalia Scientiis & Donis instructa, idque proprietatibus tam multis, tam potentibus, neque uita, neque Scientia huius comite, destituentur. Semina eorum in suis Abyssis delitescentia ubi digesta tempora expleuerint, cum spiritibus Coniugium ineunt: cum spiritibus dico, ex quibus corpora tandem constitui possunt. Qui, quamuis initio inuisibiles sunt, corporum tamen Principia, Elementa & ornatum omnem in se continent. Sed quo pacto, loca, matrices & domicilia opportuna inuenient? Nouit equus presepe suu, Aues nidum: & exemplum Aquilae saepe adduximus. Uires superioris Naturae, Scientiae, Rationes, ubique penetrant, ubi confluentiam inuenerint, Anatomiae suae rudimenta constituentes, Donorum uarietate, Scientie abditam maiestatem proponunt, laetanturque se in uanum non uenisse: praesertim si quod uolunt Generatione absoluere possunt, sine aliorum resistentia. Matricibus & locis nunc repertis, corporum uisibilium magisque concretorum, commertium admittunt, alimentumque attrahere incipientes, uaporosos fumos pro spiritibus ostendunt. Tum uero Elementa constituunt, non communia illa, sed Mineralibus propria: corporum quoque Principia similiter, hoc est, Sulphur minerale, Sal minerale, Mercurium mineralem, Ignem mineralem, Aerem mineralem, Aquam mineralem, Terram mineralem, Quibus absolutis, coagulationes, colores & qualitares omnes, quae in uitalibus eorundem Principiis uigebant proferunt, metallaque demonstrant uel mineralia his finitima. Nec maius est artificium in formis & figuris Uegetabilium siue Animalium, quam in colorum, saporum, odorum, coagulationum, actionum, proprietatum ( quae in his precipue uigent ) ordinata explicatione. Aeque enim mirari licet colorem Saphyri, duritiem Adamantis, perspicuitatem Chrystalli, pulchritudinem Auri, ac organa uespertilionis. Quinetiam in his formae naturales non sunt praetermissae. Aliis enim formis coagulationes Uitriolatorum, aliis Marchasitarum, aliis Nitrosorum, aliis Chrystallorum, Berillorum & Adamantis repraesentantur. Est & haec insignis proprietas in generatione Metallorum, quod semen obtinuerint commune hermaphroditicum, multis Speciebus consentaneum: quae ratione temporum, locorum, & aliorum Ascendentium in generationis administratione confluentium, superatae uel superantes, specierum indiuiduas signaturas constituunt, & peregrinorum affinitate natiuas familias deserentes, regressus faciles, difficilesque experiuntur. Animalium perfectorum semina, sexuum distinctione separata diximus: Insectorum uero obscuris sexuum notis contineri. In Uegetabilibus, quamuis maris & foeminae testimonia saepe deprehendimus, nihilominus in uniuersum semen eorum Hermaphroditicum concessimus. At uero in Mineralium semine non solum sexuum non explicatam uarietatem, sed etiam Indiuiduorum, etiam Specierum, in uno eodemque semine unita Principia maona Naturae potestate admirati sumus. Hac de causa Generationem habent Transplantationi uicinam. Etenim si loca occupauerint immundo Sulphure, ut loquuntur Philosophi, turgida, immundas Metallorum species producent plumbum; stannum, ferrum, cuprum, bulphurum & Salium admixtorum indolem ostendentes. Horum Ascendentium impressione, mutantur seminum Elementa & corporum Principia, nouaque coniugia admittunt. Quod si loca inuenerint non ita ualida externorum Ascendentium potestate repleta, uel consentaneorum uirtute perfusa, fiet quod uolunt. Alimentorum amica ubertate nutrita, Elementa constituent & corporum Princimpia. Occulta deinde & uitali Digestione, coagulationes, colores, perspicuitates, & reliqua Donorum insignia absoluent, Indiuidua que perfecta hoc pacto proferent. Haec est Generatio Auri et Argenti: cuius operositatem occulto quodam sensu, ut arbitror, olfacientes mortales, in saturabili & impia fame, aequi & iniqui neglecto discrimine, uniuersas Naturae leges confundunt, ut alimento tam exquisite praeparato, tandem potiantur. Sed iusto Naturae decreto ligatum alimentum, possessoribus benignum & uitale fomentum denegauit: multis desperatam tabem attulit. Gemmarum originem, quia Metallu uidentur esse transplantata, posthac aperiemus, Que uero proprie Mineralia dicuntur; ut Sales, Alumina, Sulphura, Uitriolata, Thermae, & his finitima, ab iisdem fontibus ortus sui primordia ducentia, eodem quoque pacto ad Generationem procedunt. In his nouarum Generationum illustria exempla deprehenduntur. Efflorescentias quoque habent; & Paroxysmos Coelestium fructibus & generationibus non dissimiles. De quibus plura in eorundem expositione adducemus. Eadem est ratio arenarum, lapidum, glareae, sabuli, cretae: quamuis & ipsa Metalla Mineralia que omnia, horum corporum & similium adiuncta habeant rudimenta, tanquam siliquas & cortices in quibus delitescunt. Nec praetermittenda est Aquarum & Fluminum generatio. Quae & ipsa Principia habent seminaque: sed sine conspicuis saporum uel odorum uirtutibus. Ideoque corpora obtinuerunt, Elementorum conditiones potius quam seminum referentia: ut in corporum differentiis annotauimus. Qui singularum specierum proprietates exactius cognoscere uoluerit, libros Theophrasti Paracelsi de Generatione Mineralium perlegat: item de Procreationibus Elementi Aquae. Ipse quoque Fodinas, Thermas, & Salium naturales officinas accedens, manifestius externa rerum accidentia, dispositiones, & conditiones conspicatus, maiori cum fructu, causas & inuisibilem Naturae lithurgiam postea cognoscet. Atque haec de Procreationibus inferioris globi dicta sufficiant. Superioris uero globi generationes longe aliter se habent. Neque enim Animalium generationi assimilantur, nec seminibus recurrunt anniuersariis, nec corporum tarditate fructus remorantur: & cum ad generationem procedunt, fructus edunt instabiles. Itaque proprias habent generationum leges. De Coelestibus inprimis agemus. Facilius enim demonstrantur, quia corpora obtinuerunt sensibus obuia, in quibus fructuum dispensationes absoluutur. Et humana ingenia ita sunt affecta, ut ubi corpora uisibilia desiderantur, ibi uirtutem potestatemque Naturae protinus silere arbitrentur: quare Aereas generationes difficilius assequutur. Diximus antea, in Elemento coelesti uel Firmamento, In diuidua perfecta contineri: in quibus partium dissimilis confluxus, dissolutionem non molitur: sed stabili uigore in aeuum persistunt. Nihilominus uitali spirituum copia uigent: ex quibus statis temporibus fructus produci possunt, iique corporei. In. inferiori globo etiam perfecta quaedam Indiuidua uidimus, ut Gemmas, Aurum: sed in his corporum uinculis ligati spiritus, actionum potestate, uite argumenta demonstrare non poterant. Coelestia uero fructuum assidua dispensatione uiuentium officia demonstrant. Tempora quoque digesta ( uitae infallibilia signa ) in his deprehenduntur. Silent eitim, & Fermentatinne spirituum uigorem promouent, donec ad Exaltationem & maturitatem peruenerint. Tum uero euacuantur, & spirituali ac inuisibili, sed copiosa foecunditate, in Aeris capacitatem delabuntur ( Unum quodque enim Elementum, non in propria, sed in peregrina regione parturit ) lbi Scientiae & Donorum uarietatem explicant, consentantis corporum uestimentis induti. Quam uis autem seminalem materia in fructibus non relinquant, ueluti terrena: nihilominus in suis thesauris, uitale Principium, Scientiis & Donis instructum in euum possident, fructuumque foecuditate prescriptis temporibus recurruns. Hec Principia, hae Scientie proprietates et differentias coelestium fructuum constituunt. Ita quaedam stellae, uentorum generationibus destinantur: in quibus Scientiae & spiritus Mechanici, talium corporum productrices larenti Inter has, aliae Australes producunt uentos, aliae Boreales, alie Orientales, alie Occidentales. Que ut motuum diuersitate, ita corporum quoque proprietate Scientiis & Principiis analoga, dissident. Et quamuis, calorum, saporum & odorum, signaturas non repraesentent: consistunt enim in superficiebus, quae tales qualitates sensibus exhibere non possunt: nihilominus impressionum efficientia testantur, & haec, & alia uirtutum insignia sibi non esse denegata. Caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, sensibus occurrentes, multos deceperunt; ut his nudis qualitatibus, actionum & proprietatu causas attribuerent Ita Austri βαρήκοι, νωθροὶ, καρηβαρικοὶ, διαλυτικοὶ ab Hippocrate dicuntur, non quia humidi & calidi: sed quia corpora eorum, proprietatibus Opiatis, Cicutarum, Solanorum, & c. instructa sunt. Antea enim diximus in fructibus coelestibus etiam Melissas, Cicutas, Papauera, Mandragoras, contineri. Formae sunt dissimiles: sed actionum proprietatumque conspiratio, apud Philosophos similitudinem conficit. Rursus Aquilonis propriaetates adiungit. ἦν δὲ βόρειον ᾖ βῆχες φάρυγ¬ γες, κοιλίαι σκληραὶ, δυσουρίαι φρικώδεες, ὀδύναι πλευρέων, στηθέων: Non quia frigidus & siccus: sed quia corpora Aquilonis proprietatibus berberizatis, acetosis, Acatiarum, imbuta sunt. Et quantumuis euanidi uidentur uenti, manent tamen iis uestigia Donorum & diuinae Scientiae: quod proprietatibus hisce, & motuum certis progressio nibus demonstratur. Rursus stellae sunt pluuiarum, grandinum, niuis, fulgurum, tonitrui, serenitatis, turbinum, tempestatis & reliquorum Meteororum: in quibus uitalia Principia & Mechanici spiritus eorundem fundantur, suisque temporibus ad Generationem procedunt. Sunt enim certa tempora omnium Astrorum, in quibus ad maturitatem perueniunt & fructus emittunt. In Luna manifestum est. Singulis mensibus noua generatione fructus profert Parentum seminibus & impressionibus similes. Sic Pleiades, Hyades, Arcturus, Canis, Orion, sua habent Plenilunia & Interlunia. Quaedam bis in anno, orientia, scilicet & occidentia efferuescentias habent & fructuum dispensationes. Quaedam semel, ut Zodiaci signa. Nonnulla saepius, ut & alia tardius. Quaedam repentinas habent efflorescentias, ut Martialia sydera omnia: quaedam uero moderatas: alia tardas. Rursus, quaedam continue efflorescunt: quaedam uero certis Paroxysmorum repetitionibus. In his omnibus propemodum fructibus, quia saporum uel odorum manifesta discrimina non animaduertuntur, Elementorum proprietates magis repraesentantur, quam trium Principiorum: idque ob salutem Animantium. Nam quae sydera proprietatibus pollent, Principiorumque naturam aemulantur, ubi efflorescunt ueloriuntur, morbos Epidemicos leuiores uel grauiores producunt. Horum pernitiem tarditate ortuum benigniorumque confluentia mitigauit Natura. Quamuis tales resolutiones ad nouarum generationum classes commodius referantur: de quibus in doctrina Transplantationum. De his plura habetis in libris Meteororum Paracelsi. Et nos in Astrologicis Commentariis, de motuum & maturitatum Proportionibus, exactius aliquando hec omnia interpretabimur. Aeree generationes plane sunt similes: nisi quod debiliores occurrant & moderatiores. Quamuis autem in Aeris regione non conspiciantur Astra: nihilominus & ibi stabili sede imposita esse uitalia generationum Principia, destinatis temporibus fructuum dispensatione efferuescentia, praeterquam quod rata & immobili Naturae Prouidentia confirmetur, que singula Elementa Astris et seminibus ornauit, nec quicquam in rerum ordine uacuum uel deforme passa est, etiam fructuum resolutiones testantur. Sunt enim uenti, tonitrua, pluuiae, manne, thereniabin, rores, & c. quae a potestate coelestium Meteororum, manifesto discrimine seiunguntur. Eodem pacto Astra uel semina inferioris globi, ut Mineralium & Uegetabilium radices, praeter dictas generationes in quibus seminum progressione corpora constituunt seminibus ornata, etiam alias resolutiones coelestibus aereisque similes obtinent. Ex quibus terraemotus, fluxus & refluxus marini, uenti nonnulli Prouinciales, & Meteora omnia, quaecunque ex superiori globo demittuntur etiam hinc generationum exordia sumere possunt. Idque non obscura potestate. Quippe in generatione Lunae, ad cuius Interlunia, Plenilunia, Quadraturas, maturitates plurimorum syderum regulantur, & hec inferiora Astra Tincturam imprimere possunt efficacem. Ex his quoque Resolutionibus, Sterilitates, Pestes, Endemii morbi, saepe Epidemici dependent. Sed ne instituti nostri immemores, latius quam Compendii ratio admiserit uagemur, uniuersam hanc contemplationem, breui uerborum formula complectentes, finem huic Capiti imponemus. Itaque Ge¬ Nerationem Esse Progressionem Seminum Asserimus: In Qua, Ex Fontibus. Abyssis, Et Uitalibus Principiis. Ordinata Corporum Explicatione, In Hanc Mundanam Scenam, Definitis Temporibus Progredientia, Indiuiduorum Renouatione. Specierum Perpetuitatem Custodiunt. Fierique In Hac Lithurgia. Ex Inuisibilibus Uisibilia, Ex Incorporeis Corporea. Potestate Uitalis Immortalisque, Scientiae In Uniuersa Natura Uigentis. Idea Medicinae Cuius Efficientia, Elementa Et Corporum Principiaofficiis Consen132 Tanea, Colores, Sapores, Odores, Cadiditates, Frigiditates, Humiditates, Siccitates, Magnitudines, Situs, Coneor Mationes, Consensus Durationes, Digesta Tempora, Et Omnia Corporumor. Namenta, Admirando Ordine Producuntur Diuernqs Quoque Generationumesse Modos Ratione Elementorum Et Seminum. Adeoque In Quibusdam. Plane Neglectaesse Sexuum Discrimina: In Nonnullys. Obscura Rudimenta Apparuisse: In Auiis Uero Sexuum: Perfecta Separatione Indiuiduo. Rum: Proprietates: Manifestius Explicatas. Nunc uoti memores Genium quieto silentio placabimus. Cras ingens iterabimus aequor. De Mixtione Et Huius. Comite Transplantatione. Caput Ix. Quicunque de Mixtionis natura, subiectis, progressu, terminis, caeterisque conditionibus hactenus disseruerunt, Elementorum, Seminum, Principiorum proprietatibus, & Generationum legibus non satis antea comprehensis: eorum decreta usque adeo sunt obscura, dubia, incerta, falsa, puerilia, ut misericordiam potius quam reprehensionem mereantur. li enim neglectis Naturae operibus, dubitationes attulerunt extraneas, & Mixtionum modos proposuerunt, de quibus spiritus Mechanici Mixtionum authores nunquam somniarunt. In angustius primum reduxerunt Naturam sola corpora & famosas illas Qualitates, Caliditatem, Frigiditatem, Humiditatem, Siccitatem; proponentes. His iactis fundamentis, ociosis dubitationibus, & terminos non habentibus, inquirere coeperunt: an corpora; id est, Substantiae Elementorum, ut ipsi interpretantur, uel Qualitates, id est caliditas, humiditas, frigiditas, siccitas, totae totis permiscerentur. Quibus certaminibus tanquam Sisyphi saxis, ingenia nostra hactenus exercuerunt, & multorum etiamnum exercent. Uidi ego Philosophos quorum tecta niue cooperiebantur, qui uniuersam uitam in his nugis consumserant: & tamen saxum in uertice collocare non poterant. Certe puerilius de multis disserebant, quam ii, qui Philosophiae titulos sibi non uendicarunt. Quod si ratio uniuscuiusque uerbi ociosi reddenda est, quanta illis restabunt debita, qui uitam his usuris inique traducunt? Tales Questiones multas deprehendimus in tota eorum Philosophia & Medicina. In proposita uero dubitatione, post multas ambages, haec sententia principatum obtinuit: Substantias καθ'ὅλου non misceri: Qualitatum uero consummatam esse mixtionem. Mixtionis autem rationem hoc pacto explicarunt. Quatuor illas simplices Mundi Naturas, id est, Elementa, paribus quodammodo uiribus confluere: deinde se inuicem in exiguas, non autem minimas portiones distrahere, eoque se ordine componere, ut sibi inuicem arctissime cohaerescant, nihilque sensu notari possit, quod non ex quatuor earum portionibus constet: Qualitates uero totas totis permisceri, & mutua quadam repugnantia, sese uicissim ad moderationem redigere, fierique illarum confusione Temperamenti genus per uniuersam Compositi molem diffusum. Huic Temperamento omnium Facultatum naturalium causas ascripsit Galenus: & uniuscuiusque rei proprietatem, ex tali uel tali caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis temperie proficisci, turpissimo errore prodidit. Operaeprecium est examinare fundamenta haec, ex quibus uniuersa Medicina Galenica constituta est. Etenim actionum Principia, morborum causas, remediorum facultates, compendiosa subtilitate hinc deriuantes, Artem posuerunt Methodorum adumbratione superbam. Primum itaque cum Mixtio motio sit quaedam, motorem addere oportebat. Nihil enim fit sine causa. Si Elementa se inuicem ad Mixtionem mouere dixerint, quaeremus porro, qua potestate tales facultates suis Elementis concedant: simplicibus enim corporibus simplices motus congruunt. Deinde quibus internuntiis tam iustis & consentaneis ponderibus ad Comitia confluant. Quibus mensuris, portiones illas exiguas non autem minimas, dissecant. Qua iustitia positiones Atomisticas absoluunt. Rursus, si Qualitatum ministerio Substantias componi, mensurari, & iustis legibus confluere uoluerint, in multas obscuritates & desperatas difficultates incidere eos necesse est. Quippe Qualitatum originem & naturam non intelligunt. Nec enim satis est, quod definiant Qualitates esse, secundum quas quales esse dicimur: uel, per quas Substantiae efficaces sunt: uel, in quibus contrarietas uiget: uel, in quibus intensiones & remissiones admittuntur. Sed originem, naturam, proprietates, differentias, actiones Qualitatum declarare, hoc uero Philosophicum est, & Medico inprimis necessarium. In summa, motorem adiungere oportet, Principium uitale, Scientia instructum, Formam, Speciem, Semen, Astru, quomodocumque appellare libuerit: cuius potestate & infallibili Scientia, tam diuina Mixtionis officia administrari possint. Hoc est illud Principium, quod antea Generationum omnium fundamentum & radicem demonstrauimus. Huius Scientia & uitali potestate semina ex Iliado in mundanam Anatomiam, ex Orco in Lucem prodeutia, Elementa & corporum Principia domestica sibiipsis constituunt, eaque ponderibus & mensuris soli Scientiae notis permiscent. Idque non corporum mutua appositione: spiritualia enim adhuc sunt, dimensionumque legibus non subiecta: non Qualitatum discordia & inimica contrarietate: familiaria enim cum sint tam Elementa quam corporum Principia amica societate confluunt. Sed uitalibus Tincturis peromnia penetrantibus, omniumque uirtutes secum ducentibus, & ualidis uinculis uniuersa componentibus. Haec uincula qui ignorat, Uite potestatem non didicit: quia Mortis Anatomiam solam exercuit. Qui Mortem cum Uita copulare uoluerit, mortuisque rebus Uitae officia attribuere inuanum laborabit. Sed relictis eorum placitis Mixtionis necessitatem & naturam exponemus. Quia Donorum uarietates, & proprietatum differentiae, quae in uitalibus seminum Principiis unite latent, in Mundana Anatomia expllicari debuerunt, & ex unitate in multitudinem progredi: diuersis quoque Elementis, ac corporum Principiis opus fuit: quae tamen diuersa & multa manere non permisit Naturae solertia. Cuncta enim uiuentia, uitae unitate, Principia & Exemplaria sua imitantur. Itaque Mixtionem molita est Natura, & diuersarum rerum, sed conspirantium, unionem. Subiecta Mixtionis sunt Elementa, & corporum Principia, ex alimentis uirtute & Scientia Mechanicorum spirituum producta. Nam tum primum Mixtio fit; cum ex incorporeis corpora, sed plane spiritualia, conficiuntur. Estque Mixtio Elementorum inter se, Elementorum cum Principiis, Principiorum inter se, & omnium simul. Tam multa primis Proportionum progressionibus unita coniunguntur. Alimento deinde copiosiore attracto, Mixtiones quoque continenter progrediuntur. Ita fiunt compositiones & Mixtiones multae. Elementa enim ac Principia corporum, a spiritibus uitalibus Mechanicisque, in horas consummuntur: assidua proinde opus est restitutione, mixtione, & compositione. Rectissimeque ab Hippocrate dictum reperio, nutriri nos ex iisdem ex quibus constamus, & Generationem nutritione continuari. Sunt & alii Mixtionum modi, de quibus copiose egimus in libello nostro, De Mixtione & rerum Confluentia: ubi corporum Principia, Elementa ac Radices reru distinximus, in Perfectas siue primas, & Corruptibiles siue superuenientes. Ex quibus tres Mixtionum ordines confecimus. Aut enim miscetur perfectum perfecto: aut corruptibile uel impurum, corruptibili: aut perfecto, corruptibile. Longe enim alia Mixtio prodit si perfectum perfecto, id est, purum puro, quam si impurum uel corruptibile impuro uel puro misceatur. Quantum enim inter se distant subiecta, tantum etiam distaburt uniones, termini uel duratioruus. Puna enio puris perminta, longa habent digestionum tempora, priusquam ad dissolutionem perueniant. Impuraccunsestim ad interitum festinant; serius ocius, secundum subiectorum analogiam. Etenim Elementa & Principia Animalium, tempora habent durationum a Uegetabilium & Mineralium Elementis Principiisque plurimum distincta: haec rursus a procreationibus superioris globi. De corruptibilibus Radicibus, Elementis, Principiis, earumque Mixtione cum puris, copiosius agemus. in morborum Generationibus: mortis enim Anatomiam, & morborum continent. Exposuimus nunc Mixtionum necessitatem, subiecta, terminos, diuersosque modos: diximusque non communia illa & peruulgata. Elementa, sed propria & unicuique radici consentanea, in Generationum lithurgia commisceri. Id felicius continget, si alimenta ratione locorum, & externorum Ascendentium in Generationis progressu confluentium, opportuna fuerint: si Tincturis & facultatibus ualidis destituta, spiritibus Radicum uel seminum obtemperauerint. Ita enim conditiones Elementorum magis imitabuntur quam seminum. Quod si alimenta ualidis Tincturis imbuta fuerint: si seminum proprietatibus uiguerint: si δυνάμεις Hippocraticas, Chaerionia Theophrasti, ostenderint: siue locorum uel matricum ratione hoc contingat, siue diuersorum seminum confluxu, sine externorum Ascendentium ualidis & Chaerioniis impressionibus: miscebuntur quidem haec, nisi plane dissentanea fuerint, nulla societate cum Radicibus conspirantia: sed signature uariabuntur, fietque quod non uolunt semina. Tales Mixtiones pro Generatione Transplantationem conficiunt. Est enim Generationum symptoma Transplantatio, omnibusque Generationum ordinibus accidit. In genere Animalium perfecta quae sexuum distinctione separata sunt difficulter Transplantationem admittunt: & hoc non omnia: solummodo illa in quibus magna est seminum & Naturae affinitas, idque non nisi seminibus permixtis, ut lupi, canes: equi, asinae: perdices, galline, & c. Huiusmodi Animalia Radices habent magna Naturae societate coniunctas. Quapropter spiritualia eorundem Elementa, corporumque Principia, Mixtionem admittunt, sed non perpetuam. Diximus enim subiectorum ratione, terminos Mixtionum breues uel diuturnos euadere. Ita quod ex congressu talium Animalium nascitur, sterile ut plurimum existit, ut muli. Elementa enim & corporum Principia, que permixta primam compositionem fecerunt in eorum Generatione, non tam stabili lege ligantur, ut durare possint ad seminis constitutionem: sed paulatim dissoluutur. Uitalia enim Generationum Principia, quia incorporea sunt, Mixtionem omnem respuunt. Hoc est quod dicunt Philosophi, Species rerum non misceri. In genere Insectorum, coeterorumque Animalium, in quibus sexuit discriminamanifesta non apparent, frequentiores & faciliores contingunt Transplantationes. Seminalia enim eorum Principia, multarum specierum Scientia instructa, aequiuocas Generationes admittunt. In Uegetabilibus & Mineralibus, Transplantationes, quasi comites Generationum existunt. Ut autem in his facilius intelligi possit Transplantationum ratio, obseruandum, alias esse Transplantationes Indiuiduorum; alias uero Specierum. Indiuiduorum Transplantationes dico, in quibus manente Radice signaturae mutantur, ut colores, sapores, magnitudines, figurae, & c. ita tamen ut maneat etiamnum imperium Radicis & familiae suae certa signa, quamuis uehementer immutata referre possit. Huiusmodi Transplantationes in omnibus contingunt Generationibus; locorum, temporum, & externorum Ascendentium, ad Generationem conspirantium efficientia, & proprietates Indiurdue naturae constituunt, durabiles uel momentaneas, secundum impressionum uirtutes. Specierum uero Transplantationes intelligo, ubi omnibus signaturis immutatis nouae familiae insignia manifeste repraesentantur. Non quod uitalia & inuisibilia seminum Principiae, quae species a Philosophis proprie dicuntur, confundantur, sed quod Elementa & corporum Principia Mixtioni subiecta alienas recipiant signaturas, quae non continebantum in Seentiis & predestnatis Donis subium Principiorum. A ualidioribus causis fiunt huiusmodi Transplantationes. Quod enim primam Elementorum Principiorumque compositionem, adeoque Radicem & Primam materiam immutare debet, ualida Tinctura praeditu sit oportet. Neque hoc satis est. Nisi enim Scientiarum & Donorum societate, Elementorum quoque & Principiorum familiaritatem obtinuerint semina uel Astra predicta, ut Generationis, ita Transplantationis pariter destructum erit consilium. Quapropter in Uegetabilibus cum semina sint plurima, in quibus multorum Indiuiduorum ( que sensuum iuditio specie quodammodo differre uidentur ) Scientie & predestinata Dona coniungantur, non mirum est si leui momento in nouas familias transeant. Sic Sysimbrium in Mentam, Rapam in Raphanum, Imperatoriam in Angelicam, Triticum in Lolium, Ocimum in Serpyllum degenerasse & multas huiusmodi Transplantationes conspeximus. In quibus omnibus semina uidentur aequiuoea, quae multorum Indiuiduorum fere omnibus proprietatibus dissidentium Principia esse possunt. Sic insemine Tritici Forma Lolii delitescit, sed ministra, aequiuota, accidens: quae si externa subsidia nacta fuerit, contemto imperio, non ministri, sed domini munia obibit, id est, secundum suam predestinationem Scientiamque omnia moderabitur, suasque signaturas inducet. Eodemque modo in Sysimbrio Menthae rudimenta latent ministrantque, quousque Sysymbrii Elementa. Principia, imperium robore uitalique potestate obtinuerint. Quod si aliorum Astrorum radiis confluentibus, Menthae exordia incrementa sumserint robusta, dominabitur Mentha, seruietque sysymbrium. In Rapa & Raphano similiter, & caeteris omnibus. Hae Transplantationes, hac aetate multas ostendunt herbarum species, & aliarum quoque rerum ab Antiquis incognitas. Indiuiduorum Transplantationes in Uegetabilibus usque adeo sunt frequentes, uthinc nominis usuram receperint Philosophi. Ita cicurantur agrestes, mitigantur sapores, mutantur colores, maturitatis tempora accelerantur uel retardantur, totaque Natura arbitriis Mortalium se submittens, utili delectabilique uarietate nos recreat. Tempora quoque obseruare oportet in Transplantationibus. Generationum enim definitae sunt periodi, in quibus efflorescentiae & impetus seminum Indicatorios dies demonstrant: quaesi negligantur, Transplantationes irritas efficient. Neque enim Animalium tantum est ad coitum auiditas, ut inquit Plinius: sed multo maior est terre & satorum omnium libido, qua tempestiue uti plurimum interest conceptus. Sic mala, cotonea, pruna, post Brumam tempestiue transplantantur: Mora, ante uernum aequinoctium: caerasi, amygdalae circa Brumam. Iis enim temporibus, cum mutua sit in insitis cupiditas utrinque coeundi, faciliores fiunt amplexus, seminalibus Tincturis Germinatione excitatis. Tum uero radicum rudimenta fibris demittuntur: fibris dico, in quibus ualida trahendi potestas inest. Atque hoc pacto ex alieno alimento suum faciunt. Loca quoque opportuna in Transplantationibus requiruntur, siue semine, siue insitione administrentur: neque enim omnia ex aequo Matricis analogiam habent. Mineralium semina quia plane hermaphroditica sunt, & multis Indiuiduis, specie quodammodo differentibus, communia, aequiuocas Generationes obtinuerunt, id est, Transplantationi permixtas. Gemmae etenim specifica Transplantatione producutur, ualidioribus Tincturis occupata prima communique Metallorum Radice: idque receptis antea Indiuiduis Metallorum signaturis. Ita ex radicibus plumbi transplantatur Adamas, ex radicibus Lune saphyrus, ex radicibus Ueneris smaragdus, ex radice Martis Berillus, & c. Indiuidue uero Transplantationes Metallorum, ubique conspiciuntur in Metallis, Marchasitis, Sulphuribus, Salibus, Thermis. Quinetiam artificiose Transplantationes Salium, ut aluminis, uitrioli, salis nitri, ammoniaci, Sulphurum, antimonialium, cupri, ferri, plumbi, stanni, Nature mirabilem potestatem satis ostendunt. De quib. copiose et docte in multis locis disserit Paraceleus. Postremo superioris globi Generationes Transplantationibus quoque frequenter implicantur: idque si iisdem temporibus ad maturitatem peruenerint, et radiorum focietate conspirauerint: fiuntque fructuum uel Indiuiduorum solummodo in hia Transplantationes, scilicet alteratis fructibus uehementia, frequentia, copia, diuturnitate, uel his contrariis accidentibus. Maturitatis tempora eodem modo promouentur, & mira uarietate errores contingunt, Astrologorum iuditiis difficultatem iniicientes. Quae inexplicabiles plane redderentur, confluentibus impressionibus inferioris globi hactenus incomprehensis, mutationesque insperatas saepe adducentibus: nisi Planetarum, Principaliumque syderum, quorum potestate temporum uicissitudines constituuntur, naturae, proprietates, digesta maturitatum tempora, Generationum modi, Anni quoque uniuersales constitutiones, tam ex inferioris globi quam superioris resolutionibus pendentes, laporiosa experientia, & subtili iuditio certis legibus tandem comprehenderentur. Magnas insuper Coniunctiones, & Eclypses, mirabiles Transplantationes, & nobiscum durabiles, adducere cui non est manifestum? Causam facile inueniet, qui praedicta diligenter examinauerit. Cometarum similiter origines, & insolentium Meteororum, Transplantationi ascribimus. Sic Astrorum silentium & occultorum resolutiones, siue Mundanae Reipublicae legibus astrictae sint, siue superioris familiae Oeconomi, saeculorum mutationes, nouas Generationes, & rerum omnium senescentes Transplantationes efficiunt. Quibus Mundana Prouincia obtigit, in Elementorum abyssis silenti obedientique desiderio praedestinata expectant tempora: tum demum resolutione ualida, saepe amara nouam faciem rebus mortalibus inducunt: durabilesque fiunt uel momentaneae Transplantationes, secundum Astrorum naturam & Tincturarum potentiam. De his plura utique dicerem, nisi disuaderet is, cui obtemperare consilium est, Urticarum uicinitas praecocibus Rosis saepe spem floris abstulit. Attamen in nouorum morborum expositione liberalitati locus erit. Dispersos nunc Centuriones in ordinem reuocantes, acie instructa dicemus: Mixtionem Esse Seminum Ad Generationem Procedentium Instrumentum: Cuius Ministerio Elementa Et Corporum Principia Seminibus Domestica Colligata Unitatem Suorum Exemplarium Aemulantur. Uariarique Mixtionum Uniones Ratione Subiectorum. Spiritualia Deinde Corpora Ue¬ Ram Mixtionem A Penetrationis Dimensionum Periculis Expeditam Constituere Idque Uitali Uirtute Mechanicorum Spirituum. Transplantationem 146 Idea Medicinae Nem Generationi, Interuenieute Mixtione Accidere, Communemque Esse Generationum Omnium Ordinibus, Siue Leuioribus Tincturis Indiuiduae Naturae Proprietates Immutarentur Siue Ualidioribus Specierum Signaturae Transplantatae No¬ Uae Familiae Insignia Demon¬ Strarent. Postremo Ualidiorum Occultorumque Astrorum Resolutiones Transplantatio¬ Nes Tam Potentes Comitari Ut Nouarum Generatlonum Appellatione Uigorem Principiorum Declarauerint. I puer, uestimenta suspende: fluctibus superatis leniori posthac utemur remigio. De Generatione Humana Et Transplantationibus Generationi superuenientibus. Caput X. Fundamenta Mundanae Naturae posuimus. Aequum nunc est humanam Anatomiam aggredi: non illam solum quae cadauerum superstitiosa propemodum dissectione, situs & nudas partium conformationes scrutatur: sed longe magis uitalem, quae origines, proprietates singularum partium Scientias & agendi potestates inquirit. Primum itaque uitalis Principii seminisque naturam adducentes, Mechanicum processum ad Generationis oeconomiam adiungemus. Elementa quoque & corporum Principia humanae Naturae consentanea, Mixtiones radicales & superuenientes, nutritiones, conformationes, signaturarumque omnium absolutiones, quae proprietatibus Radicum cohaerent, qua possumus breuitate adiicientes, Generationis humanae contemplationem absoluemus. Neque fastidiosa repetitione singula que de seminibus, Elementis, corporum Principiis, Generationibus, Mixtionibus, et Transplantationibus hactenus demonstrata sunt replicabimus. Sed Nature operibus, tanquam illustribus uiuisque exemplis, ueritatem omnium confirmabimus, obscuritatem illustrabimus, prolixitatemque breuitate compensabimus. Diximus antea uitale Principium humanae Naturae in materia quadam radicali fundari, in Balsamo scilicet animali, in Sulphure, Mumia uitali, cuius perpetuo coniugio detinetur, Mundanaeque Reipublicae perpetuus ciuis, propagatione Indiuiduorum, corporumque renouatione aeternitatem aemulatur. Quae ad Supercoelestis corporis Naturam, proprietates, copulationem, cum Naturali, durationem, & c. attinent, in Commentariis, De uita longa, commodius explicabuntur. Hic enim naturalis corporis affectiones scrutamur, in quo uitalia Principia humanae Naturae & Mechanici spiritus, tanquam in solida radice in seculi consumtionem duratura, fundantur. Haec prima materia, quamuis spiritualis quodammodo sit si primae materiae Uegetabilium uel Mineralium comparetur: nihilominus Tincturas in se habet potentissimas, in quibus tanquam in Mechanicis spiritibus Scientie omnium partium humanae Anatomiae delitescunt. Neque locis inter se distinctae iacent hae Tincturae: sunt enim Astra, sunt spiritus, in quibus corporum dimensiones & distantiae non admittuntur. Quantumuis autem confusae uideantur, differentias nihiloninus proprias, inuiolatas conseruant. Argumento sunt tam ordinatae explicationes. Talis Radix, Tinctura, Semen, Balsamus, Mumia, Astris opportunis uestita, in uniuerso corpore humano uiget, quamuis partium diuersitate signaturas uariet. Id quod Hippocratem non latuit. Asseruit enim in libello, De locis in homine: ὅτι τοῦ σώματος τὸ σμικρότατον πάντα ἔχει ὅσαπερ καὶ τὸ μέγιστον Et paulo post: ὅτι ἐν τῷ σμικροτάτῳ, πάντʼ ἐνι τὰ μέρεα. Itaque non in testibus, non in cerebro, non in spinali medulla proprie consistit semen: sed in Mumia, Balsamo uitali Sulphure, quod per uniuersum corpus dispergitur suoque fauore omnia complectitur. Testes uero corpus semini idoneum preparant, cuius beneficio ab externis iniuriis, tanquam in testa, illaese custodiuntur spirituales Tincturae Generationis authores, donec nutricatione & definita digestione corroboratae, signaturis & partibus interea absolutis, in lucem tuto prodire possint. Haec materia, quia cum spiritibus & Tincturis seminalibus magna familiaritate confluit, & symptomata omnia, quae seminum efflorescentiis contingunt, in Anatomia testium tam manifeste ostendit, multos seduxit, ut arbitrarentur in hac fola totam seminis potestatem contineri, & tamen non obscura symptomata in uniuerso corpore conspiciuntur in dictis efferuescentiis. Foemineum sexum tali Balsamo, Mumia, uitali sulphure, semine, destitui absurdum est. Et rationes eorum qui id astruere conantur futiles sunt. Qua ratione ad Paroxysmum ebullitionis efflorescentiam, turgorem, excitetur seminalis Mumia, manifestum est. Frustra tamen & in uanum ab externis causis excitatur, nisi germinationum interni impetus concurrant. Quibus concurrentibus, & debite omnibus conspirantibus semina maris & foeminae utero excepta, mutuo amplexu miscebuntur ( spiritualia enim sunt, consentanea, ab una eademque Radice profecta, iisdem Donis, Scientiis, signaturis instructa ) uterusque contrahetur, & arctissime claudetur, tam amico & desiderato recepto hospite. Tanta est Matricum & seminum naturalis confluentia. Et quia Mechanici spiritus, Tinctureque radicales, uitalis caloris copiosam supellectilem secum adduxerunt, motum utique in utero eorundem spitituum confestim ostendent, obscurum tamen & tam pusillis exordiis sufficientem. Itaque cordis ac arteriarum officia statim aderunt, uitalique pulsu, aereum spiritualeque alimentum, iuxta uirtutem, Scientiam, & potestatem Mechanicorum spirituum attrahent: idque per occultas uias. Tum uero spiritualibus Tincturis in centrum collectis, crassiorem seminis materiam, tanquam testam, undique sibi obducent, & paulatim in membranas transmutabunt. Iam rudimenta uiscerum locis opportunis ordinate disposita apparere incipient. Hisce temporibus, Elementa, & corporea singularum partium Principia, ex alimentis augmenta suscipiunt, ac nouas Mixtiones, quarum uirtute spiritualia in corporea tandem transformantur. Hanc Generationis diuinam administrationem, Hippocrates docta profundaque interpretatione persecutus est, in libello de Diaeta. Ubi generalem quoque Generationum omnium, & seminu naturam, quam antea ad mentem ipsius exposuimus, proposuit. Obscuritatem explicatione tollemus, locumque ascribemus, ob causas supradictas. Posteaquam ostendisset Hippocrates seminum progressionem ex Orco in Lucem, fluxumque Generationum & Corruptionum uniuersali doctrina declarasset, ad hominis descendit Naturam, inquiens: Τὰ δʼ ἄλλα πάντα καὶ ψυχῇ ἀνθρώπου καὶ σῶμα οκοῖον ἡψυχὴ δικκοσμέεται. hoc est, Et alia omnia, & Anima hominis, corpus uero Animae consentaneum fabricatur, & c. Principia illa uitalia, radicales Tincturas, Mechanicos spiritus, in quibus Scientia, uita & potestas uiget ψυχὴν appellat, alibi θερμὸν, ut in libro De carnibus, hic saepe πύρ. Quales autem fuerint Scientiae & Dona; uitalium spirituum, Animae, calidi, ignis, & c. tales signaturas in corporibus exprimi, corporumque ornatum uniuersum in Anima contineri asserit. Ita Anima est Principium corporis organici: ab hac enim fluit corpus: huius uirtute Elementa, Principia, miscentur, augentur, ex spiritualibus in corporea mutantur, figuris, magnitudinibus, coloribus, & similibus picturis Anime consentaneis, hoc est, quae ad predestinata officia, absoluenda operae pretium obtinent, uestiuntur, Ε’σέρπει δὲ εις ἄνθρωπον, μέρεα μερέων, ὅλα ὅλων, ἔχοντα σύγκρησιν πυρὸς καὶ ὕδατος τὰ μὲν ληψόμενα, τα δὲ δώσοντα, καὶ τὰ μὲν λαμβάνοντα το λειον ποίεει, τὰ δὲ δίδοντα μεῖον. & c. Declarat alimentorum beneficio omnia suppeditari, partes partium, tota totorum, hoc est, & Elementis humanis, & corporum Principiis, fomenta idonea suppeditari. Alimenta enim quae ingrediuntur temperamentum, habent Tincturas & fructus Ignis & Aquae, ex quibus prima rudimenta seminum profluxere. Quid Ignem & Aquam appellet ex superioribus inquire. Patet Elementa, totorum conditionem habere: Principia uero partium. Nisi enim alimentum tam Principiorum quam Elementorum proprietates obtinuerit, sterile utique futurum est. His ita accedentibus & amica societate commixtis, quaedam, inquit, accipient, quaedam uero dabunt: & quae accipient plus facient, quae uero dabunt, minus, & c. Partes sane accipient & tota dabunt. In partibus enim, id est, in Principiis corporum, proprietates insunt & ualidiores Tincturae, quam in totis, id est, in Elementis. Ideoque Elementa, partium fiunt nutrimenta. Ipsae quoque partes, aliae aliis sunt ualidiores, & a debilioribus alimentum trahunt. Sed quid est quod omnia haec moderatur, alimentorum attractiones, Mixtiones, partium dispensationes, consentaneorum conspirationes, dissentaneorum uero expulsiones? φύσις ἀνθρώρων. inquit: haec est illa quae hoc expellit, hoc attrahit, quae dat, quae accipit, καὶ τῷ μὲν δίδωσι τοῦ δε λαμβάνει. καὶ τὰ μὲν ἐπὶ τὸ μειον ίοντα, διακρίνεται εις τὴν ἐλάσσονα χώρην, τὰ δὲ ἐπὶ τὸ μέζον πορευόμενα συμμισγόμενα ἐξαλλάσσει εις τὴν μειζω τάξιν. Minora minoribus locis adaptat, maiora maioribus idque commixtione alterata & benigne temperata. Quae Elementorum ordinibus consentanea sunt in alimentis, ad eorum ordinem segregat, quae partium & Principiorum similiter. Τὰ δὲ ξεῖνα μὴ ὁμότροπα ὡθέεται ἐα χὡρης ἀλλοτρίης. οὐ γὰρ δύναται τὸ μὴ ὀμότροπον, ἐν τοισιν ἀσομφώροιστι χωριοισιν εμμένειν, πλανᾶται γὰρ ἀγνοοῦμενα. ξυμμισγόμενα δὲ ἀλλήλοισι συγγινώσκεται. προσοίσει γὰρ τὸ ενμφορον τῶ συμφόρῷ. τὸ δὲ ἀσύμφορον, πολεμεῖ καὶ μάχεται καὶ διαλλάσσει ἀπ ' ἀλλήλων. Peregrina, hoc est, quam non sunt ὁμότροπα, ab alienis sedibus pelluntur. Ea enim propria est facultas omnium uitalium Elementorum, ut in suis regionibus, nihil alieni, uel dissentanei, ferre possint: sed omnia collectis uiribus a se expellunt. Peregrinum autem est, quidquid non habet signaturas conspirantes, id est, in quibus, nec tempora congruunt, nec colores, nec odores, nec sapores, nec corporaturae. In his corporum Principia necessario dissentanea sunt, Elementa quoque. Quapropter locorum fauore destituta, qui ignoti sunt hospites, errant, locumque in diuersorio non inueniunt. Domestica uero cognoscuntur, quia signaturae sunt similes, & Radices habent communes ad Mixtionem consentientes. Hoc est tritum illud Philosophorum dogma, Naturam Natura propria laetari. Διὰ τοῦτο αν¬ θρώπου ψυχὴ, ἐν ἀνθρώπῳ αὐξάνεται, ἐν ἄλλῳ δὲ οὐδενὶ. καὶ τῶν ἄλλων ζώων τῶν μεγάλων ὡσαύτως. Quia nec peregrina Elementa, nec Principia admittuntur in Anatomia humana, propterea inquit ψυχὴν ( intellige Naturam, Semen, Radicem uegetalem humanam ) in solo homine augeri, & in nullo praeterea alio Animali. In caeteris quoque similiter Animalibus maioribus, id est, perfectis, in quibus sexuum perfecta est distinctio & uniuoca Generatio. Insecta enim & his finitima frequentes admittunt Transplantationes, ac peregrina semina suis tentoriis fouent. Ad hunc modum saepe loquitur Paracelsus. Dicit enim ex eodem alimento canem caninam producere naturam, carnem, semen, radicem: hominem, humanam, suem, suillam, leonem, leoninam, ob potestatem Mechanicorum spirituum, qui alimenta omnia suis signaturis ornare possunt. Manifeste uero explicat potestatem Tincturarum radicalium, Principiorum uitalium, spirituum Mechanicorum, seminis ( una enim eademque res diuersis his nominibus insignita est ) cum dicit: ἑκάστω δὲ ψυχὴ μέζῳ καὶ ἐλάσσω ἔχουσα περί φειτα τὰ μόρια τὰ ἑωυτῆς, οὐ προσθέσιος οὐδὲ ἀφαιρέσιος δεομέύων των μερέων, κατὰ δὲ αὕξησιν καὶ μεῖωσιν τῶν ὑπαρχόντων δεομένη. hoc est: Natura quae maiora & minora habet, sibi ipsi particulas suas fabricat, quam neque adiectione, neque subtractatione opus habent: iam uero existentes augmento & decremento indigent, & c. Sed quo pacto ante augmenta tot partium differentiae in una Natura continentur? Certe non in corporibus, neque tenuibus partium rudimentis sensum fugientibus, sed in uita, Scientia, potestate, seminis & Tincturarum radicalium. Ibi neque locorum interuallis distinctae iacent, neque confusione differentias amittunt, sed unitae, proprietates illaesas custodiunt, quas ordinata progressione promouent. Ex alimento enim attracto aucte, ex inuisibilibus uisibilia, ex incorporeis corporea rudimenta, demonstrant. Sed unde augmenta & nutrimenta haec proficiscuntur? Τρέφεται καὶ αὕξεται διαίτη τῇ περὶ τὸν ἄνθρωπον. ἀνάγκη δὲ τὰ μέρεα ἔχειν πάντα τὰ εἰσιόντα. οὗτινος γὰρ μὴ ἐνέῖη μοῖρα ἐξ ἀρχῆς, οὐκ ὰν αὐξηθεῖη, οὔτε πολλῆς ἐπιοῦσης τροφὴς, οὔτε ὀλίγης, οὐ γὰρ ἐχει τὸ προσαυξόμενον. ἔχον δὲ παντα αὐξεται ἐν χώρη τῇ ἑαυτοῦ ἔκαστον. hoc est: nutriuntur & augentur Diaeta qua homo utitur. Necessarium uero est partes continere omnia quam ingrediuntur. Cuius enim Principium, Scientia, praedestinatio, fatum, rudimentum ( ea enim omnia uirtute uocabuli τῆς μοῖρας designantur ) non adfuerit ab iuitio, nequaquam augebitur, siue copiosum siue exiguum affluat alimentum, neque enim habet cui adhaereat, & quod augescere faciat: nunc uero cum omnia habeat augetur ununquodque in proprio loco, & c. Alibi clarius exposuit quaenam sit humana Diaeta. Ex iisdem, inquit, nutrimur ex quibus constamus, iisdem dico potestate non actu, id est, quae partes habent in semine, quae Scientiis & Mechanicis spiritibus humani seminis subiiciuntur. Corporea enim aliorum interpretatio plane cruda est. Nec enim satis est quod dicunt constare nos ex quatuor Elementis, & iisdem nutriri: propius accedere oportet, ac fores clausas aperire, si nucleum eruere propositum est. Qui siti premitur liquoris familiaris speciem animo concipit: huius Imaginationis comes indiuiduus est Appetitio, & talis Imaginatio Appetitu tali formata, sitis est. Huic imaginationi idem est liquor desideratus: quia species quae Imaginationem formauit, liquoris propria est, & liquor talis Imaginationis officio, praedestinationi, termino, fato, Scientiae, satisfacere potest. Ita nutrimenta eadem sunt cum iis quae nutriuntur: & tamen haec sunt inuisibilia, illa uero uisibilia: haec incorporea, illa uero corporea. Itaque nisi talis antea fuerit Imaginatio, Scientia, fatum, praedestinatio ( ignoscite Aristotelici quod Imaginationem Naturae attribuam ) non generabitur, non miscebitur, non augebitur quicquam: non fient ex inuisibilibus uisibilia, ex incorporeis corporea: non explicabuntur figurae, magnitudines, colores, sapores, odores, & reliquae signaturae corporum, siue copiosum siue exiguum affluxerit nutrimentu, quia non habent fundamenta, Radices, Principia, quorum potestate, tutela, patrocinio, in nouae Reipublicae societatem recipiantur. Antea per iocum dixerat γένεσιν εἶναι μίξιν, hic demonstrat γένεσιν εἶναι αὐξησιν. Latine loquerer, nisi flagella Peripateticorum timerem. Omnibus his debite confluentibus, augetur unumquodque in loco proprio: loca uero progressiones seminum ordinate imitantur. Analogiam alibi explicabimus. Hanc artificiosam Generationis dispensationem, silentio, quiete, in Nocte, placide, absolui docet. Trahuntur alia intro, alia uero foras protruduntur. Exempla Fabrorum adducit & aliorum artificum, qui sine uiolentia artificia sua peragunt. Ita omnia Generationis imitia in Nature officina, sine strepitu administrabuntur, quousque nutritis spiritibus Mechanicis & auctis, loco tam angusto amplius contineri non possint, neque tam exiguo alimento nutriri. Tum uero quae antea unita fuerant certis proportionum mensuris separabuntur, & locorum distantias admittent. Progredientibus enim proportionibus, termini qui antea distare non uidebantur, manifestis interuallis distrahuntur. Contingunt tales progressiones, posteaquam nutritione prima Elementa & corporum Principia constituta fuerint, Mixtione opportuna coniuncta, & in tantum aucta, ut progressionem facere possint: idque praedestinatis temporibus, si nullus error inciderit. Itaque ὀκόσα ἡν ἐμπλήση τὴν πεπρωμενην μοιρην, ταῦτα διακρίνεται πρῶτα, καὶ ἀμα συμμίσγεται. ἐκαστον μὲν γὰρ διακρίνεται, παντα ταῦτα ξυμίσγεται, & c. Sunt certa digestaque tempora omnium seminum; Ascendentium, Radicum, quibus mutationes, mixtiones, maturitates, augmenta, aetates absoluunt. Hanc definitam temporum mensuram appellat Hippocrates τὴν πεπρωμένην μοίρὴν: Paracelsus, praedestinatu digestumque tempus. Quaecunque nunc in semine partes expletis praedictis temporibus nutricatione & harmonica Mixtione augmenta fecerint, progredientur, a reliquis quodammodo separata, positione scilicet: uita enim communi etiamnum fruentur, & nutrimento per uias confluentes attracto, Mixtiones continuas assidue molientur, donec ad ultimam praedestinationem peruenerint. Χώρὴν δὲ ἀμείψαντα καὶ τυχόντα ἀρμονης ὀρθῶς ἔχούσης συμφωνίας τρεῖς, ξυλλήόδην διεξιῶν δια πασέων, ζώει καὶ αὔξεται τοῖσιν αὐτοῖσιν, οἷσι καὶ πρόσθον, ἦν δὲ μὴ τύχη τῆς ἀρμονίης, μηδὲ ξύμφωνα βαρέα τοῖσιν ὅξεσι γύῆται ἡ πρώτη συμφωνίη, ἦν δὲ δευτέρη γένεσις ἡ τὸ διὰ παντὸς νὸς ἀπο γνομόνου, πὰς ὁ τνος μάταιος, οὐ γὰρ ἀν προσαείσειει, ἀλλʼ ἀμεῖοη ἐκ τοῦ μέζονος εις τὸ μεῖον, πρὸ μοίρης. διότι οὐ γινώσκουσιν ὅτι ποιίουση. Hoc est: locum uero permutantia, si opportune nacta fuerint harmoniam tres symphonias habentem, omniaque uniuersim penetrando coniungentem, uiuent, & incrementa suscipient ex iisdem ex quibus antea. Si uero harmoniam non assequuti fuerint, neque grauia acutis consona fiant, prima symphonia uitiabitur, & quamuis secunda generetur, cum una omnino destructa sit, omnis tonus uanus erit: non enim concentum habebit, sed ex maiori ad minus transibit ante destinatum fatum, quia non cognoscunt quod faciunt, & c. Consuetum est Pithagoricis & occultioris Naturae interpretibus, proprietates, Mixtiones, ac progressiones rerum naturalium numeris adaptare, eorundemque inuolucris multa mysteria occultare. Itaque essentialium numerorum proprietatibus omnes Scientias, tam Mundanas quam Supramundanas docuerunt. Ab aliis postea ridebantur, quod ex numeris, & nudis quantitatibus substantias produci posse arbitrarentur. Hi, consilium tantorum Philosophorum non satis acceperunt, neque numerorum essentialium proprietates & potestates intellexerunt. Sane, si constantes ac perpetui sunt numeri partium, numerorumque proportiones & Mixtiones ordinatae in Generationum lithurgia, casu utique non contingent, neque a posteriori: sed in Scientia Mechanica, de qua toties iam diximus, continebuntur, ubi magnitudines, figurae, colores, sapores, & relique quoque signaturae fundantur: Quod si in Scientia continentur, otiosi non erunt, sed uitales, potestate pleni, ac proportiones ordinatas in progressionibus explicabunt, documentumque dabunt, pondere, mensura & ordine creata esse omnia. Ita nihil est in uniuerso quod ordinem effugiat, quod non proportione ad harmoniam unitatemque redigatur. Et quamuis huic aut alteri dissonum uideatur, alii tamen confestim consonabit. Tales consonantiae in Naturae lithurgia singulis momentis absoluuntur. Semina enim in Generationibus ab unitate labentia, partes tanquam numeros & sonos, ordinata progressione gressione producunt, Elementa constituunt, ac corporum Principia, numeris antea in Scientia definita, quae si consentanea fuerint, harmoniam, mixtionem, proportionem & consonantiam efficient: consonantiam dico ex tribus debite confluentibus constantem, scilicet, seminali Tinctura, Elementis, & corporum Principiis. Haec enim ad Mixtionem conspirare antea ostendimus. Nec est ulla particula corporis, quamuis minima, in qua tres dictae harmoniae concentum non efficiant. Requiritur enim seminalis Tinctura, Balsamus, Mumia, Radix, uitale Principium, si communi uita frui, si toti & caeteris particulis conspirare ac confluere oportet: requiruntur corporum Principia, hoc est, Sulphur, Sal, Mercurius, signaturis suis ornata, si proprium ac peculiare officium absoluere tenentur: requiruntur Elementa Principiis consentanea, & domestica, si nutriri, uiuere, incrementaque sumere unicuique Naturae lege iniunctum est. His tribus debite conspirantibus in omni Mixtionum progressione tonum efficient, id est, officium destinatum plene & manifeste absoluent, alimentoque pristino continenter attracto auctae, progressiones nouas instituent. Quod si peregrinae impressiones, eaque ualidae, in Generationum primis his mixtionibus confluxerint, Harmoniam non assequentur trinam, uitiabiturque omnis tonus, Principio scilicet, destructo. Hoc est quod antea diximus, speciorum Transplantationes in Generationum exordinis, & facillus & frequentius accidere. Neque enim spes ulla residua est, in superuenientibus Mixtionibus uel Generationibus emendari posse Transplantationes primas Concentum proinde amittunt, & peregrino admisso hospite, relictis propriis ordinibus, officiis, isqued extelibutiornibus ac maioribus, ante destinatum Fatum alterius Reipublicae ciues, & ministri euadent. Atque hoc pacto in minorem ordinem concedunt, & Scientiae suae predestinationes relinquentes, faciunt quae non uolunt, & que non sciunt. Ita enim in omnibus Transplantationibus euenire ostendimus: ut in Mola, Monstris, & similibus. Mixtionum harmonias musicis proportionibus hoc loco accommodauit, quia in his maximae uarietati concordia conciliatur: Natura uero uarietate delectatur: & postea asserit quae plurimum diuersa sunt maxime concordare. Hactenus prima Generationis exordia exposuimus, in quibus partes singulae ex alimento auctae, in conspicuam uarietatem desinunt. Quia uero posthac alimento indigent copiosiore & solidiore, nec occulte uiae sufficiunt, membranis quoque, in quibus inuoluitur foetus, indies crassescentibus, canales formantur umbilicales, radicibus proportione respondentes: qui secundine coniuncti, uenas omnes & arterias ex utero in secundinam dispersas colligunt, spiritumque & sangunem foetui subministrant. Nomina membranarum, uasorum, alantoides amnios, χωριον, uel secundina, acetabula, & c. ociosum est recensere: Generationem & usum antea declarauimus. Uellem i aliis rebus principalioribus, causarumque rationem magis habentibus, tam foecundi fuissent nominum dispensatores, Antiqui: ita enim a nominum inuisa nouitate nos defendissent. Quaesitum est a multis, quae partes primum a Natura conformentur: Aristoteles cor primum conformari ait, quod uitae sit Principium & radix, caeterisque partibus motum, sensum ac nutrimentum suppeditet. Medici negant a corde uenas uel neruos oriri: sed tria uiscera principalia, cor, cerebrum, hepar, tanquam fundamenta caeterarum, primum conformari aiunt, ab his deinceps, a corde quidem arterias, a cerebro spinalique medulla neruos, ab hepate uenas produci, magnarationum ac obseruationum mole contendunt. Utrique ab Hippocrate & Ueritate deficientes de lana caprina rixantur, quaestionibusque ociosis fatigantur. Non enim Generationis Mechanicam lithurgiam quam exposuimus animaduertunt, nec Scientiae potestatem, a qua omnia proficiseuntur, intelligunt: sed corporea partium rudimenta in semine fingunt, maximeque principalium uiscerum, quibus separatis & a calore coactis, membra tandem ostendant, quorum exordia obtinuerant. Hippocrates uero in eodem libello, de Diaeta, ita pronuntiat: Δικηρίνεται δὲ τὰ μέλεα ἅμα πάντα καὶ ἄνξεται καὶ οὗτι πρότερου ουδεν ἕτερον ἑτέρου, ουθ'ύστερον τὰ δὲ μεiζω φύσει, πρότερα φαίνεται τῶν ἵλαστόνων, οὺ δὲν πρότερα γινόμενα. Hoc est: separantur uero membra omnia simul & augentur, neque ullum prius altero, neque posterius: quae uero maiora sunt natura, quamuis non priora fiant, prius tamen apparent. Idem confirmat in libello, De locis in homine, in principio. E. μ.ι. inquit, δοκέει ἀρχὴ μὲν ουδεμία είναὶ τοῦ τώ συμᾶτος, ἀλλὰ πάντα ὁμοίως ἀρχὴ καὶ πάντα τελευτὴ κύκλοὺ γὰρ γραφέντος ἀρχὴ ουκ εύρέθη. Dicit se nihil in corpore reperire, cui possit principium ascribere, & primam Generationis sortem concedere, neque postremu quippiam: quia si circulum descripserit quis, principium uel finem non inueniet. Ita circulo comparat seminis naturam, figurae simplici, uniformi: idque quantum attinet ad partium corporearum uarietatem, in seminibus actu subsistentium. li uero qui rudimenta corporea, principalium uiscerum, in semine contineri affirmant, non circulo, sed triangulo, quadrangulo, pentagono, uel similibus figuris angulos & terminos habentibus, seminis naturam conferre compelluntur: in iis enim principia & fines inueniuntur. Quod ad corpoream seminis molem attinet, uarietas certe deprehendi potest: seminis uero natura plane spiritualis est, & tale quoque nutrimentum secum ad matrices attulit: ex crassiori corpore cortices, membranas, inuolucra ac testas formabit. Spirituale uero cum sit nutrimentum illud semini coniunctum unitatis et circuli proportionem custodiet, quousque alimento copiosius attracto corporeas admittet affectiones ar distantias. Tum uero anguli apparebunt, principia, termini, fines, & que maioribus dimensionibus praedita sunt prius sub aspectum uenient: interea minora, non feriabuntur. Qui Aristotelem reprehendunt, quod cor primum conformari dixerit in Animalibus, iecori primas attribuunt, quod primo plantae uitam uiuat in utero foetus, neque in plantis reperiri quippiam proportione cordi respondens. Quibus antea satisfecimus. Diximus enim copiosum spiritum uitalem semini coniunctum esse, & pulsu ac respiratione, quamuis occulta, cordis officium absoluere: & quid dico cordis officium, cum non condis, sed suirituum propnium sit Quod si huius spiritus analugiam plantis inesse negauerint, Naturam inuenient repugnantem: neque Balsami uegetabilis proprietates satis exam inarunt. Aeque absurda est edru opinio; qui uenas ex hepate; arterias ex corde, nentos ex cerebro oriri affirmant. Qui diligentiores etiam in corporea Anatomia fuerunt, ut Fallopius, hanc nimis materialem partium originem repudiarunt: officia nihilominus cerebro, cordi, hepati, consentanea, aneruis, arteriis & uenis absolui recte pronunciauerunt: esse enim consensus ac conspirationis uincula, de quibus sequenti Capite latius agetur. De sexuum distinctione ita sentimus. Contineri in una Radice, Principio uitali, Scientia, tam maris quam forminae exordia: superuenientibus uero Mixtionibus & Tincturis, separari: foeminamque transplantatum esse masculum, non monstrosa Transplantatione, quemadmodum Aristoteles arbitrabatur, sed naturali & necessaria, utpote que leges, praedestinationes ac Scientias habeat in Natura, in aeuum perdurantes. Itaque in una radice continentur: quo fit ut saepe mares foemineo semine abundent, & uicissim foeminae masculino. Neque calori uel frigori hanc Transplantationem ascribimus, sed superuenientium Mixtionum Tincturis. Si menstrui signaturas obtinuerint ualidas, uniuersum semen propristatibus, & partibus menstruo domesticis ornabitur. Si uero masculas signaturas adduxerint, masculum producent ac masculina membra. Rursus, si separatio absoluta & perfecta fuerit, fiunt uiriles plane masculi & foeminae similiter. Si uero separatio non fuerit prorsus absoluta, euadunt Androgyni, id est, uiri efforminati, & masculae foeminae, Sabellis doctae ligonibus uersare glebas. Et quia tales Tincturae, quas superuenientes appellauimus, facile frequenterque introduci possunt, sequitur eundem marem, nunc foemineo nunc uirili semine pollere, & eandem foeminam, nunc uirili, nunc foeminea genitura abundare. Testem liorum omnium producemus Hippocratem, in eodem libro, de Diaeta, dicentem. ξυνίστασθαι δὲ δύνατα καὶ τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρσεν πρὸς ἄλλουλα. διότι ἡ μὲν ψυχὴ, τὸ αὐτὸ πᾶσι τοῖσι ἐμψύχοισι. τὸ δὲ σῶμα διαφέρει ἑκάσου. ψυχὴ μὲν οὖν ἀεὶ ομοῖν, καὶ ἐν μείζονι καὶ ἀλάσσονι, ὁυ γὰρ ἀλλοροῦται, οὔτε διὰ φύσιν. οὔτε δὶ ἀνάγκυν. σῶμα δὲ οὐδεποτε τ ' ὠντὸ, οὗδενὸς οὗτε κατὰ φῦσιν οὐθʼ ὑπʼ ἀνόγκης, τὸ μὲν διακρίνεσθαι εἰς πάντα. τὸ δὲ ξυμμίσγεσθαι πρὸς ἅπαντα ἂοὐ μὲν οὖν ἄραενα τὰ σώματα, ἀποκριθέντα ἀμφοτέρων τύχη. & c. hoc est: simul uero consistere, & seinuicem constituere possunt masculus & foemina, quia Anima eadem est omnibus animatis. Corpus autem uniuscuiusque differt. Anima igitur semper similis est, & in maiore, & in minore: non enim alteratur, neque per Naturam, neque per necessitatem. Corpus nunquam idem est, neque Natura neque necessitate, nunc separatum ab omnibus, alias commixtum, & c. Animam hic appellat, ut saepe antea, Radicem, uitale Principium. Hoc quia utrique sexui commune est, in omnium Animalium generibus propterea, inquit, simul consistere possunt, in eadem Radice fundari, & se mutuo propagare masculus ac foemina. Animae enim species, uitalia Principia rerum, radicales Tincturae, stabiles sunt, perpetuae, Mixtioni non subiectae. Itaque eaedem & sibiipsis plane similes persistunt, siue in Indiuiduis minoribus, id est, debilioribus, siue maioribus, id est, ualidioribus habitent: nec ulla necessitate corporeis praedestinationibus implicantur: spirituum uero corporalium beneficio, corporibus alligantur. Hos spiritus, i quibus corporum Principia & signaturae fundantur, Animae opponit: dicitque in omnibus differre, quia Mixtionum, separationum, Transplantationum ac diuersitatum praedestinationes necessitatesque obtinuerunt: ex alimentis, locis, & reliquis Ascendentibus ad Generationem confluentibus, assidue mutantur, & mutatae, Indiuiduae naturae proprietates similiter alterant. Quare in una Radice, Anima, continentur principia maris & foeminae: superuenientibus uero Tincturis ac corporibus spiritualibus, Indiuiduas signaturas asciscunt, sexuumque manifestam distinctionem proferunt. Si igitur corpora ( scilicet spiritualia seminibus consentanea, & ad Generationem Mixtionemque opportuna ) quae separantur a mare & foemina, mascula fuerint utraque, uiriles masculi nascentur, nisi alimentorum delictis, Mixtiones superuenientes uitiatae fuerint. Interdum & haec spiritualia corpora, quae nunc Animae opposuit Hippocrates Animae appellatione designat: ut cum dicit, Animam hominis Anime misceri, idque Philosophica libertate: de qua nominum uarietate alias diximus. Gemellorum causas, & Generationis modum antea exposuimus. Atque haec est uera lithurgia humanae Generationis, hic Mechanicus processus, quem ubi didiceritis, historiam ac absolutionem foetus in utero, apud Hippocrarem quaerite, in libro, De natura pueri, de Diaeta primo, item de Genitura: & uestram quoque experientiam, naturalium operum diligenti impectione confirmate. Principia demonstraui ex intimis Naturae penetralibus desumpta, in quibus causae & uarietates omnium accidentium quae Generationi eueniunt, uirtute continentur. Quod ad Transplantationes seminum morbosas attinet, commodius in expositione morborum haereditariorum agetur. A supernaturalibus & monstrosis Transplantationibus hoc loco excusamur. Itaque copias in angustum contrahentes asserimus: Generationis Humanae Radicem. Fundamentum Principium. In Balsamo Illo Uitali Contineri, Quod Uniuaersi Corporis Anatomiam Occupauit. Idque Tam In Foeminis Quam In Maribus Uigere. Mutuoque Congressu Efferuescere Et Suscitari, Foecundaque Spirituum Mechanicorum Sobole Ad Testium Anatomiam, Et Hinc Ad Matricem Naturali Impetu Confluere Una Cum Materia Seminali, Quae In Testibus Praeparata Spiritualia Principia Felicius Custodit In Spiritibus Uero Mechanicis Uigere Scientiam Cuius Potestate Elementa, Corporum Principia Consentanea Ex Alimentis Oportuna Mixtione Aucta, Ex Inuisibilibus Uisibilia. Ex Incorporeis Corporea Tandem Euadant. Partiumque Numerum, Situm, Consensum. Figuras, Magnitudines, Reliquasque Signaturas Secundum Praedestinationes Dictae Scientiae Definitis Temporibus Absolui. Sexuum Discrimina Ex Superuenientibus Tincturis Pende¬ Re, In Communi Uero Radice Et Principio Unita Conspirare. Ita numeris omnibus absolutum foetum, posthac in lucem producemus. De Usu Partium Actionumque Omnium Administratione, & de fructibus Astrorum in Reuolutione humanae Astronomiae. Cap. Xi. Quae ad originem humanam attinent, & primam seminis progressionem, superiori Capite exposuimus. Oportuit sane explicari potestates & Scientias illas Animae quae corporum societate perficiuntur. Ita enim in lege definitum est: nec poterant Entia in uno sistere gradum, tanta numerorum proportionumque foecunditate grauida. Itaque quibus hae prouincia contigit, definitis temporibus progredientia, corporum coniuoiis implicantur, ac corporeas subeunt affectiones, differentes secundum analogiam corporum & coniugii. Mixtione contrahi coniugia diximus, fierique focietatem uisibilium ac inuisibilium corporum & spirituum, spiritusque in corpora tandem degenerare: corpora dico spirituum signaturis ornata, & apta officiis, Donis, Scientiis ac predestinationibus spirituum: corporaque in officina Naturae postrema esse, a spiritib. foueri, custodiri & gubernari. Quin etiam in hac seminis progressione Elementa, corporum Principia, numeris ac proportionibus certis definita ad Mixtionem confluere, & analogiam progressionibus debitam, inuiolatam conseruare. Nunc uero progressione seminis finita, foetuque numeris omnibus absoluto & in lucem edito, necessitates ac officia partium actionumque omnium administrationes scrutari consilium est. Ita enim Nature Scientiam magis admirabimur, & prouidentiam per omnia diffusam magna pietate confitebimur. Quia igitur in omni Generatione, Elementa & corporum Principia consentanea, a Radicibus & seminalibus rerum Principiis constituuntur, ad imitationem uniuersae Creaturae, haec uero in Generationis fluxu custodiri necessario debent, quod ex his nutrimenta, augmenta ac Mixtiones omnium proficiscantur: prima utique necessitas fuit earum partium quae horum ministeriis destinantur. Elementa uero distincta sunt in duos ordines, superioris, scilicet & inferioris globi. Firmamentum enim ac Aer. Aqua & Terra, Naturae societate conspirant coniugiumque efficiunt. Ita partes quoque horum ministeriis accomodatas consentire necesse est. Sic Generationis initio, quia omnia sunt spiritualia & unita, Elementa quoque haec similia sunt, ac partibus spiritualibus officia sua peragunt, id est, spiritibus ipsis, sed corporeis. Hanc unitatem seminis respexit Hippocrates ubi asseruit nos constare ex duobus, Igne scilicet & Aqua. Multa enim hic unita sunt quae sensus non potest discernere. Sunt Radices seminales, corporum Principia, & dicta Elementa, que maxime comspicua sunt, & in quibus omnia fouentur. Ita fauore ac patrocinio unitatis in. Naturae Academia omnes hae locutiones admittuntur: ex semine nascimur uel ex uno: ex quatuor Elementis, uel ex Igne & Aqua: ex Sulphure, Sale ac Mercurio. Proprietates uero & officia rerum unitarum confundere non decet. Nam quantumuis tria illa in Natura unita uideanem proprietates tamen sine confusione illesas custodiunt. Semen proinde quod foecundum est, Elementa habet corporum domesticis Principiis insignita, iuxta Radicis uel Principii uitalis Scientiam: & confestim superiora Elementa, Firmamentum sc. & Aer, uitali pulsu, occultaque respiratione, officia cordis, arteriarum, pulmonis, diaphragmatis, asperae arterie, laryngis, & c. absoluunt: quamuis antea admonuerim, officia non esse partium, sed sed spirituum. Inferiora similiter Elementa, Aqua scilicet & Terra, nutritione his consentanea omnia fouent ( semina quippe nutrimentorum suffecturam supellectilem ad matrices secum duxerunt ) idque spiritualium corporum ministerio: atque sic officia uentriculi, hepatis, lienis, uenarum, renum, oesophagi, intestinorum, & c. peragunt. Omnium enim harum partium Scientias ac potestates continent, & in hac soetus constitutione predestinationum necessitatibus satisfacere possunt. Nature mysterium hoc modo declarantes, uidelicet, quae unitati ac Radici propinquiora sunt, plurimarum diuersissimarumque partium ab unitate descendentium predestinationibus sufficere. At uero spiritibus Mixtione continua crassescentibus, distantie, separationes ac Donorum diuisiones contingunt, alimentaque accedunt crassiora, impuritatibus comitata. Elementa quoque & uniuersa quae in semine continentur, analogiam prooressionis sequuntur. Itaque spirituum ac Scientiarum facta separatione, partes confermantur singulae suis Scientiis accommodatae. Primum enim Elementa & corporum Principia domestica sibi asciscunt spiritus illi Mechanici ( id est, talem Ignem, Aerem, Aquam, Terram, tale Sulphur, tale Sal, talem Mercurium ) qualia praedestinationibus, officiis & Scientiis talibus respondere possunt. Ex his primum spiritualia corpora producutur, id est, caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, colores, sapores, odores, perpetuo tales, quases in praedestinata spirituum Scientia uigent. Quibus omnibus opportune mixtis, et nutritione assidua auctis, paulatim a spirituali descendentes Anatomia, in corpoream familiam deocnerant: corporaque principio humida spiritualiaque constituunt, in horas crassescentia & ad senium festinantia. In his postremis corporibus signature priorum uigent: in his tentoria figunt tamquam in notis diuerforiis. Posteriora enim ex prioribus ortus sui primordia duxerunt. Quapropter proprietates, actiones, officia, omnium partium, spiritualibus illis corporibus ascribimus Uentriculum concoquere, quia spiritualia corpora obtinet, proprietatibus & Scientiis talis Sulphuris, Salis ac Mercurii uigentia, quae alimenta ingesta resoluere, separare, digerere et signaturis consentaneis uestire possunt: signaturis tamen in potestate alimentorum antea latentibus. Hoc est in chylum conuerrere alimentum, quod uentriculi officium est. Si spirituum potestate et Scientia, haec officia administrabantur in semine, uentriculo nondum conformato, ratione scilicet Principiis analoga, facta progressione & commutatione in corpora, figuras molientur, magnitudines, situs, consensus, officiis & Donis accommodantos. Concauo itaque facto uentriculo quia alimentum crassum ac corporeum recipere debuit, oesophagum & intestina adiungent: non quod tempore posterius conformentur illa, sed quia aliter Nature opera interpretari non possumus. Manifestas autem uias concedent oesophago & intestinis, quia alimenta ac excrementa plane corporea uehere & secludere tenentur, fibras, uillas, inuolucra, anfractus, substantiarum uarietatem, reliquasque signaturas, ex iisdem principiis simili ratione declarare oportet. Rursus quia proprietates spirituum, ex quibus constituitur hepar, ex tali Sulphure, Sale & Mercurio procedunt, in quibus Scientia ac potestas attrahendi, separandi, digerendi, & ad maturitatem perducendi chyli uaporosam substantiam ( halitus enim specie attrahitur, & superstitiosum plane est quod de obliquae uenarum Mesaraicarum inter duas intestinorum tunicas insertionis utilitate adferunt: frustra enim manifestas uias spiritualibus corporibus instituunt ) hanc utique materiam ad maturitatem perductam signaturis consentaneis ornabunt & in sanguinem commutabunt, quod hepatis officium est. Renes similiter, in quibus tertia alimentorum separatio persicitur, secundum Scientiam trium Principiorum Salis, Sulphuris & Mercurii, attractiones, separationes, & digestiones uaporosi sanguinis absoluent. Lienis mechanicam lithurgiam eodem modo interpretari oportet: quamuis huius officium non sit ita commune, In his omnibus Sali, Sulphuri & Mercurio, proprietatum actionumque, causas ascribimus, non caliditati, humiditati, frigiditati, siccitati: Temperamentumque singularum partium non ex mixtione calidi, humidi, frigidi, sicci, integrari, sed ex mixtione Sulphuris, Salis & Mercurii, inter se, & cum Elementis consentaneis, Scientiis ac praedestinationibus predictorum Principsorum et ipsius Radicis. Atque hoc est Temperamentum nostrum, id est, ipsa natura, indolesque rerum, ex Scientiis et signaturis Principiorum productum. Etenim actionum proprietates, quae in partibus naturalibus conspiciuntur, ut attractionis, retentionis, separationis, digestionis & euacuationis, in Salium Sulphurum, Mercuriorum, uitali Anatomia, sepe quoque in externa, deprehendimus: caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis Anatomiae fundamenta non inuenimus. Non alia ratione officia earum partium, quae Elementis superioris globi, id est, Firmamento & Aeri famulantur, inquirere decet. Quia enim ex tali Sale, Sulphure & Mercurio constituitur cor, in quibus Scientie & praedestinationes uitalium motuum uipent, iugi ac circulari contractione & dilatatione, fructuum coelestium aereorumque attractione, attractorum fruitione & digestione, digestorum dispensatione, quiescentium Elementorum uitali et assidua suscitatione, cordis officia peragunt. Principia hic cum dico, Sal, Sulphur, Mercurium, uitalia intellige: in eorum eni Anatomia, tales motus conspiciuntur: motus quoque coeli plane uitalis est, cusus imaginem aemulan student spiriuus cordis. In aliis quoque rebiis, exaltatis, id est, in actum reductis spiritibus mechanicis, in quibus motuum predestinationes & Scientiae continentur uel breues uel diuturni tales motus apparent. Fluxus & refluxus marini ex talibus spiritibus proficiscuntur. Nitrosa Sulphurea ubi exaltantur Astris excitatis, motus similes ostendunt, sed momentaneos, quia Radicem non habent continuam. Hinc fundamenta pulsuum peti debent, & omnium accidentium quae pulsibus eueniunt. Sed dicet aliquis: quae igitur necessitas fuit nartium, si omnia spirituum beneficio administrantur? Permagna certe. Etenim corporei quodammodo sunt spiritus illi Mechanici, a quibus officia corporibus finitima proficiscuntur, multum deficientes ab integritate, potestate & simplicitate primorum spirituum uitalium Principiorum, in quibus Scientiam, uitam, potestatem uigere diximus: a quibus contineri, foueri, ac gubernari spiritus corporeos et ipsa corpora confessi sumus. Itaque cum tam uicino coniugio corporum teneantur, corporeas, quoque affectiones sustinent, locaque postulant, Radices & fundamenta, in quibus actionum fontes ac fructuum thesauros constituant. Hoc pacto partes corporis sunt quasi matrices, radides, penuaria, Astra; in quibus concentrantur & uniuntur uirtutes spitituum, per orbem, id est, per totam Anatomiam, dispersae. Neque enim in solo pectore continetur Anatomia spirituum cordis, sed per uniuersum corpus mirabili continuitate dispergitur: neque in dextro solum hypocondrio clauditur Anatomia hepatis, sed simili continuitate orbem suum per uniuersam corporis Anatomiam propagauit: neque uterus, testes, in suis locis segregati iacent, sed continuitate, a prioribus tamen diuersa, per omnia diffunduntur. Sensus, motus, imaginationes, memorias, spirituum corporeorum minite rio perfici, subtilisaimorum tamen, hinc clarum est, quod corporeis affectionibus plane obtemperent. Motus a spiritibus cieri, iisque corporeis, manifestissimum est: corporum quoque carnosas fibras legitime dispositas requirunt: horum congressu & facili coniugio motus animales ualidissimi maximeque conspicui absoluuntur, obscuriores uero solo spirituum beneficio administrantur, ut in actionibus naturalibus frequentissime apparet & in totius corporis uitali libramento. Neque uerum est quod a nonnullis Anatomicis affirmatur, eundem esse spiritum Motionis & Sensus authorem, actiones uero differentes edi instrumentorum ratione: sed spiritus quoque Donis, Scientiis, praedestinationibus & signaturis his respondentes inter se distant. Absurdiores sunt alii, qui neglectis spiritibus, Motum posterioribus, Sensum prioribus neruis, puerili errore ascripserunt. Sensus quoque corporibus spiritualibus perfici, proxima sensuum instrumenta, sentiendi rationes & affectiones concurrentes, satis demonstrant. De interiori & Communi eadem ratio est, seruata analogia. Imaginationes & Memorias in spiritualibus corporibus, sed subtilissimis, potentissimis & maxime uitalibus uersari, testantur insomnia, morbi, corporum & Imaginationum obsequia, & simplicia nonnulla, quae certas Imaginationes, saepe admirandas, suscitant. His actionibus Centrum, Radix ac fundamentum constitutum est cerebrum: ideoque ex tali Sulphure, Sale & Mercurio constitutum est, in quibus Scientiae, predestinationes, Dona ac officia talium spirituum contineri possunt, & per uniuersam eorundem Anatomiam perenni defluxu continuari. Quemadmodum enim de corde, hepate, utero, & c. diximus, Anatomiam eorum longe lateque propagari: ita cerebri quoque non solis caluariae limitibus coercetur, sed reliquo corpori benigne communicatur. Corpus enim humanum unum esse oportuit: unitatem uero in tanta partium separatione, diuersitate & distantia, Anatomiarum uel spirituum uitalium conspiratione ac confluxu molita est Natura. Haec est necessitas earum partium quae continuitatis uincula sunt, ut arteriarum, uenarum, neruorum, carnium quoque, ossium, membranarum, sanguinis, & humorum, si rerum euidentibus inditiis fidem adhibere licet. Neque enim absurdum est multis usibus unam eandemque particulam a Natura accommodari. In prima seminis constitutione, Elementis & corporum Principiis etiamnum spiritualibus, solo spirituum ministerio continuitas custodiebatur: nunc uero spiritualibus in corporea transmutatis, uincula quoque corporea adiuncta sunt: nam hoc pacto a radicibus & centris, tanquam per orbes & fibras, spiritus mechanici continue peregrinari possunt. Obscurior est altera continuitas, quae carnium, membranarum, sanguinis, ossium, beneficio perficitur: neque enim omnes carnes eiusdem sunt naturae, sed magna Principiorum diuersitate constant, quorum similitudo consensum facit. In ossibus, medullis, membranis, tunicis, ligamentis eadem ratio est. Sanguinis dissimilem naturam in diuersis locis & uenis inter nostros Medicos, ob frequentem cadauerum dissectionem, pauci animaduertunt: & industriam Antiquorum derident, qui singularium uenarum mirabili sectione, morborum uehementium insultus praecauerunt, & praesentium pernitiem saepe sustulerunt. Profecto si Anatomiam sanguinis particularem instituissent, & Principia ad incudem reuocassent, aliter sentirent. Ipsae quoque signaturae sanguinis, diuersis locis, etiam sensibus diuersae repraesentantur. Quid mirum? Elementum est aqueum, Astris Mineraliumque differentibus Tincturis ornatum. Itaque his uinculis uniuersalique Elementorum & spirituum conspiratione, extrema internis coniunguntur, remota remotis & omnium societate unitatis absoluitur custodia. Admirabuntur nonnulli nos sanguinem & humores, in partium numero recensere. li ob errores ac uagos impetus, ut dicunt, a corporum & partium familia, huiusmodi discreuerunt. At certe, si consentanea a consentaneis trahuntur, si unumquodque in proprio loco felicius retinetur & custoditur, nec omnia sursum, deorsum, coeco impetu inordinate defluunt: sanguini quoque a Natura lex praescripta erit, locus designatus, Scientia artributa, cuius ductu legi obtemperans, in propriis diuersoriis, sine aliorum iniuria se continebit officiaque destinata absoluet. Quinetiam Elementum cum sit, & Astra habeat, eaque definitis temporum momentis exorientia, uitalibusque paroxysmis uitae manifesta testimonia demonstrantia, quis mentis compos, extra corporis Rempublicam in errantium grege collocabit. Elementa enim partes continent, fouent, nutriunt. Ita Firmamentum Astra sua, Aqua Mineralia, Terra Uegetabilia. Ita sanguis in corpore humano radices habet, Astra, Mineras, & c. fructus uero producit in carnibus, membranis, uitali spiritu, id est, in Elemento Aeris & Firmamenti: idque continenter. In carnibus Martis Anatomie subiectis, fructus producit Martiales, Ueneris Anatomiae Uenereos, Lunae Lunares, Saturni Saturninos: id est, ibi fructus producit ubi proprietates trium Principiorum ferri delitescunt, alibi, ubi proprietates trium Principiorum Ueneris, Lunae, Saturni, Mercurii, Solis: & si lubet, hic uerbenas, alibi erucas, lactucas, plantagines producet. Astra enim iisdem potestatibus praedita sunt: quamuis Elementorum diuersa ratione, signaturas & nomina transmutent. Longe igitur supra partium dignitatem collocabimus sanguinem, & in societatem ac gubernationem humanae Reipublicae magna necessitate aduocabimus. Infeliciter quoque in partium descriptione, humorem illum neglexerunt, qui in articulis quidem maxime apparet, ac omnium ossium membranis utili necessitate adhaeret. Grauissimorum enim morborum sedes est, & symptomata committit plurima. Chirurgi, Medicorum superata diligentia, nomine notarunt, quamuis Barbaro, Synouiamque dixerunt: Hippocrates in libro, de Locis in homine, non praetermisit: sed officia, proprietates ac conditiones descripsit. Μυξα, inquit, πάσιν ἑστὶ, φῦσεὶ, καὶ ἔταν ἄντη καθαρὴ ὴ ὑγιαίνουσι τὰ ἄρθρα, καὶ διὰ τοῦτο ἐυκίνητα ἐστιν, ὥστὶ ὀλισθάνοντα πρὸς ἑωντὰ. πόνος δὲ καὶ ὀδύνη γίνεται, ὅταν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ὑγρασιν ρυη πονησάση, & c. id est: Mucus omnibus a Natura est, & cum hic purus fuerit, articuli sani sunt, & ad motum apti, quia lubricitate mutua iuuantur. Labor uero & dolor fit, ubi a carne humiditas dolorosa affluxerit, & c. In hac Myxa contingunt Cephalalgiae, κέδματε Hippocratis, die Lahme Theophrasti, Arthritides, Podagrae, Chiragre, & uulnerum pernitiosa symptomata, de quibus suis locis tempestiuius agemus. Adipem in partium familia admiserunt: attamen minori dispendio huius iacturam & alterationes, quam Synouiae ( uocabulum Prouincia dignum est, ut socordie Medicorum nos admoneat ) sustinemus. Fel quoque praetermiserunt necessarium sanguinis condimentum, modo debita Astrorum Resolutione destinata officia absoluat. Uesicam uero fellis, partibus ascripserunt. Ita relictis colonis, cum tuguriis messes instituunt. Errores hi prima facie leues uidentur, & excusationem admittere: sed magnam cadem toti Medicinae intulerunt, morborum confusa contemplatione, inutilique distinctione dilaniata, Indicationes ac curationes uehementer turbarunt. Longe aliud fuit consilium ipsius qui dixit τὰ ῖσχοντα, ἡ ὀρμῶντα, ἡ ἰνισχόμενα: quod satis ostendit in libro De Flatibus. Partium nunc ordines ex necessitate praedestinationum deductos, constituemus.: Primus earum est, quae actionibus Elementorum Inferioris globi inseruiunt, ut uentriculus, hepar, lien, oesophagus, intestina, mesaraicae uenae, renes, uesica fellis & urinae, uenae: sanguis enim ipsum est Elementum & partium dignitatem transcendit. Actionibus uero Elementorum superioris globi inseruiunt, cor, pulmones, aspera arteria, diaphragma, arteriae. Spiritus enim uitalis per arterias diffusus Elementum est. Nec opere precium est minimas quasquoe particulas hisce actionibus opitulantes hic recensere: ab aliis Anatomicis petere licet. In secundo ordine partes continentur quae officiis sensuum ac motuum accommodatae sunt, ut cerebrum, oculi, aures, lingua, nares, musculi, ossa, tendines, ligamenta, nerui, membranae. Tertius ordo partibus debetur Generationi destinatis. Ad quartum & postremum ordinem referemus eas, quarum ministerio colligantur & conspirant uniuersa, quae uincula sunt continuitatis corporeae. Diximus enim easdem particulas multis usibus satisfacere posse. Neque hoc aliquem offendere debet, quod Elementi appellationem toties uariemus: rerum foecunditati nomina obedire aequum est. Ita quamuis propria esse Elementa & Principia, in singulis particulis saepe demonstrauerimus, nihiloninus uniuersalia totius corporis, a quibus sustentantur & fouentur particularia, non oportet negligere. Urtica enim in mundana Anatomia, propria haber Elementa & Principia: attamen ab uniuersalium Elementorum fructibus, fomenta assidue haurit. Est etiam partium inter se priuata quaedam societas. Conspirant enim partes quae predestinationibus Elementorum superioris globi famulantur, cum iis quae sensuum ac moruum ministeria absoluunt: rursus quae officiis Elementoru inferioris globi destinantur, cum iis quae generis custodiam tuentur. Quia uero ad morborum cognitiones & curationes, naturalium partium administrationes debite explicatae, maximum momentum adferunt, Concoctionum lithurgias qua possumus breuitate adiungemus. Que ab aliis recte dicuntur ociosum est repetere. Relictis igitur primis alimentorum praeparationibus, dicimus: alimenta uentriculo recepta, uirtute spirituum Mechanicorum resolui & misceri. Sunt enim in Anatomia uentriculi, Scientie Sulphurum, Salium & Mercuriorum, quae tales actiones edere possunt. In ipsis quoque alimentis continentur Elementa ac Principia, quae his actionibus obtemperant. Est enim in omni alimento Balsamus animalis, humanae naturae consentaneus: itaque Elementa sua adiuncta habet & Principia domestica. Hinc alimentum a Paracelso semen appellatur: cui consonat illud Hippocratis: ab iisdem nutrimur a quibus constamus. Facta resolutione separatur impurum a puro, excrementum ab alimento. Ea enim est proprietas Sulphurum, ut dissentanea a suis repellant globis: separata uero naturali impetu ad notiora feruntur diuersoria. Hoc pacto a puriori alimento, id est, a chylo separatur impurum illud Sulphur & foetidum, quod adhuc ab intestinorum Mechanicis perfectius separabitur, donec ad monoculum peruenerit: eo enim naturali fertur desiderio ab aliorum societate repulsum. Sed una cum hoc impuro corpore sulphureo, id est, stercore humano, & alia quaedam impuritas in uentriculo separatur, mucilaginosa & tartarea, quae omnibus alimentis inest. Haec, quia in se non habet uirtutem expulsiuam, potius stypticam, aluminosam, astringentem, si recte omnia geruntur una cum priore impuritate mixta expellitur: alias morbos committet, de quibus in Generatione morborum dicemus. Impuritatibus his separatis, alimentum in uentriculo digeritur, ad maturitatem perducitur, & continua actione spirituum in uaporosos halitus conuersum, ad he patis officinam festinat. Nec ita hoc accipi uelim, quod certa temporum dispensatione, primum uniuersae alimentorum impuritates separentur, relictis solis puris partibus digestioni & distributioni destinatis: sed continuatur separationi digestio, idque particulatim. Quicquid enim ex alimento separanim fuerit, non expectata aliorum sorte, continuo maturatum in uapores halituosos resoluetur, & societate aliorum Mechanicorum in nouas officinas adducetur, durabitque talis molitio in consumtionem nutrimenti uel Chyli. Quamuis autem repudiatam reiecerimus corpoream chyli distributionem, quam Atomistae imaginantur, ac uaporosam sosummodo substantiam ad hepar confluere dixerimus: nihiloninus corporea continuitatis uincula huic distributioni necessaria esse, nec frustra a Natura posita, asserimus. Neque enim que corporeis uinculis in Natura confluunt, corporibus quoque ( nisi spiritualibus ) confluere necesse est: neque spiritualia omnia spiritualibus mediis conspirant. Magna est rerum uarietas. Magnetiferrum consentit sine solido uel corporeo medio: Torpedo uero piscatoris manum non afficiet nisi corporeum continuumque uinculum intercesserit. Ita quamuis uaporosum & spirituale sit nutrimentum quod distribuitur, notas tamen uias & familiares continuitate moderante potius ingredictur, quam peregrinas, in quibus continuitatis uincula desiderantur. Hac ratione attractiones naturales quae spirituum beneficio administrantur, secundum fibrarum rectitudinem absolui ab Antiquis proditum est. Hae, quamuis minimae sint, plurimis tamen uaporibus uiam ostendere possunt, & radiorum confluxus tueri: obstructae uero uel induratae, officia amittunt ac errores pariunt. Nec ualet argumentum eorum, qui spiritualem chyli distributionem, & omnium alimentorum inuertere conantur: dicentes, in hepate corpoream substantiam ex chylo absolui, nempe sanguinem: igitur ex corporibus. Nae illi pauca intellexerunt Naturae opera, si spirituum & corporum reciprocas uicissitudines non admitiunt. Mesaraicarum itaque uenarum necessitatem & usum exposuimus. Facta hac prima solutione, separatione & digestione, alimentum ad officinam uel stomachum hepatis ( ut loquitur Paracelsus ) attractum, in sanguineam substantiam coagulatur, idque iuxta Scientiam trium Principiorum hepatis: sitque separatio, maturatio & distributio, quemadmodum in uentriculi lithurgia ostendimus. Et quia subtiliora sunt nutrimenta huius officinae, subtilioribusque Mechanicis subiecta, exerementum quoque analogum exhibent, urinam scilicet. Haec naturali impetu ad renes sertur non seorsim & impermixta, sed una cum sanguine seruso. Nec solum in hepate, sed continenter in massa sanguinis, donec ad resles peruenerit, perficitur separatio. Interea lien, uesica fellis consentaneum alliciunt nutrimentum, idque non solum ex hepate, sed etiam ex uentriculo. Nec uerum est quod dicunt Anatomici, totum sanguinem in liene contentum, excrementum esse: neque fellis naturam in excrementorum familia absolute collocare oportet. Alia est necessitas harum partium: si salium condimenta coquis uscina sunt Dicent, obstructo emunctorio fellis πόρω χολήδκχω, per quod extrementa sua deponit, si sanguini permisceatur, symptomata pernitiosa comitari: similiter ex liene. Hoc uero non sufficit ad exorementi naturam constituendam. Etenim & aliae partes, quae citra controuersiam ab excrementorum numero excipiuntur, in peregrinas Anatomias illapsae, morbos & symptomata confestim producunt. De sanguine manifestum est: & Hippocrates, in libro de Locis in homine, affirmat: τά μέλεα τοῦ σώματος ἕκαστα τὸ ἕτερον τῷ ἑτέρῳ ὁκόταν ἔνθα ἢ ἔνθα ὁρμήσῃ νοῦσον παραυτίκα ποιέει. id est; corporis singulae partes altera alteri, ubi hinc uel illinc processerit, morbum statim facit, & c Quod de famosis illis humoribus dicitur, eorumque generatione in hepate, sanguine scilicet, bile, pituita, melancholia, consideratione dignum est. Ex his enim causas & curationes omnium morbotum qui ex materia pendent ( ut ipse loquitur ) deduxit Galenus. Hoc est illud dogma, pro quo tanquam aris & focis pugnant Medici in hunc usque diem. Caligas potius, quam tam speciosas & praprias morbidarum causam appelllationes relinquerent. Hi sunt illi humores, qui totique a Paracelso repudiati sunt. Opera precium est depositis affectibus, scrutari, in lithurgia humane naturae, quid in hac controuersia ueritati uicinius sit. Primum quaeremus, an ratione Materiae uel Efficientis contingat tanta, humorum diuersitas. Utriusque opinor: mutuas enim operas tradunt. Materiam ex chylo, chylum uero ex uino, pane, carnibus, leguminibus cherbis, piscibus, fructibus, & c. subministrari in confesso est. Nunc uero si ex iisdem nutrimur ex quibus constamus, quid in his omnibus idem esse potest? Non enim ex damibus carnes solum nutriuntur ex ossibus ossa, ex neruis erui sed ex uno pane, carnes, ossa, ligamenta, nerui, uiscera sanguis, & uniuersa corporis membra, uitale nutrimentu hauriunt: ex carne similiter, uino, piscibus, & ceteris omnibus. Quo circa non ex in diuidua corporum affinitate similitudinem hanc aestimare decet: durabilior certe & superior affinitas querenda, que mutatis & destructis indiuiduorum proprietatibus ac surdis societatibus ( ut sunt momentaneae, omnibus impressionibus subieotae ) etianum ualida uirium potestate, consonantem Naturae similitudinem tueri possit. Tales propraetates in Radicibus, Speciebus, Balsamis solummodo inueniuntur. Et hoc illud est in omnibus alimentis, ex quo nutrimur, Balsamus uidelicet, Mumia animalis et uegetabilis, uitale illlud Sulphur, quod omnium alimentorum radis est quo quae destituuntur nutrire non possunt. Et admiranda est in Natura rerum conspiratio. Uegetabilia, Minerallum & Uegetabilium Balsamo nutriuntur: Animalia uegetali & animali: uidenturque Mineralia, uegetabilia ac resiqua animantia hominibus alimenta praeparare, id est, Balsamum illud uitale, ex quo proxime constituuntur uniuersa membrae humanae Anatomiae, & constituta assiduenutriuntur. In hoc dalsamo sunt Elementa & tria illa corpora, Sal, Sulphur, Mercurius; sunt excrementa impurum illud sulphur ac foetidum urina, mucilagines tartareae, sudores, impuritatum quoque multae species: est succus ille ptysinae cremori similis: est sanguis: sunt spiritus, carnes, ossa, ligamenta, nerui: si Mechanicorum adsit industria: qui latentia separare possunt. Impurum illud & foetidum sulphur, humorem ptysanae cremori similem, sanguinis rudimenta, urinam, multas Salium, Sulphurum, Mercuriorum species & distinctas praedestinationes, artis ministerio ostendere possumus; pituitae, bilis, melancholiae Anatomiam nescimus. Nec enim species nec proprietates in Natura possident: sed nomina, sunt inania, fraudulenta ostentatione Principiorum insigniis superba. Quod si horum, id est, Salis. Sulphuris & Mercurii exercitus repetitum uenerit proprietates; furtiuis nudati coloribus humores, risum mouebunt posteritati. Dicent nonnulli oriosas esse λογομαχίας, noua huiusmodi nomina & Principia, a Paracelso inuanum introducta: idem intelligere Galenum cum dicit febrim oriri ex bile putrida, quod Paracelsus noua interpretatione declarauit, dicens febrim esse Sulphur nitrosum accensum: ita cum dicit, Galenus Colicam esse ex pituita. uitrea, idem declarari quod apud Paracelsum dicitur, Colicam esse ex mucilagine Tartarea, aluminosa, & styptica: idem significari siue dicatur Calculum generari ex pituita, ut Galenus, siue ex mucilagine marmorea, alabastrina, arenosa, bolari. & c. ut Paracelsus: siue dicatur Podagram ex sanguine, pituita, melancholia, bile ac serosis humoribus generari, ut Galenus, siue ex Sale Mercuriali subtilissimo & acutissimo, ut Paracelsus: sine dicatur Cancrum oriri ex melancholicis humoribus uel atrabile, ut Galenus, siue ex sale aeruginoso & ferrugineo, ut Paracelsus. Sed uehementer errant. Magna est differentia. Etenim qui dicit ex bile febrim oriri, bilem in mundana Anatomia non inueniens, multa caliditatis & siccitatis ope utetur, ut signaturarum ac febrilium symptomatum causas interpretari possit: sed frustra: imaginarias solummodo inueniet. Qui uero ex nitroso Sulphure constitui febrim asserit, huius Sulphuris Anatomiam in multis speciebus mundanae Reipub. deprehendens, si ad incudem reduxerit Astris exaltatis, fructus & symptomata febrium in proprietatibus specierum manifeste animaduertet. Ita horrores, rigores, frigiditates, calores, sitim, uomitiones, sudores, somnos narcoticos in paroxysmorum initiis, dolores capitis, deliria, & statas accessionum repetitiones, quod apud Galenistas miraculosum est, magna facilitate interpretabitur, proprietatum fideli ministerio adiutus. Rursus qui bilem febrium causam statuunt, in curatione digestiones, incrassationes, refrigerationes, attenuationes, incisiones, purgationes, nescio quibus Syrupis & Pilulis molientur. Qui uero nitrosum sulphur febres committere pronunciant, de resolutione & consumtione meditabunt, qua absoluta, fideli remediorum securitate muniti, Naturae, loca & uias euacuationis committent, siue peraluum, siue per urinas, siue per sudores, siue per insensiles transpirationes resolutam materiam propulsare uoluerit. Sed dehis in morborum & remediorum explicatione tempestiuius agemus. Ipsi quoque Medici uomitione reiectam bilem, aeruginis proprietates referre saepenumero animaduerterut; itaque aerugineam bilem appellauerunt. In terdum porri qualitates manifeste repraesentabantur: hanc porraceam confestim nominarunt, & dubitatio nes nouas attulerunt, an scilicet in uentriculo talis generari posset. Alium conspicati sunt humorem, terram fermentare bullas excitare, similitudinem amurcae, faecum uini uel Tartari ( si licet ) ostendere: hanc atram bilem dixerunt, quod si fermentaceam uel tartaream dixissent, Naturam certe non offendissent. Et quia per uomitum plures humorum species non ita frequenter reiiciebantur tam claris salium proprietatibus insignite, relictis ueris nominibus, phantastica introduxerunt, famosas et infames uel maioris ac minoris fame biles proponentes, uitellinam, adustam, & c. Eodem pacto pituitam falsam ac acidam saepe animaduerterunt. Si uero Salium Anatomiam antea didicissent deprehendissent nitrosam, aluminosam, uitriolatam, salgemmeam: & si herbas quoque salium proprietates continere crederent, aronis, urticae, chelidoniae, fammulae, brassicae, soldanellae, kali, centaureae, piperis, persicariae salia in humoribus tandem admitterent: mixtiones quoque salium cum sulphuribus studiosius inquirentes, salia sulphurea & mercurialia magna utilitate adiungerent. Tandem si seminum signaturas & Generationum lithurgias in humana Anatomia olfacerent, dulcedine ueritatis allecti, nulla bilis, pituitae, melancholiae seueritate, a tam clara & foecunda Philosophia in posterum absterrerentur. Tum uero non solum in hepate, sed etiam in uentriculo, intestinis, carnibus, synouia, medullis, ligamentis, ossibus, neruis, arteriis, in pulmone, liene, cerebro, renibus, uesica, utero, testibus, mammillis, denique in uniuersis partibus humani corporis, aeruginosum, uitriolatum, tartareum, nitrosum, aluminosum, porraceum, urticosum, aronicum, piperinum, persicariosum, generari posse sancta fide iurarent: & nudis humorum appellationibus repudiatis, proprietates Salium, Sulphurum et Mercuriorum auide addiscerent. Quod musti exemplum adferunt ad generationem quatuor humorum in hepate stabiliendam, sententiam eorum plane euertit. Non enim humorum procreationem, sed excrementorum separationem clare ostendit: & uigore huius exempli triumphum aget Paracelsus contra eos qui tartarea excrementa, eorumque separationes, morbos & symptomata derident. Hippocrates longe aliam rationem humorum instituit lib. 4. de Morbis. Primum, fontem omnium, uentriculum tanquam commune penuarium collocauit: quatuor deinceps particulares fontes, cor quidem sanguinis, caput pituitae, folliculum fellis bilis, lienem aquae, adiunxit. Rationem uero consilii sui paulo post innuit, dicens, in omni alimento inesse quiddam sanguineum, biliosum, pituitosum & aqueum, ac consentanea consentaneis distribui. Quemadmodum in terra sunt facultates omnigenae & innumerabiles, δυνάμεις παντέιαι καὶ ἀναριθμοὶ: unaquaeque uero planta similem trahit ac naturae suae familiarem. Ubi demonstrat se in humorum dispensatione non Elementis uel nudis qualitatibus animum adhibuisse, sed proprietatibus, iisque uariis, omnigenis, innumerabilibus. Hinc proprietatum copiam ad certa quaedam genera reducere conatus est, tanquam ad matrices & familias in quibus illustria de se testimonia saepe praeberent. Idem manifestius in libro de Humana natura interpretatur: ubi certis anni temporibus singulas humorum species in corporibus abundare, & medicamentorum purgantium diuersa facultate, diuersos euacuari affirmat, in quibus tamen perpetuo adsint proprietates, quemadmodum in terra. dulce, acidum, amarum, acre et omnigenum, quarum separatione & exaltatione morbi contingunt: quod in libro de Antiqua Medicina exposuit. Hac ratione obseruationes Hippocratis & inchoata Medicinae theoremata excusare possumus, uidelicet, quod multa semina iisdem proprietatibus insignita, in humoribus similibus tanquam matricibus & agris consentaneis fundentur. Quae semina ac proprietates, ubi ad maturitatem peruenerint, fructus producunt tali humorum signatura uestitos. Consentanea uero cum sint huiusmodi semina, iisdem locis uel humoribus recepta, & fructuum similitudine coniuncta, curationes quoque admittunt communes. Quaecunque enim in pituitosis corporibus Anatomiam habent ( qualia sunt illa quae hyeme ascendunt ) medicamento pituitam euacuante sanantur: quae uero in biliosis ( haec aestate ad maturitatem perueniunt ) medicamento bilem ducente tolluntur: quae in melancholicis ( talia autumno resoluuntur ) analogo remedio obtemperant: quae in sanguine ( uerno tempore huiusmodi exoriuntur ) uenae sectione sanantur. At uero ii morbi leuiores sunt & anniuersarii, Hippocratis aetate consueti. Nostris temporibus grauiores incubuerunt, quorum generatio laboriosa est & intricata, curatio uero, multorum iuditio, plane desperata: nec ueratrum, nec cnicum, nec colocynthis, nec ebulus satisfacit. Necessitate igitur adactus Paracelsus Medicine Theoremata dilatauit, morborum semina & Generationes exquisitius rimatus, curationes prestantiores ac remedia altiora adiunxit, morbos, medendi rationes, & remedia Hippocratis aetate consueta sub Diaeta & iusto aegrotorum regimine claudens. Interdum quoque humorum mentionem facit, quoties Tincturarum & excellentium Arcanorum uirtutes exponit, dicens, harum potestate & usu nec melancholicum nec phlegmaticum quippiam in corporibus coaceruari posse: adeoque tutos reddi homines ab externorum Elementorum anniuersariis, menstruis, & diurnis impressionibus: quod in Archidoxis preparationum uidere licet. Hanc humorum censuram hoc loco sufficere arbitror: alibi seueriorem actionem instituemus. Actionum naturalium administrationes in singulis partibus hoc loco recensere Compendii leges non admittunt. Qui diligenter que a nobis dicta sunt examinauerit, sine labore aliis accommodare poterit, seruata seminum, locorum & Mechanicorum analogia. Sed unde digressi sumus reuertamur, & humanae Astronomiae harmoniam adiungentes exemplis illustremus. Superiora Elementa, scilicet Firmamentum & Aer, eorumque astra, fructibus ac resolutionibus inferiorum fouentur: inferiora uicissim benignitatem superiorum experiuntur. Ita in corde, cerebro, pulmonibus, arteriis, neruis, etc. naturalium actionum administrationes conspiciuntur, suos habent uentriculos, ut loquitur Paracelsus, & spiritus mechanicos attractionum retentionum, separationum, coagulationum digestionum, distributionum, expulsionum authores. Ubicunque uero tales spiritus reperiuntur, ibi concoctiones celebrari, & uentriculi officia absolui necessarium est. Spiritus enim sunt qui esuriunt & sitiunt, qui saturantur & saturati fructus emittunt sanitatis uel morborum nuncios. Ita nulla nominum iniuria dicemus in sanguine uentriculum esse, concoctiones, nutritiones, attractiones, separationes, & similes actiones in sanguine administrari. Similiter in Synouia, in ligamentis, in ossibus, in carnibus, & multo magis in uitalibus spiritibus cordis ac arteriarum. Alimenta certe dissimilia sunt, utpote locis & Mechanicis consentanea. Non enim tam crasso & impuro alimento nutritur sanguis quemadmodum uentriculus, intestina, & primae alimentorum officinae, nec sanguinis nutrimentum, synouiae, carnibus, ossibus, ligamentis accommodatum est, nisi subtiliorum Mechanicorum industriam antea experiatur. Sic Firmamenti astra; uel uitales spiritus cordis & arteriarum alimento fruuntur puro ac spirituali, ab astris inferiorum Elementorum ante praeparato: & benigna nutricatione ad maturitatem peruenientia, foecunda fructuum resolutione uices rependunt, mutuaque officiorum communicatione societatem humanae Reipublicae custodiunt, Nec mirum est tantam Elementorum & astrorum diuersitatem, tam amice conspirare. In una radice fundantur omnia, in Balsamo scilicet animali, cuius praedestinationes, Scientias & officia, diuersis, disiunctis, & saepe contrariis instrumentis ordinate absoluunt. Omnibus enim Elementis & Astris huius Radicis uel Balsami conspirantibus ac pensum debite facientibus, Astronomia humana stabili & rata motuum uicissitudine procedit, actionesque ostendit sanitatis indices. Quemadmodum in mundana Anatomia, ortus astrorum certis temporibus fructuum tempestiuis resolutionibus, anni salubritatem tuentur. Nunc pluuiarum stellae commodius refoluuntur: nunc uentorum: alias serenitatis, caloris: interdum niuis, frigoris, pruine: interdum Mannae species felicius cadunt: alias Zephyrorum genitalis defluxus desideratur. Et in terrestri Astronomia, nunc rosae, uiolae; narcyssi germinant: nunc legumina, frumenta, uites, arbores, & c. & uniuersae plante, singulae suas periodos obseruant, nisi sterilitatis ac morborum causae interuenerint. Ita in humana Anatomia, astra superioris globi, id est, uitales spiritus cordis & cerebri, imbribus, serenitate, caloribus, foecundo roris ac Zephyrorum defluuio, fructibusque similibus, inferiorum Elementorum semina benigne irrigant, quibus silentibus, marasmi, sterilitates & tabes contingunt, utcumque alimentorum copia colliquescentes partes & ad cariem festinantes, subleuare conentur aegroti. Rursus infersora astra, rosas, uiolas, melissas, ualerianas, uites, fruges, aurum, argentum, rubinos, saphyros, continenter ex alimentis producunt: non quod formarum externas signaturas in homine demonstrent ( Transplantatione em externa uestimenta amiserunt ) sed quia proprietates similes in spiritualibus corporibus, humanae Anatomiae domesticis producant, ex quibus superiora astra fomenta recipiunt, ac uniuersa officiis & actionibus opportuna redduntur. Eodem quoque pacto digesta seminum tempora in homine transplantantur: breuiores enim habent periodos, easque continuas: quamuis in Olympo etiam reperiantur sydera anniuersariis circuitibus ascendentia, menstruis, & diurnis. Sunt & alia que longiore interuallo ad maturitatem perueniunt, de quibus in hereditariorum morborum generatione, dicemus. Menstrua astra in mulieribus manifeste conspiciuntur, & in uiris nonnullis. Hemorrhoides uero annuos circuitus utplurimum obseruant. Somni Ascendentia, diurnas habent reuolutiones, & proprietates possident papaueris ac lactucarum, quales in Luna nocturnisque syderibus uigere, Sensus testantur & Ratio confirmat. Has Astrorum reuolutiones in humana lithurgia ante nos adduxit Hippocrates. Ita enim scribit, in libello De Insomniis. ἄστρον μὲν οὖν ἡ ἔξω περίοδος · ἡλίου δὲ ἡ μέση; σελήνη δὲ ἢ πρὸς τὰ κοῖλα. ὅτι μέν οὖν δοκοίη τύτων τῶν ἄστρον σβέννυσθαι ἢ βλάπτεσθαι, ἢ ἀφανίζεσθαι ἢ ἐπέχεσθαι τῆς περιόδου, κατʼ αὐτὸ τὸ μὲρος καὶ τὴν νοῦσον προσγίνεσθαι, & c. id est. Astrorum circuitus exterior est in corpore, Solis medius, Lunae uero ad cauitates. Quodcumque igitur horum Astrorum, uel extingui, uel laedi, uel obscurari, uel a circuitu suo ( per insomnia scilicet ) cohiberi uidetur, in eadem corporis regione morbum latere significat, & c. Κοιλίας appellat uentriculum, intestina; mesenterii uenas, hepar, lienem, & primas alimentorum officinas. In iis enim ob impuritatem alimentorum, & momentaneam trium Principiorum naturam celeres sunt periodi, plenilunia uelocia, ac reliqua temporae similiter. Medium circuitum in corde, cerebro, sanguine collocat Hippocrates, ubi puriora sunt Elementa, semina & astra, constantioribus Principiis ornata: motus proinde edunt stabiles, non senescentes, Solis naturam in hoc imitantes. In synouia, carnibus, ligamentis, ossibus, membranis, & c. spiritus uigent mechanici & semina, astrorum diuturnos circuitus imitantia. Morborum periodi, hanc reuolutionum analogiam confirmant. Tarda enim sunt plenilunia eorum morborum, qui in circuitu astrorum, uel in habitu corporis, ut loquitur Galenus, fomites & mineras habent: celeriora eorum qui in cauitatibus fundantur. Idem planius interpretatur libro primo de Diaeta: dicitque Naturam uel ignem in hominis generatione triplices circuitus facultate diuersos distinxisse. Ἐποιήσατο πυρὸς περιόδους τρισσὰς, περαινούσας πρὸς ἀλ¬ λήλας καὶ εἴσω καὶ ἔξω. αἱ μὲν πρὸς τὰ κοῖλα τῶν ὑγρῶν, σελήνης δύναμιν. αἱ δὲ ἐστὴν ἔξω περιφορὰν, πρὸς τὸν περιέχοντα πάγον, ἄστρων δύναμιν, αἱ δὲ μέσαι, καὶ εἴσω καὶ ἔξω περαίνουσαι, τὸ θερμότατον καὶ ἰσχυρότατον πῦρ, ὅπερ πάντων ἐπικρατέεται, διέπον ἅπαντα κατὰ φύσιν, ἄψορον καὶ ὄψει καὶ ψαύσει. ἐν τούτῳ ψυχὴ, νοὸς, φρόνησις, αὔξησις, κίνησις, μείωσις, διάλλαξης, ὕπνος, ἐγρήγορσης · τοῦτο πάντα διὰ παντὸς κυβερνᾷ, καὶ τά δε καὶ ἐκεῖνα, οὐδέποτε ἀτρεμίζων. id est: Fecit ignis circuitus triplices, mutua societate tam intus quam foras conspirantes. Quae in cauitatibus, humiditatum officinis circuitus habent, Lune potestatem, motus & maturitates referunt: quae uero exterius, ubi solidiora consistunt membra reuolutiones absoluunt, astrorum imitantur proprietates: quae in medio consistunt, robustissimi ignis naturam continent, qui intro & foras per omnia transiens, omnibus dominatur idque occulto silentio: nec enim uisu, nec tactum conspicuus est. In hoc igne, id est, in astris mediae huius reuolutionis, Anima, mens, prudentia, augmentum, motus, diminutio, transmutatio, somnus, uigilia delitescunt. Ibi spiritus eorum mechanici, Ascendentia, spiritualia corpora, actionum proxima instrumenta radices habent. Hec omnia morborum accidentia manifestius declarabunt. Nec omnia quae de his dici commode possent, hoc loco adducere tempestiuum est. Itineris solum initia candide noc loco demonstrauimus; progressus & absolutiones ubi uisum fuerit adiungemus. Penitentia & grata diligentia, praedestinationum diuturna tempora accelerabunt. Interea naturalium facultatum administrationem tali formula complectemur: Actiones Omnes Naturales A ' Spiritibus Proficisci. Iisque Differentibus Subtilitate Et Crassitie Secundum Actionum Analogiam. Progressionem Seminum Et Scientiarum Distinctionem, Partium Necessitatem Attulisse: In Iis Tanquam Astris Et Radicibus Coaceruari Et Quasi Ad Centrum Reuocari Singulorum Spirituum Thesauros, Indeque Perenni Radiorum Defluxu Cuncta Foueri Anatomiis Eorum Consentanea. Concoctionum Officinas Plurimas Esse, Communesque Appellari In Quibus Impuritatum Separationes Manifestae Et Corporeae Necessario Contingerent. Generationem Quatuor Humorum, Sanguinis, Bilis, Pituitae, Melancholiae In Hepate Phantasticam Esse, In Sanguine Enim Tanquam Elemento Innumerabilia Semina, Eaque Proprietatibus Trium Principiorum Insignita Contineri. Superiorum Elementorum Astra Fructibus Infertorum Nutriri Etrursus Inferiora Superiorum Fauore Non Destitui, Sed Cuncta Opportunis Temporibus Debite Conspirare, Reuolutionumque Suarum Periodos Inuiolatas Custodire Nisi Praeuaricationes Peregrinorum Seminum Inimi¬ Ca Transplantatione Irreperent, de quibus sequenti Capite agemus. Philosophicae. 203 De Morborum Generatatione. Caput Xii. In rerum naturalium contemplatione, de quibus hactenus egimus, comites saepe habuimus Philosophos. Sensuum enim ministerio, exigua adiuncta obseruatione, plantarum & animalium origines deprehendi possunt, seminaque possident manifesta. At uero morborum explicatio, quia semina occultiora obtinuerunt, & Generationes Transplantationesque in Naturae officina absconditas, nec sensuum arbitriis, nec syllogismorum superbis decretis subiectas, intricata plane, & a paucis comprehensa est. Aristotelici Priuationum familie morbos ascripserunt, tanquam defectus & errores Nature, in quibus nec formae, nec differentiae, nec essentiae reperirentur. Platonici, posteaquam Ideis destituebantur ( neque enim defectibus neque malis Ideas concesserunt ) ueriti ne longius ab Entium pulchritudine discederent, morborum contemplationem sterilem reliquerunt, precepti Platonis memores, iubentis, descendentes ubi ad Singularia peruenerint, ea relinquere & infinitati concedere. Medici uero quibus haec prouincia precipue commisse fuit, quia Philosophorum patrocinium amiserant, obseruationibus inprimis contenti, morborum essentiam & naturam tanquam imperuestigabilem inter Transcendentia reliquerunt. Itaque ex quibus causis antecedentibus, quales sequerentur aegritudines studiose notarunt: & tandem causarum immensam uarietatem, ad certos ordines reducentes, artificiosas morborum praedictiones, praeseruationes & curationes inde deriuare conati sunt. Hinc apud Hippocratem distinctiones morborum uariae conpiciuntur, ratione causarum efficientium, a quibus procedunt. In lib. De humana Natura, morbi ( inquit ), alii, a Diaeta sunt, qua homo utitur: alii, a spiritu quem attrahimus. Signa adiungit: ubi eodem tempore plurimi uno morbo corripiuntur, a causa maxime communi, qualis est spiritus, tales generantur: cum uero diuersi diuersos occupauerint, a Diaeta contingunt. Eodem modo febres tanqua communissimos morbos, libro De flatibus distinguit: alias affirmans communes esse, quae ab Aere uel spiritu proficiscuntur, spiritu dico morbidis excretionibus inquinato: alias uero priuatas, quae a Diaeta ortus sui primordia acceperunt. In libello de humoribus inquit: Morbi alii, cognati sunt, quos ab ipsis aegrotatibus interrogando discere licet: alii a regione: nonnulli ex Diaeta: quidam ex temporum constitutionibus. Libro De morbis primo, similiter Περὶ παν σην, De affectionibus statim initio, morbi ( inquit ) omnes hominibus a Bile & Pituita fiunt, tanquam in corpore existentibus: excitantur uero hec a cibis, potibus; laboribus, calido supercalefaciente, frigido superfrigefaciente, sicco superexiccante, & c. Hic Bilem & Pituitam tanquam communia Elementa & matrices omnium morborum; qui a semine interno producuntur, constituit. In illis enim tanquam in terra, omnigenae facultates latent, acerbum, acidum, austerum, salsum, amarum, acre, & c. Quae proprietates ubi separantur, & ab aliis separata ad Exaltationem perducuntur, morbos pariunt. Separationes uero accelerant uel retardant, adimouenda, facienda, & foris incidentia, id est, calidum supercalefacies, frigidum uehementer refrigerans, cibus, potus, uenus, labores, animi affectus, casus, contusiones, uulnera, & c. Rursus De antiqua Medicina: morbi, inquit. alii fiunt ἀπὸ δυνά¬ μέων alii ἀπὸ σχημάτων. Δυνάμεις appellat τῶν χυμῶν τὰς ἀκρότητας & ἰσχῦς, id est, humorum Exaltationes, summitates, potestates, summas uires, & c. Ubi explicat quo pacto humores morbos generent. Non quia calida & sicca est Bilis, propterea Hippocrati morborum genitris censetur: sed quia δυνάμεις in se continet, quae ὁτὰν μετέωρα καὶ ἄπε¬ πτα καὶ ἄκρητα, id est, quando exaltata fuerint, in cocta & ab aliis separata, summas uires ac extremas potestates ca lamitosa symptomatum pernitie ostendunt. Figurarum & cauitatum morbi, omnibus noti sunt. Libello De alimentis, morborum differentias ex locis & partibus in quibus fouentur deduxit. Morborum differentiae ( inquit ) in alimento, in spiritu, in calore, in sanguine, in pituita, in bile, in humoribus, in carne, in pinguedine, in uena, in arteria, neruo, membrana, osse, hepate, splene, cerebro, utero, renibus, uentriculo, intestinis, & c. Empirici Hippocratem secuti, causarum, morborum & symptomatum concursus collegerunt, illustres differentias longa experientia in singulis ordinibus notarunt, & notatas discipulis suis fideliter communicauerunt. Galenus uero, qui & ipse Praeceptoribus usus est Empiricis, longitudinem artis perosus & Experientie diuturna toedia, Geometricorum scholas accessit: ubi Demonstrationum uigorem ac Methodorum expeditam breuitatem admiratus, cogitare porro coepit, an Medicae arti Geometricorum Methodis operepretium aliquod adferri posset: habitaque deliberatione ad Medicos redire statuit. Ita Methodorum ( rei nouae & apud Medicos ea aetate inauditae ) miraculo insignis, artem confusam in ordinem primus reuocauit: dubia, Demonstrationum lege confir mauit: obseruationes tamen & experientias Hippocra tis ( quia Principia Demonstrationum habere oportuit ) ratas & stabiles ubique concessit. Hanc enim narrationem ac historiam de seipso in omnibus propemodum libris copiose prosequitur, Quia uero morborum natura ab Empiricis & ipso Hippocrate non satis explicata erat, & differentiae copiosae quidem, sed confusae ab omnibus adducebantur, mirabili inuestigatione & subtili Methodo obscuritati opem tulit. Etenim in prioribus libris Methodi medendi, quatuor rerum genera inter se distincta proposuit, Actiones, actionum Proximas causas, Antecedentes, Euidentes siue Externas: in hisce ordinibus morbu necessario contineri. Coeteris exclusis, in actionum Proximis causis morbos uersari demonstrauit. Actionum Proximas causas esse partium diatheses, constitutiones uel dispositiones, & c. Eas autem integrari iusta Elementorum temperie, conformatione & unitate, quorum symmetria sane, ametria morbosae actiones ederentur. Causas deinde morborum Antecedentes, in humoribus contineri asseruit. Quapropter ex partium numero, pituitam, bilem, melancholiam sanguinem & immeritam synouiam seclusit. Uide calamitatem sensibilium Methodorum in occulta Naturae lithurgia. Etenim adhuc incomprehensum est in schola Galeni, quid nam sint Elementa, quomodo misceantur, &, an actionum omnium causae ab Elementorum temperie proficiscantur. Fernelius certe totam Substantiam, Formam efsentialem, proprietatem abditam, aliud ab Elementis esse confirmat, diuinioremque obtinere originem. Itaque noua similarium morborum genera posuit, Formae scilicet uel totius Substantiae: in quorum familia luem ueneream collocauit. Fracanzanus Uicentinus, in qualitatibus Galenicis mortuus & sepultus est, magna seueritate Nouatores illos detestatus, qui occultarum proprietatum & totius Substantiae nomina in Medicinam introduxissent. Se primum anima diuertisse morbum Gallicum esse intemperiem calidam & siccam, innominatam tamen, opinionemque suam confestim Montano placuisse. Ita quoties alii occultarum proprietarum, & totius Substantiae appellationibus triumphabant, ipse, ueteranus, ac strenuus miles, innominatas Temperies opposuit. Obscurum nihilominus & inexplicatum remansit, quid nam in corpore humano esset, in his & similibus morbis, a quo proxime laederentur actiones, siue Occultum siue Innominatum diceretur. Tanta est difficultas, obscuritas ac repugnantia in Diathesi illa Galenica. Alii Medici, relicta nominum subtilitate, a rebus ipsis ueritatem eruere conati sunt. Quocirca in morbis nonnullis manifestioribus, sensuum propemodum beneficio deprehenderunt aliquid, a quo proxime uidebantur actiones ledi uel impediri, cui Morbi appellationem confestim imposuerunt, gaudentes se Διαθέσεως obscuritatem, hac retum euidentia tam facile sustulisse. Hi, humores lateri impactos, hepati, lieni, uentriculo, uenis, & c. morbos dixerunt, & Calculum in uesica similiter. Posito enim humore crasso & mucilaginoso, in hepate, liene, mesaraicis, & c, lapide in orificio uesicae, proxime nullius interuentu laedi uelimpediri actiones, constanter asseuerabant. Quemadmodum lapillosa mucilagine ante pupillam collocata, confestim impediri uisum, qua sublata subito restitui. Sed gaudium eorum non fuit diuturnum. Surrexerunt enim aduersus illos, nominum & Praedicamentorum Decoctores, conquerentes uniuersas Naturae & doctrinarum leges hoc pacto confundi, causarum effectuumque discrimina inconsiderate negligi, Qualitates in Substantia collocari sacrilego ausu. Morbum enim cum Diathesis sit, in Praedicamento Qualitatis contineri: ibique Differentias, Species & totam oeconomiam possidere, eos uero, humores crassos, lapides ( substantias plane ) morbos nominare. Hinc quaestiones nouae in Medicinam introductae sunt de causa Continente morborum, & subtilitatibus alatis, quas nulla mentis celeritas assequi posset, omnia repleta. Etenim quia sensuu testimonia urgebant priores, subtili celeritate opus fuit, si a rerum tam manifesta euidentia abstrahi deberent. Ita enim Praestigiatores, ubi sensus fallere uolunt, peregrinis obiectis & insueta celeritate utuntur. Quocirca, quia inter causas Continentes morborum & laesas actiones, in rebus ipsis nihil inuenire poterant, quod intercederet, cuius interuentu morbi ipsi a causis Continentibus recte distinguerentur, nomina quaedam interposuerunt subtilitatibus confestim comitata. Inter albugineam & lapillosam mucilaginem ante pupillam collocatam, ac uidendi functionem impeditam, sensuum iudicio nulla causa effectui propinquior interuenire uidebatur, & rationis consensus ( si praecipue Indicationes curatiue a morbis ipsis sumuntur ) accessit. Ablatio enim illius materiei principatum obtinet in curatione praedicti morbi. At uero posteriores, Obstructionis nomen interposuerunt: humorem illum lapideum uel corneum causam esse, Obstructionem uero morbum; immemores quod hoc pacto morbum ex causarum ordine excluderent. De coeteris idem fuit iudicium. Calculum enim in uesica, Continentem esse causam, Obstructionem uero morbum. Sic mucilaginosum & crassum humorem in uenis Mesenterii impactum, Continentem esse morbi causam, Obstructionem uero morbum, & c. Alioquin uidebantur tales morbi in numero esse, &, si numerarentur, Substantias ponere. Obstructiones autem cauitatum, & meatuum praeuaricationes, ad Qualitatem commode reducebantur. Sed plane ridiculi sunt. Nec enim Praedicamenta intelligunt, neque Generum & Specierum ordinationes instituere sciunt. Etenim si aliquid agit morbus, in causarum numero procul dubio recipietur, siue Relationis siue Qualitatis labyrintho claudatur. In causis uero ordinationem Generum & Specierum non animaduerterunt. Sane quod remotissimum est ab effectu producendo, Generis rationem obtinet, quod uero proximum, Indiuidue Speciei. Effectus enim ipsi, in hac coordinatione, Indiuiduorum rationem gerunt. Itaque alpium lapides & montes Auerniae Transcendentia sunt hoc loco: quorum metu deterritos fuisse illos arbitror, qui lapides in uesica, renibus, intestinis, & similes Substantias a morborum catalogo excluserunt, ne forte lapidum tam immensa copia, taedia & aerumnas Medicis in aeuum pareret. Mucillagines uero lapidee, tartareae, bolares, uel secundum Galeni lyram, pituitosae & melancholicae, quae in leguminibus, frumentis, aqua, uino, cereuisia, carnibus, & c. continentur, Genera generalissima. Horum usu, frustrata separatione & expulsione in corporibus coaceruatae mucilagines uiscidae, siue in uentriculo, siue in intestinis, siue in mesaraicis uenis, siue in hepate, siue in renibus, siue in uesica, siue in alia quacumque tandem cauitate, Genera sunt subalterna: ubi uero exaltantur, & copia ac qualitate meatus obstruunt, symptomatumque pernicie hominibus innotescunt, Species sunt Indiuiduae & postreme: actiones uero laesae uel impedite Indiuidua sunt, in harum causarum progressione. Itaque inaequalis fuit sors Generum & Specierum in hac coordinatione. Species enim & Genera subalterna, quamuis in corpore continebantur, nihiloninus quia latitabant, nec sensibilem aliquam affectionem Atomistis in corpore demonstrarunt, nominum priuata insignia amiserunt, & causarum Antecedentium collegio ascripta sunt. Indiuiduae autem Species uel infimae, ultimae, proximae ( quomodocunque appellare libuerit ) quia corpoream affectionem ostendunt manifesta actionum laesione conspicuam, Obstructionis nomen a similitudine obtinuerunt. Putabant enim Atomistae, materias omnes obstruentes mortuas esse, nec aliis causis symptomatum calamitates ascribere poterant, nisi quia corporea mole transitus humorum impedirentur. Quorum errores manifestius postea detegemus: nunc enim Logici sumus. Et hac ratione inter morbos instrumentarios relatae sunt obstructiones, nomenque Obstructionis, Speciei rationem habet, humores uero mucilaginosi, aluminosi, uitriolati, lapidosi, bolares, arsenicales, antimoniales, sulphurei, uel secundum Galenum, pituitosi, melancholici, in uentriculo, hepate, mesenterio, renibus, uesica, uenis, musculis, membranis, & c. Indiuiduorum uel proximarum Specierum. Et quemadmodum dicebat Hippocrates De alimento, τροφὴ οὐ τροφὴ, ἢν μὴ οἷοντε ἡ τρέφεσθαι, οὔνομα τρόφὴ, ἔργον δὲ οὐχὶ ἔργον τροφὴ, ουνομα δὲ οὐχὶ: id est, alimentum non alimentum: si enim nutrire non potest, inane nomen est sine opere & subiecta re, si uero nutritione opus destinatum ostenderit, alimentum est & non inane nomen: ita & nos de Obstructione dicemus: Obstructio non Obstructio: si enim aliquid in causarum ordine deprehenditur opere & potestate preditu cui Obstructionis nomem competit, opus est Obstructio, si uero nihil ale conspiciatur, nomen est inane. Duplicem nunc ordinem demonstrabimus in morborum progressionibus. Primum Realem, ex coordinatione & serie causarum efficientium pendentem, qualem descripsimus. Alterum nominalem: in quo morbus, Generis supremi locum tenet, Obstrunctio Speciei, mucilaginosa materia hepati impacta, Indiuidui Similiter morbus Genus est, febris species, calor in corde accensus secundum Galenum, Indiuiduum. Quemadmodum autem calorum in corde accensorum diuersitates, indiuiduorum classes constituunt in febribus: ita differentiae materierum mucilaginosarum in diuersis locis humani corporis, indiuiduas Obstructionum differentias pariunt. Aliae enim sunt inflammatae, aliae non: quaedam acutae, quaedam chronicae. Quae omnia ex proprietatibus specierum mucilaginosarum proficiscuntur. Arsenicales enim & sulphureae inflammantur, aluminosae non arsenicales acutae sunt, aluminosae, & uitriolatae, chronicae, & c. Sed quaerent a nobis nonnulli, in quo Praedicamento nos morbum collocemus. Quibus respondemus, nos Praedicamenta in morbis collocare, non morbos in Praedicamentis, & nomina rebus accommodare, non res nominibus submittere, & signaturas ex radicibus ordinate educere, non uero radices in signaturarum angustiis collocare. Et nisi multos offenderem, dicerem usum & naturam Praedicamentorum a paucis intellectam, a nullis autem, quod sciam, hactenus explicatam. In libello nostro De nominibus & rebus, copiose de his egimus: quorum umbram huc adducemus, ut lucis imagine a tenebris reuocentur plurimi. Semina, Astra, Radices, Principia rerum, in quibus Praedestinationes, Scientiae & Dona continentur, fundamenta sunt, corporum, Quantitatum, Qualitatum, ac Relationum. Quia in suis Scientiis & occultis thesauris insitas habent Rationes omnium. Rationes dico non momentaneas, mortuas & instabiles: sed uiuas, efficaces, potestate plenas, astrales plane. Hae ubi explicantur, Elementa & corporum Principia consentanea sibi asciscunt, quemadmodum saepe a nobis dictum est: & paulatim ex incorporeis corporea constituunt, ex inuisibilibus uisibilia producunt, idque ordinata progressione, proportionum legibus inuiolatis: magnitudines, distantias, numeros, durationes, sapores, colores, odores, calores, figuras, qualitates omnes, conspirationes, repugnantias, & uniuersas signaturas officiis ac praedestinationibus Radicum consentaneas, & Scientiae conformes, admirando artificio adiungunt: Astronomiam uniuscuiusque Mysterii uel Speciei hoc pacto declarantes. Quidquid igitur semen in Natura habet, Mysterium, Principium, Radicem: quidquid Generationum & Transplantationum fluxus moderari potest, Scientiam habet, praedestinationem accepit, uitam, potestatem obtinuit, Radices astrales posuit. Quocirca Praedicamentorum omnium in se rationes continet, tanquam uestimenta & instrumenta Donis, opportuna: magnoque errore huiusmodi in Praedicamentorum angustiis claudum tur, cum in suis thesauris, Praedicamenta ipsa & Predicamentorum fontes custodiant. Atque haec est ratio Praedicamentorum realium: de nominalibus & Abstractis, in libello De nominibus & rebus, disseruimus. Quod si morbos semina habere ac Principia in Natura, si Generationes & Transplantationes ratas absoluere, docere possimus, utique a Predicamentorum carceribus nostro praesidio liberabuntur. Et uideor nunc ex iocis & ludicris deambulationibus, ad seria negotia, occulto quodam ductu inscius peruenisse. Nec magna rationum deductione opus est, si experientia fidem meretur. Haereditarii morbi rata propagationum constantia, seminis prae sentem uigorem demonstrant: Contagiosi, Transplantationis documenta ponunt: quantemporum, Regionum, aetatum proprii sunt, radices morborum in Natura contineri, stabili authoritate confirmant. His & similibus infinitis propemodum testimoniis fidem facere possemus, morbos in Natura semina habere, Generationum & Transplantationum circuitus custodire, predestinationes, Scientias & signaturas Scientiis opportunas possidere. Nihiloninus quia Priscorum Philosophia in contemplatione morborum manca est, originem, primas radices & radicum progressiones breuiter adiungemus. Semina & Principia rerum in thesauris Elementorum inuisibilibus ab initio collocata, generationis & multiplicationis uim acceperunt, uirtute Uerbi illius, cuius imperio uniuersa obtemperant. Fuitque haec prima rerum facies pura, integra, perfecta, sine corruptione & morte. At uero post praeuaricationem Protoplasti, primis illis seminibus, maledictione diuina, nouae superuenerunt Tincturae, quarum mixtione in calamitosam sortem transplantata est totius Creaturae pulchritudo. Remanserunt nihiloninus prima semina, sed nouis & infelicibus uestimentis obducta. Haec est Anatomia morborum mortisque: in cuius explicatione Medicos uersari oportet. Neque enim satis est, quod Priuationes a nonnullis appellentur, qui nobilitatem & puritatem primorum seminum respiciunt, propterea eorum contemplationem relinquere & infinitati concedere, tanquam sine essentia, natura, ac proprietatibus inania quaedam nomina essent in Subiectis. Acceperunt enim ab eadem potestate, sc. uoce diuina uim Multiplicationis & Transplantationis, essentiam quoque & proprietates, ex quibus integra constituitur, Philosophia, Astronomia, Physica & Alchymia. Etenim, qui stellas posuit in Firmamento, qui mari terminum collocauit, qui terrae pulchritudinem plantarum foecunditate ornauit, idem, potestate incomprehensibili, tribulos & spinas praeuaricationum indiuiduos comites adiunxit. Itaque radices acceperunt in abyssis, & temporum certas praedestinationes in eui consumtionem duraturas. Perfectis uero rerum seminibus miscentur, mixteque cohaerent. Et difficile intellectu esset, quo pacto purae incorrupteque naturae, tanta impuritas misceri posset, quo pacto in uite Republica mortis Anatomia hospitia inueniret, nisi infinita ipsius potestas, qui uocat ea quae non sunt tanquam ea quae sunt, ab hac nos liberasset dubitatione. Haec est illa mixtio in qua antea dicebamus imperfecta uel impura perfectis misceri, cuius efficientia fructus omnium Elementorum, mortem uitae adiunctam habent, separandam secundum digesta tamporum momenta. Neque enim solum in homine, Anatomia mortis & morborum delitescit, sed etiam in animalibus, implantis, in mineralibus, in fructibus firmamenti & aeris. Quamuis autem Creationis multa Mysteria hoc loco opportune adduci possent, Platonicorumque materiales defectus & Peripateticorum Priuationes tempestiue corrigi: nihiloninus non sine consilio; contemplationibus Uitae Longae, reseruabuntur. Hic uero Anatomiam mortis in fructibus Elementorum ostendisse, proposito nostro abunde satisfaciet. Dico igitur mortis & morborum semina radicesque, in impuritatibus consistere arsenicalibus, sulphureis, uitriolatis, aeruginosis, mercurialibus, uel in urticosis, spinosis, nappellosis, cicutosis, opiatis, & c. que impuritates inflammabiles sunt, instabiles, ad corruptionem festinantes: permixtae tamen cum puris primisque rerum radicibus, quarum praedestinationes digestis dissolutionibus inimice anticipant. Nec plane affinitate carere debent, si ad mixtionem confluunt, quo fit ut non omnia pura impuris promiscue copulentur, sed talia talibus, domestica domesticis. Obtemperant enim radicibus rerum in generationum initiis, & fallaci seruitutis imagine, opportuna nequitiae tempora expectant: uestimenta quoque fiunt & signaturas exhibent radicum officiis familiares. Quocirca unicuique speciei & radici mundanae, adiuncti sunt hospites, aduenae, impuritates, quae sine discordia & lite in Scientiis uitalibusque Principiis concurrunt: explicatae uero in generationum & augmentationum continuo fluxu, separatae & exaltatae, inimicitias, dissolutionum mortisque authores, exercent. Ita Mineralium radices, suas habent impuritates adiunctas, quae digestis temporibus absolutis, rubigine & aeruginosa corruptione dissolutionem moliuntur. Uegetabilium quoque Balsamus, hospitum & impuritatum comertio inquinatus, senectutis, morborum & mortis Anatomiam admittit. Hic corruptionum species uarie apparent, Erbus, ἄτανεας, iuxta proprietates & Scientias impuritatum. In quibus Mercuriales impuritates & Sulphuree hospitantur putredine dissolutionem absoluunt, ut herbae fere omnes, precipue Mercuriales, angurie, cucumeres, melones. In quibus uero impuritates Mercuriales non sunt ita copiose, & Salium robustior natura, ἄβανσιν uel cariem expectant, ut arbores plurimae fruticesque nonnulle. In radice uel Mumia animalium, quia Uegetabilibus & Mineralium resolutionibus nutriuntur, similes impuritates reperiuntur, differentes tamen secundum agrorum naturam: facta est enim Transplantatio ex prouincia Balsami ueoetabilis, in Rempublicae animalis: dissolutiones proinde & mortes similes experiuntur. Humana uero radix quia omnium fauore & ministerio utitur, uniuersis quoque impuritatibus inquinata, morborum & mortis infinitas species obtinuit. Nec ulla est Creatura tot calamitatibus subiecta: & merito: fornicatione coniugia multiplicantur, ac generis nobilitate inquinata, auorum delicta luunt posteri: quorum nepotes, & ipsi parentum scelera nequicquam incusabunt. In fructibus superiorum Elementorum, dissolutiones sunt ueloces: aliis enim nutrimenta debent. Nihiloninus suas habent impuritates admixtas, quarum efficientia morti fiunt obnoxia, ut in pluuiis, manna, rore, uentis, & c. conspicitur. Tales corruptiones in fructibus Elementorum naturales sunt & necessariae: quia rationes suas ac praedestinationes in Scientiis uitalibus que rerum Principiis coniunxerunt, adeoque radicem & speciem ipsam suis Tincturis imbuerunt. Quocirca Generum & Specierum mortes corruptionesque recte dicuntur. Contra has nulla est medicina. Leges enim Naturae inuiolabiles sunt. Temporum nihiloninus praedestinationes reliquarumque signaturarum, transplantare licet, societatemquo, ad pernitiem festinata celeritate ducentem, interrumpere. Sunt & alii corruptionum modi, qui ex Transplantatione Indiuiduorum dependent: in quibus radix ipsa non inficitur, sed Indiuiduae naturae Principia. Hic Medicina locum habet. Tales non sunt necassariae, ac Indiuiduis humanae speciei ob libidinem & intemperantiam, inprimis familiares? quamuis aliarum rerum Indiuidua, sterilitates, pestes, & nouas morborum mortisque species etiam experiantur. In his saepe usqueadeo inquinantur Indiuiduqrum radices, ut propagatione in tertiam & quartam generationem conseruentur impuritatum impressiones: quemadmodum in morbis haereditariis accidere uidemus. Hi ex seminibus proficiscuntur, in quibus Tincturae ualidae & constantes uigent. Quae; etsi specierum radicibus ex necessitate non cohaereant, Indiuiduorum tamen Principia, Semina, Balsamum, efficaci mixtione transplantarunt. Quicquid enim in parentibus continetur, siue sanum siue morbidum, quod ualida uitalique impressione, Balsamum & radicem humanae maturae afficere possit, Transplantatione haereditarium euadit. Huiusmodi impressiones plane sunt astrales, incorporeae, spirituales, inuisibiles: sed efficaces seminalium Rationum naturas imitantes, Scientiae & predestinationum uirtute procedentes, in quibus mole corporea non opus est ad corporum constitutiones: quae sapores, odores, colores, magnitudines, figuras, caliditates, frigiditates, siccitates et signaturas omnes, ex inuisibilibus thesauris destinatis temporibus, interdum subito, alias paulatim, magna Medicorum admiratione producere possunt. Huc pacto multa conti nentur in parentum seminibus, digesta maturitatum & exaltationis tempora, quieto silentio expectantia, quae in natorum Astronomia inexpectata symptomatum elade explicantur. Quod ubi contingit, ex parentibus non leprosis, leprosi nascuntur: ex parentibus non podagricis, podagrici: ex paremillus non epilepticis, amentibus, epileptici, amentes. Rursus mutata rerum uice, interdum podagrici non podagricos, epileptici non epilepticos, calculo si non calculosos generant: quod quatuor de causis aucidere solet. Uel quia semina & Tincturae horum morborum, Anatomiam Balsamiac Radicis humanae, nondum potenter occuparunt, neque adhuc uitalibus impressionibus Scientiarum & praedestinationum coniugia contraxerunt. Uel quia seminum efflo rescentiis natiuitatumque momentis paroxysmorum silentia & sopitus radices habuerunt praedicti morbi: alii enim qui perpetuas habent exaltationes sine paroxysmorum requie, ut lepra, perpetuo quoque propagantur. Uel quia potestate naturalis Balsami, superuenientia & peregrina morborum rudimenta in utero superantur: Uel quia ad terminum peruenerunt sterilitatis authorem. Speciei enim non coherent, sed Indiuiduis: ac proinde aetatum manifesta discrimina subeunt, interdum quarta progenie, alias sexta, nonnunquam decima, absoluta reuolutione desinunt. In hac auorum & nepotum longa serie, discere licet horum morborum adolescentias, iuuentutes & languidas declinationes. Fit enim, ut nonnunquam in tribus Indiuiduis adolescentiae tempora absoluant: in duobus, mani festa symptomatu uehementia, consistentiae & exaltationis uigorem ostendant: in tribus deinde uel quatuor euanescentis Tincturae declinationem. Tum uero sterilitates sequuntur, radicibus exhaustis, filiique nascuntur a podagricis non podagrici, a leprosis non leprosi, ab amentibus uel melancholicis non melancholici, ab epilepticis non epileptici. Haec de morborum haereditariorum semine, origine & propagatione hoc loco dicta sufficiant. Testimonia certe continent morbos semina habere, Generationes & Transplantationes moderari: cuius rei fidem nos facere oportet. Accedamus nunc ad illas Indiuiduorum Transplantationes, in quibus impuritates morborum radices haereditariae non euadunt: siue quia Tincturis praeditae sint inualidis & inconstantibus: siue quia exiguo tempore & raro confluant: siue quia consonantiam non inueniant in humana Anatomia: siue quia in illis sedibus non recipiantur, in quibus Balsamus, Semen, Mumia, Radix Naturae uiget: siue quia Astralibus impressionibus destitutae, ad corporeas praedestinationes declinent. His enim de causis catarrhi plurimi, febres omnis generis, pestes, prunellae, lues uenereae, in nonnullis scabies, tabes, lippitudines, dyarrhee, disenterie, contracture, colice affectiones, suffusiones, et morbi omnes ex mucilaginibus lapindescentibus, lutosis ac bolaribus ( posteaquam finita germinatione coagulationis consilia inierint ) ab haereditariorum morborum classe excipiuntur. Quamuis ex his plurimi, assiduitate, impressionum frequentia, potestate, confluentiam opportunam in corporibus nacti, in hereditarios tandem degenerent. Nunc uero, si tales impuritates plurimum inter se differunt: si signaturas diuersas proferunt easque stabiles, neque ex iisdem Tincturis pleuritis producitur, ex quibus colica: nec hydropes, dysenteriae signaturas referunt: nec febres, calculi: silocorum, temporum, alimentorum, certi sunt affectus: utique seminibus non destituentur morbi: sed radices habebunt, Scientias & Anatomiam in Nature officinain uanum laborant; qui tales Anatomias seorsim inquirunt, tanquam certa quaedam essent morborum Indiuidua, alia uero sanitatis. Quamuis enim in nonnullis speciebus morborum signaturae euidentius appareant, ut in arseniso, antimonio, sulphure, mercurio, aerugine, tartaro, nappello, urtica, opio, cicuta, mandragora, quemadmodum antea diximus: nihilominus in ipsis quoque, radices purae & sanae existunt. Ita enim ab arsenico uenenum, mortem, impuritatem auferre possumus, pura relista atura Balsami, humanis corporib. salutaris & amicimuius uirtute plurimorum morborum radices, et taro ersubito tolluntur. Sulphur leui artificio innoxium redditur. Mercurii impuritates profundius admixtae sunt attamen ingeniosa adaptatione, ut in coeteris quoque tolluntur. Rursus quae sanitatis Anatomiam gerere uidentur, ut rosae, uiole, melissae, ualerianae, lauendulae, stoechades, betonicae, argentum, aurum, & c. non sunt ab impuritatibus omnino expeditae, sed morborum mortisque radices adiunctas habent, utcunque signaturarum familiaritate humanae naturae consentire uideantur. Aurum, gemme, uirtute innati Balsami ab impuritatibus admixtis saepe explicantur, & Indiuidua perfecta euadunt, soli termino subiecta. Quocirca a nobis antea demonstratum fuit, morborum calamitate & superuentu Transplantationem Creatorae factam esse, impunitatem puris radicibus adiunctam, eamque fuisse morborum praedestinationem, ut in aliis perpetuo funderentur, donec fatum expleuerint, exhaustis abyssis in aeui consumtionem descriptis. Ita sunt bona mixta malis: neque mel uenenata amaritudine destituitur, & a sacchari faeculenta impuritate saepe abhorruimus. Hanc Mixtionem si intellexisset Aristoteles, in Priuationum pelago non fuisset submersus: Platonici uero si olfecissent, nequaquam innoxiam Materiam toties immerito accusassent. Hactenus ostendimus morborum semina in Natura contineri, & Generationum ac Transplantationum stabili circuitu, radicum ac signaturarum praedestinationes custodire, neque seorsim in certis Indiuiduis consistere, sed permixta esse radicibus fructibusque primae & purae nature. Opportunum nunc fuerit, ex seminum ac parentum diuersitate, morborum differentias, et Generationum ac Transplantationum processus seminibus consentaneos explicare. Quia igitur radicibus & fructibus primorum seminum cohaerent morbi, eorum familias & distributiones iure optimo imitabuntur. Distinximus autem antea semina & fructus, ratione Elementorum: secundo, ratione Planetarum. Eodem pacto hic morbos distinguemus, in coelestes, aereos, aqueos & terrenos: uel in coelestes & terrestres, ratione superioris ac inferioris globi: cuius distinctionis comitem & testem antea adduximus Hippocratem. Rursus, morbi siue coelestes siue terrestres fuerint, ratione proprietatum & trium Principiorum, alii Saturnini sunt, alii Martiales, alii Iouiales, alii Uenerei, alii Mercuriales. Et inter Saturninos magna est latitudo, signaturarum diuersis proprietatibus discreta. Neque enim omnes stelle Saturninae eiusdem sunt nature: neque herbe omnes Saturnine uel Mineralia, iisdem proprietatibus trium Principiorum insigniuntur, sed latitudo est, quae tamen speciei limites, non excedit. Ita hydropis species, quamuis omnes Saturninae sint: magna tamen signaturarum uarietate discernuntur. Ita epilepsiae, apoplexiae, paralyses, Mercuriales morbi sunt singuli diuersa Indiuiduorum sobole conspicui. Tusses, tabes, peripneumoniae, asthmata, louiales morbi. Pleuritides, prunellae, pestes, febres, Martiales. Dysenteria, gonorrhoea, ulcera, & c. Uenerei, eandem analogiam obseruant. Tales morborum distinctiones non sunt ociosae. Monent enim proprietates trium Principiorum diligenter inquirendas esse, ex quarum Anatomia signaturarum uel symptomatum, quae in morbis apparent, radices, fundamenta, causae & similitudines deprehenduntur: quibus inuentis curationum leges non inuitae sequuntur. Sunt & alia morborum genera, quae ex seminibus non oriuntur, sed quasi laesiones quaedam ex generationibus relinquuntur: ex quibus figurarum & cauitatum morbi plurimi dependent: item morbi noui & antiqui, astrales & minerales, ac plurimae distinctiones his similes: quae omnes, explicata in morborum seminibus Generationum ac Transplantationum mechanica lithurgia, facile unicuique innotescent. Seminum uero progressiones explicaturi, a terrestribus & inferioris globi, tanquam notioribus rectius inchoabimus. Itaque semina morborum inferioris globi in alimentis delitescunt, in cibo scilicet & potu. Suntque impuritates illae, de quibus antea diximus, que separantur & consuetis uiis expelluntur, quousque omnia in corpore recte administrantur. Subiiciuntur enim alimenta spiritibus mechanicis humani corporis, & facili obedientia, resolutiones, separationes, expulsiones ac similes dispensationes admittunt. Que enim potentioribus tincturis pollent, neque gubernationi nostrorum Mechanicorum subiiciuntur, legesque preparationum aspernantur, non alimenta, sed medicamenta, cibi medicamentosi, interdum uenena existunt: quorum usu, morbi subito in corpore generantur. Alimenta uero consentanea; quamuis & ipsa facultates medicamentosas, morbidas, uenenatas, admixtas habeant: nihilominus admixtione benigniorum temperatae, resolutae & separatae, expelluntur: quemadmodum in facultatum naturalium administratione exposuimus. Ubi autem errores contingunt, mediocritate neglecta, uel externarum causarum iniuriis, functionibus Naturae uitiatis, semina morborum radices agunt in humana Anatomia, & generationes morbidas statis temporibus absoluunt. Tum uero pro rosis, uiolis, bethonica, stoechade, manna, auro, argento, saphyro, smaragdo, urtica, lollium, mandragora, cicuta, aron, uitriolum, nitrum, sulphur, arsenicum, calcedonius, lutum, tartarus, bolus impurus uel lephanteus ( si ita appellare libet ) & similes fructus in corpore nascuntur. Non quod talium specierum formae ac externae imagines in homine represententur. Semina enim in nouas colonias transplantata, formas & signaturas omnes instabiles ac externas amittunt, seruatis internis, in quibus δυνάμεις & actionum principia latent. Ea enim est differentia generationum nostri corporis, & Elementorum, quod Microcosmi procreationes sint spirituales, sint in forma liquoris, uel resolutae, custodita tamen interna Anatomia saporum, colorum & proprietatum: Elementorum uero ad formas & signaturas corporeas procedunt. Priusquam autem impuritates ac semina morborum, radices in corporibus firmare possint, ea adesse oportet, que ad generationem confluere saepe diximus: scilicet, ut Tincturas possideant, in quibus signaturarum morbidarum predestinationes & Scientiae conseruari possunt: ut sepe ac frequenter impressiones repetant: ut agrum, locum, matricem opportunam inueniant. Opportunitas autem, tum ex debilitate innati Balsami & spirituum mechanicorum, tum uero ex proprietate eorundem spirituum consentiente cum seminibus morborum, spectatur. His confluentibus, morborum succedet generatio. Nam parua illa uitia & quotidiani errores, qui leuiores sunt, ipsa Natura, suis uiribus, corrigere solet: maiora autem, diuturniora & saepius occurrentia emendare non potest: sed uicta, manus dat & hospitem admittit peregrinum, cuius radices, minerae uel somites, in certa quadam Anatomia corporis recepti, fructuum Transplantationes, id est, actionum naturalium praeuaricationes efficiunt. Quia uero non omnia semina omnibus locis aeque nascuntur, sed consentanea consentaneis: in palustribus enim locis non prouenit rorismarinus, spica, thymus, polium, & c. neque in siccis & editis, salices, persicariae, anagallis: ita in corpore humano, confluentiam locorum & seminum obser uare oportet. Sunt enim propria semina tam sanitatis quam morborum, quae in agro uel Anatomia uentriculi & intestinorum crescunt, differentia ab aliis quae in hepate, liene, renibus, uesica, sanguine, carnibus, membranis, synouia, cerebro, corde, pulmonibus, & c. fouentur. Ex hac seminum & locorum confluentia, morborum gradus, diuersitates, symptomatum differentiae, & alia plurima ad curationem in primis necassaria deprehendi possunt. Quo magis fatuitates eorum miramur, qui Phantasticos illos humores, Sanguinem, Bilem, Pituitam, Melancholiam, communes 230 Idea Medicinae. morborum causas statuunt, cum tanta sit locorum uel uentriculorum diuersitas in humana Anatomia, quae semina, subtilitate, crassitie, potestate, penetrationem, facili uel difficili resolutione, alteratione, aliisque signaturis uehementer differentia, continent. Etenim febres, quae in uentriculi Anatomia radices siue fomites habent, ex seminibus constant crassioribus; crudis, inualidis, facile resolubilibus, intentionibus medicamentorum respondentes. Quae uero in Anatomia sanguinis fundantur, & quarum minerae in carnibus, synouia, in renibus latent, proprietates Principiorum ostendunt potentiores, & corpora ad altiores praeparationum gradus reducta, in quibus resolutiones consumtiones ac alterationes omnes, difficiles existunt: in quibus nec cassiae, nec mannae, nec rhabarbari, nec diacatholiconis imperia, quamuis scammoneae acumen adiungatur, obedientiam inueniunt: sed surdis auribus desideria similium medicamentorum repelluntur, utcunque puroationum insolentia, torminibus, anxietatibus, & mille fastidiis immerita intestina in uanum fatigent. Itaque tanta cum sit utilitas in debita explicatione confluentiae locorum & seminum, exempla quarundam hoc loco adiungemus, ex quibus de aliis ratiocinari licet. Non enim perfectam morborum descriptionem hoc loco pollicemur: sed Ideam & adumbrata uestigia Philosophicae ueritatis. Inprimis uentriculi Anatomiam examinabimus. Semina morborum, quae in hoc agro plantantur in impuritatibus consistunt superficialibus, sulphureis, foetidis, mucilaginosis: in quibus duplicia excrementa commiscentur humana scilicet, & rerum naturalium. Nisi enim inter se miscerentur, & societate expulsionem, solutionem, separationem molirentur, actionum naturalium administrationes assidue interpellarent. Antea. enim diximus, tartareas mucilagines beneficio alterius. cuiusdam impuritatis, sulphureae uidelicet, expelli. Dicuntur autem excrementa humana, quae in radice & Balsamo animali ut plurimum reperiuntur, & quae, Mechanicis animalis Balsami subiiciuntur. Rursus, rerum naturalium excrementa ea sunt, quae Uegetabilium & Mineralium. Balsamo, cohaerent. In horum ordine continentur omnes illae mucilagines, in quibus proprietates ad lapideam praedestinationem desinentes uel arenosam uel bolarem, delitescunt. Neque mirari debemus tam diuersa excrementa: in alimentis contineri, Nutrimur enim non solum ex animalibus, sed etiam ex Uegetabilibus & resolutis Mineralium spiritibus. Itaque si Balsamum quaerimus, cortices utique & impuritates non effugimus. Si sincerae tales impuritates aliis facilioribus non permixtae occurrerent, saporum, odorum, consistentiarum & reliquarum signaturarum dissentanea qualitate, fastidiosam nauseam naturarum insociabiles proprietates declarantem subito parerent: alimentorum uero Balsamis perfusae, admittuntur. Differentiae harum impuritatum ita inuestigantur. Aut enim miscentur, aut seorsim consistunt. Ex permixtis, morbi generantur sulphurei, foetidi, salium symptomatibus comitati, id est, siti, calore, linguae amaritudine, capitis dolore, frigore, horrore, & similibus. Hi morbi a Graecis igneum nomen, a Germanis frigidum acceperunt. Quod Efementum, Latinis Febrim nominauerit ignoro. Tales appellationes uulgares sunt externae & mortuae. Comitantur enim signaturas externas, communes & momentaneas. In Philosophorum uero Scholis ab internis proprietatibus, ἀπὸ δυνάμιων, a Radicibus ipsis, nomina deriuare oportet: qua lege Nitrosulphurei dicentur. Habent enim radices & semina, in quibus sulphuri impuro, foetido, & resoluto, permiscentur mucilagines ac spiritus salium nitrosi. Etenim si huius radicis in uentriculi Anatomia exaltate, fructus inquirere uelimus, omnia symptomata quae febribus uentriculi superueniunt, manifesta facllitate inueniemus. Digestis temporibus aduentantibus, dum germinare incipit Minera nitrosi sulphuris, & flores superficiales primum emittere, frigiditatem inducit: horrores, rigores generat. Multae enim sunt species nitrosorum sulphurum, proprietatum robore, sinceritate & exaltatione differentes. Surdam est altera Philosophia, quae ex acrimonia Bilis carnes pungente, in initiis Paroxysmorum febrilium, horrores & rigores accidere profitetur: confluxum & conspirationem humanae Anatomiae negligit: Elementa ignorat. Non enim corporea continuitate, ob dimensionum penetrationes difficili, ubique opus est, ad effectus producendos. Sufficit spiritualis praesentia. Satis est Elementa communia uitalis Balsami instrumenta & domicilia, uaporibus & nitrosis spiritibus per omnia penetrantibus, acuta ac ualida subtilitate, inquinata esse. Ita enim frigiditates, horrores, rigores, pandiculationes, oscitationes, somnolentiae, pulsuum alterationes & similes motiones quotquot fuerint & subito & potenter causari possunt. Neque mirum est, ex eadem Tinctura, in uitalibus Elementis recepta, eodem tempore ram diuersa accidentia suscitari. Partium differentiae officiis ac trium Principiorum proprietatibus distinctae, in causa sunt. Ita cordis Anatomia occupata, pulsus mutantur: spirituum motui destinatorum & musculorum prouincia labefactata, inuita motuum ministeria peraguntur. In cerebri Rempublicae hospites admissi, sensibus ligatis, peregrinum inducunt somnum, laboriosa uigilia permixtum. His superficiebus acetosis, frigidis, Mercurialibus exhaustis, uapores ac spiritus sequuntur pinguiores, inflammabiles, sulphuris naturam magis referentes: sulphuris dico salium commixtione transplantati: qui & ipsi uitalium Elementorum Anatomias inquinantes, calorem, sitim, capitis dolores, deliria, pulsuum celeritates, frequentias, inquietudines, anxietates & multas calamitates introducunt: donec exhaustis radicibus, consumtis resolutisque spirituum inimicis Tincturis, & uomitione, alui excretione, sudore uel insensili transpiratione euacuatis, desideratam quietem Naturae concedant, recidiuarum indubitato metu suspectam. De his sequenti Capite copiosius agemus, & memoriam beneficii repetemus, quod hoc loco demonstrauerint, radicum proprietates ac mechanicas progressiones, fructuum & symptomatum progeniem, debite declarare. Nunc impuritatum plures differentias adiungemus. Aliae impuritates ex seminibus constant, quorum praedestinationes ad coagulationem uergunt: aliae uero ex seminibus, quorum fructus in fluidam resolutionem desinunt. Ex prioribus oriuntur erosiones stomachi, etiam gulam infestantes, compressiones & angustiae, colicae species, & multi alii morbi, de quibus in libello De Generatione morborum diximus: ex posterioribus diarrhoeae, lienterie, & dissoluti morbi his finitimi. Harum impuritatum species in Mineralibus & Uegetabilibus contineri antea demonstrauimus, ubi Corruptionis modos per Enψιν & ἄβανσιν adduximus. Sic enim in fructibus prope omnibus horariis, in uino turbido & crudo, in cereuisia simili, impuritates hae mercuriales, ad resolutionem inclinantes precipue dominantur: licet & alia adiuncta sit, mucilaginosa illa, coagulationi obnoxia. Et quamuis neque ad coagulationem, neque ad resolutionem tendentes impuritates, in forma resoluta uel coagulata conspiciantur in alimentis, propter mixtionem, praeparationem & presentiam multarum rerum: Scientias tamen ac praedestinationes suas inuiolatas conseruant, modo in Tincturis fundentur solidis & permanentibus: alioquin impressionem non proferent Transplantationis authorem. Ubi uero Tincturas stabiles obtinuerint, si uentriculum inuenerint consentaneum, id est, in quo spiritus mechanici confluunt cum spiritibus impuritatum, frequensque sit usus talium alimentorum, paulatim coaceruabutur uaporosae quaedam substantiae, facultatibus & Tincturis praeditae, idque in uitali spirituum Anatomia, ex quibus assidue tingentur spiritus, donec impraegnati, fructus producere possint seminibus domesticos, fientque recidiuae generationes, si radices relinquantur. Fructibus eum exhaustis & generatione absoluta, saepe beneficio innati Balsami ad pristinam integritatem reuersi spiritus, calamitosa fornicationum praemia in posterum exhorruerunt. Interdum uero radicum praedestinationes, unica fructuum profusione exhauriri non possunt, in quibus, digestis temporibus, recidiuas expectare oportet. Quod si coniugium stabile inuenerint impuritatum Tincturae, cum spiritibus mechanicis uentriculi, mixtione in foecundam Transplantationem desinente, relicta gubernatione innati Balsami, & propriis officiis neglectis, morbidos Transplantationis fructus assidue proferent: nec ulla Naturae uel innati Balsami industria tales affectus extirpari possunt, nisi Artis ministerio, externus Balsamus interno opem ferat. Ualidiores enim sunt spiritus Transplantationum authores, quam innati. Ita ex morbis transeuntibus fiunt permanentes: ex affectu Rei, fit affectus Naturae: ex affectu in Diathesi, affectus in Habitu. Morbi enim omnes, qui ex mutilaginibus tartareis & impuritatibus corporeis ( cuiuscunque naturae fuerint ) imperfecte separatis contingunt, paulatim generantur. Clarioris doctrinae gratia, Colicae generationem describemus. Haec, ex mucilagine tartarea, stypticis & acetosis spiritibus permixta, hoc pacto producitur. Primum, spiritus mechanici uentriculi & intestinorum proprietates habent trium Principiorum, confluentes cum spiritibus praedictae mucilaginis. Itaque coeteris causis concurrentibus, ex quibus lithurgia facultatum humani corporis impediri solet, ut assumendorum, faciendorum, extrinsecus incidentium praeposte ro usu: separationes & expulsiones tartarearum faecum in uentriculo & intestinis detrimentum sentient, consumtisque faetibus illis sulphureis, momentaneis, stercoribus humanis, uel seorsim euacuatis, mucilagnosa impuritas opportunitatem nacta, radices collocabit, continuitatem & retentionem molientibus spiritibus, tam Rei quam Naturae, id est, eorum qui in Anatomia intestinorum naturali uigent, & qui in excremento mucilaginoso sedem habent. Radicibus hisce primum positis, continua nutricatione ( etiamsi errores non tam manifesti in Diaeta postmodum contingant ) incrementa sument, donec digestis temporibus absolutis, efferuescentias uel paroxysmos, generationum comites ostendant. Oriuntur autem nonnulla semina subito, & paroxysmos, efferuescentias uel ebullitiones praecipites proferunt, quamuis longa habeant silentia ac digestionum tempora. In his proprietates trium Principiorum Martiales, impetuosae, celeres, uniuersim per omnia penetrantes, potentes delitescunt: quales in spirituum fortium praeparationibus indies sensibus repraesentantur. Quaedam uero sensim oriuntur, & symptomata praemittunt futurorum morborum signa, de quibus in multis Aphorismis loquitur Hippocrates: Lassitudines spontaneae morbos praenuntiant: Non febricitanti cibi fastidium, oris amaritudo, inquietudo, purgatione opus esse significant: Si relinquitur sitis, oris amaritudo, uigilia, caros, & c. Continent huiusmodi semina proprietates languidiores, nec tanta celeritate & potestate praeditas: siue quia in superficiebus primis impuritatum habitent, nec tanta circulatione & digestione ad superiorum graduum fastigia reducta sint: siue quia spirituum praedestinationes debiliores sortita sunt: neque enim omnia astra potestate Martis insignita sunt, neque mineralia omnia, Arsenici ferociam imitantur, & maluas urticis & nappellis saepe uicinas uidimus. Itaque digestionum & silentii temporibus, quamuis semina huiusmodi in corpore humano fermententur, foueantur & assidua Generationis consilia ineant, nullis tamen manifestis inditiis deprehenduntur: quia Tincturae illae pernitiosae & symptomatum patres, nondum libere sunt & sincerae, sed aliarum mixtione temperatae, ferociam remittunt: deinde, quia etiamnum non satis exaltatae sunt, neque ad subtilitatem, potestatis authorem, reductae. In Colica uero, proprietates trium Principiorum potentes sunt, acutae, subito penetrantes & uaporosa aciditate continuas partes inficiente: resolutiones autem spirituosas, iisdem facultatibus praeditas, primis temporibus non emittunt, ex quibus Contractura tandem proficiscitur. Nec omnia quae Tincturarum potestate pollent, uitalia Elementa humane Anatomie, spiritibus & uaporibus eiusdem naturae inquinare possunt: alioquin Colicae omnes, contracturas, spasmos, cordis palpitationes, syncopas, catalepses, confestim adducerent. Quapropter uniuersum corpus non inficiunt huiusmodi morbi, spiritibus eiusdem proprietatis cum radicibus, id est, stypticis, acutis, contrahentibus, dolorosa penetratione affligentibus: sed uicinas solum partes, et alias, in quibus confluentiam inueniunt. Centrum enim habent, radices & mineras, ex quibus circumferentias, id est, spirituosos uapores tanquam circulos, ad certam distantiam proferunt, secundum potestatem radicum. Feruntur autem spiritus illi acuti & pontagiosi, potius per intestinorum orbes, quia continuitatem corpoream & consentaneam ibidem animaduertunt. Quod si regiones renum & uesicae, mucilaginibus tartareis obductae sint, impressione spirituum ex minera Colicae prodeuntium, ad paroxysmum incitabuntur. Ex iisdem enim impuritatibus, quamuis separationum & exaltationum gradibus differentibus, Colicae & Nephritides proficiscuntur. Hinc tantus consensus Colicorum & Nephriticorum dolorum. Ad uentriculi quoque Anatomiam saepe perueniunt impressiones Colicorum pontagiosae, nauseam, uomitum, & alia uentriculi symptomata excitantes. Et quamuis Elementa corporis uitalia tam potentibus spiritibus, in leuioribus affectibus colicis & incipientibus, non inquinentur: peregrinis nihiloninus uaporibus ac febriculosis, assidue agitantur. Interdum quoque in saeuioribus Colicis, ubi Tincturarum potestas maior est, infectis spiritibus uitalibus, cordis & arteriarum motiones debilitantur, ac palpitationum frequentia, horrendas Syncopes in horas timere iubet. Imbuuntur enim spiritus motionum authores, pontagiosis & stypticis Tincturis, motui resistentibus. Durabunt uero huiusmodi. Colicae symptomata, donec exhausti sint fructus, quos hac reuolutione ad generationem destinarunt radices, recidiuisque generationibus, prefinitis temporibus debitum Naturae absoluent. Species Colicae ex differentiis stypticorum spirituum, uitriolatorum, acetosorum & similium desumuntur. Quemadmodum enim inter se differunt hi spiritus, potestate, sapore, penetratione, mobilitate, & similibus signaturis: ita Colicorum symptomata differre necesse est. Gradus autem Colicae, tum ex spirituum potestate, tum uero ex ulteriore circulatione & exaltatione peti debent. Sunt enim nonnulla corpora, in quibus spirituum pernicies non deprehenditur, quae si separentur & ad exaltationes uel extremitates, ( ut loquitur Hippocrates ) ducantur, uenenatas Tincturas, magno symptomatum comitatu illico proferunt. Quis mellis dulcedinem nescit nihiloninus in tanta dulcedine latent spiritus illi acutissimi, qui ubi exaltantur & ad extremitates ducuntur, uenenatam perniciem repraesentant. Mixtione uero, tam gradus quam species morborum ubique transplantantur. Similes propemodum mucilagines, in quibus tamen spirituum Tincturae tam potentes non delitescunt, ubi in Anatomia uentriculi, matrices, continuitates, loca, & c. inuenerint, radicibus & mineris paulatim introductis, adolescunt ac symptomata tandem proferunt copiosis nominibus insignita, sed plane rusticis & phantasticis. Rustica sunt, Imbecillitas, Bradypepsia, uitiata concoctio, Cruditas: Intemperiem genuit. Phantasia. Quod igitur nomen a radicum proprietate deriuatum, horum symptomatum morbis imponi debet? Sunt morbi mucilaginum tartarearum, ex spiritibus aluminosis, uitriolatis, cachymialibus siue bolaribus, bituminosis, arenosis, membranosis, & c. Talia enim sunt semina, quae etsi in Generationum initiis, ubi in uentriculo radices agunt, spirituali forma resoluta, uaporosa aliisque permixta recipiuntur: nihilominus Scientias & praedestinationes possident ad tales coagulationes & signaturas tendentes. Ex horum spirituum ac similium proprietatibus, causae omnium symptomatum explicari debent, quaecunquem praedictis uentriculi morbis superueniunt. Inquinatis enim spiritibus mechanicis uentriculi, aluminosia & stypticis Tincturis, ad motiones naturales omnes, que alterationes, separationes, resolutiones, digestiones, & c. inepti redduntur. Proinde tarda concoctionum ministeria absoluunt. Quod si potentiores fuerint spirituum Tincturae, Cruditatem perfectam pariunt: si peregrinis qualitatibus insignitae, in nidorosam & dissentaneam naturam alimenta commutabunt: ructus etiam assidue producent, salium ac saporum testes: inflationes quoque, grauitates, pigritias & post cibum somnolentias, digestione excitatis uaporibus tartareis sulphureis narcoticis, & c. inediae intollerantiam, quia alimento exhausto, sincerarum Tincturarum ferocia uentriculum fatigat, quae sumto alimento, mixtione temperatur mitigatur que. Quod si uomitiuas proprietates obtinuerint, nauseas, uomitus, & infinita huiusmodi tormenta suscitabunt. Interdum obtusa spirituum facultate, nec sapore, nec penetratione insigni, praedita sunt horum morborum semina: itaque compressionis & grauitatis sensum producunt. Tales spirituum proprietates in mucilaginibus Cachymialibus siue Bolaribus frequenter deprehenduntur. Ubi uero mucilagines Tincturas spirituum fortiores obtinuerint, ut calcis, uitrioli, tartari, uel aronis, utticae, persicariae, orexes, ardores, lancinationes & immanissimos dolores, colicis finitimos proferunt. Hac lege ex fructibus mucilaginosarum radicum uel impuritatum, in Anatomia uentriculi fundatarum, symptomatum omnium causae explicari debent, quaecunque talibus impuritatibus consentanea & domestica sunt. Idque facilius expediet, quicunque plurimorum spirituum proprietates in mundana Anatomia antea conspexerit. Qui Galenica Principia sequuntur, in his affectibus Intemperiem accusant, uel simplicem, uel cum affluxu materiae. Quia in explicatione naturalium facultatum, neglectis seminibus mechanicis spiritibus & trium Principiorum proprietatibus, phantasticis Elementis & nudis qualitatibus, actionum causas ascripserunt. Quod si simplicitate sanitatis decepti, spirituum, seminum, radicum & Principiorum naturam ab Elementis & matricibus discernere non potuissent, atque hac occasione, uenia & excusatione digni essent: in morbis certe, ubi omnia ad extremitates ducuntur, & sincera saporum, salium ac proprietatum discrimina tam manifeste repraesentantur inexcusabiles plane sunt. Ipsi quoque proximas causas actionum, ubique inquirere iubent, & descensum a Generibus ad Indiuidua sine Specierum uel Differentiarum obliuione, gloriosa ostentatione praedicant. Qua igitur pigritia in Intemperiebus cum materia uel sine materia, biliosa, phlegmatica melancholica, sanouinea substiterunt? ibi primum cursu opus fuit. lila enim Transcendentia sunt, quamuis imaginaria, in reali morborum coordinatione. Ad Astra descendere oportuit, ad semina coelestia, terrestria, aquatica, acrea: ad seminum proprictates & spirituum mechanicas lithurgias in Generationum & Transplantationum progressu. Hic uero defecerunt Canones & mensurae, quas secum ex superbis Geometricorum Collegiis, ad Medicas contemplationes adduxerant. Dimensionibus enim, ac mortuis corporum signaturis solum tonueniunt: spiritualibus autem & uitalibus potentiis, actionum Principiis, nulla industria adaptari possunt. Sed saepe diximus, eos, Elementa, Mixtiones & Temperamenta non intelligere. Elementa enim matricum & locorum rationem obtinent, & seminibus ac spiritibus trium Principiorum, alimenta subministrant. In spiritibus Dona & officia seminum uigent: horum beneficio actiones omnes administrantur, Mixtiones absoluuntur Temperamenta & Indiuiduae naturae proprietates constituuntur: ex his proficiscuntur sapores, colores, & famosae illae qualitates, caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, non ex Elementis. Continent enim in suis Scientiis, thesauris & praedestinationibus; Principia uitalia colorum, saporum, caloris, frigoris, & c. duritiei, mollitiei, tenuitatis, crassitiei, asperitatis, leuitatis, uiscositatis, fluxibilitatis, & omnium similium signaturarum, quas ordinate producunt in Generationum & Transplantationum fluxu, idque in spiritualibus primum superficiebus, ad corporeas tamen coagulationes tendentium, diuersimode tamen. Durities enim, mollities, asperitates, leuitates, uiscositates, ex spirituali signatura, qua principio praeditae erant, plane corporeas admittunt. Colores & sapores ad tam crassas coagulationes extremasque corporum superficies non descendunt. Caliditates autem & frigiditates, in spiritualibus solum corporibus, predestinationum terminos acceperunt: humiditates, siccitates medio modo se habent. In seminibus igitur & corporum Principiis delitescunt caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, quemadmodum colores, sapores, odores, & reliquae signaturae, ab iisdem quoque fontibus proficiscuntur, a quibus actionum causae procedunt. Transplantatis seminibus nouisque introductis, transplantantur quoque signaturae, colores, sapores, caliditates, frigiditates, & c. Ita discoloratae, peregrinis saporibus inquinatae, intemperate, segnes, stupidae, immobiles redduntur partes, uel dissentaneis motibus & actionibus contaminantur. Suntque haec omnia symptomata & fructus seminum Transplantationem causantium. Quo igitur priuilegio Intemperies morbos nominabimus, discolorationes uero, saporum commutationes, & aliarum signaturarum praeuaricationes in symptomatum familiam reiiciemus? Dicent, ex occursu frigidorum alimentisque frigidis, generari Intemperiem, ex Intemperie autem actiones debilitari. Dicam ego, ex occursu & usu acidorum generari aciditatem, ex aciditate actiones laedi: & hoc adiungo: nisi in frigidorum occursu uel usu, adfuerit Chaerionium uel Δύναμεις quedam seminali Tinctura praedita, morbum nullo modo relinqui in corpore: in acidis, acerbis, amaris, acribus, salsis perpetuo adesse. Et adhuc arma deponere non uultis? Errorum occasionem duplicem reperio. Primam quia non intellexerunt naturam eorum fructuum uel impressionum, quas in Capitulo de corporum Principiis dixi magis repraesentare proprictates Elementorum quam seminum. Alteram, quia Generationum & Trausplantationum doctrinam sine radicum ac seminum beneficio, nudis qualitatibus absoluerunt. Ita enim neglectis Principiorum proprietatibus, actionum proximis causis, qualitatibus & complexionibus omnia ascripserunt, ac Intemperies adduxerunt cum materia & sine materia: consultius utique fecissent, si mutata rerum uice, materias proposuissent cum Intemperie & sine Intemperie: materias dico uel radices, seminales Tincturas, quae interdum in spiritualibus solummodo corporibus magnitudine prope destitutis latent, sine corporeis impuritatum fructibus. Interdum uero copiosas impuritates corporum producunt, siue continenter, siue percircuitus. Saepe enim diximus, in Naturae officina ex spiritibus corpora produci, ex inuisibilibus inuisibilia. Neque miror eos in spiritualibus morbis, in quibus impuritates non adsunt, & in iis, qui spirituum Tincturas obtinent non ita potentes uel sinceras, deceptos fuisse. Sed in Bulimia, lupina ac canina same, Intemperiem accusasse, hoc uero admirationem omnem superat. Quae enim frigiditas, tantam ciborum copiam absumere potest? De caliditatis insaturabili fame & uiolenta consumtione saepe apud eosdem leginius. Frigidum ad omnes actiones ineptum fuit abolitarum & debilitatarum non deprauatarum facultatum causa. Aciditati famelicae & spiritibus insaturabilibus tales affectus ascribere oportet. Conquerentur plurimi, nos morborum multiplicare numerum, & obscuritatem rebus manifestis inducere. Intemperiem certe reiicimus. Instrumentorum uitia, & Continuitatis solutionem, inter morbos qui ex seminibus nascuntur & radices seminales in Natura habent, non referimus. Plura quoque morborum semina ponimus: neque quatuor qualitatibus ac humoribus, eorumque coniugiis & diuortiis contenti sumus sed alius im puritatum species enumeramus, spirituum proprietatibus comitatas. Nihilominus Indiuiduas morborum species, prolixa nominum & symptomatu uarietate defifinitas, a multitudinis fastidio ac infinitatis metu liberamus. Etenim ardores uel orexes uentriculi, colicos dolores intestinorum, dysurias, strangurias, nephritides, cephalalgias, cephaleas, hemicraneas, arthritides, podagras, ischiaticos dolores, genugras, chiragras, dentium dolores, & multos huiusmodi morbos, ex dolorosa symptomatum uehementia denominatos, ad unam eaudemque familiam reducentes, profitemur ex iisdem seminibus & trium Principiorum proprietatibus generari, uentriculorum solum siue agrorum diuersitate distingui. Sic dyarrhoeam, gonorrhoeam, catarrhos, sic febres uentriculi, hepatis, renum, sanguinis, synquiae, cerebri; & c. sic epilepsias uentriculi, uteri, synouie, sanguinis, uiscerum, & c. sic hydropes uentriculi, uteri, testium, capitis, ab Hippocrate etiam animaduersas, pulmonis quoque & cordis, ex quibus asthmatis & palpitationis mirabiles species, sic dysenteriam intestinorum, uentriculi, gulae, renum, uesicae, uteri, pulmonum, & similes morbos diuersis plurimisque nominibus insignitos, a multitudine ad unitatem reuo camus: Radicum & proprietatum similitudinem declaramus: Curationum communes leges & Indicationes adiungimus, analogiam locorum ac exaltationem seminum proprietatumque tam in symptomatum consideratione, quam in remediorum administratione ubique conseruantes. Hippocratem quoque, si hoc aliquid ad laudem facit, testem adducimus. Ita enim scribit in libro De Flatibus: Τῶν νουοέων ἀπάσεων ὁ μὲντρόπος ὁ αὐτὸς. ὀ δὲ τόπος διαφέρει. δοκέει μὲν οὖν τὰ νυσὴματα οὐδὲν ἀλλά λοισιν ἐσικέναι, διὰ τὴν ἀλλοιότη τα καὶ ἀνεμοεότητα τῶν τόπων ἔστι δὲ μἱα τῶν νοὐσέων ἀπασῶν καὶ ἰδέη καὶ αἰτίη ἡ αὐτοὐ. Morborum omnium modus idem est, scilicet, qui ex iisdem seminibus & radicibus proficiscuntur. Nequaquam enim specificas morborum differentias neglexit Hippocrates: quamuis ad unam communemque Ideam, omnes qui ex semine nascuntur, reduxerit: locorum uero & Anatomiarum diuersitas officiis, proprietatibus ac subtilitatibus Mechanicorum spirituum dissidens, discrimen facit. De his satis. Recensuimus hactenus impuritatum differentias permixtas, resolutioni & coagulationi destinatas. Prater has aliae sunt, in quibus specificae uirtutes principatum obtinent, siue coagulatos siue resolutos fructus producant. Ex his generantur uermes, uomitionis & diarrhoeae quaedam species, ex laxatiuis & uomitiuis specificis dependentes, insamae, epilepsiae, & c. Tales morbi generantur ex specificis Tincturis impuritatum, quae sensium proprietates uiuersales ad terrae cuiusdam speciei pro creationem inclinant: eodemque pacto matrices, loca & continuitates inuenium in Anatomia uentriculi ac intestinorum, proum antea explicauimus. Est & alia impuritas frequens inprimis, quae nec bolum, nec uiscum, nec arenam, nec lapidem constituit, nec plane dissolutos uel coagulatos morbos: sed medium naturae genus occupat, apostematum, oppilationum, pleuritidis, prunellae & pestis radix. Ex hac, puris generatio proficiscitur, & spirituum arsenicalium, antimonialium, sulphureorum similiumque proprietates continet. Quia uero cum proprietatibus trium Principiorum, quae in Anatomia hepatis uigent, confluentiam. habet maiorem, generationem Inflammationum in hepate describemus. Ita enim Transplantationum & Generationum mechanici progressus in officina hepatis illustrabuntur. Seminales radices horum morborum ad matrices perueniunt, non solum in forma resoluta & liquida, sed in forma uaporosa & spirituali: confluentiam nactae in hepatis Anatomia, Fincturas suas introducunt & radices agunt, idque citius ac ualidius, si Astra habuerint potentibus Tincturis praedita. Quod si Tincturae debilioris fuerint, frequentia & assiduitate opus perficiunt, Transplantationemque absoluunt. Iactis radicibus continua nutricatione & fermentatione digesta maturitatum, ac separationum tempora expectant: quibus instantibus, spirituum erumpit ebullitio. Tum uero explicantur signaturae in spiritibus antea delitescentes, colores, sapores, odores, caliditates & corporum consentaneorum constitutiones. Neque mirari debemus ex spirituum feruore, tam subito, tantam corporum coagulationem, tam solidam, sepenumero produci posse. In spiritibus enim spiritualibusque corporibus, potestates omnium naturalium actionum uigent: spiritus esuriunt, attrahunt, concoquunt, coagulant, quo potentiores fuerint, eo uelocius huiusmodi ministeria absoluunt, & a debilioribus partibus, tam uicinis quam remotis, ab uniuerso uitalium Elementorum ambitu, fomenta rapiunt, donec ad maturitatem peruenerint. Ex nutrimentis assidue attractis corpora constituunt Principiorum Scientiis consentanea, purulenta, mucosa, sangumea, cruenta, coagulata, resoluta, graucolentia, rubicunda, nigra, flaua, uaria, amara, acria, erodentia, aspera, & similibus signaturis insignita. Spiritibus deinde reuolutione absoluta euanescentibus, corpora haec sola relinquuntur, uinculis & continuitate destituta, ideoque uitalis Balsami imperio subiecta. Hic ( nisi antea symptomatum insolentia uehementer debilitatus, deserta statione mortem expectet ) relictam impuritatum sentinam, occulta discussione consumet, aut per uias conuenientes paulatim expellet, mitigatis antea qualitatibus peregrinis benigniorum admixtione. Emergentibus hisce seminibus primos uapores producunt febrium signaturis uestitos. Ita enim in superficiebus sulphureorum spirituum, salium Tincturae latent, quae ubi uitalibus Elementis humanae Anatomiae permiscentur, frigiditates, horrores & rigores gignunt. Sequuntur resolutiones & uapores sulphurei, inflammabiles, similares, Elementa humana iisdem signaturis inquinantes. Hinc pulsuum alterationes, sitis, cibifastidium, uomitus, nausea, inquietudo, uigiliae, deliria, tusses, spirandi difficultates & multa huiusmodi incommo da sequuntur. Neque semper in inslammatione uel pleuritide hepatis, siccae tusses animaduertuntur. Saepe coagulatis uaporosis spirituum Tincturio in Anatomia pulmonum, eruentas, saniosas & purulentas uidimus. Eadem potestate uomitum aeruginosum & amarum absolui profitemur. Uapores enim ac spiritualia corpora in quibusdam locis corporeas coagulationes interdum admiteunt. Haec est uera Generatio Inflammationum, cuius species ex proprietatibus spirituum sulphureorum peti debent. Arsenicales enim, Bubones constituunt & inflammationes pestilentiales, siue in cerebro, siue in pectore, siue in hepate, siue in liens; siue in sanguine, siue in glandulosis sedibus pone aures, sub alis, in inguinibus. Auripigmentales, pleuritides constituunt, in cerebro, pulmonibus, corde; pectore, hepate, liene, uentriculo, sanguine, carnibus, & c. Sulphurei, prunellas cerebri, pectoris, uentriculi, hepatis, gule & omnium partium. Permixtis spiritibus, transplantantur inflammationum uel apostematum species, fiuntque pleuritides spuriae: non quia in musculis & carnibus, hepate, liene, pulmonibus, tunica costas succingente, uel aliis locis, radices collocent: sed quia spiritus pleuritidum authores peregrinis coniugiis obligantur. Ita Hippocrates libro De morbis & passionibus, uarias pleuritidis, peripneumoniae, icteri et similium morborum, species adduxit, in quibus symptomatum uarietatem nulla locorum uel humorum clientela explicare potest. Galenus longe diuersam inflammationum natiuitatem descripsit: corporum copia & tumorum magnitudine deceptus, Principia quoque corporea adiunxit. Etenim qui Generationum, Mixtionum & Transplantationum leges ignorant, ac spirituum potestates & uicissitudines non animaduertunt, Corpora Ex Corporibus Solum Gigni magno errore affirmant. Itaque posteaquam nullam aliam materiam in tota corporis Anatomia ad Inflammationum generationem; sanguine aptiorem inuenire potuit, huic causam ascripsit, & modum generationis Atomistica subtilitate adiunxit, uenas & arterias maiores ubi immoderata sanguinis copia distenduntur grauatas, in minores onus deponere, has deinceps in minimas, ex harum osculis in carnium, musculorum, membranarum & fibrarum substantias, poros, uacua spacia incumbere: hinc distentiones, tumores, dolores & calores accidere, prohibitaque transpiratione, putrescente sanguine, Inflammationem & febrim suecedere. In sanguine certe quemadmodum in hepate, liene, carnibus, cerebro & aliis partibus, radices & semina Inflammationum latere possunt, digestisque temporibus peractis, ubi generationem moliuntur, in peregrinis Anatomiis fructus proferre solent, in carnibus, uisceribus, synouia, prope, procul a centris, ratione confluentie & continuitatis. Itaque nappellosa, tithy mallosa, sulphurea, arsenicalia, auripigmentalia semina, a sanguine tanquam Elemento resoluta & separata, in aliorum Elementorum Anatomiis foetus absoluunt, eosque duplices, Coagulatos & Resolutos. In Coagulatorum familia sunt Apostemata omnesque morbi, quorum semina ad corporeas coagulationes destinatos fructus obtinent. Febrium radices Resolutos fructus proferunt, Coagulationi non obnoxios. Instante separatione paroxysmus ebullitionis, frigore, horrore et rigore conspicuus, in sanguine suscitatur: interdum caliditates, lassitudines, somnolentie, iuxta seminum proprietates: in plurimis certe radicibus, prime resolutiones febriles sunt uel Nitrosulphuree. Presente ebullitione subito germina, βλατέκατα Hippocrati dicta, proferuntur, in locis scilcet matricibus, Anatomiis, partibus, confluentibus & ad Generationem ac absolutionem fructuum commoditates adferentibus. Hanc confluentiam ex partium imbecillitate, uicinitate, situ proniore, uiarum amplitudine aestimare consueuerunt Galenici; quorum sententia examinanda est. Imbecillitas, aut nomen est, aut opus, ut Hippocratica Methodo procedam. Neque sufficit quod rusticos adducunt de Imbecillitate conquerentes. Nostram Philosophiam iamdudum a rusticorum censuris & societate seiunximus: coecutiunt enim sensus eorum ad contemplationem earum causarum, a quibus actiones humane laeduntur uel debilitantur, tanquam oculi uespertilionum ad meridianam lucem. Ineptum igitur est illorum opem implorare in morborum demonstratione & causarum declaratione, a quibus actiones debilitantur. Si Intemperiem adiungunt, similiter procedemus, iustissima appellatione Principium aliquod postulantes Reale, quod uiribus & potestate pollet, quod effectus producere possit, quod Scientiam habeat, praedestinationes & officia, essentiam quoque uitam & proprietates, quarum beneficio conspirare ac confluere possit, actionumque et passionum mutua uicissitudine, Generationum fluxus opportuna nutritione, mixtione augmentationeque moderari. Caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis intensiones & remissiones in uanum adducent. Sunt enim umbrae rerum, quemadmodum colores, nec Radices habent, nec potestates: sed a Radicibus, ut & reliquae signaturae omnes profluunt. Seminum proinde naturas & trium Principiorum domesticas proprietates adducere necesse est, si confluentiarum & conspirationum causas ueras interpretari uelimus. Ita enim apparebit, qua occasione, haec germina huiusmodi agros petant. Nouit equus praesepe suum. Sic in corpore humano semina omnia unius eiusdemque Respub. ciues, domesticas tribus & familias, siue uicinas siue remotas, siue regias et patentes uias, siue angustas obstrusasque obtineant, & subito et facile inueniunt, foetusque suos consanguineis ac domesticis potius educandos & ad maturitatem perducendos concedunt, quam peregrinis. Nec est quicquam Naturae sursum uel deorsum, circularis cum sit. Nos, a circulo deficientes angulos obtinuimus, corporumque ponderibus alligati, motuum terminos faciliores & difficiliores animaduertentes, magna temeritate, inuisibili & incorporeae naturae, similes passiones ascribimus. Rectius Hippocrates Naturae diuinitatem contemplatus, pronuntiauit nullas uias esse difficiles. Omnia spiritualibus Tincturis, Naturae proximis instrumentis patere. Itaque turgentibus morborum seminibus in sanguine, si germina, fomenta, βκανκαε uel loca trium Principiorum consentaneis proprietatibus insignita, in hepate inuenerint, subitaneo impetu florem praesentis generationis, radicis progeniem, hepati transmittent, in cuius officina aetatum discrimina & praedestinationum terminus, signaturarum uariabili sorte comitatos, absoluet. Continet enim hic flos Scientiam radicis suae, & qualitates ac corpora producit inimica, dolorosa & perniciosa humanae naturae. Hinc calores, amaritudines, acrimoniae, foetores, inflationes, rubores, uitales pulsus uiuentium spirituum & etiamnum ebullientium indices: ex quibus calamitatibuis exesis & apertis uenis, si uicinae & conspicuae fuerint, fieri potest ut sanguis profluat ac peregrinas cauitates occupet, sincerusque, uel tussi, uel per urinas, uel per aluum, uomitum, uterum, & & reddatur. Quod ubi sit, ob morbi uehementiam & magnitudinem mortem breui expectare oportet. Instabunt Galenistae aegreferentes tantam Scientiam & seminum praesentiam in generatione Inflammationum requiri: causarumque euidentium & antecedentium, a quibus Inflammationes suscitantur authoritate freti, obstinate contendent, non ex seminibus, spiritibus, Tincturis, Scientia mechanica & uitali potestate praeditis, sed ex sanguine solo putrescente, Inflammationes omnes produci. Etenim causis praecedentibus quae copiam sanguinis generare solent, si exercitia immoderata, casus, contusiones uel similes mutationes accesserint, ex quibus frangi, aperiri uel dilatari solent uenae, Inflammationes utique contingere. Dico illis ex tali sanguinis profusione Inflammationes ueras non generari, nisi in sanguine, semina pleuritidum, prunellae, pestis, antea delitescant, quae occasionem opportunitatemque nacta, ad ebullitiones et paroxysmos intempestiue excitentur. Sanguinem extra uenas in peregrinis Anatomiis quacunque de causa collectum, corrumpi, resolui & dissipari concedimus: symptomata uero hisce affectionibus superuenientia, toto genere ab iis discrepant, quae pleuritidi, pesti & prunellae perpetuo assistunt, quousque sanguis purus, sanus & syncerus fuerit, peregrinis seminibus non infectus. Quemadmodum uero uulneribus, ulcerum symptomata saepe superueniunt, quia in sanguine uenarum uulneratarum, carnibus, synouia, ligamentis, & c, semina delitescebant cancri, lupi, aestiomeni, quae externarum causarum iniuriis & uiolentiis, ante digesta tempora fuscitantur & paroxysmos proferunt: eodem pacto in Inflammationum generatione, semina arsenicalia, antimonialia, sulphurea, & similia, in sanguine latitantia, maturitatique uicina, leui occasione euidentium causarum excitata, pleuritides, pestes & prunellas produxerunt, cantu, hilaritate, risu, saltu, cursu, percussione, uociferatione, immeritam ferentibus culpam. Ita maturis pomis, etiam oues ad arborem accedentes operaepretium faciunt, motionum & decidentiae authores fiunt, absurda uirium persuasione, in postertum deceptae. Uereor quoque, ne uinum, alimenta, aer, somnus, iniuste saepe a Medicis accusentur, & ne coruorum censuris, quod dicitur, columbae uexentur. Hos morbos & similes, compositos esse dixerunt Galenici. Magna enim est fertilitas morborum apud illos, & societas facilis: ubique concurrunt, Intemperies, obstructiones, tumores, continui solutiones: si addidissent discolorationes, foetores, saporum confusiones, multitudinis maiore miraculo, plebis animos fascinassent. Nos uero in his, morbos appellamus Radices, Radicumque efferuescentias & spirituum ebullitiones usque ad ακμὴν & consumtionem eorundem. Materiam uero relictam, siue paulatim a naturali Mumia humani corporis consumatur, siue per uias conuenientes euacuetur, siue in puris generationem transeat ulcusque relinquat, laesiones & Ἐπιγενόμενα dicimus, curationesque proprias habere fatemur. De Generatione morborum in Anatomia hepatis haec sufficiant. Neque enim uniuersa que de his commode & utiliter dici possent, hoc loco adducere licet. Compendii leges uetant. Quia uero uicinitati adducti, morborum originem attigimus, qui in sanguine radices & semina habent, generatione febrium descripta, que ex sanguinis Anatomia procedunt, uiam aperiemus ad cognitionem & explicationem fructuum Elementi Aque in Microcosmo. Antea declarauimus Radices febrium in omnium partium Anatomiis contineri posse, in uentriculo, intestinis, mesenterii uenis, hepate, liene, renibus, & c. in sanguine, carnibus, synouia. Nam in his omnibus locis, Nitrosulphurea Tinctura, in Mumia plantari potest. Subtilitatem locorum, Elementorum, Mumiae & Mechanicorum perpetuo aemulabitur semen. Quemadmodum enim alimenta diuersarum partium, subtilitate, crassitie, potestate, penetratione, constantia & similibus signaturis plurimum inter se differunt: ita quoque morborum semina alimentis cohaerentia, impuritates scilicet, ab impuritatibus, crassitie, subtilitate, potestate, penetratione differre necesse est. Neque spiritus mechanici uentriculi, omnia morborum semina ab alimentis separare possunt. Relinquuntur certe impuritates, que spirituali et uaporosa specie una cum alimentis ad hepatis officinam, sanguinis, carnium, synouiae, & c. deferuntur: nec solum impuritates, ad resolutionem tendentes, sed etiam tartareae mucilagines coagulationi destinatae: morbosque proferunt in hepate, renibus, uesica, sanguine, carnibus, cerebro, pulmonibus, corde, sinouia, plane corporeos, lapillosos, bolares, tophaceos, bituminosos, & c. Neque difficile est horum morborum semina, cum resoluta sint, uaporosa, spiritualia, alimentorum uaporibus permixta, undique penetrare. Longe facilius febrium rudimenta, quarum impuritates ad tam solidas coagulationes non desinunt, distribui possunt. Quocirca ex diuturno usu alimentorum, in quibus Tincturae febriles continentur, non in primis illis sulphureis & crudis impuritatibus, uentriculi separatione tollendis, sed in subtilioribus superficiebus, quae Mechanicos uentriculi subterfugiunt, si hepatis officina superata, in sanguine opportunitates generationi consentaneas inuenerint, paulatim Tincturas febriles introducent, & Balsamo sanguinis, in certis quibusdam uenis, assidua impressione inquinato transplantatoque, radices seminarias figent, digestis temporibus, fructuum perniciosa resolutione, in generationem prodituras. Ita ex corruptis leguminibus, carnibus, piscibus, oleribus, frumentis, uino impuritatibus febrilibus inquinato, febres generantur: modo assiduus sit eorum usus, uel impuritatum Tincturae potentes, & agrorum confluentia. In his enim alimentis & similibus, continentur impuritates sulphureae resolurae, quae ambigunt quodammodo inter mercuriales & tartareas, immensa specierum uarietate: societatemque ac miram Nature uicinitatem habent, cum radicibus apo stematum, pleuritidis scilicet, pestis & prunellae, in quibus sulphurea resolutio, in purulentam uel saniosam coagulationem desinit: a fungosis, mercurialibus, tartareis, salinis, corrositiorum Tinctura insignitis impuritatibus, manifeste differunt. Quamuis saepe accidat, ut tempore, dierumque numero, mutetur febrilis materia in aliam naturam, unde ἐπιγενήματα & laesiones febrium, uel secundarii morbi, abscessus uidelicet uiscerum uel artuum, icteritiae, hydropes, dependent. Idem euenire solet ob commixtionem trium Principiorum heterogeneam. Digestis temporibus peractis Radices febrilium impuritatum, in sanguine latentium efferuescunt & paroxysmum subito proferunt, horrore, frigore, uel rigore saepissime comitatum, ob causas ante dictas. Symptomata uero omnia longe uehementiora hic conspiciuntur, quam in febribus uentriculi, intestinorum, mesenterii, & similium partium. Quia semina & Radices Elementi aquae, Tincturas habent, terrenis potentiores. Calores igitur, sitis, capitis dolores, inquietudines, anxietates, uigilie, deliria, pulsuum alterationes, grauiores erut. Ita assidua fructuum resolutione paroxysmum continuabunt, ab similarem trium Principiorum naturam, donec fructuum maturitate absoluta, uaporosa resolutione in sudores dissipentur, uel ( si coagulationes crassiores obtinuerint fructus febrilium impuritatum, iuxta Scientias & proprietates trium Principiorum ) per urinas, per aluum, per abscessus, subito paulatim ue euacuentur. Interdum in sanguine menstruosis proprietatibus insignito, et propterea euacuationi destinato, radicibus febrilibus contentis, ubi ad efferuescentias peruenerint, copiosa sanguinis profusione, per uterum, per nares, per haemorrhoides, iudicantur. In his, aetates, uictus rationes, habitus, consuetudines, menstruosi sanguinis testes, assistunt. Hisce Generationibus intellectis, carbunculi, anthracis, erysipelatis, & similium morborum natiuitates, ob uicinitatem & naturarum societatem, manifeste sunt. Multa hic de Putredine dicerem, de corruptionum diuersis modis, de febrium differentiis, si operis propositi ratio admitteret, & temporis iniqua breuitate non premerer: quae omnia in Commentariis nostris de Febribus, suis temporibus, candide studiosis communicabuntur, modo ueritatis iniquum odium tempestiue deposuerint ii, qui claues Scientiarum in captiuitate detinentes, ipsi, non ingrediuntur, & intrare uolentes, quoad possunt, impediunt. Relictis nunc impuritatibus febrilibus, alias adiungemus, in quibus falium corrosiuorum proprietates uigent, quarum predestinationes, in ulcerationes, erosiones, & tabidas consumtiones desinunt. Raro in uisceribus: in intestinis, renibus, uesica, pulmonibus & aliis locis, que tartarearum mucilaginum receptacula sunt, interdum confluentiam adipiscuntur. Quia proprietates trium Principiorum, ex quibus uiscera constituuntur, bolares & cachymiales Tincturas referunt, id est, sulphureas, obtusas, sine manifesta praesentia corrosiuorum spirituum. In sanguine uero, carnibus & synouia, agros opportunos habent. Balsamus enim, siue Mumia sanguinis, carnium, synouiae, potentibus uitalibusque salium Tincturis pollet, quae tamen dulces sunt, consolidatiuae, unitatis custodes. Nutriuntur proinde ex uaporosis spirituum Tincturis, in quibus sulium uitales proprietates, impuritatibus analogis permixtae, delitescunt. Separantur deinde impuritates salsae, ab alimentorum puritate, & coagulationem, sed resolutam, accipientes, ut plurimum per urinas, saepe per sudores & insensiles transpirationes expellumur. Hac naturalium facultatum lithurgia uitiata, & errores, & assumendorum, faciendorum ferisque incidentium delicta, siue quia ab ortu & haereditario semine, non omnes obtinuerut in Balsamo sanguinis, carnium, synquiae & similium partium, proprietates trium Principiorum auri, aroenti, buxi, ebens hederae, pyrolae, sanicussae, clematidis, & c. sed in nonnullis, praedictus Balsamus, proprietatibus stanni, cupri, martis, fagi, abientis, pini, uitis, aronis, persicariae, urticae, & c. signatus est. Hinc debilitates naturarum, Mumiae, Balsami, dependent ex specierum ordinibus, non ex complexionum gradibus. Reperiuntur enim eiusdem familiae ciues uel species potentiores et debiliores, secundum Scientias ac potestates trium Principiorum Radicibus seminibusque coherentium. Et, si faciliores posthac esse uultis; armisque Cyclopicis ac rabie deposita, humarius ad palaestram descendere, dicam benigne, Transplantatione masculum uniuscuiusque radicis Hermaphroditice robur, in foemineam mollitiem & patiendi facilitatem degenerare. Transplantationes uero modum, & specierum rationes, secunda Olympias securius proferet. Siue igitur innata Balsami infirmitate, siue ob errores & inordinatam diaetam, in uentriculis, id est, in Mumia sanguinis, carnium, synouiae, defectus & praeuaricationes separationis puri ab impuro, expulsionis & consumtionis contingant, relicta impuritate, salium corrosiuorum Scientiis ac praedestinationibus insignita, si frequenter hoc accidat, & potens sit Tinctura seminum corrosiuorum, transplantata Mumia sanguinis, carnium, uel synouiae, radices introducent, & continua nutricatione ex similibus impuritatibus, fomentis ( saepe ex ipso sanguine & uicinis partibus, ubi progressus ualidiores fecerint ) acceptis, digesta generationum tempora magno desiderio expectabunt: quibus instantibus, fructus producent radicibus consentaneos, fructuumque educationes domesticis partibus concedent: uel hoc argumento declarantes, carnium, uenarum, ligamentorum, ossium naturas, quamuis similares sensuum testimoniis iudicentur, proprietatibus nihilominus diuersis differre. Cancri quippe radices & fructus, salia continent ferruginea, quae in carnibus, uenis, membranis, & c. Martis Anatomiam referentibus hospitia domestica nanciscuntur, ut in facie, labris, mammis, pectore, utero interdum. Herpetes, aestiomeni, lupi, & c. radices habent aeruginosas, cancris finitimas: in carnibus musculosis artuum, & pectore, sedes quaerunt. Hydropica ulcera, crurum propria, aluminosas habent radices. Pruritus, scabies, nitrosis, uitriolatis, ac leuioribus Tincturarum proprietatibus constant, locisque omnibus fructus emittunt, uaporoso, sed lento sudore, in quo spirituum fortium Scientiae & praedestinationes continentur, carnibus & cuti perniciem allaturae. Dolores, calores, formae, siccitates, humiditates ac similia symptomata, ex proprietatibus salium explicari debent. Nam corrosiua salia in Anatomia sanguinis & carnium contineri posse, demonstrant separationes Spagyricae. Et urinam colamentum esse sanguinis, carnium, & synouie, fatentur omnes: in qua, quot, quantae, corrosiuorum salium species, occultantur? Quae, ubi frustrata separatione & expulsione, quemadmodum antea diximus, in sanguinis uel carnium Anatomia radices fecerint, & longa digestione, corporum coniuoia lenta ac tenacia contraxerint, fructus absoluunt stabiles, nulla innati Balsami uirtute resoluendos, sed continua augmentatione, uicinarum partium miserabili erosione, longa mortis tempora expectant. Pruritus, scabies, radices habent leuiores, facile resolubiles, nisi leprosae Tincture admixte fuerint. Harum procreationum illustria exempla, in Generatione Minerasium & Metallorum, antea proposuimus. In quibusdam enim, fructus stabiles edebantur, ut in Metallis: in aliis momentanei, ut in Thermis & Mineralium resolutionibus. Diuersitatis causam, similari naturae trium Principiorum, uel dissimilari dissentaneorum mixtioni ascribimus, & radicum Scientiis ac predestinationibus inuiolabilibus: siue Generationum alterna reuolutione, silentiis interpositis, fructuum dispensationes custodire teneantur: siue continua fructuum successione, thesauros in abyssis suis contentos, desiderata obedientia exhaurire soleant. Similis propemodum est Generatio podagrae, arthritidis, cephaleae, hemicraniae, κεδιμάτων, dissolutionis articulorum, dolorificae fluxionis, seminum triumque Principiorum seruata differentia. Constant enim ex impuritatibus colicis, acutis, quibus Tincturae salium acerbae, pontagiosae, amarae, salsae, acres, uel acetosae, tartareae, uitriolatae, nitrosae, aluminosae, aronicae, urticosae, persicariosae, & c. delitescunt: quarum tamen praedestinationes, ad ulcerationes non festinant, nisi longa circulatione uel peregrinorum spirituum admixtione, ulcerosas proprietates acquisiuerint. Neque consequens est, ut quidquid spirituum acutissima & summe dolorifica facultate praeditum sit, idem continuo ulcerationes conspicuas proferat. Alia est proprietas, in qua ulcerationum nequitiae uigent. Saepe obtuso sensu ulcerationes absolutas uidimus, & septicorum proprietates non ignoramus. Etsi enim nephriticorum, colicorum, podagricorum tormenta, omnes omnium ulcerum dolores longe superent, & acutissimorum spirituum praesentiam satis confirment: nihiloninus arsenicale illud uirus, septicum, carnibus perniciosum, in seminibus praedictorum morborum desideratur. Praeterea spirituum fortissimorum potestas, ob corrosiuas calamitates suspecta, copiosa humiditate synouiae, carnium, & sanguinis impeditur, ac humida resolutione comprehensa, ulcerosas corrosiones negligit. In acetosis omnibus, inimicitiae ulcerum uigent, acetosaque carnibus, membranis, ossibus, nudis partibus, hostilia sunt: ipsa tamen ulcerum producendorum facultates non habent. Introducuntur in Anatomiam humanam haec semina, utplurimum haereditario iure. Uitalia enim Principia corporis, Balsamum, seminale Principium, & Radicem Naturae obsident. Proinde Generationum exordiis, efferuescentias communes nacta, una cum Principiis humanis propagantur, & destinatis temporibus adolescunt. Saepenumero, assumenda, facienda, foris incidentia, illegitime usurpata, Transplantationis authores fuerunt, & sanguinem, carnem, synouiam, peregrinis impuritatibus assidue inquinauerunt radicibus Tincturarum acutissimarum & dolorificarum. Digesta generationum tempora, his radicibus, ut coeteris omnibus, certa sunt. Quaedam anniuersarias habent ebullitiones: nonnullae menstruas. Sunt & aliae, quae Lunae, uentis, pluuiis, certis syderibus, & externorum Ascendentium impressionibus, obligantur, paroxysmosque proferunt confoederatos, praeter innatam temporum praedestinationem: de quibus diuina illa Astrologia Hippocratis loquitur, in libro De humoribus ubi dicit: ἐκ τῶν πρώτων ὑδάτων, ὅταν ἐξ ἀνυδρίης πολλῆς μέλλη ὑδωρέσεσθαι, ἔστι περὶ ὑδρώπων πρόειπειν καὶ ὁκόταν τʼ ἄλλα σμικρὰ σημηία φανῆ ἐν νηνεμίη, ἐν μεταβολῆ. Ex prioribus ( inquit ) aquis, siue pluuiis, tempestatibus, uentis, siccitatibus, astrorum ortibus & occasibus, eorumque confoederationibus & confluentiis cum morbis, si quis diligenter obseruauerit morborum mutationes, exacerbationes in tempestatibus, pluuiis, pleniluniis, & c. contingentes, in posterum ex hydropicorum, podagricorum & similium aegrotorum accidentibus, praedicere poterit, quando in longis serenitatibus, pluuiae uenturae sint. Astra enim hydropis, podagrae, melancholiae, carbunculi, febris, & c. quae sociabili naturarum proprietate cum coelestibus, aereis, terrenis, & aqueis syderibus conspirant, efferuescentias genialium, domesticorum, & decretoriorum syderum longe antea percipiunt, priusquam manifestis resolutionibus, & fructuum dispensationibus omnia repleuerint. Eadem ratione, aues & animalia nonnulla tempestatum instantes mutationes nuntiant. Maiorem enim societatem, & trium Principiorum proprietates magis conspirantes cum mundanis astris habent, quam homines, qui adulterinis morborum seminibus non sunt inquinati. Parua quoque signa negligere non oportet, siue quieto temporum statu, siue in mutationibus contingant. Insolentes enim mutationes, morborum externorumque astrorum foedera, etiam rusticis ostendunt. In paruis uero consonantiam deprehendere, utile & artificiosum est. Ita enim pericula, quae in grauioribus mutationibus temporum suspecta sunt, uitari possunt. Συνακτέον οὖν ὅσαι μὲν ἐφʼ οἵσισιν ὕδαση ἡ ἀνέμοιτιναι νοῦσοι ἐπισημαίνουσι. Colligendas & notandas precipit morborum & externorum Ascendentium confluentias, id est, qui hydropes, pluuiis instantibus, exacerbantur: quae podagrae, uentorum imminente tempestate, ad paroxysmos inopinato excitentur. Quibus febriles impuritates in sanguine delitescunt, ascendentibus astris, in quibus fructuum resolutiones, septentrionales uentos producunt, antequam publicae uentorum significationes in aere conspiciantur, efferuescentias & occultas resolutiones astrorum uel radicu, in sanguine, carnibus, synouia, uisceribus, & c. latentium, animaduertunt, & praesagia uentorum, sine artis ostentatione, proferunt. Rursus podagrici multi, pluuiarum syderibus obligantur, & Astrologi euadunt inuoluntarii. De his alibi plura dicemus: hoc loco adducta sunt, ut paroxysmorum occasiones, in podagricis, arthriticis, hemicranicis, dolorificis fluxionibus uexatis, uel cedmaticis, declararent: paroxysmorum dico, qui neglectis innatis temporibus, aliorum astrorum societate, ad Generationem & fructuum resolutionem progrediuntur. Itaque excitatis radicibus podagricorum affectuu, si in sanguine sedes habuerint, efferuescunt, & spirituales ac uaporosas Tincturas, Principiis radicum consentaneas, ad loca domestica, suspecta ( ut loquitur Hippocrates ) demittunt: ibi fructus, radicum matricis nacti, praedestinationum reuolutiones, dolorosa symptomatum calamitate, absoluunt. Signaturae symptomatum, differentias seminum & radicum declarant. Uehementiores dolores sunt uitriolatorum, aeruginosorum, tartareorum, quam aluminosorum & salgemmeorum spirituum. Salis communis ac nitri spiritus acutissimi sunt. Acetose, aluminosae, styptice & berberizatae Tincturae, frigiditatis authores sunt. Tartareae, aeruginose, arsenicalium spiritibus permixtae, rubores, caliditates, inflationes & pulsationes adducunt. Quamuis digestione & continua circulatione, narcoticae & frigidae Tincturae accensae, caliditatis adulterinam imaginem saepe repraesentent. Antequam uero ad ipsas matrices, a radicibus in sanguinis Anatomia habitantibus, peruenerint resolutiones podagricae, id est, ad articulos uel synouiam manuum, pedum, obscura uel manifesta de se documenta in itinere dabunt, secundum analogiam potestatis spirituum & synouiae puritatem, in membris per quae transeunt. Si enim magna fuerit uehementia spirituum, & Tincturae acutissimae in mucilaginosam coagulationem terminantes, si synouia crurum, brachiorum ( quae ossium membranis undique agglutinatur ) impuritatibus eiusdem generis, uel consentaneis, inquinata sit, dolorificae fluxiones in iis locis sentientur, calamitatem suspectis partibus mox imminentem, nuntiantes. Ita enim appellauit Hippocrates lib. De humoribus, partes illas, quae obnoxiae sunt educationibus fructuum podagricorum resolutorum, quas nos dicimus matrices, quia generis affinitatem habent, cuius ministerio hospitem errantem admittere possint, in quibus proprietates trium Principiorum confluentes cum Tincturis podagricis continentur: ferius ocyus, ad suspectas partes peruenient resolutiones podagricae, a radicum mineris, prout resolutorum fructuum coagulationes, crassitie, tenuitate, lentore, subtilitate, penetratione, & similibus signaturis, inter se distinctae fuerint. Iam tormenta incipient, inflationes, tumores, calores, rubores: durabitque haec symptomatum miseranda carnificina, donec efferuescentiae spirituum cessauerint. Tunc uero soluta Tincturarum sicca & acuta coagulatione, sudores, madores, uel insensiles transpirationes desideratam quietem restituent. Tales sunt progressiones generationum ex radicibus podagricis, in sanguinis Anatomia fundatis. Interdum assidua fructuum dispensatione transplantata synouia, radices seminarias conci pit, & proprias generationes in posterum profert: fitque ex affectu per consensum, ut loquitur Galenus, affectus per se: ex Sympathia, Idiopathia: ex prima radice, secunda radix. Nonnunquam a principio, in synouia, prima radicum rudimenta inplantantur, non aliter ac in sanguine. Suntque tales podagrae uehementissimae, quia in Elemento potentissimo fouentur. Ita Hippocrates, neruorum morbos, uenarum morbis difficiliores esse dicebat, libro De locis in homine: idque ob alimentorum proprietatem & robur: uenarum morbos esse fluxiles, neruorum uero stabiles, remediis inobedientes. Horum morborum origines, ad sanguinis, bilis, pituitae, melancholiae, serosorum humorum defluxiones, retulerunt alii, & podagrae differentias, calidas, frigidas, humidas, siccas, adduxerunt. Ditiores fuissent, si albas, nigras, uirides, coeruleas, rubicundas, liuidas addidissent: salsas uero, acetosas, pontagiosas, amaras, acutas, uel uitriolatas, tartareas, aluminosas, nitrosas, berberizatas, acatiosas si intellexissent, sanguinem, bilem, pituitam, melancholiam, temperamentaque caliditatis, frigiditatis, siccitatis, humiditatis in aeuum repudiassent. Fernelius, facilitatem illam, in reddendis morborum causis, ex defluxione bilis, melancholiae, pituitae, sanguinis, ex caliditatis, frigiditatis, humiditatis, siccitatis intemperie, perosus, fluxionum quoque frequentes, sed inexplicatas, accusationes auersatus, dum arthritidis, podagrae, chiragrae, ac similium affectuum, causas nouas, & fluxionum modos a prioribus non animaduersos, adducere conaretur, in mirabiles errores delapsus, fluxionem Hippocrati non ignotam, neque prioribus Medicis, distinctione Hippocratica reformatam, proposuit: podagrasque uniuersas, frigidas proclamauit, non ex sanguine uel humorum in uenis contentorum defluxu, sed ex serosis humoribus, extra caluariam in pericranio congestis, indeque ad articulos defluentibus, proficisci, multis inditiis, sed incertis tamen, demonstrare conatus est. Fortunatus certe hic error ipsi fuit: inuisus alio quin fuisset mortalibus, hoc saeculo, tam foecunda natiuitate morbi perniciosissimi proposita. Et ueniam hoc quoque nomine meruit. Facili enim curationis spe proposita, ob ueras causas a se inuentas & explicatas, auidae Medicorum aegrotorumque expectationi satisfecit. Sed de his alibi. Epilepsiae, melancholiae, maniae, conuulsionis, tetani, opisthotoni, emprosthotoni, catalepsis, apoplexie, paralysis & similium morborum generationes ( quia predictis uicini sunt, in iisdem agris, uel similibus, utplurimum fundati ) adiungerem, si particulatim singulos morbos describere liceret. At uero, clarioris solummodo doctrine gratia, et, ut generationes morborum, qui ex seminibus inferioris globi, ortus sui primordia ducunt, manifestius cognoscerentur, hec exempla a nobis adducta, terminos constituunt, & origines aliorum morborum, qui ex seminibus ac resolutionibus Elementorum superioris globi procedunt, mox adiungendas suadent. De morbis igitur ex resolutionibus astrorum superioris globi, posthac agemus, talique utemur exordio. Ex iisdem nutrimur, ex quibus sumus: cuius oraculi explicationem ex superioribus petite. Porro, ex iisdem, ex quibus nutrimenta haurimus, morbos, morborumque semina pariter accipimus. Ostendimus enim morborum radices, in certis Indiuiduis uel speciebus seorsim non consistere, sed inplantatas & permixtas esse puris primisque rerum seminibus. Nutrimenta uero rerum naturalium, fructus sunt seminum, in quatuor matricibus uel Elementis uigentium. Semina enim Elementorum, consensus & conspirationis authores sunt, repugnantie quoque & dissensionis, mixtionum superuenientium efficientia: seminum resolutione, ac fructuum uicissitudinaria fomentatione, cuncta nutriuntur: alimentaque omnia, semina sunt, sed impuritatibus permixta. Proinde, si non solum ex fructibus Elementorum inferioris globi, id est, ex cibo & potu, nutrimur, sed coelestium aereorumque seminum resolutiones et fructus, magna necessitate continenter expetimus, ut alimentorum, ita morborum quoque semina, ex iisdem hauriemus. Alimenta haec, quia inuisibilia sunt, permixta, & plane ( sensuum iudicio ) unita, communi appellatione, spiritus dicuntur, quos inspirando attrahimus. Quorum, uel cuius, incuitabilem necessitatem; Hippocrates, libro De flatibus, ita exposuit: Spiritus necessitas mortalibus omnibus tanta est, ut quamuis aliis omnibus abstineat homo, neque cibum sumat neque potum, possit tamen dies duos, uel tres & plures, ducere: si cui uero spirituum meatus, per quos in corpus ingrediuntur, intercipiantur, momento unius horae moritur. Rursus, a coeteris operibus feriantur homines, a spirandi uero functione nulla animalibus requies conceditur. In utero quoque & Generationum initiis, prima necessitas est spirituum, occultae respirationis & pulsuum ministerio attractorum. Quamuis autem inuisibile sit hoc alimentum, neque signaturis uel qualitatibus iis praeditum, ex quibus discrimina alimentorum inferioris globi constituta sunt, nihilominus consentaneis & propriis signaturis non destituitur. Cibi ac potus differentias, ex saporibus, consistentia, crassitie, tenuitate, lentore, colore, facili & difficili digestione, ac similibus qualitatibus deduximus: spiritus uero, & resolutiones fructuum superioris globi, nec dulces, nec acidae, nec amarae; nec austerae, nec albae, nec nigrae existunt. Odorum signaturas saepe admittunt. Crassitiem quoque et turbulentam aeris confusionem saepe accusamus. Caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, in his fructibus & alimentis triumphant, adeo ut ob penetrationem ac impressionum uehementiam Elementorum priuilegiis a multis insignitae fuerint, qui originem & naturam qualitatum non intellexerunt. Perniciose uero resolutiones, ex effectibus solum deprehenduntur, ut uenenorum nonnullorum facultates, quae nec gustu, nec odore, nec ullis manifestis qualitatibus, occultatas potestates demonstrant. Recte quoque a multis proditum est, non solum refrigerationem & alterationem spiritibus ac calori innato, id est, uitali Balsamo, ex hoc alimento suppeditari, sed etiam substantiam, corpus, nutrimentum, consentaneum tamen spiritibus & seminibus superioris globi. Corpora enim omnia, quae fructibus coelestibus debentur, spiritualia sunt, in principio semper innisibiliat nonnulla autem, uisibilium corporum signaturas in pro gressu ostendunt, et coagulationes admittunt, ut pluuiae, rores, niues. Ex his alimenta rerum naturalium proficiscuntur. At uero fructus coelestes, ex quibus alimenta animalibus suppeditantur, inuisibili corporum specie attrahuntur, & qualitates ac coagulationes corporeas respuunt, quousque ad Anatomiam nouam, animalium uidelicet, peruenerint. Ibi enim coagulationes & signaturas interdum recipiunt, corporibus uisibilibus ac inferioribus proprias: quando scilicet predestinationes tales attulerint, & consonantiam, predestinationibus non repugnantem, in animalibus inuenerint. Proprietates trium Principiorum, Scientias, & agendi potestates, in corporibus inuisibilibus habitare posse, antea demonstrauimus: in hac morborum generatione, rationibus consentit experientia. Diuersi enim affectus, symptomata, alterationes, ex diuersorum astrorum resolutionibus, in corpore contingunt, quae alterationes, seminum Scientias, & trium Principiorum proprietates demonstrant. Pigritia, somnus, torpor, membrorum resolutiones, proprietatibus narcoticis, papauerinis, opiatis, mandragoratis, sulphureis, uitriolatis, & similibus, debentur: non frigiditati uel humiditati, non albedini uel nigredini, non magnitu dini uel paruitati, non obliquitati, rectitudini, circulari figurationi, sed potestatibus, uitalibus Principiis, Scientiis, a quibus, ut actiones, ita quoque signature, actionum comites, Aduocati, & testes, caliditates, colores, sapores, odores, magnitudines, figure, durationes, numeri, proficiscuntur. Si igitur Pleiades, Hyades, Piscium constellationes, & similes stellae, ubi fructuum resolutiones in aera demiserint, alimentumque spirituum, signaturis suis immutauerint, in corpore humano, pigritias, somnolentias, dissolutiones adduxerint, proprietates utique trium Principiorum narcoticas, somniferas, papauerinas, mandragoratas, sulphureas, uitriolatas, et Scietia papaueris, opii, mandragore, lactucae, solani, & c. obtinebunt. Similiter, si Bootes, Ursa, Aquarii stelle, fructuum resolutione immutatis spiritibus quos inspirando attrahimus, tusses, dysurias, horrores, articulorum dolores, in corporibus produxerint, quis, ab iis, acrimoniae, subtilitatis, penetrationum, aciditatis proprietates, auferre poterit, & Scientiam berberis, aceti, acatiarum, aluminis, ac similium specierum? Quin etiam Scorpionis, Cancri, & Martiales stellae, ubi morbidis resolutionibus aerem inquinauerint, si febres, carbunculos, parotides, prunellas, pleuritides produxerint, arsenicalium, auripigmentalium, antimonialium, sulphureorum spirituum proprietates utique obtinebunt, & Scientiam aconitorum, tythymallorum, lathyris. Nec audiendi sunt, qui mollibus & delicatis rationibus demonstrare nituntur, morborum semina ex astris non deriuari. Dico illis, non solum mannas, rores serenitates, zephyros, pluuias, calores, ex coelestium syderum resolutionibus ad nos demitti: sed etiam grandines, pruinas, tempestates, nebulas, ignes, ardores, frigiditates extremas. Neque solum proprietates rosarum, uiolarum, lactucae, melissae, ualerianae, stoechadis, betonicae, tritici, uini, hordei, auri, argenti, aquarum dulcium, in seminibus coelestibus continentur: sed etiam papaueris, mandragorae, urticae, aronis, polypodii, senae, scammonee, colocynthidis, agarici, etiam arsenici, nappelli, antimonii, sulphuris, mercurii. Tales uero resolutiones non sunt frequentes: & stellae, harum authores, longa digestionum ac silentii tempora habent, nisi magnis Coniunctionibus & Eclypsibus, contra innatas temporum leges, suscenittur. Rursus, foecundae sunt stelle, quae fructus pariunt, animalium naturis magis consentaneos, breuioraque & frequentiora plenilunia absoluunt. In his fructibus, nullae insignes spirituum proprietates uigent, sed ad eorum corporum naturam accedunt, quae diximus Elementorum proprietates potius referre quam seminum, in Capitulo De corporum Principiis & Elementorum permixtorum natura. Itaque ad certas classes, totam uarietatem fructuum superioris globi & alimentorum spiritualium hoc pacto reducemus. Resolutiones coelestium & aereorum seminum; aut conditiones nutrimenti sinceras referunt, in quibus nulle proprietates medicamentosae uel uenenatae, nec sensu nec effectu deprehenduntur. Tales plurimas & frequentissimas esse diximus, ob salutem animantium, & continent aquarum dulcium, tritici, hordei, lactis, uini proprietates, quibus, tanquam domesticis alimentis, spiritus uitales assidue reficiunt. Aliae resolutiones, admixtas habent Tincturas & proprietates medicamentosas, sed leues. In singulis anni temporibus, & hae frequentes existunt: lactucarum, cassiae, mannae, uini meracioris, aceti, agrestae & similium signaturas referentes, ex quibus catarrhi, tusses, horrores, & leuiora temporum symptomata proficiscuntur. Nonnullae uero medicamentosae plane sunt, in quibus, opii, mandragorae, cicutae, solani, scammoneae, agarici, flammulae, persicariae, aronis, uitrioli, aluminis, proprietates ostenduntur, ac morbos pariunt temporum tempestatumque comites, de quibus sepe loquitur Hippocrates. Postremo sunt resolutiones syderum, in quibus, uenenate proprietates, arsenici, auripigmenti, sulphuris, doronici, aconitorum, nappelli, manifestis effectuum testimoniis demonstrantur. Hinc Epidemiae consuete, si certas astrorum reuolutiones & temporum insitas praedestinationes sequuntur. De inconsuetis, postea, in Generatione nouorum morborum, dicemus. Atque hae sunt differentiae & conditiones seminum coelestium, a quibus morbi proficiscuntur. Generationum & Translantationum progressus, seminum naturam imitatur. Quemadmodum enim saepe ostendimus, in Generationibus & Transplantationibus inferiorum Elementorum, citius & potentius omnia persici, si Tincturae & proprietates radicum ualidae sint, si frequenter & continue adhibeantur, si confluentiam ac locorum familiaritatem inuenerint: ita quoque superiorum seminum resolutiones, si ualidissimis Tincturis predite sint, diuque durauerint, si disposita & opportuna corpora inuenerint, Transplantationes plurimas & potentissimas subito absoluent, morbosque Epidemicos proferent: debiliores uero resolutiones, proprietatibus languidis comitate, nisi frequenter & assidue contingant, ac confluentiam inuenerint, frustra uenient, pauciores quoque afficient: quae mediae inter has existunt, effectus analogos proferent. Quia uero semina morborum superioris globi, in resolutionibus spiritualibus ac uitalibus deferuntur, ubi corpora inuenerint proprietatibus trium Principiorum uitalibus conspirantia, & hospites admittentia, continuo Tincturas & impressiones introducunt, radicesque seminarias agunt, fructuum resolutione, digestis temporibus prodituras. Impressiones syderum debiliores, quae frequentissimae sunt, & necessarias temporum uicissitudines moderantur, quarum radices, pluuias, uentos, serenitates, calores, frigora, rores, Etesias, halcyonios, zephyros producunt, ubi intemperatae fuerint & intempestiuae, morborum semina in corporibus introducere possunt: tempestiuae uero & moderatae earundem resolutiones salubres existunt: haud secus ac alimentorum etiam salubrium, immoderatus uel intempestiuus usus, morbos gignit, moderatus uero, sanitatem & uitam tuetur. Hinc sit, ut temporum tempestiuis constitutionibus immutatis, morbi consentanei sequantur. Et huc referri debent libri Epidemiorum Hippocratis, in quibus temporum constitutiones primum describit, & intemperatas ac intempestiuas syderum resolutiones: deinde symptomata & morbos subiungit, temporum constitutionibus & Transplantationibus superuenientes. Impressiones uero & fructus coelestes, non calefactione, humectatione, exiccatione, refrigeratione, morborum causae fiunt, sed quia proprietates & Tincturas trium Principiorum introducunt sulphureas, mercuriales, aluminosas, acetosas, urticosas, manne potestatibus insignitas, lactu cosas, papauerinas: uel, si placet, febriles, catarrhosas, podagricas, tabidas, pleuriticas, & c. Caliditates, siccitates, humiditates, frigiditates, tanquam externe signature concurrunt, & potestatum, proprietatum, ac Tincturarum comites sunt & umbrae. Ita scribit Hippocrates, in Thaso, autumni tempore, circa aequinoctium & sub Pleiades, aquas multas, assiduas, molles, uelut in austrinis contigisse, hyemen austrinam, Ueri similem, Uer austrinum, frigidum, paruis pluuiis conspicuum, aestatem quoque nubilam cum aquarum inopia superuenisse, Etesias, parum, modice, & sparsim spirasse, totamque anni constitutionem austrinam fuisse, & cum siccitatibus, concludit. Ex his signaturis & qualitatibus temporum, id est, ex austrinis, siccis, tepidis resolutionibus, ratiocinari oportet de proprietatibus & Tincturis seminum, a quibus Transplantationes, & morbi Transplantationum comites, proficiscuntur. Nisi enim semina & proprietates adfuerint, steriles erunt humiditates, austri, calores, pluuiae, siccitates, & signaturae similes. Austrinae uero radices & stellae, proprietates continent sulphureas, mercuriales, lactucosas, tithym allosas, uel febriculosas, catarrhosas, tabidas: interdum arsenicales, auria pigmentales, leuiores uel grauiores, pleuriticas, paroticas, anginosas. Itaque tales impressiones si diuturnae fuerint, seminarias radices in corporibus introducent, citius in iis, in quibus confluentiam & hospitalem locorum sotietatem inuenerint, serius in aliis: in quibusdam frustra uenient, ob potestatem innati Balsami, & puritatem peregrinis impressionibus repugnantem, Locorum enim uel agrorum diuersitas, in causa est, quod non omnes homines, ex temporum constitutionibus immutatis, aegrotent: & quod inter eos qui aegrotant, morborum ac symptomatum diuersitas contingat. Quales igitur morbi constitutionem illam austrinam insecuti sunt, & quas ortuum uel paroxysmorum occasiones habuerunt? Ante Uer, inquit, ex priore statu sub contrario & aquilonio fiente, paucis subortae sunt febres ardentes, non mortales tubercula circa aurem, sine febre, quae ad supr putanonem non peruenerunt, ut ea quae ex aliis causis oboriuntur: sed sine inflammatione & dolore obscure paulatim euanueriut: plurimis, tusses siccae, & uoces raucosae, ex quibus perniciosae tabes, multis subsecutae sunt, qui ad tabem proniores erant. Primum causas demonstrauit, ex quibus latentia morborum semina ad efferuescentias & paroxysmos suscitantur. Digesta maturitatum tempora, societates ac coniugia cu aliis astris, antea attulimus, diximusque eorum eincientia, morborum aebullitiones contingere. Hic tertiam causam adiungit Hippocrates, contrarietatem scilicet & Tincturarum repugnantias. Frequenter enim impressiones, & proprietates hostiles, inimirum quiescentem a somno intempestiue excitarunt, Morbos deinde enumerat spurios, qui exquisitas signaturas & extremas non referunt. Nomina enim ac descriptiones morborum, iis accommodantur, in quibus exaltata, sincera, & extrema sunt omnia accidentia. Pleuritis dicitur ubi acuta fabris cum tussi, dolore lateris pungente, spirandi difficultare, subito inuadit. Parotides similiter uel tubercula postanres, anginae, prunsllae & apostemata omnia, fobres acutas & malignas adiunctas habent, doloresque uehementes: quod continget, si semina hotum morhorum pura, exaltata, extrema, & porentissima fuerim, id est, arsenicabia; antimoniaba, sulphurea, uitriolata, auripigmentalia, napellosa, si in dosis suspectis confluentiam nacta fuerint, Quod si Tincture arsenicales, antimoniales, sulphurea & c leuiores fuerint, ex seminibus non ita potentibus, uel permixtione aliorum mitigatae & immutatae, si locis peregrinis, consentaneas matrices inuenerint, pleuritidum signature apparebunt, sed transplantatae, parotidum signa, sed illegitima. Sic prunellae, tabis, febrium, hydropis, dysenteriae, & reliquorum morborum. Elementorum quoque dissimilis natura, & fructuum diuersitates, ex Elementis superioris inferiorisque globi prodeuntium, morborum signaturas uariant. Febres enim quae ex resolutionibus et impuritatibus leuioribus fructuum coelestium generantur, cito soluuntur, mansuete sunt, nec crassas coagulationes in corpore admittunt: symptomata quoque leuia proferunt, nisi semina febrilia inferiorum Elementorum, cum coelestibus conspirauerint. Sic parotides, ex leuioribus resolutionibus superiorum Elementorum ( medicamentosis, scilicet, non plane uenenatis ) dependentes, sine uehementibus doloribus, sine sebribus malignis contingunt, ad suppurationem non perueniunt, sed occulte euanescunt. Sic catarrhi, pleuritides, tabes, eandem analogiam retinent. Neque hoc pacto morborum gradus intelligi debent, ut morbi omnes ex coelestibus seminibus orti, grauissimi sint, & supremorum graduum, ex terrestribus uero, leues & primorum graduum, producantur. Paria paribus conferri debent, analoga analogis, si ueritatem tueri uelimus. Ita melissae coelestes, potentiores erunt terrenis, urticae similiter, papauera, & c. Arsenicum coeleste, uehementia, uelocitate, penetratione, Tinctura, aqueum longe superat, & fuiminis instar agit, mortales que omnes momento tolleret, nisi aliorum fructuum resolutione & commixtione pernicies retunderetur. Atque sic, ratione spirituum proprietatumque spirituales impressiones comitantium, coelestia terrestribus uidentur esse fortiora, & superiorum graduum. Rursus, si duplicatorum corporum perniciem & potestatem consideres, terrestria ac aquea, coelestia longe superabunt, sed non tam late serpent; neque tam communes effectus producent. Explicata morborum Generatione, qui ex seminibus & impuritatibus coelestibus leuioribus procedunt, facile intelliguntur procreationes eorum, qui ex potentioribus & ualidissimis resolutionibus constans, ut pestis, pleuritidis, prunellae, & similium. Tales quoque morbi, ex resolutionibus astrorum uniuersalium inferioris globi, produci possunt, quas diximus, in Cap. de Generatione, uicinitatem habere cum coelestibus & aereis. Huiusmodi astra occulta sunt, & tamen mundanas habent praedestinationes, digesta tempora, exaltationes, & fructuum resolutiones, ex quibus noue Generationes ac Transplantationes contingunt: magnaque officiorum, proprietatum, praedestinationum, et signaturarum uarietate distincta sunt. Nonnulla perpetuo cum mortalibus negociantur, ex quibus Endemii morbi, consueti & perpetui, dependent: ex quibus locorum Indiuidue proprietates, & seminum particularium inclinationes proficiscuntur. Ex horum enim resolutionibus, tanquam uniuersalibus, aquarum, leguminum, cerealium, uini, carnium, piscium, & omnium alimentorum radices inquinantur. Quod si superioris globi resolutiones consentaneae, cum his conspirent, multipliabuntur; accelerabuntur, & deteriores reddentur, fientque ex Endemiis Epidemici, & pro natura seminum, tempus morborum, uel uernum, uel autumnale, uel hybernum, uel solstitiale obtinebunt. Ita nonnullis locis, perpetuo autumni temporibus uigent tertianae febres, erraticae, continuae, interdum perniciosae, catarrhi, tusses: alibi menstruorum suppressiones. Strumosi morbi & similes, tempora non habent, sed continenter durant. Sunt & alia astra his occultiora, quae mundana coniugia perpetua aspernantur, temporum nihilominus praedestinationes custodiunt, quibus aduentantibus, fructuum efficaci ualidaque resolutione, inuisam nouitate rebus inducunt, durabilem uel momentaneam, iuxta Tincturarum, Scientiae, & praedestinationis, conditiones. Hinc nouorum morborum Generationes dependent. Nec solum in inferiori globo uigent resolutiones talium astrorum, sed etiam in superiori. Quemadmodum uero uisibilium astrorum distinctas proprietates, officia, tempora, indies conspicimus: ita inuisibilium distinctiones, praedestinationum & resolutionum uarietates, admirari non debemus. Scientiae, uitae, potestatis, termini, durationis, obedientiae insignia, inuisibilia, utpote fontibus uiciniora, uisibilibus procul dubio eripient. Sic morborum mortisque Anatomiae nouae, in mundanam scenam, singulis seculorum reuolutionibus, introducuntur: interdum euanidae, momentaneae, sine Tinctura permanente, ex quibus Transplantationes steriles apparent, ut pestis insuetae species, subito accedentes & desinentes. Interdum uero Anatomias introducunt stabiles, Transplantationesque foecundas absoluunt, ut Gallici morbi resolutiones, leprae, prunellae Ungaricae: quamuis & hae, tempora & terminos quoque contineant, diuturnos uel breues, ratione Tincturarum & praedestinationum. Quia uero tales resolutiones, Generationes & Transplantationes, in hoc differut a coeteris creaturis, quod non habeant propria Indiuidua, quemadmodum antea dictum est, sed in aliorum Indiuiduorum radicibus recipiuntur: idcirco, quo tempore exaltantur, quaecunque regiones, aetates, & hominum Indiuiduae naturae, confluentiam maiorem attulerint, in iis, hospitia quaerunt, Tincturas introducunt, radicesque seminarias, stabiles uel momentaneas, ponunt. Sic in castris & congregationibus hominum, magnis ciuitatibus, Epidemiae ut plurimum germinare incipiunt, quia agros opportunos, ob intemperantiam, hospites peregrinos assidue accersentem, inueniunt. Sic nominum opprobria, nationibus, ob paucorum delicta, attribuuntur, morbosque Gallicos, sudores Anglicos, prunellas Ungaricas, catarrhos Pedemontanos, multorum iniuria, saepe appellamus. Frustra quoque accusamus Martis coniunctiones, Ueneris exaltationes, Solis Eclypses, in horum morborum natiuitatibus, quamuis signa sint inuisibilium astrorum, & occultas temporum praedestinationes praefigurent. Quinetiam Epidemicorum morborum causae saepe existunt, sed consuetorum, ex quibus Seculorum mutationes, & morborum innouationes non dependent. Sed de his alibi. Qui morbi artificum proprii sunt, ut metallicorum fossoribus, Separatoribus, Aurifabris, salium, aluminum, aquarum fortium Praeparatoribus, ex Endemiis intelligi debent. Proficiscuntur enim ex resolutionibus spirituum & radicum Mineralium, alimentumque spirituale inquinant, ac morbos producunt, in pulmonibus, articulis, neruis, carnibus, ligamentis, synouia, uentriculo, uisceribus, coagulatos uel resolutos, iuxta praedestinationem spirituum, a quibus semina acceperunt. Ita contemplationem de Generatione morborum hoc tempore claudemus, collectamque supellectilem coniungentes dicemus: Morbos Ex Seminibus Produci, Seminaque Et Radices In Natura Habere. Non In Certis Quibusdam Indiuiduis Seorsim, Sed Aliorum Radicibus Adhaerere: Maledictione Diuina, Primis Purisque Rerum Seminibus Superuenisse, Scientias, Praedestinationes Et Signaturas Scientiis Consentaneas Accepisse. Et Quia Fructibus Elementorum, A Quibus Alimenta Haurimus, Coniunguntur Impuritates Morborum Authores. Differentias Eorundem Fructuum Imitantes, Elementorum Ac Seminum Proprietates Diuersas Ostendisse, Repudiatis Classibus Intemperierum, Humorum, Et Obstructionum Generationes Quoque Et Transplantationes, Consuetas, Perpetuas, Insuetas. Et Nouas, Ut Et Alia Elementorum Semina, Obtinuisse. 292 Idea Medicinae De Locis Et Temporibus Morborum Coeterisque Signaturis, in Mechanico Generationum progressu superuenientibus Caput Xiii. Ut aliae res uniuersae quae ex seminibus nascuntur, ubi mundanam Anatomiam ingrediuntur, distantias & corporum dimensiones admitentes, locis temporibusque confestim obligantur: ita quoque morbi, ex occultis, saepe inuisibilibus seminibus prodeuntes, in corporibus humanis loca consentanea adipiscuntur, secundum analogiam seminum inter se differentia: tempora quoque, continua uel interruptam, uelocia uel tarda, in fructuum resolutionibus & officiorum dispensationibus ostendunt. Nec solum temporum & locorum Scientiis ornata sunt semina, sed magnitudinum quoque, figurarum, saporum, colorum, caliditatis, frigiditatis, numidittis, siccitatis, coagulationum, resolutionum, & similium signaturarum facultates uitales efficacesque possident, quibus tanquam uestimentis foetus suos ornant. Non omnes signaturae, in omnium radicum resolutionibus uel fructibus, aeque conspiciuntur, sed ratione Elementorum & seminum, insignis diuersitas apparet. Coelestes enim fructus, saporum & odorum signaturas nesciunt, quae in terrenis praecipuum locum obtinent: & in ipsis fructibus terrenis, quidam saporum discrimina non ostendunt, in quibus tamen reliquae signaturae manifestae sunt. Rursus signaturarum beneficio, radices innotescunt, & inter ipsas signaturas, extremae & externae, primas, interiores, & occultiores demonstrant. Loca & tempora morborum ad signaturas referimus, quia significationes & testimonia radicum suarum continent, seminibusque in Generatione progredientibus accidunt. Principia quoque obtinent in Scientiis & praedestinationibus radicum: alioquin fortuito accederent. Quamuis autem signaturae sint occultae, tamen in plurimis morbis existunt, aliarum ministerio inquirendae. Neque superuacanea est locorum & temporum inuestigatio. Magnas enim commoditates in administratione remediorum demonstrant, et morborum gradus, curationum facilitates uel difficultates indicant. Loca hic dicimus, matrices, agros, uentriculos, Elementa, in quibus foueri possunt semina, & continuitatem, retentionis authorem, proprietatum conspirantium beneficio inuenire. Itaque quot sunt uentriculi in corpore humano, quot matrices, Elementa proprietatibus seminum insignita totidem loca morborum constituimus: nec sanguinem nec synouiam excipimus, neque cordis & arteriarum spiritus sed in omnibus his, ut sanitatis; ita morborum quoque semina continexi posse asserimus. In quibusdam morbis, inquisitio non est difficilis, ut in iis, qui uentriculi, intestinorum, renum, hepatis, mesenterii Anatomias occupant, praesertim si ex mucilaginibus tartareis contingant. Ardores enim & erosiones stomachi, Orexes. Paracelso dicte, compressiones thoracis, & symptomata his uicina, ut nauseae, uomitus, cibi fastidium, ructus, inflationes, pigritiae, indicant radices morbidas in uentriculi Anatomia contineri, Colici dolores, hepatis, lienis, mesenterii, compressiones uel obstructiones, renu, uesicae orexes uel colicae, id est dysuria, stranguria, calculus, arena, bolus, & c. dignotiones habent faciles. Mineras enim, in quibus fouentur, confestim indicant, quia ex seminibus constant, quorum fructus ad coagulationem destinantur. Tardas quoque generationes obtinent, & immobili ac pigra fructuum praesentia, lentam radicum naturam significant, siue temporis continuitatem in resolutione fructuum custodiant; siue rupta continuitate, paroxysmorum repetitionibus debitum natorae absoluant. At uero morbi qui ex impuritatibus constant leuioribus, mobilibus, nec ita fixis, quorum fructus ad tam crassas & immobiles coagulationes non desinunt, quorum generatio subitanea est, & impressiones ueloces, per omnia penetrantes, etsi in praedictis Anatomiis matrices saepe habeant, difficulter tamen deprehenduntur. Consensus & sympathia partium difficultatem auget. Ita febres tertiane, quotidiane, quartane, continue, spuriae, erratice, hectice quoque ( ignoscite Paracelso manes Galeni ) in uentriculo, intestinis, mesenterii uenis hepate, liene, renibus, fomites habere possunt: qui propterea non facile discernuntur quia in intermittentibus silentii temporibus, utplurimum nulla partium manifesta symptomata relinquuntur, ex quibus de suspectis Anatomiis coniecturae rationales desumi possent. Paroxysmorum quoque insultu, subito omnia in consensum trahuntur, quia resolutiones febriles, Elementa uitalia corporis nostri, Tincturis Cherioniis, id est, quae proprietatibus trium Principiorum insigniuntur, inficiunt. Deinde si impuritates helleborinae in uentriculo, colice in intestinis, bituminosae in mesenterio, hepate, liene, tartareae in renibus contineantur, omnes ex impressionibus & resolutionibus Tincturarum febrilium irritabuntur, & symptomata relinquent post Paroxysmos, in locis innoxiis, id est, in quibus febriles radices non fouentur. Hinc nauseae, cibi fastidia, uomitiones, compressiones uentriculi, hepatis, lienis, dolores colici, dorsi, renum, in febribus apparent, & sepe in paroxysmorum silentiis relinquuntur, quamuis in aliis fedibus radices febrium delitescant, suspectamque facilitatem horum Aphorismorum in mineris morborum inquirendis arguunt: Ubi dolor, ibi morbus: Ubi tumor, ibi morbus, & c. Neque circuituum signaturae difficultatem expediunt. A ueritate alienu est, tertianas omnes in hepate, quotidianas in uentriculo, quartanas in liene, fomites obtinere. Excrementa quoque ( nisi artificiosa separatione ad incudem reuocentur, idque non semper ) dubitationem inexplicatam relinquunt. Scio interdum in his morbis, usque adeo manifesta, perpetua, & certa esse matricum, locorum uel minerarum signa, ut plebeios etiam non lateant. Et tertianam febrim, que in uentriculo radices monientaneas posuerat, uidi ego aliquoties per uomitum reiectam, in forma uiscosae & uiridis mucila ginis, nitrosa ac sulphurea amaritudine aegrotum fatigantis. Que mucilago posteaquam reiecta erat, etiamnum uitalia motus uestigia, febrili horrore aliquantisper demonstrauit, magna astantium admiratione, quam auxit aegrotus, inexpectata hilaritate, sancte affirmans se febrim reiecisse: idque subita uirium restitutione & symptomatum propulsatione testabatur. Nos uero stulte ueritatem risimus, Galenicis decretis, iis temporibus imbuti, apud quem didiceramus, febrim esse calorem in corde accensum, intemperiem calidam & siccam, quae per uomitum reiici nullo modo posset. Alios quoque uidimus, in quibus febrium seminaria in uentriculi Anatomia radices altius egerant, nec una uomitione reiici poterant, in quibus manifesta et perpetua testimonia, fomitis uel minerae in uentriculo fundatae, aderant. Quartanae quoque febris radices, in renum Anatomia legitimis indiciis saepe deprehenduntur: precipue ubi partes nicine, hepar scilicet, lien, mesenterium, uentriculus, ab impuritatibus immunes fuerint. Anatomiam renum cum dicimus, intelligimus non solum cauitates & circumscriptam substantiam, sed etiam uicinas partes, carnes, humiditates, aerem quoque & quidquid renibus uicinum est. In his febribus; genuum dissolutiones, lumborum, spine, colli, capitis dolores, artuum confractiones urinae tenuissismae, plane aquose ab initio, in quibus tamen progressu temporis manifesta febrilium impuritatum rudimenta con spiciantur, presertim si artificiosa separatione pramineatur. ha enim nitrosa & sulphurea salia demonstrabunt, que nec in uentriculi, nec lienis, hec hepatis, nec intestinorum Anatomia mineras & matrices obtinere poterant. Certiores uero erimus mineram quartane in renibus fundari, si nulla suspectarum partium, ut hepatis, sienis, uentriculi symptomata durabilia & dubia adfuerint. Quod si patoxymorum silentiis, renum, lumboram ac soiuae dolores, genuum dissolutiones; urinae difficultates remanserint; dubitationi exiguus relinquetur locus. Nihilominus precipuia signa, ex quibus minerae & fomites morborum prehenduntur, etiamnum in recessu custodiuntur, quae mox opportunius adducentur. Febres, quae in hepatis regione radices habent, discolorationes, icteritiae & cachexiae comites, ostendunt. Obuusiores quoque sunt, quia spirituum salinorum acrimonia & uehementia destituuntur: siticulosae, compressionibus uel obstructionibus dextri hypocondrii conspicuae. Si reliquarum partium symptomata non repugnauerint, & ante febrim suspecta alioquin etiam leuissimis occasionibus fuerit Anatomia hepatis, utinaeque tessimonia ad dixerint ueras matrices harum febrium: nos inuenisse existimabimus. In febribus henis, similis est ratio. Quamuis raro contingat in una solummodo Anatomia, coeteris illaesis & incontaminatis, talium impuritatum radices stabiliri. Partes enim in eandem molitionem conspirantes, communemque impuritatem sentinam separantes, facillime compatiuntur. Ubi una radices & hospites receperit; destructa lithurgia & consonantia actionum praedestinararum, reliquae quoque fornicariae euadunt. Hinc difficultas in minerarum morbidarum exquisita cognitione, multa radicum consentantarum sobole, diuersis in locis iisdem temporibus germinante. Sic febres lienis, quartanae, tertianae, quotidianae, raro conspiciuntur sine symptomatibus quae sebribus renum superueniunt. Neque tam exquisita dignotio ad curationem utilis est: sufficit eas mineras deprehendisse quae legitimis, puria, perpetuis & indubitatis signaturis Anatomias suas ostendunt. Laboriosam, difficilem ac obscuram minerarum morbidarum inuentionem, utili & subtili machinatione mox leuabimus, ubi diuersitatem locorum ostenderimus. Non enim eadem ratione radices agunt, loca occupant, Elementis inhaerent, omnia semina. Praedictorum morborum fomites, Elementa, matrices, deprehendi possunt, & sensuum analogismis soepe repraesentantur As uero Astralium morborum loca, in quibus impuritatum uel seminum Tincturae plane spirituales existunt, siue fructus resolutionesque producant ad corporeas coagulationes desinentes, sum spirtualibus & uaporosis resolutionibus euanescentes, difficulter inueniuntur, ut epilepsiae, melancholiae, maniae, paralysis, apoplexiae, hydropis, tabis, podagrae, catarrhi, apostematum, ulcerum, & febrium quoque nonnullarum. Dicent nonnulli, in podagra, hydrope, cancro, herpeta, aestiomeno, fistula, paralysi, locum esse manifestum. Nos uero non locum postremum uel ultimum inquirimus, sed fomitem, fontem, Principium, Radicem: non fructuum diuersoria, sed seminum hospitia: non secundarum radicum agros, sed primarum. Fatemur nonnullos morbos habere uiui radices; & foecundas Transplantationes, in quibus fructuum uaporose resolutiones uitale illud Principium gerunt, quod locis consentaneis, suspectis, eiusdem generis & familiae receptum, generationum noua consilia inire possit: & haec loca, locorumque proprietates, meatus, conformationes, ut synouie, carnium, ligamentorum, uenarum uiscerum, studiose obseruari uolumus. Nihilominus primarum Radicum sedes, Elementa, hospitia, inprimis inquirimus. Ita enim curationum leges rectius instiuimus, & praedictio num postulata prudentius decernimus. Quia uero de locia seminum & corporum quaestio est, explicatione breui, ambiguitatem & obscuritatem tollemus. Longe enim aliter de loci natura ac proprietatibus sentimus, ac plerique Peripaterici, qui Mathematicas descriptiones, rebus naturalibus adaptare conantur. Apud non Elementa, matrices, iminerae, loca sunt rerum, non ociosa, sed suis proprietatibus instructa, que uitam & alimentum exhibent suis locatis, id est seminibus, ut ea de se proferant, quae in mesauris & penetralibus recondita obseruant. Pro rerum itaque differentia & coniunctione, diuersitas quoque erit loco essendi. Longe aliter, in terra esse dicitur truncus cariosus & rancidus, lapis demortuus uitalique spiritu destitutus, ac arbor radicibus & fibris fuis terrae infixa, ub ea, tanquam matrice, nutrimentum hauriens: & adhuc aliter, spiribus quidam mineralis in abyssis terrae delitescens ad tempus digestum & praedestinatum, unde anniuersariae repullulationes, nouarum Generationum & Transplantationum origines, dependent. Quemadmodum enim inter se differunt tria illa praedicta, subtilitate, spiritualitate, crassitie, coagulatione, uita, potestate, ita loca & tempora eorum differre necessarium est. Eodem pacto, in Anatomia Microcosmi, locorum differentias ostendunt, lapie in uesica uel renibus coagulatus, mucilago lapidosa etiamnum spiritibus uitalibusque Tincturis praedita, & spiritus tartari uel mineralis, Similiter yophi podagricorum, & mucilagines fluidae, in quibus adhuc uiuunt uigem que spiritus Tincturaeque salium, & iosum Astrum nel Radix prima, quae in thesauris uel Abyssia habitare solet. Sic in ulceribus caro demortua uel rancida, sal corrosiuum uiscidum, dolore, calore, erosione, & similibus signaturis, uite praesentiam demonstrans, & huius Principium uel Radix in sanguine, carnibus, uel synouia delitescens. Sic spiritus arsenicales, antimoniales, sulphurei, uel Tincture, pestis pleuritidis, prunellae, aliter in sanguine fouentur: aliter quoque harum Tincturarum, resolutiones, in locis suspectis continentur, id est, in uitalibus Elementis corporis humani, in pectore; collo, hepate, adenibus, quousque spirtuum utalium praesentia foueantur: aliter deinde corporae & purulentae coagulatione, post spirituum consumtiones in membris relicte. Postrema haec corpora, mortua, emerita, spirituum sauore & continuitate destituta, facile tolluntur, & d locis suis separantur, idque sectione, ustione, manuum ministerio, saepe leni purgatione uel mundificatione. Media uero, in quibus spirituum coniugia etiamnum uigent, difficilius euelluntur, Principia, Radices, Semina, ab Elementis & matricibus suis difficillime. Rursus loca postremorum, quia coagulationem corpoream obtinent, & passionibus ac affectibus corporum subiiciuntur, facile deprehenduntur: corporeis quoque analogismis, sensuum ministerio procedentibus inquiruntur, ut ab actione laesa, & excrementis, a doloris specie & situ, a tumore, ac aliis accidentibus proprietates morborum consequentibus. Sic enim deprehenditur, ipiricus arsenicales diuersoria inuenisse in regione pectoris, musculorum, membranarum, arteriarum, neruorum, uenarum, carnium, aeris, & ossium intercostalium, ex tussi, dolore lateris pungente, sputo eruente & purulento. In regione hepatis, ex praedictis inditiis in dextro hypocondrio apparentibus, ex alui excrementis, & doloris specie Podagre, cancri, cephaleae loca ultima, ipsi aegroti magna anxietate ostendunt. Sed in omnibus morbis, haec generationum continuatio & series non deprehenditur. In melancholia enim, epilepsia, mania, non fit generatio substantiae plane corporee, foecundae, uel permanentis, & propterea tales morbi longe aliter in locis collocandi & inquirendi sunt. Sic in generationibus terrenis, aliorumque Elementorum, quaedam semina, in tribus locis consistunt in Elementorum abyssis, in Indiuiduis, & improprie in horum corporibus demortuis: quaedam uero nullum post se relinquunt corpus, sed una cum uitalibus Tincturis & resolutionibus, tota abeunt in dissolutionem, ut in meteoris fere omnibus & generationibus superioris globi apparet. Huiusmodi generationibus assimilantur morbi illi astrales, epilepsia scilicet, melancholia, mania, & apoplexiae ac febres nonnullae, in quibus fructu resolutiones, corpora uitalia uel manifesta post se non relinquunt. In his minerae, & Radicum matrices, difficillime inueniuntur. Neque enim sufficiunt Canones, signaturae & Indices Galeni, quibus utitur in locorum affectorum inquisitione, & proportionem non habent cum seminibus seminumque proprietatibus, ex quibus predasti morbi deriuantur. Etenim in epilepsia, dum locus affectus inquiritur, nec dolores, nec situs, nec excrementa nec tumores apparenti haque ex sola actione laesa, scilicet animali, concludit Galenus, affirmant Galenista: in uentriculis cerebri, maximeque in posterioribus, esse fomitem morbi. Miror quod in corde non collo cauerint. Leduntur enim actiones cordis, eque ac cerebri, & cordi alioquin insensi uidentur, tam multarum & diuersarum febrium inuisa hospitia per uim ibi collocantes. Qua animaduersione demonstrare possunt, cerebrum per se affici, cor uero per consensum? De iis enim epilepsiis loquintur, quae subito iuunt, nullarum partium conspicuus symptomatibus praecedentibus, in quibus momento, praeter omnem aegroti expectationem uel scientiam, uniuersae facultates miseranda symptomatum clade obruuntur, ubi uentriculi, uteri, manuum pedam, iniquam communicationem accusare non liceti his certe, cordis palpitationes, pulsuum deprauationes suffocationes, confestim apparent, nec se quuntur uertigines, Imaginationum; & interiorum sensuum obumbrationes, ud conuulsionum uiolentas impulsiones. Saepe ob cordis anxietate & suffocationiuimunentis periculum uehementes conuulsiones manuum, pedum, colli, capitis, diaphiagmatis, conspiciuntur, imaginatione adhuc illesa, & dubios euentur timido silentio expectante. Tales epilepsie, in somnis, multi accidunt, leuioresque existum, ex resolutionibus aeris profectae. Uigliantibus quoque eadem superuenssse symptomata animaduerti, in quibus non solum Imaginatio; sed uisus quoque & Memoria illae supermansit. Quinetiam, ubi epileptici restituuntur, morbi decrescente uehementia, primum Imaginationis officia in paroxysmorum insultibus custodiuntur; uertiginosa affectione sensibus adhuc implicatis, qua paulatim euanescente, palpitationes, comprehensiones & anxietates cordis, ad extremam consumtionem persistunt, testanturque fomitem morbi in capite non delituisse, sed aliunde irrepsisse, donec resoluta Tincturarum & fructuum potestate, tam late progredi ulterius non posset. Scio morborum quorundam seminum Anatomias habere consentaneas in corpore, cum quibus, ratione proprietatum trium Principiorum, confluunt. Antea quoque declarauimus fructuum resolutiones siue spirituales permaneant, siue corporeae euadant, ad nota & domestica diuersoria potius quam ad peregrina festinare: ut cancrosae radices, fructuum sobolem ad carnes faciei, pectoris, ad mammillas ordinarie transmittunt. Strumosae resolutiones ad colli Anatomiam pergunt, quia carnes, adenes, uenas, humiditates domesticas ibi inueniunt. Uaricosae, ad tibias: podagricae; ad articulos: arsenicales, sulphureae uel pestilentes, pleuriticae, febriles, ad cor & pulmones papauerinae, cicutosae, uiitriolo sulphurae, uel epilepticae, uertiginosae, narcoticae, ad cerebrum. In quibus omnibus, itinerum exordia latent, termini apparent: fructuum impressiones percipiuntur. Radicum minerae occultae manent. Nos uero fontes quaerimus, unde ueniant impressiones, symptomata, actionum deprauationes, non quam uadunt, uel ubi sensibus se patefaciant. Ipse quoque Galenus, in quibusdam eplepsiiis, melancholiis, & similibus affectionibus, aliarum partium affectarum inditia deprehendit, ut uentriculi, matricis, artuum: proinde duplicem epilepsiam introduxit, per se scilicet, & per consensum. At certe, unus idemque est morbus, ab eodem semine, radice, principio procedens: fomites uero, matrices, & agri, differentiam faciunt, & symptomatim signaturas, uehementia, celeritate, frequentia, duratione, ac similibus, alterant. Semina enim epileptica debiliora, nec tanta impressionum celeritate & potestate uigentia, ubi in predictis locis fouentur, dum efferuescunt, sensibili fructuum resolutione ad cordis e cerebri officinas pergunt, quo posteaquam peruenerint, symptomata epileptica leuiora inferunt. Ita afficiebatur puer ille, a cuius pede frigida aura, per tibias, crura, spinam, ad cerebri arcem alcendebat. Cuius aurae fomitem uel radis cem, Quintius Galeni Praeceptor, mole dicebat exiguam esse, sed potestate maximam. Tales epilepticos, nos quoque saepenumero conspeximus, nonnullosque ad sanitatem, sim magno sudore, reuocauimus. Et robusti cuiusdam rustici aureis pollicitationibus olim decepti fuimus. Etenim, posteaquam artis hbeneficio, in paroxysmorum apprehensionibus, Imaginationis & sensuum officia a pernicie uindicata animaduertisset, relictamque cordis palpitationem & comprehensionem simili euentu cessaturam sibi persuasisset, annia & sordida excusatione, magnis pollicitationibus satisfecit. Suffocationes quoque uterinae, hystericae asisectiones, conuulsiones epilepticae, uentriculi, intestinorum epilepsiae, saepe manifestis inditiis deprehenduntur, nisi ex seminibus constent potentioribus, quorum resolutiones fulminis instar, momento, uitalia Elementa uniuersi corporis occupure solent. Talia enim semina; siue in podum Mumia, siue in utero uel menstruo, siue in sanguine, siue in synouia, siue in carnibus, siue in uentriculo, intestinis, corde, cerebro consistant, ex sensibilibus analogismis deprehendi nullo modo possunt. Frustra laesarum actionum testimonia adducantur. Spirituales enim Tincturae, & astralia semina non ita locis inhaerent, quemadmodum corpora, neque oculis uel manibus diuersoria sua patefacere uolunt. Relicta igitur corporeorum locorum inani inquisitione in his morbis Elementalia querere oportet, in quibus spiritus spiritualesque Tincturae, spirituali modo delitescunt: non quemadmodum lapit in uesica, mucilagines, tartareae in intestinis, uentriculo, hepate, liene: sed quemadmodum spiritus minerales in Elementis. Hoc uero nec oculis nec manibus deprehendi potest Perspicatioribus oculis, altiori ingenio subtilioribus Inquisitoribus opus est, si spirituum penetralia deprehendere uelimus. Quid igitur reliquum est, cuius ope, ductu, spirituum tam occultae latebrae inuestigari possint? Sunt spiritus, iisdem uel domesticis proprietatibus insigniti: sunt semina; in quibus communos scientia & potestates uigent sunt astra, quae locorum, temporum, motuum, predestinationes similes obtinuerunt. Harum oculis, & certis radiorum applicationibus, nihil occultum esse potestati corporum motus stabiles sunt, si grauia deorsum, leuia sursum tendunt spiritibus, Scientiae ac potestati uicinioribus, constantes motiones, & motionum termini infallibiles, utique non deerunt. Si ad cadauera congregantur aquilae: si ferrum magnete tinctum. Septentrionem monstrat: si uentorum motus, certi sunt, neque omnium astrorum resolutiones ex quibus uenti prodeunt, ad Austrum uel Septentrionem pergunt, sed destinatas habent uias, notos terminos: si consentanea consentaneis, domestica domesticis, naturali desiderio sese applicant: ductoribus sane, & inquisitoribus, in morborum occultis mineris inquirendis, non destituemur, si tamen Mundanam Anatomiam cum Microcosmi debito conferunt, possimus. In illa enim, nuntii deprehenduntur & Parmenones, Ueneti, Romani, Mediolanenses, Florentini, Neapolitani, uel capitales hepatici, cordiales, stomachales, lienares, sanguinales, synouiales & inter Uenetos. alii Augustanorum, alii Antuerpiensium, alii Uiennensium: sic in corpore humano inter synouiales nuntios, alii epilepticorum, alii podagricorum, ali febrium, alii ulcerum, alii melancholiarum, etc. Nec obscuri sunt nuntii, sed a Natura, domesticis signaturis insigniti, quarum beneficio, in tanta rerum multitudine inueniri possint. Itaque ubi de minera, loco, uel fomite epilepsiae in homine dubitamus, sensuum analogismis relictis, principio nuncium in Anatomia mundana, uel in Republicam Mineralium, Uegetabilium, & Animalium inquiremus, idque signaturarum & proprietatum ministerio, quae in tribus Principiis reperiuntur. Tum uero ex familia, praeparatione, & exaltatione Inquisitorum uel remediorum, Elementales astralium morborum mineras inueniemus, siue in potentioribus Elementis profundius inhaereant, siue in leuioribus superficies solum occupauerint. Atque hoc pacto, si ex Uegetabilium Internuntiis, crudis, uti preparatis & exaltatis, ex symptomatum remissione & Transplantatione, inuentam esse mineram coniecerimus, dubium non erit, radicum talis epilipsie in agris delituisse, quorum Elementa, & c Principia Elementis consentanea, inualida existunt: uel si in agris ualidiorum Elementorum & Principiorum habitauerit, in superficie saltem haesisse, nec profundas radices egisse. Rursus, si Uegetabilium legationes uanae fuerint, neque postulatis praecibusque eorum inclinentur paroxysmi, sed signaturas immutatas prioribus plane similes produxerint, subtilioribus Internuntiis opus est qui altius penetrare possunt, & diuersoria potentiorum Elementorum inquirere, quesitaque immutare, mitigatis radicibus. Tales ex Mineralium familia peti debent. Nuntios, uero praeparare, itineri accommodatos, & innoxios reddere, a carceribus & captiuitate expedire, hoc opus, hic labor est. Qui hanc prouinciam difficultate perterritus recusauerit, frustra morborum loca inquirit. Similiter in febribus, si mannae, cassiae, diacatholiconi, agarico, rhabarbaro, scammoniatis, & similibus obtemperauerint, argumentum est, earum radices in partibus foueri, quarum Elementa & Principia debilia sunt, ut in uentriculo, intestinis, mesaraicis, uel superficialiter in potentiorum partium Anatomiis, ut in renibus, sanguine, uisceribus, synouia, receptas esse, idque ob Tincturarum debilitatem radicibus & seminibus inhaerentium. Quod si talium remediorum impresstiones neglexerint, in partibus fouebuntur, quarum Elementa & Principia, ualidiora existunt: uel si debiliorum Anatomias occupauerint, radices profundas posuerunt, & longa circulationis digestione, seminum suorum Tincturus ad exaltationem perduxerunt, superficiebus illis consuntis & relictis, quae purgationibus per aluum uel uomitum tolluntur. Itaque nuntios subtiliores requirunt, non semper ex Mineralium familia desumtos, saepe ex Uegetabilibus praeparatis, exaltatis, & ad potentiores gradus deductis. Horum remediorum praedestinationes, urinas, sudores, mouent, et subtiles consumtiones moliuntur, quibus officiis, febrilium radicum occulta diuersoria patefaciunt, gradus quoque & exaltationes Tincturarum febrilium. Atque haec est uera Methodus in inuestigatione minerarum morbosarum. Est & alia; obscurior tamen ac incertior, quae ex symptomatum uehementia & remissione dependet. Quemadmodum enim Hippocrates, genitale semen, ex partibus, in quibus Elementa & Principia totius animalis potentissima uigent, deriuari, hoc inditio confirmauit, quia impressiones uehementissimae, efferuescentias seminis comitantur, & quia tam pusilla materia euacuata, tantae sequuntur in toro animali mutationes: ita quoque uehementissima symptomata, testantur morborum mineras in partibus delitescere, quarum Elementa & Principia ualidissima sunt, nisi astrorum potentes impressiones sequantur, ut in uenenis apparet. Diuturnitate, recidusarum frequentia, & euidentium causarum animaduersione, haec distinguere licet. Qui morborum generationes, femina & radices ignorant, longe aliter in locorum inquisitione procedunt. Philosophicis enim Methodis destim, sensuum mancipia fiunt: morborum notiones sensibiles, subiectis corporeis inhaerentes proponunt: intemperies, obstructiones, tumores, ulcera, & melancholiam cum comitibus adiungunt, causasque morborum Antecedentes & Coniunctas, inde dedudunt: tum uero loca affecta rustice inquirunt, cum in omnibus morbis astralibus, quae Elementa uitalia porentibus impressionibus tin gunt, uniuersa afficiantur, mineras inquirere oportuit, radices, & fontes morborum. Neque per se, & per consensum affici, inquisitionis facilitatem excusare potest. Si enim per se affrci dicuntur partes, in quibus fomites morborum fundantur, si tales praecipue inquirimus, quid Analogismorum prolixis & nudis subtilitatibus, partes compatientes, ac conspiratione mutua condolentes, inuestigamus, steriles uero signaturas earum partium, in quibus radices latentur, adducimur: Non sufficiunt symptomatum antegressiones, perpetuitates, conspirationes, reliquiae, neque aliarum partium libertates, suspectas, morborum seruitute obligare possunt. Hinc errores, fatuitates, & miseriae infinitae, morborum rationibus confusis, & ob affectionum euidentiam perperam descriptis. Nam quia in febribus cor precipue affici uidebatur caliditatis intemperie, neglectis febrium radicibus, ex quarum uaporosis resolutionibus non solum caliditates, sed etiam frigiditates, & uniuersi febrium symptomata procedunt, febrim esse calorem in corde accensum pronunciauerunt. Si frigiditatem in corde introductam dixissent. Analogismorum coniecturis aeque muniti fuissent. Praecedit enim frigus, & utplurimum grauius affligit, in omnibus intermittentibus, quo superato, uaporibusque natura frigidis accensis, falsa caloris imago repraesentatur. Ita in omnibus intermittentibus febribus, & plurimis continuis, cor per consensum saltem afficitur, & uaporosis resolutionibus febrilium radicum, alibi mineras habentium. Dicent Galenistae, nos causarum & morborum discrimina negligere: se quoque fateri, ex putrescentibus humoribus, in uenis, uentriculo, uisceribus, purgatione, uel uenae sectione tollendis, febrilem calorem in corde suscitari: tales uero humores, ad causarum collegia, non ad morborum ordines referri. Praeterea, constare nos ex tribus, continentibus, contentis, & impetum facientibus: contentorum uitia, uel humorum, ut ipsi exponunt, causas existere: continentium uel solidarum partium, morbos: in spiritibus uero, symptomatum impetus apparere. Qua fronte, Hippocratem, Praeceptorem salutare audent, tam adulterinam huius Aphorismi interpretationem adducentes? Qua uerecundia, decreta ipsius repetunt, quae libello De flatibus, promulgauit: ubi morbos omnes ἀπὸ πνευμάτων, a spiritibus, flatibus, uaporibus, proxime proficisci ostendit: Febrium quoque exempla adducit, epilepsiae, hydropis, & fluxionum, magna obseruationum ac rationum mole contendens, actionum omnium debilitationes, deprauationes, & abouero, uiolae, crocus, coronariae omnes, interruptas habent Resolutiones, & paroxysmorum repetitiones. Fructus enim uel flores, qui maturitati uiciniores sunt, erumpunt, posthabita aliorum sorte. Transplantantur etiam tempora tam Digestionum quam Resolutionum. Uegetabilia enim quae ex semine procedunt, tarda habent Digestionum uel fermentationum tempora, insitione uero accelerantur. Huius beneficio Plenilunia Lustrorum, in annua mutantur, & quae septimo anno ( interdum decimo ) ex semine, fructuum germinatione, sobolem pollicebantur, si insitione ferantur, consentaneas & hospitales radices nacta, praedestinationes accelerant, festinata mercede diligentiam humanam compensantia. Desiderium quoque totius Naturae demonstrant celeritate gaudentis, ut praedestinationibus Mundanis absolutis, beatiora receptacula repetere liceat, perpetua quiete ornata. Resolutionum uel germinationum momenta iisdem de causis accelerantur, retardantur, immutantur. Ita cerasorum tempora, in pyrorum mutantur, uuarum maturitates, prunorum comites fiunt. Locorum, radicum, & proprietatum confluentium admixtiones, negocium hoc absoluunt Haec temporum rudimenta, si ad Anatomiam humanam debite accommodentur, sanitatis & morborum periodos, paroxysmorum circuitus, silentia, Plenilunia, decrescentias, Crises, & Decretoriorum dierum rationes, magna facilitate demonstrabut, multisque difficultatibus & obscuritatibus sublatis, a Pythagoricorum numerorum iniustis usuris, a melancholiae & humorum phantasticis commixtionibus, a Mensis medicinalis laboriosa computatione, ab excrementorum Geometricis fluxionibus, & expultricis facultatis ociosa patientia, nos excusabunt. Nec oportet formas ipsas & externas signaturas rerum naturalium, in Microcosmi Anatomia inquirere: sufficiunt proprietates, Scientiae, Dona, praedestinationes, Tincturae seminales, uitae & potestatis custodes. Uanum est, bouem in homine inquirere, cupressum, fagum, triticum, uitem, aurum, smaragdum: proprietates uero & Tincturas radicales, actionum fontes, uuarum, tritici, hordei, auri, smaragdi, rosarum, uiolarum, qui querit, inueniet. Neque horum solummodo proprietates, sed etiam in quibusdam, uitrioli, sulphuris, nitri, mercurii, arsenici, antimonii, nappelli, urticae, aronis, opii, mandragorae, cicutae, deprehendet. Resoluta uero sunt semina rerum naturalium & spiritualia, in generationibus ac transmutationibus Microcosmi, & Transplantatione externas illas signaturas figurarum, coagulationum, magnitudinum, amiserunt, intrinsecis seruatis, in quibus temporum, saporum, odorum, colorum, caliditatis, frigiditatis, coagulationis, sed non mundanae, figurae, sed non externe, proprietates laederet actiones aegrotantis: an uero postea, ubi uirium manifestae laesiones apparent. Quae dubitatio ridicula plane est. Progressiones enim Naturae, continuae sunt, nec recipiunt Soriticas dubitationes, ut artificum intermissa opera. Domus namque dum exaedificatur nominum insignia, magnitudine, & certa operis absolutione mutuatur: morborum uero generatio, naturalis est, & nomina radicum retinent, nisi continuitatem Naturae, uiolenta nominum interpositione, turbare uelimus. Haec de locis morborum dicta sufficiant: de temporibus posthac agemus. Fundamenta temporum in Donis & Scientiis seminum continentur: ibi, termini, horae, minuta, menses, anni, lustra, secula, longe antea definita sunt. Et unicuique semini, ut colorum, saporum, figurarum, caliditatis, frigiditatis, duritiei, asperitatis, leuitatis, coagulationis, resolutionis, magnitudinis, innate leges existunt, ita quoque temporum praedestinationes, silentii, ortus, maturitatis, senii, adiuncte. Tempus enim non est aliud a progressione & fluxu seminum, ex Orco uel lliado, in Rempub. Iouis. Quocirca, semina diuersa, temporum quoque uarietatem ostendunt. In coelestibus seminibus uel astris, manifesta sunt motuum & maturitatum tempora: de quibus antea diximus, Capite de Generatione. Uegetabilia omnia, certis temporibus germinant. Mineralium & metallorum tempora, quia ex radicibus procedunt inuisibilibus, paucis comperta sunt, tarditate & raritate difficultatem augente. In his omnibus duplicia tempora obseruare licet, Digestionum uel maturitatum, & Resolutionum. Differunt enim inter se plurimum: nec omnia quae tarda, habent digestionum tempora, tardas quoque fructuum resolutiones, ostendunt. Digestionum tempora, in omnibus continua sunt: Resolutionum uero, in multis interrupta. Metalla, longa habent Digestionum tempora. Seculorum enim terminis Plenilunia describunt, Resolutionum deinde tempora, continua quidem, sed tarda adiungunt. Mineralium Digestiones breuiores sunt, Resolutiones uero utplurimum interruptae, ut in Thermis, certis anni temporibus efferuescentibus, & similibus salium radicibus, apparet. Uegetabilia, Digestionum tempora, annua, menstrua, bimestria, trimestria, obtinent, Resolutiones deinde continuas uel interruptas, citas uel tardas, demonstrant. Digestionum quippe temporibus, sobolis foecunditatem, fructuum numerum, Resolutionum repetitiones & durationes decernunt, & consilia ineunt futurae progressionis: ita praedestinatione accepta, mirabili desiderio ad officia & terminos festinant. In arborum Resolutionibus, continuitas maior apparet. Fructus enim omnes, ut pyra, poma, castaneae, nuces, glandes, simul fere erumpunt, & continuitatem maturationis expectant: rosae litiones, a spirituum potestatibus, & uitalibus impressionibus proxime proficisci Itaque si morbos appellant, a quo proxime laeduntur actiones, cur in continentibus, uel crassis, & immobilibus corporibus potius quam in spiritibus, morbos collocauerunt? Sed relictis nominibus, rerum differentias paulisper scrutemur. Tria enim haec, Causae scilicet antecedentes, Morbi, & Symptomata, non differunt Genere, essentia, uel proprietatibus specificis, sed potestate uel actu solum: quemadmodum Medicus dormiens, a uigilante: sulphur non accensum, ab accenso: sal non resolutum, a resoluto: mercurius non sublimatus, a sublimato: quemadmodum non matura, a maturis: ascendentia, a quiescentibus: exaltata, a delitescentibus: astralia uel in actum reducta, a seminalibus, uel in potestate manentibus: quemadmodum semen caninum, a cane differt: saluiae, a saluia: urticae, ab urtica. Quia igitur talia in corpore continentur, quae putredine, digestione, separatione, exaltata & in actum reducta, febrilia symptomata perpetuo producere solent, si nomina iis imponenda sunt, unde quaeso, nominum insignia mutuabimur? Ex Radicibus proculdubio, & proprietatibus innatis, perpetuis, specificis, siue actu nunc appareant, siue in potestate radicum delitescant. Hac lege dicemus in corpore latere radices, semina, impuritates Nitrosulphureas uel febriles, quae digestis temporibus separatae, exaltatae, suscitatae, accensae, uel in actum reductae, horrores, rigores, frigiditates, somnos narcoticos, calores in corde, pulsuum alterationes, producere possunt. Quod si tales radices, causas antecedentes febrium nominare libet, licet: nihiloninus iisdem radicibus progredientibus, ad maturitatem peruenientibus, exaltatis, accensis, morborum appellationes, nulla ratione eripiemus, morborumque symptomata, actiones laesas, calores, colores, sapores, ex proprietatibus radicum produci, constanti ueritate asseuerabimus. Quinetiam radicibus adhuc silentibus, & occulte in corpore latitantibus, morborum insignia concedemus, & paroxysmorum intermissionibus, ubi nullus in corde accensus est calor, nihiloninus febrim in corpore latere, rectius quam Antecedentem causam, dicemus: epilepticos quoque, epilepsiam in corpore circumferre, quamuis longa habeant paroxysmorum silentia. Manet enim in corpore, radix epileptica, uel uitriolum mercuriale, in quo, symptomatum signaturae, uitali potestate continentur. Aut igitur Soriticae dubitationes, in rebus naturalibus locum habebunt: aut causis Antecedentibus, morborum appellationes concedere oportet. Dubitauit quidem Galenus, lib. De locis affectis, quando dicenda esset dysenteria: an incipiente exulceratione intestinorum, quae adhuc non manifeste constantes custodiuntur. Semina igitur morborum quae ab ortu accepimus, longa habent digestionum tempora, ut epilepsiae, podagrae, leprae, melancholiae. Quaedam, septimo anno ad efferuescentias perueniunt quaedam decimoquarto, alia uigesimosexto, alia trigesimo oriuntur, & digestionum tarditatem, fructuum constanti & difficulter dissolubili progenie resarciunt. Qui uero morbi in alimentis semina habent, siue inferioris globi, siue superioris, insitionum leges imitantur, & digesta tempora citius absoluunt, presertim si confluentiam in Anatomia Microcosmi inuenerint. Locorum quoque uel agrorum diuersitates, tempora Digestionum uariant. Citius enim fermentantur, & ad efferuescentias promouentur, quae in uer triculi Anatomia inseruntur morborum semina, quam quae in hepatis, renum, synouiae, sanguinis & similium. partium Elementis, recipiuntur: seruata tamen seminum analogia. Citius enim febrilia semina in renum. Anatomia implantata, ad germinationes uenient, quam colicae Tincturae, in intestinis uel uentriculo: & in uentriculo, citius tertianarum radices, quam quartanarum, digestiones absoluent. Ita ephemerae febres, id est aereae, uelocius ascendent, fermentatione peracta, quam hecticae uel igneae. Sic podagrae, serius Digestionum tempora conficient, quam pleuritides, dysenteriae, prunellae: & inter podagras, aereae, & terrestres, citius quam igneae & aqueae. Talis analogia in omnibus morbis seruatur. Quia uero in febribus, tempora Digestionum & Resolutionum manifestissima sunt, & circuitus paroxysmorum constantes, consideratione dignum est, qua ratione, regionum, aetatum, sexuum, alimentorum consuetudinum neglecto discrimine, quartani, tertiani, & quotidiani circuitus perpetui & constantes, in tanta agrorum & seminum diuersitate, custodiri possint. Principio causae communium & frequentium morborum occurrunt, seminum uidelicet copia, nascendi facilitas, locorum opportunitas. Haec omnia in febribus interm utentibus concurrunt. Semina enim & impuritates febriles, sulphureae nitrositates, in omnibus alimentis copiosissimae inueniuntur, in uino, pane, leguminibus, carnibus, piscibus, cereuisia, oleribus, Italicis, Hispanicis, Germanicis, Anglicis, Arabicis, Asiaticis, Indicis, & omnium nationum alimentis. Rursus, in corporibus iuuenum, senu, mulierum, uirorum, Italorum, Danorum, Germanorum, nobilium & rusticorum, separari debent in horas tales impuritates ab alimentorum puritate. Frustrata separatione, ob errores & delicta uiuendi frequentissima, semen relinquitur: loca consentanea, reperita impressionum assiduitate constituens: quibus receptum, digestiones & fermentationes, breues non difficiles, ad exaltationem, fructuum resolutiones, ac efferuescentius requirit. Atque sic causas frequentis & communis calamitatis febrium inueniemus. Circuituum uero aequalitas idcirco ubique ostenditur, quia ex proprietatibus specificis, intrinsecis, constantibus, fluunt Indiuidue nature proprietates, mobiles, externae, & momentaneae: in corporibus, alimentis, morborum seminibus, actionibus naturalibus, ratione locorum, aetatum, sexuum, consuetudinum, & similium assidue mutantur: internae uero siguaturae, spicierum & Principiorum radicibus cohaerentes, permanent. Neque externis impressionibus transplantantur, nisi interiorum, & potentiorum astrorum Tincturae conspirent, quibus conspirantibus, quia radices febrium intermittentium hermaphroditicae sunt, ae quiuocas generationes admittent. Ita tertianae, in quartanas & quotidianas degenerant, & quartanae rursus in ternanas, erraticae in quartanas, intermittentes in continuas, & uicissim. Spuriae quoque febres ob Transplantationes faciles, frequentissimae existunt, in quibus circuituum signaturae immutantur, siue assumendorum, faciendorum, & foris incidentium efficientia Transplantationes contingant, siue impuritatum dinersarum mixtione, siue ulteriori circulatione & exaltatione primarum radicum. Qua ratione semina morborum delitescant in corpore, & sine sensu, hostem ac mortem saepe circumferamus, & quae semina subito oriantur, quae sensim, neutrali constitutione praemissa, superiori Capitulo exposuimus. Causas quoque saepe adduximus, ex quibus transplantantur Digesta morborum tempora, id est, ex quibus accelerantur uel retardantur. Sic quotidianae repletiones & comessationes, semina latentia ad messem accelerant, ut calx ad radicem arboris aspersa: sic intem pestiua exercitia, uenus, animi affectus, ira, timor. Sic Athleticum corporis habitum damnauit Hippocrates, quia extanta potestate caloris digerents alimentorum & exercitiorum robustissimorum assiduo usu excitati, semina grauissimorum morborum ( sine quibus non uiuitur ) ad exaltationes & extremitates calamitosas subito promouentur, quae alioquin ad tantas potestates non peruenirent, sed uel leuiores morbos producerent uel paulatim a natura, deuicta propulsarentur. Absolutis Digestis temporibus efferuescunt radices morborum, & fructuum Resolutiones instiuunt, continuas uel interruptas. Si enim Tincturas seminales effiorescentes, homogeneas, aeque maturas obtinuerint, continuitatem temporis, in resolutionibus fructuum custodient. Tales radices, ex impuritatibus constant sulphureis, arsenicalibus, auripigmentalibus, antimonialibus, in quibus salium ualidae Tinctura non sunt admixtae, uel admixtae sunt in primis saltem superficiebus haerent, rigores, horrores, frigiditatesque producentes, donec consumtae, puras, similares, impermixtas et continuas relinquant sulphurearum radicum Tincturas. Haec est causa continuitatis febrium ardentium, hecticae, pleuritidis, prunellae, pestis & similium morborum. Salia quoque, si similarem sulphurum naturam, longa Digestione acceperint, continuitatem Resolutionum aemulantur, ut in ulceribus apparet. Rursus, radices morborum heterogenee, Resolutiones interruptas producunt. & paroxysmorum circuitibus, fructuum praedestinationes absoluunt Sed quo pacto obseruatur certa proportio circuituum, si impuritat, us, redix, non est homogenea, sed haeterogenea? Dico, illam heterogeneitatem, non esse in specie, sed in gradibus, non quia radix contineat Tincturas diuersarum specierum, sed quia continet Tincturas, efflorescentia fructuum in lucem prodituras, alias maturitati uiciniores, alias uero remotiores. Inde fit, ut hodie, partes maturae efflorescant: cras, perendie, uel tertio die, quibus secundae maturitatis sortes obtigerunt: tertio circuitu, quae praedestinationes tertias acceperunt. idque continenter, in consumtionem omnium Resolutionum, in reuolutione radicis definitas rum. Ita nonnullae radices, quarto circuitu, debitum naturae perficiunt, & in consumtionem, fructibus exhaustis, abeunt: nonnullae, septimo, decimo, decimoquarto, uigesimo, & c. Huc Aphorismus Hippocratis: Tertiane exquisitae quatuordecim circuitibus terminantur: Quartanae uero exquisitae, plures circuitus requirunt, anteaquam in radicum thesauris definitam fructuum sobolem, exhaurire possint. Tales Tincturae uel superficies resoluendae continuantur in Scientia radicis, & praedestinationes locorum ac temporum ordinatas, certis numerorum proportionibus descriptas, ab initio Digestionis acceperunt. In fermentationibus enim seminum uel radicum, Resolutionum circuitus numerantur, & decreta temporum ualida peraguntur, quae in Scientiis Tincturarum resoluendarum inscribuntur: ita stationes accipiunt ordinatas, primas, secundas, tertias, quintas, & c. quibus instantibus, seruata pro gressionum proportibne & continuitate, emergut, & destinata officia, peragunt. Itaque post primam sobolem, Resolutionem, exhaustis primis satellitibus, Tincturis, superficiebus, si secundae, uicinae, continuae superficies uel Tincturae, uigintiquatuor horis ad maturitates terminum destinentur; si Elementa & Principia corporum quibus obligantur reso lutioni accommodata tanto temporis spacib reddere possim, circuitus quotidianos ostendent, tertianos, quartanos, quintands, sextanos, meristruos, anniuersarios eadem ratione: seruabunturque circutuum proportionea, ut qualis fuerit pro portio primi ad secundum, talis erit secundi ad tertium, tertii ad quartum, & sic deinceps: proprietatibus tamen uniuersalium temporum, et motuum naturalium analogiis non neglectis. Ita enim circuitus qui in principiis morborum contingunt, si cum iis compatentur, qui in consistentiis uel declinationibus apparent, anticipationum, durationum & declinationum collationibus plurimum distabunt. At uero si proximi circuitus proximis conferantur, exigua dissimilitudo apparebit. Transplantantur quoque haec circuituum uel resolutionum ordinata tempora, ex iisdem causis, ex quibus digesta tempora antea declarauimus immutari. Saepe sanguinis missionm, purgatione, & similibus machinationibus, circuituum numeri abbreuiantur, immutantur, ad exaltationes destinatas, prruonice non permittuntur, magna aegrotorum commoditate. Et si opportuna remedia exhibeantur, resoludis & consumtis radicibus, uniuersae praedestinationum leges, fermentationum diuturna & dura decreta tuto ac cito tolluntur. Crises in iis morbis contingunt, in quibus radices, posteaquam ad certum maturitatis gradum Tincturas resoluendas perduxerint, subita efferuescentia uniuersam sobolem cum tota rsdice resoluent possum, idque uel corporea uel uaporosa resolatione, resolutamque impuritatem, uel per sudores, uel per sanguinis fluxum, uel per alui excretiones, raro pur urinas, confestim euaeuare. Uocabulum Hippocrates non a ludiciis, sed separationibus potestatum uel spirituum, a continuitate minerarum, desumsit. In continuis febribus, & exquisitis tertianis, tales radices, Crises perfectas saepe ostendunt. Apostematu uero radices; ut pleuritidis, prunellae, pestis, carbunculi, & febrium nonnullarum continuarum, minus exquisitarum sepe imperfectas crises, per Depositionem; ut loquitur Hippocrates, & transmissionem resolutarum Tincturarum ad suspectas partes, per urinas, & imperfectas euacuationes, relinquunt: Tales morbi, ubi prima germinationum rudimenta emiserint, quod in plurimis quarto die contingit, in nonnullis tertio, quinto, sextu, septimo, octauo, & c certa in dieta future resolutionis demonstrant. De quibus copiosius, in nostris De febribus, agemus: nuc omnia adferri non possunt. Multa quoque dicenda essent, de temporum Transplantationibus in morbis, de mixtionibus impuritatum, de locorum proprietatibus que tempora uariant, de continuis morbis, a principio decrescentibus ad solutionem usque, uel augescentibus, uel in eodem statu permanentibus, de circuituum mixtione & praesentia in continuis morbis: quae omnia, locis & temporibus opportunioribus explicabuntur. Galenus causas circuituum ad partium dispositiones, trahentium, generantium, suscipientium, mittentium excrementa, retulit. Partes enim quae aluntur, quoad similem habuerint dispositionem ab eodem nutritae alimento, aequalia quantitate, similia qualitate, & eodem temporis tractu, excrementa colligere, haec deinde uel copia, uel qualitate, expultricem facultatem stimulare. Mirum, quod antea paulatim non aggrediatur expulsionem, priusquam tanta coaceruetur copia, quae saepe nature uires superare solet, & noxia symptomata inferre. Subitae mutationes, & praecipites actiones, Naturae sunt inuisae: paulatim opus aggreditur, & securitatem magis quam celeritatem amat. Dispositionem partium ubique inexplicatam reliquit, cui tamen excrementorum procreationem attribuit. Neque se res ita habet. Etenim incipientibus paroxysmis, in mineris non adest tanta excrementorum copia: saepe exiguae admodum impuritates animaduertuntur, quae Tincturas habent copiosa uaporum supellectile foecundas. Uaporosae uero Tincture, quia Chaerionium habent admixtum, non solum excrementa intestinorum, uentriculi, renum, uiscerum, sanguinis, synouie, carnium, inquinare possunt, sed etiam uitalia Elementa totius Anatomiae humanae. Quinetiam accensis & exaltatis Tincturis sulphureis in morborum mineris, trahendi ualidam facultatem concedimus. Continent enim sepenumero spiritus insaturabili fame praeditos: & antea diximus spiritus solum esurire, & sitire, non corpora, potentioresque a debilioribus trahere, idque posteaquam exaltati fuerint, & in actum positi. Proinde non mirum est, si ex radicibus mercurialibus in capite resolutis, spirituumque famelica attractione, tanta serosi catarrhi copia, breui tempore, per capitis emunctoria euacuetur, quanta in totius caluariae capacitate comprehendi non possit. Neque mirari oportet, si in pleuritide, sputi tanta copia, breui tempore tussiendo reiiciatur, quanta in membranis & musculis intercostalibus nulla rationem contineri poterat. At uero multi existunt morbi, in quibus spiritus famelici non adsunt, quorum resolutiones non permiscentur excrementis, ut melancholia, epilepsia, mania, in quibus circuitus custodiuntur ordinati, sine excrementorum adminiculo. Similiter, si dispositionem partium morbosam, id est, radices, semina, Elementa, mineras, Tincturas, potestates, astra morborum, olfecisset Galenus, facultatibus certe, quae partibus sanis insunt, morborum gubernationem non ascripsisset. Silent Naturae prioris ministeria, et hospitum potentiorum satellitibus prouinciam concedentes, incognitas eorundem molitiones, & nouas progressiones anxie admirantur. Non est illa facultas in posterioribus uentriculis cerebri, alimentorum impuritates paulatim, quo ad lanitate fruitur animal, expellens, quae tantas conuulsiones, manuum, pedum, capitis, & totius corporis, in epilepticorum paroxysmis molitur: ualidiores adsunt uires; quarum efficaci potentiae uniuersum animantis robur obtemperat: quarum hostili & dolosa apprehensione, gloriosa illa statura tam superbi animalis, subito prosternitur, & deformi ac horrenda agitatione, misrrabiliter laceratur, ipso pauore astantium satis attestante, sacrum quippiam, daemoniacum, potens, & humanis uiribus superius, adesse. Quocirca, neque expultrici facultati partium ( cuius proprietates & naturam non explicauit Galenus ) neque excrementorum collectionibus uel transmissionibus, circuitus morborum ascribi debent. Nec qualitates excrementorum, crassities, tenuitates, uisciditates, caliditates, frigiditates, recte adducuntur. Sunt. enim signature & umbrae. earundem proprietatum & potestatum, quae temporum circuitus gubernant. Et quemadmodum colorum, saporum, figurarum Scientias continent, ita quoque coagulationum, & corporum consentaneorum signaturis, non destituuntur. Neque proprietates quae crassas corporum coagulationes obtinent, tardiora perpetuo digestionum & resolutionum tempora ostendunt. In spiritualibus corporibus temporum diuturna silentia sepe existunt, ut in morbis astralibus apparet: crassa uero & corporea semina in uentriculo, intestinis, & uicinis partibus, celeres habent periodos, & Lunae circuitus, ut ait. Hippocrates, imitantur. Tempora certe rerum omnium, posthabitis corporibus & extremis spirituum coagulationibus, in spiritualibus Tincturis radici uicinioribus perpetuo delitescunt. Quod ad reliquas morborum signaturas attinet, dolores, pulsuum immutationes, urinarum & aliorum excrementorum alterationes, concoctiones, cruditates, calores, horrores, rigores, frigiditates, somnos narcoticos, uigilias, deliria, insensibilitates, in summa, ad actiones lesas, excrementa immutata, & externa corporum accidentia, quia temporis angustia, itineris necessitas, & Compendii leges, non admittunt, singulatim hoc loco explicari non possunt. Nihiloninus si diligenter considerentur ea quae de morborum Generationibus & Transplantationibus, actionum naturalium administrationibus, a nobis prodita sunt, non erit difficile symptomatum omnium generationes & progressus inuenire. Exempla et Methodos inueniendi, antea posuimus: hic quoque nonnulla adiicientes, finem huic Capiti imponemus. Itaque dolorum causas inprimis adiungemus. Hi omnes, a spiritibus salium resolutis proficiscuntur, in quibus saporum extremitates adsunt, ut austeritatis, aciditatis, acrimoniae, salsedinis & similium: ut uel hinc palam fiat, quam inepte contra Archigenem disputet Galenus, secundo De locis affectis, quod saporum nomina doloribus accommodauerit: acerbum, austerum, acidum, mordax, salsum, dulce, amarum, acre, lingua iudicari: siccum, humidum, calidum, frigidum, asperum, leue, tactu: dolorem uero tactus esse symptoma: proinde ex obiectis tactus, differentias & nomina dolorum desumi debere. Nae ille subtili lingua praeditus suit, si saporum differentias sine tactu deprehendere potuit. Tactum sane omnibus sensibus communem concesserunt Philosophi. Neque ullam actionem uel passionem sine tactu fieri posse, asserunt Peripatetici, confirmant Platonici. Sapores uero, amaros, aridos, austeros, acres, linguae dolores inferre differentes, etiam pueri sciunt: catarrhos, dolores salsos producere, & salsedine asperam arteriam ac pulmonum cannas fatigare, multi aegroti conqueruntur. Facilius quoque intelligitur dolores colicos ex acetosiscimis, pontagiosis, & acutissimis Tincturis per omnia penetrantibus proficisci, quam si ex frigiditate ( que tanta in uiuente esse uix potest, ut tam immanes dolores ciere possit ) siccitate uel asperitate, oriri dicantur. Ex esu acidorum, dentes & gingiue dolent, dolorisque speciem nomine insigniunt ex saporum proprietatibus desumto. Rursus, usu salsorum, lingua, palatum, gula, dolent, dolorisque diuersam a priori speciem, diuerso quoque nomine exprimunt homines ita affecti. Dicunt enim se tristi sensu, id est dolore, eoque salso, laborare. Idem contingit ex usu acrium, ut zingiberis, piperis, aronis, persicariae, & c, amarorum quoque, ut absynthii, fellis, centaureae. In omnibus sane, differentes dolorum species representantur, saporum proprietatibus cohaerentes. Quod si similes dolores, proprietates, in aliis quoque partibus contingant, quis similibus affectionibus, causis, effectibus, similia nomina recte accommodari posse negabit? Neque proprietares, et obiecta sensuum ea ratione confundentur. Linguae officium est, saporum discrimina interpretari, affectiones uero, & impressiones saporibus cohaerentes, non solum lingua, sed & aliae multae partes, etiam inuitae, percipient. Sapores etiam extremos, & ad summam exaltationem ductos saepe continent, quales, si linguae repraesentarentur, dolores maximos & intollerabiles sepe inferrent. Iniuste igitur Archigenem accusat Galenus, quod dolorum differentias, saporum beneficio declarauerit, & nomina ex affectionibus saporum desumta odoribus accommodauerit. Immemor procul dubio fuit, etiam Hippocratem, febrium differentias, quae tactu dignoscuntur, mordaces appellasse, acutas, & salsuginosas. Dulces uero sapores, propterea non inferunt dolores, quia non sunt extremi, sed medii, maturi, aequabiles, permixti, sine ualida salium Tinctura, a qua dolores & extremusapores proficiscuntur. Loca autem quae uehementissimis doloribus conflictantur, confluentiam habent cum salibus potentissimis, ut orificium uentriculi, incestina, renes, uesica, synouia. Continent enim mucilagines, in quibus spiritus salium acutissimi & extremi, saepe latent, & longa digestione separantur, ac ad exaltationes ducuntur. Hinc arthritides, chiragrae, podagrae, Cedmata Hippocratis, dolorificae fluxiones, cephaleae, hemicraniae, dentium dolores, ob confluentiam spirituum salis cum synouia, in qua, uaporosa resolutione recepti, lentas coagulationes admittunt, salium potentibus Tincturis & saporibus insignes. Uiscera uero tantis doloribus non alfliguntunr, quia non habent confluentiam cum spiritibus & Tincturis salium, id est, non constant ex proprietatibus trium Principiorum, quae salium insignes proprietates demonstrant, magis boli, cachymiae, sulphurearum terrarum naturam referunt, in quibus spiritus obtusi, insipidi, graues ac tardi, deprehenduntur. Atque haec uera ratio est, quare dolores graues in uisceribus contingant, non neruorum copia, uel penuria. Qui dolores, a contusione, sectione, ustione, externa calefactione uel refrigeratione contingunt, Relollacei sunt, id est, a corporibus uel qualitatibus mortuis producti, toto genere ab iis discrepantes, quos hactenus descripsimus, qui a Tincturis Chaerioniis, uel qualitatibus uitalibus in corpore nascuntur. Stupores, insensibilitates, somni narcotici, a spiritibus sulphureis proficiscuntur, in quibus proprietates papauerine, mandragorinae, cicutariae, hyoscyaminae, & similes, uigent. Pulsuum motiones, ordinatas & naturales antea diximus a spiritibus uitalibus proficisci, non a corde uel arteriis: Ablatis enim spiritibus, uel silentibus, arteriae uel eor, in aeternum, non mouebuntur. Itaque a spiritualibus Tincturis & uaporosis resolutionibus morborum transplantantur, & admixtione sprrituum narcoticorum, quales in principiis paroxysmorum febrilium resolui diximus, tardi redduntur, parui, contracti, pigri, quia stypticauis, & frigida, cum narcoticis spiritibus uel uaporis bus coniungitur. Accenso sulphure febrili, quia celeres motus habet & magnos, similiter alterantus pulsus, & inaequales redduntur; ob admixtionem peregrinarum. Tincturarum, in quibus est potestas contrahendi, exiccandi, calefaciendi. Immutantur pulsus a resolutionibus & spiritibus omnium morborum, qui uitalia Elementa penetrare, inquinare, & afficere possunt, & secundum proprietates spirituum resolutorum, uitalibusque Elementis permixtorum, mutabuntur pulsus. Horum proinde proprietatibus & legibus obtemperabunt necessitates & instrumenta. Robusti pulsus, qui digitorum carnes ualide feriunt, & iusta profunditate ingrediuntur, obscruandi sunt. Indicant enino Elementa uitalia non esse admodum inquinata, nec potentibus Tincturis hostilium spirituum occupata, nisi in arsenicalibus, auripigmentalibus, antimonialibus, nappellosis, & similibus morbis, ut in peste, pleuritide, febribus malignis. Talium enim morborum Tincturae, quamuis pulsuum motiones non uarient sensibiliter ( ob motum sulphuris huius accensi, motibus naturalibus pulsuum, similem ) nihilominus praesentem perniciem ac celerem resolutionem uitae moliuntur. Languidi quoque, non semper laethales existunt. Saepe, ex resolutionibus spirituum mercurialium insipidorum, humectati spiritus uitales, falsam debilitatis opinionem pepererunt. Pulsant etiam inflammatae partes, non propter compressionem arteriarum iquia in unguibus, & digitorum extremitatibus manifestissimi pulsus in inflammationibus apparent, quamuis arteriae nullae ibi conspiciantur: sed quia sulphur ibi continetur accensum, cuius natura est agitari, moueri, & pulsare. Ordinate uero pulsat, quia continuitate uitalis Elementi fruitur cuius ordinem imitatur. Miror industriam Galem, & sensuum exquisitum subtilitatem, in pulsuum tam obscuris, latentibus, uix mente comprehensibilibus differentiis dignoscendis. Certe, multos uidi Medicos, in Germania, italia, Gallia, totius uitae decursu in artis operibus uersatos, qui sancte affirmabant, & adhuc multi affirmant, omnes illas differentias a Galeno non fuisse tactu deprehensas, sed Geometricis & Musicis rythmis descriptas, ut gloriam aliis eriperet, & iudicandi subtilitatem ostenderet: earum rerum dignotiones sensibiles iactasse, quae, quia a nullis sentiri possunt, reprehensionem non admittunt: perinde, ac si quispiam, naues in coelo, uel nouas stellas, uel Satyros infra terram saltantes se aspicere, obstinate affirmaret, a millo mortalium redargui posset, nisi quis eiusdem sapientiae afflatu bearetur. De calore, rigore, horrore, frigore, & similibus morborum accidentibus, saepe antea dictum est: & iam nox humida coelo praecipitat, suadentque cadentia sydera somnos. Itaque breui reperitione, rationes dispersas coniungentes, dicemus: Loca Morborum Diuersa Esse Seminumque Conditiones Et Progressiones Imitari. Quae Ex Spiritualibus Tinctu¬ Ris, Ad Corporeas Coagulationes Saepe Desinentes Locorum Dis¬ Similes Societates Ostendunt. Actiones Laesas Non Mineras Morborum, Sed Consensus Et Sympathias Partium Declarare, Excrementa, Dolores, Tumores In Corporeis Et Postremis Affectibus Solummodo Significare: In Primis Uero Radicibus Et Spiritualibus Tincturis, Elementalia Loca, Remediorum Beneficio Et Symptomatum Uehemen338 Idea Medicinae Tia Rectius Inquiri. Tempora Dein¬ De Morborum Tam Digestionum Quam Resolutionum, Ex Scientiis, Et Donis Seminum Praedestinationes Accepisse, Esseque In Familia Earum Signaturarum Quae Speciei Uel Radici, Non Indiuiduis Cohaerent. Transplantari Tam Loca Quam Tempora Morborum Efficientia Causarum, Quae Trans¬ Plantationes Efficere Solent. Postremo Signaturas Et Symptomata Reliqua Morborum, Ut Actionum Laesiones, Excrementorum Immutationes, Calores, Dolores, Colores, Ex Spiritualibus Et Uaporosis Resolutionibus Morbidarum Radicum Proficisci. Ita natos ac educatos morbos, posthac Curatoribus concedemus. De Curandi Ratione Et Legitima Indicationum ac Remediorum administratione. Cap. Xiiii. Demonstratis morborum seminibus, radicibus, principiis, differentiis ac proprietatibus, Generationibus quoque & Transplantationibus expositis, tempestiuum nunc fuerit curationum leges & Methodos adiungere. Ita enim difficultates, & occultae Mechanicae obscuritates, in morborum natiuitatibus ac Transplantationibus, manifestius explicabuntur, ueritatemque inuisibilis Theoriae, sensibiles actiones & effectus confirmabunt. Itaque, quia morborum omnium impuritates, radices, & semina, in humanam Anatomiam, uel ab ortu, uel postea alimentorum usu, implantantur, primum & precipuum curationis uel sanationis consilium erit, tales impuritatum mixtiones auferre. At uero dissimilis est conditio harum mixtionum. Quaedam enim ipsis radicibus humanae naturae proxime adhaerent, & Scientias coniunxerunt cum inuisibilibus & primis Principiis Microcosmi, naturalibus tamen. Tales, quia Speciei iunguntur, et Scientiarum ac praedestinationum mixtiones admittunt, sensibilinec ulla artificum bus actionibus non subiiciuntur, uel Naturae industria separari possunt, sed praedestinationum terminos immutabili necessitate constituunt. Ita, quaecunque nascuntur; morti confestim obnoxia fiunt. Neque Medicina coniugium uite & mortis separationi destinatum, perpetumum efficere potest. Pauci quoque huius mixtionis necessitate uitae usuras relinquunt. Aliae mortis species arcedunt, plures mixtiones superueniunt, parentum culpa, propria intemperantia, & nouis ac noxiis Elementorum resolutionibus, que in saeculi consumtionem, singulae, suis temporibus, aderunt. Huiusmodi mixtiones, Indiuiduorum sunt, Speciei uel Radici inseparabiliter non cohaerent, nec necessariae, natura & natiuitatis ratione nisi temporis diuturnitate coniugia inseparabilia contraxerint. Siue igitur haereditario parentum semine, siue alimentorum culpa, siue externarum impressionum miuria, impuritates & radices morborum in humanam Anatomiam introducantur, Medicinam in Natura habent, cuius beneficio separari possunt, resolui, aboleri, illa sa & constante radice prima, specifica, & pura, humanae naturae. Leuioribus remediis auferuntur, ultimarum uel postremarum mixtionum impuritates, quae alimentorum exiguo breuique deficto, uel temporum mutationibus consucos, inplantantur. Potentiora uero requiruntur ad primas, haereditarius, connatas impuritatum mixtiones tollendas. Quocirca nec podagrae, nec hydropes, nec leprae, nec epilepsiae insanabiles sunt, siue haereditariae, siue alimentarie existant, siue leuiores, siue grauiores, siue incipientes, siue confirmatae, nisi occulta praedestinatione, mortalibus incomprehensa, insanabiles euadant. Accidentia superuenientia, & morbi secundarii, uel laesiones, ut calculus adamantinus in uesica, bolus consumatus in hepate uel liene, tophi podagricorum lapidescentes, remediorum ope uix resoluuntur. Carnes quo quoque in ulceribus corruptae non restituutur, quia uitae continuitatem amiserunt. Sed haec symptomata morborum, hi effectus, non impediunt, quominus radices, causae, principia, a quibus diuturna temporis decuratione proficiscuntur, remediis tolli possint. Quidquid in Natura radices habet, quidquid seminales Tincturas Transplantationum authores possidet, quidquid mixtione peregrinas prouincias occupauit, separationi obnoxium est, & separatores, praedestinationum abbreuiatores, durationum, magnitudinum, colorum, saporum, coagulationum Transplantatores & destructores obtinet: alioquin Transplantatio nomen inaneerit sine subiecta re. Ut autem consilia curationum, & Indicationum rationes, rectius intelligi possint, sanationum Ideas, morborumque differentias, hisce contemplationibus opportunas, Remediorum facultates, & agendi modos, ordinate proponemus. Quibus declaratis censuram Indicationum diuersarum sine iniuria breuiter instituemus. Sanationes quae manuum ministerio perficiuntur, ut luxatorum artuum repositiones, fracturarum conuenientes deligationes, sectiones, ustiones, uenarum incisiones, scarificationes, & similes operationes, artificiales plane sunt, externae, corporum agilitate, exercitatione, & consuetudine, potius quam Naturae potestate, absoluendae. Aegritudines quoque, uel morborum lesiones, hisce curationibus obtemperantes, externae sunt, sensibus subiectae, in quibus communi sensuum iudicio insinuantur agendi rationes, id est, repraesentantur Indicationes etiam rusticis, habilitas uero, consuetudo, & exercitatio perficiendi propositi, artifices constituit, qui gloriae & auaritiae stimulis incitati officiis suis saepe abutuntur, secantes, urentes, & extrahentes, ubi nec sectione, nec ustione, nec extractione opus esset. Quia uero fracturis, contusionibus, & luxationibus, saepe superuenerunt symptomata, ut inflammationes, exulcerationes, dolores, & fluxiones, non solam repositionem uel deligationem sufficere, sed remediis, & Naturae adminiculo opus esse intellexerut. In his symptomatibus obscure erant causae, nec sensuum externis & nudis coniecturis, agendorum rationes statim demonstrabantur. Itaque subtiliore inquisitione causas & generationes symptomatum, uel ipsi quesiuerunt, uel a prioribus quesitas acceperunt, remediorumque naturas ac facultates talibus affectionibus resistentes. Casus certe, & fortuita experientia, in his & similibus, magis quam ratio ac rerum scientia, magistra fuit, quemadmo dum in uulneribus quoque apparet, quorum curationes, his uicinae sunt. In iis enim remedia Antiquorum, et Empiricorum prestantiora sunt, quam Dogmatieorum et Neotericorum Indicationes requirunt. Alii morbi, qui ex semine nascuntur, qui mixtiones et insitiones impuritatum sequuntur, ut ulcera, febres, podagre, epilepsiae, hydropes, colicae, pleuritides, sanationes difficiles, obscuras, saepe desperatas, obtinent, quia Indicationes, quae ex sensuum analogismis ducuntur, in his steriles sunt; et natiuitates eorum difficulter intelliguntur: Remediorum uero naturae & preparationes, quibus tolluntur, difficillime inuestigantur. Hinc tantae curationum diuersitates, & incurabilium morborum nouae Centuriae defluxerunt. Quos Labyrinthos, & inexpliratos nodos, proposita sanationum infallibili, naturali, ac consentanea Definitione, hac lege expediemus. Sanatio Uniuersalis & perfecta, est ablatio impuritatum, uel Radicum morbidarum, mixtione non necessaria in humana Anatomia insitarum, quae Balsamo naturali remediorum, humane nature consentaneo, perficitur, resoluente, consumente & dissipante impuritatum seminarias Tincturas, corroborante uero, consolidante & custodiente innatum Microcosmi Balsamum. Particularis est, in qua non semper radices ipsae, uel seminales Tincturae morborum tolluntur, sed saepius fructus, symptomata, paroxysmi, dolores, mitigantur, prohibentur, ad exaltatio nes peruenire non permittuntur, excrementorum euacuationes instituuntur, & debilitatae naturae corroborationes adiunguntur. Tales curationes, gradus habent, altiores & inferiores, prout magis accedunt uel recedunt ad proprietates & conditiones uniuersalium curationum, fiuntque Genericae, Subalternae, Specificae, Indiuiduae, ratione graduum & proprietatum. Tria enim haec, Morbi, Remedia, Sanatio, analogias habent consentaneas & reciprocas, praecipue uero, remedium & curatio. Differentiae proinde remediorum, curationum uarietates pariunt, & morborum naturae, exaltationes, loca, generationes, curationum ac remediorum ordines, demonstrant, & uicissim. Sic morbi hereditarii, ubi ad exaltationes peruenerint, & alii quoque morbi consumati, ut epilepsiae, podagrae, leprae; hydropes, sanationem Uniuersalem requirunt, & remedia perfecta. Quae uero podagrae, epilepsie, leprae, hydropes, & horum morborum affines, febres, apostemata, icteritiae, cachexiae, ulcera, scabies, tubercula, fluxiones, paralyses, catarrhi, colice, cephaleae, nephritides, nondum ad extremitates uenerunt, minus Uniuersalibus remediis, & curationibus saepe Particularibus obtemperant. Optanda quidem esset Uniuersalis curandi ratio, sed paucis concessa fuit: nihilominus particularis, non est contemnenda. Saepe enim in morbis, etiam grauissimis, Uniuersalis officio fungitur, impuritatum radicibus consumtis, & Balsami uirtute confirmata. Huius differentias & rationes, paucis exemplis illustrabimus, & uiam Ueritatis, quoad licet, aperiemus. Demonstrauimus antea, actiones omnes naturales, a spiritibus spiritualibusque Tincturis proficisci, in quibus mechanicae Scientiae trium Principiorum uigerent. Ita enim morbi implantantur in Mumias, Elementa & Anatomias partium Microcosmi, ex uaporosis Tincturis alimentorum, in quibus impuritatum & morborum Scientiae ac praedestinationes latent: ita digestionum temporibus fermentantur, augentur, & ad generationes perducuntur, quibus instantibus, resolutione uaporum & spirituum paroxysmos & symptomata omnia pariunt: ita remodiorum actiones ex spiritibus uitalibusque spiritiuum Tincturis procedunt, non ex corporibus, uel mortuis Relollaceisque qualitatibus. Spiritus sunt qui resoluunt, qui uomitiones, alui excretiones, urinas, sudores insensiles transpirationes, menstrua promouent: spiritus mundificant sanguinem, & uitalia Elementa clarificant spiritus consolidant, tonum & robur uitali Balsamo impuriuntur: Spiritus somnum generat, fluxiones sistunt, dolores demulcent: spiritus morborum diuersoria soli sciunt, & Scientiam resoluendi, euacuandi, consumendi impuritates morbosas soli possident. In summa: quaecunque ad curationem requiruntur, omnia in spirituum potestate continentur. Itaque spirituum differentias & proprietates, de quibus saepe diximus, repetere oportet, si sanationum mysteria inteldigere uelimus. Sunt autem Spiritus, astralia uel inuisibilia corpora, accensa, resoluta, sublimata, uel in actum reducta, proprietatibus trium Principiorum insigniea, quibus actionum causas ascribunt. Discrimina Spirituum plurima sunt. Quidam arctiora coniugia cum corporibus contraxerunt, qui corporei quodammodo, crassi, & tardi euadunt. Quidam uero corporibus subtilioribus adhaerent: alii puri sunt, alii permixti: alii salium proprietates magis referunt, alii sulphurearum specierum, alii mercurialium. Actiones quoque & impressiones spirituum diuersae contingunt, spirituum differentiis analogae. Nam corporei, in partibus uicinis solummodo imprimunt, & saporum ac salium crassiorum proprietatibus agunt. Hi in uentriculo & intestinis impuritates sulphureas, crassas, nomitioni destinatas, uel alui excretioni, resoluunt. Alii uero qui corporum crassorum commercia non habent, colorum, lucis, & subtilissimorum saporum Tincturas, impressiones & actiones imitantur: tales clarificant, consumunt, mundificant, subtilium Tincturarum & impuritatum resolutiones moliuntur, & uolatilitate ac facili penctratione praediti cum sint, uitalia Elementa uniuersi corporis tingunt, locisque distantibus facile actiones imprimunt. Potestates quoque horum spirituum differunt, nec omnes qui subtiliores sunt, ualidioribus quoque proprietatibus insigniuntur, neque morbi omnes qui in sanguine, synouia, carnibus, uisceribus consistunt, grauiores sunt iis, qui in uentriculo, intestinis, uel mesenterio fundantur: alioquin frustra adhiberentur spiritus Uegetabilium in morbis sanguinis & remotarum partium. Tales actiones, & actionum authores intelligere oportet, priusquam Curationum leges explicari possint. Morborum quoque differentias & proprietates praemittere eon uenit, quas antea ex impuritatum diuersis seminibus deduximus, inhaerentium in Balsamo uitali et Mumia partium humani corporis, quae ablui, resolui, & consumi debent, remediorum consentaneis spiritibus. Declarauimus enim, morbos fere uniuersos radices habere similes, locis solum differre, adeoque morborum summa genera, primas radices, ad quas reliquae, tanquam ad fontes & principia reducuntur, non esse multas. Hic uero quatuor morborum omnium Monarchas constituemus. impuritatum radicibus manifeste differentes. Ad horum deinde familias, morbos reliquos obscuriores, inferiores, debiliores, & imperfectos, magna curationis commoditate, reducemus. Quaecunque enim morborum semina in humana Anatomia fructus & symptomata proferunt, affinitatem habent uel cum Le¬, pra, uel cum Podagra, uel cum Hydrope, uel cum Epilepsia. Leprae insignia gerunt, ultera omnia, pruritus, scabies, alopeciae, furfures, squammae, scissurae, cutis foeditates, pustulae, malum mortuum, & similes affectus. Podagrae signaturas ostendunt, colicae, nephritides, orexes, dentium dolores, arthritides, dolorifice, fluxiones, cephaleae, hemicraniae, & c. Hydropis affines sunt febres omnes, apostemata, icteritiae, cachexiae. Ad Epilepsiam referuntur, catarrhi, paralyses, palpitationes, cordis, spasmi, uertigines, melancholiae, anoplexiae, suffocationes uterinae, & uicini morbi. Transplantationes, quoque horum considerare utile est: Conspirant inter se omnium morborum radicales impuritates, & mixtiones Transplantationum authores, facile admittunt. Ita saepe conspiciuntur catarrhi, podagrici, paralyses leprose, apostemata icteritie, cachexiae, ulcerosis proprietatibus inquinatae, febres arthriticae, paralytice, catarrhose, ad predestinationes leprosas inclinatae. Sic nouorum morborum resolutiones, sine Transplantationes constituant foecundas isnie euanescentes, uel subito uel tarde, ut morbi Gallici sudoris Anglici, pestis petechiosae, prunellae, dysenteriae, pleuritidis, & similium Tincturae Epidemicae, in radicibus, antiquarum impuritatum inplantatae ( cum iis enim confluunt ) mirabili mixtione adulterinas morborum species proferunt, symptomatum. insueta pernicie, uehementia & copia comitatas. Magnum operaepretium af ueras & legitimas morborum curationes adferunt hae distinctiones. Longe aliter practandi sunt morbi permixti & transplantati, quam simplices & legitimi. Quamuis autem absoluti hydzones, perfectae leprae, consumatae podagrae & epillepsiae, Uniuersali solum mollo curationi subiiciantur, in qua Indicadonum pluralitates, particularitates, ordines, locum non habent, sed una eademque Medicina, resolutiones, consumtiones, regenerationes et cornoborationes absoluantur: mhilominus, quia talium Tincturanm ( scio multos pluralitate offendi ) occultae praedestinationes, quarum potestate Uniuersales illae curationes perficiuntur, in maiestate Naturae latent dispensationibus mundanis non subiectae, & paucistintis conncessae, si minus Uniuersales, Particulares, Subalternas, Specificas, In diuiduas curationum species attingere liceret, beati utique essemus. Particulares dico curationes, quae tamen conditiones & proprietates Uninersalis illius & summae, legitime, quoad fieri potest imitentur: quae relicta Indiuiduorum infinitate ad Specierum & superiorum Generum simplicitates, unitates, & potestates ascendunt: quae fastidiosam Indicationum copiam, debilitatem, & uirium extremam egestatem, insociabilem & implacabilem repugnantiam, ordinationem diuturnam, sepe lubricam & perniciosam, superarunt, depositis ac destructis remediorum Indiuiduis Tincturis. Tales curandi rationes saepe Uniuersalium officia absoluerunt: podagras, lepras, hydropes, epilepsias, sustulerunt: ulcera, febres, icteritias, apostemata, colicas, catarrhos, unicae Indicationis potestate sanauerunt. Neque difficultates, Elementa, grudus et exaltationes morborum aliunde rectius deprehenduntur, quam ex Particularium curationum et remediorum effectu, impressione, & potestate. Ita Particulares curationes & curationum authores, ostendunt, Quartanas, interdum epilepsiis, icteritis, hydropicis & podagricis affectibus obstinatiores, ualidioribusque Tincturis ac uinculis Elementa sua, & mineras occupasse. Ita Particulares Curatores declarant nonnullos morbos in uentriculi & intestinorum Anatomia fundatos, difficiliores esse, aegrius tractari, resolui, consumi & destrui, quam alii in sanguine, synouia, carnibus, uisceribus, recepti. Ita Particularium remediorum Scientiae & agendi proprietates, magna Medicorum admiratione demonstrarunt, esse impuritates morborum in uentriculi & intestinorum Mumia radicatas, que per urinas, sudores, insensiles transpirationes euacuari ublunt, frustraque in his expectari uomitiories, uel alui excretiones. Rursus, in sanguine, synouia, carnibus; uisceribus, saepe contineri impuritates, quae naturales euacuationum uias, per aluum & uomitum, obtinent. Ita consensum ac conspirationem Naturae apetiunt, ac infinitas difficultates & obscuritates sola ratione incomprehensibiles, facili ac manifesta actionum euidentia explicant. In huiusmodi enim remediis, Scientiae continentur immutabiles, locorum, radicum, resolutionum, expulsionum, & similium actionum ac praedestinationum duces. Horum beneficio discernuntur morbi Dependentes, secundarii, a solitariis & primis, in quibus fomites ac Tincturae, aliunde non accedunt, que recidiuis & inexpectatis paroxysmorum recursionibus, curationes reddum difficiles. Temeritatem quoque eorum Medicorum accusant, qui Indiuiduae particularitatis remedia interdum nacti, posteaquam febrium quartanarum uel tertianarum, icteritiae, adulterini hydropis, podagre, epilepsiae, & c, curatores extiterunt, gloriosa ostentatione, immerita remedia infamarunt. Quia enim in aliis morbis qui leuiores censebantur, frustra exhibita, opem denegarent, abutertium errores & peccata sustinere cogutur. Neque enim ita ad Specierum & Generum prouincias exaltantur remedia, ut si hydropes adulterinos curarint, etiam inferiores omnes morbos euincent, ut febres, cachexias, icteritias: neque si quartanas aliquando abstulerunt, etiam tertianas & quotidianas omnes auferent: sed quartanarum, hydropum, & similium morborum radices, semina, Elementa, tempora, minerae, exaltationes, antea considerande sunt, & remediorum naturae ordines, praeparationes, exaltationes, gradus, compositiones, & c. Ita enim iustius prouinciae distribuentur, & latiora imperia, potentioribus Curatoribus aequissime concedentur. Qua igitur ratione & Methodo deprehendi possunt leges Particularium curationum: Sane, si Exemplaris, Ideae, uel Generis perfectionem aemulari debent, & proprietates Uniuersalium sauationum, quo ad fieri potest, imitari: si conditiones, quas antea in Ides perfectae curationis coniumomus, distributas explicauerimus, & certis differentiis, in Natura facultates & radices habentibus, Generis potestatem resoluerimus: Species omnes, tam Suhalternas, quam Indiuiduas, Particularium curationum, ordinate inueniemus, quas postea, singulis morbis, prout necessitas & usus requirit, artificiose & debite accommodabimus. In Uuiuersali curatione diximus fieri ablationem, reso lutionem & consumtionem impuritatum, quae mixtio ne non necessaria radices egerunt in humana Anatomia. Huius ablationis, resolutionis, uel consumtionis differentias illustres, ex specierum & remediorum Particularium proprietatibus, si adduxerimus, curandi rationes Subalternas & Indiuiduas utique constituemus. Deprehendimus in ordine Uegetabilium, Mineralium, & Animalium, proprietates trium Principiorum, quae resoluere, abluere, & consumere possunt impuritates febriles ad coagulationem non tendentes, & mucilaginosas, coagulatas, plus, minus, siue ad bituminosas, siue ad bolares, siue ad lapideas, siue ad arenosas coagulationes declinent, nisi ad ultimam materiam peruenerint, & praedestinationis terminum attigerint. Tunc enim, Naturae legibus, non conceditur regressus. In his proprietatibus, plurimas differentias conspeximus. Quedam enim, impuritates ablutas & resolutas uomitione reiiciebant, in quibus antimoniales & helleborinae facultates uigebant: quaedam, per aluum, quae scammoneatis & colocynthiacis uiribus pollebant: quaedam uero per utrasque uias. Morbos deinde nonnullos, sed paucos, uidimus obtemperare actionibus harum proprietatum. Itaque coniunximus & correximus, non communi Methodo, contundantur, misceantur, fiat puluis: neque, Recipe radices, flores, semina, fructus, cortices, aromata, decoquantur secundum artem, fiat Apozema: nec simplici infusione & expressione: sed alia ratione, de qua sequenti Capitulo dicemus. Ita, quae debiliora erant frustra in morbis omnibus grauioribus adhibebantur; quae uero ualidiora, quamuis saepe opem tulerint, nihilominus, quia symptomatum perniciem & uirium deiectionem, semper fugiendam, adduxerunt, ab usu eorum destitimus. Aliam deinde rationem purgantium quaesiuimus, in quibus non deiectionum numero uel copia, facultatum potestatem & prestantiam aestimauimus, sed ubi morborum radices, impuritatesque ablatas, ex symptomatum remissione & uirium restitutione animaduertissemus, officium absoluisse haec remedia iudicauimus, siue absoluta consumtione sine sensibili excretione, impuritates tollerent, siue urinas, siue sudores, uel deiectiones mouerent. Eadem ratione, diuretica & diaphoretica quaesiuimus ( non enim per aluum excerni uolunt omnium morborum impuritates ) & similes differentias deprehendimus. Mundificantia quoque & clarificantia Balsamum, spiritus, & Elementa omnia Microcosmi, adiunximus. Rursus, in Uniuersali curatione, non solum ablationes impuritatum, sed etiam corroborationes Balsami innati, consolidationes, regenerationes, uirium refectiones, humectationes, mitigationes, sedationes, administrabantur; & ablatis symptomatum cruciatibus, amica quies naturae reddebatur, uidebaturque Uniuersalis curatio corroboratione Balsami, mitigatione, & quieta Transplantatione, hostiles impuritates superare. Sepe enim resolutiones & fructus morborum, ipsis radicibus perniciosiores existunt. Uitalia enim Elementa tingunt, ad que radices ipsae, in silentiis & digestionum temporibus, uix perueniunt, & syncopas, uirium resolutiones, palpitationes cordis, anxietates, inquietudines, deliria, uigilias, somnos narcoticos, fluxiones breui mortem allaturas, intollerandos dolores, calores ardentissimos, frigiditates extremas, sitim intollerandam, interdum lupinam famem, & similes calamitates adducunt, aegrotumque in extremo discrimine constituunt, mortis horrendis & certis nuntiis repraesentatis. Quocirca curationes, quae corroboratione, sedatione, & mitigatione absoluuntur, tutiores sunt, praestantiores, altiores, utpote ad Balsami innati naturam ac proprietates propius accedentes, & quoad fieri potest cum prioribus curationum Indicationibus, id est, cum purgantibus, resoluentibus, abluentibus, cum ureticis, diaphoreticis, & mundificantibus, misceri & coniungi debent. Hoc ordine continentur anodyna, somnifera, humectantia, calores & sitim resoluentia, fluxus sedantia, sanguinis missiones, quae morborum exaltationes impediunt, euacuant, fluxus retrahunt, inflammationes, dolores, & symptomata leniunt, & aliae quoque machinationes his uicinae, ut scarificationes, hirudinum, cucurbitularum appositiones, balnea fomentationes, restaurantia, confortantia, mitigantia. Tales proprietatens in Uegetabilibus, Mineralibus, & Animalium partibus plurimas inuenimus, sed quae praeparationes, separationes, & exaltationes requirebant, anteaquam latentes & ligatas uirtutes explicare poterant. Frustra oxyrhodinum, cum unguento populeo & papauerino, ad uigilias mitigandas, saepissime adhibuimus. Periculosas opii & opiatorum exhibitiones saepe exhorruimus. Ridiculi aliquoties fuimus in podagricorum doloribus leniendis, cum unguento rosaceo, liliorum alborum, pinguedine anserina, humana, taxi, uulpis. Sitim febricitantium & intollerandos calores, syrupis acetosis, acetositate citri, aceto granatorum, epithematis cordialibus, sedare, in uanum conati sumus. At uero, posteaquam praeparationes Philosophicas, & separationes puri ab impuro didicimus, fatuitates, errores nostros, & stolidas persuasiones, salubri poenitentia irrisimus. Hisce remediorum ordinibus constitutis, & debite ex Uniuersalis curationis proprietatibus deriuatis, ut perfectius curationum Particularium species, exaltationes, potestates, & latitudines inueniremus, aliam Anatomiam aggressi sumus, quae latam prouinciam prioris, certis morborum impuritatibus dispensaret. Ita enim uia ascendendi ad superiora remedia opportune demonstrabatur, & canones ostendebantur in censuris remediorum utiles. In priore Anatomia, purgantia, resoluentia, diuretica, diaphoretica quaesiuimus: in hac uero, febriles purgationes, resolutiones, & febrilia diuretica ac diaphoretica, studiose indagauimus, & consonantiam proprietatum nitrosarum & sulphurearum, quae in Uegetabilibus, Animalibus, & Mineralibus deprehenduntur, secuti, uoti compotes facti sumus, idque Spagyricae artis beneficio. Sic resoluentia colica, nephritica, podagrica, hemicranica, arthritica, inquiri debent, & mitigantia quoque ac anodyna: sic apostematum defensiua, mitigatiua, sedatiua, diaphoretica: sic ulcerum mundificatiua, mitigatiua, consolidatiua: sic epilepticorum affectuum resolutiua, consumtiua, sedatiua, cohibitiua, & mitigatiua: sic hydropum, icteritie, cachexiae resolutiua, corroboratiua, constructiua, sine taedio inuestigare oportet. Harum proprietatum & remediorum copiosam supellectilem ubi collegerimus, tum demum censuram facere oportet, & prouincias, latiores uel angustiores, singulis distribuere. Electuarium de succo rosarum, de psylio, manna, cassia, rhabarbaro, agarici infusum, sena, & diacatholicon, cum diaphoenicone, & terribili diaturbith, in purgationibus febrilibus ne dicam colicis, podagricis, pustulosis, epilepticis, hydropicis, in quibus raro ad censuras admittuntur, porcorum & caprarum prouincias ( liceat iocari in arduis negociis ) sortientur. Indiuiduorum enim angustas egestates, & tardas prouidentias censoribus ostendunt. Extractiones uero helleborinae, centaureae, chelidoniae, cyclaminis: adderem ( si scirem uos aequiores futuros, & tempestiua poenitentia ab erroribus citius destituros ) praeparationes & compositiones scammoneae, aloes, myrrhe, ladani & similium, non uulgares illas extractiones & praeparationes intelligo, in quibus uel symptomatum pernicies ( ut in extractione hellebori, in panchymagogo ) etiamnum relinquitur, uel uirtutes & proprietates rerum destruuntur: huiusmodi Curatores, digniores & latiores prouincias obtinebunt, quia potentiorum, & multorum hostium insidiis, subita & celeri prouidentia occurrere possunt, ciuesque suae tutelae subiectos, benigne refocillare, symptomatum clade una mitigata. Ex Mineralium familia nonnulla si praeparentur, & ad altiores ac innoxios ordines ducantur, Regum prouincias occupabunt, & Semimonarchae, in purgandis impuritatibus, non solum febrilibus, sed & aliorum plurimorum morborum, euadent. Eodem pacto ordinare oportet purgantia podagrica, hydropica, leprosa uel pustulosa, & epileptica: mitigatiua quoque, diaphoretica, diuretica, anodyna, confortatiua, & similia remediorum genera. Ita enim Particulares curationes, legitimas, Uniuersalibus similes, debite instituemus. Sanationum modos, & remediorum classes breuiter nunc exposuimus: reliquum est, in exemplis quorundam morborum exercitari, & curationum leges, ac remediorum applicationes, paucis illustrare. Nec particulares curationum Methodos in omnibus morbis describere necessum est. Qui in paucis exercitatus fuerit, si remediorum praeparationes non neglexerit, & ea quae anobis hoc Capitulo declarata sunt, probe didicerit, aliorum quoque leges & tractandi rationes non ignorabit. Etenim, ubi in remediorum praeparationibus progressus fecerit, et altiores ordines inuenerit ab Indicationum multitudine assidue explicatur, relictaque, paulatim Particularitate, & taediosa Singularitate, ad Uniuersaliores & faciliores curationes accedet. Quibus igitur Indicationibus febrium curationi satisfaciemus? Si simplices fuerint, incomitatae, in primis Anatomiis, ut uentriculi, intestinorum, mesenterii fundatae, saepe suffecit sola purgatio febrilis, bis terue repetita, ratione Tincturae & gradus impuritatis. Si uero altiores radices egerint, uel in Anatomiis potentioribus recepte fuerint impuritates febriles ualidiores, ualidioribus quoque purgationibus, resolutionibus, ablutionibus, & consumtionibus opus est, quae non solum superficiarias impuritates, per aluum exeuntes, tollere possint, sed etiam profundiores, per urinas, sudores, consumtiones, & insensiles transpiratione euacuari solitas. Repetitiones, ordines, & gradus remediorum, ostendent impuritatum Tincturae, facile uel difficulter tractabiles: minerae quoque, & loca impuritatum, siue in potentioribus Elementis & Principiis partium humani corporis, siue in debilioribus contineantur. Et uicissim, remediorum ordines, exaltationes & gradus, morborum Elementa, gradus, & impuritatum classes, sine fallacia demonstrabunt. Rursus, si comites habuerint uel dolores, uel uigilias, uel immoderatos calores, sitim inexhaustam, anodyna & somnifera accersemus: uenae quoque sectione interdum utemur. Quod si Anodyna mundificatiua, Diaphoretica confortatiua, & similia remedia diuersis facultatibus insignita, habere possemus ( sunt certe in potestate Naturae ) febrium & apostematum perniciosos comites, una cum radicibus, tuto & subito utique tolleremus. In hydrope & similibus: morbis, in quibus resolutiones, & fructus impuritatum copiosi, in corporibus & cauitatibus continentur, primum euacuatio impuritatu instituenda est, purgationibus hydropicis, per aluum, urinas, fudores, interdum chyrurgiae ministerio: deinde ad radicum & impuritatum hydropicarum resolutiones, consumtiones, et ablationes accedendum. Hisce Indinationibus satisfacient proprietates ille, quas diximus resoluere & consumere hydropicas Tincturas. Ex Mineralium familia tales utplurimum petuntur, propter gradum, mineram, & exaltationem morbi: & sine praeparatione exhiberi non possunt. Sequitur confortatio, & Balsami innati consolidatio. Quae exterius adhibentur, fomentationes, cataplasmata, unctiones, praedictis Indicationibus inseruiunt. Podagricorum affectus, si leuiores fuerint, neque radices & fontes habuerins in sanguine, carnibus, uel synouia aliarum partium ( quod paroxysmorum signaturis, insultu, & remediorum idoneorum usu discernitur ) resoluentibus, mitigantibus, & corroborantibus sanabimus. Ostendimus enim podagricos morbos, ex Tincturis, & spiritibus salium a cutissimis, pontagiosis, uel amara & penetrabili austeritate insignitis, originem suam habere: differentias quoque podagrae, ex horum spirituum diuersis proprietatibus, mixtionibus inter se, & cum spiritibus sulphureis acmercurialibus, recte desumi, ex quibus dolorum diuersitates ( ut saporum in lingua, & affectionum saporibus superuenientium ) calorum, colorum, inflationum, & omnium symptomatum, dependent. Quia igitur in omnibus speciebus podagrae, Tincturae salium duras & siccas coagulationes moliantur; quamuis ex resolutione suarum radicum astrum receperint, & ad efferuescentias ascenderint, resolui utique debent, humectari, & sudore, madore, uel insensili transpiratione discuti: ita tamen, ut mitigatis una doloribus, caloribus, & dolorosis omnibus symptomatibus, uiolenta fluxionum attractione sopita, requies Nature concedatur, & corroborata synouia uirinisque partibus, tam inimicos hospites in posterum non facile admittat. Tria uero haec, Resoluentia, Mitigantia, & Corroborantia, mixtionem admittunt, & uno eodemque Halsamo absolui possunt. Talia unguenta, preparata scilicet & exaltata, podagrica sunt, & incipientes podagras. uel leuiores, radicitus saepe sustulerunt: in confirmatis uero & difficilioribus, symptomatum & dolorum immanes cruciatus, mirabiliter mitigarunt. Hae polagre, confirmatae scilicet, que radices difficulter resolubiles. uel in sanguine, uel in carnibus, uel in ipsa synouia posuerunt, non solis externis Balsamis resoluentibus, mitigantibus, & corroborantibus curari possunt: plures requiruntun copiae, potenmiores legiones, priusquam tam obstinati hoftis castra expugnari possint. Itaque purgationes podagricas adiungemus, mundificantia, diaphoretica, diuretica, per madores, insensiles transpirationes, consumtiones & perfectas ablationes euacuantia, podagrica tamen & consentanea accersemus. Huiusmodi siue ex Uegetabilium, siue ex Animalium, siue ex Mineralium oeconomia aduocentur, praeparationes & uirtutum exaltationes requirunt. Radices enim podagricae, in Anatomia humana, longa circulatione & digestione, ad exaltationes & extremitates, potestatum fixarumque Tincturarum authores, peruenerunt, nec crudis ac indigestis medicamentorum spiritibus obtemperare uolunt. Frustra ministeria pilularum aggregati uarum, foetidarum, ex hermo dactilis, etiam cum radicibus hellebori, trochiscis Alhandal iracundiora reddita, aduocantur: frustra innoxia intestina clysteribus acutissimis, suppositoriis, & mille tormentis fatigantur. Dico uobis, si debiliora a fortoribus attrahuntur, radices & Tincturas podagricas, ubicunque castra collocarint in corpore, uniuersa acumina & uenena pilularum, una cum leniorum societate, citius attracturas, deuoraturas, et consumturas, quam minimum Centurionem, pilularum attractione, sibi eripi permittant. Quis corporeos spiritus, spiritualibus Tincturis recte unquam opposuit? in uanu surrexerum Gygantes aduersus Iouem. Rectius Pygmei cum gruibus certantina instituunt. Elementum illud mucosum, intestinis & uentriculo necessarium, ad separationem, resolutionem, & quotidianam excrementorum expulsionem, stercora humana & mucilagines stercoribus uicinas, similiaque Elementa & excrementa aliarum partium, pilulae attrahent, & copiosa saepe deiectione, nigra, coerulea, flaua, uiridi, alba, rubea, ( qualia pigmenta interdum in intestinis & corpore latent frequentius uero in potestate hellebori, scammoneae, aloes, rhabarbari, cassiae, continentur ) Medicorum fatuitatibus patrocinabuntur: qui non necessaria, & indecora officia subeuntes, foetores, & turpos inspectiones admittunt, ut aliquo tamen miraculo, inscitie, & auaritie infames exprobrationes deuitent. Consultius agerent, si carbonum nigredines, & argillae fastidia, interdum sustinerent. Cognitis enim remediorum preparationibus, ab excrementorum inspectione confestim exciperentur. Etenum remediorum fideli & salubri potestati, securius udiuersa negocia committerent; locorum scilicet explorationes, morborum gradus, & debitas curationes. Neque eorum laudamus temeritates, qui phantasticis & imperfectis Praeparationibus, Uirificationibus, Sublimationibus, & nescio quibus Pracipitationibus utentes, periculosas purgationes, uel resolutiones morborum administrant, Uirium deiectiones & symptomata, uenenatarum proprietatum etiamnum relictarum, testimonia, perpetuo fugienda sunt. Licet mitigantibus, ualidissimarum impuritatum resolutiones, ablutiones, destructiones, & consumtiones perficere. interdum quoque in uehementissimis podagris, ubi dolorum comites uigilie, uiriumque resolutiones adfuerint, Anodyna intrinseca administrabimus, quaetamen podagricis appropriata sint. Quod consilium, in omnium morborum curationibus locum habet. Epilepsia; & similes morbi, qui paroxysmorum uel symptomatu dehementia & pernicie infames sunt, duplices habent Indicationes, particulares. Quedam enim paroxysmos precipue respiciunt: quedam uero radices ipsas. Sedatio spirituum efferuescentium, constrictio, mitigatio, ligatio, & c. paroxysmos praecipue respiciunt: resolutio autem Tincturae epileptice, consumtio, ablatio, ipsas tadices. Et hae quoque Indicationes, faciles admittunt mixtiones, ac uno eodemque remedio omnia absolui possunt. Uitera, pustulae, pruritus, mundificationes primum requirunt, uel externas, uel internas, uel utrasque: deinde confortationes & consolidationes: in nonnullis, mitigationes quoque manifesta necess tate adiunguntur, in quibus dolorum carnificina aegrotum fatigat. Ita Curationum leges recte instituuntur, Indicationes in Naturae proprietatibus fundatae, debite adhibentur, & omnibus aegrotorum querelis fideli celeritate occurritur, Oraculum quoque Hippocratis inuiolatum custoditur, dicentis, Contraria Contrariorum esse remedia, ablatione uidelicet impuritatum morbosarum, uiriumque & Balsami innati refectione, non calefactione, refrigeratione, humectatione, exiccatione, non abstersione, incisione, attenuatione, & similibus Relollaceis, mortuis, & externis qualitatum impressionibus, in quibus non sunt Δυνάμεις Hippocratice uel Chaerioniae Paracelsi. Ita enim ipse Hippocrates exposuit Medicinae officium, libro De flatibus, ubi inquit: Fames morbus est. Quicquid enim hominem molestat, coffestim morbi appellationem meretur: Pharmacum uero huius morbi est, quicquid famem sedat: talia autem sunt alimenta. Alimentis idcirco hic morbus sanandus. Sic alimenta, Hippo crati remedia existunt. Habent euim proprietates & Tincturas seminales, ex quibus defectus ac debilitates innati Balsami restaurantur, & officia illa Uniuersalis curationis, quae diximus praecipua esse maximeque optanda, absoluunt. Rursus, sitim potus sanat. Antea uero diximus, sitim cum liquore desiderato, uel cum potu, idem esse, sicut nutrimentum, cum eo quod nutriturum est. Quare cum dicit Paracelsus, Similia Similibus curari, non insanit, non stulte loquitur, sed recte sentit, & Philosophice pro nunciat: non aduersatur Hippocrati asseueranti, famem cibo, sitim potu, repletionem euacuatione, inanitionem refectione, laborem quiete, quietem labore, & c. curari, & in uniuersum, Contraria Contrariorum esse remedia. Medicinamque nihil aliud esse, nisi appositionem eorum quae desiderantur, ablationemque eorum quae redundant: sed Galeno manifeste aduersatur, qui Contrarietatem Hippocraticam ad nudas illas qualitates, ab Hippocrate libro De antiqua Medicina damnatas, praecipue acommodat: primas enim & praecipuas Curationum Ideas, ad refrigerationes, calefactiones, humectationes, exiccationes, harum que complicationes, refert. Quem secuti Arabes, & hodierni Medici, pro Curatoribus Calefactores & Balneatores euaserunt. Ipsa facilitas harum Indicationum suspicionem erroris inducit. Longe aliud est auferre morbum, desiderium morbi uel symptomatis lenire, mitigare, quam hostili contrarietate, calida refrigerare, humida exiccare, & c. Non enim filiis esurientibus & panem petentibus scorpionem porrigimus, neque sitientibus, acetum felle inquinatum offerimus, sed consentaneos, similes, osdem liquores exhibemus: similia alimenta, ex eadem familia & Anatomia, adducentes, desideratam quictem confestim naturae restituimus. Similiter, sitim febricitantium, non syrupus rosaceus, acetosus, ex acetositate citri, non ptysana, non uinum, non cereuisia sedat: non si aquam frigidam ad repletionem usque uentriculi hauserit aeger, propterea a sitis tormento explicatur. Spiritus enim sitientes, liquores altiores desiderant, similes, ex eadem familia, aeque maturos, exaltatos, & ad extremitates ductos. Talium liquorum, uel spirituum guttas aliquot si obtuleris, confestim sitim leuabis, spirituumque sitientium siccas coagulationes, benigna, simili, & consentanea humectatione resolues: Ita dolores; uigiliae, & calores sanantur. Fiunt enim ex spiritibus sitientibus, & consentaneos ac similes liquores requirentibus, quos posteaquam obtinuerint, mitigata ferocia resoluuntur, & predestinationibus confectis euanescunt, uel per sudores; uel uomitiones, uel urinas, uel insensiles transpirationes. Proinde similia dicuntur morborum remedia, quia ex ea, dem Anatomia Naturae ducuntur, quia signaturas, proprietates & radices similes continent: contraria uero quia defectus & desideria resarciunt, quia amica saturitate, spiritus & impuritates consentaneas delinientes, resolutiones, consumtiones, & tacitas ablationes moliuntur. Et in Anatomia Naturae, hae locutiones, quamuis specie dissimiles repugnare uideantur, admittuntur: Contraria Contrariorum sunt remedia, & Similia Similium. Galenus uero, nominum errore & angusta egestate deceptus, ludicationes medendi Hippocraticas, iniusta metamorphosi ad calefactiones ac refrigerationes retraxit. Quid illi in mentem uenit, si librum Hippocratis De antiqua Medicina perlegit, ubi ex professo contra eos disputat, qui nouas hypotheses & Indicationes, in curatio nibus proposuerunt, qui calefactiones, refrigerationes, humectationes, exiccationes, morborum causas & curationes esse dixerunt: demonstrans, nec generationes, nec curationes morborum, illis qualitatibus recte attribui, neque reperiri quippiam in Natura, quod per se, uel sine Potestatum admixtione, calidum sit, uel frigidum, humidum, siccum, & qui frigido morbo laborat, iuxta illos qui nouas hypotheses introduxerunt, calido remedio curari, debere: sed quali calore: alii enim sunt salsi, alii amari, alii austeri, alii acres, alii acerbi, alii aliis potestatibus insigniti: itaque delirare eos in suis Methodis phantasticis et effictis. Ibidem asseuerat, homines ob calorem non febricitare, neque solum calorem esse causam febris, sed quia idem sit amarum & calidum, acutum, acre & calidum, falsum & calidum, & quia aliae facultates infinitae, calori permixtae sint: ab una enim radice, semine, impuritate, fluunt signaturae colorum, saporum, odorum, figurarum, coagulationum, & similium: quemadmodum saepe antea exposuimus. Eodem pacto frigidum aliis potestatibus coniungitur. Itaque in morhis, Potestates, quia radicum proprietates magis referunt, symptomatum esse authores: salsum, amarum, arre, acutum, austerum, Potestates habere, dolores inferre, concurrere uero calores, siccitates, frigiditates, humiditates, acuentes & augentes Potestatum effectiones, Potestatem tamen nullam, radicali proprietate & scientia insignitam, possidere. Copiosa deinceps Demonstratione, ex curandi ratione, morborum generatione, aliisque indiciis desumta, Galenica Theoremata intemperie laborantia, ipse Hippocrates, praedicto loco confundit. Et miror Galenum, libellum illum, ad familiam adulterinorum, supposititiorum, non relegasse, posteaquam tam manifeste, quasi ex diametro, cum tota ipsius Medicina pugnet: id quod clarius in Paraphrasi super eundem librum Hippocratis, patefecimus. In leniendis doloribus & caloribus, unum habent commune remedium cum ueris Medicis, uenae scilicet sectionem, quo si destituerentur, plane deplorati essent. Sed neque in omnibus doloribus uel caloribus locum habet. Et interdum noxia optimi sanguinis iactura, calores tolluntur, qui tempestiuioribrs remediis felicius obtemperarent, sine iniuria & dispendio aliarum partium. Indicationum quoque multitudine obruuntur. A causis enim Antecedentibus, Continentibus, ab ipsis morbis, & interdum symptomatis Indicationes consentientes, repugnantes, praecedentes, consequentes, & mirabili subtilitate coherentes, deducunt. Stupent aegroti tam dur certaminis euentu, si Proemiorum difficiles ostentationes futurorum praesagia firma demonstrant. Ita urgentiori, periculosiori symptomati, morbo, affectui, causae, confestim occurrunt, quamuis aliorum dispositionibus noceant. Ita mitigantur dolores, augentur morbi morborumque causae, auferuntur cause, neglectis ad praesens uiribus Si uero sanationes legitimas, Indicationes in Naturae proprietatibus fundatas, remediorumque Praeparationes addiscere uellent, has confusiones, contrarietates, absurdas ordinationes, & periculosas obliuiones, facile euitarent. Sunt enim mitigantia, anodyna, somnifera, radicibus uel causis Antecedentibus, Continentibus morbis, consentanea: quae mitigando mundificant, purgant, resoluunt, consumunt, & quae resoluendo ac mundificando corroborant, mitigant, calores & dolores leniunt. Rursus, in omnium morborum curationibus, qui cum materia coniungutur, concoctiones, uiarum preparationes, attenuationes, incisiones, lenes euacuationes, syrupis, decoctionibus, confectionibus, & fomentis moliuntur, & concocta solum medicanda, esse, nisi turgeant, ex Hippocratis Decreto praecipiunt. Illud cerre oraculum Hippocratis, inscitiae & simplicitati Medicorum patrocinari cogitur. Huius falsa interpretatione, auxilium quod Naturae a Medico, debebatur dolosum euasit. Destituta Natura, sola certaminis discrimen sustinet; si labascit uicta superbo decreto, deplorata pronuntiatur. Si uero uictoriae signa & salutis profert, Metii illi Suffetii, infidi auxiliatores, caudas uerrunt, cristas erigunt, se euentuum felicitatem praeuidises, & opportuna Electuariorum, & Pilularum tempora expectasse. Nae illi Hippocrati iniuriae faciunt. Primum enim, concoctiones siue maturationes, Indicationes sunt curatiuae apud Hippocratem. Et modi sanationum morbique reperiunturque concoctio ne & maturatione sanari uolunt. Proinde, si iussit conctionem morbi expectandam esse, anteaquam pharmaca purgantia exhibeantur, non concessit ferias Medicis, neque lustitium indixit, sed alias leges curandi proposuit. Dicent, se syrupis & decoctis concoctiones moliri. Id certe non continget syrupis incidentibus, attenuantibus, aperientibus, oxymelliticis, scylliticis, radicum, & similibus. Quae enim maturanda sunt, intus claudere oportet, incrassare & temperare. Syrupo quidem rosaceo, uiolaceo, capillorum ueneris, liquiritie, in leuioribus quibusdam morbis, catarrhosis scilicet, uel superficialiter uentriculo aliisue partibus inhaerentibus, concoctiones, mitigationes, contemperationes absoluent: at uero in talibus morbis, curationes maturatiuae non requiruntur. Licet confestim purgantia uel resoluentia exhibere impuritates enim superficiariae sunt, & facile mobiles. Quid sit concoctio apud Hippocratem, & qua ratione absoluatur, ipse expoluit, in libro de antiqua Medicina, inquiens: Τὸ πεφθήναι γίνεται ἐκ τοῦ μεχθῆναι κρη¬ θῆναι καὶ ἀλλήλοισι συνεψηθῆναι: id est, Concoctiones perficiuntur, ex mixtione, contemperatione, & mutua permixtarum rerum digestione. Ita enim potestatum acrimoniae mitigantur, extremitates & exaltationes contemperantur, dolores, calores, & uniuersa symptomata leniuntur. Aequipollent igitur hae Indica, tiones curatiue, per Mitigatiua apud Paracelsum curare, per Concoctiones apud Hippocratem, per Epicrasin apud Galenum. Neque in omnium morborum curationibus necessariae sunt. Antea diximus, in morbis qui constant ex impuritatibus mobilibus, superficiariis, qui non egerunt fixas radices, quales sunt febres plurimae, catarrhi, tusses, raucedines, & similes affectus, non opus esse hisce indicationibus. Tuto tolluntur, & subito, purgantium uel mundificantium ope. Rursus, uehementiores & periculosiores affectus, ut febres nonnullae & apostemata, in quibus impuritatum resolutiones mobiles sunt, facile obtemperantes, neque ad difficiles coagulationes destinatae, quod ex dolorum signaturis & symptomatum inconstantibus & turgidis efferuescentiis deprehenditur, etiam in principiis purgationes admittunt, quarum efficientia saepe sublatis morborum feruidis & mobilibus impuritatibus, concoctionis officia superuacanea postea relinquantur. At uero impuritates febriculosae & inflammatoriae, que Tincturas habent difficiliores, quarum resolutiones & uapores, coagulationes admittunt fixas, difficulter resolubiles ( tales in suspectis partibus et consentaneis mineris perpetuo recipiuntur ) per Epicrasin, Concoctionem, uel Mitigationem tutissime curantur. Non enim obtemperant facultatibus crudis purgantium medicamentorum communium, quae corporeis & erudis spiritibus agunt, quae spiritum morbosorum efferuescentias exasperant. Posteaquam uero spirituum feruores cessauerim, resolutaque materia, coagulationem consentaneam acceperit, quia uinculis spirituum destituitur, faciles admitunt purgationes. In morbis chronicis, ut epilepsiis, quartanis, colicis, podagris, in hydrope, & leprosis, affectibus, impuritates radicales, resolutione, non concoctione, propris & primo curantur: fructus uero, paroxysmi, & fructuum efferuescentiae, in nonnullis speciebus praedictorum morborum, concoctionum & contemperationum Indicationes recipiunt. Frustra concoctionum signa in epilepsia, podagra, lepra, in quartana, colica, nephritide, in omnibus affectibus tartareis expectantur. Resolutione confestim instituenda est curatio, consumtione, destructione, ablatione. Si mitigatio coufluxerit, felicius propositum assequemur. Hoc quoque adiicimus, non omnia curationum Mysteria. Indicationum compendia, remediorum Arcana, ab Hippocrate descripta esse, & potuit quaedam ignorasse. Secula certe proficiunt. Iniquum proinde esset, in omnibus ipsum imitari. Paucas remediorum facultates exposuit. Curandi rationes mirabiles, quibus hoc seculo uti non licet, multis in locis demonstrauit. De remediorum Praeparationibus, exaltationibus, Indicationum compositionibus, in quibus uniuersa Medicina fundatur. nihil ab illo proditum est. Principia nihilominus Medicinae, Naturae legibus. consentanea, nobis etiam communia demonstrauit. Feliciori seculo, nouorum morborum difficissimis resolutionibus non inquinato uixit, nobis & Nepotibus nostris, altiorum remediorum inquisitiones, sine inuidia reliquit manc admonitionem, necessariam, hoc loco adiunxi, ne aliorum obseruationes, praecepta; uigiliae, & commentationes, posteris, socordiae occasionem in posterum praeberem. Non excusamur in Curationes epilepsie, quae post annum uigesimum quintum adultos adoritur, ob Decretum Hippocratis dicentis, Epilepsias quae post uigesimum quintum annum adueniunt sanationem non admittere, sed ad mortem comitari. Idem de similibus est iudicium. Nec plura hos tempore de Indicationum & curationum ordinibus, facultatibus, mixtionibius, censuris, adducere licet. De permixtorum morborum curationibus & temporibus, in quibus, opportune administrantur remedia, idque praecipue in chronicis morbis, qui per circuitus repetunt, alibi tempestiuius agemus. Fontium deriuationes, liberalos: & humanae existunt, Dominii uero iura & libertates ubique concessae. Itaque contemplationem de Curatione morborum hac formula claudentes, dicemus: Sanationes Omnium Morborum Duplices Esse Uniuersales Et Particulares In Uniuersali Et Perfecta, Uno Eodemque Remedio Absolui Resolutiones Impuritatum Morbosarum, Purgationes, Consumtiones Uel Ablationes, Et Restaurationes, Mitigationes, Corroborationes Innati Balsami Particulares Uero Curationes Quae Uerae Et Legitimae Existunt. Pluribus Indicationibus, Et Diuersis Remediorum Proprietatibus Actiones Tamen Et Conditiones Uniuersalis Curationis. Quo Ad Fieri Potest, Imitantibus Absolui Indicationes Curatiuas. Ueras In Proprietatibus Uegetabilium, Mineralium, Et Animalium Fundari Facilesque Mixtiones In Debitis Praeparationibus Admittere Uniuersalium Curationum Officia Ex Particularibus Indicationibus: Remediisque In Morbis Non Consummatis Et Extremis Saepe Adimpleri, Esseque Gradus Particularium Remediorum Superiores Et Inferiores. Calefactiones, Refrigerationes, Humectationes Exiccationes Phantasticas Indicationes Ostendere Et Proprietatibus Naturae Radicalibus Scientiae Et Potestatis Dispensatoribus, Carere De Remediorum Differentiis, Proprietatibus, Compositionibus & Praeparationibus. Caput Xu. Remediorum Naturae morborum medicatrices sunt. Morbi enim de quibus hoc loco praecipue loquimur, occultas habent Generationes, in silentio Naturae abditas, neque sensibus humanis accedere licet ad inuisibiles lithurgias & Mechanicas morborum. Altiores oculos adhibere oportet, copiosa proprietatum animaduersione illuminatos. Ita inuisibilia uidentur, occulta manifestantur, dubia explicantur, & difficilia perficiuntur. Quocirca, relictis externis Sensuum subtilitatibus, & corporeis ac superficiariis actionibus, internas et constantes rerum proprietates scrutemur, si occultas morborum prouincias accedere uelimus. Hisce comitibus, ducibus & nuntiis, occultas morborum radices inueniemus, & inuentas placide auteremus. At uero alii morbi; qui externarum causarum uiolentiis infliguntur, ut luxationes, contusiones, uulnera, fractiones, calefactiones, refrigerationes, exiccationes, humectationes, lassitudines, inanitiones, repletiones, uigiliae, sitis, fames ( haec enim omnia hominem molestant, & ablationem postulant ) quia generationes habent sensibiles, Indicationes quoque manifestas demonstrant, & remedia, sensuum analogismis subiecta requirus, nisi occulta symptomata accedant, ut in ustione, uulneribus, refrigeratione, & coeteris omnibus externis laesionibus saepenumero contingit. Haec enim, quia occultiora sunt, Indicationes manifestas non admittunt, sed Proprietates postulant, & arcanas Naturae Potestates. Qui penetrabili extremoque frigore affligitur, Indicatione facili et aperta, calefactionem desiderat, qua nacta, subito restituitur. Si uero symptoma superuenexit, destructa innata Mumia uel radicali humore extremarum uel aliarum partium, resolurisque, saepe infectis salium spiritibus, huic, calefactiones, fomentationes, & similes machinationes, sensuum analogismis inuentae, non sufficiunt, artificiosioribus indicationibus, & proprietatibus, non ita publicis, opus est. Symptomata enim refrigeratorum, leprosas pestes imitantur. Similiter, qui Solis ardore uehementer incalescit, communi animi notione, refrigerationem raquirit, qua tempestiue oblata ( subitae enim mutationes, periculosae sunt ) reficitur. Interdum quoque leuiora symptomata accedentia, ut ephemerae febres, iisdem remediis obtemperant. Si uero perniciosiora & difficiliora symptomata confluxerint, uel seminibus morborum latitantibus antea in corpore excitatis, uel una cum calore ex resolutionibus astrorum arsenicalium infecto introductis, uel innati Balsami destructione, refrigerationum Indicationes silebunt, & omnes sensuum subtilitates obstupescent, mitabunturque ex tam leuibus occasionibus, tantas calamitates superuenisse. Etenim febres petechiosae, prunellae, pleuritides, carbunculi, anthraces, Persici ignes, maniae, melancholiae, uehementium calefactionum comites saepe fuerunt. In his symptomatibus uel morbis ( utriusque enim nominis priuilegia adsunt ) Indidationes corroboratiuae, sedatiuae, mitigatiuae, anodynae, consumtiuae, mundificatiuae, & similes, locum habent, quae proprietatibus Naturae internis, uitalibus, perfectis, praeparatis & exaltatis, absoluuntur. Rursus, uulnera simplicia & solitaria, communibus remediis, uulgariter notis, facile sanantur, deligatione, larido, telis aranearum, albumine quorum conquassato, ablutione unnae, aque salse, & mille huiusmodi mediis, quamuis omnia non approbem: herbis quoque uulgaribus uulnerariis, butyro, melle, cera, terebynthina exceptis: commodius & citius, si potiones & emplastra ex iisdem simplicibus, & similibus, adiungantur. At uero, si uulnera comitata fuerint: si symptomata surrexerint, ardores, inflationes, dolores, foetores: si ulcerum signature apparuerint, uel aliorum morborum, ut tabis, epilepsiae, febris, spasmi, & c. siue telis uel instrumentis hostilibus ueneno infectis, siue morbosis impuritatibus in corpore latentibus, excitatis: non sufficient ad curationem, uulnerum remedia: Indicationes nouas, symptomatibus praesentibus consentaneas, & proprictates Naturae potentiores, mitigantes, mundificantes, consumentes, corroborantes, consolidantes, aduocare oportet, siue in externis solum remediis contineantur, siue internis praesenti necessitate coniungantur. In uulneribus solitariis, conseruationis, mundificationis, & consolidationis officia absoluebantur, butyro, melle, larido, cera, seuo & pinguedine animalium, uel solis, uel permixtis, & herbarum uirtute exaltatis. In comitatis uero, in quibus accidentia superuenerunt, ad mundificationem, mitigationem, corroborationem, conseruationem, resolutionem, consumtionem, & c. requiruntur potentiorum Uegetabilium proprietates: pro butyro, bdellium, sagapenu, galbanum, opoponacum: interdum Salia, Olea, Mercurii, Mineralium & Metallorum. Admittutur quoque consolide & serpentine, sed preparatae, exaltatae, & in Balsamum conuerse. Rursus, lassitudines ex laboribus, exercitiis, aliisque causis Euidentibus profectae, sola quiete, balueo, cibis, & somno restituuntur: si symptomata accesserint, difficiliores habent sanationes. Eadem est uigiliarum, sitis & famis, ac similium lesionum ratio. Si quis usu horariorum fructuum, ut melonum, peponum, cucumerum, piscium semiputridorum, carnium, ouorum, & similium alimentorum, impuritatibus repleatur febrilibus, ob frustratam separationem & expulsionem, leui occasione febricitat. Tales febres, confestim purgatione tolluntur. Hic triumphant, manna, cassia, rhabarbarum, sena, polypodium, diaphoenicon, diacatholicon, electuarium de succo rosarum, de psyllio, & c. At uero si symptomata superuenerint, altioribus impuritatibus, antea in corpore latentibus ex repletione & intemperata uiuendi ratione, excitatis: in his Indicationes purgandi, resoluendi, abluendi, et consumendi impuritates, non perficiuntur crudis illis & impotentibus laxatiuis. Subtilioribus & potentioribus mundificantibus opus est. Recte igitur remediorum differentiae, ex diuersis morborum natiuitatibus, & curandi rationibus desumuntur: ut sint alia, Διαλεκτικα, id est, quae solo Regimine, & debita administratione rerum non naturalium, curationes perficiant: appellabimusque huiusmodi remedia, Alimentaria, quia proprietates alimentorum imitantur, & sunt alimenta, morbosque alimentarios solummodo curant. Rursus, alia remedia, sunt Medicinalia, altiora & it feriora, in quibus potentiores proprietates conspiciuntur. Hec remedia, sola & sincera difficulter assumuntur, & symptomata grauia adducunt, nisi praeparatione innoxia reddantur, quia uires Mechanicorum humani corporis excedunt. In morbis grauioribus adhibentur talia. Nonnulla, uenenata plane sunt, ut antimonium, mercurius, sulphur, uitriolum Mineralia fere omnia, helleborum, tithymallus, colocynthis, scammonea, opium, mandragora, cicuta. Horum usus in morbis grauissimis necessarius est, si debiliora a potentioribus transplantari debent. Sine praeparatione huiusmodi nullo pacto adhiberi debent. Frustra, lacte & cytoniis nutriuntur: frustra, odoratis, & cordialibus amica redduntur. Quod si crudis his uti uelimus, magna praecautione opus est. Uires aegrotantis, aetas, habitus, morbus, consuetudo, & huiusmodi circumstantiae conuocandae sunt: ex harum collatione decernendum, an admimendus fit usus illorum, uel relinquendus. Neque excusamur ab usu horum remediorum, repetito usu leuiorum. Differunt non solum actionum uehementia, & gradibus, sed etiam coeteris proprietatibus, in quibus Indicationes & sanationes in orborum fundantur. Quotidianus usus foliorum senae, rhabarbari, agarici, polypodii, cassiae, marnae, electuarii de succo rosarum, de psyllio, diacitonites, diaturbith, impuritates illas non resoluent, consument, uel mundificabunt, quas unica exhibitio antimonii uitrificati, mercurii praecipitati, non uulgariter tamen, uitrioli crudi uel colcotharini, tartari, & similium, magna aegroti anxietate, uiriumque consternatione auferet. Spiritus horum remediorum in uentriculo resoluti, in uapores conuersi, potentius penetrant, minerales corporis impuritates non solum uegetabiles, resoluunt, consumunt, in napores conuertunt, ad efferuescentias excitant; aegroto molestias allacuras Impuritatibus his resolutis, in uapores, & spiriurs aquosos conuersis, impetus apparent, ad Monoculum, ad gulam, ad uitalia Elementa cordis & cerebri unde palpitationes cordis, deliquia animi, uertigines, saepe conuulsiones perniciem promittentes, profisisersolent. Inanitis uero, consumtis, & ablutis iam difficilibus impuriatatibus, ex insperato, sanitas restituitur, actionum & facultatum potentiore robore insignita. In quibusdam corporibus, in quibus hostiles impuritates non inueniuntur, uel leuiores, scilicer non Minerales, tanta symptomata, ex usu praediciorum remediorum non suscitantus. Quinetiam, unus idemque homo, interdum lenes & faciles purgationes, ex usu uehementissimorum remediorum, interdum uero difficiles, & symptomatum comitatu graues, experitur, quod iisdem impuritatibus hostilibus & inimicis non perpetuo inquinetur. Hec tria remediorum genera, proprictates similes continent: sed robore, & agendi potestate differentes. Sunt enim Alimentaria remedia, quae purgant, ut manna, cassia, pruna, olera fere omnia, locustae uel prima germina plurimarum herbarum & fructuum. Sunt Diuretica, ut uinum oligophorum, uinum anacardorum, asparagorum & lupulorum decocta uel acetaria, & similia. Sunt Diaphoretica, ut aromatica & odorata nonnulla. Sunt menstruis appropriata, quae non solum sanguinem menstruum, mouent, sed etiam clarificant, confortant, consolidant, & mundificant. Sunt Somnifera, ut lactuce, papaueris semina: sunt Sedantia & Reprimentia. Mitigantia, corroborantia, contemperantia, concoquentia, in hoc ordine solum reperiuntur. Remedia enim Medicamentosa, & Uenenata, symptomata, dolores, calores, saliumque exasperationes proferre solent. In secundo remediorum genere, proprietates purgantes, resoluentes, mundificantes, diureticae, diaphoretice constringentes, attrahentes, sistentes, anodynae, somnifere, prioribus similes reperiuntur, sed ualidiores, in quibus spirituum eoagulationes, calores, sapores, odores, Mechanicis, Uulcanis, uel Archaeis humanae Anatomie, difficulter obtemperant. Necessarius est usus horum remediorum. Impuritates enim, quae ualidiores radices posuerunt, Alimentariis remediis non cedunt. Uenenata quoque, eadem necessitate, in curationibus saepe aduocantur, uigiliis & doloribus opiata postulantis bus, morborumque fixis radicibus, purgationes antimoniales, uitriolatas, mercuriales, requirentibus. He necessitates, Compositionum, & Praeparationum leges introduxerunt: de quibus mox dicemus, absoluta proprietatum explicatione. Itaque, remediorum proprietates a nobis enumeratae, adhuc confusae sunt, innumerabiles, non satis explicatae, ad propinquiores classes curationi opportuniores reuocande. Neque enim omnes facultates purgantes omnibus morbis purgatione opus habentibus, aeque conueniunt. Impuritatum differentie, locorum diuersitates, distributiones specificas monstrabunt, proprietatum confluentiis experientias moderante. Quamuis plurimi fortuita experientia, sine aliis adminiculis uel gubernatoribus, specificas purgationes, consolidationes, resolutiones, mitigationes, sedationes, specifica diuretica, diaphoretica, menstrua, anodyna, id est, pleuritica, prunellosa, febriculosa, icterica, hydropica, colica, podagrica; epileptica, paralytica, hysterica, hepatica, stomachica, cephalica, cardiaca, & c. inuenerint, interdum ab aliis inuenta didicerint. Apud Nobiles, Rusticos, Plebeios huiusmodi remedia plura inueniuntur, quam apud Galenicos Doctores, qui caliditatum & frigiditatum superbis ac temerariis censuris, experientiae laboriosas sedulitates, iniuste exagitant. Hippocrates certe, ex caliditatum & frigiditatum analogismis, remedia non est mutuatus, sed ab experientia, uel sua, uel aliorum. Ipse quoque Galenus uix unum medicamentum specificum & legitimum monstrabit ab Empiricis non acceptum, utcunque foecunda complexionum & graduum Methodo in compositionibus medicamentorum, secundum Genera & Loca triumphet. Hisce remediis abundauit Bartholomeus ille Charicterius, qui multas Simplicium facultates, salutares & appropriatas, longo medendi usu inuenit: nec dubito quin plurimas ab aliis inuentas acceperit. Causas quoque & Principia proprietatum adiungere conatus est, sed quae non satis in Natura fundata sint, ex corruptis & integris coniuncta. Ita ad Sympathiae, Antipathie, Harmoniae leges, ad materie & spirituum abundantias & defectus, in herbis & Uegetabilibus, compositiones & correctiones remediorum accommodauit, & Simplicia, uino ac aqua, sine melle uel saccharo, ad tertiae partis uel medietatis consumtionem decoxit. Pulueres quoque radicum, herbarum, & seminum, pani assato inspersos adiunxit, & continuo usu, sine intermissione, aegrotorum patienti obedientia fretus, sanationes difficilium morborum saepe absoluit, Galenicisque documentum dedit, ut relicta ociosa Syruporum copia, in proprietatibus Simplicium inquirendis diligentiores essent. In iis enim Specifica & appropriata omnium morborum reperiuntur, purgationes scilicet hydropicae, resolutiones colicae, mitigationes podagrice, sedationes & consumtiones epilepticae, diaphoretica & diuretica similia. Calefactiones, refrigerationes, humectationes, exiccationes, in proprietatum medicinalium numero non recipiuntur, neque Indicationes curatiuas constituunt, quia non habent proprias radices, Scientias, et predestinationes in Natura, sed aliis proprietatibus ministrant, ueluti colores et coagulationes. Omnino, quecunque remedia uehementer calefacere, refrigerare, exiccare, uel humectare uidentur, proprietates habent principaliores, radici uiciniores, Chaerionias, in quibus Scientiae, et sanationum praedestinationes uigent. Ita attrahentia, sistentia, diuretica, purgantia, diaphoretica, somnifera, anodyna, dissipantia, & consumentia, calefactiones, humectationes, refrigerationes et exiccationes adiunctas habent, tanquam umbras et actionum ministras. Rursus, calefactiones et refrigerationes, qualitates sunt momentanee, Relollacee, et ultime, quae in preparationibus et separationib. uirtutum a corporibus euanescunt. Proprietates uero, ex quib. Indicationes curatiue constituutur, stabiles esse debent, Cherionie, uitales, potentes, que separationem admittere possunt, et corporum postremorum, ac crassorum coniugia relinquere, illesis predestinationibus & actionum Scientiis. Scio nonnullas caliditates constantiores esse, difficulter auferri in preparationibus: frigiditates quoque: nihiloninus solitariae non sunt, sed proprietatibus cohaerent. Est, ubi Paracelsus calidorum & frigidorum remediorum ordines, gradus, compositiones, et doses describit, ut in libro de Gradibus & Compositionibus: id solum clarioris doctrinae causa ab illo factum est, ut differentiam illam in remediorum proprietatibus declararet, quam nos in corporum & spirituum explicatione aliquoties monstrauimus: uidelicet, esse quaedam remedia, quae simplicitatem Elementorum magis imitentur: quaedam rursus, in quibus trium Principiorum proprietates manifestius deprehendantur: hec Planetaria appellat uel Specifica, illa uero Elementaria: quamuis utraque, tam proprietatibus trium Principiorum, quam Elementorum conditionibus sint insignita. Sic Philosophico loquendi more, Corroborantia, Calefacientia appellantur, Balsamusque Naturae calefacere dititur & humectare, quamuis caliditates & humiditates morborum tollat. Ex his apparet, in quanto crrore uersentur illi, qui caliditates et frigiditates, Causas, Principia & fundamenta proprietatum medicinalium constituunt, saporumque & externarum applicationum non satis fideles experientias, ad internas & principales remediorum facultates diiudicandas, aduocant. Confortatiua, somnifera, purgantia, resoluentia, caliditatis et frigiditatis ministerio nunquam inuenientur, neque si corporum uniuersas coagulationes adiunxeris, tenuitates, crassities, lentores, durities, mollities, asperitates. Hae enim qualitates omnes, umbrae sunt rerum postremae & instabiles, nec radices habent, in quibus seorsim, & sincerae demonstrari possint. Aspicite aronis radices et folia, quantam calorum potestatem, acri & exulcerante sapore promittant, leni uero adhibita digestione, & saporis acrimonia, & caloris indicia tolluntur, quia superficiariae extiterunt qualitates, Radici non cohaerentes. Piperis uero & Zingiberis acrimonia constantior est, quia in sale fundatur, uel in radice ac Principio; quod ad corporum constitutiones concurrere oportet. Sulphuris praeparati sapor, interdum astringentem aciditatem, obscuram tamen, repraesentat: nihilominus, diaphoretica & consumtiua facultate pollet. Antimonii uitrum, insipidum plane est, uomitionum tamen, & purgationum suspecta uehementia, infame euasit. Chelidonia, in praeparatione, mirabiles saporum & odorum differentias, saepe contrarias, ostendit. Quid cupri pontagiosa amaritudine ingratius excogitari potest? nihilominus dulcedinem, etiam saccharo gratiorem, ex cupro, praeparatione eduximus. Itaque linguae, & externorum sensibilium ac sensuum inanes censuras, iis relinquemus, qui linguae sapientia, & sensuum tam exquisita subtilitate pollent: nos uero, stabiles & sinceras proprietatum radices inquiremus, ex quarum certis & infallibilibus signaturis facultatum origines inueniemus. Tales radices non sunt peregrinae, sed sunt Principia illa ex quibus omnia corpora componuntur. Quaecunque enim facultates cum corporibus coniugia contraxerunt, corporumque alterationes moderantur, in Sale, Sulphure, uel Mercurio fundantur, non in Sale uel Sulphure simpliciter, sed in tali Sale, in tali Sulphure, in tali Mercurio. Ita Sulphura conspeximus attrahentia ut resinosa: repellentia quoque, sistentia & continentia, ut narcotica: ita somnifera, anodyna, mitigantia, concoquentia, consolidantia Sulphura inueniuntur. Rursus, Salium resolutiones frequenter apparent: mundificationes quoque, ex quibus purgationes proficiscuntur. Neque enim aliud est Purgatio, quam resolutio, ablutio, uel mundificatio. Coagulationes uicissim & consolidationes, a Salibus non sunt alienae. Diaphoretica & diuretica Salia, frequentissima sunt. Mercurii confortantes, mitigantes, clarificantes, exhilarantes, consumentes, & regenerantes, reperiuntur. Horum Principiorum Anatomias inquirentes, facultatum causas inueniemus: Ignis uero Sectionem & Separationem absoluet. Alia quoque necessitate. Praeparationum labores suscipiuntur, de qua antea dixi. Quia enim ab usu Uenenatorum remediorum non excusamur & uenenata omnia Balsamum habent humanae Naturae consentaneum, impii utique essemus, & officiorum desertores, nisi Separationi strenuam operam nauaremus, ut ablato ueneno, puris & salutaribus Balsamis, amicas Naturae curationes, tuto instituere possimus. Separationem uero fieri posse, secundo Capite huius libri demonstraui. In aliis remediis, in quibus manifesta uenena non apparent, adsunt utplurimum coagulationes, sapores, odores, caliditates, frigiditates, & proprietates narcoticae, diaphoreticae, diureticae, catharticae, resolutoriae, uomitiuae, quarum uiolentas impressiones, humana Natura, sine graui clade, ferre non potest. Perfectissimorum deinde corporum Balsami, & desideratae Proprietates, tam duris corporum carceribus continentur, ut fauorem & beneuolentiam, quam humanae Naturae debent, demonstrare non possint. Ita corallorum, perlarum, gemmarum, auri & argenti, reliquorum que Metallorum uirtutes, dolent se frustra in mundanam prouinciam uenisse, & mortalium scelestam temeritatem continenter accusant, quod tantarum predestinationum immemores, ad quas Naturae prouidentia destinabantur, in peregrinos et infames usus, tantarum rerum maiestatem commutauerint. Impuritatem pellis, inscitiam mentis tegere coguntur, & dolosa auaritie, superbiae, luxurie, perfidiae, adulterii, discordiae, & mortis ministeria subire. Hoc est in non naturalem usum res transferre, iniquas usuras exercere. Inuenti postea sunt Medici, qui aurum decoquere iusserunt, & cum capone, ut uirtutes magis coniungerentur: qui folia auri electuariis & tabulatis miscuerunt, qui pulueres corallorum, perlarum, & gemmarum, etiam ad confortationes cerebri & cordis, magna simplicitate exhibuerunt. Infelix mortalitas, inutilibus quaestionibus & disputationibus uitam traducimus: Naturae praecipuos thesauros in quibus grauissimorum morborum Medicinae ab Altissimo collocatae sunt, intactos relinquimus. Nec ipsi solum relinquimus, sed alios inquirere uolentes, prohibemus, impedimus, condemnamus, irridemus, & mille ludibriis afficimus, Auorumque fidelem ueritatem, & diuinam Scientiam stulte irridemus. Tunc uero oculares demonstrationes postulamus, & manifestos operationum modos. Interdum minis, uiolentisque obiurgationibus, pro maiestate nostra decernimus, ut Carbonarii isti, Praeparationes suas nobis ostendant, Aurum potabile, liquorem perlarum, dulcedinem cupri, antimonii, mercurii, essentias herbarum, specificas compositiones diaphoreticorum, diureticorum, purgantium, anodynorum, & similium, Extractiones debitas lachrymarum, resinarum, gummatum, succorum, & c. quod nisi fecerint, infamiae, inuidiae, inscitiae, & fraudis notas iis inurimus. Nae illa ratio addiscendi noua est. Modestiam, gratitudinem, submissionem, ignorantiae confessionem, discendi cupiditatem ingenuam, non dolosam, laudabant Antiqui in discipulis. Tales solummodo admittebant, iis quod iuratis & perpetua gratitudine ac fide obligatis Praecepta dabant, multo adhuc sudore enucleanda. Quis enim aliter sincera ingenia, ab adulterinis discernere posset? Itaque, siue uoce, siue scriptis, discipulos receperunt instituendos, qui genuini & legitimi euaserunt, ab iis desideratam gratitudinem, ac sanctam fidem reportarunt, & in aeuum reportabunt. Sacramentum posuerunt, se, Patrum, & Praeceptorum uestigia imitaturos, nec ulla temeritate, seruatam a Seculorum exordiis Nature uirginitatem prophanaturos. Credite mihi, qui ad Diane Balnea admissi fuerunt, aliis, siue leonum, siue uulpium, siue luporum, siue canum pellibus occurrerint, sine ueste Dianam nunquam monstraturos. Quod si hac uia non successit, aliam tentemus, & deposita ferocia, simplicitatis & inscitiae salutari confessione, multaque laborum patientia onusti, Praeparationum prouincias aggrediemur, & immensa gratitudine eorum beneuolentiam prosequemur, qui micas ex mensis Dominorum cadentes, nobis communicarunt: qui occultas solummodo agendorum rationes, & Praeparationum scopos aenigmatice insinuarunt. Huius itineris prima diuerticula, consuetarum Praeparationum delicta cito demonstrabunt, delictorumque correctiones. Decoctiones herbarum, seminum, radicum, florum, corticum, in uino & aqua, hoc nomine redarguent, quod plurimarum & praestantissimarum uirtutum dispendia contingant: quod impuritatum non fiant separationes: quod saporum, odorum, caliditatum, frigiditatum, & similium signaturarum ingratae impressiones relinquantur, quas frustra albumine ouorum, saccharo, melle, syrupis, & cinnamomo corrigere conantur Medici. Praeparationum pia assiduitate, naturaliumque causarum diligenti contemplatione coniuncta, compendiosiores Decoctionum uias, utique deprehendemus, quarum beneficio, seruatis Simplicium uirtutibus, saporumque & coagulationum ac odorum ingratitudine ablata, exigua puri liquoris quantitate ( in qua tamen genuinae Simplicium uirtutes ad exaltationes, & altiores gradus deductae, manifeste demonstrentur ) Decoctionum uniuersis intentionibus tuto & subito satisfiat. Syruporum necessitates, scilicet, ut conseruentur Simplicium uires, & dulcedine obscurentur amaritudines, inanes esse, tum demum intelligemus, ubi Salia, Olea, & Mercurios herbarum, radicum, & similium separare poterimus, non communi destillatione, ustione, uiriumque destructione, sed artificiosa, Principiis, proprietatibusque uniuscuiusque herbe & radicis consentanea. Aliam enim separationem requirit chelidonia, diuersam saluia, longe dissimilem ebenus, & c. Discrimina quoque sunt Salium, Sulphurum & Mercuriorum: neque epileptica symptomata, Sulphuribus uel Balsamis uulnerum sanari cupiunt. Conseruationum diuturnitate, agendi potestate, saporum, odorum, & consistentiarum amica familiaritate, Syruporum greges longe superant Salia illa, Olea, & Mercurii. Caliditatum querelis satisfecerunt, posteaquam sitim & calores febricitantium benione mitigarunt: posteaquam somnum conciliarunt, & suauem rorem nature communicarunt. Sacchari & mellis praesentia saepe noxia fuit. Si spiritum mellis acutissimum & uenenatum, si sacchari abominabiles faeculentias conspexissent Arabes, parciores & cautiores procul dubio fuissent, in prolixa & nimis ampla Syruporum ostentatione. Electuaria purgantia, ut diacatholicon, diaphoenicon, diaturbith, diacitonites, diaprunis, de succo rosarum, de psyllio, confectio Hamech, Indum maius & minus, multis nominibus accusabuntur: quod crudis radicibus, corticibus, fructibus & foliis naturam fatigent: quod impuritatum non sint factae separationes: quod dissentanearum rerum mixtiones committantur. Tardarum actionum accelerationes, flatuum discussiones, amaritudinum, erosionum, & acrimoniae mitigationes, aliter emendari possunt, quam admixtione cassiae, mannae, thamarindorum, prunorum, rosarum, anisi, feniculi, cymini, ameos, cinnamomi, caryophylorum, nucis muscatae, dactylorum, iuiubarum, pinearum, passularum, & c. Tales Mixtiones & Compositiones remediorum, non sunt Naturae legibus consentaneae. Ipsa, Cyclaminum in Germania produxit, Polypodium in Dania, quorum usu, si flatus suscitantur, tormina, erosiones, difficiles & tardae purgationes, non propterea iussit, ex Arabia dactylos, ex India cinnamomum, caryophylos, nuces muscatas, ex Italia anifum, cyminum, sefeli, ameos, ex Hispania saccharum, aduocari: sed ligna coniunxit, ex quibus carbones fieri uoluit: filicem quoque, & herbas, uitri materiam subministraturas, & argillam, fornacum constructionibus obtemperaturam. Postea coquere iussit, cruda maturare, impura separare, amaritudines in dulcedinem transmutare, erosionum, calorum, saporum, odorum, coagulationum taedia mitigare: & nos Ministros esse precepit ac Separatores, non Magistros uel Compositores, nisi ad ipsius leges, spiritualia Coniugia instituere possemus. Pilularum fere omnium compositionem, in quibus uenenata illa Simplicia ingrediuntur, quis unquam laudare potest. Colocynthidem, helleborum, turbith, hermodactylos, succos tithymallorum, elaterium, scammoneam, euphorbium, tam manifesta uenena, cruda, & impura, continent, frequenter dissentaneis rebus ad mixtionem non tendentibus, ut resinis, gummatis, serapino, hammoniaco, galbano, & c. permixta: nisi quantitatis exiguitate excusarentur, exhibitiones iamdudum ab aegrotis repudiatae obsolescerent. Trypherarum, etiam Andromachalis Theriace censuras, hoc loco non adiungemus. Accusationum copia saepe Iudicibus fastidiosa & suspecta extitit. Confectiones laetificantes, electuaria de gemmis, diamargaritones frigidi & calidi, nulla ratione intentionibus compositorum satis facere possunt. Si enim laetificare debent, confortare, exhilarare, regenerare, quae spirituum uitalium sunt officia, quomodo corporibus tam solidis, tam non ab humana natura solubilibus, spirituum ministeria absoluentur? Externi quidem sensus, splendore & clangore auri delectantur, interni uero spiritus, ab Auaritie crimine, plane sunt expediti. Omnino, corpora spiritualia reddi debent & uolatilia, si spirituum actiones, & legitimas languorum sanationes ab iis requirimus. De Unguentorum, Emplastrorum, Oleorum, Compositionibus & Praeparationibus, copiosus est Paracelsus, in Chirurgicis libellis, facilique explicatione, defectus & errores communium Medicorum ostendit. Fatemur, hisce Remediis, utcunque compositis & praeparatis, morbos nonnullos sanari, Alimentarios scilicet, in quibus impuritatum radices, faciles admittunt resolutiones, purgationes, consumtiones & ablationes: & nos quoque iisdem, saepe sanitatem aegrotis restituimus, & febres leuiores, ictericias, pleuritides, catarrhos, tusses, iugulauimus. In grauioribus uero morbis, in quibus fixae radices aderant, exaltatae, & ad extremitates ductae, usus horum remediorum, ac similium, uotis aegrotorum satisfacere non potuit. Proinde, potiora quesiuimus, & potentiora, exquisitius praeparata, & felicius composita. Neque censuram horum Comitiorum subterfugient famosa illa remedia, quae nunc per uniuersam Germaniam, laudantur ab his, culpantur ab illis. Inter que, primo Antimonii uitrum producemus: quod accusationem meretur, quia puri ab impuro separationem non recepit: quod resolutionem debitam, & digestionem non sustinuit: quod fusionem uitrificatoriam admisit, in omni remediorum Praeparatione fugiendam. Fusiones Spirituales requirimus, non Corporeas. Frustra quoque purgationes alui, per antimonium obstinate instituuntur: altioribus praedestinationibus destinatum fuit. Uitrioli spiritum emendatum, ad odoris suauitatem, & dulcis aciditatis gratiam reductum, in qua sensibilis corrosio in lingua non appareat, nec tarda austeritas, sed spiritualis aciditas, tanquam utile medicamentum, in multis affectibus & curationibus necessarium, admittimus. Digestionum leges, ignium administrationes, uasorum idoneorum adaptationes, magnum hic operaepretium habent. Nihilominus asseueramus, ueram uolatilitatem uitrioli, in qua Arcanum epilepsiae, suffocationis matricis, palpitationis cordis, corroborationis spirituum cerebri & cordis delitescit, destructam esse in tali Praeparatione & Reiteratione. Incognita desideria, labores reddunt difficiles. Sulphuris flores, a colcothare sublimati & reiterati, innoxii sunt: im puritates febriles, pestilentes, pleuriticas, peripneumonitas, leuiores, tuto et subito auferre possunt: tusses antiquas, & asthmaticos affectus egregie subleuare. Ponderum proportionibus commensuratus ignis, & instrumentorum idoneorum adhibitiones, in hac Preparatione, fata regunt. Caue autem ne arbitreris, te genuinos flores sulphuris, fixos scilicet, & ab impuritatibus perfecte separatos, hoc pacto inuenisse. Ridet Natura auaras spes. In Mercurii Precipitatione, & Turbith mineralis preparatione, peccant uehementer quamplurimi. Non enim satis est, aqua salis nitri, uel aliis fortibus aquis, ex uitriolo, alumine, nitro, & similibus, in puluerem rubicundum uel flauum precipitasse Mercurium. Neque ablutiones per aquas albuminum ouorum, per uinum sublimatum, etiamsi uigesies repetantur uenenatas impressiones aquarum fortium auferre possunt: etiamnum cruditates & uenenatae impuritates, uomitionum, resolutionum, palpitationum cordis, difficillimarum purgationum, authores relinquuntur, & corrosiuae proprietates uehementissimae, quarum beneficio, opem ferente uolatilitate Mercurii, pustulosae impuritates leuiores, saepe auferuntur, relictis tamen radicibus, recidiua symptomatum repetitione redituris. Ita quoque externae pustulae & scabiosae cutis defoedationes, spiritibus aquarum fortium, thermis & balneis similibus tolluntur, quamuis recidiuas promittant. Praestantior est altera Precipitatio, quae longiori tempore absoluitur, cum foliis auri, idque donec in aqua calida albuminum ouorum non reuiuiscat amplius. Apta instrumenta, ignis mediocritates, & assiduae reductiones, postquam ascenderit, hanc prouinciam moderantur. Estque medicamentum hoc, utilissimum, fere necessarium, in morbis plurimis, tam acutis, quam chronicis. Innoxius est priori. Attamen & hic, cruditates relinquuntur, neque facta est separatio puritatum a uenenis. Arcanum certe Mercuriale, tali uenatione non capitur. Multi, instrumentorum artificiosa machinatione, Praecipitationum compendiosas uias inuenerunt, sed inutiles. Ubique Mercurius mirabilis est, & actionum efficaci potestate, ac sanationum uirtute, utcunque Praeparationum inclinationes acceperit, Artificum industriam, & laborum patientiam excitare potest, ut altiores Praeparationum modos indefesso studio inquirant. Crocus Martis, innoxium plane est meditamentum in plurimis affectibus. tam internis, quam externis, utilissimum. Hic, ignis temperamentum, fornacis commoda constructio, primas tenenti quamuis mixtiones & imbibitiones non sint inutiles. De Auris Diaphoreticis, corrosiuis, Tincturis corallorum, resolutione Chrystallorum, de oleo arsenici, plumbi, & similibus, alibi tempestiuius agemus. Neque omnia nunc recitare, consilium est. In his exemplis qui probe exercitatus fuerit, de plurimorum Remediorum Praeparationibus, haud iniquam censuram ferre poteris. Sunt & alia Remediorum genera, quae Praeparationum ratione a prioribus differunt. Quemadmodum enim de alimento dicebat Hippocrates: Alimentum est quod nutrit, id est, quod in spirituales uapores conuersum est, ab impuritatibus separatum, digestum & maturatum, a talibus enim uaporibus nutriuntur spiritus uitales, actionum authores: deinde alimentum est & illud, quod nutrit quidem, sed obscure, aequiuoce, quod adumbrata imagine ueram nutritionem aemulatur: in hoc, exquisita leparatio & digestio non est absoluta: tertio, alimentum est, quod nutriturum est: tale corporeum existit, et primum subiectum quod resolutionem, separationem & digestionem requirit: ita & nos de Remediis dicemus: alia remedia sanare morbos, alia ueluti sanare, quaedam sanatura. Quae spiritualia sunt & morbis consentanes, sanant: in quibus uero impuritates corporeae & cruditates etiamnum relinquuntur, sanant quidem, sed non perfecte, id est, uerae sanationi simile quippiam ostendunt: Cruda uero, corporea, & immatura remedia, postquam praeparata fuerint, sanationis officia absoluent. Morborum gradus, Anatomiae, exaltationes, Elementa, & c. subtilitatum & Praeparationum terminos in remediis constituunt. Febres enim non requirunt tam Spiritualia remedia, quemadmodum epilepsia, podagra, hydrops: neque uentriculus & intestina, synouiae uel sanguinis alimentum expetunt. Haec causa est, cur in multis morbis, corporea quodammodo remedia curationi satisfaciant, sicut in uulneribus, febribus, icteritiis, leuioribus cach exiis, & similibus affectibus apparet. Spirituum quoque differentias antea exposuimus, quas hic repetere non oportet. Uicina sunt huiusmodi remedia, gradibus uel exaltationibus, non semper proprietatibus differentia, quo fit, ut in spiritualibus remediis eaedem differentiae admittantur, que in corporeis uel crudis antea adducebantur. Itaque in spiritualium remediorum ordine, Specifica quoque reperiuntur diaphoretica, anodyna, purgantia, confortantia: item febrilla, epileptica, podagrica, hydropica, & similia. Talia remedia, Uniuersales curationes saepe aemulantur. Sunt enim exaltata, ad generum potestates & amplitudines deducta. Indiuiduorum tardas et angustas proprietates deposuerunt. In his, spirituales uirtutes, post corporum & impuritatum separationes, miscentur. Cruda uero Specifica, et corporea, difficiles habent mixtiones. Proinde ex crudis Specificis, spiritualia preparanda sunt. Potens est Natura metamorphosin sustinere, uirtutum seruata integritate. Actionum particulares et Indiuidue proprietates, in Preparationibus saepe mutantur, uniuersales tamen et primae, a quibus uerae morborum sanationes dependent, in legitimis Preparationibus permanent. Ita mundisi cantia, nunc per aluum, nunc per urinas, nunc per sudores et insensiles Transpirationes, impuritates morborum auferunt. In febrium ordine, nonnulle purgatione per aluum sanantur, aliae per urinas, quedam per sudores & insensiles transpirationes. Una etiam eademque febris, quae ab initio, electuariis de succo rosarum, de psyllio, caeterisque per aluum purgantibus sanari poterat, progressu temporis, impuritatibus exaltatis, non per aluum, sed per urinas, per sudores, per insensiles transpirationes mundificari cupit. Rursus, unum idemque remedium, uomitus & alui purgationes ciet, diureticum postea euadet, uel diaphoreticum, consumtiuum mundificatiuum, consolidatiuum, mitigatiuum, & confortatiuum. Ita chelidoniam transformare licet, asarum, cyclaminum, centauream, urticam, & multa Uegetabilia: ita uitriolum, antimonium, tartarum, Praeparatione, diuersis remediorum ordinibus adaptantur. Sunt & aliae Praeparationum differentiae, & Compositionum leges: de quibus suis temporibus & locis agemus. Interpretationes enim faciles aspernantur: difficiles, imperitis odiosae existunt. Quocirca, si meis monitis obtemperare uoluerint, in hisce remediorum differentiis, Proprietatibus, Praeparationum scopis; & compositionum modis, de quibus non solum hoc Capite, sed etiam aliis locis, in hisce Commentariis, occulte aliquoties egi, exercitentur. Ita enim paulatim deposita corporum grauitate, spirituales rerum Mechanicas, facilius percipient. Generales certe Praeparationum Intentiones, & remediorum proprietates, ad Particulares omnes curationes suffecturas, demonstraui, De quibus hanc Summam facio: Remediorum Differentias Morborum Naturas Imitari Simplicitates. Compositiones, Potestates Et Exaltationes Secundum Morborum Analogiam Admittere. Esseque Remedia Alimentaria, Medicamentosa, Et Uenenata In Singulis Easdem Proprietates Uigere, Agendi Tamen Potestate Et Uirtutum Robore Differentes Specificas Facultates In Natura Philosophicae. 405 Contineri Quae Certas Impuritatus Respiciant. Caliditates, Frigiditates, & c. Sapores, Et Externas Applicationes In Remediorum Proprietatibus Diiudicandis Inutiles Esse Censores, Corporum Principia, Proprietatum Radices Rectius Monstrare Quia Uero A Uenenatorum Usu Nulla Ratione Excusemur Praeparationum Et Compositionum Necessitatem Irrepisse, In Qua Cruditates Maturantur, Impura Separantur, Corpora Soluuntur Et Spiritualia Redduntur, Calores Sapores, Odoreset Similes Qualitates Humanae Naturae Infestae Corriguntur, Mitigantur Tolluntur, Illaesis Uirtutibus Morborum Curatricibus Compositiones, Faciliores In Spiritualibus Remediis Quam In Crudis Existere, Quarum Necessitates Praeparatione Saepe Auferuntur: Seruarique In Praeparationibus Specificas Proprietatum Uires. Quamuis Actionum Indiuiduae Proprietates Uarientur. Ita immensa absoluta auigatione, qui nauiculam benigne direxisti, Hymnum meruisti, Noctis quiete gaudentem. Peroratio. Ideam Philosophicae Medicinae proposui fundamentaque solida collocaui, ex quibus uniuersa Artis officia ordinate deduxi. Consensum Hippocratis & antiquorum Philosophorum passim adiungens, demonstraui Methodos Medicinae quibus nunc triumphat Seculum, nulla Antiquitatis authoritate stabiliri. Errorum causas & correctiones frequenter explicaui. Equidem, arbitrabar totius Natura lumen, in solo Galeno, non fuisse exhaustum, sed adhuc relicta semina in Sapientiae thesauris, quae temporibus & nationibus in seculi consumtionem immutabili lege destinata sunt. Proinde, si iudicii libertate fretus, contra Archigenem, Asclepiadem, Herophilum, Protagoram, Erasistratam, Quintium Praceptorem suum, etiam contra Mosen, uiuentis Philosophiae interpretem, sapo friuole disputauit: quae religio est, ipsius scripta, qua nobis non magis quam ursis & apris destinauit, tanquam Euangelica oracula uenerari? Quae impietas est, Hippocratem ad Galenum conferre, non Galenum ad Hippocratem? Libertatem humani ingenii, Naturae lumen, discernendi, iudicandi facultatem, homines hominibus, eripere non debent. Desiit Monarchia Graecorum. Turpe est ex aliorum uigiliis, laboribus, & obseruationibus, nostrae socordiae & ignauiae patrocinia quaerere. Laudo industriam Galeni, ingenii subtilitatem, & celeritatem admiror: obseruationes quoque, quas paucas, illaudatas, suis Hypothesibus accommodatas adiunxit, admitto: neque omnes curationum Indicationes uel locorum affectorum dignotiones, quas ipse proposuit, contemno. Declaraui in hic Commentariis, in quibus morbis, qua ratione locum habereat dignotione: & Iudicationes Galenicae. Errant, qui subito, uniuersas medendi leges longa consuetudine receptas, nos demoliri uelle arbitrantur. Tutius est consilium, paulatim errores corrigere, Medicorum industriam strenue excitare, ad Natura & Proprietatum inquisitiones, a quibus sanationes, & canes uicales actiones procedunt, clanculum adduoere: ita enim officuum, maiori gratitudine absoluetur. Proinde, qui nunc in Arte consenuecunt, utantur Syrupis, Conditis, Trageis, Electuariis, Pilulis, Epithematis, Cucuphis, Oxyrrhodynis, unguentis, in morbis quibus sciunt. Prudentiores enim sunt, quam ut meis admonitionibus, in hoc necocio egeant. Dietam ordinent, uenas incidant, & magnorum morborum, si non Curatores, saltem Adulatores sint. Interea, pietatis & praecepti memores, iuniores ad altiora remedia, ad potentiores medendi rationes, indefessis laboribus & uigiliis inquirendas, candide adhortentur. Benignum & plenum humanitatis est fateri per quos non profeceris, uel saltem, quantum & quousque profeceris, quitenus uotis & expectationibus tuis responderint euentus. Ita maturescentibus illis, & monita maiorum, tempestiua poenitentiae principia, repetentibus, immor. calis memoriae gratiam referent. Inuidia aliorum ab hac prouincia absterrere eos non debet. Scio & ego, quantis fluctibus me obiecerim. Sed tela aduersariorum praeuisa sunt: minus ferient. Scutum obieci quod aciem facile retundet. Fuci uero, magnitudine solum terribiles sunt, aculeis destituuntur. Quod si aculeos strenue quaesiuerint, depositis ignauiae signaturis, subito in apes transplantabuntur, & nobescum grata concordia ad mellificium conspirabunt. Tum uero fortiores & plures redditi, ignauum pecus a praesepibus arcebimus, Ueritatemque in umbrarum carceribus detentam liberabimus, & liberatam benigne posteritati communicabimus. Iaque admoniti uigilate, & stationis uestrae memores, diligentius Naturae mysteria inquirite. Proprietates Salium, Sulphurearum specierum & Mercuriorum addiscite. Relinquite fatales illas Hypotheses Caliditatum & Complexionum, in perniciem totius Medicinae inuentas. Surgite a somno. Uita enim uigilia est. Papaueris Urbana pocula admisistu: ex horum fornicatione & somnolenta ebrietate, occasione nacta, Erratica superuenerunt: & nisi aequiora diligentioraque officia posthac uobis cordifuerint, tertium allud poculum, cuius nomen Uerecundiae uinculis etiamnum commuttemus, breui aderit. Huius uiolentia Metamorphoses contingent, quae ueniens aetas longa admiratione ridebit. Absit omen: meliora me sperari iubent multorum uoluntates humaniores quodammodo redditae, & Censurarum uiolentiae nonnihil mitigatae. Deus Opt. Max. errantes in uiam reuocet, & disiunctas hominum mentes, discussis tenebris conciliet, ut beata illa Unitate, quam in filio suo unigenito proposuit, adepta. Socii & Ciues coelestis Hierusalem redditi, aterna Ueritatis cognitione gaudere possimus. 409 Anacephaleosis. Praecipuas Totius Philosophicae Medicinae Conclu¬ siones, iuxtaordinem in superioribus Capitulis seruarum, continens. Medicina morborum omnium, ab Altissimo creata est, & in Natura collocata, quae debire praeparata, & ab Elementis impuritatibusque admixtis separata, potestate & uitali robore, uniuersos humani corporis languores auferre potest idque non calefaciendo, refrigerando, humectando, siccando, non abstergendo, incidendo, penetratione, sed longe altiore actionum proprietate: fundaturque in uitali Principio Semine, Balsamo, Uegetabilium, Mineralium & Animalium: cui omnium actionum in Natura principium acceptum referimus: adeoque legitima huius Nature preparatio et administratio Medicam constituit Scientiam; & Medicos recte appellat. Quia uero actionum omnium naturalium fundamenta, in materia illa radicali, Balsamo, & uitali Sulphure continentur, debet Medicus, proprietates, differentias, praeparationes & administrationes huius Nature, om¬ ni sedulitate, cura & diligentia inuestigare. Elementa sunt locam, matrices & domicilia, uitali ualidaque potestate munita, quae semina Generationi consecrata fouent, digestis temporibus suscitant, ad maturitatem promouent, & emeritis receptacula concedunt immutabili quiete beata. Et quia loca sunt, incorporea ut sint, necessitas iubet. Nisi enim essent a dimensionum legibus absoluta, nequaquam corporum, Principiorum & seminum tantam multitudinem tam facile reciperent. Infinita tamen non sunt, uitali uirtute fines & terminos praescribente: quibus non solum ipsis standum est, sed etiam seminibus, Principiis, etiam corporibus, utcunque superba dimensionum explicatione triumphent. Uacua, uel inania sunt, simili propemodum prouidentia: alioquin inequali fauore, quibus dam seminibus plus obligata, aliorum Rationes obscurius recepissent, & minime sinceras repraesentassent. Semina, sunt uincula utriusque Naturae, uisibilia inuisibilibus coniungentia: in quibus motuum leges, temporum praedestinationes, Generationum & Transplantationum lithurgiae, & uniuersae mundanae Anatomie dispensationes continentur, tanquam in uitalibus potentiis incomprehensibili sapientia decoratis. Quorum ministerio, Agentium impressiones, a Patientibus, admittuntur uel repelluntur, summa infimis coniunguntur, & totius Naturae sympathia custoditur: ex quibus, sapores, odores, colores, & qualitates uitales omnes, quantitates, numeri, conformationes & signaturae coeterae, in mechanico Generationum & transmutationum processu procedunt. Principiorum & Elementorum permixtorum naturas, ipse, in Capitulo septimo inquire. Recapitulationes enim difficiliores, non sine causa, obtinuerunt. Generatio, progresio est seminum, in qua, ex fontibus, Abyssis, & uitalibus Principiis, ordinata corporum explicatione, in hanc mundanam scenam, definitis temporibus progredientia, Indiuiduorum renouatione, Specierum perpetuitatem custodiunt: fiuntque in hac lithurgia, ex inuisbilibus uisibilia, ex incorporeis corporea, potestate uitalis immortalisque Scientiae, in uniuersa Natura uigentis. Cuius efficientia, Elementa, & corporum Principia officiis consentanea, colores, sapores, odores, caliditates, frigiditates, humiditates, siccitates, magnitudines, situs, conformationes, consensus, durationes, digesta tempora, & omnia corporum ornamenta, admirando ordine producuntur. Diuersi quoque Generationum sunt modi, ratione Elementorum & seminum: adeoque in quibusdam plane neglecta sunt sexuum discrimina: in nonnullis, obscura rudimenta apparent: in aliis uero, sexuum perfecta separatione, Indiuiduorum proprietates manifestius explicantur. Mixtio, est seminum ad Generationem procedentium instrumentum, cuius ministerio, Elementa & corporum Principia seminibus domestica, colligata, unitatem suorum Exemplariorum aemulantur. Uarianturque Mixtionum uniones ratione subiectorum. Spiritualia deinde corpora, ueram Mixtionem, a penetrationis dimensionum periculis expeditam constituunt: idque uitali uirtute mechanicorum spirituum. Transplantatio, Generationi, interuemente Mixtione accidit, communisque est Generationum omnium ordinibus, siue leuioribus Tincturis, Indiuiduae naturae proprietates immutentur, siue ualidioribus, Specierum signaturae transplantatae, nouae familiae insignia demonstrent. Postremo, ualidiorum occultorumque astrorum resolutiones, Transplantationes tam potentes comitantur, ut nouarum Generationum appellatione, uigorem Principiorum declarauerint. Generationis humanae radix, fundamentum, Principium, in Balsamo illo uitali continetur, quod uniuersi, corporis Anatomiam occupauit; idque tam in foeminis quam in maribus uiget mutuoque congressu efferuescit, & suscitatur, foecundaque spirituu Mechanicorum sobole, ad testium Anatomiam, & hinc ad matricem naturali impetu confluit, una cum materia seminali, quae in testibus praeparata, spiritualia Principia felicius custodit. In spiritibus uero mechanicis, uiget Scientia, cuius potestate, Elementa, corporum Principia consentanea, ex alimentis opportuna Mixtione aucta, ex inuisibilibus inuisibilia, ex incorporeis corporea tandem euadant. Partiumque uumerus, situs, consensus, figurae, magnitudines, reliquaeque signaturae, secundum praedestinationes dictae Scientiae definitis temporibus absoluuntur. Sexuum discrimina, ex superuenientibus Tincturis pendent, in communiuero radice & Principio unita conspirant. Actiones omnes naturales a spiritibus proficiscuntur, iisque differentibus subtilitate & crassitie, secundum actionum analogiam. Progressio seminum, & Scientiarum distinctio, partium necessitatem attulit. In iis, tanquam astris & radicibus, coaceruantur, & quasi ad centrum reuocantur singularum spirituum thesauri: indeque perenni radiorum defluxu, cuncta fouentur Anatomiis eorum consentanea. Concoctionum officinae plurime, sunt: Communesque appellantur, in quibus impuritatum separationes manifestae & corporeae, necessario contingunt. Generatio quatuor humorum, sanguinis, bilis, pituitae, melancholiae, in hepate, phantastica est. In sanguine enim, tanquam Elemento, innumerabilia semina, eaque proprietatibus trium Principiorum insignita, continentur. Superiorum Elementorum astra, fructibus inferiorum nutriuntur, & rursus inferiora, superiorum fauore non destituuntur, sed cuncta opportunis temporibus debite conspirant, Reuolutionumque suarum periodos inuiolatas custodiunt, nisi praeuaricationes peregrinorum seminum inimica Transplantatione irrepant. Morbi ex seminibus producuntur: seminaque & radices in Natura habent, non in certis quibusdam Indiuiduis, seorsim, sed aliorum radicibus adhaerent. Maledictione diuina, primis purisque rerum seminibus superuenerunt. Scientias, praedestinationes, & signaturas Scientiis consentaneas acceperunt. Et quia fructibus Elementorum, a quibus alimenta haurimus, coniunguntur impuritates, morborum authores, differentias eorundem fructuum imitantes, Elementorum ac seminum proprietates diuersas ostenderunt, repudias tis classibus intemperierum, humorum, & obstructionum. Generationes quoque & Transplantationes, consuetas, perpetuas, insuetas, & nouas, ut & alia Elementorum semina obtinuerant. Loca morborum diuersa sunt, seminumque conditiones & progressiones imitantur, quae ex spiritualibus Tincturis, ad corporeas coagulationes saepe desinentes, locorum dissimiles societates ostendunt. Actiones lesae, non mineras morborum, sed consensus & sympathias partium declarant. Excrementa, dolores, humores, in corporeis & extremis affectibus solummodo significant. In primis uero Radicibus & spiritualibus Tincturis, Elementalia loca, Remediorum beneficio, & Symptomatum uehementia, rectius inquiruntur. Tempora deinde morborum, tam Digestionum, quam Resolutionum, ex Scientiis & Donis seminum, praedestinationes acceperunt, suntque in familia earum signaturarum, quae Speciei uel Radici, non Indiuiduis cohaerent. Transplantantur tam loca, quam tempora morborum, efficientia causarum, que Transplantationes efficere solent. Postremo, Signaturae & symptomata reliqua morborum, ut actionum laesiones, excrementorum immutationes, calores, dolores, colores, ex spiritualibus, et uaporosis resolutionibus morbidarum Radicum proficiscuntur. Curationes omnium morborum, duplices sunt: Uniuersales, & Particulares. In Uniuersali & perfecta, uno eodemque remedio, absoluuntur Resolutiones impuritatum morbosarum, purgationes, consumtiones uel ablationes, & restaurationes, mitigationes, corroborationes innati Balsami. Particulares uero curationes, quae uerae & legitimae existunt, pluribus Indicationibus & diuersis Remediorum proprietatibus, actiones tamen & conditiones Uniuersalis curationis, quoad ficripotest imitantibus, absoluuntur. Indicationes curatiuae uerae, in proprietatibus Uegetabilium, Mineralium, & Animalium, fundantur, facilesque mixtiones in debitis Praeparationibus admittunt. Uniuersalium curationum officia, ex Particularibus Indicationibus, remediisque, in morbis non consumatis & extremis, saepe adimplentur: suntque gradus Particularium Remediorum, superiores & inferiores. Calefactiones, refrigerationes, humectationes, exiccationes, phantasticas Indicationes ostendunt, & proprietatibus Naturae Radicalibus, Scientiae & potestatis Dispensatoribus, carent. Remediorum differentiae, morborum naturas imitantur: simplicitates, compositiones, potestates & exaltationes secundum morborum analogiam adinittunt. Suntque remedia Alimentaria, Medicamentosa, & Uenenata. In singulis eaedem proprietates uigent, agendi tamen potestate & uirtutum robore differentes. Specificae facultates in Natura continentur, quae certas impuritates respiciunt. Caliditates, frigiditates, & c. sapores, & externae applicationes, in Remediorum proprietatibus diiudicandis, inutiles sunt Censores. Corporum Principia, Proprietatum radices rectius monstrant. Quia uero a Uenenatorum usu nulla ratione excusemur, Praeparationum & Compositionum necessitas irrepsit. In qua, Cruditates maturantur, impura separantur, corporea soluuntur & spiritualia redduntur, calorens, sapores, odores, & similes qualitates humanae naturae infestae, corriguntur, mitigantur, tolluntur, illaesis uirtutibus morborum Curatricibus. Compositiones faciliores in Spiritualibus remediis, quam in crudis existunt, quarum necessitates Praeparatione saepe auferuntur: seruanturque in Praeparationibus, Specificae Proprietatum uires, quamuis actionum Indiuiduae Proprietates Ergo laborantem densa caligine Mundum Inuida perpetuis clauserunt Secla tenebris? Sic genus humanum mediis in Noctibus Orci Atrae merserunt Furiae: sic ferrea Ditis Uincla urgent pulchras animas, turpisque fatigans Illuuies, Mentes immanibus occupat umbris? Seu stupuit tardis reuolutis orbibus Orbis. Semina seu senior late Lethaea resoluens Iliadus, Carosque graues, putresque Ueternos Fudit, & attonito foedauit Sydere terras: Peruentum ad summum est, senserunt summa ruinas. Fas dixisse Uiri, & iustas fudisse queretas: Agnita saepe tulit remoratam culpa salutem. Pauca uigent hodie prisci uestigia Ueri, Iamque diu ementita oculos Sapientia nostros Fascinat, & misere pro ueris falsa reponit. Umbra, color, fucus, laruae, informesque Chimerae, Et uaria illudunt falsis simulachra figuris. Cognita sunt paucis uelati foedera Mundi, Atque creatarum secreta Exordia rerum. Naturae stabili firmatas ordine leges, Uirtutemque Deum, fusamque per omnia Mentem, Non senium hoc Orbis, nec languens conspicit aetas. Ah miseri, abstrusas uenari Sensibus artes Nequicquam petimus, spretis uitalibus auris. Mortua sectamur, quaeque aspectabilis offert Orbis, & Externa suspendit prouidus aula: Interiora latent, & quae penetralibus imis Dona premit tardos hominum fugientia Sensus: Clausa ubi foecundo mater Natura recessu Munera Gg Munera non paruo seruat redimenda labore: Abdit ubi densa fugientem ueste Dianam, Candida purpureis uelatam crinibus ora. Non datur hoc Latium tardis petiisse carnis, Sensibilique uia felices nisere terras. Maius opus, maius restat maris aequor arandum. Iactatos igitur iamdudum gurgite uasto Horrida detinuit deformi errore procella. Perdidimus fidum non fausto Sydere Lumen, Aniiquasque Artes, ueterum decora alta Parentum. Amplius illustres secreti e uertice Montis Non recipit radios densa Mens obsita Terra. Cinthia caligans Phoebeaeque indica lucis, Amplius Eoas cursum uix flectit in oras: Sed rapida ad Boream tristemque Lycaonis Arcton Fertur, & inuito mutat uestigia Coelo. Illa Nabathaeae ueneranda Scientia gentis Persia qua celebris fuit & Memphitica tellus, Fugit, postque fugam uix nomina nota reliquit. Una haec Naturae celsa ad fastigia ducit, Una fores pandit Rerum secretaque monstrat Semina foecundum late diffusa per Orbem. Quin perhibet nos esse Deos, Diuumque Nepotes Uasia quibus pareat subiecti machina Mundi. Sed iacet illa tamen: dudum indignata serenam Subtraxit faciem, patrioque in puluere dormit. Sed quid summa sequor tantarum culmina rerum, Excelsasque queror sublatas hactenus Artes? Illae etiam, facili quas comprendisse labore lactamus stolidi, firmaque in rupe locatas Credimus, ant: quo spoliatae robore languent. Quot, quanti errores, quot nos tenuere Charybdes, Dum productarum scrutamur semina rerum: Dum fructus partu quos Mundi Elementa beato Progenerant, causasque obitus meditamur & ortus, Iamque diu ignotum, qua ui florentia tellus Germina transmittat: quis diuitis ubera matris Spiritus intus alat: quid lactescentibus herbis Aethereas animas, foecundaque Balsama fundat. Quin, nec circuitus noti, nec uiuida Terrae Sydera, quae certis surgentia legibus, almam Alternant Cererem, & motu sata laeta cubernant: Signa etiam certoque docent praesagia lapsu, Et monstrant feros quae sunt uentura sub annos: Saepe quibus fisus sacra mortalibus arte, Instantes sapiens casus praedixit Edelphus. Nunc iacet illa tamen, nostroque ignota Lycaeo In steriles punctos, & nugas cessit aniles. Sors eadem mare latifluum, Neptunia regna Detinuit, quaeque extremis generantur in undis. Iamque diu ambiguum, qua ui freta uasta superbo Turgescant motu, & rursus mansueta residant: Unde leues cursus atque incrementa perennes Continuent fluuii: liquidi quo fomite fontes Aeternum crescant, quos nulla exhauserit aetat. Nobilis ut surgat mediis e fluctibus Arbos, Fertilis, alta, ingens, uastae per uiscera terra Foecundas diffusa comas, quae diuite totas Gemma oneret frondes, & pulchro floreat auro. Nec minus errorum dum latas Aeris oras Scru¬ Gg 2 Scrutamur, densa sensus caligine mergit. Credidimus templum magnae Iunonis inane, Et steriles Reginae aditus, desertaque Regna. Dii prohibete nefas. Sunt illic aemula Coeli Sydera, Telluris frondes, Pontique Metalla. Illic uitali labuntur flumina rore, Suauiaque intactas distendunt Sacchara cannas: Nectar in exhausto ruit amne, ac diuite uena Manna fluit, fragrantque thymo redolentia mella. Felices illic campi, semperque uirentes Stant circum syluae, quas multa incognitae uulgo Turba habitat, tenuique frequens in lumine uiuit. Eloquar an sileam? cerno ipso in limine moestam Uranien, tali fundentem uoce querelas. Siccine spreta iacent Regni fastigia nostri, Et tenet ingratas damnosa obliuio terras? Inclyta quo nostrae concessit gloria famae; Antiquumque decus, totum quo clara per Orbem Uixi, & perpetua Sapientum laude ferebar? Quos ego per scopulos rerum, per mille tenebras, Per clausos Naturae aditus, per quicquid opacum. Obscurumque fuit, securo tramite duxi, Immixtosque Diis felici in Sede locaui. Nunc ignota mei per terras languetimaco, Amplius & quae sim, uel quo genus ordine ducam, Qui fructus, quae progenies, quae Numina regni, Non grauidae Methodi, non turgida pulpita cernunt: Aut si cernunt, fallaci sub imagine cernunt. Tolle supercilium tibi qui sapis, ecquis Olympi. Sydereas plantas, & consita rura beatis. Arboribus, grauidosque insigni germine campor Sedulus agnouit tot iam fugientibus annis? Non obscura sequar: quis nostro crescere in aruo Uitales sensit latices, imbresque salubri Semine praegnantes nostra frondescere sylua? Tincturis liquidum quis Mercurtalibus Austrum, Aut Zephyri uerno rorantes Sulphure uenas Et Boream tristi rigidum Sale, surgere nostris Edidicit gremiis, coelique in uertice nasci? Quis rapidos ruptis clisos nubibus ignes, Et tonitru horrendum quo contremit axis et aether, Hactenus in nostra misceri credidit Aethna? Hic ubi syderiis senior Uulcanus in antris Archaeusque Pater, reliquique ex ordine fratres Arma Ioui subigunt flammasque uomentia tela. Quis stabiles leges, rapidique uolumina motus, Astrorumque uias decentilimite clausit? Pro pudor, hic totos ludunt Phantasmata Sensus. Non Quadrae ingentes, non uasta mole Cylindri, Non circi circis, implexique axibus axes, Non globus aethereis depictus signa figuris, Non Numeri, aut acri subductus calculus arte, Ingenia expediunt toto labentia coelo. Non minus illa tamen nostris affingere tectis Monstrosas audent Sphaeras, thalamisque Deorum Addere inauditas temerando crimine moles. lura etiam, magnique nouasse insignia Mundi Est honos: inuitam uoluisse per aethera terram, Infimaque immeritum trusisse ad Tartara Phoebum Magnum est, hac multi tumefacti laude fathiscunt. Horescit Gg 3 Horrescit casum Tellus non docta rotari, Sol stupet, & niueum uariat uaga Luna colorem. Scilicet hoc coelum est coepisse, atque alta sagaci Secreta exhausisse animo, sic celsa petuntur Sydera, sic nostri superantur moenia regni. Sic ait, & coelo rursus sese intulit aureo. Nec satis illud erat, Pontum, Aera, Sydera, Terras. Et grauibus magnum uiolasse erroribus Orbem: Densior umbra urget: propriae non cura salutis Ulla tenet miseros, non nosmet norimus ipsi. En sacra occubuit fractu Medicina Columnis, Diuorum donum, & generis spes altera nostri. Ars ueneranda iacet uasta concussa ruina Humanae columen gentis: languentia frustra Membra petunt ueram, nullo occurrente, medelam. Doomata sectamur subtili edncta cerebro, Et longos Ueterum Canones, Methodisque profundis Abdita difficilis scrutamur semina morbi. Pharmaca sollicito miscemus pondere, dirum Euulsura malum, & tristes pulsura dolores. Tota peregrinae transmittunt robora syluae, Guatacos, celebresque Chinas, salsasque Perillas. Spem faciunt solidam redolentes mella liquores Et prolixorum medicamina Decoctorum. Attamen interea morborum millia mille Affligunt, lateque imis immersa medullis Exercent artiis, lacerantque tyrannide membra. Turgescit resolutus Hydrops, uastoque tremendas Gurgite fundit aquas, & diros impluit imbres. Lepra furit, uiuumque incastigata cadauer Obsidet, inuisa foedans putredine corpus. Tartareas inter rupes inuicta Podagra Marmoreos fundat nodos, & mollia spernens Unguina, magnificos celebrat secura triumphos. Quin mirae incumbunt species, noua monstra fatigant Certatim, quae confuso de semine surgunt, Et nimium insuetas referunt mutata figuras. Nec propriis contenta locis: cunabula linquunt Asuetosque lares, ratibusque audacibus altum Transuecta Oceanum, nostris bacchantur in oris. Si parcas, sensim grauiora in praelia surgunt: Si uellas, ualidis illae radicibus haerent Immotaeque manent: stant firmo robore fixa Pallentes Furiae, tamque infelicia rident Auxilia, imbellemque hostem, miserasque medelas. Haec rerum est facies, Mundique ruentis imago. Hoc mersos pelago, hac uinctos Babylone fatigat Horrendus scelerum uortex, foecundaque culpa Secula: sic dudum rapidis spacia aequa quadrigis Transuecti ferimur, sic spernit currus habenas. Nulla igitur tandem captiuos tempora soluent; Mitis & in solido rursus Fortuna locabit? Aeternumne nocens dominabitur error, erit neuna salus miseris nullam sperasse salutem? Dii meliora iubent, & conscia Numona Fatu Singula certa dies atque innariabilis ambit Circuitus, nimio qui luxuriantia lapsu Temperat, & iusta moderatur secula lege. Informis non semper hyems Saturnia fundit Frigora, & algenti contristat sydere terras: Expectata diu sed pulchri tempora Ueris Succedunt, Zephyrisque nouant uitalibus auras. Non, si clara semel subduxit lumina Phoebus, Anxia perpetuae comprendent secula noctes. Id quoque quod miseros; tot iam labentibus annis. Mortales, densa caligine circumsepsit Corruit, hic positus languentis terminus aeui. Umbrarum ruit imperium, praecepsque cadit uis Urgentis Fati, & coecus deferbuis annus. Ecce nouum supero fulgescit Lumen Olympo, Formosumque iubar ( sic Diis uoluentibus ) alto Extulit os sacrum coelo, quod protinus atram Discutiet Mundo nubem radiisque fugabit Squallentes tenebras, & monstra informis Auerni. De face fax accensa nitet, quae praeuia fundit Lumina, quae errantes animas ad fida reducit Hospitia, & felix spondet comitantibus omen. Cerno nouos coeli uultus, noua sydera cerno. Cerno aliis magnum labentem motilus orbem. Ammissus reparatur honos, praessaeque resurgunt Artes, quas Diuis propior memoranda Uetustis Excoluit, celsoque uiam affectauit Olympo. Quae latuere diu surgunt Ancana: potentis Naturae monstrantur opes, & ditia Regna Foecundae matris: tum sacrifoedera Mundi, Infusique loues rebus, Diuumque potestas Magnum perpetuis animans Uirtutibus Orbem. Abdita quinetiam rerum Primordia, tectis Exurgunt latebris, nitidaque in luce uidentur. Quo res quaeque loco latitet, quo fonte, priusquam Incola sensibili uiuat peregrinus in aula. Quo tandem expletis numeris, statione relicta Exeat, & notam repetat secura quietem. Quae uis mundanos obitus moderetur & ortus Notescit, solitisque nitent Elementa figuris. Gaudet sorte sua iam tandem cognita Tellus, Restituique sibi solitos gratatur honores. Auriferos inter riuos Neptunia Thetis Ducit laeta choros, uitreisque exultat in undis. Illa soror coniunxque Iouis formosior exit Occultata diu, gaudens sua Regna uideri. Exilium perpeßa ingens, iam quarta, sororum Admitti in numerum, & iusta se in parte locari Uranie, festo testatur celsa triumpho. Eroo iterum erectis surgit Medicina Columnit, Et ualida inuicta ponit fundamma mole. Iamque adeo apparet, quid sit, quo nata parente Quia possit, quid contineat, quibus illa paretur Ingeniis, certamque ferat secura salutem. Naturae humanae, & generis Primordia nostri Clausa prius, tandem foribus reserantur apertis. Ut certa ingentem denmonstret imagine Mundum Paruus homo, & perua concludat magna figura. Ut referat certis reuolutos leoibus orbes, Et quae sublimi labuntur sydera coelo. Ut late eductis surgentes fontibus amnes, Oceanumque Patrem, tam strictas cogat in undas. Sed quoque quid sanae conturbet munia uitae Horrendosque ferat morbos, tristensque sorores Infandae Mortis, nunc clara in luce refulget. Ut damnosa seges non puro e semine surgat, Et permixta bonis peregrino floreat aruo. Ut certa digesta die radicibus imis Luxuriet, diroque ferat de germine germen. Nec satis est illud, causas didicisse latentes Informis sobolis: meliori Sorte beamur. Namque salutifero surgunt de fonte Medelae, Et miseris charas reddentia Pharmaca uitas. Iam manifesta fides, Naturae legibus, Arte, Non casu, humanos sanari posse dolores. Hactenus indomitae submittent colla Chimerae, Crescentesque hydrae, rabiem, insanosque furores Euictae ponent, & non tractabile uirus, Utcunque abstrusa caelent uestigia larua, Et tardos miro ludant uelamine Sensus. Quin confusa prius rupta Medicamina lege, Ordine felici certum reuocantur in aomen. Nec magis innumeris surgentia classibus, aeoras Torquebunt Animas, inuisaque pocula fundent. Una Salus, unus lustrat Sol lumine terras, Solus & obductqu depellit nubila coelo. Sic ubi Fata uolunt, rerumque sacerrimus ordo Mutant cuncta uicens, & succedentia Mundi Assuetas iterum deponunt Secula leges. Salue fausta dies, salue expectata diu Lux. Uenisti tandem, & perfecto Temporis orbe Secretos linquis thalamos notumque cubile. Non tu nullius descendis Numinis aula, Nec temere nostras hospes diuertis in oras: Imperiis ageris Diuum, magnique Parentis Auscultas monitis, nunc qui te has ire per umbras, Per loca senta situ, noctique immersa profundae Suadet, & extinctum paulatim accendere Lumen. Perge Diis prognata, ac molli labere ductu Quo Superum decreta uocant, & sancta uoluntas. Tu quoque praesenti qui nos hoc munere donas, Et celsum Dux prodis iter, qua nulla priorum Hactenus optato diuertitur orbita cliuo: Qui tectos Naturae aditus, qui sacra recludis. Atria & amissae restauras. Artis honores: Qui nos in Biuio dubios, & triste uiarum Exilium passos, ubi Nox, ubi terror & error. Seductos angunt, dextrum conuertis ad aomen: Macte animo, macte aeterna clarissime laude, Quam non liuor edax, aut longa extinxerit aetas. I decus, i nostrum, & foecundo e fonte beatos Diducas riuos, surgentemque aeorius herbam Horrentes inter spinas, triuulosque feroces, Quantum sacra sinunt uelatae iura Dianae Irrora, & longum uitales funde liquores. Sic tibi laeta seges plenis florebit aristis, Et Nimphae inuictam texent de flore Coronam. Felices Animae, Uirtutis amore calentes, Magni gens electa Iouis, generosa propago, Surgamus: non hoc sub coelo ducere somnos Aequior hora monet rebus comitata secundis. Iam satis ingenti circumdata pectora nocte Diluuium errorum deformi mersit in unda. Pellamus tenebras, et Lucem ueneremur adeptam. Hac freti per mille aestus, per mille Charybdes Moenia Hh 2 Moenia felicis penetrabimus ardua Regni. Difficilis tentanda uia est, sed quae quoque certa Praemia tam duri dabit exantlata laboris. Nec uis ulla adigat praeclaro absistere coepto. Non rabies furiosa uirum, non si quid Erynnis Infandum, graue, triste, atrox, camnosa recondit, Hanclucem extinguet: uiret aeternumque uirebit Uirtutis Regnum, Superumque inuicta uoluntas. Ergo inconcusso firmati robore mentes, Augustum sectemur iter, fidumque sequamur Mercurium, certa monstrantem Sydera uirga Sternent Fata mam, & fractus si illabitur axis Impauidos ferient, non magna mole, ruinae. Iohannes Pratensis, Danus, Medicinae Doctor, Ueritati illucescenti, Uotiuam Ambrosiam, ut Pag 4. uersu 23. lege reuocando. 11 uersult manifeste. 19 26 alias. 27. 20. spirituali. Ibidem 23 Balsamus. 30. 24. appellare. 34. 23. praesente. 40. 21. uitae usuram repetentium, Elementorum, & c. 45 2 ascribunt Aeris, & c 53. 19. Puriora 61. 9 solitudinibus. 8i. 24. annotare libuit, partim ut obscuritas inter pretatione tollatur, partim ut comparatione, & c. 88. 17. bonorum. Ibidem, nomi num quoque. 114. 4. in qua 127 18 delabuntur ( unumquodque enim Elementum non in propria. sed in peregrina regione parturit ) ibi & c. 142 22. uernum 149 4. locis in homine. 169 uer. ult. haec prouincia 180. 11. attributa 150. 19. accensum 192. 7 saepenumero. 233 uers. ult Rempub. hospites. 238. 23. post Penetrantes. dele, Et. 240. uers ult nescit? nihilominus, & c. 248. 18. animaduersos. 258. uers. ult in posterum. 280. 7. suscitentur. 305. 18. Uitriolosulphureae. 322. 4. fluunt. Indiuidiiae, & c. 327. 15. febribus commentationibus agemus. 357. 14 constrictiua 371. 1. Continentibus, Morbis, consentanea. 392 21. purgantium, anodynorum. Sixti Henricpetrl Anno