Rosarium Philosophorum. Secunda Pars Alchimiae De Lapide Philosophico Uero Modo praeparando, continens exactam eius scientiae progressionem. Cum Figuris rei perfectionem Nominati Artifices Huius artis fuerunt, ut refert Uincentius in Speculo Naturali. Adam. Noe. Idrid. Squilia. Chora. Moyses. Et soror eius Maria. Catho. Uergilius. Aristoteles. Alexander. Geber. Iahie. Rasi. Abimazar. Maurienus siue Morienes. Iohannes Euangelista. Garsias. et Gilbertus Cardinales. Guuilhelmus Episcopus Huck appellatus. Aegidius magister hospitalis, qui extraxit librum de 125. lapidibus. Androicus etiam Episcopus, & Apostolicus dominicus. Et lacob Aranicus ludeus, qui me in ista arte non pauca docuerunt. Petrus quoque & Dirandus Monachi. Auicenna. Arnoldus de noua Uilla. Et Reymundus qui nostris ultimis temporibus floruerunt. Incipit Liber Rosarium Philosophorum, Compositus, & in unum compilatus diligentissime. Qui desiderant artis Philosophice scientiae maioris cognitionem uerissimam habere, libellum hunc diligentius inpiciant, & saepissime perlegant, & optatu prosperum sconsequentur. Saepius per lege. Audite haec filii priscorum Philosophorum, quam altissima possum uoce libet proclamare. Uenio namque uobis precipuum humanarum rerum statum aperire, secretissimum omnium secretorum totius mundi thesaurum, non ficte nec irrisorie, sed certissime & humanissime palam ipsum efficiam. Thesaurus. Quapropter uos mihi talem exhibeatis audiendi deuotionem, quale uobis afferam doctrinae magisterium: nempe eorum quae uidi propriis oculis & manibus meis palpaui, aliquod nunc possum uobis rectius testimonium perhibere. Quidam & confidentius quam fallaces multi lactatores, qui post multas tandem expensas & labores, nullum sibi nisi miserabilem inueniunt effectum. Clare ergo uobis loquor & aperte, quatenus tam periti quam etiam imperiti ualeant ex hoc magisterio, secretum intelligere. Nec merito poterit me quisquam blasphemiis afficere: Nam cum antiqui Philosophi tam obscure quam et confuse scripserunt, ita ut nedum intelligantur, sed nec conuenire uideantur, quatenus praeciosissimam artem hanc inquirentes, aut fallerent, aut a proposito deterrerent. Ego quidem remota omni fallatia & obscuritate, uobis plane experimentum omne ante oculos apponam uerissimum, simul & cum Philosophorum sententiis, ad propositum adductis ipsum quam optime facientibus, quatenus res de qua agitur, eo apertior fiat & clarius intelligatur. Natura uera. Unde primo notum facimus, omnes extra naturam operantes, deceptores esse, & in re non debita laborare. Porro ex homine non nascitur nisi homo, et ex bruto non nisi brutum, et omne simile profert non nisi suum simile. Auisatio. Quapropter qui de proprio non habet de alieno ad libitum suum habere non potest. Hoc autem dicimus, ut nemo amittat suam pecuniam. Nam cum quidam decepti sint ingenii sui tarditate, & ad inopiam deducti, alios tentant etiam seducere, et ad miseriam compellere. Consilium.. mo se arti huic intromittat ad inueniendum, nisi principium uerae natura & eius regimen agnoscat, qua cognita pluribus non indiget rebus, nisi una, nec magnas requirit expensas, quoniam unus est lapis, una medicina, unum uas, unum regimen, unaque dispositio. Una res. Uerissima scientia. Et scias quod ars est uerissima. Porro Philosophi nunquam studuissent tot colorum diuersitates, & ordinem exprimere, nisi uidissent & tetigissent. Quare illud repetimus, omnes extra naturam laborantes deceptos esse ac deceptores. Igitur in natura nostrum sit exercitium, & intentum obsequium: Quia lapis noster est de re animali, uegetabili et minerali. Constantia Una res. Consulo autem ut nephilosophorum Unius ergo esto uoluntatis in opere naturae, nec modo hoc, modo illud attentare presumas, quia in rerum multitudine ars nostra non perficitur. Quantumcunque enim diuersificentur eius nomina: tamen semper una sola res est, et de eadem re, non enim introducitur in naturam, quod in ea non est de sua natura. Agens & patiens. Quare oportet esse necessarium, ut agens & patiens sint in genere res una & eadem, In specie autem altera & diuersa, secundum Mercurium, quod diuersificatur mulier a uiro, quia licet in uno genere conueniant, tamen inter se habent differentiam distinctam, ut differunt materia & forma. Uir. Foemina. Materia et Forma. Materia namque patitur actionem, Forma uero agit sibi assimilans materiam. Ideo materia naturaliter appetit formam, sicut mulier uirum, & turpe pulchrum. Sic liberius complectitur corpus spiritum, ut ad suam perueniat perfectionem. Cognoscendo ergo radices naturales, melius facies ex eis opus tuum, quia non possum alio modo lapidem nostrum exprimere, nec alio nomine nominare. Patet ergo ex premissis, quod lapis noster est ex quatuor elementis: Habent eum pauperes Haec est una res nostra. Et habent eum tam diuites quam pauperes, & inuenitur ubique, & assimilatur omnibus rebus, & est compositus ex corpore, anima, & spiritu, & conuertitur de natura in naturam, usque ad ultimum suae perfectionis gradum. Dixerunt etiam quod lapis noster fit ex una re, & uerum est. Nam totum magisterium fit cum aqua nostra, ipsa namque est sperma omnium metallorum, & omnia metalla resoluuntur in ipsam, ut est ostensum. Sperma. Sal metallorum. Item, Sal metallorum est lapis Philosophorum, lapis enim noster est aqua congelata in auro & argento, & repugnat igni, & resoluitur in aqua sua, ex qua componitur in genere suo. Prima materia. Ergo reductio corporum in primam materiam, seu in argentum uiuum, non est Philosophorum. alia nisi congelate materiae resolutio, per quam seratura aperitur per ingressionem unius naturae in aliam. Unde Philosophi dixere, Solem nihil aliud esse, quam maturum argentum uiuum. Nam in Mercurio sunt solum duo elementa actu, scilicet Terra & Aqua, quae sunt passiua. Elementa passiua & actiua. Elementa autem actiua, ut Aer & Ignis sunt in ea in potentia solum. Sed quoniam ista in Mercurio mundo deducuntur de pura potentia ad actum, secundum debitam digestionem, & proportionalem decoctionem tunc fit aurum. Quare in auro sunt quatuor elementa in equali proportione actata. Qualitu auri Ars naturam iuuat Theoria Uia duplex Uniuersalis Particulata. Et ideo ibi est sulfur maturum & actiuum, Ars autem nostra iuuat naturam, super administrando Mercurio: Aurum maturum, in quo ( ut dictum est ) est sulphur maturum & optime digestum, a natura autem per opus naturae. Arnoldus, Quicunque uelit ad hanc scientiam peruenire, et non est Philosophus fatuus est, quia haec scientia non est, nisi de occultis Philosophorum. Senior, Ars enim illa in Dei potentia reseruata, quae Laycis est inimica. Unde Geber, Non ergo haec scientia pauperi & egenti conuenit. Sed potius est illis inimica. Secundo politicorum dicit Philosophus: Impossibile est indigentem philosophare. Duplex est uia in ista arte secundum Philosophos: scilicet uniuersalis & particularis. Uia uniuersalis est facilis et rara, Et est talis quae ex principiis ueris & natui alibus educitur, quibus uirtus seminaria & reformatiua statim, & in momento indurat Mercurium, & quodlibet metallum debite preparatum, tingit in uerum aurum uel argentum, secundum quod talis uirtus primordialiter ad suum finem fuerit, actiuorum ad passiua coniunctione. Coagulatio Mercurii subita. Secunda uero uia dicitur particularis, & est difficilis & laboriosa. Naturalis uia. Nota, licet Alchimia in uia uniuersali partim sit naturalis, partimque artificialis, magis tamen est naturalis, quia natura in uia uerae Alchimiae nil alienum uel extraneum introducitur, quia natura habet in quod operatur, eo quod actiua iunguntur passiuis per competentem unionem seu applicationem, caetera uero natura per se operatur. Plato, lapis noster est res quam ignis non tetigit, a qua noster Mercurius surgit. Alchimista Lauchimista Lachrimicta Recipe id est, Decipe Inimicus scientiae Mercurii est ignis Uinum nostrum. Tria sunt genera laborantium artem Alchimicam, scilicet Alchimista, Lauchimista & Lachrimista. Non omnis qui dicit, recipe, recipe, Philosophorum. intrabit in artem, quia unum tantum est recipe, unum corpus non intrat alterum. Gratianus, Accipe hoc & hoc, & fac sic & sic, & habebis hoc, & illud est uerum apud omnes Philosophos. Unde Philosophus: Primum uerbum recipe recipe, multos errores fecit. Ideo primum opus est dissoluere rem lapidis, id est, Mercurium non uulgi. Arnoldus: Fatui autem intelligentes ad literam dicta philosophorum cecutiunt, et non inuenerunt nisi mendatium & tunc dicut: falsa est scientia, quia tentauimus et nihil inuenimus. Et tunc sunt sicut desperati, & uilipendunt libros & scientiam: Et ideo scientia uilipendit eos quia scientia nostra de occultis naturae, non habet inimicum nisi ignorantem. Uersus: Hic lapis exilis extat precio quoque uilis, Spernitur a stultis amatur plus ab edoctis. Sicut & Alphidius dicit: Scito quod hunc lapidem, de quo hoc arcanum agitur, Deus non posuit magno precio emendum, quoniam in uia eiectus inuenitur, quatenus tam a paupere quam a diuite haberi possit, ut ratione & scientia ad eum quisque possit leuiter peruenire. Argentum uiuum non est lapis. Unde Constantinus: quia fusibilis ergo non est lapis. Argentum uiuum est ignis, unde Philosophus: Scitote ergo, quod argentu uiuum est ignis, corpora comburens magis quam ignis. mineralis Uegetabit Uyr sindt der metall anfang und erste natur¬ Die kunst macht durch uns die hochste tincturneyn brunn noch wasser ist meyn gleych / Ich mach gesund arm und reychund bin doch izund gyftig und dotlich. Philosophorum. Succus lunarie, Aqua uite, Quinta essentia, Ardens uinum, Mercurius uegetabilis omnia idem sunt: Succus lunarie fit ex uino nostro, quod paucis filiis nostris notum est, & cum illo fit solutio nostra, et fit aurum potabile nostrum mediante illo, & sine illo nequaquam. Corpus imperfectum. Corpus namque imperfectum conuersum est in primam materiam, et istae aquae coniunctae cum aqua nostra faciunt unam aquam mundam, claram omnia mundans, omnia tamen necessaria in se continens, & ista est chara et uilis, de qua et cum qua perficitur nostrum magisterium. Solutio nostra qualis Aqua nubis Fuit ab initio. Nam corpora soluit non solutione uulgari, prout tradunt ignorantes, qui conuertunt corpus in aquam nubis, sed solutione uera philosophica, in qua conuertitur corpus in aquam primam, ex qua fuit ab initio, ipsa eadem aqua corpora in cinerem transformat. Scias autem quod ars Alchimiae est donum spiritus sancti. Donum spiritus sancti est. Et scias quod diebus nostris habuimus magistrum, Arnoldum de noua Uilla, in Curia Romana, summum medicum & Theologum, qui etiam magnus Alchimista fuit, qui etiam uirgulas auri faciebat, quas consentiebat omni probationi submitti. Arnoldus: Sciant artifices Alchimiae species metallorum transmutari non posse, nisi forte in primam materiam reducantur, & tunc quidem transmutantur in aliam quam prius erant speciem. Et hoc ideo, quia corruptio unius est generatio alterius, tam in artificialibus quam in naturalibus. Ars corrigit naturam Unica natura. Ars enim imitatur naturam, & in quibusdam corrigit et superat eam, sicut iuuatur natura infirmi medicorum industria. Speculum: Uenerabili ergo utimini natura, quoniam non emendatur natura, nisi in sua natura. Cui alienum nolite introducere, nec puluerem, nec aliquam aliam rem. Quippe quia diuersae naturae lapidem nostrum non emendant, nec intrat in eum quod non sit ortum ex eo, quoniam si aliquid extranei sibi apponatur, statim corrumpitur, & non fit ex eo quod queritur. Speculum: Aqua. Unde notifico, quod nisi similes res in initio coquendi receperis, & absque manuum contritione subtiliaueris, donec omnia aqua fiant, nondum opus inuenisti. Quare scire facio preciosissimum arcanum studentibus, ut non fatigentur inuanum, quia hoc magisterium nihil aliud est, quam coquere argentum uiuum, & sulphur, donec unum fiat argentum uiuum, quod defendit sulphur a combustione, si fuerit uas bene clausum, ita quod argentum uiuum non possit Unio. Uas claudatur. Philosophorum. euanescere, nec sulphur possit comburi nec deuastari, quia argentum uiuum nostrum est aqua clarissima nostra. Exemplum Ignis leuis Occidit et uiuificat. Et uidemus per exemplum in aqua communi, quod omne quod cum ea coquitur nunquam comburitur donec ipsa aqua consumatur, quantumcunque etiam ipse ignis sit fortis. Et quando aqua consumpta est, hoc quod in uase est comburitur, & ideo philosophi iusserunt claudere os uasis, ut aqua benedicta nostra non exhalaret, sed defenderet a combustione, hoc quod in uase est: Aqua uero cum illis posita rebus, prohibuit ne ignis combureret, et factae sunt illae res, quanto magis flamma occupatur, tanto magis aqua in intimis absconditur, ne ignis calore ledatur, aqua uero in suo uentre eas recipit, & ignis flammam ab eis repellit. Iubeo autem omnes in uestigatores huius artis, in principio facere ignem leuem, donec facta sit patientia inter aquam et ignem. Et postquam uideris aquam fixam sine ascensione aliqua, non cures, qualis sit ignis, sed bonum est regere cum pacientia, donec spiritus et corpus unum fiant, ita quod corporea fiant incorporea, et incorporea coporea. Aqua omnia facit. Ergo aqua est illa res quae dealbat et rubere facit, Aqua est quae occidit et uiuificat, Aqua est que comburit et cadidat, Aqua est, quae dissoluit & congelat, Aqua est que putrescit & postea facit germinare nouas & diuersas res. Unde fili moneo te quod totum intentum tuum sit in decoctione aquae, & ne tedeat te si uis habere fructum, & non cures de aliis rebus uanis nisi de sola aqua. Coque ipsam paulatim putrefaciendo donec mutetur de colore ad colorem perfectum. Combustio. Et caue quod in principio non combures suos flores, nec suam uiriditatem & noli cito perficere opus tuum, & nota quod ianua tua bene et firmiter sit clausa, ut ille qui est intus euolare non possit, et deo concedente, ita peruenies ad effectum. Patientia. Natura facit suam operationem paulatiue. Ego uero uolo quod tu ita facias, imo secundum naturam tua sit imaginatio. Et uide secundum naturam, de qua regenerantur corpora in uisceribus terrae. Et hoc imaginare per ueram imaginationem et non fantasticam. Et uide similiter quo calore fit decoctio eorum si est uiolentus uel suauis. Incipit Geber De Ueritatis inuestigatione. Considerauimus in nostris uoluminibus ex secretis & naturalibus potentiis & naturalium proprietatibus, etiam per experientiam nostram inuentione inuestigationis materiam omnino certam. Certitudo materiae. Non enim omnino inuenimus aliud, nisi quod ea ex quibus elicitur nostra medicina, in corporibus transmutandis, habeat in se has Philosophorum. qualitatum proprietates. Primo quod habeat terram subtilissimam in se, & incombustibilem, aptamque ad figendum omni. Qualitas lapidis. mode fixam cum suo proprio radicali humore. Secundo: humiditatem aeream et igneam, uni formiter coniunctam, sic quod si unu fuerit uolatile quod et reliquum. Et quod ipsa humiditas est super omnes humiditates, expectans ignis calorem usque ad sui sufficientis inspissationis cineris complementum quoad indigentiam ipsius cum permanentia inseparabili, terre scilicet anexe sine euaporatione. Tertio, quod humiditatis dispositio naturalis sit talis, quod per beneficium suae homogeneitatis, in omnibus suarum proprietatu differentiis, terram habet annexam conuersione utriusque, quia in alterutris homogeneitate sit contemperatum uirtuose et unione totali, et uinculo connexionis inseparabilis equaliter post finalis preparationis gradum fusionem bonam prestet. Quarto, quod hec homogeneitas sit tante puritatis essentie, et ab omni re combustibili seu urente artificialiter emudata, quod omnia cum quibus coniungitur per minima non comburat sed a combustione preseruet. Quinto, quod claram et splendidam habeat tinctura in se albam uel rubeam, mundam, et incombustibilem, stabilem et fixam, quod ignis nequaquam ualeat ipsam permutare, nec sulphura adustiua seu acuta corrodentia corrumpere, nec perfraudare. Sexto, quod totum compositum inseratum cum suo complemento finali sit tantae subtilitatis materiaeque tenacitatis, quod post finalem suae decoctionis termini iniectionem tenuissime maneat fusionis, ad modum aquae, & penetrationis profundae usque ad ultimae rei permutabilis, cuiuscunque fusionis ipsum extitit in complemento, et cum uicinitate & affinitate sua adhereat suo fumo naturaliter, cum inseparabili consolidatione, contra impressionem ignis in ipsa hora sua, spiritualiter corpora in sui naturam reducens. His consideratis inuenimus inuestigatione nostra septem proprietates rerum in nostro lapide necessarias & oportunas, Et sunt hae: Proprietates. Oleagineitas, Materiae tenuitas, Affinitas, Radicalis humiditas, Puritas, Claritas, Terra figens, & Tinctura. Prima uero differentiarum proprietas est ipsa Oleagineitas, dans in proiectione uniuersalem fusionem et apertionem medicinae. Oleagineltas. Nam primum quidem necessarium est post proiectionem medicinae, est ipsius medicinae subita & conueniens fusio, que cum oleagineitate naturali perficitur & inuisceratur. Secunda est medicinae tenuitas, siue ipsius Tenuitas. Philosophorum. subtilitas spiritualis, tenuis siue fluens infusione ad instar aquae, penetrans in profundum rei alterabilis. Quia secundo post fusionem medicinae, necessaria est ingressio eius immediate. Affinitas Radicalis humiditas. Tertia est affinitas siue uicinitas, inter elixir & rem transmutandam, dans inherentiam in obuiationem sui similis & retentionem. Quia tertio post medicine ingressionem, immediate adherentia conueniens est & necessaria. Quarta est radicalis humiditas & ignea, con humiditas gelans et consolidans partes retentas cu adherentia sui similis, & unione omnium partium consimilium inseparabiliter in eternum. Quia quarto post adherentia, oportuna est partium consolidatio sua radicali humiditate uiscosa et necessaria. Puritas Claritas Terra figens Acetum. Quinta est puritas claritas mundificata, dans splendorem eminentem in combustione existenti, non adiunctis post consolidationem partium putrificatarum que relinquutur, quod ignis agens actualis, habeat comburere omnes superfluitates extraneas non consolidatas, quare sequitur putrefactio immediate, & est necessaria. Sexta est terra figens, temperata, tenuis subtilis fixa incombustibilis, dans fixionis permanentiam, in solutione adherens, secum stans & perseuerans contra ignem. Quia sexto necessaria eli fixio post purificationem & oportuna. Septima est tinctura dans colorem splendidum et perfectum, album et citrinum intensum, dans lunificationem & solificationem rerum transmutabilium. Quia septimo post fixionem necessarius est & ultimus color tingens seu tinctura, colorans materiam conuertibilem in uerum aurum uel argentum cum omnibus suis differentiis certis & notis. Calidius Philosophus de aqua nostra dicit: Est enim ignis quia omnia comburit & terit, argentum uiuum est acetum. Unde Socrates in turba dicit: Prima uis est acetum, id est argentum uiuum. Unde Turba: Si corpus absque aceto super ignem ponatis comburetur, id est, absque argento uiuo. Turba dicit: Est acetum acerrimum quod facit corpus merum sine quo nullus color Philosophorum. Nota bene: Secretum artis Opus naturae & non magisterii. In arte nostri magisterii nihil est celatum a Philosophis excepto secreto artis, quod artis non licet cuiquam reuelare, quod si fieret ille malediceretur, & indignationem domini incurreret, & apoplexia moreretur. Quare omnis error in arte existit, ex eo, quod debitam materiam non accipiunt. Igitur uenerabili utimini natura, quia ex ea & per eam & in ea generatur ars nostra, & non in alio. Et ideo magisteri magisterii. um nostrum est opus naturae et non opificis. Et sic qui nescit principium finem non consequitur. Et qui nescit quid quaerit, nescit etiam quid inueniet. Aes nostrum Uiriditas Aurum nostrum Duenech Unica tinctura Adhaerere corporibus. Scias ergo quod Aes, quod est philosophorum aurum, est aurum eorum. Dixit autem Senior: Aurum nostrum non est aurum uulgi. Quaesiuisti autem de uiriditate, putans quod As esset corpus leprosum propter illam uiriditatem quam habet. Unde enim tibi dico quod totum illud, quod est perfectum in Aere, est illa sola uiriditas quae in ipso est, quia illa uiriditas per nostrum magisterium uertitur cito in uerissimum aurum nostrum, & hoc experti sumus. Nullo tamen modo poteris lapidem preparare absque duenech uiridi & liquido, quod uidetur in mineris nostris nasci. O benedicta uiriditas, quae cunctas res generas, unde noscas quod nullum uege tabile atque fructus nullus apparet germinando, quin sit ibi uiridis color. Similiter scias, quod huius rei generatio uiridis est, quare philosophi germen ipsum appellauerunt. Et similiter eam aquam uocauerunt suae purificationis seu putrefactionis, & ueritatem dixerunt, quia cum sua aqua putrificatur seu purificatur a sua nigredine, abluitur Philosophorum. album reddit ipsum, postea rubeum. Unde scias quod nulla fit tinctura uera nisi ex Aere nostro. Coque ergo ipsum cum sua anima, tere, coque, reitera donec spiritus coniungatur cum suo corpore, et unum fiant & habebis intentum. Sapientes autem multa nomina illi imposuerunt, sed tu considera illam solam rem quae argento uiuo & corporibus adheret, & habebis scientiam ueram. Sed ut non erres, scias quid sit adherere in corporibus. Aliqui dixerunt, quod argentum uiuum uulgi adheret in corporibus, quod est falsum. Putant enim se intelligere capitulum Gebris de argento uiuo, ubi dicit: Cum in rebus caeteris exquerentes, non inuenimus inuentione nostra rem aliam magis quam argentum uiuum corporum naturis amicari etc. Nulla res similis illi. Hoc autem totum intelligendum est de argento uiuo philosophico, Ipsum enim solum adheret in corporibus, et nullam aliam rem inuenire potuerunt Philosophi antiqui, nec Moderni inuenient aliam rem que corporibus adheret nisi argentum uiuum philosophicum. Quoniam argentum uulgare non adheret in corporibus, imo corpora adherent ipso argento uiuo. Et hoc est uerum per experientiam, quia si coniungitur argentum uiuum uulgi cum aliquo corpore, argentum uiuum manet in natura propria, aut recedit et non uertit corpus in suam naturam, et ideo non adheret corporibus, sed corpora adherent sibi. Et propter hoc multi sunt decepti in operando in illo argento uiuo uulgi. Quia lapis noster scilicet argentum uiuum occidentale quod pretulit se auro & uicit illud, est illud quod occidit & uiuere facit. Scias ergo quod argentum uiuum coagulatum, mortificatum propria natura, est pater mirabilium omnium huius magisterii nostri, et est spiritus et corpus, id est spirituale corpus, quia sublimatione ascendit. Mercurius coagulatus coagulat Ubi inuenitur Mercurius. Et hoc est quod Geber dixit: Consideratio uere reique omnia perficit est consideratio electorum pure substantie argenti uiui. Sed ex quibus maxime haec argenti uiui substantia elici possit solet queri: Et nos respondentes dicimus, quod in his in quibus est, ex illis elicitur. Ergo fili considera, et uide ubi sit illa substantia, et istam accipe et non aliam, si peruenire desideras ad uerum intellectum etc. Antiqui Philosophi Unctuosita Sal. Dico tibi in charitate Christi, quod nullo modo inuenire potuimus, nec Philosophi similiter inuenire potuerunt aliquam rem perseuerantem in igne, nisi solam illam unctuosam humiditatem perfectam non cremabilem. Et illa quando est preparata ut oportet, omnia corpora que tangit, ducit ad uerissimum solare complementum, et super omnia corpora et maxime Lunam. Radix artis, est sapo sapientum et est minera omnium salium, et dicitur salamarum quia oritur de minera maris, et est acutior omnibus salibus in suo genere quia est minera et cum eo calcinantur corpora et spiritus, et cum eo fiunt resolutiones et coagulationes elixir. Geber: Nota, quod nullum argentum potest fieri nisi omnia prius soluantur. Secundo, quod nulla solutio debet fieri, nisi in sanguine proprio uel appropriato, id est in aqua Mercurii que dicitur aqua draconis. Tertio, quod illa aqua draconis debet fieri per alembicum sine omni alia re addita. Et quod in faciendo ipsum est maximus foetor. Quarto, quod cum illa aqua potest solui amalgama, corpus et spiritus cinobrium et breuiter omnia et singulaquae sunt de natura ipsius. Quinto, quod illa aqua debet esse munda. Et ergo non debet fieri, nisi de dracone purgato, purgatur autem draco ipsum ter eleuando, et inde ipsum uiuificando. Sexto, quod oportet ut solutum putrefiat in calido et humido, id est in fimo equino. Ex hac oritur una nigredo. Septimo quod coaguletur in sicco solis in humido, id est in balneo Marie. Octauo, quod tempus perfectionis elixir est ad minus unus anus. Est tamen uidere, quod debet esse tempus foetus humani in Utero matris. Tempus foetus. Nono, quod Mercurius nullo modo interficitur, nisi cum odore corporis perfecti rubei ad rubeum, et albi ad album, & quod corpus potest dare pondus suo pondere remanente. Quatuor sunt quibus opus nostrum completur, uidelicet pondiis, ignis, corpu & spiritus. Decimum, quod omnes re eptae sunt spernendae in arte. Undecimum, quod rebus preparatis in uase positis, erit ludus puerorum, et quod in uno uase potest magi erium adimpleri. Item quicunque habet Mercurium uerum, habet elixir, & quod elixir est Mercurius, mortificatus seu fixus cum odore corporis, quia draco non moritur nisi cum fratre & sorore sua. Item, nota quod oportet omnino, quod de corpore fiat Mercurius, id est, quod fixum fiat uolatile cum uolatili, id est, cum Mercurio mundo, & est necesse quod plus sit de uolatili quam de fixo, a duplo usque ad quintuplum uel sextuplum usque ad decimum et non ultra. Pondus. Et quanto plures sunt partes uolatiles, tanto tardius fixantur, & fixum fit uolatile in spatio unius mensis. Et nota quod non potest esse elixir, nisi corpus & spiritus transeant per omnia elementa, id est, per naturas omnium elementorum, ut prius fiant terra, postea aer, id est uapor, tertio aqua, quarto ignis, infixa quod fugiat ab igne. Nam ignis uocatur omne illud quod non fugit ignem, & quod in igne non marcessit nec consumitur. Quid sit ignis. Qui uult inuestigare huius artis secretum, cognoscere eum oportet materiam primam nostrorum corporum, alioquin labore suo frustrabitur. Philosophorum. Prima materia corporum non est Mercurius uulgi, sed est uapor unctuosus et humidus. Prima materia. Lapis minerale. Nam ex humido fit lapis mineralis, & ex unctuoso fit corpus metallicum. In talem namque uaporem unctuosum oportet ut corpora conuertantur, et in conuersione corpora interimuntur, & granum corporis in mortem prosternitur, et totaliter mortificatur. Et hoc fit mediante nostra aqua alba et rubea. Et sic intellige, nisi granum frumenti, id est granum corporis proiectum fuerit in terram, id est in suam primam materiam, id est in unctuosum uaporem uel Mercurium Philosophorum et sapientum etc. Uapor est lapis noster. Et talis uapor dicitur lapis in capitulis librorum notus, & principium materie nostrae operationis, & sulphur unctuosum, ex quo in complemento extrahitur quinta essentia, Mercurius, tingens omne corpus in Solem uel Lunam, secundum quod lapis fuit finaliter preparatus. Sal. Clauis artis. Item nota, quod quasi omnes Alchimiae Sapientes Antiqui quoniam multa dixerunt concludunt de sale, quod dicunt saponem Sapientum, et clauiculam quae claudit & aperit, et iterum claudit et nemo aperit, sine qua clauicula dicunt neminem in hoc seculo posse peruenire ad perfectionem huius scientie, id est, nisi sciat salem post suam preparationem calcinare. Et dicunt quod debet esse in loco temperato per tres dies, ut calor ignis et fumositates euaporent. Et ergo ex hoc concludo, quod omnis bona et perfecta medicina Alchimiae et elixir seu puluis oportent quod sit inmodum salis & sit sal, et habeat uirtutem salis, et sit lentissime fusionis et penetrationis, proiecta super corpora metallorum, fusa uel ignita. Sal. Et hoc Geber etiam monet, cum dicit: Oportet quod medicina sit uelocioris fusionis quam Mercurius, ita quod citius fluatante Mercurii fugam. Et quod ignis ipsum consumere nec destruere possit. Et tunc dicitur sal fusibile et oleum incombustibile, et sapo sapientum. Item, Nota, sal metallorum transmutat Mercurium in uerum solem et lunam. Et sic sal animalium transmutat quodlibet animalium in ueram temperantiam et optimam complexionem. Fimus. Ignis fimi est causa agens in opere digestionis lapidis nostri, nec ualet ignis balnei Marie quamuis etiam temperatissimus sit loco illius. Ignis noster. Unde Alphidius dicit: Igne coquere quem tibi ostendam est se abscondere in equorum stercore humido, quod est sapientum ignis, humidus et obscurus, et est calidus in secundo et humidus in primo gradu. Cuius ignis proprietas est non destruere oleum, id est materiam, sed augmentat propter suam temperatam humiditatem. Solus enim ille calor est equalis et temperatus, et talis est sume necessarius in generatione istius rei. Unde Geber dicit: Quia sunt fumi subtilissimi, & temperata indigent decoctione ut in Philosophorum. seipsis secundum equalitatem inspissentur. Solus enim calor temperatus est humiditatis inspissatiuus et mixtionis perfectiuus, et non super excedens. Nam generationes et procreationes rerum naturalium habent solum fieri per temperatissimum calorem et equalem, uti est solus fimus equinus humidus et calidus. image 2 Hermes libro quarto Tractatuum. Uirtuosus magister sit. Oportet illum qui introduci uult in hanc artem & sapientiam occultam, arrogantie uicium a se repellere, et pium esse ac probum, & profundum rationis, hominibus humanum, et sereni uultus & hilarem, Salutare diligenter, ac arcanorum permanentium, sibi patentium obseruatorem. Fili prius ante omnia moneo te deum timere in quo dispositionis tue uisus est & adiuuatio cuiuslibet sequestrati. Geber libro perfecti magisterii. Theoricus. Artificem huius scientie, oportet esse subtilissimi ingenii, et naturas metallorum et eorum generationes, infirmitates & inperfectiones in suis mineris scire et cognoscere, antequam perueniat ad hanc artem. Auarus Doctrinae filius. Non autem ad ipsam indagandam accedat artifex grosso ingenio et duro repletus, nec cupidus nec auarus, in sumptibus uel expensis. Nec uir duplex animo, sine felle et ceruice, uel mente uariabilis, nec nimis festinus aut capitosus: Sed doctrine filius, uir subtilissimo ingenio decoratus, sufficienter locuples, largus, sanus, firmus in proposito et constans, patiens, mitis, longanimis & temperatus. Alphidius: Scito fili, quod istam scientiam habere non potes, quousque mentem tuam deo purifices, et sciat te deus habere certum animum ac rectum, & tunc mundo Philosophorum. dominari te faciet. Aristoteles: Osi deus sciret fldelem mentem in homine, utique reuelaret sibi arcanum. Corrector Fatuorum: Unicuique arti scoriam imitari necesse est, illius nature cognoscere cuius rei sit natura, & sic ars imitatur suam naturam. Scias satue per artem ipsa dinoscitur natura, nec emendari potest, nam nature non imitatori impossibile esset Philosophorum secreta ad perfectum finem peruenire. Hermes & Geber. Utilitas Nigredo. Qui hanc artem semel perfecerit, si deberet uiuere mille millibus anis, et singulis diebus nutrire qua tuor milia hominum non egeret, hoc confirmat Senior dicens: Naturalissimum & perfecsine suo periculo & defectu. Est ita diues habens lapidem de quo elixir fit, sicut qui habet ignem potest dare ignem cui uult et quando uult, & quantum uult gesimo de anima: Aristoteles uitissimum opus est generare tale quale ipsum est. Tabula Scientiae Maioris. Inprimis habetur in Leone nostro uiridi uera materia, et cuius coloris sit, et uocatur Adrop. Azoth, aut Duenech uiride. In secundo habetur similiter, & in trigesimo qualiter corpora soluuntur in argentum uiuum Philosophorum, id est in aquam Mercurii nostri et fit unum corpus nouum. In quarto, habetur putrefactio Philosophorum, quae nunquam fuit uisa diebus nostris et uocatur sulphur. In quinto, habetur qualiter maior pars istius aquae, facta est terra nigra et feculenta, de qua loquuntur omnes Philosophi. In sexto, habetur qualiter ista terra nigra in principio stabat super aquam, et paulatiue submersa est in fundo uasis. In septimo, habetur qualiter ista terra soluta est in aquam iterum in colore olei, et tunc uocatur oleum Philosophorum. Oleum Philosophorum. In octauo habetur, qualiter natus est draco in nigredine et pascitur Mercurio suo, et interficit seipsum, et sub mersus est in eo, et aqua aliquantulum dealbatur et istud est elixir. Albedo Colores multi Elixir. In Nono habetur, qualiter aqua mundatur totaliter a nigredine et remanet in colore lactis, et multi colores apparent in nigredine. In Decimo habetur, qualiter illae nebulae nigre que erant in uase supra aquam descenderunt in corpus suum unde exierunt. In Undecimo habetur, qualiter ille cinis factus est albissimus, ut marmor coruscans, et illud est elixir ad album et foetus est cinis. In Duodecimo habetur, qualiter illa albedo conuersa est in rubedinem transparentem ut rubinus et istud est elixir ad rubeum. Et si uis bene intelligere totum opus lege de parte in partem, et uidebis mirabilia.. onem. Ego non dixi omnia apparentia et necessaria in hoc opere quia sunt aliqua que non licet homini loqui. Depinxi tamen usque ad complementum licet non uiderim. Scio quia de necessitate opus ad talem perueniat naturam. Hec omnia uidi in diebus nostris usque ad lephilosophorum Et impossibile est hoc sciri, nisi a deo sciatur, aut a magistro qui eum doceat. Et scias quod hec est longissima uia, ergo patientia et mora sunt necessarie in nostro magisterio. Argentum uiuum est sal commune, unde Rosarius dicit: Longa uia Sal commune Magnesia Elixir album & rubeum. Sal comune aurum et argentum soluit, & auget in auro rubedinem, et in argento albedinem, et mutat Aes a corporalitate ad spiritualitatem, et cum ea re calcinantur corpora. Unde lumen luminum: Si hoc sal omnipotes deus non creasset non perficeretur elixir et uanum esset studium Alchimicum. Nota, quatuor sunt Mercurii, uidelicet Mercurius crudus, Mercurius sublimatus, Mercurius Magnesie, & Mercurius unctuosus. Sed magnesia est luna plena, Mercurius Philosophorum, id est materia in qua continetur Mercurius Philosophorum. Et est ille quem natura paululum operata est, et in metallicam formam formauit tamen imperfectum reliquit. Hec ille: Notandum quod talis res que dicitur medium ingressionis, que neque est perfecta, neque ex toto imperfecta. Quia ex nihilo nihil fieri potest, et quod natura non perfecit in ipsa, ipse artifex adiuuando naturam ipsam potest reducere de imperfectione ad perfectionem. Et ille dicitur lapis inuisibilitatis, lapis sanctus, res benedicta. Geber: Argentum uiuum adustionem non habet. Est ergo eius depuratio terrestreitatis et aquositatis remotio per ingenium, quod si fuerit purum coagulabit illud uis sulphuris albi non urentis in argentum, & illa est res optima ut per artificium ex eo fiat elixir ad argentu. Si autem fuerit sulphur rubeum optimum nature non urentis erit res optima, ut fiat ex eo elixir ad aurum. Tale sulphur est sulphur nostrum & sapientum, & non reperitur super terram nisi quod ex illis corporibus extrahitur. Arnoldus: Sulphur quod est occultum in argento uiuo est, dans formam auream ipsi argento uiuo per uirtutem coloris sulphuris mineralis eius extrinseci. Auicenna: Tale sulphur non reperitur super terram, nisi illud quod est in corporibus. Ideo corpora illa subtiliter preparentur ut sulphur habeamus super terram. Nam corpus perfectum per nostrum magisterium iuuat. et perficit imperfectum, sine mixtione alicuius rei extraneae. Alias sulphur cuiuscunque generis fuerit, fusionem rectam impedit, ut patet in ferro, quia non funditur, quia sulphur fixum in se habere dinoscitur. Si uero fixum non fuerit fusionem rectam anticipans, impeditur ab igne et comburitur & euaporat, ut patet in plumbo & in aliis corporibus infirmis. Ideo sulphur uulgare non est de Philosophorum. ueritate nostrae artis, neque de perfectione eius, quoniam perfectum impedit in omnibus operationibus suis. Unde Geber: Sulphur nunquam nisi calcinetur potest figi, Et cum fuerit calcinatum, nullam dat omnino fusionem. Senior: Sulphur & arsenicus non est uera medicina huius magisterii, quia non complent nec perficiunt, ut sufficienter notu est de omnibus minoribus mineralibus. Arsenicus. Albertus: Sulphuris proprietas est Mercurium congelare et cum Mercurio perficere. Sed tinctura solum existit ex duobus perfectis corporibus, ex quibus sulphura illa elici possunt. Philosophus: Fundamentum artis est Sol, & eius umbra. Morienes dicit: Tres species sufficiunt ad totum magisterium, scilicet fumus albus, id est uis quinta, scilicet aqua coelestis et Leo uiridis, id est Aes Hermetis, & aqua foetida, quae mater est omnium metallorum, ex qua & per quam, & cum qua preparant Philosophi ipsum, scilicet elixir in principio et in fine. Aes Hermetis Agens Patiens Nota bene. Has igitur tres species ad eius confectionem nemini detegas. Sed stultus hoc magisterium tractat circa quamlibet aliam rem. Arcanum Philosophorum secretissimum. Hermes pater Philosophorum dicit: Tres partes habet philosophia, scilicet Solem, Lunam, Mercurium. Ex illis coniunctis pater Hermes sciuit conficere tincturam. Iohannes de Aquino: Qui auri destructionem ignorat constructionem eius ex cursu nature necessario habet ignorare, facilius itaque est aurum construere quam destruere. Qui uero sine his tincturam efficere credit, cecus procedit ad practica, sicut asinus ad coenam. Quia corpus non agit in corpus nec spiritus in spiritu, eo quod forma non recipit impressionem a forma, nec materia a materia, quia simile in suo simili non habet actionem et passionem, cum neutrum eorum sit dignius altero, quia par in parennon habet imperium. Unde Aristoteles: nulla est generatio uera nisi ex conuenientibus in natura. Quoniam res non fiunt nisi secundum earum naturam. Nunquam enim sambucus profert pira, nec rubus mala granata, Nec arbor mala bonos potest facere fructus. Item dicit Philosophus, Mercurius noster conuertitur in omnem naturam uel naturas, cum quibus iunctus fuerit uel diuisus. Philosophus: Arcanum. Qui aurum scit destruere quod per amplius non erit aurum ille ad maximum arcanum peruenit. Alius dicit Philosophus: Difficile est aurum destrui, difficillime construi, facilius est destruere accidentale quam essentiale. Aurum est totum Mercurius, quod patet ex ipsius pondere: et ex ipsius Mercurii facili combinatione, ergo in ipso est totalis et radicalis philosophorum intentio et uoluntas. Has enim uirtutes et excellentias acquisiuit mediante calore coeli et planetarum motu quas per se creare est impossibile nisi per accidens. Ad hec autem omnia in Mercurio, si artifex opus incipit peruenire quidem posset cum meditatione, suffragio ignis, et ingenio, quod laboris est copia. Causa perfectionis Fermentum Perseuerentia Elixir Compositum Duo corpora necessaria. Albertus. Unde patet quod multa quantitas argenti uiui est causa perfectionis in corporibus. Multa uero sulphureitas, scilicet imunda, est causa perfectionis & corruptionis. Euclides, uir sapientissimus nobis consuluit ut nihil operemur nisi in sole et Mercurio simuliunctis. in quibus lapis philosophorum consistit. Ex perfecto nihil fit quia iam perfectum est, prout ista natura seu artificium, habemus exemplum in pane. Panis fermentatus et coctus, est perfectus in suo statu seu esse, et ad suum ultimum finem peruenit, nec ex eo plus poterit fermentari sicut est in auro, aurum purum deductum est per examen ignis in corpus firmum et fixum, et cum eo amplius fermentare omnino impossibile est apud Philosophos, nisi habeatur materia prima metallorum, in qua resoluatur aurum in primam materiam, et in elementa miscibilia. Recipiamus ergo illam materiam, unde erit aurum, et mediante artificio, deducitur in uerum sermentum philosophorum. Et mutemus hoccum ingenio in materiam perfectam, uel in spiritum corporum perfectorum. Quare multi inter modernos laborantes etiam Philosophi sunt decepti, quia opus dimittunt ubi esset incipiendum. Heu uobis doctrine filii, qui speratis fructum colligere antequam maturi sunt, et speratis metere ante messe. Alius Philosophus: Ex perfecto nihil fieri potest quoniam rerum species perfecta in sua natura non mutatur, sed potius corrumpitur, nequod ex imperfecto penitus secundum artem aliquid fieri potest. Ratio est quia ars primas dispositiones inducere non potest, sed lapis noster est res media inter perfecta & imperfecta corpora, & quod natura ipsa incepit hoc per artem ad perfectionem deducitur. Si in ipso Mercurio operari inceperis ubi natura reliquitimperfectum, inuenies in eo perfectionem et gaudebis. Perfectum non alteratur, sed corrumpitur. Sed imperfectum bene alteratur, ergo corruptio unius est generatio alterius. image 3 Philosophorum. Speculum: Necesse est quod lapis noster extrahatur de natura duorum corporum, antequam de eo fiat elixir completum, quoniam est neces. sarium quod elixir magis sit depuratum & diges tum quam aurum & argentum, eo quod ipsum habet conuertere omnino a perfectione diminuta in aurum philosophorum uel argentum, quod ipsa minime perficere possunt. Quia si de perfectione sua alteri darent, ipsa imperfecta remanerent, eo quod non possunt tingere nisi in quantum se extendunt, quoniam nulla res dealbat, nisi secundum suam albedinem, nec ulla res rubificat nisi secundum suam rubedinem. Et ideo ad hoc fiunt opera in lapide nostro ut melioretur eius tinctura in eo plus, quam in sui natura. Et etiam ut fiat elixir iuxta Sapientum allegoriam compositum ex speciebus limpidis condimentum, antidotum, medicina et purgamentum omnium corporum purgandorum, transformandorum in lunificum et solificum uerum. Hermes. Ibi fit coniunctio duorum corporum, & est necessaria in nostro magisterio. Et si unum istorum duorum corporum tantum non esset in nostro lapide nunquam aliquo modo tincturam daret. Ideo dicit Philosophus, portauit eum uentus in uentre suo. Planum est ergo quod uentus est aer, et aer est uita, et uita est anima, id est oleum & aqua. Diuersus ignis Ignis lenis, mediocris, temperatu, continuus, fortis. Arnoldus: Ordines inter quantitatem ignis experimentum demonstrat mediocrem. Quoniam in solutione ignis semper erit lenis, in sublimatione mediocris, in coagulatione temperatus, in dealbatione continuus, in rubificatione fortis. Si uero istis nescienter erraueris, casum sepissime et laborem deflebis. Oportet ergo ut sedulus operi insistas quoniam ars ab ingenio iuuatur, et ingenium ab arte similiter. Sed & soli complemento intendas alia pretermittas. Sanctus Thomas de Aquino: Est autem materia lapidis aqua grossa. Agens autem est calor aut frigus, congelans illam aquam. Idem et credas preciosiores, esse lapides qui procedunt ab animalibus quam alii. Lapides preciosi. Lumen luminum: Nullum tamen genus lapidum poteris preparare, asque duenech uiridi et liquido quod ualet, et in mineris nostris nascitur. Rasis: Fili contemplare altissima mundana, que sunt a dextris et a sinistris, & ascende illuc ubi lapis noster inuenitur, et in illo monte qui fert omne genus pigmentorum et specierum similiter et minera. Malchamech: Lapis qui est in hoc opere necessarius de re animata est. Hunc inuenies ubique in planitie, in montibus et aquis, & habent eum tam diuites quam pauperes. Estque uilissimus atque carissimus, crescit ex carne & sanguine, quam preciosus homini scienti illum.. Ex thesauro philophilosophorum sophie. Spiritus. Dixerunt Philosophi, quod lapis noster est ex spiritu corpore et anima, et uerum dicunt. Corpus. Anima. Nam corpus imperfectum dixerunt corpus, fermentum animam, et aquam spiritum, et bene quidem. Nam corpus imperfectum per se est corpus graue et infirmum et mortuum. Spiritus Parabola Uas operis. Aqua est spiritus, corpus purgans, subtilians et dealbans. Fermentum est anima que corpori imperfecto uita tribuit, quam prius non habebat, et in meliorem formam perducit, corpus est uenus et foemina, spiritus est Mercurius et masculus, anima est sol et luna. Corpus habet liquefieri in primam materiam suam, que est Mercurius, ut dicit Morienes: Mercurius noster non habetur nisi ex corporibus liquefactis liquefactione non uulgari, sed ea tantum que durat donec coniuges uiro matrimonio sociantur et uniuntur, et hoc est usque ad albedinem. Morienes dicit Accipe flegmaticum et colericum, et terite sanguineum cum eis donec sanguineum fiat coelum tingens. Hermes: Intelligite filii sapientum, quod hic lapis preciosissimus clamet, Protege me protegam te largire mihi ius meu ut te adiuuem. Solenim meus et radii mei intimi sunt in me. Luna uero mihi propria est, et lumen meum omne lumen superat, ac mea bona, omnibus bonis sunt sublimiora. Gaudia et letitiam et diuitias et delitias optantibus, largior multas, et cum quid inquiro agnoscunt, eos intelligere facio, et diuinam uim possidere facio. Ego gigno lumen, tenebrae autemnaturae meae sunt, nisi metallum meum esset siccum. Omnia corpora mei indigent, eo quod ea liquefacio, eorum rubiginem deleo, & substantiam extraho. Me igitur et filio meo coniuncto, nil melius ac uenerabilius in mundo fieri potest. Uasis Dispositio Ad opus nostrum conueniens secundum traditionem cuiusdam ferrarii nomine dictum. Fiat concha uitrea rotunda, cuius fundus parue sit quantitatis ad modum parapsidis. Et in medium eius spondilium formetur zona uitrea circundans eam, Et super illam zonam paries fundetur rotundus eque distans a conche pariete ad grossitiem cooperculi ipsius conchae, ita quod in distantia hac cadet paries coopertorii large sine pressura. Altitudo uero parietis huius sit ad mensuram altitudinis parietis conchae, aut parum plus aut parum minus. Formentur uero duo coopertoria ad mensuram huius concauitatis duorum parietum equalia, quorum longitudo sit equalis, & sit quelibet duarum magnarum palmarum, & figura eorum una scilicet piramidalis, In quorum capitibus duo equalia sint foramina, unum uidelicet in uno, & alterum in altero, in quibus ambobus possit cadere una galline Philosophorum. penna. Est autem tota uasis intentio, ut possit remoueri secundum artificis uoluntatem coopertorium illius, & quod iunctura sit ingeniosa, per quam sine lutatione aliqua, non pateat spiritibus, id est, Mercurio & lazmari egressio. Specialis intentio super hoc est, ut concha inferior cum spondilibus suis usque ad medium subintret coopertorium suum. Hermes: Draco non moritur nisi cum fratre et sorore sua interficiatur, non per unum solum, sed per ambosimul, scilicet per Solem & Lunamphilosophus: Mercurius nunquam moritur nisi cum sua sorore interficiatur, id est, cum luna uel sole illum congelare oportet. Nota, quod Draco est argentum uiuum, extractum a corporibus, habens in se corpus, animam & spiritum, super quo dicit: Draco non moritur nisi cum fratre suo & sorore sua, id est Sole & Luna, id est, sulphure extracto habente in se naturam humiditatis & frigiditatis ratione Lunae, cum illis Draco moritur, id est argentum uiuum ab eisdem corporibus extractum a primordio, quae est aqua permanens Philosophorum, quae fit post putrefactionem, et post separationem elementorum, & aqua illa alio nomine dicitur aqua foetida. Aqua permanens Aqua foetida. Unde Philosophus: Omnia fert secum quae indiget hec aqua foetum. Aristoteles secundo Phisicorum: ridiculum est ex persecto facere imperfectum melius. Bonellus philosophus: Aes quod predixi non est Aes neque stannum uulgi, sed est uerum opus nostrum. Quia oportet corpori magnesie misceri ut coquatur & teratur cum aqua uitae, donec diruatur. Pondus spiritus. Habere autem uos oportet huius filii artis aquam multam, & hoc continuo, donec per partes aquae apposuisti, et maxima pars terre fuerit soluta. Auicenna, Quod fit spirituale in uase sursum ascendit. Nigredo. Quod uero spissum et grossum in uase remanet deorsum. Et nisi corpus ita denigraueris & destruxeris, donec aqua non uult misceri ei, uel recipi a terra nihil consequeris. Nam quando fit puluis spiritualis in uase manet deorsum. Contritio Sal armoniacus noster. Ideo nisi omnia uertas in puluerem spiritualem nondum eam contriuisti. Et quod facis in albo corpore fac et in rubeo, quia haec medicina est in essentia una, & in modo agendi similiter una. Uersus. Aes in aquam puram nil plus perficere cura, Tinctura gymme de rebus fixis in igne. Soluitur in igne rata lapis est aqua fixa gelata, Quum redit in formam primam sic percipe normam Tunc erit aes nostrum lapis instans Philosophorum, Philosophorum. De Sale Philosophorum. Tres sunt lapides, & tres sales sunt, Ex quibus totum magisterium consistit: Scilicet mineralis, plantalis, & animalis. Et sunt tres aquae, scilicet Solaris, Lunaris, & Mercurialis, Mercurius est minera, Luna planta, quia recipit in se duos colores, albedinem & rubedinem. Et Sol est animalis, quia recipit tria, scilicet constrictionem, albedinem & rubedinem, & uocatur animal magnum. Et Sal armoniacus fit ex eo. Et Luna uocatur planta, & sal alkali fit ex ea. Mercurius uero uocatur lapis mineralis, et fit sal comune de eo. Item: Quando Philosophi uiderunt rem huius artis dissolutam, uocauerunt eam salem armoniacum. Equando fuit putrefactum, tunc dixerunt lapis noster est uilis et in sterquilinio inuenitur. Et multi foderunt, & in stercore operati sunt, & nil inuenerunt. Et quando fuit in aquam conuersus habent eum tam diuites quam pauperes, & inuenitur in omni loco, & in quolibet tempore, & apud omnem rem, cum inquisitio aggrauat inquirentem. Arsenicum Lac uirginis. Et quando fuit dealbatus uocauerunt eum arsenicum & nomine omnis rei albe, & lac uirginis. Et quando Non in aquam soluifuit rubea, uocauerunt sulphur lacintum, et sanguinem, & nomine cuius libet rei rubeae. Iacintus Multiplicatio. Gratianus: De omni re potest fieri cinis, & de illo cinere potest fieri sal, et de illo sale fit aqua. Et de illa aqua fit Mercurius, & de illo Mercurio per diuersas operationes fit sol. Arnoldus: Cinis uero iste fusione caret, quae liter autem ingrediatur ut tingat, certe liquefactio sibi redditur, siue sudor, per modum a Philosophis traditum. Quis ergo modus est ille, est ne in aquam soluendo? certe non, quoniam Philosophi non curant de aquis tangenti adhaerentibus, & huiusmodi humiditatibus. Philosophus: tur. Sal. Quicunque uult corpora et spiritus alterare & mutare an sua natura, oportet ut prius reducat ea ad naturam salium & aluminum, aliter nil faciet, deinde soluat ea. Philosophus: Salia & alumina sunt, quae ab operibus nostris fiunt. Unde Arnoldus: Qui haberet sal fusibile & oleum incombustibile, laudaret Deum. Auicenna ait, Si uis ditari prepara sales, donec sint aqua pura quoniam sales conuertuntur in spiritum igne. Sales sunt radices tui operis. Hermes, Omnia salia cuiuscunque generis arti nostre sunt contraria, dempto sale nostrae lunariae. Sal lunaria. Arnoldus, Ratio autem quod non sit in salibus seu aluminibus est, quia Philosophorum. factus est, qui quaerit a natura quod in ea non est. Philosophus: Sal metallorum dat soluere Mercurium in aqua pura sub fimo. Et illud mixtum coagulatum erit perfecta medicina. Nota, omne salbene preparatum, redit ad naturam salis armoniaci, & totum secretum est in sale communi preparato. Uitriolum calidum et siccum. Nota: Uitriolum Romanum habet naturam lapidis metallorum, & est calidum et siccum. Item: Alumen uidetur esse Mercurius coagulatus, sed deficit a suo complemento, calidum & humidum, & dicitur comparunius, id est Mercurius. Alumen. Qui ergo scit salem & eius solutionem, ille scit secretum occultum Antiquorum Sapientum. Pone ergo mentem tuam super salem nec cogites de aliis. Nam in ipsa sola occultatur scientia & arcanum precipuum, & secretissimum omnium Antiquorum Philosophorum. Coniunctio Siue Coitus. Sal comune image 4 O Luna durch meyn umbgeben / und susse mynne / Wirstu schon / starck/ und gewaltig als ich byn. O Sol/ du bist uber alle liecht zu erkennen / So bedarfstu doch mein als der han der hennen. Arisleus In Uisione. Coniunge ergo filium tuum Gabricum dilectiorem tibi in omnibus filiis tuis cum sua sorore Beya quae est puella fulgida, suauis et tenera. Gabricus est masculus et Beya foemina, quae ipsi dat omne quod ex ipsa est. O natura benedicta, & benedicta est tua operatio, quia de imperfecto facis perfectum. Idcirco non assumas ipsam naturam nisi puram, mundam crudam, amoenam, terream et rectam. Si uero secus feceris non proderit quicquam. Uide quod nil contrarium intret cum lapide nostro, nisi ipsum solum pone. Coniunge ergo seruum nostrum sorori suae odorifere & inter se filium gignent, qui non assimilabitur parentibus. Et quamuis Gabricus fit charior Beye, tamen non fit generatio sine gabrico. Gabrici enim cum Beua concubium protinus mortuum est. Nam Beya ascendit super Gabricum, & includit eum in suo utero, quod nil penitus uideri potest de eo. Tantoque amore amplexata est Gabricum, quod ipsum totum in sui naturam concepit, & in partes indiuisibiles diuisit. Unde Masculinus ait: Uersus. " Que quasi lac fuerat conceptio sanguinem mutat, Pallida nigrescunt, rubea diffusa litescunt, Candida mulier, si rubeo sit nupta marito, Mox complexantur complexaque copulantur. Per se soluuntur, per se quoque conficiuntur, Ut qui duo fuerant, unu quasi corpore fiant. " Unde Maria soror Moysi dicit. Matrimonifica gummi cum gummi, uero matrimonio, & fac illa sicut aquam torrentem. Astanus: Spiritus non coniunguntur corporibus donec perfecte fuerint depurati. Et in hora coniunctio nis maxima apparent miracula. Purificatio. Tunc enim corpus imperfectum coloratione firma coloratur fermento mediante, quod fermentum est anima corporis imperfecti. Et spiritus mediante anima cum corpore coniungitur & ligatur, & cum ea simul in colorem fermenti conuertitur, et fit unum cum eis. Basius dicit: In perfecto magisterio lapides non recipiunt se adinuicem, nisi utrique prius fuerint mundati. Non enim recipit corpus spiritum, neque spiritus corpus, ita quod spirituale fiat corporeum, uel corporeum spirituale, nisi prius fuerint ab omni sorde depurati perfectissime. Perfectissima depuratio. Senior: O Sol tu mei indiges sicut gallus gallina indiget, & ego indigeo opere tuo Alexander in secretis naturae. Scias quod nullus natus nascitur, nisi ex uiro & muliere. Hermes tractatu secundo. Hoc fili noscas, quod nisi quis sciat ducere & pregnantem facere & generare species nil fit nec aliquid peragitur. Si autem hoc fecerit, maxime dignitatis erit. Rosinus Philosophus, Artis auri arcanum fit ex masculo & foemina, quia foemina masculi uim recipiens letatur, eo quod foemina masculo roboratur. Alphidius: Fili per fidem gloriosi Dei, complexio est ex complexione inter duo luminaria, masculinum & foemininum. Deinde seipsa complectuntur & coeunt, & lux moderna ab eis gignitur, cui nulla lux similis est per totum mundum. Senior: Ex duabus aquis unam facite aquam. Duae aquae Duplex spiritus. Si uerbulum meum intellexisti, omne regimen sub pedibus uestris erit, Rosarius: Oportet te duas aquas habere, una est alba, altera uero rubea. Senior: Haec aqua est in qua congregatae sunt potentiae albedinis & rubedinis. Hali, Philosophus & rex Arabiae in suo secreto dicit: Accipe canem coaetaneum & catulam Armeniae, iunge simul, & hi duo parient tibi filium canem, coloris coelici, & iste filius seruabit te in domo tua ab initio in hoc mundo & in alio. Senior: Seruus rubicundus candidam duxit uxorem, & in istorum coniunctione uxore grauida remanente, peperit filium, qui in omnibus suos genitores seruauit, & est splendidior & lucidior. Rosinus Philosophus: Hic enim lapis est clauis, eo namque excepto nihil fit, lapis enim noster est fortissimi spiritus, amarus & aeneus, cui corpora non miscentur quousque dissoluatur. Et si uero nomine nuncuparem, insipientes eum esse non crederent. Arnoldus: Tu qui cupis inuestigare huius artis secretum cognoscere te opertet primam metallorum materiam, alioquin tuo labore frustraberis. Rosinus: Utimur uera natura, quoniam natura non emendat naturam, nisi in suam naturam. Tres sunt lapides Philosophorum principales, uidelicet, Mineralis, animalis, & uegetabilis. Lapis mineralis, uegetabilis, animalis. Triplex in nomine, unus in esse. Spiritus est duplex, scilicet tingens & preparans. Albertus: Spiritus preparans Aes dissoluit, & a corpore magnesiae extrahit, & iterum ad ipsum corpus reducit. Senior dicit: Et ipse est preparator et extractor animae am corpore eius & ipse reducit ad corpus suum. Spiritus tingens dicitur quinta essentia, quae estuis et anima stans profundans et penetrans. Unde liber trium uerborum. Oportet te extrahere quintam essentiam, aliter inuanum laborabis, et hoc sine dubio absque aqua fieri non potest. Secundus uero spiritus est extra corpus, et est aqueae naturae, et est tingens corpus in elixir, ut turba dicit. Masculus uero hic est corpus, et foemina haec est spiritus. Arnoldus: Quod spiritus non alteratur a corpore ita quod amittat suam uirtutem spiritualem, sed omne corpus alteratur a spiritibus et tingitur. Aristoteles: Notate ergo uerba, signate misteria, quia spiritus qui soluitterram albam foliatam non Philosophorum. permanet aliquid eorum fixum nisi occupaueris ipsum cum corpore illo de quo preparatum erat in principio. Aqua permanens siue perhennis siue uinum ardens dicitur aqua corporis, id est quando corpus est redactum in Mercurium. Aqua uitae ardens per hennis. Item absque aqua permanente nihil fit, dicitur etiam aqua uite. Unde Philosophus: Iuro per deum coeli nihil aliud est ars quam lapidem soluere & coagulare semper. Et iterum, Solum cum ardente uinoposses complere elixir perfectum. Aqua Philosophorum uocatur uas Hermetis, de qua Philosophi sic scripserunt. In aqua nostra fiunt omnes modi, scilcet sublimatio, distilatio, solutio, calcinatio, fixio. Uas Hermetis. In dicta aqua fiunt tanquam in uase artificiali, quod est maximum secretum. Et aqua est pondera sapientum, ideo aqua et ignis tibi sufficiunt ad totum opus, aqua nostra fortior est igne, quia facit de corpore auri merum spiritum quod ignis facere non potest. Et ignis respectu eius est tanquam aqua respectu ignis uulgaris. Ideo dicunt philosophi: Comburite Aes nostrum igne fortissimo. Aristoteles. In regimine principum dicit ad Alexandrum de quatuor elementis. Quando habueris aquam, id est Mercurium ex aere, id est sole, & aerem ex igne, scilicet spiritum Mercurii, & ignem scilicet Mercurium ex terra scilicet lune, tunc plene habebis artem. Unde Philosophus: Lapis noster transit in terram, terra in aquam, aqua in aerem, aer in ignem, ibi est status, sed descendetur econuerso. Opus album completur tribus elementis in quo non est ignis scilicet tria pondera terrae, duo aquae, unum aeris. Ad elixir uero solis, mitte duo pondera terrae, aquae tria, aeris unum cum dimidio, & de igne, id est fermentum rubeum. Rasis in Libro magno preceptorum sic ait: Quicunque ignorat pondera, non laboret in nostris libris, quia Philosophi nil suarum rerum posuerunt, nec aliud occultauerunt nisi haec. Turba dicit, Nostra contritio non fit manibus, sed fortissima decoctione. Calidius, Minor ignis omnia terit. Nota, differentia est inter elementum & elementatum, & quintam essentiam. Elementum Elementatum Omnis res Uilissimus. Elementum est primum componibilium, unde nec terra nec aqua nec aer nec ignis purum elementum est, & simplex apud nos, quia inter se inuicem ista commiscentur, & maxime in illa parte ubi se coniungunt. Sed quinta essentia est corpus per se subsistens differens ab omnibus elementis & elementatis tam in materia quam in formatam in natura quam in uirtute, non habens in se causa corruptionis, et dicitur quinta essentia ideo quia ex omnibus elementatis est extracta nec in ea est motus elementalis, sicut in aliis corporibus elementalibus.. fectione. Ubique inuenitur propter elementorum participationem, omnibus nominibus nominatur, propter naturae suae dignam & mirabilem colorum uarietatem, & uilissimus per putrefactionem, & carissimus per uirtutem, apud Philosophos est hoc magisterium tectum & absconditum. Lapis noster dicitur una res, quando corporis substantia et aqua preparatur indiuise, ita quod unum illorum separari ab altero non potest. Lapis noster dicitur esse de materia combustibili, & solus Mercurius spiritus est in combustibilis et aereus, & ideo oportet quod sit in magisterio. Mercurius noster Unicus lapis. Lapis ergo dicitur omnis res, quia habet in se & de se omnem rem necessariam de sua perphilosophorum Item, Lapis quem Philosophi quaerunt in quo sunt elementa prima mineralium, tinctura & calx, anima & spiritus cum corpore, fixum et uolatile, est Mercurius scilicet non quilibet, uerum ille circa quem natura suas primas operationes determinauit ad naturam metallicam, & imperfectum reliquit. Hunc autem lapidem si extraxeris ab illa re, in qua inuenitur, & circa ipsum inceperis operari ad perfectionem incipiendo in eo, ubi natura illum reliquit inuenies in eo perfectum & gaudebis, Argentum uiuum per se nil ualet, cum uero mortificatur cum corpore suo occulto tunc ualet & uiuit uita incorruptibili, & hoc corpus est de natura solis, ideo necesse est quod totum argentum uiuum conuertat in naturam solis, sicut fermentum totam pastam couertit in fermenti naturam non autem econuerso quia semper dominatum transfertur ad dominans. Lapis noster apud omnes Philosophos nominatur Mercurius qui non est natus, ut multi putant, sed de corpore extractus. Lapis Philosophorum ex tribus, scilicet sole luna & Mercurio, id est, fac Mercurium ex sole & luna in suo esse sine Mercurio uulgi, sed per uiam philosophicam. Nota: Hic lapis est unus in toto mundo, & qui ab hoc uno in principio operis errauerit inuanum laborat. In toto mundo non est alia res necessaria in opere nostro nisi iste lapis nobis solis filiis datus. Arnoldus: In nostro lapide sunt sol et luna in uirtute et potentia ac etiam in natura. Si hoc esset non fieret inde sol neque luna, quia sol & luna in nostro lapide sunt meliores quam uulgaris in ipsorum natura, eo quod sol & luna in nostro lapide sunt uiui, & uulgares, sunt mortui respectu solis & lune in nostro lapide. Ideo philosophi nominauerunt ipsum lapidem solem & lunam inuicem quia in ipso sunt potenti aliter & non uisibiliter sed in uirtute & in essentia. Quare dicit Hermes: Quia lapis noster clamat, dicens, fili adiuua me & ego adiuuabo te. Philosophorum. Conceptio Seu image 5 Putrefactio Wye ligen konig und koningin dot / Die sele scheydt sich mit grosser not. Aristoteles Rex Et Philosophus. Nunquam uidi aliquod animatum crescere sine putrefactione, nisi autem fiat putridum inuanum erit opus alchimicum. Morienes, Haec terra cum aqua sua putrefit et mundificatur, que cum fuerit mundificata auxilio dei totum opus dirigetur. Parmenides Philosophus, Nisi corpus diruatur, confringatur et putrescat & conuertatur in substantia substantiali, non potest illa uirtus occulta extrahi nec corpori commisceri. Bachus Philosophus, Quando naturae corrumpuntur & putrescunt tunc gignunt. Plato Philosophus, Habemus exemplum in ouo quod putrescit primo & tunc gignitur pullus qui post totum corruptum est animal uiuens. Plato, Nota, quod sine corruptione generatio fieri non potest, unde studeas in putrefactione. Philosophus, Corruptio unius generatio est alterius. Hermes, Secundus gradus est putrefacere et terere. Dispositio itaque eius est ipsum primo denigrare & putrefacere Plato. Primum regimen Saturni est putrefacere & Soli imponere. Compositio uero fit ex quatuor noctibus. Democritus, Non sis piger nec uelox multum in putrefaciendo calculos, & corpora collocata et coniuncta attende in opere tuo, et proficies. Calculus Sperma. Rosinus ad Euthesiam. Accipe animal marinum desicca & putrefac. Morienes, Nullum crescens & nascens fit nisi post putrefactionem. Si autem Philosophorum. dum non fuerit fundi nec solui poterit, & si solutum non fuerit in nihilum redigetur. Morienes: Lapis noster est confectio ipsius magisterii, & assimilatur in ordine creationi hominis. Nam primum est Coitus, secundum Conceptio, tertium Pregnatio, quartum Ortus, quintum sequitur Nutrimentum. O charissime haec uerba Morienis intellige, & non errabis in ueritate. Aperi ergo oculos tuos & uide quod sperma Philosophorum est aqua uiua. Terra autem est corpus imperfectum, quae terra merito dicitur mater, quia est mater omnium elementorum. Ideo quando sperma coniungitur cum terra corporis imperfecti, tunc coitus appellatur Tunc enim terra corporis dissoluitur in aquam spermatis, & fit aqua sine diuisione una. Unde Hali: Alterna operatio. Solutio corporis & coagulatio sunt duo, sed habent unam operationem. Quia spiritus non coagulatur, nisi cum solutione corporis. Nec corpus soluitur, nisi cum coagulatione spiritus, & corpus & anima quando comiunguntur agit utrumque in suum simile. Exemplum, cum aqua coniungitur terre, aqua cum sua humiditate & uirtute conatur eam dissoluere, Nam facit eam subtiliorem quam prius erat, & reddit eam consimilem sibi, quia aqua est subtilior terra, similiter facit anima in corpore. Et eodem modo inspissatur aqua cum terra, & fit consimilis terrae indensatae quia terra spissior est aqua. Ideo inter solutionem corporis & coagulationem spiritus non est differentia, nec diuersum opus in aliquo, ita quod fiat unum sine alio, sicut non est inter aquam & terram in sua coniunctione diuersa pars temporis, quod cognoscitur uel separatur una ab alia in earum operationibus. Sicut sperma uiri non separatur a spermate mulieris in hora sui coitus, sic & earum unus est terminus, unum factum & una & eadem operatio in simul cernit super ipsa duo. Ideo dicit Merculinus. Uersus. " Rerum mixturam coitum uocat & genituram, Semina miscentur quasi lac quae mixta uidentur. Conceptio. Secundum est conceptio, cum terra in nigrum soluitur puluerem, & incipit aliquantulum de Mercurio secum retinere, tunc enim agit masculus in foeminam, id est azot in terram. " Ideo dicit Arisleus: Masculi ad inuicem non gignunt nec mulieres concipiunt. Generatio enim est ex maribus & foeminis, & maxime ex composito. Maribus namque ducentibus foeminas natura gaudet & fit generatio uera, natura autem alienae naturae ineptae coniuncta, nullam ueritatem gignit spermatis. Hoc est quod Merculinus dicit. Philosophorum. " Qui quasi lac fuerat conceptio sanguinem mutat, Pallida nigrescunt rubea diffusa litescunt. " Arnoldus: Quicunque color post nigredinem apparebit laudabilis est in turba Philosophorum. Et cum uideris materiam tuam denigrari gaude quia principium est operis. Arnoldus: Combure ergo As nostrum igne leui, sicut ouorum nutrix, donec corpus constituatur & tinctura extrahatur. Longitude temporis. Non autem extrahas eam totam simul, sed per parum & parum egrediatur omni die, donec in longo compleatur tempore. Ego sum nigrum albi & rubeus albi & citrinus rubei, & certe ueridicus sum & non mentiens. Et scitote quod caput artis est coruus qui in nigredine noctis & diei claritate sine alis uolat. Ex amaritudine namque in suo gutture existente, coloratio accipitur, a suo uero corpore rubor, ac a suo dorso mera aqua accipitur. Intelligite ergo donum Dei & recipite & ab omnibus celate insipientibus. De cauernis namque metallorum occultum est cuius lapis est mirabilis & animalis, color splendidus, mons sublimis & mare patens. Lapis noster. Etenim confitemur, quod in lapide Philosophico post ueram mundificationem, maior pars est argentum uiuum. Et propter hoc non comburitur nisi per accidens. Et est illud uerbum preciosissimum, hoc autem totum factum est a natura, & non est credendum quod hoc facere sit possibile, per aliquod artificium, sicut quidam fatui putauerunt & putant. Creatus inuenitur. Lapis enim philosophicus creatus inuenitur a natura, & per Deum altissimum nihil plus indiget nisi quod remoueatur quod est superfluum in eo. Ergo ipsa praeparetur materia ut ex eo eliciatur quod est purum, terreum autem & focculentum remoueatur. Unde Tudianus Philosophus: Scias quod lapis noster aereus & uolatilis est in suo manifesto, frigidus & humidus, & in suo occulto calidus & siccus est. Et illa frigiditas & humiditas quae est in manifesto fumus aquosus, corrumpens, denigrans & destruens se & omnia, fugit ab igne. Et caliditas & siccitas quae est in occulto est aurum, aurum calidum & siccum, & est oleum mundissimum, penetratiuum in corporibus & non fugitiuum, quia caliditas & siccitas alchimiae tingit & non aliud. Fac ergo quod frigiditas & humiditas aquosa, quae est in manifesto sit compar caliditati & siccitati, quae est in occulto, ita ut in simul conueniant & coniungantur, & fiant in simul una penetrans, tingens & Philosophorum. profundans. Has autem humiditates oportet de strui per ignem et gradus ignis, cum molli tempe ramento & congrua ac moderata digestione. Putrefactio Philosophicalis nil aliud est nisi corporum corruptio siue destructio. Una enim forma destructa statim introducit sibi natura aliam formam, meliorem et subtiliorem. Destruere aurum. Putrefactio idem est quod fractio putridi. Nam per putrefactionem omnis res digeritur, & fit fractio inter putridum, id est foetidum & mundum. Mundum enim corpus putrefactum immediate crescit, & multiplicatur in suo simili, ut patet in grano, quod postquam stetit per multos dies sub calore terrae, tumescit ut & quod mundum est ex eo crescat & multiplicetur, foetidum uero euanescat, necessaria est ergo etiam in opere nostro propter predictas causas putrefactio. Conceptio. Conceptio & desponsatio fit in putredine in fundo uasis, & generatio genitorum fiet in aere scilicet in capite uasis, id est alembici. Corpus nihil facit nisi putrefiat & non potest putrefieri nisi cum Mercurio, pro una parte corporis uidentur accipiende propter putrefactionem trigesime sexte partes aquae. Causa fimi. Putrefactio fiat igne lentissimo simi calidi & humidi, & nequaquam alio, ita quod nihil ascendat, quia si aliquid ascenderet fieret separatio partium, quae fieri non debet donec masculus & foemina sint perfecte coniuncti, & unum recipit aliud, cuius signum est in superficie ingenio perfectae solutionis. Et licet azot appareat in prima mixtione seu coniunctione albus, proeo quod foemina uincit suo colore. Nihilominus in putrefactione per ignis beneficium denigrantur ambo, per ignem augentem in humido calorem putrescit nigrum, quae est tinctura Mineralis & ideo seruanda est. Mineralis lapidis uirtus. Secretum magnum. Natura auri in aqua forti putrefacta, excellit omnes naturas. Ideo in compositione lapidis est notandum, quod nullus lapis excellit lapidem mineralem in uirtute. Philosophus: Fac de masculo & foemina circulum rotundum, & de eo extrahe quadrangulum, & quadrangulo triangulum, fac circulum rotundum & habebis lapidem Philosophorum. Geber probat in libro examinum, quod si Sol et Luna in simul incorporentur cum arte, non separantur de facili. Et sic unum appetit reliquum, eo quod unum siccum sit & aliud humidum. Et postquam unum adeptum est aliud, adeo se forti nexu complectuntur, & se inuicem continent quod unum ab altero de facili auelli non possit. Multo fortius hoc erit si alterum illorum sit spirituale, id est, medicinale et sic tingibile ratione sue spiritualitatis. Aurum est aurum actu, & ipsa materia, Philosophorum. Probatio particularis Probatio. quod si spiritualicetur, factum est ex actu potentia, & ex materia forma, & ex acto agens, & ex foemina uir, & ex re nata res naturans. Ergo cum nula sit materia auri nullum aurum quod non fuerit prius argentum ut dicit Philosophus: Si ergo talis forma coniungatur suae materiae, id est lunae, certe auidissime se amplectentur, & perfectum maius perficit perfectum minus, & hoc naturaliter & ami cabiliter, quia omnis natura perfici appetit & destrui abhorret naturaliter. Sciendum quod secundum Auicennam in epistola ad Hasen de re tecta. Intentio operantium in hac arte, imo potius intentio ipsius artis, secundum possibilitatem naturae rerum, est materiam unius induere formam et naturam alterius. Materia Forma Alchimia quid. Uerbi gratia. Cuprum induere formam et naturam argenti uel plumbum auri, & sic de ceteris similiter. Cum enim forma sit natura rei uniuscuiusque ut habetur secundo Phisicorum. Spoliata aliqua re a forma sua & alia superinducta eidem, procul dubio & natura ipsius transmutata est a sua specie. Dicimus itaque quod nomen alkimia in graeco sonat transmutatio. Et inde alkimiam dicimus scientiam esse transmutationis rerum a suis formis & speciebus secundum quod for mae rerum diuisae sunt. Anima Extractio Uel impraegnatio. image 6 Sye teylen sich die uier element / Aus dem leyb scheydt sich die sele behendt. Philosophorum. De Nigredine Plura. Hermes Rex tractatu secundo. Scito fili quod lapis noster hic plurimorum nominum & uariorum colorum ex quatuor ordinatus et compositus est elementis, quem nos oportet diuidere & in membra secare, arctius sequestrare ac partes mortificare, & in naturam quae in eo est uertere. Aquam & ignem in eo habitantem custodire, qui ex quatuor elementis est, & eorum aquas sua aqua continere, si qua non est aqua, forma ignea uerae aquae, ascendentes in uase suo sinere, quae suis corporibus spiritus continent & tingentes fiunt & permanentes. In artificio Sorin Distinctione prima: Accipe ab eo paulatim, totum diuide, tere seriatim quousque morte occupetur ex nigredinis intensione ut puluis. Hoc ergo est magnum signum in cuius inuestigatione nonnulli perierunt, deinde quodlibet discernens separatim tere seriatim. Morienes: Omne corpus cum anima caruerit, tenebrosum & obscurum inuenitur. Duo argenti uiui. Hermes: Oportet nos duo argenti uiui simul mortificare. Acetum ac urina. Idem: Accipe cerebrum eius aceto acerrimo terite, uel urina puerorum, quousque obscuretur. Hoc peracto uiuit in putrefactione, et fuscae nubes quae super ipsum fuerant & in suo corpore antequam moreretur reuertuntur. Rei teratus autem prout scripsi iterum moriatur prout narraui. Idem, oportet autem ipsum a duobus sulphuribus sequestrare, continue coquatur quousque aqua nigra fiat. Idem, qui ergo denigrat terram ad propositum perueniet et bene habebit. Nigredo. Clauis. Arnoldus: Uerum cum primum denigratur, clauem operis dicimus esse, quoniam non fit absque nigredine, nam ipsa est tinctura quamquaerimus qua in quolibet corpore tingamus, Que quidem occulta fuit in suo aere quemadmodum anima in humano corpore. Certitudo. Speculum: Ideo charissime fili, cum in opere fueris, fac ut in principio habeas colorem nigrum, & tunc certus eris quod putrefacis & uiam rectam procedis. O natura benedicta, & benedicta est tua operatio, quia de imperfecto facis perfectum cum uera putrefactione quae est nigra & obscura. Postea facis germinare nouas res & diuersas, cum tua uiriditate facis diuersos colores apparere. Terra. Ista nigredo nuncupatur terra que fit leni decoctione totiens reiterata donec nigredo superemineat. Et sic habes duo elementa, primo aquam per se dehinc terram ex aqua. Nam ut dicit Auicenna in titulo de humoribus: Solue. Calor agens in humido corpore, primo generat nigredine, ut est uidere in calce que apud uulgu fit. Ideo dicit Menabdes:. Coagula. beo posteros facere corpora non corpora per dissolutionem, & incorporea corporea per suauem decoctionem, in qua summe cauendum est ne spiritus conuertatur in fumum & euanescat per nimium Ignis coagulationis. ignem. Unde Maria dicit: Custo di ipsum & caue ne fugiat aliquid in fumum. Iuphilosophorum Nigredo coagulationis Occultum nostrum. Et sit mensura ignis caliditas solis Iulii, quatenus ex suaui & longa decoctione inspissetur aqua & fiat terra nigra. Sic ergo habes aliud elementum quod est terra. Et tantum de nigredine pro modo sufficiat. Steffanus Philosophus: Aperi oculos tuos & cor tuum, audi & intellige, ostendo & dicam tibi uerba intelligibilia, quae scire poteris si fueris de intelligentibus. Scias quod ex homine non exit nisi homo. Sic ex quolibet animali sibi nascitur simile. Uidemus tamen aliquas res natas a radicibus suis dissimiles, quia uidemus res habentes alas generatas ex non habentibus alas. Uidemus etiam & scimus res aliquas, quas homines nesciunt, de quibus egreditur natura quam scimus quod sufficit nobis, & ignoratur, quia sunt res profundae. Et si quaeris de eis, forsitan subtus terram sunt. Et scias quod de ista natura minerali fit ars non de alio. Auicenna: Cognosce ergo radices minerales faciens ex eis opus tuum. Aristoteles secundo de anima: Naturalissimum & perfectissimum opus, est generare tale quale ipsum est, ut planta plantam, capra capram. Idem: Opera artis alchimiae nil in ipsa proficeret nisi apparentes naturas absque errore cognoscere. Hermes: O aqua forma permanens regalium creatrix elementorum. O natura maxima naturarum creatrix quae naturam contines, & mediocriter natura superat quae cum lumine uenit & cum lumine genita est. Ex Lucidario Arnoldi Dixerunt aliqui, quod in opere Lapidis apparent omnes colores qui in toto mundo excogitari possunt. Omnes colores Quatuor complexos. Hoc est sophisma Philosophorum, cum non appareant nisi quatuor principales. Et quia ex eis omnes alii trahunt originem, ideo dixerunt omnes colores. Et si tibi non apparent omnes colores non cures, dummodo possis elementa segregare. Nam citrinitas coleram significat adustam & ignem, rubedo sanguinem & aerem, albedo flegma & aquam, nigredo melancoliam & terram. Unde Ortulanus ait: Quatuor habens colores, quatuor elementa sunt. Scias tamen quod dicti colores apphilosophorum parent in nostra dissolutione. Quaero in quanto tempore possit fieri hic lapis benedictus, ad quod respondetur quod quidam author Philosophus Lilius testatur, magisterium suum fecisse in octo diebus, & quidam per septem, & quidam per tres menses, & alii per quatuor, alii per dimidium annum, & alii per unum annum. Et Maria dicit se fecisse intribus diebus. Ad hoc dico quod causa diuersitatis scilicet breuitatis & prolongationis defectus potuit esse uirtute aque Mercurii. Uel quia operabantur de Sole & Luna. Et quidam ipsorum apponebant plus & alii minus. Solautem fixus est & non fugiens, & cum istis solum operabantur. Diuersitas laborantium. Unde propter suam impotentiam fixionis & impatientiam ignis quando per fusionem erat commixta cum sole, faciebat eum ascendere pro magna parte. Reiteratio. Et quando ascendebat sic uoca eorum non erat aqua uulgi nec Mercurii & tunc bant aquam & animam et spiritum, dicentes quod aqua remanebat terra in fundo, tunc reducebant aquam illam supra corpus et iterum faciebant ascendere per uirtutem ignis, & iterum commiscebant cum terra, quousque secum totam terram portabant in uentre suo. Uentus est aqua. Unde dicit quidam. Portauit eum uentus in uentre suo. Unde necesse erat eis habere magnam quantitatem de dicta aqua. Et tunc fixus erat de corpore spiritus. Reiterabant ergo ipsam sublimationem quousque totum remanebat fixum, & impotens ascenderet. Et tunc spiritus fixus erat in corpore, et luna erat soli incorporata et per minima commixta, & sic erat operatio completa. Unde dicta diuersitas in agendo, opus potuit esse in imponendo plus de fixo corpore, quam de non fixo, uel econuerso, quia non erat plus de non fixo citius ascendebat, et quando plus de fixo tardius ascendebat. Sed quid dicitis de hoc quod dicunt Philosophi, scilicet: Aurum nostrum non est aurum uulgi, & argentum nostrum non est argentum uulgi. Dico quod ipsi dicunt aquam aurum, id quod uirtute ignis ad superiora ascendit. Et uere istud aurum non est aurum uulgi, uulgus namque non crederet ipsum posse asscendere ad superiora propter suam fixionem. Scias insuper quod talis per deum consueuit esse modus Philosophorum, semper scilicet, quod in passu certissimo claudicare, et rem quasi dictam quandoque per typos et figuram, & quandoque per uerba methaphorica, et quandoque per falsam et alienam practicam occultare, et ubi se uerum dixisse sentiebant, se tuc similitudinarie locutos fuisse dicebant. Unde Geber dicit: Ubicunque aperte locuti sumus ibi nihil diximus. Sed ubi sub aenigmate aliquid posuimus et Philosophorum. figuris, ibi ueritatem occultauimus etc. Unde quidam dicit Metrista: Sales & alumina non sunt lapis sed adiutores lapidis. Qui non gustauerit saporem salium nunquam ueniet ad optatum Fermentum fermenti, fermentat etenim finitum per excellentiam. Tale superius quale inferius. Combure in aqua, laua in igne. Coque & recoque, & iterum coque. Sepissime humare & semper coagulare. Interfice uiuum & resuscita mortuum. Et hoc septena uice. Et habebis uere quod quaeris, si scis regimen ignis, Sufficit tibi Mercurius & ignis. Mercurius. & ignis. Uersus. Aes nostrum si bene scis sufficit si cetera nescis. Ex antiquo libello. Ortulanus super Epistolam Hermetis ait. Solus ille qui scit facere lapidem philosophorum, intelligit uerba eorum de lapide. Philosophi enim hanc artem manifeste conati sunt patefacere dignis, et indignis abscondere. Et sic de uirtute intentionis semper dixerunt uera, sed de uirtute sermonis non, & dixerunt sic lapidem philosophorum fieri ex ouo, quia in ouo tria sunt similia tribus quae integrant lapidem. Ouum. Hermes ait: Pater eius sol, Mater eius est luna. Et sic innuit quod iam duo hic ad lapidis compositionem intrant, et probat hoc Ortulanus. Quia aqua solis est uolatilis, & corpus eius fixum. Et econuerso de luna, & tunc declarata sunt uerba illa dicentia per Gebrum & alios Philosophos, fac fixum uolatile et uolatile fixum, & fixum uolatile. Persuadent enim multiplicem solutionem, quia totum opus stat in solutione. Item cum dicit, quod est superius est & inferius. Hic per superius intelligitur dignius, & per inferius indignius, ut scilicet fiat unus ex illis tribus, uel ex Sole & Luna fiat una res, cuius partes sint equales, & appellatur haec coniunctio sublimatio Philosophorum. Sublimatio nostra. Et dicitur sublimatio, exaltatio siue dignificatio, quia Luna dignificatur & Mercurius. Nam cum facta est unio in tanta dignitate est Luna sicut Solet Mercurius. Similiter & cum facta est fixatio quae appellatur corpus mortuum, ita uilis est Sol sicut Mercurius, & litera uult illa, & istud est ascendere & descendere Philosophorum. Quatuor elementa. Item, Lapis dicitur habere quatuor elementa, quae exponit Arnolsus. Quia cum facta est solutio, dicitur unum elementum scilicet aqua. Et cum corpus est immundum dicitur secundum elementum, scilicet terra. Et cum est calcinata dicta terra dicitur ignis, & cum iterum solutus est lapis, dicitur aer. Item, lapis dicitur habere corpus spiritum & animam. Per corpus intelligitur corpus immundum, ut supra. Per Philosophorum. animam intelligitur fermentum, & per spiritum qui se habet in proiiciendo, qui alio nomine dicitur quinta essentia, quam acquisiuit haec compositio, ueram habet uirtutem conuertendi. Rebis Uolantes. Item, predictus lapis dicitur Rebis, id est una res quae fit ex duabus rebus, id est corpore & spiritu, uel ex sole & luna, ex corpore mundato & fermentato. Item, dicitur lapis ubique repertus propter ueram compositionem, quia quando illa tria Sol Luna et Mercurius sunt coniuncta simul uirtus lapidis est per totum & in montibus & in planis, id est in corporibus et Mercurio, et in mari, id est aqua dissoluta. Et uolantes accipiunt ab eo iuuamentum. Trina res. Uolantes sunt Mercurius uiuus, & corpora imperfecta, quae conuertuntur in Solem & Lunam, & dicitur scorpio, id est uenenum quia mortificat seipsum, et seipsum uiuificat, quia illa trina res proiecta super Mercurium uiuum uiuificat ipsum, quia facit ipsum uerum corpus, & sic ulterius possunt exponi omnium Philosophorum dicta, & tamen a Philosophis dicitur argentum uiuum minerale, sed materia lapidis Philosophorum est aqua et intelligitur de aqua illorum trium, ut probat Ortulanus. Nec debent esse plura nec pauciora, & dicit quod Sol est masculus, Luna foemina, & Mercurius sperma. Sed ut fiat generatio et conceptio, oportet ut masculus iungatur foemine, & ultra hoc requiritur semen, et sic ante fermentationem debet fieri conceptio & impregnatio, & cum multiplicatur materia dicitur quod infans crescit in utero matris, et cum fermentatur. Ortulanus & Arnoldus: quod infundatur anima corpori, & nascitur rex coronatus. Item in libro turbe Philosophorum habetur hec doctrina: Soluite corpora & inbibite spiritum. Et dicunt corpora in plurali, quoniam oportet quod ad minus sint duo. Duo corpora. Et dicunt Spiritum in singulari, & sic oportet, quod sit unus. Unicus spiritus. Et nullum est sperma sine materia corporum nisi Mercurius. Et cum dicitur inbibite spiritum, intelligitur operatio ea, que fixat Mercurium & multiplicatur lapis, multiplicatur, id est reiteratur. Fixio. Item, quando materiam solis & lune mortificat Mercurius, remanet materia sicut cinis, & uocatur a Philosophis cribratio & contritio eorum. Cunis. De quo cinere dicitur in libro turbe & Arnoldi, cinerem hunc ne uilipendas. Item, Predictus cinis qui est illis tribus appellatur a philosophis corpus immundum, quia oportet decoqui & calcinari usque ad albedinem. Albedo. Ideo dicit Morienes in libro turbae: Nisi corpus immundum mundaueris, & ipsum dealbatum reddideris, & in ipsum anima miseris nihil in hoc magisterio direxisti.. mentatio, calcinatio, id est in modum albi cineris seu terrae seu calcis albae per spiritus operationis, reductio, quae fit igne nostro, id est aqua Mercurii nostri. Mercurius noster est in ignis. Item, cum dicitur tinctum tingit, intelligitur quod si medicina hec calcinata, dissoluta & coagulata fermentatur ad album, fit luna, cum sole fit sol. Item: Geber de medicina tertii ordinis probat, & dicit ad literam. Et sic habentur duo scilicet, calcinatio ipsius lapidis & ferphilosophorum Quia tam ad album & rubeum est una atque eadem uia cum sole & luna, differunt tamen fermentatione. Cuius haec tertii ordinis medicina est duplex, scilicet, solaris & lunaris, & est tamen in essentia una, & modus agendi unus. Est tamen additamentum citrinitatis seu citrini coloris, qua medicina perficitur a substantia sulphuris fixi, hoc est quod utraque medicina incipitur cum sole & luna. Sed ad rubeum fit fermentum cum sole, ad album cum luna. Sol capitur dupliciter, uno modo pro aqua solis, alio pro corpore solis, ut supra. Item, Cum dicitur quod apparent omnes colores. Omnes colores. Uerum est, quia ante fermentationem in calcinationibus dissolutionibus et fixationibus apparent omnes colores. Item lumen luminum sic ait: Et scitote quod eadem sunt, quae dealbant et rubificant intrinsecus & extrinsecus, scilicet sol, luna, Mercurius. Quae tria dissoluta & fermentata appellat argentum uiuum, dicens argentum uiuum habet in se corpus, spiritum & animam. Ibidem, talis est causa, coquite masculum & foeminam simul quousque coaguletur, & fiat lapis. Item Notandum quod nostrum elixir, non fit nisi ex mineralibus. Draconis frater & soror. Et amplius notifico quod draco non moritur nisi cum fratre & sorore sua interficiatur, Et non per unum tantum, sed per duo simul. Frater est sol, soror est luna. Ultimo ait Arnoldus, Quia philosophi dixerunt uerum de lapide quicquid dixerunt. Duo corpora. Quia de uirtute sermonis loquebantur, indignis ad celandum. De uirtute autem intentionis loquebantur dignis & semper uerum, & philosophi sciunt quod talis materia debet tradi mistice, sicut poesis fabulose & parabolice. Et cum philosophi loquuntur de magnis rebus non admiscent parabolas, nec fabulas, Ut dicit Macrobius. Dealbatio Primi lapidis prima. Senior in epistola Solis & Lunae. Aqua de coelo. Aqua uero quam memoraui, est res de coelo descendens, & terra cum humore suo suscipit eam & retinetur aqua coeli cum aqua terrae, & aqua terrae propter seruitium suum & arenam suam honorat eam, et congregatur aqua in aquam, & retinebit aqua aquam, & dealbabitur albira cum astuna. Hermes: Spiritus non ingredietur corpora, nisi munda. Dealbatio. Alphidius: Accipe albedinem & nigredinem dimitte. Democritus: Mundifica stannum cum praecipua ablutione, extrahe ab eo nigredinem eius, & obscuritatem eius, & apparebit candor eius. In opere Sorin. Dissolue albo igne quousque uideatur ut gladius denudatus, & sac dealbando corpus esse candidum: Rasis: Aqua cum miscetur Aeri, ipsum interius dealbat, haec dealbatio dicitur a quibusdam impregnatio, quia terra dealbatur. Impraegnatio. Dominante namque aqua, terra crescit & multiplicatur, & augmentatio nouae prolis inde generatur. Alphidius: Tunc oportet te terram nigram abluere, & igne calido dealbare. Philosophorum. Unde Hali dicit: Accipe quod ad fundum uasis descendit, & ablue istud cum igne calido, quousque auferatur eius nigredo & recedat eius spissitudo, & fac ab eo euolare additiones humiditatum, donec deueniat calx nimis alba, in qua non crit macula. Tunc enim terra ad recipiendam animam est habilis & purata. Unde dicit Merculinus: Firmans mutatum pregnatio, spondet hiatum. Uersus. Quae bene pregnantur, concordi pace ligantur. Unde dicit Morienes: Haec terra cum aqua sua putrefit & mundificatur, quae cum mundata fuerit, auxilio dei totum magisterium dirigetur. Hermes quoque ait: Azoth & ignis latonem abluunt & nigredinem ab eo auferunt. Ideo dicit Philosophus: Dealbate latonem, & libros rumpite, ne corda uestra rumpantur. Haec est enim compositio omnium Sapientum, & etiam tertia pars totius operis. lungite ergo ut dicitur in turba, siccum humido, id est terram nigram cum aqua sua, & coquite donec dealbetur. Terra. Aqua. Sic habes aquam & terram per se, & terram cum aqua dealbatam, illa albedo dicitur aer. Aer. Salomon, Sapientiae Septimo. Hanc scientiam pro luce habere proposuit, et super omnem pulchritudinem & salutem. In comparatione illius lapidis preciosi non comparauit illum, Quoniam omne aurum tanquam arena exigua est, ueluti lutum aestimabitur argentum in conspectu illius. Melior est enim acquisitio eius negociatione argenti & auri puri & purissimi. Fructus illius preciosior est cunctis opibus huius mundi, & omnia quae in mundo desiderantur huic non ualent comparari. Longitudo dierum & sanitas in dextera eius, in sinistra uero eius gloria & diuitiae infinitae. Uie eius operationes pulchrae & laudabiles, non despectae, & semitae eius moderatae & non festinae, sed cum laboris diuturni instantia, lignum uitae est his qui apprehendunt eam, et lumen indeficiens, beati qui tenuerint eam, quia scientia dei nunquam peribit, ut Alphydius testatur, dicens: Qui hanc scientiam inuenerit, cibus eius legittimus erit & sempiternus. Aristoteles: O quam mirabilis est illa res, habet enim in se omnia quae quaerimus, cui nihil addimus uel diminuimus, sed in sola preparatione superflua remouemus. Arnoldus: Materia prima Mercurius foemina nostra.. rat humiditatem Philosophicalem, quae apta est pro opere, quae erit tam clara sicut lachrima, in qua habitat quinta essentia metallica, & illa est metallum placabile, & in ea est medium coniungendi tincturas, ideo quia habet naturam sulphuris. & naturam argenti uiui. Geber: O quam utilis est ista res, quia nos utimur ea medicina cruda, quae res postquam cocta & digesta fuit est maximum uenenum, super omnia uenena. Gratianus Philosophus: In Alchimia est quoddam corpus nobile, quod mouetur de domino ad dominum, in cuius principio erit miseria cum aceto, sed in fine gaudium cum laeticia. Astanus in turba. Accipite ipsum spiritum nigrum non urentem, & cum eo corpora soluite & diuidite. Idem, ipse est totus igneus, & soluens per igneitatem suam, diuidens omnia corpora cum suis coaequalibus. Rosarius, Quicunque uult intrare Rosarium nostrum, et ibi uidere, et habere rosas tam albas quam rubeas absque illa re uili, cum qua nostrae reseraturae reserentur, ille assimilatur homini, ambulare uolenti absque pedibus, quia in illa re uili est clauis, ex qua septem portae metallicae aperiuntur. Res uilis nostra. Et absque illa re uili nunquam preciosum perficitur. Materia prima metallorum est quaedam substantia fumosa, continens in se humiditatem unctuosam, a qua substantia artifex sepaphilosophorum Ablutio est nigredinis terminatio, uel mundatio, donec album fiat perfecte album, & rubeum plene rubeum. Azoth enim & ignis obscuritatem ignis euellunt. Mortificatio. Mortificatio est duritiei a corpore separatio, quia anima tunc est mortua, corpus autem uiuum, ratione caliditatis & siccitatis. Omne enim habens calorem habet uitam. Et propter hoc calx alchimica dicitur habere uitam, quia illorum uitam imperfectam philosophi studuerunt occidere, & uitam perpetuam reddere. Reuificatio. Reuificatio est ratione nutrimenti, scilicet, sui humoris perfecti, & humiditatis rectificantis restauratio expeditione humoris ipsius imperfecti. Ex Quadam Cartula Lacerata. Nunc manifesto tibi naturali cognitione in hoc proposito meo de lapide omnium philosophorum & occulto, qui est lapis triplici ueste decoratus, lapis diuitiarum, lapis charitatis, & lapis releuationis ab omni penuria, & lapis curationis ab omni languore. Et in eo continetur omne secretum, & dicitur diuinum misterium, a Deo datum, & in mundo non est res sublimior post animam rationalem. Diligenter notare debes:. Dixitibi, quod laphilosophorum pis noster sit ornatus triplici ueste, id est, in tres partes diuidendus, in corpus animam & spiritum. Unde corpus mortuum, quod anima caruerit, tenebrosum est. Si uis Fili ut corpus illud reuificetur, redde sibi animam suam, & statim uiuit. O Magister non intelligo? Fili tibi dico expressius: Quando dicatur una res. Unus Lapis siue una res tantum, quia corpus in suam naturam est redactum, uidelicet in aquam suam, id est in primam suam materiam, quia prima materia corporum, est aqua unctuosa, & tunc primum dicitur una res, cum corporis substantia & aqua unionis per partes minimas indiuisiue uniuntur, & lapis Philosophicus ex quo rami infiniti multiplicantur. Et hoc dicitur Lapis in libris Philosophorum notus. Ideo Fili ab illo Lapide extrahitur aqua sua propria, & in spiritu per modum separationis. Sublimatio nostra primo modo. Sublimatio nostra est partium non fixarum eleuatio a partibus fixis. Partes uero non fixae eleuantur per fumum & uentum. Sed uolumus ut haec duo simul fixentur, & praestent fusionem facilem. Eleuatio per fumum. Et sic intelligas nostram sublimationem ueram & certam. Et lapis quem nemo potest tangere sua lingua. Hermes dicit: Diuide subtile a grosso. etc. Terra calcinatur, aqua sublimatur, terra manet deorsum, aqua ascendit sursum, terra purgatur per calcinationem, aqua per sublimationem, ambo per putrefactionem. Aqua defendit terram ne comburatur, terra ligat aquam ne fugiat, ambobus sufficienter purgatis, fiunt unum ultra non separabilia, quia unum sine alio non potest esse, cuius prima pars proiecta super centum argenti uiui, in uerum argentum tingit. Et si talis tinctura fuerit, una pars in rubeum uersa, tingit tot partes in uerum aurum, quo auro melius non reperitur, & hoc ex natura occulta, & acquisita per calorem ignis. etc. Nota. Spiritus domini ferebatur super aquas ante coeli & terrae creationem, Genesis primo. Uidendum ergo quod omnia ex aqua creata sunt. Hanc aquam deus diuisit cum dixit, & praecepit aquae partem in ariditatem, & illam uocauit terram, & aquam non conuersam pro terra conseruauit irrigandam & humectandam, quia terra sicca non multum fructum facit, nisi aqua sua pluuiali de sursum humectetur saepius, & sine aqua uix, aut nunquam. Philosophorum. Animae Iubilatio Seu Ortus seu Sublimatio. She schwingt sich die sele hernid der / Und erquickt den gereinigten leychnam wider. image 8 Modo sequitur quartum uerbum, et est, quod aqua quae cum terra fuerit, inspissata & coagulata ascendat sublimatione. Sic habes terram, aquam, & aerem. Et hoc est quod dicit Philosophus: Sublimatio. Ipsum dealbate, & cito igne sublimate, quousque ex eo exeat spiritus quem in eo inuenies, qui dicitur auis aut cinis Hermetis. Unde & Morienes ait: Cinerem ne uilipendas, nam ipse est diadema cordis tui, & permanentium cinis. Et in libro turbae dicitur: Ignis regimen augmentate, quia post albedinem peruenitur ad cinerationem, quae dicitur terra calcinata. Unde dicit Morienes: In fundo remanet terra calcinata, quae est naturae igneae. Et sic habes in praedictis proportionibus quatuor elementa, puto aquam dissolutam, terram dealbatam, aerem sublimatum, & ignem calcinatum. De istis quatuor elementis dicit Aristoteles, in libro de regimine principiorum. Cum habueris aquam ex aere, & aerem ex igne, & ignem ex terra, tunc plenam habebis artem philosophiae. Et hic est finis primae compositionis, ut Morienes dicit. Pacientia. Pacientia & mora sunt necessarie in nostro magisterio. Festinantia quidem ex parte diaboli est in hoc magisterio. Hermes: Mortuum uult uiuificari, & aegrotum curari. Idem: Oportet te corpus & animam coniungere, contritione in Sole. Idem: Seminate aurum uestrum in terram albam foliatam. Fumus. Senior: Descendet fumus superior ad inferiorem, & concipit fumus a fumo. Idem: Haec aqua diuina esti ex de coelo descendens. Idem: Ipse est reductor animae ad corpus suum, quod uiuificat post mortem suam, & per eum uita est, postquam non erit mors. Rosinus: Corpus enim letatur cum anima in ipsum ingreditur. Idem: Corpus uero occupat animam, & omne corpus quod animam inuenit, facile eam occupat. Et notum habeas quod cum anima punitur cum corpore, & cum eo incarceratur, & ab eo in corpus uertitur. Spiritus. Hermes: Ipse spiritus est extractor animae, & reductor & totius operis reformator, & omnia quae quaerimus sunt in eo. Senior: Nihil eo aspectu uilius, & nihil eo in natura preciosius, & eum Deus precio emendum non posuit. Senior: Preparatio nostra natura surgit per seras aperientes seraturas. Hermes: Oportet nos scire cognitionem primcipii tam naturalium quam artificialium. Nam qui principia ignorat ad finem non uenit. Idem Hoc secretum est uita cuiussibet rei, & est aqua, aqua suscipit nutrimentum hominum & aliorum & in aqua est maximum secretum. Sed ut minus erres scire te conuenit, quod nostrum sublimare nihil aliud est quam corpora exaltare, id est in spiritum ducere, quod non fit nisi igne leni. Sublimare nostrum. Sic enim dicimus, ille sublimatus est in Episcopum, id est, exaltatus. Et ideo uulgaris sublimatio, quae tantum est signum effectus, scilicet, quod iam corpus sublimandum, sit ita spirituale factum, quod possit sublimari, Nihil confert operi nostro, nec ultra requiritur post preparationem primi lapidis, quia talis sublimatio non spiritualizat, sed tantum effectum spiritualitatis ostendit. Ideo bene dicit ille Regalis Philosophus Geber: Quia in opere magisterii nostri non egemus nisi unico uase, uno fornace, unaque dispositione, quod intellige post praeparationem primi lapidis. Genesis. Ex aqua omnia facta sunt, & super aquam ferebatur spiritus dei, & principium generationis hominis ex ea. Hermes, Onatura fortis, naturas uincens, & superans, fusasque naturas gaudere faciens. Geber. Expedit huius artis principia et radices principales, quae sunt de esse operis non ignorare. Basius: Sulphur nostrum fortius est omni igne. Fiuidi coloris. Alanus Philosophus. Una res ex omnibus est eligenda, quae est liuidi coloris, habens speciem metallicam limpideam & liquidam, & Philosophorum. & est res calida & humida, aquosa & adustiua, et est oleum uiuum, & tinctura uiua, lapis mineralis, & aqua uitae mirae efficaciae. Aristoteles: Nullum tingens uenenum generatur absque Sole & eius umbra, id est uxore. Sublimatio est duplex: Sublimatio est duplex. Prima est remotio superfluitatis, ut remaneant partes purissimae a fecibus elementaribus segregatae, sicque uirtutem quintae essentiae possideant. Et haec Sublimatio est corporum in spiritum reductio, cum scilicet corporalis densitas transit in spiritus subtilitatem. Secunda sublimatio. Secunda Sublimatio est extractio, quod in ipsa est de natura quintae essentiae, a fecibus elementaribus separata. Dico autem quintam essentiam animam tingentem, ad quam necessaria est ablutio, ut per eam extrahatur unctuositas arsenici, siue natura oleaginosa, purissimae unctuositatis, quae ligata est cum fecibus suis, quae feces non permittunt ipsam sublimari. Uincentius De Lapide Elixir. Uincentius in Speculo naturali, libro primo. In corporibus mineralibus ad instar operationis naturae conati sunt Alchimistae facere breui tempore quod natura facit in annis mille, unde & docuerunt rem quandam facere, quae corpora super quibus proiicitur transmutat. Haec uocatur ab eis elixir, & dicitur lapis non lapis, lapis quia teritur, non lapis, quia funditur. Et currit absque euaporatione, sicut aurum, nec est alia res cui proprietas illa conueniat. Elixir quid Ignis fimi. Auicen: Elixir ergo est res quae proiicitur super maius corpus, & mutat rem a natura sua in aliam. Fit autem quando miscetur corpus minus & spiritus & elementa & fermentum, fitque de omnibus una confectio. Et est Elixir uerbum graecum, quod sonat magnum thesaurum, uel meliorem de thesauris. Et Elixir quidem quod se cum corpore miscet, est quasi Tutia cum Cupro. Sed augmentatur uel crescit Cuprum de illa Tutia, cuius ratio est, quia Tutia res terrenalis est, Elixir autem res spiritualis, & reuertitur natura sui generis ad aliud genus. Alchimista: Fit autem Elixir duobus modis Uno modo, ex spiritibus mineralibus & corporibus mundis praeparatis. Alio modo ex quibus dam rebus prouenientibus ex animatis, scilicet ex capillo uel ouo uel sanguine. etc. Primo modo sic: Mortificantur quidam spiritus, & sublimantur, donec mundi fiant. Post hoc, unum de corporibus a natura generatis comburitur, donec possit teri, deinde calcinatur donec in modum calcis mundum efficiatur. Tandem uero spiritus & corpora sic praeparata teruntur & inbibuntur cum aquis acutis distillatis. Postea tam diu inhumidantur, donec in aquam claram conuertantur, deinde congelantur, ad extremum tam diu ponuntur in igne, donec fixa efficiantur. De Complemento Elixir. Auicenna in epistola ad Hasen: Elixir itaque tinctura sua tingit, & oleo suo submergitur & calce sua figitur, & album quidem completur tribus, in quibus non est ignis. Citrinum uero completur quatuor totis. Glosa: Uerum est quod Elixir album non indiget nisi tribus, scilicet oleo, tinctura & calce. Sed rubeum quatuor, scilicet oleo, calce, tinctura, & iterum tinctura quae dicitur ignis. Et ideo subdit Auicenna, in quibus non est ignis. De Igne Multiplici. Est autem Ignis multiplex, & eius qualitas diuersa, per quosdam gradus distincta. Quidam enim in primo gradu est calidus ignis, & humidus in secundo, scilicet uentris equi, cuius proprietas est quod non destruit oleum, sed augmentat propter suam humiditatem. Nam alii destruunt propter siccitatem. Huic ergo non assimilatur alius in mudo nisi materialis ignis corporis hominis sani. Ignis quidem Solis calidus est in eodem gradu, sed siccus est. Ignis domans Ignis fixionis. sicut puer cui datur in principio lac. Nam puer ex calido & humido nutritur & augmentatur, sic & ignis equi augmentat oleum sua humiditate, figit autem lapidem suo calore temperando. Est inter hos duos & alius, qui est calidus & siccus in secundo gradu, ut ignis furni, post panis extractionem, hic fundit leniter, & non comburit, quia non est in eo flamma, nec fortitudo caloris. Tertius Fixio Spiritus. Calor enim paulatim declinando recedit, sed si staret, spiritum figeret in corpore uel extra corpus. Ignis autem equi nec fundit nec conburit, sed domat, et humidum augmentat. Quartus. Est & quartus furni fixionis ignis, hic fundit & figit, non autem conburit, quia flammalis non est, nec differt am praecedenti, nisi quod in hoc est calor continuus, in illo non. Quintus. Quintus dicitur flammalis, & est calidus & siccus in tertio gradu, hic calcinat tantum, & non fundit, scilicet ad comparationem auri & argenti & aliorum corporum in eodem gradu uel ultra, et est hic ignis in furno calcinationis. Hic autem est qui domat rem, & de re animata fit, ac nutritur, Sextus. Sextus est calidus & siccus in quarto gradu, & hic fundit & figit fortiter, mollificando corpora suauiter, nec dissipat ea uel dispergit. Hic est Septimus. Septimus. ignis furni fusionis in eodem gradu. Est & ignis follium qui corpora dissipat & dispergit & fundit, & hic est septimus. Philosophorum. Octauus est qui fundit & calcinat, & est flammalis, quia in eo sola flamma operatur. Octauus. Substantia ignis carbones & flamma, & in ista sola flamma lignorum, hic etiam est in eodem quoque gradu cum praecedentibus. Nonus. In eodem quoque gradu est nonus, scilicet qui omnibus est magister: ut ignis officiationis, id est examinationis, hic fundit & comburit, & dissipat & dispergit malum, saluat & rectificat bonum, & est quasi iudex discernens iustum ab iniusto: Iuniperorum Ignis. Ignis artificialis continuus, durans, in eodem gradum quo uolueris per unum, aut duos aut tres menses, donec nudes carbones, ideo semper coopertos debes seruare, & potes augmentare uel diminuere calorem pro beneplacito tuo, & hoc secundum additionem plurium uel pauciorum carbonum incensorum. Inprimis habeas cineres sufficientes, & solum factas de ligno luniperi. Tunc habeas ollam magnam fictilem, in cuius medio sit alia minor olla siue crusibulum, & inponendo cineres magna olla stet super calorem ignis, quatenus ipse cinis calescat, & sic circumquaque ollam minorem super cineres pones carbones etiam de praedicto ligno Iuniperi tantum factos. Habeas denique adhuc plures cineres calefactos eiusdem ligni quos supersperges praedictis carbonibus, & cooperies eos suo cinere calido peroptime. Et in illam minorem ollam siue uitrum habeas tuam materiam digerendam, & desuper maiorem ollam coopertorium pones, & in stubam pones subter scamnum, uel supra, super lapidem, tamen ne forte damnum inferatur: poteris tali practica plures huiusmodi praeparare ignes. Poteris etiam in minorem ollam ponere aquam calidam uel uentrem equi humidum, & in illum fiolam materiae. Carbones praedictos facies in hunc modum: Secabis lignum luniperi in paruas particulas, ad grossitudinem duorum digitorum, uel maiores, illos pones in magnam ollam bene undique clausam & perlutatam & repletam, illam ollam pones per integrum diem in ignem fortem furni uenti, uel flammae lignorum. Deinde permittas per se infrigidari, aperiollam, & habebis quod optas. Cineres autem communi modo combures. Hic ignis potest esse ignis primi uel secundi gradus fixionis spirituum. Sie ist gehoren die eddele Keyserin reich / Die meister nennen sie ihrer dochter gleich. Die uermeret sich / gebiert kinder ohn zal / Sein undotlich rein / unnd ohn alles mahl. image 9 Die Konigin hasset den todt und armuth Sie ubertriffet goldt silber eddel gesteyn / Alle Arzeneie / groß uund klein. Nichts ist aufferden ihr geleich / Des sagen wir danck Gott uon Himmelreicho gewalt zwingt mich nackendes weib / Dann unsalig was mein erster leib. Uund noch me mutter was ich worden / Biß ich zum andern mahl ward geboren. Da gewan ich aller wurz unnd kreutter krafftinn aller kranckheyt ward ich sigkhafft. Meines Sones nam ich da wahr / Unnd kam mit ihm selbannder dar. Da ich seiner wardt schwanger / Unnd gebaret uff ein unfruchtbarn anger. Ich wardt klutter / uund bleib doch Magt/ Unnd wardt in meinem wesen angelagrdas mein Son mein Uatter wardt / Wie das Gott geschickt hat wesentlicher arth. Die Mutter die mich hat gebaret / Durch mich wardt sie geborn aufferdt. Eins zubetrachten / naturlichen uerbunden / Dae hat das gebirg meisterlich uerschlunden. Dar auß kommen uier inn eyn / Iun unserm meisterlichen stein. Unnd Sechs / inn dreifalt bedacht / Dund in ein wesentlich arth gebracht. Wer das bedencken kann eben / Dem ist uon Gott der gewalt gegebendas ehr alle kranckheyt thut uerd reiben / An metallen / unnd menschen leyben. On gottes hulffdas niemand mag bawen / Dan der sich selbs kan durch schawen. Auß meyner erd entspringt eyn brun/ Darauß rinnen zween straum. Der eyn fleust gen Orient/ Und der ander gen Occident. Darauß zwen Adler flygen und uerbrennen ir gefider / Und fallen bloß in die erd nider. Und werden hin wider gefidert schon/ Ihm sein untherdenig Son und Rlono herre Ihesu Christ: Du der die gaben geben bist. Durch deinen heilygen geyst so gut/ Der hat es ale in seiner hut. Wem er es gibt furwar / Der uernimt der Meyster spruch gar. Das er bedenck das kunfftig leben / Als leib und Seel gefugt werden eben. Das sie schweben in ihres uatters reich/ Also helt sich die kunst aufferdtreich: Hermes: Scitote rumorum inquisitores, & sapientiae filii, quod uultur supra montem existens in cacumine, clamat uoce magna, inquiens, Ego sum albus, niger & rubeus, citrinus, ueridicus sum, & non mentior. Alphidius: Argentum autem uiuum quod ab eo corpore nigro extrahitur, est humidum album, & corticibus mundum ne pereat. Morienes: Scire te conuenit quod fumus albus est anima, & spiritus illorum corporum solutorum. Et certe si fumus albus non fuisset, aurum albi alchimiae non fuisset. Rosarius: Hic est mercurius noster nobilissimus, & deus nunquam creauit rem nobiliorem sub coelo praeter animam rationalem. Plato. Haec est materia nostra & secretum nostrum. Ortulanus: Sic habes uerum Mercurium extractum ab istis duobus corporibus praenotatis, & est bene lotus & digestus, & iuro per deum, quod nullus alius Mercurius est in uia uniuersali, nisi iam declaratus, in quo dependet tota philosophia, qui aliter dicit falsum dicit. Mercurius noster. Aqua nubis Nomia plura Secretum serua. Parmenides in turba: Quidam audientes aquam a philosophis nominare, putant aquam nubis esse, certe non, sed si haberent rationem, scirent utique aquam esse permanentem, quae quidem aqua permanens esse non potest absque suo corpore cum quo soluta est. Alphidius: Istam medicinam uocant philosophi omnibus nominibus, quia tot nomina sunt huic mercurio imposita, quod uix aut nunquam possit aliquis noua ratione uocabula inponere, & dicit Plato philosophus: Nos omnia reuelauimus excepto secreto artis quod nemini licitum est reuelare, sed attribuimus illud deo glorioso, qui cui uult inspirat, & cui uult aufert Salomon rex: Hec est filia ob quam regina austri ab oriente dicitur uenisse, ut aurora, consurgens audire & intelligere & uidere sapientiam Salomonis, & data est in manu eius potestas, honor, uirtus, & imperium, & florens regni corona in capite suo, radiis septem stellarum rutilantium, tanquam sponsa ornata uiro suo, habens in uestimentis suis scriptum litteris aureis graecis & barbaris & latinis: ego sum unica filia sapientum, stultis penitus ignota. Hermes: Quemadmodum sol in stellis ita aurum inmetallis, fol dat stellis lumen & omnem continet fructum, similiter & aurum omnem continet fructum: Item dies est natiuitas lucis, sol quoque lucerna diei quem deus creauit ad opus nostrum, id est, pro mundo regendo, item tinctura debet esse corporea, a corporibus metallicis extracta perfectis, per beneficium & medium mineralium. Regulae Generales. Omnis res de eo est in qud resoluitur, ham glacies conuertit in aquem calore mediante, necesse est ergo ipsam prius aquam fuisse quam glatiem. Sic omnia metalla prius fuerunt argentum uiuum quod patet, quia cum in igne liquescunt, conuertuntur in ipsum, hic nota quod philosophus liquatum metallum etiam uocat mercurium siue argentum uiuum, ergo reductio metallorum in argentum uiuum isto modo dicitur liquatio ista, quam uis fiat per uiolentiam ignis, tamen quia in liquatione illa forti tenet speciem argenti uiui, ideo etiam nominat ipsum argentu uiuum. Sed non est ista solutio philosophicalis sed laicalis, ergo ad particulare tibi notum, aliquo modo correspondet dictis philosophiae. Secunda Regula. Omnis natura naturaliter perfici desiderat & destrui abhorret & fugit, ergo auide amplectitur illud, quod sui ipsius emendatiuum, & contrarium respuit in quantum potest, & secundum istud ars debet imitari naturam, alias semper errat. Tertia Regula. Omne peius laborans in aliqua arte, de sua naturali malitia nititur melius destruere, Et omne melius laborans in aliqua arte, conatur peius perficere, ergo inprimis tibi sciendum erit naturas rerum, ut scias discernere quid sit melius aut peius naturae, & unde perficiatur & unde prohibeatur, & quod quantitas peioris non excedat quantitatem melioris, alioquin maxime errabis. Quarta Regula. Omne siccum naturaliter appetit bibere suum humidum ut in suis partibus sit continuatum. Hic nota quid sit humidum radicale omnium liquabilium, & tali humido ciba nimis siccum, & fiet temperatum, & c. Et sic habebis optatum. Philosophorum Extractatulo Quodam Approbato, dicto correctio fatuorum. De Differentia Sulphuris uulgi & simplicis Philosophorum non urentis. Sulphur nostrum. Cum generaliter philosophus loquatur, quod sulphur coagulat, dicendum quod non, quia omne sulphur uulgi secundum philosophum metallis est extraneum & contrarium. Sulphur uulgi Ignis qualis philosophorum Maturans uiuificans Naturae defectum supplens Argentum uiuum fit liquefacta corpore. Auicenna: Non intrat in magisterium, quod non est ortum ab eo quia semper inficit & denigrat, & corrumpit quocunque modo per artificium praeparetur. Est enim ipsum ignis infectus, ergo fusionem impedit. Si uero calcinatur, in terream redit substantiam ut puluis mortuus. Quo ergo modo potest aliis uitam inspirare. Habet enim duplicem superfluitatem, scilicet inflammabilem substantiam & terream faeculentiam. Igitur per haec considera sulphura uulgi non philosophorum esse, cum sulphur philosophorum sit simplex ignis uiuus, ita quod naturae defectum supplet, cum ipsum sit superfluae maturitatis, secundum quod in natura uiuificans alia corpora mortua & maturans ea, sua sit perfectum, ac per artificium magis ac magis depuratum. Unde Auicenna: Tale sulphur non reperitur super terram, nisi in quantum existit in istis corporibus, sole & luna, & in alio quidem est illud quod nulli dicitur nisi ex parte dei sibi reueletur. In sole perfectius quia magis est digestum & decoctum, philosophi enim subtiliter sunt imaginati quomodo in istis corporibus perfectioribus sulphura illa elicere possent, & ipsorum qualitates per artem purgare ut hoc haberent in arte mediante natura, quod in ipsis antea non apparuit quam uis plenarie & occulte prius habuerunt, & hoc nequaquam fieri concedunt sine corporis solutione & in primam materiam reductione quod est argentum uiuum ex quo facta sunt ab initio, & hoc absque ulla permixtione rerum extranearum, que extranee nature lapidem nostrum non emendant quoniam nihil conuenit rei, nisi quod propinquum est ei, cum sit medicina simplicis ac uirtualis nature ex aqua mercuriali producta, inqua aurum & argentum prius sunt soluta.. uerbi gratia, si glacies ponitur in aquam simplicem, soluitur in ea per calorem, & redit in primam substantiam aqueam & sic aqua tingitur ex uirtute etiam occulta quae fuit u glatie, si autem glaties non resoluitur per calorem in aquam, non coniungitur aquae tur in aqua iacet, nec illam aquam tingit sua uirtue quae in ea natea coagulata fuit ex parte specierum, sic eodem modo si corpus non resolueris in mercurium cum merphilosophorum curio, occultam uirtutem ex eo habere non potes, scilicet sulphur digestum & decoctum per opus nature in minera, sic enim lapis est unus, una medicina que fecundum philosophos dicitur rebis ex bina re scilicet, ex corpore & spiritu albo, uel rubeo, in quo multi fatui errauerunt. Quo Modo Sulphur rubeum est in sole, & album in luna. Cumsit dictum quod sulphur philosophorum rubeum existat in sole per maiorem digestionem, & sulphur album in luna per minorem digestionem, unde philosophus: Citrinatio Causa citrinitatis. citrinatio non est aliud quam completa digestio, nam calor agens in humidum primo generat nigredinem & agens in siccum causat albedinem quia ignis si transcendit, agens in eo mutat in citrinitate purissimam haec omnia in calcinatione plumbi attendi possunt. Et dicit philosophus, quod iam actu ununquodque perfectorum corporum suum bonu sulphur cum mercurio contineat, scilicet aurum aureum, argentum argenteum, ideo sulphur album per citrinu est aurum, quamobrem sulphur in eo est sulphur rubeum, ignis substantia, qui hoc album plus digessit, & sic sulphur album & rubeum ex utraque parte existit in sole, quare ignis est perfectio eius et in igne generatum est et ideo amicabiliter gaudet natura sue ignee nature. Unde aliquae res extraneae hoc in corporibus non possunt causare, cum ars non est aliud mediante natura, nisi decoctio & digestio illius naturae per simplicem laborem, uerbi gratia, mane cum surgo, & uideo urinam meam albam, iudico me parum dormiuisse, tunc repono me iterum ad dormiendum, & accepto somno urina citrinatur, & hoc propter maiorem digestionem caloris naturalis in me existentem. Exhortatio. Sic sequere naturam per artem similiter decoquere, digerere maturare, sublimare, cum iam actu natura contineat in se ignem naturalem, quo maturatur, hoc illae res non habent ideo dare non possunt. Nota ignem maturantem Melius peius perficit Imperfecta curantur sic Temperata complexio Fermentum est aurum Utilitas fermenti. In luna uero non est nisi sulphur album, simplex, non tamen digestum sicut rubeum, nec sic a nigredine purgatum per actionem caloris, quam in se naturaliter continet, sed ignis species est obtecta et occulta, agens eam in arte quam in natura & econuerso, & ideo non est impossibilem, ut ars mediante natura. Hic nota mediantem naturam siue mediam naturam, quod plus digerat et perficiat, cum naturaliter intendit perfici, sed per se non potest, nisi moueatur arte & operatione, sed isti labores ut credo non peruenient ad hominem durae ceruicis, & ideo non fit uerum aurum, nisi fiat ita digestum & decoctum, ut melius melioret peius. Quia omnium philosophorum intentio est cum meliore peius perficere, quod fatui contrarie intelligunt, quia cum peiore melius perficere nituntur, et hoc querunt in re quod nunquam fuit in illa, scilicet aurum et argentum in rebus adustibilibus, ut prius explanatu est. Quod In Aliis Aegris corporibus non est utile hoc sulphur quaerere quia ibi non est. Queri non immerito potest, utrum ex aliis aegris corporibus hoc sulphur album & rubeum ad tingendum mercurium elici possit. Dico quod non, quia prius dictum est, quod non est aliqua res maioris temperantie quam in istis duobus corporibus reperitur, quibus insunt radii tingentes, cum prius dictum est quod aegra corpora in se contineant sulphur foetidum et adustibile, & non uirtualis naturae sicut in istis, & c. Cum omnis ars non ualeat, nisi praehabita natura quam sequatur, posses tamen cum minoribus mineralibus purgare metalla, quibus purgatis, tamen adhuc non haberent auream & argenteam naturam in se, quia digestio & decoctio aurca non fuit in illis, sicut in aliis, nec sulphur ita maturum, & ideo ipsis immaturis succurrendum est cum maturis ut maturentur: Igitur non tingunt sed tinguntur, quia tinctura auri & argenti proportionabilem naturam habet cum ipsis, scilicet immaturis uel imperfectis, quia originem ex mercurio traxerunt: Ex his manifeste patet, quod minora mineralia tingere non possunt, quia corpora metallica imperfecta quae non conueniunt cum auro & argento ex parte mercurii maturi, tingere non possunt, nec naturam auri uel argenti infundere. Et ideo non est tingendum nisi cum illis quibus inest uirtus tingendi, tinge ergo cum auro & argento, quia auerum aureum tribuit colorem & naturam, & argentum argenteam. Quare omnia alia despicias quibus non inest uirtualiter seu naturaliter uirtus tingendi, cum in ipsis nullus sit fructus, sed solum perditio rerum & stridor dentium. Philosophorum. Fermentatio. Sye wird Sol aber uerschlossen Und mit Mercurio philosophorum ubergossen. image 10 Hermes tractatu septimo de sole: Filii philosophorum corpora sunt septem, quorum primum est aurum eorum optimum, rex & caput, quod nec terra corrumpit nec res comburentes comburunt, nec aqua alterat, eo quod eius complexio est temperata et natura directa in caliditate & frigiditate & humiditate & siccitate, nec in eo est quod superfluum nec minus, quare ipsum pretulerunt philosophi magnificauerunt, & dixerunt quod aurum sic se habet in corporibus, quemadmodum sol in stellis suo lumine & splendore, eo namque uegetabilia germinant in terra, & omnis fructus perficitur nutu dei. Similiter aurum in corporibus omne corpus secum continet & uiuificat, quod elixir fermentum est, sine quo nequaquam peragitur quemadmodum pasta absque fermento non fermentatur nec eleuatur, sic cum corpora dealbas sublimas, mundificas, & ex eis fecem & turpitudinem extrahis, deinde uolens ea coadunare, coniungere, & simul miscere, impone fermentum eis, inspice qualiter paste fermentum nihil aliud est quam fermentum, meditare igitur & contemplare utrum rei fermentum sit nisi etiam ex sua natura. Hec est clauis omnium philosophorum, & notandum quod sermentum confectionem dealbat, combustionem inhibet, & tincturam continet ne fugiat, corpora lenificat & se inuicem ingredi facit & coniungit, Philosophorum quod est finis operantis, & sua scientia corpora mundantur & earum opus deo annuente peragitur. Raymundus in apertorio: Nunc per secundam partem colorabit se lapis, fixatur & fermentatur, fermentum autem lapidis ad album est argentum, & ad rubeum est aurum, sicut philosophi demonstrant, quia sine fermento non uenit sol neque luna, nec aliquid aliud quod sit suae nature, coniunge ergo fermentum cum sulphure suo ut generare poterit suum colorem, et etiam ad suam naturam & ad pondus nec non ad saporem & sonum suum, quia quodlibet simile generat suum simile, quia fermentum ut sol tingit & mutat suum sulphur in medicinam permanentem & penetrantem. Ideo dicit philosophus: Coniunctio lapidis Tinge. Qui nouerit sulphur & argentum uiuum tingere, ille peruenit ad maximum arcanum, propter hoc oportet quod sol & luna sit in tinctura & fermentum ipsius spiritus, & aque permanentis argenti uiui, & per illam aquam ille naturae debent fixari & nutriri cum naturali calore tam diu usquequo habebunt suam fixationem & fusionem perfectam, post hoc fit regimen coniunctionis lapidis cum suo fermento, scilicet usque donec ad complementum suum opus peruentum sit, & hoc non fit una uice simul, quia hoc de intentione naturae non est, sed bene per compulationem, scilicet parum & iterum parum, & etiam per coagulationem fit uera medicina uniformis, & propter hoc illa compulatio causatur a subtilibus partibus transmutatis & alteratis in formam & essentiam spiritualem, quia scriptum est, quod corpus grossum cum simplici, & simplex cum grosso propter earum contrarietatem se coniungere non possunt, nisi grossum conuertatur in subtilitatem suam per suum simplicem spiritum, & tunc sint commiscibilia simul, & hoc notificant philosophi declarando cuidam filio ueritatis, & dicunt quod perfecta mixtura est commiscibilium alteratorum corporum per indiuisibilia sibi iunctorum unio, quia illa hic requiruntur per patentem rationem, quod mixtio siue unio non potest fieri sine alteratione, quae est subtiliatio corporis & reductio in formam spiritualem. Philosophicalis sensus. Praperatio primi lapidis. Et de illa parte dicunt Philosophi, quod iam medicina completa est ab una manerie in aliam maneriem cristallinam, & tunc apparebit quod illa lamina composita est de subtilibus partibus naturalibus, per naturale ingenium uniformiter coniuncta, sine diuisione illarum partium, per modicum & iterum modicum, quia talis ca usa non potest fieri sine subtiliatione & homogeneitate naturae. Cristalli ratio. Et propter hoc conuenit quod ueniat illa materia ita subtilis quod omnes partes in natura aequales sint mixtae cum aqua. Et Philosophorum. hoc uidere poteris per tuum intellectum cum factum sit unum corpus transparens, et in unum continuatum per coniunctionem aut commixtionem multarum partium sine diuisione discontinuatione & terminatione in unam spissitudinem & figuram transparentem per omnes partes suas. Secretum primi lapidis corporis imperfecti. Iam fili tu modo habes non modicum secretum, illumina igitur primo corpus antequam imponas animam, quia alias nunquam posset suscipere aut in se retinere spiritum: Haec Reymundus. Calidius Philosophus: Nemo unquam potuit uel postea poterit tingere terram foliatam, nisi cum auro. Ideo praecipit Hermes dicens. Seminate aurum uestrum in terram albam, foliatam, quae per calcinationem facta est ignea subtilis & aerea. In istam ergo terram aurum seminamus cum tincturam auri illi imponimus. Sed nunquam aurum potest perfecte aliud corpus tingere, quam seipsum. Certe hoc non potest nisi perficiatur arte. Aurum est fermentum. Aurum est fermentum operis, sine quo nequaquam peragitur, quia est sicut fermentum pastae, coagulum lactis in caseo, & sicut muscus in aromatibus bonis, & cum eo fit compositio maioris elixir, quia illustrat & ab adustione conseruat, quod est signum perfectionis. Et scias quod sine auro, nec perficitur nec emendatur opus quia aurum capistrum est argenti uiui, & nullus congelat argentum uiuum nisi in corpore magnesiae in quo est unum cremans, alterum uero fugiens, & ipsum aurum est tertium illorum tincturas recipiens, & est tinctura rubedinis, & argentum uiuum trasformat omne corpus cum eo. Capistrum argenti uiui. Unde quidam, nisi aurum in auro ponas nil agis. Arisseus: Sperma uirile. Scias firmissime quod si parum aurum in compositione ponatur, exiet tinctura patens candida, per fermentum solis intelligitur sperma uiri & per fermentum lune sperma faemine, ex illis fit primo coitus, postea fit generatio uera & casta, fermentum auri aurum est, sicut fermentum panis panis est: Imperfecta curantur sic. Rosarius: Sicut in operatione panis modicum fermenti leuat & fermentat magnam copiam paste, ita & illud modicum terrae quod continet iste lapis sufficit ad nutrimentum totius lapidis. De Duplici Differentia mineralium ex eodem tracta tulo, correctione fatuorum. Distinguuntur autem corpora mineralia specialiter in duas partes, scilicet in partem metallicam & in partem mineralem, in partem metallicam, id est in metalla quae originem ex mercurio Philosophorum ducunt, & in partem mineralem quae originem ex mercurio non ducunt. De metallis exemplum Sol, Luna, Iuppiter, Mars. Habet et electrum. De mineralibus exemplum, sales, atramenta, alumina, uitriolum, arsenicum, auripigmentum. Spiritus non liquantur metallice. Sunt autem ductibilia, & liquabilia omnia metalla que originem ex mercurio duxerunt, quia materia eorum est substantia aquea mixta cum substantia terrea commixtione forti ut unum ab altero separari non potest, quare congelatur substantia aquea illa cum frigore magis post actionem caloris, & erunt ideo ductibilia seu fabrilia, & non congelatur sola aqua nisi cum siccitate terrestri, quae alterat aqueitatem cum in ipsis non est humor unctuosus, quia congelatio eorum est ex siccitate terrestri, ideo faciliter non soluuntur nisi per actionem caloris uehementem in ipsis, secundum quod sunt fortius & fortiter commixta. Minora mineralia duplicia. Sunt autem minora seu media mineralia secundum quod dictum est quae originem ex mercurio non ducunt, & horum quidam sunt sales qui liquefiunt humido faciliter ut alumen, sal simplex, sal armoniacum, sal lapideum et omnia genera salium, et quidem uirtuosa sunt nec liquefiunt solo humore faciliter ut auripigmentum, arsenicum, sulphur, cum aequitas sulphureorum corporum est commixta cum terra uiscosa, commixtione forti cum seruentia caloris donec facta sunt uirtuosa, & postea coagulata sunt ex frigore, atramenta uero composita sunt ex sale & sulphure & lapidibus, & creditur in ipsis uis mineralis aliquorum corporum liquabilium quae ex eis fiunt, ut calcantum & olocari, sed corpora metallica ex ipsis artificialiter fieri non possunt, cum sint alterius naturae, & cum metallis ex prima materia propinqua scilicet cum mercurio originem non duxerunt scilicet ex argento uiuo. Atramenta unde sunt Sulphur duplex. Non nego quin cum ipsis metalla possunt purgari aut dissolui, uel sophistica forma per ea introduci ad decipiendum homines. & c. Duplex est sulphur: uiuum scilicet & urens. Uiuum causat metalla quamuis adhuc bene differunt unum ab alio, secundum quod plus existit uiscositate terrae infectum, cum tamen sulphur simplex uiuum causans aurum & argentum non est nisi uapor calidus & siccus generatus ex purissima siccitate terrestri, in qua omnibus moribus predominatur ignis, & illud dicitur elementum cum mercurio metallorum & c. Sulphur simplex causat solem. sulphur patet supra. Quod Impossibile est minora metalla artificialiter fieri metalla.. Sed quia in precedenti capitulo determinatum est minora mineralia artificialiter impossibile fieri metalla, propterea hic restat fore probandum primo sic, quia minora metalla de prima metallophilosophorum rum materia, que est mercurius non sunt generata, quia generatio eorum cum generatione mercurii inprimis differunt in forma, in natura, in compositione, ideo etiam fieri metalla non possunt quia rerum unius speciei, una est materia prima & sperma ex quibus generantur, prima pars antecedentis patet quod minora metalla non sunt generatiua ex mercurio quod est causa quia semper manet in prima materia metallorum & non extranea sulphura. Unde Aristoteles & Auicenna: Ideo si deberent fieri metalla, oporteret quod primo transirent in primam materiam metallorum, sed quia artificialiter hoc fieri non potest ideo minime metalla ex eis fieri possunt sic patet prima pars antecedentis satis declarata Secundo ad idem quod minora mineralia principium metallorum artificialiter fieri non possunt, quod est mercurius ideo etiam medium & finem non pertingut quae sunt metallum & tinctura quam tenet quia nutrimentu in homine per generatione non potest fieri homo nisi prius conuertatur in sperma, & sic additu suo simili nouus generatur homo, sed quia minora metalla a metallis extranee sunt nature quam uis bene in aliqua ui minerali participant et debilioris sunt uirtutis et adustibilia ideo natura metallica eo non gaudet sed respuit et seruat ea quae sunt sue nature, uerbi gratia: Natura non gaudet spiritu minerali. si aqua misceretur terre separantu ab inuicem, quam terra petit fundum cum sit grauis et sicca aqua superficiem & nequaquam artificialiter sic possunt coniungi quod istae naturae contrariae steterint in una natura coniunctim, bene quidem aqua potest abluere & mundare terram, sed quod siccitas terrae artificialiter mutetur in aqueum humidum credi non debet, licet terra madefiat aqua, sic minora mineralia possunt quidem coniungi cum metallis & ea purgare & aliquomodo nouam formam introducere, sed cum ipsis permanere & illud immaturum maturare natura non concedit. Quare fatui ut diuersa negotia & sophistica ad decipiendum homines adducunt, scilicet res improportionabiles, quae nec materiam dant nec eam etiam recipiunt, scilicet secundinas, oculos animalium, testas ouorum, crines, sanguinem hominis rufi, uermes, herbas, radices, stercus humanum. Multi enim fatui laborauerunt & adhuc laborant in his rebus uegetabilibus & sensibilibus ubi tamen nihil inuenerunt ueritatis sed quasdam humilitates de quibus indicamus insciis, ut euitare possint deceptiones, nam ex his rebus postea dicendis longo tempore extraxerunt quod appellabant argentum uiuum artificiale & olea & aquas quas nominauerunt quatuor elementa, uidelicet aquam aerem terram et ignem et salem armoniacum arsenicum et sulphur & auripigmentum, quod emissent melius in foro et citius perfecissent. Trufa fatuorum Trufa. Quesiuerunt etiam in rebus uegetabilibus & sensibilibus siccorum et humore carentium combustibilium & corruptibilium, in quibus quesierunt tincturam quam non habent. Hii uero damnificati sunt damno apparenti, et iste sunt rationes, capilli humani cerebrum sputum humanum, lac mulierum, cruor humanus, urina, stercus humanum, embrio, menstruum, et sperma, ossa mortuorum, oua gallinarum, et simpliciter in omnibus animalibus, brutis, piscibus, & uolatilibus, uermibus, scorpionibus, busonibus, basilisco naturali et artificiali in quo maxima trufa est, in testudinibus & succis quarundam herbarum & floribus arborum, & specialiter in his, uidelicet herba lunari & solari quae dicitur toxicum, et in omnibus in quibus finxerunt nomina ad placitum suum secundum metalla, decipientes se & alios, uolentes cum pessimis rebus optima facere & naturae defectum cum talibus adimplere, sed quia in his nullam uirtutem imaginantes ueraciter nec scrutantes, uolentes stercus seminare & metere triticum quod usui uidetur impossibile, unde dicitur si quis homo seminauerit hic & metet, ergo si stercus seminas, merdam et metes. Quare non est mirum, quod uix unus inter mille aut nullus de talibus perficit. Semina aurum & argentum & affert tibi fructum millesimum, cum labore tuo, mediante natura, quia ipsum solum habet quod quaeris, & nulla alia res mundi, cum alia omnia sint foetida, & naturae cedunt per ignis assiduitatem & examen. Sunt et alii Alchimistae in minoribus mineralibus laborantes, scilicet in quatuor spiritibus, ut in sulphure uulgi, arsenico, auripigmento et sale armoniaco, uolentes ex his tincturam perficere, sed hoc facere non possunt, ut patet per definitionem tincture, quia tingere non est aliud quam tingendo tinctum in naturam suam transformare, & secum sine ulla transformatione permanere, et docens natura naturam contra ignem preliari, nam tingentis et tincti natura concordat. Definitio tincturae. Uerbi gratia: si ex auro uel argento tinxeris plumbum uel stannu, uel alique aliud tale, hoc concordat in naturis, quia originem ex utraque parte ex mercurio duxerunt, maturum immaturo coniungitur, ut immaturum secum in tali uia perficiatur. Natura quatuor spirituum. Sed cum isti quatuor spiritus sint alterius nature cum metallis, ut sufficienter prius dictum est: Ideo si tingere debent, quero an debeant conuertere uel conuerti? Si conuerti, tunc tinctura non est, ut patet per eius definitionem. Si conuertere, ergo tingendo conuertit in suam naturam quae est terrea, naturae metallicae extranea. Ideo metallum tingendo facere non possunt. Quod autem tingendo conuertit in suam naturam probatur, quia omne generans generat sibi simile.. rea, ergo generabit sibi simile quod etiam est terreum, ut ipsum. Sic & istam tincturam & omnem aliam quae non inuenitur in proprietate naturae despicias cum aliis uiis extraneis, quia in ipsis non est aliud quam rerum consumptio, temporis perditio et laboris, cum omnia alia apparentia sunt & non existentia metalla que per minora mineralia uel consimilia fuerint laborata. Sed quia hec tinctura quatuor spirituum generans est terphilosophorum Illuminatio. Hye ist Sol widder gar uersuncken / Und in dem Mercurio philosophorum erdruncken. image 11 Reymundus. Quamuis hic lapis noster iam in se tincturam naturaliter contineat, nam in corpus magnesiae est creatus perfecte, per se tamen motum non habet, nisi perficiatur arte & operatione. Geber dicit in operatione radicum: ad hoc fit operatio ut melioretur tinctura auri in auro plus quam est in sua natura, & etiam ut fiat elixir iuxta sapientum allegoriam compositum & c. Sed nunquid solo auro & non alio corpore indigemus: Audi Hermetem dicentem. Pater eius id est primae compositionis est sol. Necessitas duorum corporum. Mater eius luna, pater est calidus & siccus tincturam generans, Mater eius est frigida & humida genitum nutriens, igitur si in lapide nostro esset tantum alterum ipsorum, nunquam facile flueret medicina, neque tincturam daret, & si daret non tingeret nisi in quantum esset & reliquum, & mercurius in fumo euolaret quia non esset in eo receptaculum tincturae, sed nostrum finale secretum est habere medicinam quae fluit ante fugam mercurii, istorum ergo duorum coniunctio est necessaria in opere nostro. Sol luna. Dicit enim Geber in perfecto magisterio: Preciosius metallorum est aurum. Ecce tria in lapide. Ipsum enim est anima coniungens spiritum cum corpore scilicet imperfecto, quia sicut corpus humanum sine anima est mortuum & immobile, sic & corpus immundum sine fermento quod eius est anima, terreum Philosophorum & uegetabile, ipsum enim est tinctura rubedinis transformans omne corpus, ipsum est fermentum totam massam conuertens ad suam naturam, quia sicut sol & luna ceteris planetis dominantur, sic ista duo corpora dominantur aliis corporibus metallorum quae ad naturam praedictorum corporum duorum conformiter conuertuntur, & ideo fermentum dicitur, nam sine ipso germina non emendantur, & sicut modicum fermenti totam massam corrumpit, id est transmutat & eleuat, sic & in nostro quoque lapide accidit: Pondus fermenti. Unde hermes dicit Fili extrahe a radio suam umbram, accipe ergo quartam partem sui, hoc est unam partem de fermento & tres partes de corpore imperfecto, dissolue fermentum in aequale sui aquae mercurii coque insimul lentissimo igne, & coagula illud fer mentum, ut fiat sicut corpus imperfectum & orificio uasis clauso, eodem modo & ordine ut dictum est fit per omnia preparatum. Aristoteles: Elige tibi pro lapide per quem reges uenerantur in Diadematibus suis, & per quem physici habent curare aegrotos suos, quia ille est propinquus igni. Fili recipe de simplicissimo & de rotundo corpore, & noli recipere de triangulo uel quadrangulo sed de rotundo, quia rotundum est propinquius simplicitati quam triangulus. Notandum est ergo quod corpus simplum nullum habens angulum quia ipsum est primum & posterius in planetis sicut sol in stellis, quia in Astronomia firmamenti uidemus, quod sol est dominus omnium planetarum, & omnes planete egent lumine suo, quia dat lumen suum sursum usque ad Saturnum, & deorsum usque ad lunam, deinde respicit omnia tam superiora quam inferiora. Aristoteles: Fili accipere debes de pinguiori carne, fili tu debes scire, quod unum quodque semen suo germini respondet quia ea que seminas ea etiam & metes. Quae Sunt Particularia quae perficiuntur in hac arte. Uniuersaliter omnibus intuentibus ad quos presentes sermones deuenerint declaro, quod in totius artis serie non sunt nisi duo particularia, que particulariter perficiuntur secundum philosophos & naturam, primum particulare tam in albo quam in rubeo existit in mercurio, sine ad ministratione medicinae perfectae quamuis bene corpus cum quo perficitur in se occulte ipsius tincturam continet, ueluti natura requirit, primum quod in eo particulariter ex utraque specie rerum est illud, cum Mercurius sit ex prima materia omnium metallorum compositus, ex terra alba nimium sulphurea & aqua clara, & ideo albedo terrae transparet limpiditatem aquae, & est color in eo albissimus ut docet experientia, & continet in se sulphur bonum, maturum, & mundum, tunc possibile est ex eo particulariter fieri solem & lunam. Philosophus: admisceatur per artificium aliis metallicis corporibus quia est de natura eorum, & ipsa generata sunt ab eo, & ideo per artificium fieri potest, & imitetur digestam naturam in illud ut cum eis perficiatur & sic quibus complectitur metallis fit simile illis sine aliqua admixtione extranea, cum simpliciter natura gaudet suae nature & non per aliquod extraneum, sed cum sole fit sol cum luna luna, cum uenere uenus. & c. cum unumquodque mitit in illud uim suam, & etiam quia in se continet suum sulphur bonum sed immaturum, quod per artem maturatur. Quare alia metalla coagulata & infecta per sulphur adustibile particulariter sicut ipsum, sol & luua fieri non possunt. Prima ratio: Si enim in mercurium transformarentur, & admiscerentur cum Sole & Luna tunc ipsorum Mercurius haberet in se illud praehabitum sulphur malum. Et si purgaretur, tunc in tantum purgari non posset quod reduceret in Mercurium sicut ante talem simplicitatem. Purgatio im¬ perfectorum corporum nulla utilis. Nec etiam posset corpus per mercurium in eo dissolui, et cum dissolui non posset tunc etiam uim seratam in illud mittere non posset. Sed naturis ex utraque parte seratis unum quod que in examine ab altero separaretur, cum in se non haberet naturam perfectam occulte, cum qua prope per ipsorum solutionem perficere possent, sed cum semper ipsis necessarium sit mediante arte ut alia corpora perfecta ipsis subuenirent cum sua natura quae naturaliter est perfecta. Secundo si insoluta adiungerentur corporibus perfectis minus aurum & argentum fieri posset, cum naturaliter per congelationem ex utraque parte naturae eorum seratae sunt, & cum non est medium aperiens illas naturas ad mittendum unam uim in aliam, tunc coniungi non possunt coniunctione naturali, ita ut redeant in mercurium, unde ex utraque parte originem duxerunt, & ideo per uehementiam ignis ab inuicem separarentur, per combustionem naturae imperfectae ut bene cernitur, sed cum coniungere uolueris, facias mercurium per mercurium qui dissoluit & aperit naturas seratas, ut simpliciter unum possit transire in aliud, & perfectum mittere uim in imperfectum ut secum perficiatur. Et isti sunt labores uiae particularis, & sic particulariter aurum & argentum fieri possunt. Nota quod mercurius crudus dissoluit corpora & reducit ea in primam materiam suam siue naturam, sed mercurius corporum hoc facere non potest, hoc est propter cruditatem sui sulphuris, quod in prima terra alba habuit, cum qua ex aqua clara factum est ab initio, quia illud crudum semper appetit corrodere quod suae naturae uicinius est, primo aurum secundo argentum & c. Sed alter mercurius ex corporibus congelatus hoc facere non potest, quia per congelationem illud crudum sulphur quod antea, fuit in eo, est alteratum in natura, ideo non corrodit sicut primum nec seratum, aperit, & ideo una uis non mittitur in aliam, sed unumquodque per se manet unde quidem fluctualiter sunt coniuncta, sed naturaliter ex utraque parte sunt serata, quare per examen & asperitatem ignis imperfectum comburitur perfecto manente, quia una natura alteri succurrere non potest, sed cum argento uiuo crudo hoc facere potest, scilicet naturas reserare et aperire, ut unaqueque res uicina sit suae naturae adiuuamen, ideo si dissoluitur argentum inueniet argenteam naturam, & si aurum auream, si plumbum plumbeam & c. Per ipsorum sulphur congelatur, unde philosophus: Si uero ista corpora que suam naturam participant, sicut tu quaeris in multis rebus foetidis & immundis, & ideo est particulariter possibile ex utraque parte ex eo fieri aurum & argentum, & in aliis corporibus non ut audiuisti. Nota duplex est solutio corporum in mercurium per mercurium, et in aquam mercurialem. Prima solutio requiritur ad particularia, Secunda ad uniuersalia. Prima solutio corporum in mercurium non est nisi resolutio id est quod per solam resolutionem seratu aperitur, propter ingressum nature unius in aliam, & ista resolutio est in particularibus. Secunda solutio est in aquam mercurialem & fit uniuersaliter, & illa fit non per solam dissolutionem sulphuris immaturi in mercurium, sed per putrefactionem corporis & spiritus in humido, cum putrefactio omnium naturarum ad inuicem ligatarum est solutio & separatio, & sic partes ligatae ab inuicem separantur, & unaqueque pars ab alia, & hoc fit per separationem & solutionem elementorum, que in generatione mercurii sunt connexa, scilicet aque & terre & eedem partes dum purgantur in natura per conuersionem coniunguntur, & plus se diligunt propter eorum mundificationem quam antea in natura, & haec separatio fieri non potest in corporibus nisi per spiritum. Sic ars transcendit naturam in una uia, licet artificialia bene subito fiant que tamen antea naturaliter prolixa fuerunt. Elementa philosophica. Non credas quod haec sint elementa uulgaria scilicet aqua nubis uel consimilia, sed frigidum & siccum terra, frigidum & humidum aqua, humidum & calidum aer, calidum & siccum ignis. Diuisio elmentorum aequalis.. menta que fuerunt transmutentur, cum prima natura unam qualitatem mutauit in aliam, taliter ars bene separare potest, ut humidum a sicco, frigidum a calido, sed tamen una qualitas adhuc de naturali commixtione possidet naturam alterius in aliqua parte, per hec possunt per artem uiceuersa coniungi sicut diuisa sunt, si illud non esset quod una qualitas participaret naturam alterius, scilicet aqua naturam terrae in frigiditate, & aer naturam aque in humiditate & ceteris tunc sequeretur, quod naturale opus esset totaliter destructum, cum simplicissima essent elementa sicut antea fuerunt ante mercurii generationem, ars destruxisset naturam a capite incipiens scilicet ab auro & argento usque ad principium id est ad argentum uiuum, & ultra ista principia simplicium elementorum, secundum quod antea fuerunt ante mercurii generationem ita remote in arte est impossibile. De prima materia. Possibilitas artis. Et sic sunt in naturis elementorum, tamen nequaquam ars potest partes connexas in generatione ita separare, quod simpliciter in elephilosophorum Si esset possibile tunc seque retur quod de nouo extra primam materiam metallorum ars componeret elementa, & uiceuersa ars generaret Mercurium sicut destruxit, quod impossibile est artificialiter fieri, bene quidem ars destruitur a capite usque ad pedes id est Mercurium ampede aedificans usque ad caput in subtiliori forma, cum substantia naturae quae antea fuit ars concedit: Sic diuiduntur species rerum, cum in aliam formam transmutantur quam antea fuerunt. Quia dicit Aristoteles. Sciant artifices alchimiae, species rerum transmutari non posse quod uerum est nisi in primam materiam reducantur uel conuertantur id est in argentum uiuum, & ultra hoc non consulit, secus fieri est impossibile. & c. Nutrimentum image 12 Hie ist Sol worden schwartz Mit dem Mercurio philosophorum als eyn hartz. Philosophorum Secundum Particula re est in sole, mercurio, & sulphure philosophorum. Mercurius lunae. Cum supradictum est quod luna contineat in se sulphur album sicut aurum rubeum, tamen ignis species sub albedine in eo est obtecta, ideo omne argentum possibile est fieri aurum, unde philosophus, non est aurum nisi prius fuit argentum, sic argentum continet in se aliquas qualitates indigestas, quae possunt ab eo purgari per artem ita quod particulariter transit in mercurium fixum, & in uicinissimam naturam auri, quia omne tunc continet in se quod & aurum, per appositionem sulphuris rubei philosophorum, quo plus digeritur, & citrinatio in eo causatur in adiunctione corporis perfecti, cum sint simpliciter unius naturae, hoc autem in aliis corporibus fieri est impossibile, cum tantam uicinitatem naturae perfectae non habeant sicut ipsum, quod est impeditum in generatione ipsorum, per sulphur adustibile & foetidum, nec ipsa sunt mercurii de quo loquitur philosophus non fit transitus ab extremo ad extremum, nisi per medium id est, ex mercurio non generatur aurum nisi prius fuerit argentum, nec in se habet sulphur ignis simplicis non Urentis, sed sulphur adurens, & ideo in mercurium fixum particulariter transformari non possunt, ut supra dictum est per Aristotelem: Sciant artifices, sed similia illis facere possunt, & tingere per rubeum citrinum, ut uideatur aurum, & album tingere albo, donec sit multum simile argento, possunt quoque plumbi immunditiam abstergere, uel aliorum corporum aegrorum ut uideantur aurum & argentum, uerumtamen plumbum manet semper plumbum, quia in se non habet qualitates digestas auri & argenti, ut dictum est supra, ut hii qui accipiunt salem armoniacum, uel alia minora mineralia ad illudendum homines, & coniungunt cuprum uel stannum cum mercurio, ut appareat hominibus argentum, & aliquo modo fabricabile & in igne examinabile secundum eos qui in igne experti sunt, qui tamen in hoc illud untur, quia ueram naturam argenteam in se non habet sicut apparet in colore & examinatione. Trufa. Prima ratio est: Cuprum continet in se mercurium aliqualiter mundum, nisi in quantum ex sulphure existit de foris, sed sulphur foetidum & adustibile quod ipsum comburit, & rubedinem non bene digestam habet, sed ratione sulphuris rubei & immundi, cum mercurius praehabet substantiam pre sulphure, & ideo tardius deficit in igne quam plumbum uel stannum, quia mercurius resistit, nisi quantum uiolentiam patitur a sulphure sibi commixto, sed quod plumbum citius comburitur hoc est ratione mercurii infecti, quia infectus mercurius cum infecto sulphure sicut plumbum est, querit aliquod uicinatum suae imperfect ionis, & cum argentum & cuprum commix ta sunt in argento, non inuenit quam rem infectam, sed in cupro inuenit primo sulphur adurens cui citius ad miscetur, & in commixtione Uniuersali mercuris us cupro magis inficitur, cum plumbum sit ex utraque parte scilicet mercurii & sulphuris infectum: Et iam quia plus malum citius adhaeret malo, in tantum debilius & peius erit, & ideo citius adhaeret cupro uel argento, inficiens & comburens illud, cum natura cupri & argenti ut audisti ex utraque parte sit serata, peiori subuenire non potest, & sic plumbum comburit cuprum ab argento, quod tardius separatur sine plumbo, quoniam in quantum magis imperfectius est, tanto debilius erit & combustibile. Sed in coniunctione statim cum cupro & mercurio aliquo modo aperit naturas, & coniungit haec duo, scilicet stannum & cuprum, mercurium ex utraque parte aliquo modo mundum, cum stannum habet Mercurium mundum & sulphur malum debiliter commixtum, coniungitur Mercurius Mercurio. Stannum. Et Mercurius semper habet potentiam sulphuris, uariando colorem cupri quae existit in sulphure, ita quod noua forma appareat et etiam ita cito sulphur comburere non potest, sicut antea ipsum mercurium, & cum mercurius erudus coagulatur per ipsum, alteratur cum eis in natura sicut aliquo modo appareat argentum quamuis uere non est argentum, cum in eo non fuerit debita digestio et decoctio, & sulphur ignis non simplicis & uirtualis naturae, sicut ipsum argentum uiuum, ex quo aurum & argentum ex utraque parte, scilicet mercurii et sulphuris sufficienter sunt digesta & bone maturitatis, & in omni digestione perfecta, sic habes argentum sophysticum ex cupro, stanno & mercurio, & si tunc admiscueris aliquos pulueres minorum mineralium, non est impossibile si mercurius super potentiam agat, sed semper cum adhuc sit imperfectum in fine diminuitur & comburitur in igne, cum sulphur non sit uirtualis naturae, sicut ipse mercurius sed semper obnoxius occulte, & inficiens mercurium, quam uis bene mercurius sit suppeditatus, & sic postmodum in stercus redibit sicut antea fuit, sic ergo intellige quomodo uerum aurum & argentum differunt a sophystico, licet plures sophysticationes fiant eodem modo per alia metalla in rubeum & album, adiunctis minoribus mineralibus uel aliquo ipsorum, sunt autem illi laborantes delusi cum estimant se bonam inuenisse apparentiam hoc facit eorum ignorantia quia naturas metallorum non cognoscunt & c. Mercurius uirtualis. Sophysticalis. Philosophorum Fixatio. Hye hat der lune leben gar ein end / Der geyst steigt in die hohe behend. image 13 Reymundus: Fixatio. Nunc dicam fixationem tincturae siue aeris qui portat in se tincturam & c, qui fit calcinatione, de quo modo supersedebo. Lilius philosophus: In fine exibit tibi rex suo diademate coronatus, fulgens ut sol, clarus ut carbunculus foris effluens ut cera perseueraus in igne, penetrans & retinens argentum uiuum. Exemplum. Albedo unde. Arnoldus: Color namque rubedinis creatur ex complemento digestionis, quoniam sanguis non generatur in homine nisi prius diligenter coquatur in epate, sic nos cum uidemus de mane nostram urinam albam, scimus nos parum dormiuisse, redimus ad lectum somno autem recepto, completur digestio, et nostra citrinatur urina, sic per solam decoctionem potest albedo deuenire ad rubedinem, ignem sic continuando, aes nostrum album si diligenter coquatur, optime rubificatur, igne ergo sicco, & calcinatione sicca decoquatur, donec rubeat ut cinobrium, cui de cetero nequaquam impones aquam neque aliam rem quousque ad complementum decoquatur rubeum. Lapis rubeus. Philosophorum. Fusionem Et Ingres sum simul & fixationem quid praestet. Geber libro secundo capite quinto dicit. Dicimus quoniam omnis solutionis perfectio adducitur cum aquis subtilibus, et maxime acutis et acribus, & ponticibus secem nullam habentibus, sicut est acetum distillatum & uua acerba, & pira multae acritudinis, & mala granata, similiter distillata & his similia. Fusione praestantia. Fuit autem causa inuentionis eius subtiliatio eorum qui nec fusionem nec ingressionem habent, de quibus magna utilitas amittebatur spirituum fixorum et eorum que sue nature, sunt nam omne quod soluitur necesse est salis aut aluminis uel eorum consimilium habere naturam. Natura spirituum quid prestet. Est autem natu¬ ra eorum quoniam fusionem dant ante illorum uitrificationem. Ergo & spiritus soluti fusionem prestabunt similiter similem, cum ergo multum ex natura sua corporibus & sibi inuicem conueniant habita fusione necesse est per illam corpora penetrare, & penetrando transmutare. Ad hoc uero sine magisterio non peruenitur, quod est scilicet, ut post solutionem & coagulationem illius, administretur illi aliquis ex spiritibus purificatus non fixus, et totiens ab illo sublimetur quousque secum maneat & illi uelociorem praestet fusionem, & ipsum in fusione a uitrificatione conseruet, de natura enim spirituum & corporum est non uitrificari, & a uitrificatione commixtum saluare, donec in eo fuerint spiritus, ergo qui magis naturam seruat spiritus, magis a uitrificatione defendit, magis autem seruauit spiritus solummodo purificatus, quam purificatus, fixus, calcinatus atque solutus, ideo necesse est illi admisceri, resultat enim in his bona fusio, & ingressio & fixio stans, ex operibus ergo naturae probare possumus sola salium & aluminum & similium naturam seruantia solubilia esse, non enim in operibus illius omnibus considerantes inuenimus alia solui preter illa, igitur quecunque soluuntur necesse est per illorum naturam solui per reitera tionem calcinationis & solutionis, ideoque probamus per illud, omnia calcinata ad salium uel aluminum naturam approximare, ideo sese in proprietatibus necesse est concomitari. Salis natura. Modus solutionis duplex. Modus uero solutionis duplex est, scilicet per fimum calidum & per feruentem aquam, quorum est una intentio & unus effectus. Modus ergo per fimum est, ut ponatur calcinatum in ampullam uitream, & super illud fundatur quantitas aceti distillati uel consimilis dupli eius, & obstruetur caput suum ne respiret & sub fimo tepido triduo dimittatur, & postea per distillationem philtri solutum remoueatur, non solutum uero iterato calcinetur, & post Philosophorum calcinationem iterato similiter soluatur donec per reiterationem operis super illud totum soluatur, modus uero qui per bulitionem aque fit, uelotior est, & est, ut calcinatum in ampullam similiter ordinetur, cum aceto, obturato foramine ne respiret, quae in caldario pleno aqua & stramine sepelietur ut in distillationis modo per aquam praeceptum attulimus per ordinem, et postea accendatur sub ea ignis donec per horam ferueat, post hoc uero solutum distilletur, & seorsum seruetur & c. ut supra. Clausis uasi. Fusio media ignequa fit ingressio, est perfectionum ultima, ut dicit Geber, libro septimo capite decimo septimo, coagulantur cuncta resoluta cum solo adiutorio ignis, & hoc in uasis firmiter clausis, & hoc a me tene secretum quod res perfecte coagulata est, quae fluit cum ignitione conuenienti & cum expectatione examinis ignis, sin autem reitera opus, & peruenies per reiterationem ad propositum deo adiuuante. Reymundus: Noster infans habet duos patres & duas matres, & quia ipse chare nutritus est ex tota substantia in igne, propter quod nunquam moritur. Ceratio. Ceratio est reductio humoris super terram, igne mediante, ut ipsa per calcinationem priuata humore & artefacta mollescat, & ad fluiditatem reducatur & per consequens habeat ingressum, non autem liquefactione communi que uulgus per ignem liquefacit, sed Rosarium philosophica quae fit per aquam. Fixio est, cum corpus recipit spiritum tingentem, & aufert eius uolatilitatem, & fit per frequentem iterationem, donec fiat cinis perpetuae durationis, & totum in igne permaneat. Quomodo Ex Mercurio generantur metalla in speciali. Coagulatio mercurii. Rerum omnium liquefactibilium natura ex argento uiuo est et sui substantia, eo quod proprium est argentum uiuum, quod coagulatur ex uapore siue calore sulphuris albi uel rubei non urentis, unde Aristoteles quarto metheororum, si fuerit, sulphur album non urens, congelat mercurium in argentum bonum, si uero sulphur fuerit purum, cum rubore claro & in eo fuerit uis igneitatis simpliciter non urentis, congelat in aurum purissimum melius quam minera produxit, quia omne siccum naturaliter ebibit suum humidum, ut in suis partibus sit continuatum. Uapor ergo sulphuris argenti uiui coagulandus est ex substantia terrea subtili, aerea, decocta & indigesta a commixtione prima sibi unita actione caloris, postea eleuata, decocta, & digesta donec habeat uim sulphuream coagulandi argentum uiuum in corpora metallica, aurum habet multum de uirtute sulphuris et Philosophorum. parum de substantia eius, & multum de substantia mercurii & parum de uirtute eius, propter quod ratione mercurii est maxime ponderosum, & ratione uirtutis sulphureae multum est rubeum, argentum autem per omnia contrario modo se habet, quia habet de substantia sulphuris multum et de uirtute eius parum, & de substantia mercurii parum, et de uirtute eius multum, ideo est album, quia color sequitur multitudinem uirtutis, uirtus uero in uapore locata est, materia eius uicinius est materie auri quam aliquod aliud metallum, ideo faciliter uertitur in aurum, non indiget alio labore nisi transmutando colorem & dando pondus. Differentia Olei & aquae in ratione tincturae. Arnoldus. Differentia est inter tincturam aquae et olei, quia aqua abluit tantum et mundat, oleum uero tingit & colorat. Aqua non colorat. Exemplum autem huius est quia si pannus mergatur in aquam, mundatur ab ea, & quando desiccatur, aqua recedit, & pannus manet in statu suo, & in colore suo in quo prius erat, nisi quod est magis mundus. Econtra est in oleo quia si intingat pannus in eo non separatur ab eo per calorem ignis uel aeris, nisi ex toto id destruatur nec poterit separari oleum ab ipso panno, nisi per ablutionem & ignis desiccationem, aqua autem est spiritus, extrahens hanc animam a corporibus, cum uero extrahitur anima ab ipsis corporibus, remanet in ipso spiritu deportata, sicut deportatur tinctura tinctorum per aquam super pannum, deinde recedit aqua per desiccationem, & remanet tinctura in panno fixa propter oleoginositatem, sic ergo aqua est spiritus, in quo portatur tinctura aeris, quae cum reducitur super terram albam foliatam, statim siccatur aqua spiritualis, & remanet in corpore anima, quae est tinctura aeris, spiritus ergo retinet animam, sicut anima retinet corpus, quoniam anima non moratur in corpore nisi mediante spiritu, cum uero coniunguntur nunquam separantur, quia spiritus retinet animam, sicut anima retinet terram. Extractio animae. Unde praecipit Hermes, animas uenerari in lapidibus, est enim mansio eorum in ipsis, sunt autem retentiue fugitiuarum cu eis, ergo est coagulatio nostra, quoniam retinent fugientem, seminate ergo animam in terram albam foliatam, quoniam ipsa retinet eam, quoniam cum ascenderit a terra in coelum, iterumque descenderit in terram, recipiet uim inferiorum & superiorum. & c. Philosophorum De Inceratione Siue modo reducendi aquam super terram Arnoldus. Inceratio. Cibatio. Infunde ergo primo aquam per uices conterendo & post leniter calcinando quousque ipsa terra biberit de sua aqua quinquagesimam partem sui, sciens quod oportet primo terram nutriri modica aqua, & post maiori, sicut est uidere in infantis educatione, idcirco multum contere terram paulatim inbibendo cum aqua, de octo in octo dies, decoque in fimo, quia per inhumationem adustio tollitur, & res in primam suam materiam redigitur, & postea mediocriter calcina in igne, & non tedeat te multoties hoc reiterare, quoniam terra fructum non gerit absque frequenti irrigatione, et si trituratio non fuerit bona, donec aqua unum fiat cum terra corpus nihil proficit, non ergo suspendas manum a tribulatione triturationis uel a trituratione & assatione, quia terram facit albam, caueas tamen ne inbibas terram, nisi paulatim et paulatim cum longa trituratione, supple post exsiccationem terrae, deinde est pondus in hoc ubique notandum, ne scilicet nimia siccitas aut super fluus humor administrando corrumpant, ut uidelicet tantum assando decoquas quantum dissolutio adiecit, et inbibendo dissoluas, quantum assando defecit. Ideo omni uice post calcinationem terrae superfunde aquam temperate, neque multum uidelicet neque parum, quia si multum fuerit fiet pelagus conturbationis, si uero parum, comburitur in fauillam, quare suauiter & non festinanter de octo in octo diebus terram irrigabis, decoquas in fimo, & calcinabis donec de aqua biberit quinquagesimam partem sui. Inhumatio. Et nota quod post inbibitionem debet inhumari per septem dies. Itera ergo opus multis uicibus, quanquam sit longum, quoniam non uidebis tincturam, neque proficuum profectum, donec sit completum, studeas ergo cum in omnifueris opere, omnia signa quae in qualibet decoctione apparent, in mente tua recordari, & eorum causas inuestigare. Tres quippe sunt colores, niger, albus, & citrinus, cum terra egreditur nigredo imperfecta est, & nigredo completa. Qualibet ergo uice paulatim & paulatim uigora ignem in calcinatione, quousque terra egrediatur alba, ex ignis fortitudine. Albedo. Nam sicut calor agens in humido, praestat nigredinem, ita agens in sicco praestat albedinem. Calcinatio Tria folia Inbibitio. Idcirco si terra non fuerit alba, tere eam cum aqua, & postea calcina iterato, quoniam Azot & ignis latonem abluunt & obscuritatem ab eo auferunt, nam preparatio, semper fit cum aqua. Ideo qualis limpida aqua, talis limpida terra. Et quanto magis fuerit abluta terra, tanto magis alba: Ex multiplici ergo reiteratione inbibitionis cum forti contritione & frequenti assatione aqueitatis Mercurii maior pars deletur, scilicet aqueitatis, cuius residuum per sublimationis reiterationem similiter remouetur. Haec Arnoldus in suo Rosario de uerbo ad uerbum. De Modo Sublimandi & albificandi & recapitulatio totus magisterii. Cum autem terra exhauserit de aqua quinquagesimam partem sui, cito illam sublima fortiori igne, quo poteris, donec ascendat sursum ad modum albissimi pulueris. Cum autem uideris terram sicut niuem albissimam, & quasi puluerem mortuum, Aludel spondilibus & ad latera adherere, tunc super eum reitera sublimationem, sine fecibus inferius remanentibus, quoniam adhaeret pars illius fixa & fixaretur cum fecibus, & nunquam per aliquod ingeniorum genus posset separari ab eis. Puluis autem ascendens a fecibus superius est cinis, a cinere et terra extractus, sublimatus honoratus, quod uero remanet inferius est cinis cinerum, & cinis inferior uituperatus, damnatus, fex et scoria, fac ergo differentiam inter clarum & limpidum eius, quoniam cum albissimum ut nix ascenderit completum erit, colliges ergo eum caute ne euolet in fumum, quoniam ipsum est quaesitum bonum, terra alba foliata, congelans congelandum, & mundificans arsenicum, & sulphur album, de quo Aristoteles dicit quod est res optima, quam recipere possunt alchimistae ut de ea faciant argentum. Nullus debet sublimare terram, ad opera sophysticorum, sed debet sublimare ad elixir nostrum perfectum, & illa quae sublimantur, duobus modis sublimantur, aut per se quia spiritus sunt, aut cum aliis quia se incorporant cum spiritibus, mercurius enim cum sit spiritus, sublimatur per se, terra uero nostra cum sit calx non sublimatur nisi quia se incorporat cum mercurio, conuerte ergo calcem & inbibe mercurium & decoque donec fiat corpus unum, & non tedeat te hoc ipsum multoties iterare, quia corpus nisi cum mercurio sit incorporatum, non ascendet sursum, ideo necesse est ut in quantum poteris naturam suam subtilies, & cum mercurio fortiter pistes, quousque fiat unum, quia sublimationem non facimus nisi ut reducantur corpora ad subtilem materiam, scilicet ut sint spiritus, & quod corpus sit leue ad regendum in omnes res siue in solem, siue in lunam, & hanc sublimationem sacimus ut corpora redigamus in suam primam materiam, scilicet in mercurium et sulphur. Facimus ergo hanc sublimationem tribus de causis, una est quod corpus sit spiritus, de subtili materia et natura, secunda est quod mercurius se bene incorporet cum calce, tertia est quod totu sumat colorem album uel rubeum. Idcirco quando calx sublimatur ad lunam, debet esse alba, et mercurius similiter albus, et calx quando sublimatur ad solem debet esse rubea, et mercurius similiter rubeus igne calefactus, et debet esse puluis inceratus, non mttas mercurium rubeum ad album nec album ad rubeum, sed pone unamquamque speciem cum sua specie et pone ad ignem accensum et sublima totum, et non misceas illud quod remanet deorsum cum illo quod ascendit sursum, quoniam quod in fundo remanet reiterabis ad sublimandum per mercurii incorporamentum donec ascenderit totum, alioquin non ponas ipsum in magisterium, alembicum in quam sublimas mercurium sit uitreum et cucurbita terrea, uitreata cuius os fundi sit amplum quod possit mercurius ascendere liberius. Alembicum uero cum cucurbita debet iungi ita quod mercurius non possit exire seu euaporare ne depereat magisterium & c. Multiplicatio. image 14 Hye thut sich das wasser sincken / Und gibt dem erdtrich sein wasser wider zu trincken. Capit Philosophorum. Capitulum Gebris septuagesimum nonum libro tertio. Solaris medicinae praeparationi, non adurentis fit additamentum sulphuris, per modum figentem & calcinantem cum astutie industria, administrati perfecte, atque solutionis modum multiplicem, cum reiteratione multa quousque mundum fiat, his quidem administratione perfecta perueniente quae per sublimationem perficitur, & est huius scilicet additamenti modus, per reiterationem partis, non fixi lapidis sublimationis, cum ingenio coniungendi quousque eleuetur cum ea, et iterato figatur cum illa ut stet, & quando huius complementi exuberantiae ordo reiteratur pluries, tanto & huius exuberantia medicinae multiplicatur magis, & illius magis augetur bonitas, et multiplicatur illius augmentum perfectionis maxime. Epilogatio operis. Et nos quidem ne mordeamur ab impiis, complementum narramus totum huius magisterii, sub breui sermone, completo & noto. Et est illius intentio, ut per sublimationis modum mundetur perfectissime lapis, & illius additamentum. Additamentum. Et ab hinc quidem cum ingeniorum modo uolatiuum ex eis figatur. Dehinc uero fixum uolatile fiat, Et iterato uolatile fixum, et in hoc ordine completur arcanum preciosissimum quod est super omne huius mundi scientiarum arcanum, & thesaurus incomparabilis, et tu quidem exerciteris ad illum cum laboris instantia maxima, & cum diuturnitate meditationis immensae, cum illa enim inuenies et sine illa non, et huic quidem medicine reiteratio bonitatis administrationis, cum talis cautele industria potest in praeparatione lapidis euenire, quousque argentum uiuum mutet in infinitum solificum et uerum lunificum, et non dependet nisi in multiplicatione illius, iam enim laudetur sublimis naturarum deus benedictus, & gloriosus qui nobis omnium medicinarum reuelauit seriem cum illius experientia, quam illius inuestigationis bonitate, et nostri laboris instantia perquisiuimus, et oculo uidimus, & manu tetigimus, complementum illius nostro magisterio indagatum, sed etsi quidem hanc palliauimus, non miretur doctrine filius, non enim illi palliauimus, sed malis et improbis, eam tali sermone tradidimus, quam latere insipientem necessario accidit, & eodem ad illius inuentionis perquisitionem prudentes allici possint. Improbis occulatur scientia. Filii ergo doctrinae perquirite, & hoc excellentissimum dei donum uobis solis seruatum, filii insipientes nequitiae, et maleuoli prauitatis immensae, ab hac scientia fugite, quoniam uobis est inimica & aduersa, et uos Philosophorum in miseriam paupertatis constituet, quoniam uobis penitus hoc dei donum diuina prouidentia est occultatu iudicio, et denegatum omnino: Haec Geber. Idem dicit libro primo capite uigesimo sexto: Innuimus ergo tibi secundum antiquorum opinionem, qui fuerunt de secta nostra, ar tem imitantium, quod principalia naturalia in opere nature sunt spiritus foetens id est sulphur & aqua uiua, quam & siccam aquam nominari concedimus. Spiritus foetens. Spiritum autem foetentem diuisimus, est enim albus in occulto, & rubeus & niger uterque in magisterio huius operis, in manis festo autem uterque tendens ad rubeum. Aqua sicca. Idem libro secundo capite trigesimo nono: Album & rubeum. Consideratio autem rerum iuuantium perfectionem est consideratio naturarum illarum rerum quae corporibus sine artificio uidemus adhaerere, & mutationem facere, ut sunt Margesita, magnesia, tutia, anthimonium, et lapis lazuli, et consideratio illorum quae sine adhaerentia corpora mundificant, & sunt, scilicet, Sal & alumina, nitrum & Boracia, & quae suae naturae sunt, & quae consideratio uitrificationis mundantis per consimilem naturam. Adhaerere corporibus Praeparatio primi lapidis est ista. Mundatio Aceti acerrimi, secundum Gebrum in libro inuestigationis magisterii. Acetum cuiuscunque generis est, seu acerbum subtiliatur & depuratur, & illorum uirtus siue effectus per distillationem melioratur, de eorum mundatione & depuratione sufficienter tractauimus, cum quibus corpora imperfecta preparari possunt, & depurari, & meliorari, & subtiliari igneque semper debito mediante, pi eparantur enim & depurantur per ista, ad intentionem ignis per hunc modum. Habent enim hec corpora imperfecta humiditates superfluas, & sulphureitatem adustibilem nigredinem in ipsis admiscendis generantem, ipsa predicta corpora corrumpentem. Habent enim terrestreitatem immundam fetulentem, et combustibilem, nimis grossam, ingressionem impedientem, et fusionem, ista et talia sunt superflua in his corporibus predictis, que in ipsis nostra experientia et inuestigatione, certa & ingeniosa sunt inuenta, & quia haec superflua, accidentaliter his superueniunt corporibus, & non radicaliter, ergo et spoliatio accidentalium possibilis est, oportet ergo nos cum igne artificiali, his praedictis mundandis & superflua demere accidentia cuncta, sola substantia argenti uiui, & sulphuris radicalis permanente, & hec est integra preparatio imperfectorum & depuratio perfecta, melioratio, depuratio, & subtiliatio horum uel huius substantie pure remanentis fit multis modis secundum quod indiget elixir praeparationis, ergo & depurationis Philosophorum. Calcinatio. Mundificatio. in generali modus hic est, primo enim eleuanda est cum igne proportionali tota humiditas superflua & corrupta, in illorum essentia, etiamque superfluitas subtilis & comburens, & hoc calcinando, deinde totalis substantia remanens corrupta, in illorum calce superflue humiditatis comburentis & nigredinis, corrodenda est cum his mundatis predictis corrosiuis, acutis seu acerbis, donec calx fuerit alba, siue rubea, aut secundum corpus, naturam & proprietatem colorata & munda, et pura ab omni superfluitate seu corruptione prenarratis, & haec cum his corrosiuis mudantur, terendo inbibendo, & lauando, postea uero delenda seu deponenda est totalis terrestreitas immunda, & foetulentia combustibilis & grossa, cum rebus praedictis, mundatis, uel puris, fusionem metallicam non habentibus, cum calce predicta, modo predicto depurata, commixtis & bene tritis, quae in fusione seu calcis reductione retinebunt secum terrestreitatem grossam & immundam, remanente corpore puro, ex omni superfluitate corrumpente mundato. Segregatio. Ex hoc totum descendendo, meliorationis, & subtiliationis horum substantiae pure, in generali modus hic est. Modus subtiliationis. Primo hoc corpus purgatum & redactum est iterum calcinandum cum igne et adiutorio mundatiuis predictis. Deinde cum his que sunt solutiua soluendum, hec enim aqua lapis noster est et argentum uiuum de argento uiuo, et sulphur de sulphure ex corpore spirituali extractum & subtiliatum siue attenuatum, quae meliorari potest confortando in ipsum uirtutes elementales, cum aliis preparatis, que fiunt ex genere sui generis, & augmentando colorem, fixionem, pondus, puritatem, fusionem, & alia, & omnia quae pertinent ad elixir perfectum, & iste est modus, per solos nos inuestigatus preparationis depurationis, subtiliationis, & meliorationis corporum mineralium in generali. Corpora. Multiplicatio elixir fit duobus modis, una per reiterariam solutionem & coagulationem lapidis secunda per proiectionem primi lapidis elixir super corpus, aut album aut rubeum tali quantitate quod idem corpus, etiam conuertetur in medicinam, & tunc simul imponentur haec ad soluendum in sua aqua & menstruo, & sic elixir primum est fermentum talis tincturae et sic mulieres pistrices faciunt. Philosophorum De Inceratione elixiris albi. Ceretio. Ab hinc ergo extrahe de lamina cristallina, quam in fundo reperies lucidam, & primo tere et cera inceratione ultima, guttando super ipsum guttam ad guttam interim crusibulo, super ignem leuem de suo aere albo iam dicto donec fundatur sicut cera sine fumo, tunc proba super laminam ignitam si se resoluerit uelocissime sicut cera cerata est, si uero non, reduc ipsam ad cerandam, guttam ad guttam, de oleo suo albo donec fundatur ut cera sine fumo, et hoc quidem est preceptum omnium philosophorum, ut cum partes sublimatas fixaueris, mundissimam terre partem reiteres sublimationem residue partis non fixae super eam fixam, donec ipsa similiter figatur, hinc tenta super ignem, si bonam dederit fusionem, tunc sufficienter sublimationem reiterasti. Fixio. Si uero non, reitera super illam uice post uicem non fixae partis sublimationem, donec fundatur cito sicut cera sine fumo, tunc extrahe et infrigidari permitte. Ex iam dicto capitulo, nota attente intentionem zelosam authoris in eo quod toties reiterat modum incerationis, sorte suffecisset semel illud repetisset, sed ut fortius & tenacius inprimeret lectoris incellectum de necessaria infatigabili incerationis multiplicatione ideo toties illam repetit, quia in illa tota uis elixiris dependet & c. Etiam considera quod idem sunt ceratio, fixio, & sublimatio, & sunt idem actus, inceratione enim figitur spiritus & sublimatur corpus. Idem Arnoldus capite priori ait. Mercurius mineralis. Aqua uitae Fusio. Aqua uero septies distillata serua eam ad partem, quoniam ipsa est mercurius philosophorum solutiuus, faciens matrimonium, & aqua uitae abluens latonem, & sic fecisti de alba aqua, ita facies de rubea, quoniam unum & eundem modum habent ablutionis, & consimilem effectum, nisi quod aqua alba est ad albificandum & aqua rubea ad rubificandum, non ergo misceas unam cum alia, quoniam errabis si secus feceris. Idem Arnoldus alio capitulo dicit. Si autem fundatur grauius quod est ex defectu cerationis, succurre ei cum oleo id est aere, guttando guttam ad guttam super ignem leuem donec fundatur ut cera, quoniam quando inceras misces de re calida & humida magis quam de frigida & sicca, & quando figis, misces magis de refrigida et sicca quam de calida et humida, ergo intellige quae dico, quoniam huius operis perlectio est naturae permutatio. Fixio. Oleum. Aer. Ex supra dictis nota quod aqua, aer, & oleum idem sunt, id est spiritus mercurii mineralis. & c. Idem alio capitulo:. gere. Regimen diuersum operis. Soluere grossum in simplum & subtiliare abluere obscurum in lucidum, reducere humidum in siccum, figere uolatile supra corpus fixum. Modi regiminis ad inuicem conuertentes sunt quatuor principales, scilicet soluere, abluere, reducere & fiphilosophorum Soluere est diuidere corpora & materiam uel naturam primam facere, abluere est inhumare distillare & calcinare. Reducere est impiguare, incerare uel impregnare, subtiliare. Figere est desponsare, resoluere, & coagulare. Per primum mutatur natura interius, per secundum exterius, per tertium superius, per quartum inferius. Rosarium Reuificatio. image 15 Hye kompt die Seele uom himel schon und klar. Und macht aufferstehen der philosophi dochter fur(war. ) Philosophorum Geber libro tertio capite nonagesimo. Epilogatio totius. Epilogatio totius. Quia pertractauimus huius magisterii causarum sufficientiae experientias notas, secundum nostri propositi sermonis exigentiam restat nos ad complementum totius operis diuini peruenire in capitulo uno, & in summam contrahere sermonis abbreuiati in capittulis dispersum magisterium. Sine instantia liboris nihil. Dicimus igitur quoniam totius operis intentionis summa non est nisi ut sumatur lapis in capittulis notus, deinde uero cum operis instantia assiduetur super illum opus sublimationis primi gradus, & per hoc mundatur a corrumpente impuritate. Et est scilicet sublimationis perfectio, & cum ea subtilietur lapis donec in ultimam subtilitatis puritatem deueniat, & ultimo uolatilis fiat, ab hinc uero cum fixionis modis figatur, donec in ignis asperitate quiescat, & hic secundi praeparationis gradus meta consistit. Reiteratio necessaria. Sed & tertio similiter lapis administratur gradu, qui in ultimo constat praeparationis complemento, scilicet ut iam fixum lapidem cum modis sublimationis uolatilem facias, et uolatilem fixum & fixum solutum, & solutum iterato uolatilem, & iterato uolatilem fixum, quousque fluat & alteret in complemento solifico & lunifico certo. Ex reiteratione igitur praeparationis huius gradus tertii, in medicina resultat bonitatis alterationis multiplicatio. Ex diuersitate igitur reiterationis operis super lapidem in gradibus suis resultat multiplicationis bonitatis alterationis diuersitas, ut ex medicinis quedam quidem septuplum, quedam uero decuplum, & quedam centuplum, quedam uero millesimum & quedam in infinitum solificum, et uerum perfectionis lunificum transmutet corpus. Proiectio. Ab hinc igitur & ultimo tentetur, utrum in perfectione consistat magisterium. Lapis componitur ex pluribus. Attendat ergo quis proprietates actionis seu modos compositionis elixir maioris, nos enim querimus substantiam unam facere, tamen ex pluribus aggregatam, coadunatam, fixam, que super ignem posita ignis eam non exprimat, & liquatis permisceatur & liquescat cum ipsis, cum eo quod est in ea de substantia ingressibili, & permisceatur cum eo quod est de substantia permiscibili, et consolidetur cum eo quod est de substantia consolidatiua, & figatur cum eo, quod est de substantia fixatiua, & non comburatur ab his quae comburunt aurum & argentum, et afferat consolidationes cum ignitione debita et perfecta. Non tamen eatenus, breui tempore intelligas, cum paucis diebus uel horis possit prima uice restitui. Sed quod respectu aliorum medicorum Philosophorum. modernorum respectu etiam nature operationis ueritatis, haec uero citius terminatur. Unde dixit philosophus: medicina est cuius temporis longum spatium anticipauit. Quare uobis dico, quod sustineatis patienter, quia forte moratur, & festinantia quidem ex parte diaboli est, ergo qui patientiam non habet ab opere manum suspendat, quia impedit eum festinantem credulitas. Actio naturalis. Omnis enim actio naturaliter suum habet modum, & tempus determinatum, in quo maiori & minori spatio terminatur. Ad hanc tria necessaria sunt scilicet patientia, mora, & instrumentorum aptatio, de quibus in summa nostri magisterii perfecti artificem allocuti sumus, in capitulis diuersis, in quibus experiri potest, si in nostris dictis fuerit sufficienter inuestigatus, in quibus manifesta probatione & aperta concludimus, lapidem nostrum nihil aliud esse, quam spiritum foetentem, & aquam uiuam, quam & siccam aquam nominauimus, & per naturalem proportionem mundatam, & unitam unione tali, quod sibi nec abesse potest, quibus addi debet & tertium, ad opus abbreuiandum, hoc est corpus perfectum attenuatum. Ex praemissis igitur patent res in quibus ueri. Primus lapis. Primus latas est propinqua, & perficientes ipsum opus, De Coagulatione & praeparatione primi lapidis & eius sublimatione. Sequuntur nunc aliqua notabiliora ex libello cuiusdam dicti Ademarus super Gebrum regem Persarum, capitulo quatto ubi dicit. Quantumcunque lapis sit mundatus per sublimationem, & eius adustio sit deleta, per eius olei extractionem, & eius fuga sit destructa per eius fixionem, nihilominus non funditur nec ingreditur, nec permiscetur sed uitrificatur, ut habetur capitulo decimo Gebri, circa medium, imo oportet ipsum in aquarum acumine dissolui & calcinari multis uicibus, ut habetur capitulo sexagesimo septimo & primo capittulo & septimo & septuagesimo tertio Gebri. Sublimatio nostra. Idem capite sexto dicit. Quod ex multiplici reiteratione inbibitionis cum contritione & leni assatione aqueitatis eius maior pars deletur, haec est ergo sublimatio primi gradus, per quam aqueum mercurii deletur, postea in aludel uale, quod describitur in capitulo uigesimo octauo, ista tota substantia spergatur, in ipsius fundo, deinde ignis augeatur, ut dicitur in capittulo tertio, circa medium, donec ipsius pars, albissimam praecellens niuem, sua albedine quasi mortua, spondilibus aludel adhereat, & haec Philosophorum aest sublimatio nostra per quam terrea foetulentia et partes sulphuris cum fecibus in fundo remanet, et in ea natura eius purificatur, et ab hinc cum fixionis modo figatur id est fermentetur, quia quod fixum est figit id est fermentum, deinde ad fimum ponatur, sequitur, donec in ignis asperitate quiescat, & hic secundus praeparationis id est sublimationis gradus appellatur. Secundus ordo. Si autem quaeratur, quo modo mercurius subtiliari potest, cum in actu habeat subtilissimam substantiam ut habetur capite trigesimo nono, dicendum quod in capite septuagesimo tertio dicitur, quod per sublimationis uel subtiliationis modum, id est cum sublimatione primi gradus mundetur & subtilietur, ergo & ultimo uolatilis fiat, id est sublimetur cum ignitione, ita ut de fecibus ad uasis spondilia cristallo nitidior ascendat. Geber: Dealbate latonem id est terram, & libros reponite ne corda uestra rumpantur, et alibi, ignis & aqua latonem abluunt, & eius nigredinem abstergunt, sequitur, recipe ergo ipsum sublimatum in uase aludel, reitera uice una, id est sublimando, fixa sicut dicit capite sexagesimo secundo circa medium, quod plusquam fulgidissima, & cum cautela in administratione ignis, ut ipsius humiditas in tantum deleatur, quod sufficiat ad fusionem persectam complendam, quia ignis lentus ut dicitur ibidem est humiditatis conseruatiuus & fusionis perfectiuus. Ignis fusionis. Item capite uigesimo nono dicitur, quod argentum uiuum primo debet sublimari, postea figi. Item capite uigesimo octauo dicitur quod mercurius figitur per successiuam illius iterata uice sublimationem, ita ut fusionem det metallicam, hoc idem saepe in dictis suis reperies, hec omnia predicta intelligi debent de praeparatione primi lapidis et dealbatione eius, ante impositionem ipsius in fimum, quod scilicet toties debet incerari aquis acutis, et solui et coagulari super cineres, donec nimium mollescat, dealbescat, & tandem fluat ut luna splendida, & c. Haec est enim sublimatio eius, scilicet in altiorem dignitatem et uirtutem et eius uera purificatio. & c. Sequitur capitulum septimum: Luna nostra. Sed consulo quod hoc opus imperfectis lapidibus inchoes, hoc enim fuit de principali & occulto ipsius Gebri intellectu, sic habes in capitulo decimo septimo, quod natura mercurii est ita in corporibus sicunt est in mercurio, imo in lapidibus notis est perfectissimus. Item in capitulo tertio dicitur, quod in marcasita est natura mercurii mortificati & mediocriter praeparati qui melius ualet. Iste philosophus in suis operibus solum uult naturam mercurii, sed tota solis natura est ex mercurio ut dicitur capite octauo. Item philosophus iste uult istam substantiam mercurii mortificatam, sed naturaliter mercurius Philosophorumillius est in illo uenerabili lapide, ut omnibus est manifestum, ergo. & c. Item iste philosophus uult istam substantiam mercurii esse fixam ut patet, quia ingenia fixandi docet cum cautelis multis & ingeniis, sed quis dubitet substantiam istius lapidis preciosi esse fixissimam, certe nullus qui cognoscit eum, igitur, & c. Item philosophus uult suum lapidem figi, cum cautela ignis, ut eius humiditas conseruetur, sed ubi temperantior calor quam in terre uisceribus, ergo & c. Item philosophus uult suum lapidem fundi ergo, patet ergo quod philosophorum magister lapis est, quasi diceret quod naturaliter etiam per se facit quod tenetur facere, & sic philosophus non est magister lapidis sed potius minister. Magister artis & nature. Ergo qui quaerit per artem extra naturam per artificium inducere aliquid in rem quod in ea naturaliter non est, errat, et errorem suum deflebit. Sol principium pro opere rubeo, luna pro albo a suo sulphure comburente & combustibili purgata. Fermentum. Quod autem in ipso sit talis substantia, habes capite quadragesimo septimo. Quod autem luna sit lapis pro opere albo habetur capite decimo octauo. Recipe ergo hunc lapidem preciosum, habentem spiritum, corpus et animam, & calcina cum suo humido uel cum mercurio ita quod non sit in eo tactus, Sed & tertio lapis administratur gradu, qui in ultimo consistit praeparationis complemento & est scilicet ut iam fixum lapidem cum modis sublimationis uolatilem facias, & cum spiritibus non fixis sublima. Tertius gradus siue ordo. Fixum sublimari, nihil aliud est quam corpus in spiritum conuerti, quod secretum ex dictis philosophi sic extrahitur, in capitulo namque trigesimo septimo habetur, quod corpori id est substantiae fixae, quecunque sit illa, non commiscetur spiritus nisi prius cum magisterio, id est lapis prius soluatur et coaguletur, sed queris, quomodo lapis soluatur, dicendum quod cum aquis acutis ponticitatem habentibus, et acredinem sine fecibus existentibus, ut est acetum uini, & c. Solutio qualis. Si autem queras cur lapis soluatur, dicendum ut habetur capite trigesimo septimo, quod omne quod soluitur, acquirit naturam salium & aluminum, quia soli sales prius funduntur quam uitrificantur, & similiter secundum suam naturam, ipsi soli scilicet sales soluuntur, si ergo lapis noster soluitur, salium naturam acquiret. Sales fundatur. Sed quod funditur ingreditur, et quicquid ingreditur transmutat, & c. Capite quinquagesimo septimo habetur, quod corpora sublimantur, per excellentissimum ignis gradum, quousque fixum cum non fixo leuetur totaliter, ut capite duodecimo, quod si totu non fuerit sublimatum addatur illi non fixe partis quantitas iterato, quousque ad totalem eleuationem sufphilosophorum ficiat, per ignem fortissimum, intellige ignem putrefactionis, & mer curii nostri, quo tantummodo corpus eleuatur, id est in spiritum conuertitur, cum ergo leuata fuerit, reiteretur eius sublimatio, quousque administratione reiterationis figatur totum. Et fixum solutum, id est ad acetum pone ut supra, quater omnia reiterando, ut habes satis supra declaratum. Et solutum uolatile, quasi dicat, quod per solutionem lapis fit uolatilis. Et iterum, uolatile fixum facias, sic enim continuat se philosophus, haec in capite quinquagesimo septimo, & c. quousque fusionem prestet uel fluat. Capitulum decimum: Opus hoc ne est ad album uel ad rubeum? Una uia albi & rubei. Respondet Adamarus: Ad utrunque, sic enim scribitur in capitulo sexagesimo sexto, quod lapis lunaris & solaris, sunt idem in essentia, quia ex solo mercurio perficitur uterque est etiam una uia in modo agendi, quia per easdem operationes & eodem ordine operatur, est ergo una medicina secundum omnes philosophos, differunt tamen fermentatione. image 16 Perfectionis ostensio. Aenigma Regis. Hye ist geboren der keyser aller ehren / Keyn hoher mag uber in geboren werden. Hit kunst odder durch die natur / Uon keyner lebendigen creatur. Die philosophi heyßen ihn ihren son / Er uermag alles was sie thun. Was der mensch uon ihm begeren ist / Er gibt gesundheyt mit starcker frist. Goldt silber und eddel gestein / Sterck / iunckheyt schon und reyn. Zorn / trawren / armut / kranckeyt er uerkert / Selig ist der mensch dem es gott beschert. Responsio Lune Reginae. Hye ist geboren die eddel keyserin reich / Alle philosophi nennen sie ihrer dochter gleich. Die mehret sich und geburt kinder on zal / Die seind untodlich / reyn on alles mal. Sie uertreybt den todt und haßt armut / Sie gibt reichtumb / gesundheit / ehr / und gut. Und ubertrifft gold / silber / und eddelgesteyn / Alle artzney groß und kleyn. Nichts ist aufferdrich ihr geleich / Des sagen wir danck got uon himelreych. Geber: Inuestigatione uero nostra qua certi sumus et per experientiam manifestam considerauimus omnia uerba uera esse que iam per nos solos in nostris uoluminibus scripta sunt secundum quod uidimus per experimentum & rationem in uoluminibus istis redacta, ea uero quae per nostram experientiam digitis extraximus et uidimus oculis, et manibus tetigimus scripsimus in summa nostri perfectionis magisterii. Sapiens ergo artifex in nostris studeat uoluminibus, colligendo nostram dispersam intentionem, quam in diuersis locis proposuimus, ne malignis seu ignaris publicetur, & collectam probet donec ad cognitionem studendo & experimentando cum laboris instantia ingeniosi peruenerit totalem, exerceat ergo se artifex & inueniet. Dispersa intentio. Sed ne nos quidem mordeamur ab inuidis, narramus quoniam non tradidimus scientiam nostram, sermonis continuatione, sed eam sparsimus in diuersis capitulis, & hoc ideo, quoniam tam probus quam improbus, si continuatim fuisset tradita, usurpasset indigne, & eam similiter occultauimus ubi magis aperte locuti fuimus, non tamen sub enigmate sed sub plana sermonis serie artificem allocuti suimus, & sermonis modo eam asscripsimus, quam solius dei altissimi & benedicti, sublimis & gloriosi, & nostrae qui illam scripsimus menti recolligi accidit, aut diuinae gratia bonitatis infusi, qui cui uult largitur & subtrahit. Sparsa scientia. Consolatio Unum uis. Non desperet igitur doctrinae filius, quoniam si illam quaesierit, eam inueniet, non doctrinae, sed proprii motus indagatione nature, quoniam qui per se suae industrie bonitate quaesierit, scientiam inueniet, qui uero per librorum insecutionem quesiuerit, tardissime ad hanc perueniet artem preciosissimam, quia nobis solis artem per nos solos inuestigatam edidimus, Philosophorum et non aliis, uerissimam tamen et omnino certam, solum igitur prudentes ad artem alicuius, & per ingenia nobis tradita uiam inuestigationis eisdem exposuimus, non autem eam inuentam nisi solis nobis scripsimus, sed & inuentionis modum & modorum ingenia, per ea igitur quae tradidimus exerceat se bone mentis artifex, & dei donum altissimi se adinuenisse letabitur, ad artis igitur excel se perquisitionem haec dicta sufficiant. Haec Geber. Geber in summa sua, capite decimo sexto de naturalibus principiis sic dicit: Quanto tempore perficiatur. Notandum est enim quod postquam lapis fuerit purificatus, atque perfecte mundatus ab omni re corrumpente, & postea fuerit fermentatus, non indiges amplius mutare uas nec ipsum aperire, sed solummodo quod deus custodiat ipsum ne frangatur et propter hoc dixerunt philosophi, quod in uno uase conficitur totum magisterium, et est sciendum quod in quadraginta diebus & noctibus completur opus ad album, post ueram purificationem lapidis, quia in purificatione non potest esse tempus determinatum, nisi secundum quod artifex bene laboret, & in nonaginta diebus et noctibus completur opus ad rubeum, & isti sunt ueri termini ad totam perfectionem, hoc intellige de coagulatione, quae fit post purificationem, que purificatio non habet aliter feri nisi in putrefactione & conuersione corporis in merum spiritum, et cum hoc habueris lauda deum. Luna frigida & humida. Senior: Ego sum luna crescens humida et frigida et tu sol calidus et humidus ( alias siccus ) quando compulati fuerimus in aequitate status in mansione quae non fit alias nisi igne leui, habens secum grauem, in quo uacabimus, & erimus, sicut uacat mulier, et uir eius generosi partus, hoc est uerum ex locutione, & ego & sol cum coniuncti fuerimus, uacaturi in uentre domus clausae, recipiam a te animam adulando, si abstuleris pulchritudinem meam, & decoram figuram ex propinquitate tua, gaudebimus & exultatione spirituum exaltabimur, quando ascenderimus ordinem seniorum, tunc lucerna lucis tue infundetur lucernae meae, & ex te & me fit commixtio uini et aquae dulcis, & prohibeo fluxum meum, postquam fueris indutus nigredinem meo colore, qui fit uelut atramentum post solutionem meam & coagulationem, cum intrauerimus domum amoris, coagulabitur corpus meum, & ero in uacuitate mea. Nigredo quando uenit. Respondit sol lunae dicens. Si feceris hoc, & non inferes mihi o luna nocumentum, reuertetur corpus meum, & postea dabo tibi nouam uirtutem penetrationis, per quam potens eris in prelio ignis liquefactionis & purgationis, ex qua exibis sine diminutione & tenebris, sicut aes & plumbum, & non impugnaberis Philosophorumcum non sis rebellis. Haec ex Ademaro. Reimundus Lulius ad Rupertum regem Franciae in Epistola scribit. Scire debes quod ex plumbo philosophorum extrahitur quoddam oleum aurei coloris, uel quasi, cum quo si lapidem mineralem, uegetabilem uel animalem, uel mixtum post fixionem primam sublimaueris tribus aut quatuor uicibus, excusabit te ab omni labore solutionum & coagulationum. Oleum philosophorum. Ratio est, quia hoc est oleum occultum quod facit medicinam penetrabilem, amicabilem & coniungibilem omnibus corporibus, & augmentabit eius effectum ultra modum, sic quod in mundo non est eo secretius. Excelsiores sunt philosophi noui antiquis. Unde mirabilia dico, quae omnibus antiquis philosophis incredibilia forent, scilicet quod si sciueris oleum hoc bene ab aqueitate separare, et laboraueris in modo mixtionis iam dicto, poteris in triginta diebus lapidem componere. Hoc autem non est necessarium per se, quoniam solutiones & coagulationes illius ( ut dictum est ) cito fiunt. Tamen si fieret sublimatio illius, credo tincturam lapidis multum ampliari, elige ergo ex his intentum tuum. Galeni ratio unde fiat yccir, uel elixir, & dicit quod diuersi doctores ponunt diuersas medicinas. Aliqui dicunt yccir esse de mineribus montium, alii de herbis, alii de bestiis & urina, & c. Elixir. Spiritus. Anima. Fit tamen de una istarum rerum, quae ponitur in ymbic, et primo exit aqua in fumo, id est, spiritus, secundo oleum in liquore id est anima, tertium uero quod in uase remanet, terreum est & uocatur corpus, ex his enim tribus, spiritu, anima, et corpore, ita coctus ut commisceri & fundi possit fit yccir, alii dicunt quod sulphur & argentum uiuum, si quis ea fusibilia faciat fit yccir. Corpus. Rectificatio. Nota quod nulla aqua aut oleum aut ignis, habet suam ad tingendum efficatiam, quin prius rectificetur per reiterationem reductionis ad feces & distillationes, addimus usque octies uel decies, in omnibus igitur tam soluendis quam figendis, quam tingendis perficiendisque tenendus est modus, eo quod intentio debito modo rem ornet et compleat, scilicet quod corpora imperfecta calcinentur debite, lauentur subtiliter, & mollificentur, imbibantur, siue cerentur, foecundentur, & ad solutionem modo predicto ponantur, spiritus uero subtiliter lauentur & depurentur, disponantur ad mollificationem & humiliationem, quae calida sunt Philosophorum. & sicca soluantur, calcinentur, siue sublimentur secundum quod uiderit, & melius iudicatur secundum sanum sensum operantis. image 17 Ich bin der war grun unnd guldisch Lowe ohn sor¬ gen / Inn mir steckt alle heimlichkeyt der Philosophen uerborgen. De Nostro Mercurio, qui est Leo uiridis Solem deuorans. Mercurius est ille: Elementum Draco est Mercurius noster. Et scias, quod ipse est frigidus & humidus, & ex eo creauit deus omnes mineras. Nam ipsum est elementum et aereum, fugiens ab igne. Cum ergo figitur ei aliqua pars, efficit opem sublimem, et est spiritus utilis, & non est aliquod in mundo nisi ipsum, nec est aliud quod stet loco eius, & est profundans solum in omni corpore, erigens ipsum. Cum ergo miscetur corpori uiuificat ipsum, & illuminat & conuertit de dispositione in dispositionem, & de colore in colorem. Est ergo totum elixir albedinis & rubedinis, & est aqua permanens, & aqua uitae & mortis, & lac uirginis, herba ablutionis, & est fons animalis de quo qui bibit non moritur & est sunsceptiuum coloris & medicina eorum, & faciens acquirere colores, & est illud quod mortificat, siccat & humectat, calefacit & infrigidat, & facit contraria secundum mensuram regiminis eius. Et sunt ei quando est uiuum operationes aliae, & quando est mortuum, aliae operationes ab aliis: Et quando est sublimatum, aliae operationes, & quando est solutum, aliae operationes. Et ipse est Draco, qui maricat seipsum, & inpregnat seipsum, & parit in die suo, et interficit ex ueneno Philosophorum. suo omnia animalia, & ignis perdit ipsum, & disperdit tempore breui propter argentum uiuum, non enim potest super ipsum, nec commedit, sed fugit ab ipso. Album rubificat. Frater soror & mercurius tria. Ingeniauerunt autem ei sapientes primi philosophi modos ingeniorum, donec paulatim factum est expectans ignem, non ergo cessat gradari super pugnamentum ignis, & cibatur eo, ita quod quando ei figitur aliqua fixio, perueniunt mirabilia & mutationes, quoniam cum ipse mutatur mutat, & apparet nigredo eius, & sonitus eius & splendor eius, cum ergo tingitur est tinctum & tingit, cum coagulatur, coagulatum est et coagulat, cum soluitur solutum est et soluit, & ipsum albificat in uisione oculi, & rubificat in successione, & est aqua congregans, & lac & urina fortis, & oleum mollificans, & pater mirabilium omnium, & est caligo & nubes & seruus fugitiuus, & mercurius occidentalis, qui praetulit se auro & uicit illud, dicit ergo ei aurum, an prefers te mihi & ego sum dominus lapidum, expectans ignem, dicit ei noster mercurius, utique, sed ego genui te & ex me natus es, & una pars ex me uiuificat fratre meo et sorore mea uiuit et gaudet et sufficit multas partes de te, sed tu es auarus, & non das aliquid in comparatione ad me, & qui ligauerit me cum ei in uita sua et si uiueret mille milibus anis et si reficeret omni die septem millia hominum, non egeret, & ego sum secretum totum, & in me occultatur scientia, quia conuerto omnia corpora in solem & lunam, cum natura mea talis sit quod durum mollifico, et molle induro, et ideo nota quod lapis philosophicus ad ipsam alchimiam ueraciter procreandam, est unus in toto mundo, et qui ab hoc uno errat, in precipitium abisse credatur, non tamen est perfectus in sua natura, ad quam perduxit ipsum minera sed ad quod perducit ipsum artificium, nam sine magisterio nihil ualet nobis nec alicuius utilitatis est, nec perfecte prestat quicquam, sed potius corrumpit, & hoc ideo dico, quatenus eo utaris cum magisterio, quia ipsum est flegma purum, philosophi quandoque uocant ipsum sulphur & melancolicum citrinum, propter sue mirabilis uirtutis effectum, ut enim quidam uoluerunt, ex ipso creauit deus omnes gentes, & earum statuit originem. Flegmaticus quis. Hunc etiam lapidem nostrum, aliqui aes album uocauerunt. Aes nostrum. Unde Lucas & Eximeus. Scitote omnes scientiam querentes, quod nulla fit tinctura nisi ex aere nostro albo, aes enim nostrum nonest aes uulgi, aes uulgi corrumpitur & inficit omne cui imponitur, aes uero philosophorum perficit & dealbat cui associatur. Ideo dicit Plato: Omne aurum est aes, sed non omne aes est aurum, itaque aes nostrum habet corpus, animam & spiritum, & illa tria sunt unum, quia ipsa omnia sunt ex uno & de uno & cum uno quod est radix ipsius, aes ergo philosophorum est elixir eorum, ex spiritu, corpore & anima completum & perfectum. Sic philosophi lapidem diuersis nominibus nominauerunt, ut sapientibus esset manifestus, & insipientibus occultus, sed quocunque nomine nominetur, semper tamen est unus & idem & de eodem. Unde Merculinus. Est lapis occultus, & in imo fonte sepultus, Uilis et eiectus fimo uel stercore tectus, Unus habet unius lapis omnia nomina dinus Unde deo plenus sapiens dixit Morienus Non lapis hic lapis est animal quod gignere fas est, Et lapis hic auis & non lapis aut auis hic est. Hic lapis est moles, stirps & Saturnia proles, Iuppiter hic lapis est mars sol uenus et lapis hic est Alliger et luna, lucidior omnibus una. Nunc argentum, nunc aurum, nunc elementum, Nunc aqua nunc uinum nunc sanguis nunc crisolinum Nunc lac uirginum, nunc spuma maris uel acetum, Nunc in sentina foetenti stillat urina, Nunc quoque gemma salis, Almisadir sal generalis, Nunc auripigmentum primum statuunt elementum Nunc mare purgatum cum sulphure purificatum Siccine transponunt quod stultis pandere nolunt. Sicque figuratur, sapiens ne decipiatur, Et quod tractatur stultis ne distribuatur. Haec luna uocatur omnibus nominibus una. Hi autem sunt modi operationis istius lapidis, quibus mediantibus haec res quam nos querimus generatur, & in esse actuale deducitur. Et est unus modus sublimatio, Alter descensio, Tertius distillatio, Quartus Calcinatio, Quintus solutio, Sextus congelatio, Septimus fixio, Octauus iteratio, Nonus ceratio. Sublimatio. Et his similibus dicunt infinita, qui quidem modi, licet sint ad inuicem ratione diuersi, sunt tamen idem in re. Aliquando enim philosophi considerantes materiam eorum, quae quando in uase est & sentit solem & calorem in continenti exhalat, seu euaporat in speciem fumi subtilissimi, & ascendit in altum in capite uasis, uocauerunt talem ascensionem sublimationem. Uidentes postea talem materiam, que ascenderat descendere ad fundum uasis, uocauerunt distillationem seu descensionem: Distillatio. Descensio. Adhuc uidentes inspissari istam materiam & denigrari, & Putrefactio foetorem malum dare, uocauerunt putrefactionem. Putrefactio & nigredo. Fuscus cinericius. Uidentes colorem nigrum, seu fuscum, & foetorem malum post longum tempus dimittere, & albedinem aliqualem ad modum cineris coloris uenire, uocauerunt incinerationem seu dealbationem. Inceratio. Albatio. Totum magisterium. Ideo Morienes ait:. sa, & haec terra cum aqua putrefit, & cum mundificata fuerit auxilio cuncta regentis, totum magisterium perficitur. Ceratio. Totum magisterium nihil aliud est nisi extractio aquae ex terra, & aquae super terram dimissio donec putrefiat ipphilosophorum Adhuc uidentes terram cum aqua sua commisceri, et aquam paulatim propter temperatam decoctionem diminui et terram crescere, dixerunt omnes quod haec erat ceratio perfecta, unde ait philosophus, quod terra cum aqua ceratur, inbibitur, & temperata decoctione solis, id est caloris desiccatur & in terram uertitur tota materia. Unde idem: Haec uis integra si uersa fuerit in terram. Denique uidentes quod tota materia ueniebat in quandam dissipationem, & quod modo reducebat se ad solidam substantiam, et quia non fluebat imo stabat stricte, dixerunt quod haec esset perfecta congelatio. Congelatio. Unde ait Plato: Soluite lapidem nostrum & postea congelate cum magna cautela sicut uobis est demonstratum, & habetis quasi totum magisterium. Idem alubi: Accipe lapidem nostrum, et pone in uase & assa igne leui, donec confringatur, & postea coquite ad calorem solis, donec congeletur, & scitote quod totum magisterium nihil aliud est nisi facere ueram solutionem, et perfectam et naturalem congelationem. Hec Plato: Idem dicit soluite et congelate & sic scietis totum magisterium. Item uidentes materiam praedictam, fecte congelatam et inspissatam ita quod nullo modo ulterius resoluebat se in aquam, nec in fumum, dixerunt quod uere erat fixata, quia eandem congelationem & inspissationem seu fixionem, propter maiorem decoctionem caloris uiderunt uenire ad perfectam desiccationem & dealbationem, & quod ista albedo erat super omnes albedines, dixerunt quod haec erat perfecta calcinatio, uidentes hanc materiam ad suum colorem stare, & coloribus in finitis mutari, quia hoc fieri non poterit, nisi per materie resolutionem, ideo hanc resolutionem dixerunt solutionem, nam ipsa resolutione discontinuantur elementa uicissim, agunt & patiuntur, & ideo philosophi dicta elementa coniuges uocant, quare turpiter errant insipientes qui credunt medicinam philosophicam creari ex alia re, cum tamen dicant philosophi: Fixatio Albedo in coagulatione. Infiniti colores. Solutio. Sophistica. Fili alchimici ac credentes suis cunctis dissolutionibus, sublimationibus, coniunctionibus separationibus, congelationibus praeparationibus contritionibus, aliisque insistunt deceptionibus, et sileant predicantes aliud aurum a nostro, aliam aquam am nostra, quae etiam dicitur acetum acerrimum, aliam dissolutionem & congelationem a nostra, quae fit igne leui, aliam putrefactionem a nostra. & c. Plato in summa: Tuum quaesitum itaque sit de genere amborum luminum mundi, nam aurum circundat partem superiorem, argentum uero inferiorem lunarem. Aristoteles: Nullum tinphilosophorum gens uenenum generatur absque sole & eius umbra, id est uxore. Hermes in suis secretis, pater eius est sol, mater eius luna. Rosarius: Quicunque conatur aliam tincturam querere, absque sole & luna, ille assimulatur homini uolenti scalam ascendere absque gradibus, oportet ergo ut habeamus receptaculum nostrum tincturae idoneum, quod est sibi consonans cum quadam similitudine ad patrem, & hoc receptaculum debet esse ipsa luna, quia sol per se est ualde difficilis fusionis, & liquefactionis similiter & luna per se, dum autem simul coniunguntur, tunc ualde faciliter simul fluunt & liquefiunt, & ideo aurifabri sic faciunt eorum consolidaturas. Philosophus: mulier est quoddam receptaculum uirili seminis, quia ipsa conseruat semen in suis cellulis & matrice, & ibi nutritur, & pullulat usque ad tempus maturitatis, ideo eligamus sibi nunc coniugem, ut receptiuum sui seminis habeat, quam possumus sic eligere in uxorem, quae propinquior est sibi in simplicitate & puritate, quia nihil propinquius uiro quam uxor, quae sunt homogenea. Hermes in allegoriis: Luna est lucerna noctis, nox est natiuitas tenebrarum, quam deus cr eauit pro mundo regendo, luna autem a sole lumen recipit & est dilecta eo, quod solis lumen in ea est, ideo quod solis natura lunae naturam superat. Mercurius noster duplex. Mercurius noster fit ex minerali & uegetabili iunctis pariter, quia coniuncta simul magis prosunt quam si per se forent separata. Ex istis considera necessitatem utrorumque mercuriorum. image 18 Philosophorumdemocritus Philosophus. Oportet te ut in primo negocio dissoluas corpora super cinerem candidum, & non fiat tritura nisi cum aqua. Leuis ignis solutionis. Auicenna: Primum quoque in opere est dissoluere lapidem in suam primam materiam. Senior & Hermes: Soluite corpora in aquas Plato in summa: Ignis lentus solutionis. Tu indiges quod in corporum solutione labores, ideo oportet ignem lentum continuare super ipsum donec soluatur totum hoc, et per eum efficitur opus. Nota, omnium rerum circularium reuersio circularia nequaquam perficitur, donec in primam deducantur materiam. Rasis: nisi corpora solueritis inuanum laboratis. Albertus magnus: Scias pro certo, quod nullus corporum spiritus tingi potest nisi prius soluatur. Morienes: Uapor. Nisi in uaporem cuncta transeant naturalia per suam naturam, alias frustra fit operatio in hac arte, et si solutum fuerit, praeparatum est opus alchimicum, multiplicetur, congaudebit. Hic subalterantur scientiae naturales quod in solutione consistit pariter operando. Sorin. Distinctione undecima: Regiminis initium est perfecta solutio, ut autem corpus rarescat & sicut spiritus tenuissimum fiat, oportet eos dissoluere, corporum autem regimen ut praedixi est solutum. Alphidius: Mercurius a corpore nigro. Argentum autem uiuum, quod ab eo corpore nigro extrahitur est humidum album & a corticibus mundum ne opus pereat. Morienes: Fumus albus. Scire te conuenit, quod fumus albus est anima & spiritus illorum corporum solutorum, & certe si fumus albus non fuisset aurum, ibi alchimia non fuisset. Rosarius: Hic est mercurius noster nobilissimus, & deus nunquam creauit rem nobiliorem sub coelo, praeter animam rationabilem Hermes rex graecorum: Aqua perhennis. Corpus solutum est aqua perhennis, congelans mercurium perpetua coagulatione. Nigredo. Hipocras: Corpora ubi quis uult purgare oportet fluxa facere, nigredo putrefactionis durat secundum quosdam quarto diebus uel quinto. Senior: Prima clauis est humorum extractio & pinguedinis, cuius sunt haec signa scilicet nigredo superabundans, qua consumpta iam anima est in aqua. Albertus: Nisi anima corpus suum exierit, & in coelum sursum ascenderit, nihil proficies in hac arte. Parabola senioris de tinctura alba: Si parentes dilecti mei de uita gustauerint & lacte meo lactati fuerint, & mero albo inebriati fuerint, & in lectulo meo nupserint, generabunt filium lunae qui totam parentelam suam praeualebit, & si dilectus meus de tumulo rubeo petrae potauerit, et fontem matris suae gustauerit, & inde copulatus fuerit, et uino meo rubeo et mephilosophorum mecum inebriatus fuerit, & in lecto suo mihi amicabiliter concubuerit, & in amore meo sperma suum cellulam meam subintrauerit, concipiam, & ero praegnans, & tempore meo pariam filium potentissimum, dominantem & regnantem prae cunctis regibus & principibus terrae, coronatum aurea corona uictoriae, ad omnia a deo altissimo, qui uiuit & regnat in seculorum secula. Albedo subrubedine. Turba philosophorum: Uidentes autem huius artis inuestigatores illam albedinem apparentem, in omnibus supereminentem in uase, rati estote, quod rubedo in albedine illa occultata est, et tunc non oportet illam extrahere, sed quousque totum rubeum fiat coquere. Nigrum album, rubeum. Senior philosophus: Facite nigrum album, & omne album rubeum, quia aqua dealbat & ignis illuminat. Nam lucet in colore ut rubinus, per animam tingentem, quam acquisiuit uirtute ignis. Hermes: Regimen septimum est lunae, uidelicet assare, rubificare, calefacere & frixare per 25. dies. Et sic habes operis peractionem. Idem: Animae color rubeus est. Albedo est rubedo. Item: Album uult rubificari. Item: Albedo est rubedo nostra. Item: Lapis noster hic est ignis ex igne creatus, & in ignem uertitur, & anima eius in igne moratur. Aenigma Hermetis de tinctura rubea: Ego coronor, & diademate ornor, & regiis uestibus induor, quia corporibus laeticiam ingredi facio. Hermes Tractatu tertio: Uenite filii sapientum ex nunc gaudebimus, & delectemur simul, quia mors consumpta est, & filius noster iam regnat, ac rubeo armamento & carne indutus est. Iam filius noster genitus rex sumit tincturam ab igne, illum uero mors mare & tenebrae fugiunt, & solis radios Draco fugit, qui foramina ob seruabat, filiusque noster mortuus uiuit, & rex ab igne uenit, ac coniugio gaudebit, & occulta apparebunt, filiusque noster iam uiuificatus fit igne bellator et tincturis supereminens. Metaphora Belini Philosophi de Sole: Scitote quod Pater meus Sol dedit mihi potestatem super omnem potentiam, & induit me uestimento gloriae, & totus mundus me quaerit, & currit post me. Ego enim sum maximus, iam sciuerunt uirtutem meam & altitudinem, ego enim unicus sum, & assimilor patri meo, qui unicus est, qui dedit mihi uirtutem istam ex gracia sua, & homines quaerunt a seruis meis fustibus id quod quaeritur a me & non peruenerunt ad id nisi per me, & terra cum omnibus uiribus suis me humiliare non potest, imo ego sum super eam, & super seruos meos, donec humiliem eos, & extraho de potentia & natura eorum, & induo eos de splendore & lumine meo pulchro, quem dedit mihi pater meus, in omnibus operibus eorum. Ego enim sum excellens, qui exalto, & deprimo cuncta, & nullus seruorum meorum potest super me, nisi unus, cui datum est, quod contrarius est mihi. Et ipse destruit me, non tamen destruit naturam meam. Et ipse est Saturnus, qui separat omnia mea membra. Postea uado ad matrem meam, quae congregat omnia membra mea diuisa & separata. Ego sum illuminans omnia mea, & facio lumen apparere patenter in itinere de patre meo Saturno, & etiam de matre mea, quae mihi inimicatur. Uerum tamen nisi hoc fieret non possem bibere de animabus animalium & plantarum. Sed ego uenio cum calore ignis, ad expellendam uirtutem & iniquitatem eorum a me. Ego sum habitans super faciem minerae, & tribuo seruis meis de extremitatibus meis, & nomen meum uocatur nominibus magnis, & qui studet in me non curat de aliquo, sed non saturatur ex me. Ego defero naues per mare, et fabrico ciuitates densas. Non queratis in eis magnitudinem meam. Nuncio ergo uobis omnibus sapientibus, quod nisi me interfeceritis, intellectus uester non erit perfectus, & in sorore mea luna crescit gradus sapientie uestrae, & non cum alio ex seruis meis, & si sciretis secretum meum, ego sum frumentum seminatum in terram puram, quod nascens crescit & multiplicatur, & adfert fructum seminam ti, quia omne quod generatur genere suo, & quodlibet indiuiduum multiplicat formam sue speciei, et non alterius, quemadmodum ex frumento nascitur, et sic de aliis, et in hoc exposui uobis omnes figuras. Cum itaque egero cum uxore mea alba, pura & humida & munda tactu, addo pulchritudini faciei suae, bonitati & uirtuti suae, ipsa enim est obediens mihi, unde cum fuero iunctus cum ea nihil melius in mundo nec aequipollens, ipsa enim inpraegnabitur & germinabit, & erit sicut ego sum, in substantia & colore, quoniam hoc magisterio multiplicatur semen, ex me enim simile nascitur, sicut quando seminatur unum granum frumenti, nascitur, multiplicatur, teritur, cribellatur, & fit panis ex quo uiuit totus mundus, et fabricatur minera terre ex me nec deficit, quia donum dei est. Ego illumino aerem lumine meo, & calefacio terram calore meo, genero & nutrio naturalia, plantas et lapides, & demo tenebras noctis cum potentia mea, et facio permanere dies seculi, et illumino omnia luminaria lumine meo, & etiam in quibus non est splendor et magnitudo, que quidem omnia ex meo opere sunt cum induor uestimentis meis, et qui querunt me faciant pacem inter me et uxorem meam. Itaque nisi separetur am me et misceatur mixtione inseparabili, & hoc fiat quando extraxeris me partim a natura mea, et partim uxorem meam a natura sua, et postea occidatis naturas, et suscitamur resurrexione nophilosophorum. ua et incorporali, eo quod postea mori non possumus Nam post resurrexionem habebimus gloriam et fortitudinem sempiternam, tunc gaudebunt omnes in prosperitate magna, qui sciunt nostrum progressum. Et in hoc completur preciosum dei donum, quod est super omne mundi scientiarum arcanum, et incomparabilis thesaurus thesaurorum. Quia ut dicit Plato: Qui habet istud dei donum mundi habet dominium, quoniam ad finem diuitiarum peruenit et nature uinculum confregit, non tamen ex eo quod habet potestatem conuertendi omnia corpora imperfecta in purissimum solem uel lunam: Sed magis, ex eo, quod hominem et quodlibet animal preseruat in conseruatione sanitatis. Febres. Lamina uero cristallina que est elixir album si detur in quantum granum sinapis febricitanti, curat ipsum. Lepram. Etiam leprosus si per quatuor anni tempora de eadem lamina purgatus fuerit cum puluere rubeo, unde fit sol bis in anno, in Martio et Septembri, curatur. Sciaticos. In partu. Et uterque puluis albus et rubeus sanat sciaticos in periculo mortis, sanat etiam paralysim. Item, si puluis teneatur ad nares in partu laborantium liberantur. Hoc dicit Hermes. Diu uiuere. Geber quoque dicit, quod elixir rubeum curat omnes infirmitates cronicas, de quibus medici desperauerunt, & facit hominem iuuenescere, ut aquila, & per quingentos annos uiuere & amplius, ut aliqui philosophi fecerunt, qui usi fuerunt eo tribus uicibus in hebdomada quantum granum sinapis. Omes infirmitates. Est herba quae uocatur saturnus de canalibus, de qua fit talis medicina, quare nota quod omnes infirmitates quae a uertice capitis usque ad plantam pedis generantur, si fuerint unius mensis, in die, si unius anni in duodecim diebus, si ex longo tempore, in mense curantur, quia sicut curat omnia metalla infecta ab omni infirmitate, sic & humana corpora. Tiriacus maior. Quapropter noster benedictus lapis non immerito Tiriacus maior tam corporum humanorum quam metallorum dicitur, de quo Hermes rex Graecorum et pater philosophorum ait: Capilli nigri. Si de elixir nostro omni die usque ad septem dies sumpseris pondus carrobiarum, capilli tui cani de capite tuo cadent, & renascentur nigri, & ita de sene fies iuuenis & fortis. Arnoldus dicit: Hic lapis noster uirtutem habet efficacem omnem sanandi infirmitatem super omnes alias medicinas medicorum. Laetificat. Inuentutem. Nam animam laetificat, uirtutem augmentat, conseruat iuuentutem, & remouet senectutem. Sanguinem. Non enim permittit sanguinem putrefieri, nec flegma superdominari, nec choleram aduri, nec melancholiam super exaltari, imo sanguinem supra modum multiplicat & mundificat, contenta in spiritualibus purgat, et omnia corporea membra efficaciter restaurat Philosophorum Nach meinem uiel unnd manches leiden unnd marter groß / Bin ich erstanden / clarificiert / und aller mackel bloß. Rosarium et a lesione custodit, et generaliter omnes tam calidas quam frigidas, tam siccas quam humidas infirmitates arctissime sanat prae omnibus aliis medicinis medicorum, quoniam si aegritudo fuerit unius anni, sanat in duodecim diebus, si uero antiqua fuerit, ex multo tempore, sanabit in uno mense. Et breuiter omnes malos expellit humores bonosque inducit, confert amorem et honorem, ipsum deferentibus securitatem et audatiam, et in prelio uictoriam. Amorem. Audatiana. Et in hoc completur secretum naturae maximum, quod est super omne precium preciosissimum secretum, thesaurus incomparabilis et preciosissimus, quem habentibus deus in sua mente recondat, ne insipientibus patefiat. Amen dicat omnis uiuens. Francoforti Ex Officina Cyriaci Iacobi, Mense Iunio