Maria Aula Purificationis Auri Non Sine Sale & Non Sine Argilla Uoarch Adumia Morienus contra Alchi'miam: Ars distincta ab Archimi'a, & Sophia: cum Additionibus & Proportionibus: Numeris: & Figuris oportubit Ioannis Augustini Panthei Ueneti sacerdotis. Uenetiis. Diebus. Aprilis. M. D. Xxx. Concessio Impressionis. Concessio Reuerendissimi. D. Legati apostolici. Altobellus Aueroldus Dei & apostolicae sedis gratia Episcopus Polen. S. D. N. Papae Referen. & per totum Uenetorum dominium, cum potestate Legati Cardinailis de latere, Legatus apostolicus. Dilecto nobis in Christo Ioanni Augustino Pantheo Ueneto sacerdoti, salutem in domino sempiternam: & caetera. Mandamus igitur & praecipimus authoritate apostolica, qua ex munere legationis nostrae huiusmodi fungimur in hac parte: Clausula Bullae. ne quis legationi nostrae subiectus: id ipsum opusculum siue Latina, siue Uernacula lingua perscriptum: in locis legationis nostrae huiusmodi imprimere, aut impressum uenundare, uendendumue tradere ullis in locis aliquando audeat: sine tuo, uel haeredum tuorum consensu, & concessione. Qui contra Mandatum hoc nostrum fecerit, & admiserit: quibuscunque in locis legationis praedictae id fecerit: is statim Excommunicatus esto: & praeterea Centum ducatorum auri poena multetur. Quorum Uigintiquinque Accusatori, qui etiam secretus tenebitur: Uigintiquinque Tibi dannum patienti: cum quibusuis codicibus huiusmodi impressis: Uigintiquinque Executori, siue ecclesiastico, siue saeculari per te eligendo: & reliqui Uigintiquinque Hospitali pauperum incurabilium Ciuitatis Uenetiarum applicentur. Data: & cetera. A. Episcopus Polen. Legatus. Robertus Magius Le. de Magistris. Concesso Clarisimorum D. Capitum Ilustissimi consili Decemurum pro impressione huius operis. Infra Scripti Cla. D. Capita Illustrissimi Consilii. X. Uisis, & optime intellectis relationibus infrascriptis datis cum iuramento. D. Antonii de Fantis: & D. Uictoris Fausti doctorum: super quodam opere composito per Uenerabilem. D. loannem Augustinum Pantheum Uenetum, circa metallicas transmutationes, concesserunt eidem. D. Ioanni Augustino: & ita presentis serie concedunt, & permittunt: ut possit imprimere opus antedictum, & ita iusserunt annotari. D. Hieronymus Lauredanus. D. Hieronymus Barbadicus, Capita: & extera. An. de Franciscis Ilustrissimi Dedicatio Operis. 3 Andreae Griti Illustriss. Uenetorum Principi, Ioanes Augustinus Pantheus Ucnetus sacerdos, Imperium foelix, ac diuturnum. Summus ille Opifex rerum, cuius sapientiae non est terminus, omnipotentia sua, hominem homini conciliat ad uitae societatem. Haec autem societas & congregatio, Ciuitas & Respublica nun- cupatur. Ciuitas autem omnis & si naturali communique totius populi consensu, & Iustitiae robore confletur & conseruetur, Uenetorum tamen Ciuitas Sancta, praecipua quadam diuini Numinis prouidentia, ex multarum circunquamque urbium optimatibus, saeuitiam & immanitatem Atilae totam tunc deuastantis Italiam, confugientibus ( ceu quondam per arcam Noc a diluuio paucis seruatis ) primum hunc in locum, ut infra ( Anno Christi Iesu primo & uigesimo supra quadrigentesimum, octauo Calendas Aprilis: Ber. Iustinia ni de origine urbis Uenetorum in pricipio c. in hora & in angulo meridici ) sita est & congregata. Deinde quaquam uariis bellorum turbinibus agitata sit saepius ac uexata: diuina tamen ope semper adiuta, tantum creuit, ut & omnium aliarum rerumpublicarum ( quaecunque fama celebrentur ) nullius prorsus indigeat. Sita erat riualta. Nam dici non potest quam rectis sapientissimorum Principum consiliis, quam fortibus factis, quam sanctis Patrum 3 Dedicatio Operis. institutis fundata: indies melius ac foelicius propagata fuerit. Quum ergo dominus aeternus uniuersalis supernus: per quem Reges regnant, & Principes imperant: Te Serenissime, Inuictissimeque Princeps, post multas Legationes, & praeclaros Magistratus sapienter exactos: post illustre simul & foelix Ueneti exercitus imperium & moderamen: demumque post uarios maris ac terrae labores, & libenter susceptos, & gloriose superatos: huic optimae Reipublicae Principem, Moderatorem, patriaeque Patrem merito praefecerit: ut Unus esses, qui populum Uenetum, & subditas Ciuitates, in tanto bellorum tumultu, tanta famis, pestisque miseria nonnihil titubantes: tua prudentia, tuaque animi magnitudine: ueluti Hercules caelum non solum modo susciperes, & consolareris: uerum etiam tuereris, & conseruares. Quis igitur tam impos mentis extiterit, qui non Te merito cunctis uerum Patrem, & Defensorem praedicet? non instar excelsi Numinis ueneretur? Quum praesertim Is sis, qui subuenias omnibus, omnibus prosis, omnium commodo consulas, & saluti. Nam quis nesciat bonum Principem non tantum sibi, sed suae Reipublicae, suis Ciuibus, suis denique Populis natum esse. Dum seditiosos, ac discordes opprimit: superbos, ac rebelles castigat: humiles, & studiosos erigit, ac extollit. Nam profecto societatis humanae uinculum solueretur: nisi Praeses aliquis adesset: Operis cuius opera, studio, & authoritate, prauorum audacia reprimededicatio retur: bonorum innocentia preseruaretur: studiosorum ingenia congruis uirtuti praemiis allicerentur, & fouerentur: ac uitae, & honoris praesidia subministrarentur. Pulchrum est enim hominem caeteris praestare: Ingenuis autem, & Illustribus praeesse: at quis non pulchrius censeat & laudabilius, posse multos efficere foelices? Quae ( sane ) potestas summis laudibus est efferenda: quoniam Serenissime Princeps Tibi non fortuna, sed uirtute extitit comparata. Ad Te Pantheus amplitudinis tuae obseruantissimus confugit: ac super plex tuum Numen inuocat, obsecratque: ut & se, & suum hoc opusculum de transmutatione, purificatione, multiplicatione, & proportione Argenti, pariter & Auri Uoarchadu'mia contra Alchi'miam nuncupatum: tuo hilari, serenoque uultu suscipias, & tueare: ac ( quo soles Clientuli cuuale. iusque tui monumenta ) praesidio prosequaris. 5 Canticum Ad Lectorem. Artis Uoachadumicae canticum ad lectorem. Chaldaica subuoce feror lux, candide lector Uoarchadu'mia: caelitus ars & opus. Alchi'miam falso uocitant me nomine plures: Grandia quum Lunae, factaque Solis agam. Si me pertentes, aliquid pertingere maius Falleris: authorem consule uera scies. Ergo age, percipias, hilari mea dogmata uultu: Nam datur aurifera quicquid ab arte fluit. Authoris Intentio. 6 Authoris intentio de Uoarchadu'mica professione, contra Alchi'miam, Arte distincta ab Archimi'a, & Sophia. Facile plerosque admiraturos opinamur, lector humanissime, perlegentes opus hoc Uoarchadumia nuncupatum, contra Alchi'miam aeditum: & non parum ab Archimia, & Sophia seiunctum. Qui ( sane ) quum aequo animo singula in ipso contenta reuoluerint, eos ( profecto ) a lectione huius operis minime animum suum alienaturos putamus. Quadere nos a ratione alienum fore nequaquam duximus in principio istius uoluminis: cur nobis id euenerit, appellasse, palam facere studiosis. Illa praesertim de causa: quod non solum innumeras ( ut ita dicam ) gentes maxime philosophiae expertes: sed etiam Uiros amplissimis & honore & dignitate praestantes, intuemur non parm desiderare Nature penetralia perscrutari: qui circa precipuas Argenti, & Auri transmutationes, purificationes, multiplicationes, & proportiones, nullis parcentes expensis: nullisque laboribus, & uigiliis: die, noctum quod operam impendunt: ac circa eam rem uersari uidentur: uel ipso lucrandi desiderio ducti: uel cognoscendi potius occasione allecti: ac ita rimantur secretiora Naturae mysteria. De quibus equidem quid hac in re uerius asserendum censeamus: iuxta peritiorum semitam, breuibus, annuente domino aeterno omnipotenti, aperiemus. Dicimus enim omnes metallicarum transmutationum artifices: Quadrifaria transmutatio metallorum. Quadrifariam uersari posse, ac laborare. Primo ( sane ) modo, luminaria, scilicet Argentum, & Aurum fingendo: hoc est in multis tincturarum generibus, & sophisticationum speciebus imperfectiora metalla colorando, ipsaque alterando: Primus modus. propria tamen ipsorum essentia, substantiaque remanente. Sophisticatio. Quam professionem communi omnium consensu Alchi'miam ( ab Alchi'mo dicta: quae ( profecto ) ex Heuraica dictione interpretata Fermentum uani consilii exponitur ) uocamus. Alchi'mia quid. Quae quum nullam habeat ueram Argenti, aut Auri existentiam: sed prorsus inanem, ac falsam apparentiam: merito est ( uti infra monstrabimus tam rationibus, quam authoritatibus ) damnata, & damnanda penitusque de medio tollenda. Ab Heuer non autem ab Habraam. Secundo autem modo perl erique etiam uiri boni & primates, ubique locorum laborant, sperantes Eleisiria quaedam posse conficere ex uaris ( ut putant ) materiis: Secundus modus. illaque in tantum uigoris & subtilitatis apicem deducere: Transmutatio. ut facta super quouis metallo illius Medicinae proiectione mox in Argentum purum, uel Aurum fuluum transmutetur: & hoc fere in infinitum. Hanc autem metallicam professionem ( & si non dicam uane speratam, sed diuina potius assequendam gratia ) uocant Archimi'am: Archimi'a quid. quasi unitatis, & unius ueri consili Principem. De qua ( sane ) admirabili transmutatione plurima tam priscorum, quam neotericorum uolumina passim circumferuntur: Tubalchi in scilicet Hermetis: Geberi: Alphidii: Auicennae: Turbae: Hortulani: Rosini: Alberti: Arnaldi: Raymundi: Mariae prophetissae: Morieni: Christophori Parisiensis: aliorumque quampluriiorum Arabum: Chaldaeorum: Graecorum: Heuraeorum: Indorum: & Latinorum. Ex quorum lectionibus: additionibus: contradictionibus: figuris: lineis: literis: metaphoris: notis: prophetiis: punctis: similitudinibus: syncopis: synonymis: atque enygmaticis codicibus: nunquid possibilis haec transmutatio sit hucusque inuenta, uel inueniendi spes indies augeatur, mon in re quamsatis facilecognoscimus. At potius illud Philosophi adagium in mentem uenit, asserentis in Categoriis: Si circuli quadratura est scibilis: nondum tamen est scita. Illorum ueruntamen asseclas quum ueram luminarium Formam sophisticis abiectis assequi pertentent, nulla ( sane ) ignorantiae nota culpandos sed laudibus efferendos existimamus: tanquam Naturae arcanorum indagatores. Quorum plerique si tantum opus consequi non potuerunt: admirandas attamen operationes, & artes ( experientia teste ) adinuenerunt: ut uidere licet de uitro Chrystallum: de coloribus Purpurinam: de metallis Auricalcum: & huiusmodi: ut infra: ac in uoluminibus tam nostris, quam alienis de Mineralibus: Coloribus. Lapidibus: Uitris: Gemmis: & Metallis pertractatum est. Illud attamen artis huius arcanum minime praetereundum fore censuimus: quatenus Archimiae peritiores dicant facilem ex Argento, & Auro transmutationem fieri posse: immo monstrare possunt extracto quopiam luminarium Sulfure: quod argenti: uel auri Lapidem: Medicinam: Puluerem: Terram: Unguentum: Caput corui: Eleisir: uel Quintam essentiam dicunt: quod ( sane ) cognitu dignum est, & uisu mirabile: quamuis lucrandi facultas ( sine suo Corpore id est absque reductione ad primam Materiam artis ) nulla emergat operanti: sed ( uix ) tanta est Argenti, & Auri, redundandi potentia: & copia resultans ex proiectione illius Qo uintae essentiae: quantum extiterit Argentum, & Aurum primum detextum. Uerum enimuero plerique transmutationis huiusmodi admiratione adeo excitatifuerunt: ut magis facile crediderint per ulteriorem Quintae essentiae illius subtiliationem, & superadditam perfectionem, & urtutem conficiendum esse uigorosum illud Eleisir, pro tollenda transmutatione ( licet perpera ) in infinitum. Sed haec missa faciamus hactenus: quonia longiorem uidentur expostulare sermonem: Tertius modus. de quibus ( profecto ) alias fauente Domino aeterno omnipotenti pertractabimus. Purificatio. Tertio insuper modo, uersari possunt artifices, quoad potissimam Auri purificationem ( quae Uoarhadu'mia est, Uoarchadu'mia quid. Authoris Intentio. 8 ars ( scilicet ) Auri duarum caementationum perfectarum. Tria emolumenta Uoarchadu'miae. tria peculiarit er operantes: quae maximum praestant Dominis, & Mercatoribus emolumentum. Primum ( sane ) maiorem Auri portionem ex caementatione extrahendo. Primum. Secundum magis Aurum depurando. Secundum. Tertium denique, paucioribus caementationibus, & expensis, Aurum perficiendo: Tertium. cuius oppositum plerisque accidere solet artificibus: qui magnis lignorum caemetationibus, & expensis: ac minori Auri depurantia, redundantiamque laborant. Postremo uero mon, uersari possunt artifices quoad ueram multiplicationem: Quartus modus. Multiplicatio. quam multiplicandi Argenti, Aurique, ac caeterorum metallorum facultatem ( cum interioribus Animae, uel exterioribus metallorum ) sub auctione Sophiae ( que Sapientia, & Uoluntas est dominorum ) collocandam fore existimamus. Sophia quod. Quam & si uel difficilem ( licet possibilem ) uel mediocris esse emolumenti, plerique indies experiantur: non desunt a ttamen qui eam facere amplissiniam sperent, ac polliceantur. Hanc autem ( ut supra ) arcana purificationis Auri professionem merito Uoarchadumiam appellandam fore censuimus: Alchi'micae facultati penitus contrariantem. Quandoquidem nulla sit Argenti, uel Auri existentia in Alchi'mia: in hac autem sunt luminaria in esse perfectissimo. Hancque ab Archimi'a, & Sophia non ab te seiunximus: quoniam Uoarchadu'miae, & auri Sophiae operatio, uerius ac facilius ad effectum deducitur: Archimiae uero maior est promissio, quam operis executio. Ex iis igitur quisque fac ile coniiciet, qua de causa opus hoc Uoarchadu'micum contra Alchi'miam exegimus: ipsumque ab Archimi'a, & Sophia distinximus. Nosque operis intentionem breuibus iam explicuisse, nemo succensere debet, neque lectione huius operis minime perterreri: sed secretiora Naturae mysteria operis huus adiumento suscepto perscrutari, facilius & efficatius poterit: & sophismata Alchi'mistarum, falsariorumque obtectas tendiculas praecauere. Quibus non parum doloris, pariter & damni futurum existimamus hoc nostrum opusculum in lucem emersisse: cum per illud huiusmodi detestandorum falsariorum fraudes, deceptiones, & uelamenta detegantur. A quibus in posterum a uiris sanae mentis ex nostri huiusmodi operis admonitione, erit abstinendum. Portio Prima. Quo potiori, & magis consentaneo uocabulo purificationis Auri facultas appellari debeat. Caput primum. Quoniam omnis doctrinae & disciplinae traditio, iuxta Peripateticorum semitam, a quaestione quid nominis, prilusquam ab ea quae quid rei dicitur, exordilum capere debet, ueluti praeuia scibililum dispositione intellectus: qua professionis illius apex facilius pertingatur: nequaquam candidissime lector, illud a ratione alienum fore existimamus hoc primum ostendere: quo potiori uel aptiori uocabulo arcanam purificationis Auri facultatem liceat appellate: & an uerbum illud Alchi'mia, an id potius Uoarchadumia ei magis congruere putandum sit. Neque profecto uocem illam Uoarchadu'mia te adeo latere arbitramur: ut & ipsam null ius esse rei significatiuam putes. Quandoquidem hac in nostra tempestate studiosorum solertia in lucem uenerit ac publicam noticiam Chaldaea professio: qua diebus nostris facile patuit: Inquisitores uoarchadu'miae. quod antehac plerosque latuit artis scilicet purificationis Auri duarum caementationum perfectarum Inquisitores post ipsum ( ut aiunt ) Tubalcha'in primum ipsius Authorem Chaldaeos aut Indos potius extitisse. Quam alias Caelestem disciplinam uocarunt: Solino: Strabone: Plinioque testibus: ac loanne Pico Mirandulae comite. Neque ambigere quispiam debet cur ipsius Authores tam praeclarae metallorum professioni ita abstrusum indiderint uocabulum: hoc est Uoarchadu'mia: quae uox equidem est aptissima, omnique laude dignissima. Non autem Alchi'mia, ut infra: ipsa arte existente imperfecta: illiberali: nulla uirtute praedita: neque occultae sapientiae participe: sed auara: non necessaria: falsissima: illicita: uana: neque aliquo pacto addiscenda, aut perquirenda. Immo adultera est operatio: mistura & tinctura sophistica: apparens equidem, sed non existens: infamis: execrabilis: explosa: & merito damnata: quam prorsus & nos culpamus: execramur: simulque cum extrauagante Ioannis Xxii. quae incipit: Spondent, quas non exhibent diuiti as, pauperes Alchi'miste. Necnon cum diui Impatoris Constantini semper Augusti constitutione incipiente: Quorum nonnulli monetarii adulterinam monetam clandestinis sceleribus exercent, sub Titulo, Codicis de falsa moneta. Pars Consili. Et qua prostitutione tales adulteratores, capitali supplicio plectuntur. x. Nenetorum. Ac cum parte Consilii. X. Uenetorum ptra Alchi'micos, cum additione incipiente: 1488. 7. Tollenda sunt de medio: Decembris cum additione. insectamur. Neque ipsam ab Archos, & Miagraecis particulis ( ut nonnulli putat ) habere deriuationem affirmamus: quod significat Princeps ( unius, seu uerius ) ueri consilii unitatis. Deriuatio uoarchadu'miae: Sed iam ad uerbum ipsum Uoarchadu'mia deuenientes, dicimus ipsum deriuari, ac denominari ab Auro ex duabus rubeis: & quid nominis. quod Chaldaeo idiomate componitur ab Uoarch ( Auro ) particula Indica primitiua: & Mea a adumot Heuraice ( ex duabus rubeis ) quod Latine significat Aurum duarum rubearum: hoc est duarum caementationum perfectarum. Quae quidem partes simul iunctae conficiunt dictionem hanc Uoarch mea a adumot: quae maximam huius artis proprietatem exprimit & efficaciam. Nequaquam uero uocabulum illud Alchi'mia in hac admirabili professione consentaneum fore existimamus. Obiectio. Sed forte nobis quispiam ita obiiciet. Undecunque uerbum hoc deriuetur Uoarchadu'mia parum refert. Solutio. Cui dicimus hoc referre plurimum, immo totum: ut mox patere uel intuitu poterit. At si ultro cauillator obstabit inquiens: Et quid tandem? Cum pateat Uoarchaumenam artem fore illiberalem: auaram: turpelucram: minimeque necessariam: impossibilem: nec perquirendam ut superius dixisti. At quippe ita cauillose obiicientem errare plurimum censemus: nostramque purificationis: Auri duarum rubearum professionem esse Uoarchaumenam penitus abnegamus: longemque ab inuicem distare putamus Uoarchaumenam & Uoarchadu'miam. Quanobrem summopere fallitur cauillator ob ipsam uocabulorum aequiuocationem. Idque memoria repetentes Poeticum facile recensebimus: Ne nobis impedimento sitis per Deum hospites: quandoquidem suprasatis monstratum est laudabilem esse Uoarchadu'miam: minime uero Uoarchaumenam. Absitque ab hac arcana professione omnis uocabulorum abusio: ueluti plerique indies implicari solent, ac decipi: arbitrantes idem uariis significari posse dictionibus. Ac propterea arbitramur hanc mirabilem facultatem uocari posse multifariam iuxta eiusdem diuersos, ac penitus uarios effectus: puta Alchi'miam: Chymi'am: Calcimui'am: Calcecumi'am: Uoarchaumenam: & Uoarchadu'miam. Quoniam horum omnium nouissimum aequo aio suscipimus & approbamus: idque merito significare artem liberalem: uirtute praeditam: Naturae consentaneam: occultae sapientiae: non auaram: non uanam: possibilem: uerissimam: & necessariam: totisque ingenii uiribus addiscendam: & perquirendam. Reliqua uero tanquam prorsus illicitam artem significantia & falsam detestamur: illo praesertim argumento: quod aequissimo Illustrissimi consili Decemuirum decreto: Constantinique Imperatoris semper Augusti prostitutione: ac extrauaganti Ioannis. xxii. ut supra prohibetur. Si quispiam de Alchi'mia laborauerit: in consilii Decemuirum poenas incurrens coerceatur. Ex dictis igitur patere poest, quo potiori uocabulo arcanam hanc purificationis: Auri duarum caementationum perfectarum facultatem, appellare merito quisque debeat. Prima. 11 Uoarchadu'mia quid rei: & cui competat. Caput secundum. Ex supradictis ergo iam patere arbitramur, lector peritissime, quid primum ipsa sit: Prima diffinitio Uorchadu'mie quid rei. quandoquidem Uoarchadu'mia est ars liberalis: uirtute praedita: sapientiae ocultae: non auara: non uana: possibisiis: uerissima: necessaria: & persequenter perquirenda: quae metallorum Cabala nuncupatur: Uaticiniumque, ac Nota. Iccirco non generaliter omnibus conuenire dicitur: Cui competat uoarchadu'mia. sed specialiter tantum Unctis, Rerumque dominis, ac sapientibus, & uiris dignis, liberalibus, morigerat isque: ratione libertatis. Secundo ea est tanquam regimen quoddam caelatum & secretum: Secunda diffinitio Uoarchadu'miae: quod per manus tantum traditur filiis sapientum sub luce ( licet uulgo tenebris obuolutum ) dispositionem: & quod rei. illuminationem: conuerisionem: constrictionem: retentionem: metallificationem: purificationem: multiplicationem, & proportionem: demonstrans naturalium ligaminum absconsi & abscondentis: animae & corporis: densi & rari: diuini & humani: formae & materiae: fixi & uolatilis: interioris & exterioris: metalli & petrae: mollis & duri: occulti & manifesti: puri & misti artificio quodam mediante a domino aeterno omnipotenti instituto: sub Igne: Aere: Aqua: & Terra: uel sub magno arcano harum quatuor literarum: Lamed: Kuph: Cadic: & Samech: quae in Uoarchadu'mia idem significant quod Zain: Nun: Mem: & Iod: quarum caracteres in quadruplici differentia apud Heureos habentur. Nouissimi autem, & Usuales sunt ii(de quibus paulo infra Schemata patebunt ) qui in Uoarchadu'mia idem significant: quod Aurum creatum ex Natura elementari, idest, in uisceribus terrae: purificatumque ob artificium Diuisionis, & Caementationis, ac Heuraice sic denominatum: Zahau niura ' mi Teuah iesodii '. Prima 12 Schema literarum ad Uoarchadumiam pertinentium. Quarti caracteres literarum Uoarchadu'miarum. image Prima 13 Tertii caracteres literarum ut supra. image image Concessi enim fuere supradicti caracteres Moisi in monte Synai a Domino aeterno omnipotenti. Prima 14 Secundi uero in transitu fluuii subscripti: & Abraae processi. image Secundi caracteres literarum ut supra. Prima. 15 Primi caracteres literamur supra. image Tertio ea est ars uenae Auri subministras substantiam, uirtutem metallicam extractiuam in se continentem. Tertia diffinitio Uoarchadumiae: Exponensque quomodo eius Forma intrinseca fixa: non deficiens: & quo rei. nec urens: naturaliterque tincta crocea: & ( ne pateat ) impedita a quodam misto elementari impertinente metallo Auri: Proprietates formae Auri. quae educit ad perfectionem ( artificio mediante ) ex manifesta Materia extrinseca uolatili: ustibili: deficiente: adhaerente ipsi Auro uniuersaliter unita. Postremo ea est naturalis substantia onerosa: Quarta diffinitio Uoarchadu'miae & quid rei. corporalis: fixa: fusilis: ductilis: tinctaque & rarificata: occulta Arg. uiui & Sulfuris metallici inustibilis: quodam regimine Cementi: & unitate quadam Auri: in corpus densum ipsius Auri manifestum redacta. Quid efficiac Uoarchadu'mia. Quae mistum relaxat ( uirtute ignis, & caementi ) sua uniformi potentia. Et ipsum Aurum ( diuisum ad terminatam purificationem, in Adumot, a a ( quod est Beth adumot: quae sunt rubeae duae, scilicet duae caementationes perfectae: ad molliciem, fulgoremque bonitatis ( ut dicitur ). xxiiii. ) se deducit. Hoc autem non efficit ars illa Alchi'mica infamis Aquis aceti: Quibus inmitatur Alchi'mia. nec ( ut dicitur ) Arg. uiui: nitri: uini: aut urinae: & aliis quibuscumque Menstruis similium feculentoqum: cum Aquarum fortium spiritibus: & multiplici calcium, ac metallorum Fumo: Antimoniorumque: Arsenicorum: Calcantium: Crocorum: Ferreti hispani: Floris aeris: Gummarum: Litargiriorum: Marcasitarum: Magnetum: Metallinarum: Talcorum: ac Zelaminarum: Necnon Oleis latericiis: linit nitri: sublimati: sulfurisque: cinnabaris: craneis: necnon cum Terris tinctis: ac realgallibus: Caelidoniis: Lunariis: Argentinis: succisue Garioffilatae: herbarumque aliarum: ac tutiis: dirisque uenenis: in nescio quibus etiam frangibilibus Uasis uitreis fantasticis:. 16 tis: Franci. Petrar. Regimine quodam uario: incerto: atque confuso: ad hoc falsissimis instrumenprima materiis uariis proiectis super Argentum purum ( ut dicitur fixum ) metallaque adustibilia, & obscura sophisticando: dia. Iii. ac cuiusque metalli Materiam maiori imperfectione uolatili, nigri, & adustibili onerando: frustra atque inani prorsus reductione circa ea laborant. Cur igitur Uoarchadu'mia sit ars liberalis: uirtute praedicta: sapientiae occultae: non auara: non uana: necessaria: possibilis: uerissima: & scita: ac summo studio addiscenda & perquirenda: patet iam ex praedictis omnibus ratio, & diffinitio. Quomodo fiat ipsa Uoarchadu'mia. Caput tertium. Laminarum Auri ( proportionati ut in fra ) & Salis triti ana: Confectio uoarchadu'miae. mensura una capiatur. Argillae deustae, pinsitaeque tenuiter duae. Cribro taminentur, Sal scilicet & Argilla. Mistisque ad stratum super stratum, in Ollis non uitreatis, ac Furno reuerberationis, caemententur. Notandum est autem: Notandum. quod omnis caementatio ( id est Rubea: Heuraice Aduma ) requirit pro singulis uicibus horas xxiiii. ignis. Nempe nouem in augmentatione: nouem in fixatione: & sex demum in alteratione. Rursus omnis Caementatio incipere debet a proportione diuisa Charattorum uigintitrium & Granorum trium cum duobus Quartis grani Auri fului. Notandum. Ac pro qualibet uicedetrahit ipsa Caementatio ab illa proportionata diui sione tantum medium Grani ipsius proportionis nec ultra. Nec ab Auro ullatenus illum detrahere dici potest ( quicquid dicant caeteri ) cum & Aurum ipsum inanihilabile omni superfluitate carens perfectissimum omnino ac terminatissimum sit omnium aliorumi mettallorum adustibilium: & substantia iubilans, ac subsistens in igne: quae nec a Caemento corrumpitur: nec a Re qualibet comburente porburitur: nec ab Aqua colorificantem: uiridi, aut diuidente mortificatur, uel deuoratur. Quaestio. Quid enim in Auro fuluo superfluum est uel diminutum? Solutio. Certe nihil. Quod si inesset ( quod protinus negatur ) diminutio substatiae, uel superfluitas ( ut est in Ferro, & caeteris aliis adustibilibus metallis: quorum naturales mistiones maximam retinent adustibilem superfluitatem ) maximum sequeretur inconueniens omni uelamine deuudandum: quod scilicet per uices totum detrahi & anihilari posset: quod est absurdum dicere: & in facto ueraciter falsum. Quia Aurum fuluum euanescere non debet: pro ut non ponet: quemadmodum caeteris aliis adustibilibus accidit metallis: immo hoc phantasma absit a mente philosophantium: quod Aurum fuluum aliquo pacto possit anihilari. Item sciendum: Notandum Notandum Aurifico auum. quod omnis caementatio uehementer grauitare facit ipsum Aurum: respectu illius Salis ingredientis per fusionem ignis: quod calidum est: & siccum ( ut notum est ) per poros apertos Auri ob caliditatem & siccitatem ipsius ignis: & nunquam tollitur ab eo per contrarium id est, per humiditatem & frigiditatem suae elementaris aquae non aperientis poros iam a Sale inebriatos: per ablutionem & bullitionem ipsius aquae: quaedlicet superflue ) tamen conceditur. Aduertendum est igitur: quod non recipiatur tale Aurum prosufficienti respondente: nisi prius post Caementationem ipsam ( de qua statim hic talis est Fornax ) habita fuerit idonea cautio de optima fusione: ut Sal cum scobibus lopae in ipsa fusione penitus supernatantibus remoueatur ab Auro. image Mistio in radicibus unitatis septuagesimisecundi Uoarchadu'micorum elementorum. Caput quartum. O. 14. Lux minor: Insertio respondentiae Charattorum. xii. g. que. i. in circa: seu. xxiii. g. que. i. &.1/2. in circa. S. 18. Ignis, id est Lux maior. I 9. Co'mer riso'n. R. 17. Aer, id est, Lux minor. O. 14. Lux maior. 72. N. 13. Oleum uitri. G. 7. Lux minor: Insertio respondentiae Charattorum. xii. g. que 2. &. 1/2. seu. xxi. g. que. 2. in circa. A. 1. Materia prima artis. T. 19. B Materia prima Uoarchadu'miae quid. Ignis, id est, Lux maior. S.18. Aer, id est, Lux minor. O. 14. Lux maior. 72. Materia prima artis, ad Uoarchadu'miam requisita quid sit: quo nomine uocetur: quid agat: & quomodo fiat. Caput quintum. Est autem Materia prima artis pro conficienda Uoarchadu'mia corpus albissimum: densum: satisque fusile: ad naturam maxime subtilitatis artificio solutionis aquae, ac aggregationis ignis reductum. Eiusque essentia tantum constat ex tribus candidissimis Salibus: animali scilicet minerali: & uegetali: abstracta a particularibus materiis solidioribus: hoc est igneis: aereis: aqueis: & terris: existentibus in quatuor elementis naturalibus elementatorum: quae repenuntur in sublunaribus mistis: Arg. uiuo: & Metallo quocunque excepto. Et quanquam diuersis diuersimode ( ut Eleazear in primaria,, germana que lingua: Cognomen. quae una, perfectaque, ac praesentanea perhibetur metallorum medicina: adiutorium Dei: seu uerius congregatio Dei suscitata ) idem denominetur: testantibus nobiscum sapientiae occultae Patribus: a Chaldaicis tamen Arabicisque: Arabice: Alicali, siue Calo ' pali ' nuncupatur. Uerbum ab ali ( quod est summum ) & calop ( quod bonum significat: quasi summum bonum Latine dicitur ) compositum. Disponit haec Materia primia artis naturaliter: Actio. conuertit: constringit: ligat: ac proportionat omnem calcem:. 19 ue: corpusque metallicum: siue spiritum uolatilem. Tali autem modo subministratur, conficiturque. Extracta enim uirtute formatiua: Confectio. constrictiua: continuatiua: uenanprima unctuosa: seu uiscosa: ex gutta librarum quingentarum & quatuor Ignis albi uiui, recentisque: cum libris septuagintaduabus Aquae caelestis: in ea que solutis libris decem & octo Salis calo'pali: facti ex libris centum & quinquaginta Salis uegetalis: & centum mineralis: simul cum libris duodecim uegetalis: ac libris sex animalis purificati ob euaporationem ignis sufficientis: in Olla terrea solida, huiusmodi Salia adinstar olei liquefacti, conuertantur. Deinde igne continuae reuerberationis in fornace hoc congregatum per noctem, & diem, in optimo Cacabo ex terra ualentina transferatur: nitidum oleum in Uas ferreum: seruando ( Corpus: Arnaldus in nouo lumine.c. 8. hoc est Aquam permanentem: Baurach: Boracem: Ceram: Coagulum: Cho'mer risso'n me a a melachot: Cinis uero. Gemmam: Hyle: Lopam: Materiam primam artis: Piuguedinem: Sal alicali: amarum: nigrum: elebroth: Terram potentialem: Tincar: Uitrum pharaonis: seu inanihilabile: Synonyma Electio Arenae albae: & caetera ) Oleum uitri. Nostris igitur auspiciis tantem intelligentium aures pateant. Purificatio spiritus Uoarchadu'mici: Extractio animae elementaris Uoarchadu'mice: Multiplicatio misture anime corporis, & spiritus Uoarchadu'micorum: Proiectio, Reductioque Argenti & Auri. Caput sextum. Electis enim Arenae albe nitidae partibus tribus ad mensuram: & Arg. & parte una Arg. uiui. uiui ( quod aliter uocatur Aqua sicca: & caetera ) ut infra: quo. Notabis ergo: Mundatio superfluitatis Arg. & caetera. Primumque simul per lapideum Aludel ad ignem continuae subtiliationis traductis in lapideo Caraha, seruetur sic Arg. uiui. uiuum: prius ramen ab omni faetore & aquosa humiditate, ac nigredine adustiua per septem uices sic mundatum per ignem: ut patet infra: A. Notabis ergo quod dicimus sine ipsius mundatione: Electio Olei uitri: Elementorumque. & caetera. Sumpta deinde proportione illa, uniusmet ponderis Olei uitri, & Materiae primae artis ut supra: B. factae ex sale triplici. Partibus item septem Lucis minoris: quatuordecim Lucis maioris: Mundatio elementorum superfluitatum cum Materia prima artis. decem & octo Aeris: ac Ignis partibus decem & nouem: seu ut dicetur infra: Primum ergo principium naturale: C. & caetera. Paratisque omnibus his cum Gemma ( Arg. uiuo excepto ) simul uirtus roboratiua fixa in elementis huiusmodi existens, per ignem continuae fusionis duaum horarum: que in fundo Crucibuli remanebit candida & citrina lucidi speculiadinstar splendens: remotis scobibus pariter seruetur: quam hic appellamus Animam dictorum elenientorum fixam naturalem extractam. Cuius pars una tantum sumatur cum partibus uigintiqua tuor Arg. Mistio elementaris Anime eum Arg. uiui mundati, ut praemissum est. Et per triturationem in Porfido consimuli. uiuo. Contero totum, Notandum. Anima ipsa commista cum dicto Argento uiuo, in Sacculo lineo, per refricationem in Aqua calida, nigredinem omnem & faetorem retinente in Catino ligneo seruetur: si quid forte reliquum esset nigredinis adhuc & faetoris. Repetendo hunc ordinem toties, quousque Anima haec pernitida prorsus, per uices deueniat ( interuentu Arg. uiui, calidaeque Aquae iam dictae ) ad maiorem serenitatem quam erat primo: & ad Aquam albificantem ipsius domini Regis metallorum. Notandum est autem, quod deficiente huiusmodi Animae pura mundicia ab illa mistione aquae uiuae Fumi albi ( quae postmodum simul per triturationem cum proportione suae Materiae primae artis componitur ( ut infra ) & commiscetur post nigrificationem, dealbationem, citrinationem, & rubificationem ipsius Anime, & Argenti uiui ) ipsum rubicundissimum Stagnum non dequoquitur cum Sale elebro't iam dicto in lapideo Aludel cum requisitis suis elementaribus naturis rubificatis, ad ultimam usque fixationem ipsase ( ut supra ) naturarum elementorum rubificatorum: nec in primam Materiam artis attrahitur illa naturalis essentia: & substantia fixa intima Animae radicalis quaesita, ab ipsa Forma dictorum elementorum commistorum: immoipsa penitus oneratur imperfectione. Nec alio quouis in genio, uel arte fieri potest ( quamquam aliter narrent Alchi'mistae ) quam solo hoc artificio, aut Natura ipsa naturarum fieri queat in uisceribus terrae: nec mundari, aut teneri. Haec uero si careat nigredine, albedine, citrinitate, & rubedine: aut euanescat cum Arg. uiuo: Argentum purum, & Aurum fuluum haud augebitur unquam. Quod testatur & Morienus cum omnibus simul in Uoarchadumia Patribus: ut infra: D. Primus ergo modus est sublimatio: per totum. Attendatur ideo ne careat, neu deficiat: & caetera. Ex hac deinde Anima commista, nigrificata, dealbata, citrinizata, rubificataque: Mistio spumalis Anime cum Oleo uitri. sumatur pars una. De Oleo autem uitri tres partes sumantur. Et ex Aquis huiusmodi mollibus, & duris: stabilientibus: aptisque lustrari: Fixatio Anime cum spiritu in corpore Olei uitri. quae sunt Anima: Corpus: & Spiritus: hoc est Sudor solis cum Corpore: & puro radicali ipsius Animae maioris Lucis & minoris elementorum rubificat orum: per Triturationem: Corruptionem: Generationem: Augmentationem: Fixationem: Alterationem cum loci Mutatione: Synonyma Reiteratio septuplex. simul iunctis: fiat per Nutum & ignem gradus tricrucis nouus Adam: uel Sulfur rubeum non deficiens: nec urens. Nec non per septuplicem reiterationem: semper cum parte una Anime rubificatae: tresque partes Terrae mortuae praedictae restantis: quod est corpus nuncupatum Subsolanus: Oliua perpetua: & ( ut infra: E. Uisa autem Electione: Mundatione: Mistione: & caetera: in notando illo: Item notabis quod istud corpus habet multa nomina circa finem ) Substantia rubea indeficiens, & urens. Huius, tres partes, super unam Auri, & Argenti ana:. 22 tum ipsius Auri, & Argenti: Proiectione Aduma ' super Aurum & Argentum & istorum: super. C. partes: super. D. partes ( & ut infra: M. In medicinae autem: & caetera ) uel super illum indeterminatum numerum, tam Arg. uiui, quam Metalli: reducta per proiectionem: dabit Argentum purum cum Auro fuluo permistum. super indeterminatum numerum tam Insipidi, quam Metalli. Quod quidem postea smeratum: seu cupellatum: ac deinde inquartatum: & una tanprima diuidatur per aquam diuisionis. Et Argentum demum etiam ab aqua per distillationem diuisum: per fusionem confletur. Atque Aurum diuisum etiam ipsum per fusionem: cum Chrysocolla reducatur. Haec hactenus. Arcana ( facientia ad Uoarchadu'miam: Reductio Argenti, & Auri. Aurifabrilem: Cudimi'am: Officinam nummariam: & metallorum Cabala ) de Ponderibus: cum suis Schematibus. Caput septimum. Licet Pondus affinationis: Cudimi'e synonyma, Pondera cudimi'ae. Aurifabrilis: Cudimi'ae: Officinae nummariae: & metallorum Cabala: diuidi possit ( imaginarie ) in infinitum: ea tamen diuisione relicta ( cum sit ualde onerosa: & ipsum Pondus onus graue ) uisibiliter: & iuxta communem usum: sequentes Sophorum archicanoporum partitionem, in nouem discretis nominibus sectiones diuidimus: quae sunt. Pondera cu Posta: Rubus: Marcus: Marca ( aliter Bes ) Uncia: Quartus ( aliter Nummus aureus antiquus ) Charattus ( aliter Siliqua ) Granum: & Eximus. Posta est quantitas hac nostra aetate & more Ueneto, Marcarum. 40. ad Charattos. 1152. singula Marca: tali intersigno notata. Rubus item. 20. Marcarum: hoc signo exprimitur. ad Fionos autem. 68. &. quod. 1. image image Fioni pro qualibet Marca in Auro. cuius Truncafilae quadrae instrumentum hic patet. Prima. Aspera plano. 23 image ad Charattos sexdecim: Pondus fioni Auri. Grana tria: Quartos duos: & sernonagesimos primos eximos eximi quarti grani singulo Fiono: hoc est ad Fionos mille trecentos & sexagitaquinque: per singulas uiginti Marcas: ut dictum est. 24 Quorum Ceprima Fionos aequo. image 24 Portio Marcus uero Marcarum. 16. hac signatur figura. Marca item Unciarum. 8. hoc inscribitur caractere. Uncia quoque Quartorum. 4. ad tale deducitur contrasignum. Quartus etiam Charattorum. 36. tali ostenditur nota. Charattus insuper Granorum. 4. hac indicatur imagine. Granum uero Eximorum. 256. & ipsum sub hoc reducitur schemate. Eximo posteno hic caracter impenditur. image image image image image image Non est tamen ignorandum Granum iterum ipsum diuidi in partes octo uisibiles Eximorum.s. Ducentesimum quinquagesimum sextum eximum: Grani. Centesimum uigesimumoctauum eximum: Grani. Sexagesimum quartum eximum: Grani. Trigesimum secundum eximum: Grani. Sextumdecimum eximum: Grani. Octauum eximum: Grani. image Quartum eximum: Grani. ac Semigranum. Quoniam autem Aurum fuluum, seu ( ut aiunt ) finum: non mediocriter importat de Eximo in Eximum: tam respectu quantitatis, quam perfectionis. Ideo uti de re non parum conducente: intelligentiae oculos aperiant reliqui. Constructo praecisi ponderis aequilancis. Caput octauum. Aequilancem, uel Bilancem, e duobus lateribus, immo ab laterum aequalitate dictam: Equilancis dimensio. ex quadro perfecto, & semi constaredicimus. Fusti eius longitudo tantum metitur, quanta est dimensio unius lateris quadri eiusdem. Medii autem, extremorumque crassitudo, sesquialteram habet proportionem: trium scilicet ad duo. Hasta uero lancis, seu inuisibilis, abase super axem, in medio aequaliter distans ab extremis: in cacumen sursum erecta, pyramidis istar: a tribus iunum desinens minutum: ad semiquadri quantitatem ( nempeterdena & tria minuta ) protenditur. Iuga quoque lancem utrinque in axe complectens tantundem latitudinis, quantum inuisibilis ipsa continet: & Bracha in inferiori parte lugae sita, octauum longitudinis ipsius lancis sit. Fila rursum ab extremis fusti ad Conchas pendentia, cum ipsis una, dimensionis sunt eiusdem, cuius latus est quadri. Conchae demum, nonam lateris eiusdemmet quadri comtinet partem: uti in Schemate hoc uidere est. 26 Portio image Res pondero G. Fundo metalla. Descriptio uariarum particularium operationum pro ampliori artis huius elucidatione. Caput nonum. Aes arsum cum Fornacis eius imagine. Cupri pars una: Aluminis duae ( seu Tartari ) & Arsenici tres partes recipiantur. Duo extrema simul iuncta Ferreo pistillo i Mortario aeneo in puluerem redacta, aquaque deinde aspersa cum Uenere in bracteas deducta, sepultaque in Olla locentur. Quod suo cum coopertorio in uertice ad crassitudinem subtilis calami perforato: uulgari ac simplici Argilla optime post obturetur. Et per horam mistura decoquatur in igne: seu Fornacula sublimationis. Deinde ea extracta & frigefacta: posita quod rursus in Fusorio terreo mistura ( cuius cum Fornace hic statim expressa est imago ) inter prunas confletur. Ex qua scobes Ferrea uirga, donec elucescat, depurgentur. Denique in instrumento ferreo ( Canale, seu Rielum dicto ) a Fusurio deponatur: serueturque frigefacta. 27 Portio. Aes ustum. Quae facienda praediximus de arso: eadem de habendo Aere usto mistionem ipsius tradentes facienda censemus hac serie. Aeris pars una: Calcantis romani duae ( seu Salis ) & Sulfuris tres partes sumantur. Reliqua omnia ut in praemissis: G. seruentur. Anielum album, & nigrum. Sumatur de Argento cupellato: pars. I. Aeris: partes. 2. Plumbi nigri mollis: partes. 3. ad pondus aequale. Et simul fusa omnia, ac bene mista proiiciantur in ana ( hoc est tantundem ) Sulfuris tusi in Crucibulo bene operiendo. Frigefactum tandem hoc totum: & a scobibus per fusionem a'pprime mundificatum, seruetur in uirgulis. Idem est iudicium in conficiendo Anielo albo: Notandum Notandum H. Notandum F. Notandum Notandum Notandum Emundo subtiliata. duobus tantum exceptis. Uno scilicet quo Stannum loco Plumbi nigri: Altero autem quod Arsenicum loco Sulfuris: capiatur bene contusum. Aqua ad diuidendum Argento ab Auro. Capiatur de Nitro refecto: & Alumine ana. Aequaliter iuncta, & in Mortario puluerizata simul per Tortam bene circumlinitam fundo nudo, & Recipientem sigillatum, distillentur per ignem ad totam exhalationem spirituum: cum reseruatione spiraculi in sigillo ad opportunam occasionem. Discalcinetur haec Aqua diuisionis per ignem etiam cum Charattis sex Argenti puri pro unaquaque libra Aquae praedictae, & seruetur ad usum. Notandum est autem: quod ana spiritus Aluminis usti: seu Calcantis, ac Nitri refecti: uidelicet libra una de quolibet super unciam unam cuiuscunque metalli in tenuissimis bracteis deducti: ter reiterando: metallum conuertit in transparens oleum. Argenti, & Auri calcum. Aeris partes tres cum tribus quartis sumantur ad pondus. Et pars una cum uno quarto Zelami'nae in ualle Siria'na repertae in uico nomine One'da. Uocatur haec Zelaminaaliter Tuthia alba: & est mine'ra Bergomensis. Sternantur stratim in Crucibulo: & per ignem continuae fusionis duodecim horarum fundentur cum Uitro: ac seruentur ad usum: proiectae primo in laminas a scobibus peroptime mundificatae. Eadem traditur dispositio subministrando Argenti calcum: hac tamen lege scilicet: quod pars dimidia cum uno octauo Stanni, seu Aeris arsi: sumatur loco Zelami'nae contra tres partes, & tres quartos ( ut supra dictum est ) Eris. Argentum maceratum. Sumatur Arg. intenues bracteas tusum: & in Olla non uitreata cum ana Sulfuris tusi in Fornace ardeat per dies. 18. per ternos, superaddendo de nouo Sulfure. Deinde cum partibus. 6. Arg. uiui ( aliquantulum simul calefacti ) maceretur diutina trituratione in Porfido. Abluatur aqua: & bene desiccatum seruetur in nitidissimo Uase uitreo, seu uitreato. Aurum maceratum. Bractea Auri fului ad tentitatem ductae fortiter ignitae capartibus sex Arg. uiui: macerentur una. Lota demum macera cum aqua, & bene desiccata seruetur ad usum: sicut dictum est supra de Argento. Bullimentum pro Argento. Sumantur de Aqua celesti. lib. 10. de Tartaro albo tuso. lib. 1. cum tribus uncis. Et opera ipsa argentea nigrificata ad ignem, in Uase aeneo posita, omnia simul bulliant: quoad niuis instar albescant. Tunc extracta brustientur ad aquam frigidam, limpidamque. Tandem Tripolo eburnita seruentur. Bullimentum pro Auro. De Lotio hominis. lib. 10. sumantur. Sulfuris unciarum quinque. Tartari. 10. Misceantur omnia tusa in Uase aeneo. Et in hoc opera aurea ( igne primum calefacta ) imposita bulliant: donec crocea reddantur ut Auripigmentum. Reliqua ad praemissum ordinem de Argento omnia rite seruentur. Notandum est autem: quod pars una Floris aeris cum ana Calcantis romani: & partibus duabus Nitri cum ana Salis armoniaci bullita omnia simul cum dicto Lotio ( ut dictum est ) colorem Auri uiuacissimum dant Auro: ultra Charattos. 18. Idem est iudicium redactis in bitumen praedictis simplicibus ( cum acerrimo Aceto ) Flore aeris.s. Calcante romano: Nitro: & Sale armoniaco: per modum recoctionis. Calx Argenti. Procedatur ut dictum est supra. F. Sumatur Arg. in tenues bracteas tusum: & caetera. Calx Ferri: & omnium aliorum metallorum durorum. Bracteis, seu laminis cuiuscunque metalli duri in fornacula caementationis per dies. 22. ardentibus: cum duabus partibus Calcantis romani: & tribus Sulfuris triti ( uel sine alia mistura ) fit Calx metallica impalpabilis. Cerussa: Minium: & Zalolinum. Laminae Plumbi nigri mollis in terreo Uase in terma, fundo ad quatuor tantum digitos uitreato cum multo acerrimo Aceto: ita suspendantur ut continue per duos & uiginti dies Aceti uapore tangantur. Quo corrupta tandem Plumbi nigri essentia, & in puluerem album redacta, Cerussa nuncupatur. Haec autem Cerussa: siue residentia Plumbinigri ( ut supra ) usti, tenuissime ( cum aqua ) triti: positaque in Capellis terreis sparsis, ac longis ad cubitum: non lutatis quidem: ueruntamen opertis in Furno: ita locatis, ut ignis tantummodo fundum eorum ascendens percutiat, sed non per reuerberationem: uratur per horas. 48. Interim autem saepius Ferreo instrumento agitata residentia quo adusque in rubeum transmutetur colorem: tunc pariter mutato nomine non Cerussa, sed Minium appellatur. Hoc rursus trituratum ( cum albo Aceto ) & ad umbram desiccatum, in citrinum uertitur colorem, quod est Zalolinum. Cinnabaris constructio. Argenti uiui pars. i. Sulfuris ( igne lento carbonum liquefacti ) pars una & semis. Misceantur in Uase aeneo patulo Ferreo instrumento haud quaquam ligneo. Durata autem frigore haec mistura, & pinsita, reponatur in Uas uitreum idoneum optime lutatum: locatumque in Furno sublimationis: fundo detecto, ac loco aeri peruio per horas. 14. remisso igni: mundando oleositatem Ferro quoad transierit per collum Uasis. Deinde per tantundem temporis igne intenso Uase laminis ferreis operto fixetur. Ubi tandem Uas refrigeratum fuerit, rumpatur: seruato Cinnabari. Consolidatiuum Cinericii. Argilla deusta, & tenuiter tusa pars una capiatur ad mensuram. Cineres lixiuio demissi, & mortificati, desiccati quod partes duae. Deide simul ambo cribrata: pariter seruentur. Cupella, & Fornax eiusdem. Sumatur pulueris Argillae crudae pars una ad mensuram. Spodii ossium, siue cornuum castrati deustorum subtiliter tusorum partes quatuor cum dimidia. Diligenter cribrata seruentur: & cum aqua humectata in Uerra metallica totum pariter excusum impromptentur. Notandum est autem: quod qui format Cupellam ex Spodio solo non bene sentit omnino pro mercatore circa Arg. & Aurum extrahendum. Aduertant igitur pro maiori, tutiorique redundatione metalli: & ad minorem eius defectum arcanum hoc Affinatores metallorum: Aurifices: & Cudimi ae mercatores. Ad quorum noticiam simul hic tradimus Fornacem cupellationis. image Flos Aeris. Corporentur in lib. 6.40. Terrae uiridis solutae in lib. 240. Aceri acerrimi: cum lib. 26. unciisque. 8. Armoniaci: lib. 160. Aeeris soluti in lib. 320. Aquae diuisionis. Omnia autem probe mista, positaque in Ollis grossis sparsis non uitreatis superaddendo stringantur. Deinde in sacculis de corio optime densis seruentur. Metallina. De infrascriptorum simplicium pulueribus: uidelicet Realgalli: uel Auripigmenti: siue Arsenici: Calcis albae uiuae recentis: Tartari albi ana ad pondus sumatur. Albuminis autem oui gallinae pars media plus: cum quo pulueres ipsi per setatium optime coopertum prius simul commisti incorporentur. Bitumen autem huiusmodi deinde idonea in Botia detecta impositum per horas. 12. igne ascensorio sublimetur. Lutum tomenti. Uasis tamen fundum ad mediium usque luto ex lana, seu tomento, & argilla partibus duabus scilicet argillae, & una tomenti confecto sit oblinitum: & os pariter bombice, uel stupa obturatum, Metallinam tandem reperies collo Uasis argenteo colore adhaerentem. Oleum omnium metallorum. Uideatur ( ut supra: H. ) Aqua ad diuidendum: circa finem. Purpurina argentea, & aurea. Mistura Arg. uiui: Marchesitae, uel Stanni: Arsenici: & Salis armoniaci ana: posita in Botia uitri: si decoquatur per horas. Aduertendum est Nota. 321. ad ignem, colorabitur argenteo colore. Uerum si loco Arsenici sumatur Sulfur citrinum in pane nitido, aureo colore tingetur: & tunc dicetur aurea Purpurina. Refinatio Chrysocollae. Refiltratae in libris ducentis septuaginta Aquae caelestis: librae nonaginta Pastae ( seu Lapis ) Chrysocolae: cum libris decem Aluminis: & Aluminis fecis libris octo cum quatuor unciis uniusmet ponderis: in Uase aeneo per lentam, continuamque ignis exhalationem tantum liquentur ut aqua. Deinde per optimam operturam pannorum laneorum ne spiret: neue ullatenus spirare possit: Uas refrigeratum per dies tres stabili in loco locetur. Reuulsus autem Borax in spondilibus uasis agglutinatus ( habita primum per iclinationem optima aquae euacuatio ne ) ablutusque frigida: & bene desiccatus ad Solem: nitidus, unctus Oleo lini crudo, ponderatusque: in Uase nitido seruetur. Solidatura tertia pro Arg. & Auro. Partes tres Argenti pro Argento: uel Auri pro Auro. Et pars una Aeris arsi pro Argento: uel Argenti pro Auro sumptae ( facta nihilominus mistione primum optima in Fusorio ad ignem fusionis ) seruentur laminae. Specula metallica frangibilia. Mistis per refusionem Manicae partibus tribus Aeris: & pars una Stanni tantum: proiiciantur laminae ad planam, & pontellum in Petra columbina altera alteri imminente. I. Notandum Notandum Notandum K. Notandum Ray. Misto nihilominus primum ad ignem uenti fuso. Deinde laminae ad mensuram aequentur a superfluis cum gladio: & planentur Smerillo medio, ac tenui ad siccum per longum, ac transuersum: primo super lignaculis ex tabula huiusmodi agglutinatis cum Gypso crudo, & aqua super tabulam. Postea lustrentur super panno lineo rudi: uel corio a parte domestica: Sponthi'a: uel Tripolo: & Cerussa: aut Calce stanni: aspersae tamen prius Oleo. Deinde palmis manuum siccatis tersae, nitidatae, & capsatae seruentur. Specula non frangibilia. Specula infrangibilia cuiusuis dimensionis ob malleationem in reliquo ( ut proxime supradictum est: I. ) rite fiant: praeter quam subiecta essentia, quae tantum constat de solo Arg. cupellato. Spodium de Ossibus. Ossa tibi agum boum deusta ad ignem continuum in Fornacula caementationis per horas. 2. Spodium uocatur de Ossibus. Sublimatum. Sumptis de Nitro mollito lib. 50. De Sale. } De Alumine: seu } Uitriolo usto. } { mollitis. Et de Arg. uiuo ana lib. 100. Omnibus simul iunctis, Arg. uiuo tamen prius in Aqua ad diuidendum quantum sufficiat in Uase ligneo mortificato, Mistura huiusmodi in Uase uitreo ( cum Alembich ) aperto per horas. 24. ad lentum ignem lignorum per Cineres sublimetur, serueturque diligenter. Notandum nihilominus non poni de misto pro quolibet Uase plusque lib. 87. Insuper Aquae ultimo stillatae ualenad alias quoque mortificationes: ideo seruentur. Terra ad deargentandum metallum, & inaurandum. Solutum igne Argentum de cupella. quod. 1. in unciam unam Aquae diuisionis, iungatur cum puluere Salis, & Tartari albi ana unciarum sex. Sicque in Uase uitreato cum Spatula lignea ( non autem metallica ) mista seruetur Terra calore densata. Notandum est etiam talem ordinem penitus seruandum esse in conficienda Terra pro inaurando: quae ab Aqua diuisionis, & Argento seclusa madefiat Oleo auri. quo. 1. ( Auri scilicet soluti ) pro qualibet libra praedictorum puluerum. Tuciae constructio. Sumantur de Antimonio lib. 96. De Calce silicis lib. 48. De Alumine catino lib. 24. De Aere arso lib. I. cum unciis quatuor. De Plumbo: & Stanno simul calcinatis lib. 8. uidelicet pro una qualibet parte Plumbi, duae partes Stanni. Haec omnia simul corporentur cum aqua: triturenturque in Pila figuli. Mistura deinde hinc exempta, & in planofurfuribus strato adinstar placentae desiccata in igne carbonum per horam coquatur: postea pinsetur: trituretur: ac taminetur. De puluere autem eius tenuiori fiat bitumen cum Albumine ouorum: & idem Cannis ferri inuolutum, & inspersum grossiori puluere eiusdem, atque sic in umbra siccatum per ignem reuerberationis recoquatur iterum per horam. Ubi autem nimium nigresceret: Cannae ut supra bituminatae candentes saepius extinguantur in aqua Calcis Plumbi & Stanni: ut supra dictum est. K. Singularia praemissa cur posita sint. Caput decimum. Singularia haec ( nempe ) Aqua diuisionis: Refinatio chrysocollae: Aes arsum: ustum: & reliqua particularia supradicta non sit qui arbitretur temere posita: tanquam a principali negocio aliena: uel ut omnino superflua. Non enim frustra, immo necessaria ceu per gradus quosdam ad perfectionem huius Magisterii purificationis Auri ( scilicet ) quod praecipue intendimus ( ut cuique in his oculato palam est, posita sunt. Nam sicut arbor ex floribus feracem, uberemque fructuum messem indicat: & ubi non affuerit ignis usque fumus exhalat: sic huiusmodi exercitamenta cum insignia sint: ac certitudo efficaciae & ueritatis praemissorum: tum scopus quo huius artis pseudoprofessores ( Alchi'mistae uulgo dicti ) impingentes fracti protinus, & confusi reuelentur: patefacta quod eorum fraude, & falsitate de medio sublata, Simplices tuti, & cautiores reddantur. Portio Secunda. Praefatio Portionis secundae. Caput primum. Rudis haec, impolita quod nostra inuestigatio consulto satius praetereunda a nobis fuisset, lector candidissime, quam ut sublimis huiusmodi ars, atque spectanda suae genitricis Naturae aemula ( praecipue contra ipsiusmet scientiae authorum decreta uulgationem prohibentia: ubi dicitur nefas esse arcana reuclare indignis ) quodam uel tenui susurro mortalibus patefieret. in ap. c.2. Ars igitur. Cum tamen nobis persuasissemus omnipotentis Naturae uim supremo Numine sapientiae fili inspiratam ( tametsi plerosque mortalium lateat ) ex Dei munere cognouisse: nefas, & ab humano officio eandem in tenebris perpetuo clausam tenere, prorsus alienum duximus: praesertim cum nihil praestantius, nihil in humanis utilius reperiri possit, uel excogitari: si modo Sophis longe supra haec caduca & fluxa eleuatis, fuerit reuelata. Caeterum quo res ipsa obscurior, ac difficilior cognitu hactenus haberi solet: eo lucidiorem omnibus, planioremque efficiemus. Nam quod Schema sub aenygmate positum sit: id fuit in causa: ne Detractores Alchi'mistae, Indigni, Ingrati'que: facilem sese habere ad haec mysteria aditum arbitrentur. Initiatis uero totam huius artis rationem compendiose, & accurate explicantes aperiemus: in Portione diuisionis, in Speculo numero: quod iam mente comceptum orsi indies lucubramus. Ut ipsum intuentes lucis splendore superuenientis illustrentur: & deuii ab huius lucis iubare in semitam rectam dirigantur: & hac potiti gratia munere gaudeant ueritatis tali sub Schemate. Secunda 36 Aperio librorum & septem signacula. Schematis Uoarchadimici expositio. Caput secundum. Uisionem acceptam a Domino aeterno ominipotenti palam fieri ( indignis ) non debere in arcanis arcanorum legitur: Ray. in codic. 4. Cum igitur. propterea quod omnino metuendus sit Dominus. Literas tamen. A. U. E. ( ut in praemissis ) dicimus esse Mistionem un iusmet ponderis Olei uitri, Materiaeque primae artis, Aeris, & Ignis, Lucis maioris & minoris, ac Argenti uiui septies mundati per sublimationem cum arena alba, insimulque rubificatam. C. uero primum motum id est Occisionem: Corruptionem: Synonyma Synonyma Mecu'balim. Calcinationem: uel Putrefactionem. Gsecundus motus est: & est Generatio. H. uero tertius motus: uidelicet Augmentatio. D. dicitur Fixatio: Diminutio: Disiunctio: uel Separatio: & est quartus motus. F. &.b. sunt elementa alterantia cum loci Mutatione, quae dicuntur Ignis mutatio: Pauimenti operatio: Terminatioque rubificationis: & est quintus motus. Theorica, ac Practica Uoarchadu'micae artis, & eius schemata in multiplicatione tincturae. Caput tertium. Terminatio Recipientium est mutatio naturarum receptorum per ineffabilem Mistionem calidi ( id est, Ignis: quod est Aurumi fuluum, cum Frigido, id est, Arg. uiuo non uulgari: quod est Arg. uiuum per ignem & arenam albam septies mundatum, ut dictum est ab Arg. uiuo: humidi, id est, Aer: quod est Arg. purum, cum Auro fuluo, Argento quod uiuo ut supra insimul rubificatis, cum Sicco, id est, Oleo uitri ) dispositione perpetua. Haec perpetua dispositio: est Materia metallorum: Materia qued prima artis ( id est, Uitrum inanihilabile: quod est Oleum dictum: medium retinentem Arg. uiui, Aurum albificantem ) ut ait Maria. Et ista Aqua grauis est, quae mercurialis dicitur: ut omnes asserunt. Et Arg. uiuum sapientum ( id est, Argentum uiuum, ut dictum est, mundatum ab Argento uiuo ) de quo dicit Hermes: Custodite hoc Argentum uiuum coagulatum ( i. mundatum ) quid est in intimis thalamis: in quibus coagulatum est. Ipsum enim est Azoch: & est secretum Scoliae: & dicitur Terra residua. Qui igitur uerba audit, ipse inquirat. Sed testamur per illum qui male perperrantem iustificat: & nullum recte agetem condemnat: nos iam detexisse quicquid ante ◉ nius in hac sapientia: & maximum arcanum scientiam: & intellectum habentibus patefecisse. Qui uult ergo proficere in hac sapientia: oportet eum istam admirabilem Electionem ( mundationem: Electio. mistionem: triturationem: & calcinationem: Argenti: Auri: Argenti que uiui: & Oleiuitri ) seu arcanum maximum componere: & postea ipsum mutare de Natura in Naturam: Luca sic dicente in Turba: Pluribus rebus non indigetis: sed una tantum. Et ista res una: in unoquoque gradu operum nostrorum in aliam comuertitur Naturam. Nota tamen quod est altera Materia prima artis. Idem testatur & Geber cum dicit: Ars talis non consistit in pluralitate rerum. Est enim Materia una ( id est, metallorum ) in qua magisterium nostrum comsistit: cui non addimus rem extraneam aliquam: nec minuimus: nisi quod in praeparatione eius superflua remouemus. In una ergo re consistit totum magisterium istud, ut nos recte censemus: in Oleo uitri scilicet & Arg. uiuo mundo, animato, rubificato'que. Notandum Notandum Natura quod Quotuplex Moderatio Synonyma Clauis prima. Et hoc expresse dicit Alphidius filio suo: Scito fili: quod haec Materia ( & Materia prima artis ) quae est radix: de qua omnes sapientes tractauerunt ( Oleum uitri: & ) Arg. uiuum est. Et est quoddam Arg. uiuum albi coloris: & plusque speculum splendens. Item fertur in Turba: Initium totius operationis est Albedo, id est Arg. uiuum mundum animatum: cui rubor succedit. Notabis ergo: quod Acetum: Aequatum: Albedo: Album plumbum: Aqua benedicta: metallica: sicca: talchi: uiua: uiscosa: uitae: urinae puerorum: Argentum uiuum animatum: coagulatum: Argyrio'n zotico'n: Arsenicum: Auripigmentum: Azoch: Cambar: Caspa chaia ': Ches seph chai ': Compar: Corsaturni: December: E: Euphrates: Fauonius: Phlegma: Gumma alba: Inimicus: Insipidus: Lubricum: Materia una: metallorum: Medicina una: Menstruum: Mercurius: Occidens: Ouum: Puer: Salsus: Sedena: Senectus: Serinech: Seth: Sinistra: Socius: Sperma metallorum: Sublimatum: Succus: Te'uos: Uentus: Uespera: Uigintiunum: Unctus: Uultur: Ziba'ch: & Ziua ': idem significant. Et id genus multa, quae hic prolixitatis uitandae gratia omittimus. In compositione autem huius admirabilis mistionis, seu maximi arcani: oportet nos sequi Naturam. Nam ( ut ait Geber ) Natura per se agit. Nos ergo oportet tria scire: uidelicet quid sit Natura: quot sint Naturae: & qualiter Natura operetur in metallis productis. Secundum autem Aristotelem ( secundo Physicae auscultationis ) Natura sic diffinitur: Natura est principium, & causa mouendi, & quiescendi in illo, in quo est primo, & per se, & non secundum accidens. Author autem Perfecti magisterii ait: Naturae ( siue tu dicere mauis: qualitates ) sunt quatuor: uidelicer Caliditas & siccitas: ut in igne. Caliditas & humiditas: ut in aere. Humiditas & frigiditas: ut in aqua. Frigiditas & sicciimage tas: ut in terra. Omnes autem istae complexiones inaequales sunt: nec est ulla istarum quam quaerimus. Nam nos quaerimus aequale, de quo dicit loannicius: quod aequalis mistio est una: quando cum moderatione, Incolume datur corpus. Notabis ergo: quod dicit cum Moderatione scilicet praedictarum naturarum, seu qualitatum: uidelicet caliditatis: humiditatis: frigiditatis: & siccitatis. Nam quando aliqua istarum naturaqum aliam non excedit: tunc dicitur corpus temperatum & aequale: quia tatum est de una quantum de alia secundum debitam proportionem qualitatum ad esse metalli requisitarum. Item notabis: quod Incolume dicitur sanum: remotum: calcinatum: separatum: purificatum: dispositum: siccum: uel mundum ab omni causa corruptionis. Et ( secundum Geberum ) Stannum est Plumbum album purissimum: Mundatio. & est in eo aequalitas fixionis, uel spissitudinis duorum componentium Arg. uiui scilicet & Sulfuris ( metallici ) non autem aequalitas: quantum in mistione ( id est, quantitate ) Arg. uiui. Item Hermes inquit: Fili: sapientum metalla sunt sex(non enim Arg. uiuum est metallum: sed Materia ( ut infra: Notabis Embryon: L. & caetera ) metallorum ) quorum: primus est Sol eorum optimus rex & caput: quod nec terra corrumpit: nec res comburens comburit: nec aqua ( colorificans: uiridis: aut diuidens ) mortificat, uel deuorat: eo quod substantia eius est terminata, & Natura directa in caliditate: humiditate: frigiditate: & siccitate. Nec in eo quid superfluum est, uel diminutum. Et ideo sapientes praetulerunt ipsum, & magnificauerunt: & dixerunt quod sic sehabet Sol in metallis: quemadmodum Sol in stellis. Suo enim lumine & splendore omnia uegetabilia germinat: & omnes fructus perficiuntur nutu Dei. Quid plura si adhoc peruenire possimus. Habemus proportionatum fere totum iuxta Socratem dicentem: Iam ergo Albi plumbi dispositionem uobis demonstraui: quo genito nihil aliud est quam opus mulierum, & ludus puerorum. Cognito igitur quid sit Natura per Philosophum: & quotuplex per Authorem Perfecti magisterii: aliorumque sapientum sententiam: restat uidere quomodo operetur Natura. Operatur autem Natura multifariam: Natura quomodo operetur. sed potissimum per mistionem: quam sapientes uariis appellarunt uocabulis scilicet Ingressionem: Summersionem: Coniunctionem: Connexionem: Synonyma Clauis secunda. Complexionem: Compositionem: & Mistionem: idem significantibus. Nihil enim ingreditur: summergitur: coniungitur: connectitur: complectitur: componitur: quam quod miscetur. Uideamus ergo quid sit mistio ( Clauis enim secunda est ) quia ipsa cognita per diffinitionem omnia alia cognoscantur. Secundum autem Philosophum ( primo de Generatione ) Mistio est miscibilium alteratorum per minima coniunctorum unio. Mistio: & quid. Notabis Miscibilium id est, elementorum. Miscibilium. Nam ipsa sunt prima principia uniuscuiusque misti. Sed ipsius misti manifestam, occultamue scire non possumus Naturam: nisi sciamus ipsa elementa commiscere, seu componere. Unde Hermes dicit: Intellige fili quatuor elementorum scientiam: quae suis posita sunt rationibus in sua abscondita apparitione. Eorum enim abscondita apparitio nequaquam exponitur, nisi componantur: eoquod non perficiuntur donec suis coloribus colorentur. Notabis etiam per Minima id est per indiuisibilia. Minimum. Nam si quid posset diuidi iam non esset minimum: ex quo diuiso partes eo minores proueniunt: cum omnis pars minor sit suo toto. Apparet ergo: quod per minima id est per indiuisibilia fit mistio elementorum. Et quod elementum sit minimum metallorum componentium patet per diffinitionem eius. Elementum enim minima particula est metalli. Elementi diffinitio. Ad hoc autem, ut Miscibilia misceantur, requiritur praeuia dispositio: quae non fit nisi per Motum in omni actione: nedum in mistione necessarium. Motus primus: Motus autem ( uel Mutatio ) dicitur ( secundum Aristotelem in Categoriis ) sexcuplex scilicet Corruptio: Clauis iii, & primum punctum. Generatio: Augmentatio: Diminutio: quam Fixationem uocamus: Alteratio: & loci Mutatio. Sed aliis in praesentiarum omisis, Corruptionem tamten eligamus: Corruptio. nec eam quidem omni exparte. Nam multas sub se species habet. Sed ex his unam ( quae Putrefactio dicitur ) ad propositum facientem discutiemus. Natura enim quae nunquam otiatur, omnifario motu operando utitur: in primis autem omnium Corruptione: Corruptio uero hic & Putrefactio aequipollent significato. De hac itaque in Allegoria sua Hermes sic inquit: Scitote que artificii origo est Caput corui: qui in nigredine noctis, & in claritate diei sine alis uolat: & amaritudine nostra in suo sanguine exeunte coloratio accipitur: & mera aqua a suo dorso. Non est ergo aliud Caput corui: nisi nigredo noctis: quia sicut ista sunt nigra & obscura respectu diei: sic spiritus iste putrefactus respectu spiritus mundi: qui ex putrefactione oritur: & per nostrum artificium extrahitu. Sed cuius coloris debet esse spiritus iste mundus? Questio Solutio. Profectoalbi. Unde Hermes: Scitote rumorum inquisitores, & sapientiae filii: quod Uultur supra montem extensum in cacumine uoce magna clamat inquiens: Ego sum Album nigri: & citrinum albi: & rubeum citrini: ueridicus sum certe, & non mentior. Notabis ergo Album nigri. Album nigri. Nam ipsum Album ex nigroextrahimus. Item Alphidius: Argentum autem uiuum: quod ab eo scilicet cortice nigro extrahitur, est humidum album a corticibus mundum, ne opus pereat. Uiso ergo quod primus motus Naturae est corrumpere: uidendum est qualiter fiat. Et ut perfecte sciamus facere: oportet nos habere cognitionem principiorum tam Naturalium, quam Artificialium. Principia duo. Nam qui principia ignorant: finem non inueniunt. Primum ergo principium naturale ( ut praedictum est ) dicimus Arg. Primum. uiuum, cum Arena alba per ignem ab Arg. uiuo septies mundatum: Coagulumque: ac Materialia Ignis: & Aeris: sub nomine Anthy'bar: Marthek: Stagno: uel Risoo ' ( quod Graece The'lima dicitur: & Heuraice Raco'n ) positum in literis & numeris notatis ( ut hic infra: & supra ) per lineam perpendicularem inchoando a penultima sursum ascendendo, & in ultimam terminando. E 5. Lux maior. H. 8. Coagulum. T. 19. C. Secundum. Ignis id est Lux maior. R. 17. Aer, id est Lux minor. A. I.. Lux minor: Insertio respondentiae Charattorum. xii. g. que. iii. seu. xxiii. g. que. ii. cum. 1/2. M. 12. Hyle. K. 10. Aqua permanens. 72. A. 1. Materia prima artis. B. 2. Lux minor: Insertio respondentiae Charattorum. xu. g. que. ii. & ultra: seu. xxii. g. q. ii. &. 1/2 in circa. H. 8. Y. 22. Lux maior. H 8. Aqua permanens. T. 19. Ignis id est Lux maior. N. 13. Gemma. A. 1. Cera. R. 17. Aer, id est Lux minor. 72. Secundum est Calor, id est Ignis alienus: quod est instrumentum mouens ipsam Materiam mistam ad putrefaciendum: & non aliud agens in mundo. Unde inquit Alphidius: Scito fili: quod substantia agens in hoc toto mundo est unum, scilicet Calor. Calore enim sublato nullus omnino Motus est. Motus autem est actus. Ideo dispositionis & totius operis artifex, Calor est ignis. Sed cum multi sint gradus Calorum, siue ignis: uideamus quid sit: & in quo gradu. Et certe ignis, siue Calor est ignis intensissimus, sic testante Maria: Ignis alienus Principia artificialia. Mensura ignis tui ( id est alieni ) esto sicut Solis in diebus Ta'mus: A'u id est Noch ach ros: quod est caput Zenit. Et uocatur Fimus equinus: sed non est ( scilicet per contrarium ) ut inquit Alphidius: Igne ( id est alieno ) coquitur quod tibi ostendam. Et est calidus & siccus in quarto: cuius proprietas est augmentare siccitatem: condensando humiditatem. Nam sicut Ignis fimi augmentat calidum & humidum propter sua caliditatem & humiditatem qui prohibetur: ita fortitudo ignis calidi & sicci siccitatem. Et disponit natura humidam: in siccam terminando. Huic autem non assimilatur alius in mundo: nisi naturalis: qui est ignis Solis in uisceribus terrae. Uisis igitur principiis Naturalibus: uideamus Artificialia. Principia Artificialia sunt duo principalia Instrumenta: in quibus perficitur ista Putrefactio. Et primum est lapideum Caraha ': secundum est lapideum A'ludel ( id est Uenter equi ) in quo debet poni Materia mista. De quo Uincentius dicit: Solutionum corporum & spirituum instrumenta sunt multa: unum tamen dicitur Uenter equi. Et fit duobus Uasis: quorum alter est lapideum A'ludel: & in ipso Materia mista ponitur: statque in Fornace: & subtus nutritur ignis ut bulliat. Auicenna dicit: quod istae dispositiones non possunt fieri nisi in Uase duplici cognito: quod Quas est Uenter equi supra nominatum. Item cum diffinitio sit omnino quid est esse rei significans: uideamus quid sit Putrefactio ipsius ( scilicet ) Materiae mistae: ut melius eam cognoscamus. Secundum autem loannicium Putrefactio est corruptio substantiae mistae Materiae ex uaporum retentione. Putrefactio quid. In nostro autem proposito, si uapores dispergantur per aerem ipsum: Secunda diffinitio Putrefactionis. non putrefit, neque corrumpitur ipsa substantia mista Materiae. Quare debet A'ludel sic adaptari in obice: ne respirare possit. Uel potest aliter sic diffiniri. Putrefactio est substantialis humiditatis corruptio: ex indigentia Caloris naturalis: superabundante Calore alieno artificiali exterius agente. Notabis Calore alieno supabundante. Calore alieno. Nam ipse Calor alienus est instrumentum agens: seu perficiens corruptione humida. Sed si quaeratur, per quem modum facit hanc cor ruptionem Calor? Quaestio. Solutio. Respondemus: Calor calefacit mistum sibi applicatum: & calefaciendo facit euaporare humiditatem: quaomnes partes siccae terreae continuabantur: & faciebant unum mistum continuum: & unam rem. Et ita Calor corrumpit: & putrefacit ipsam rem: quia mistum quod prius ratione humidi erat continuum: ratione eiusdem exhalati efficitur discontinuum, & amiplius non persistit in substantia misti: sicut uidetur in ligno in igne posito. Nam fortitudo Caloris ipsius ignis facit euaporare a ligno aquam, & oleum: mediantibus quibus lignum primo erat mistum compositum & continuum: modo post euapora tionem aquae & olei: remanent cineres: & partes siccae ex toto discontinuatae, & puluerizatae. Et propter istam similitudinem: Putrefactio uocata fuit Cinis a sapientibus. Unde recte inquit Hermes: Putrefactio aliter Cinis: Ne Arg. uiuum negligentiae tradas: nigrum enim cinerem dealbat: & per sapientum ignem fit opus. seu Calcinatio. Ideo uocata fuit etiam Calcinatio: propter eandem similitudinem. Nam sicut fortitudo ignis priuat lapidem sua humiditate: & de ipso facit calcem: sic Putrefactio. Unde Parmenides in Turba: Nisi uertatis Naturam: eiusque compositiones & complexiones sciatis: & bene coaptetis consanguineum consanguieo: & primum primo: inconuenienter facitis: nec quicquam operamini: eo quod naturae cum suis consimilibus naturis consequentur eas, & laetabuntur in eis. Namque putrescent, uel disiungentur: co quod Natura naturam regit: quae ipsam diruit: & in puluerem uertit, & deducit. Apparet ergo, quod per Putrefactionem Res nostra destruitur: & in aliud esse deducitur: sicut lapis per calcinationem. Uiso autem quid sit Putrefactio: & qualiter fiat: uideamus signa per quae possimus cognoscere quando erit perfecta: aut non. Duo quidem sunt accidentia principalia, per quae possumus cognoscere ipsam esse perfectam, aut non: Signa putrefactionis. Color.s. niger: Tactus uero ponderosus. Unde Author Perfecti magisterii: Plumbum ( id est Argentum uiuum mistum ) in sua altitudine est Plumbum: Qualitates Arg. & Argentum frigidum: siccum: terreum: melancholicum: uiui misti. nigrum: marcidum: faetidum: ponderosum: & foemineum. Ex iis ergo apparet: quod Putrefactio tunc est perfecta: quando est nigra, & ponderosa. Item notabis: Synonyma Quaestio. quod Argentum nostrum: Calcinatio: Incineratio: Melancholia: & Nigredo idem significant. At dices quid remanet calcinatum post cinerationem? Respondemus: Solutio. essentia Materiae mistae metallicae: quae ante calcinationem erat in potentia ipsius introducta ex proportione elementorum: ex quibus erat composita. Quia talis essentia non corrumpitur: ut aliquo pacto anihiletur: seu ad nihilum reducatur: cum essentiam subiectam: Naturamue destrui a nobis non sit possibile: sed quantitatem & uirtutem illam quae dabat esse tali misto, modo per calcinationem & accidens ueniens ab extra destructo & calcinato: quam uirtutem & quantitatem ex mistione susceperat: haec quidem penitus anibilatur. Namsicut totum integrale ( puta domus ) consistit ex suis partibus integralibus unitis: & disiuncta situ una parte a loco suo: quem prius habebat in toto, destruitur ipsum esse totius domus: & tamen remanent lapides: ligna: & caementum ex quibus constabat domus. Ita etiam fit in proposito nostro. Nam disiuncto humido ab ipso misto elementari cui inhaerebat: tanquam pars integralis in toto: & hoc per Calorem eleuantem ipsum & separantem ab aliis partibus: anihilatur quantitas humidi ipsius misti: subiecta tamen essentia humidi non anihilatur: nec potest anihilari. Sed extat ( inquies ) inoppositum experientia. Obiectio. Si enim applicetur igni olla aquae plena: inualescente ignis Calore paulatim exhalando minuetur aqua ipsa: quoad nihil aquae penitus in olla remanebit. Ergo essentia eius anihilabitur. Solutio. Huic autem obiectioni respondemus: nequaquam militare contra positionem nostram: quoniam de natura misti metallici loquimur hic. Quod & si calcinatur quo ad suum esse totius compositionis: tamen ipsum penitus non destruitur: uti supra de domo exemplificauimus: & ita si olla cooperiatur ne uapores exhalare possint, aqua ipsa anihilari non uidetur. Contra nostram igitur intentionem inductus cauillus non est: quamuis etiam iuxta peripateticorum Principis ( primo suorum Naturalium uolumine ) intentionem facilis esset euasio dubitationis inductae: quoniam neque materia ipsius aquae in illa contraria ignis actione anibilatur: immo remanet. Non enim sequitur nihil remanet in olla: ergo subiecta aqua anihilatur. Et tunc dicitur quod aqua habet materiam subtilem & raram: & ex consequenti ualde passibilem. Item habet qualitates penitus contrarias qualitatibus ignis. Nam caliditas ignis frigiditati aquae opponitur: & siccitas humiditati. Cum ergo caliditas ignis frigiditati aquae aduenit, pugnant inter se: & si caliditas uincit frigiditatem: tanto magis subtiliat & rarificat aquam: quod conuertit eam in aerem: & ita aquae materia non erit aliquo pacto corrupta, licet formam aeris suscipiat. Nam aer generatur ex calido ignis, & humido aquae: & terra ex sicco ignis, & frigido aquae. Unde Morienus: Quatuor sunt elementa: quorum duo sunt principalia: & summopere contraria: ut ignis & aqua. Alia uero duo generantur ex istis: ut aer & terra. Hoc idem quod optime declarat Albertus in libro Perigeneseos. De his: quae in aere generantur. Item uidemus uapores aqueos uirtute caloris sursum ascendere: & contra naturam suam eleuari. Nam aqua suapte natura semper deorsum locum suum petit: tanquam graue. Cumque ii locum maximi frigoris attingunt ubi frigiditas superat caliditatem: tunc uirtute illius frigiditatis inspissantis in nubes, in aquam conuertuntur: ac ita naturaliter descendunt: generaturque pluuia. Et etiam cum uentus septentrionalis ( cuius natura est frigida & sicca ) obuiat australi: tunc si frigiditas septentrionalis superat caliditatem australem: condensatur & congelatur in nubes: & hae aliquando in pruinam: aliquando in grandinem: aliquando in niuem: & aliquando in glaciem comuertuntur. Ex quo apparet quod rerum materia non poeest anihilari: sed recipit conuersionem: cum natura unius naturam alterius superat in misto. Motus secundus: Secundus motus Naturae est Generatio. Clauis 4. Et cum corruptio unius sit generatio alterius ( Philosopho teste primo de Generatione ) est impossibile Materiam esse: & secundum punctum. quae non sit sub aliqua Forma: Generatio. primo Physicorum. Quando ergo agens destruxit mistionem primam seu proportionem elementorum: quae faciebat rem esse sub prima Forma mistionis: statim introducit aliam Formam, per cuius introductionem, fit talis motus generationis. Et quae forma est illa in proposito nostro? Quaestio. Certe Auri ( misti ) corrupti: Solutio. quod uocatur a sapientibus Chylus: seu Agnus: Iuppiter: Synonyma Motus quintus: & Stannum: Saturnus: & Plumbum: propter suam nigredinem & immundiciem: a qua ni gredine & immundicie mundari debet. Unde inquit Hermes: Hoc fili noscas: quod nisi quis sciat deducere praegnationem: mortificare: generare: & species uiuificare: lumen inducere: ac mundificare: quousque igni purgentur: colorentur: & amaculis ultimis mundificentu: uelut a nigredine & tenebris: nihil facit. Si autem hoc quispiam fecerit inter mortales satis superque erit spectandus. De Electione, Mundatione, Mistione, Corruptione, & Generatione, pauca nobis haec praelibasse sufficiat: in sequentibus latius quae restant dicemus. Nunc autem de Alteratione cum partibus subalternis, ac concurrentibus dicendum putamus. Clauis 7 & tertium punctum. Alteratio est mutatio secundum qualitatem facta per nos ex quadam locali permutatione. Qui motus continet in se principalia huius magisterii: de quibus dicit Geber: Sunt itaque huius artis principia modi operationum ipsius: Alteratio: quibus applicatur artifex ad hoc magisterium: cum loci mutatione. qui quidem a se inuicem sunt diuersi. Est enim unus modus Sublimatio: Descensio secundus: Modi operationum. tertius Distillatio: quartus Calcinatio: Solutio quintus: sextus Coagulatio: septimus Fixatio: D. Sublimatio cur inuenta A. Quaestio. Ceratio ultimus. Primus ergo modus est Sublimatio. Et propter hoc inuenta fuit: quia non nouerunt antiqui sapientes ( cum sit impossibile prorsus ) neque nos: nec qui nos sequentur: aliquid, quo coniungerentur Animae: nisi Spiritus solos: uel quod Naturam Spiritus & Animae in se contineret, ni si Coagulum. Quod proiectum super Argentum uiuum: uel Metallum sine ipsius mundatione, & incrassatione: uiderunt non perfectos colores dare: sed ex toto corrumpere: denigrare: adurere: & defaedare. Notabis ergo: quod dicimus sine ipsius mundatione. Igitur mundatio tam Corporis, quam Animae, & Spiritus debet fieri ab ista nigredine, & tenebris. Et ita sentiunt Sophi. Sed quid est illud: quod parit hanc nigredinem? Humiditas aquosa: Solutio. & adustiua. Unde Author Trium uerborum dicit: quod humiditas adustiua est Fumus aquosus. De quo dicitur: Humiditas aquosa & adustiua corrumpit opus: & tingit in nigredinem. Humiditas autem illa quae parit nigredinem: impedit Fumum album: quo deficiente Aurum Archimi ae ( idest Aurum duarum caementationum perfectarum ) non fit. Morieno ita testante: Nisi Fumus albus fuisset: Aurum Archimi'ae ( id est Uoarchadu ' micum opus ) non fuisset. Item de hoc idem: Quod autem interrogasti de Fumo albo: scire tibi conuenit. Quod Fumus albus est spiritus ( Argenti uiui ) illorum corporum ( id est uenarum ) equibus iam animas ( id est metalla, siue elementa ) extraximus: Synonyma Quaestio. quibusue iterum eas coniunximus. Ista ergo Anima in ipso spiritu Argenti uiui ingressa dealbatur: & mundatur ab omni nigredine: & huiusmodi candor redundat in illa. Unde Parmenides in Turba: Scitote quod si superficies dealbatur, intrinseca eius dealbabuntur. Et e contra. Item Lucas: Anima Argento uiuo ingressa dealbatur: & Natura naturam conuertit. Arenam ergo albam: & Argentum uiuum accipe: & per ignem ( sublimationis ) attrahe ( ex lapideo A'ludel in lapideo Caraha ) Fumum album ab ipsis: & summa cum diligentia serua ne pereat. Sed qualiter generatur iste Fumus albus. Proculdubio per coniunctionem, & subtiliationem. Solutio. Primo Argentum uiuum cum Arena alba coniungitur: fitque postea per calorem ignis subtiliationis, separatio unius Fumi adustiui: qui tingit in nigredinem: ab isto Fumo albo: qui erat ante coniunctus illi in Materia ( Argenti uiui ) sub una massa tamen: & ita recipit Mundationem unam per ignem. Nam & alteram postmodum recipit per artificium nostrum, scilicet per Triturationem: Corruptionem: Generationem: Augmentationem: Fixationem: & Alterationem: cum loci Mutatione: ut supra: & infra. Unde illud Hippocratis in Aphorismis satis concine, atque eleganter huic nostrae intentioni accommodare possemus: In perturbatione, & uomitu quae sponte fiunt: si qualia oportet purgari, purgentur, bene erit. Si uero non: e contra. Quod sic exponimus transferentes: In perturbatione uentris id est Putrefactionibus, quae fiunt in lapideo A'ludel. Et uomitibus, qui sponte fiunt id est Sublimationibus, quae fiunt in lapideo Carabaascendendo sursum, sicut est uomitus. Si qualia oportet purgari, purgentur, bene est. Si non, male. Ex iis ergo apparet: quod si bene sciamus facere mundationem ex turbatione elementorum: & per sublimationem: triturationem: & caetera separare hoc ab hoc int purum ab inpuro, nobis bene erit: & si non, male. Et notabis: Notandum Sublimatio quid. quod adhaeret pars una fixa cum Fecibus: quae nunquam per ingeniorum genus aliquod, separari ab illis potest: cum talis penitus fixa fuerit cum ipsis. Et cum Fumus ille fuerit mundus & albus: tunc erit aptus coniungi cum sua Anima ( id est mundicia duorum luminarium ) & Corpore ( id est Oleo uitri ut diximus supra ) aliter non. Unde inquit Morienus: Siquis Animam ( id est Argentum, uel Aurum a uisceribus terrae ) extraxerit: & eam sursum ascendere ( id est in Argento uiuo mundato ab Argento uiuo, ingredi ) fecerit: & ab ea ( prius in Porfido cum ipso Argentum uiuo & aqua triturata ) omnem nigredinem & faetorem ( cum aqua etiam calida in sacculo ) abluerit: postea cum suo corpore ( Olei uitri: prius corrupta, dealbata, citrinizata, rubificataque ) coniunxerit: & demum ( per ignem corruptionis: generationis: augmentationis: fixationis: & alterationis: cum loci mutatione ) mortificauerit: maxima mirabilia in mundo uidebit. Uisa igitur generatione illius Fumi albi: qui fit per separationem Fumi adustiui ab eo in sublimatione: uideamus illam quae fit per sublimationem, & Formae fusae colamentum. Et primo quid sit Sublimatio: & quare fuerit inuentadicamus. Sublimatio enim est rei siccae per ignem eleuatio, cum adhaerentia partium subtilium suo uasi. Causa autem inuentionis eius fuit mundatio spirituum: aliter impossibilis est: ut iam dictum est supra D. Primus ergo ) modus est Sublimatio. Et. A. Notabis ergo: & caetera. Colamentum uero ( in proposito ) est liquefactae rei a fece suae turbulentiae separatio: Colamenti diffinitio. & haec fuit una causa Generalis. Generalis. Specialis autem causa fuit inquisitio aquae purae: ita ut Forma soluta post ipsius aquae resolutionem permaneat incorrupta. Specialis. Colamentum uero tribus fieri ponimus modis scilicet per Manicam: Colamentum triplex. per Cinericium: & per Balneum arenae. Per Manicam quidem sic. Manica. Secunda. 47 Distillo cuncta. image in quo primo collocetur carbo, & coaptetur ei bene & postea super carbones accensos Uena, arsa, contusaque ( cum octo partibus plus granulorum Plumbi nigri mista ) colanda, ad quatitatem unius digiti: & desuper etiam carbones usque ad summitatem furni ponantur: & cum uentosis follibus Aurum cogatur ( a'lopa ) effluere. Modus uero alius per Cinericium sic fit. Cinericium. Substantia dicta ( ut supra cum Plumbo nigro mista ) collocetur in fouea Cinericii: ac desuper ligna accensa: & cogatur ( ut supra ) colari quousque imperfecta ( per Geta ) effluat: & fulua Forma tota niunda resideat. Primum autem Colamentum maius est secundo. Quia Manica plusacuitatis caloris infert, quam Cinericium. Schema Cinericii. Secunda. image Extenuo fusa. 48 Fit etiam per Balneum arenae ut infra in Fornace: Balneum arenae. cuius figura habetur in titulo Moduli Fornacis magistralis: modo ut supra in Purificatione spiritus Uoarchadu'mici. Et causa nostrae primae inuentionis talis Balnei arenae, fuit essentiae purae Arg. uiui mundatio ( ut dictum est ) facta per eleuationem. Per primum enim Colamentum, & secundum: solum resultat Clarificatio substantiae, & essentiae elementorum. Uisis ergo modis Colamenti: & quid sit Colamentum: accedamus ad reliqua. Quoniam autem ( secundum Hermetem ) in unaquaque recorruptibili, tria sunt consideranda: Primum quod est utile aqua: secundum oleum: tertium fex. Tamen nullum istorum habet esse distinctum in isto misto corrupto: sed cofusum, & indiuisum. Quod quidem ab aliquibus uocatur Cho'mer risso'n me aa melachot: quod est Uitrum inanihilabile, unde dicitur: Deus, id est Artifex: creauit, ide est miscuit primo caelos id est rarum: & terram id est densum: quos caelos ad propositum transferentes uocamus sublimationem: terram uero mistum nigrum. Et cum rubro istius terrae plasmauit id est multiplicauit Ada'm. id est Aurum: & cum Ada'm, Uiraginem id est Tincturam, mistum nostrum: in quo sunt aliquae corruptiones: quae per ignem expurgantur. Unde inquit Alphidius: Scito fili: quod in libro fit librorum perfectio: & certissimum est opus eis, qui ratiocinantur. Iam ergo mandaui tibi quod proponis: uidelicet Ada'm: & prohibui ea quae opus corrumpunt id est Uiraginem. Demum illud idem hac de re asserere possumus: quod de nutrimento corporis humani a Medicis recte proditur. Primum enim Massa ptyssanaria: siue Chylus in stomacho conficitur. Deinde ex eo in epate quatuor gignuntur humores scilicet Phlegma: Sanguis: Cholera: & Melancholia. Postremo debita facta digestione, corpus humanum nutritur: sustentatur: & regitur. Hoc idem ipsi dicunt per alia uerba. Nam Natura primo digerit in stomacho dealbando: secundo in epate rubificando: ultimo in membris subtiliando: ac conglutinando: perficiendoque. Tu uero, si haec ( quae diximus ) tuis nauiter, ac scite accommodaueris operationibus: facile, proculque dubio uoti compos cuades. Cape igitur in nomine sanctae, & indiuiduae Trinitatis Materiam primam artis, cum Aere, & Igne rubificatis: una coniunctis ( ut dictum est supra ) in lapideo A'ludel: ut mistum unum fiat ( cum Aqua sicca ( ut supra, & infra ) mundata ) per uiam Sublimationis. Haec Aqua sicca ( immo mundatio eius ) uocata fuit initium, & clauis operationis per Alphidium sic dicentem: Scito fili: quod thesauri non euanuerunt: uerum intus seruantur, & absconduntur a tuis oculis cum domum ingredieris: uolo tamen tibi unam clauem tribuere: quam eorum signum uoco: quod si rationem habes: residuas sex claues scies: & extrahes tua scientia exea. Porro haec una clauis est Aqua sicca: quae fit per uas sapientum, & modum sublimationis. Per istam uero clauem incipit operatio: & fit per ipsam postmodum extractio reliquarum sex clauium: & cognoscuntur. Mistum igitur ac putrefactum cum maiori Luce & minori Aequatum praedictum in mundo lapideo A'ludel ( nam aliud uas non potest ignem sustinere ) recipiatur. Iterumque ipsum collocetur in Furno generationis: ac detur ignis, ut totum illud in Ma'rthek deueniat: nulla terminatione ignis praetermissa: quia motus debet esse continuus: & non interruptus. Propterea omnia necessaria recolatur quousque totum perficiatur. Augmentatio fit ad modum augmenti Lunae. Nam sicut per a spectum Solis, Luna incipit illuminari: Motus tertius: Clauis 5, & secundum punctum. & postea omni die augmentatur lumen eius, quousque tota sit illuminata: sic etiam Aequatum incipit per fimum rubificari, donec totum fuerit rubificatum. Et hoc dicit Hermes in secreto suo uidelicet: Augmentatio. Uitis sapientum succus in. 42. diebus extrahitur: eius uinum in fine. 30. peragitur: de caetero ipsum diminuit. Alteratio uero augmentat: sicut Luna post 15. dies diminuitur: & post. 30. augmentatur. Fit etiam haec Coniunctio ad modum corporis & animae. Nam sicut anima corpus ingrediens uiuificat ipsum: sic Fumus albus animatus ( Oleum uitri ) corpus suum. Unde inquit Alphidius: Prosequente fugientibus: obuiante utrisque fuga aufertur: & mora sequitur: & Natura cepit suum comparem ut inimicum: & se adinuicem continuerunt, & continent: quoniam anima corpus introiuit. Istud punctum est secundum punctum operationis: & in domo Iouis: quod est Augmentationis. Idem dicit Rhodianus, cum Embryonem reducit. Notabis Embryon. Embryon. Sicut enim Embryon est massa: ex qua Natura format in matrice foetum, & disponit omnia menbra sua: L. Materia metallorum. sic istud punctum est massa: ex qua totum magisterium perficitur. Item istud punctum est etiam materia: ex qua omnia metalla ducunt originem. Unde inquit Alphidius: Ut enucleatius intelligas me loquentem: uolo ut scias de qua materia metalla ducunt originem. Attende itaque: Aqua grauis & uiscosa, in uisceribus terrae, non habens exitum foras, si prope habeat. Sulfur ( metallicum ) eius excocta calore, conuertitur in Argentum uiuum. Et sic notabis: quod Aqua uiscosa, & Sulfur(metallicum ) sunt Materia generalis omnium metallorum. Hoc idem dicit Geber, cum diffinit Argentum uiuum dicens: Argentum uiuum quid. Argentum uiuum est Aqua uiscosa Sulfure ( metallico ) densata in uisceribus terrae essentiae subtilis albae terrae: per calorem temperatissimum unita totali unione per minima: quousque humidum comtemperetur a sicco: & siccum ab humido aequaliter. Notabis ergo Aquam uiscosam, & Essentiam albam: Notandum Calor temperatissimus Modus perficiendi. quam dicimus esse etiam Materiam particularem Argenti, & Stanni. image Item notabis Calorem temperatissimum: tanquam instrumentum perficiens ipsam. Item notabis Modum perficiendi, cum dicit: Quousque humidum contemperetur a sicco. Item notabis: Notandum E. Motus quartus: quod Argentum: Argyrion: Bos: Caspa: Chesseph: Essentia alba: Fada: Foemina: Forma mulieris: Gallina: Giumi 's: He: Hypostasis: Luna: Olus: Ouis: Septem: Smerata: & alia idem sunt. Uisa autem Electione, Mundatione, Mistione, Corruptione, Generatione, Alteratione, cum loci Mutatione, Sublimatione, & Augmentatione Formae: uideamus eius Fixationem, quae fit per Diminutionem: qui est quartus motus Naturae: Clauis 6 & secundum punctum. quae Diminutio dicitur: & fit per decoctionem: ut narratum est supra in praeallegato secreto Hermetis uidelicet: Fixatio per diminutionem. Uitis sapientum: & caetera. Nam sicut Luna postquam plena est, de die in diem incipit diminui, dotio istius nec de ipsa nihil appareat: sic albedo, & illuminaaequati incipit diminui per decoctionem, donec tota albedo diminuta sit: citrinitatem: & appareat rubedo per nigredinem, & aliquid de illa humiditate aquosa, quae mittit albedinem. quae penitus apparebit, si non remanserit Si uero quid remanserit: tunc non est facta desiccatio. Siccetur ergo donec deueniat: & tunc bene erit. Cui rei & illud Hippocratis in Aphorismis aptamus: Inanitio si qualem oportet fieri, fiat: confert, & bene erit. Si uero non e contra. Glossa: Inanitio id est Desiccatio. Item Hermes: Ponite igni ipsius humiditatem: & in humido ignem habitare facite: qui ignis sua caliditate huiusmodi manifestae humunditatis colorem auget: & occultae siccitatis combustionem, donec perfectum fiat. Item Alphidius: Inspice fili, quia scripturus sum tibi librum, cuius uerba si intellexeris, hanc artem inuenies: si fueris de his, qui Dei gratia sunt eam inuenturi. Si uero haec uerba non intellexeris: non accedas ad operandum: nisi inceperis tentare, & aquas coquere: quae putrefaciendo spissantur putrefactionis manifestae humiditate: & ui occultae siccitatis ipsius corporis: cuius genus est quoddam salde genere salium. Extractum enim est ex Salfosis: Salfosa. quae in quolibet anni tempore generantur in gingiuis marium. Notabis ergo: Inspissatio Signa qualitatum. quod per putrefactionem fit Inspissatio ex comuersione frigidi & humidi in caliditatem, & siccitatem: quod apparet ibi supra: Cape igitur in nomine sanctae, & indiuiduae Trinitatis: & caetera. Nam Aurum mistum cum Argento uiuo cum incipit alterari, efficitur Nigrum ut carbo. Unde inquit Hermes in Allegoria sua: Ma'rthek noster inquisitus caret simili: & est citrinus aureus extrinsecus & intrinsecus. Cum autem mistum eius alteratur: fit nigrum & tenebrosum ut carbo. Spiritu autem ab eoablato color est rubeus: spiritu item & anima sibi redditis uiuit, & laetatur: & uides cum ridentem, & hilarem, ac morte carentem. Benedictus igitur sit ille: qui scit dispositionem hanc: qui mortificat & uiuificat: & omnipotens est. Item Hermes in eodem loco: Ego sum album nigri, & nigrum albi. Et sic apparet: quod alteratio est ab Albedine in nigredinem: & a Nigredine in albedinem. Et ulterius ista desiccatio, siue dispositio continue facit comuersionem in caliditatis Naturam id est in Rubedinem: quae tamen prouenit ex parua dealbatione. Hoc idem dicit Rosinus, cum ait: quod ars Ma'rthek non fit nisi ex Risoo ': Stagno: uel & caetera. Ex quibus debet intelligi: quod unus est dispositor Nigri: Albi: Citrini: & Rubei. Et hoc est quod dicit Alphidius: Scito fili: quid in huius maris profundo margaritae diuersorum colorum nascuntur: in quo & hyacinthus diuersi coloris ascendit: & etiam ipsum, scilicet Ma ' rthek colorat corpora per calorem suum. Cum enim fuerit calidum, erit rubeum: cum uero frigidum fuerit, erit album: similiter erit caloris & candoris Solis & Lunae. Et Rubeum est caliditas: & Albedo est frigiditas. intellige ergo & obserua. Item notabis: quod Rubedo est signum caliditatis: & Albedo frigiditatis. Et istud est tertium punctum artis, & in domo Martis, quod est Alterationis. Hermete sic asserente: Tertio mense operatur Mars agens in materian: qui ex sua caliditate & siccitate diuidit Massam ipsam, & Membra disponit. Notabis Membra. Notandum Notandum Synonyma Complexio Color rubeus. Nam sicut in matrice Natura disponit membra tanquam partes integrales ipsius foetus: sic & istud corpus rubeum tanquam partem integralem totius confectionis Medicinae. Nam in omni compositione, quae fit postquam istud corpus terminatum est, cadit semper tanquam pars integralis compositionis: ut inferius declarabitur. Item notabis: quod istud corpus habet multa nomina. Uocatur enim Acidum: Acutum: Ada'm: Almagra: Altum: Alzernad: Aries: Aurum alteratum, tinctum: Ca'dima: Cancer: Ca'rmeth: Chibu'r: Cholera: Cinistartari: Corsufle: Dehab: Deheb: Dextera: Aes: Aestas: Forma uiri: Falco: Fex: Gallus: Gophri't: Granusae thiops: Ha'geralzernad: Infinitum: Ki'brit: Lapis indus, indrademus, lazuli: Mane: Mars: Masculus: Ma'rthek: Oliua perpetua: Oriens: Petrastellata: Phison: Residentia: Rex: Raco'n: Sol: Subsolanus: Tamue: Tertiusdecimus: The'lima: Thion: Thita: Uau: Uena: Uirago: Uoarch: Xit: Zaha u: Zumech: Zumemelazuli. Et etiam multis aliis nominibus appellatur a sapientibus. Quae quidem nomina non sunt ei attributa secundum unam rationem, seu proportionem. Nam sapientes, qui uocauerunt illud Acidum: & caetera: dixerunt sic propter suam alteratam complexionem. Calidae enim haec omnia & siccae complexionis sunt cum alterentur. Qui uero nuncupauerunt ipsum Aduma: Gummam rubeam: Oleuni rubeum: Rubedinem: Rubinum: Se'ricon: Substantiam rubeam: Sulfur rubeum: image Uitellum: Uitriolum rubeum: propter colorem rubeum hoc dixerunt. Qui autem nominauerunt ipsum Ferrum: Oleum martis: Impotentia fusionis. propter impotentiam fusionis Lini et durae ) hoc dixerunt. Nam cum hoc corpus per decectionem priuatum sit humiditate superflua: quae faciebat ipsum fluere: & necesse sit corpus siccum non fluere: ideo uocauerunt id Ferrum: quia praealiis metallis Ferrum dicitur maxime fixum. Sic etiam istud corpus per priuationem superfluae humiditatis, quae faciebat ipsum primo fluidum: modo est necesse ut remaneat fixum. Nam omnia corpora non fixa, fixantur per talem priuationem humiditatis: quae uocata fuit Calcinatio a multis sapientibus. Calcinatio quid. Unde inquit Geber: Calcinatio est rei per ignem purificatio, seu puluerizatio ex priuatione humiditatis partes consolidantis, & fluere facientis. Et causa inuentionis Calcinationis Luminarium, Argentorumque uiuorum insimul est: Cur inuenta. ut ibi magis, & melius densetur terra, Terrae residuae in Luminaribus conuersa. Sic ergo fit per priuationem humiditatis: quod erat uolatile fixum: & quod molle durum. Item fit mutatio de natura in naturam. Et de aqua in ignem secundum Naturales: ut legitur in Turba. Item mutatio complexionum: ut de frigida & humida conplexione in calidam & siccam. Seu de phlegmatica in cholericam: secundum Physicos. Item fit quod erat spirituale corporeum: secundum Authorem Perfecti magisterii. Item fit de manifesto occultum: secundum Rhodianum in libro Trium uerborum. Sciendum est item: Dimensio triplex. quod in unoquoque corpore sunt tres Dimensiones. scilicet Longitudo: Latitudo: & Profunditas: Philosopho teste: primo Caeli. Longitudo, Latitudoque est id corporis, quod manifeste apparet, nostroque uisui primum subiacet. Exempli gratia: Corpus nostrae artis in prima sua dispositione est album: & ita apparet prima facie: quia dicimus ipsum frigidum, & humidum, ut est. Rhodiano sic asserente: Corpus nostrum est aquaticum: quia est frigidum & humidum: & aqua est frigida & humida. Humidum autem fluit. Quod utique uerum est: & talis dispositio dicitur corporis Longitudo, ac Latitudo. Altitudo uero est illius medicinae dispositio: per quam itur ad profundum: quae nostra medicina est: & est uita altitudi nis, ac profunditatis: tanquam medium inter duo extrema, seu contraria: per quod in extremum peruenitur: quia impossibilis est transitus de extremo ad extremum sine medio: teste Philosopho, sexto Physicorum. Saepe enim dictum est: quod Materia prima artis, est humidae & frigidae complexionis: quam si uolumus facere transire ad medicinam dispositiuam: necesse est ut altera qualitas destruatur in ea. Destruitur autem per putrefactionem. Nam frigidum & humidum per putrefactionem inspissatur: & eius humiditas uertitur in siccitatem: & sic fit transitus ad medicinam dispositiuam: quae est caliditas & siccitas: quae sit Altitudo. Natura tamen a frigido & humido frigiditatem, & a calido & sicco siccitatem recipit: & fit corpus. Postea uero per calorem excessiuum, si qua humiditas remansit in corpore, fit transitus ad contrarium: destruendo frigiditatem. & introducendo caliditatem: quae dispositio dicitur profundum, seu occultum corporis. Et hoc patet in libro Perfecti magisterii in particula illa: Qualitates Sulfuris rubei. Ferrum ( id est Sulfur rubeum ) in sua altitudine est frigidum: humidum: calidum: siccum: cholericum: rubeum: acutum: odoriferum: masculinum: & caetera. Hactenus uisum est qualiter Materia ( id est Sperma metallorum ) Argenti uiui passiui bene dispositi conuertitur de natura in naturam scilicet de frigiditate & humiditate in caliditatem & siccitatem Formae Auri actiui perfectae tincturae. Et quia in isto puncto maior pars sapientunt incipit loqui: ut Alphidius de Minera, quidicit: Sulfur rubeum. Lucas uero: Masculinum, cum dicit: Accipite Ma'rthek: & dealbate eum: & caetera. Et plures alios sapientes possumus adducere in eandem sententiam, quos in praesentia omittinius breuitatis gratia. Ratio autem, quare omnes foreinitium sumpserint ab ista Forma rubea, est: quia ista Forma rubea est principium totius Tincturae: nec fit Tinctura uera sine ea. Unde Rosinus inquit: Scitore quod non fuit aliquis, qui in hac arte uerbum dixerit omni uelamine denudatum praeter Hermetem. Is enim dicit: Scitote quod non fit tinctura unquam nisi ex rubeo lapide, id est Auro fuluo cum Argento uiuo rubificato. Item Ge'ber de Essentia ( id est Substantia ) Solis asserit: quod Sol creatus est ex subtilissima Argenti uiui substantia: & ex modica substantia Sulfuris ( metallici ) mundi: & purae rubedinis: fixi: elari: & a natura sua mundati: tingentis illam substantiam. Item Geber dicit de Sole: Forma metallorum. Aurum est pretiosissima metallorum Forma: & tinctura rubedinis: quia tingit: transformat: & illuminat omne corpus: quoniam lumen est: & tinctura ueta: & perfectio totius operis diuini: quod Deus electis suis largitur: cui sit Laus semper: Honor: & Gloria. Requisita Uoarchadu'micae artis. Caput quartum Praeter ea Instrumenta ( quae non patica reperiuntur: Uincentio teste ) Affinationis scilicet Aurifabrilis, Cudimiae'que: quae singula ad artem praesentem Uoarchadu'micam, tanquam eam ingredientia requiruntur: nonnulla etiam ad propositum facientia ( summatim resumendo ) enucleabimus. A Aequilanx: cum ponderibus iustificatis ut infra. Aer cum Plumbo nigro mundatus: & cum Materia prima artis: Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Synonyma Columnae. aliter Lux minor uocatur: & caetera. Alteratio mistionis. A'ludel: aliter Uenter equi ( confectum ex ( Lapide lebe'tum: qui in diocesi Mediolanensi inuenitur: in loco uocato Chiauena: & uico nomine Piu'r ) Petra colombina: Tufo ueronensi: Terra argillae, crucibulorum: seu ua¬ lentina ) & caetera. Anthybar: aliter Ma'rthek: & caetera. Aqua: aliter Argentum uiuum: & caetera. Aqua caelestis calida, & frigida: aliter pluuialis: & caetera. Aqua diuidens. Arena alba. Artificem unctum gratia: morigeratumque: liber: ac liberalem. Augmentatio mistionis. B Balneum arenae. C Secunda.55 Cacabus confectus ex Terra ualentina Caementum. Calor temperatissimus. Carbo. Caraha ' confectum ex Lapide lebe'tum ( ut supra ) Petra columbina: Tufo ueronensi: uel Terra argillae, crucibu¬ lorum: seu ualentina: & caetera. Catinum ligneum. Chirotheca. Chlepsydra: aliter Horologium: & caetera. Chrysocolla. Cinericium. Coagulatio me Aduma, uel Acidi: & caetera. Corruptio mistionis: aliter Putrefactio: & caetera. Craticula ferrea. Crucibulum ferreum. Cupella. D Dimensiones. E Electio ingredientium. F Filtratorium uas ligneum cum Fundo marmorino. Fixatio Animae cum Spiritu in corpore Olei uitri. Fornax cum Furnis: & Latrina aerea: aliter Equus: & caetera. Fusio. G Generatio corruptionis mistionis. I Ignis: aliter Lux maior: & caetera. Ignis albus uiuus: aliter Calx alba uiua: & caetera. Ignis alienus: aliter Fimus equinus: & caetera. Ignis alterationis. Ignis augmentationis. Ignis corruptionis. Ignis fixationis. Ignis fusionis. Secunda. 56 Ignis generationis. Ignis sublimationis: aliter subtiliationis: & caetera. Insertio iustificationis: aliter Ligatura: & caetera. L Lutum tomenti M Manica. Materia metallorum: aliter Argentum uiuum: & caetera. Materia prima artis: aliter Corpus: & caetera. Mistio elementaris Animae cum Argento uiuo. Mistio spiritualis Animae cum Oleo uitri. Modi operationum. Mundatio Argenti uiui: Elementorumque. Mutatio loci. N Nutus: idest Temporis diuisio. Olla terrea non uitreata. P Porfidum molare. Principia Artificialia, Naturaliaque. Proiectio me Aduma'tam super Insipidum, quam Metallum. R Receptaculum ligneum. Registrum ferreum. Reiteratio miscibilium. S Sacculus ex tela alba. Spumatorium instrumentum ferreum. Sublimatio Argenti uiui. T Terra: aliter Oleum uitri: & caetera. Tria salia. Trituratio miscibilium. Secunda. 57 Uirga ferrea. Mensurae planorum Fornacis magistralis. Pauimentum supremum. Medium. Infimum. Fornacis magistralis Uoarchadu'miae descriptio. Caput quintum. Inter alia quae arti Uoarchadu'mica requiruntur, Fornax supellectili sua instructa proponitur: sine qua nihil prorsus operari potest artifex. Hanc ex Lapidibus argillae, seu Tufis sectis, & Luto tomenti dicimus construendam: iuxta modulum hic infra positum. Quatuor igitur Columnae suis basibus innixae: altitudinis pedum trium & semis: ad quatuor angulos ab inuicem: longitudinis trium pedum, & totidem semipedum: latitudinis autem duorum pedum: discretae erigantur. Tria inter se strata, seu parimenta: Tria strata. interuallis duobus distincta ( Medium scilicet ab Infimo: quinis semipedibus in arcus suspensum: a supremo uero semisse gemino cessum ) continentia. Pauimentum medium. Hoc inquam Medium pauimentum ( ubi iacet ignis ) spondilibus dimidii semis hinc, & hinc septum pedis crassitudine sternatur. Domus ignis Caio ferea. In cuius medio Foculare, seu Domus ignis quadrangulari forma statuatur: cuius latera per transuersum duorum pedum cum dimidio semis: reliqua uero duo trium semipedum spatium metiantur: cum sua Crate ferrea super Uerram ferream senupedalem in obice, seu nenibello ( ut uulgus appellat ) sita: octauo pedis circundata: cum quatuor Portis: Portae. cuique lateri sua: quarum due interiores ( unde flamma, ceu per caminos aestuet in Furnos ) dimidiati semipedis: exteriores autem ferreae claudentes, dimensionem semis capiant. Furni. Furni autem utrinque ad longum fornacis, pedis mensuram occupent. Registrum. Registrum itemferreum, alteram interiorum portam obturans: tantum sit quanta fuerit altitudo, ac latitudo interualli: ab hoc ad Supremum pauimentum. Subter cratem uero ubi cineres igniti cadent ( ob euitandum ignis periculum ) fiat Latrina aerea longitudinis duorum pedum: Latrinae dimensio. latitudinis unius: & totidem altitudinis: semiplena semper aqua: cum quatuor rotis: & annulis duobus: lconinis capitibus insertis: Supremum pauimentum. quibus impelli possit, & extrahi. Supremum tandem pauimentum, siue planum circumualletur moenibus dimidio semisse crassis. Canna. In eius medio Canna situetur in altitudine trium semipedum: semissis uero capax per diametrum: tunicata autem dimidiato semipede: cum obice ab intus. Plani area. Eius Plani area per longum fornacis strata: cannae & sui contraforti interuentu diuisat pedem latitudinis habeat: Spiraculum. cum Spiraculo ad utrunque extremuni nihiloplus apto, quam dimidiati semipedis dimidio. A dextris cannae sex lapidei A'ludel cum suis lapideis Caraha ': A'ludel. semissis capaces: Caraha. tam in altitudine, quam latitudine: totidenque a sinistris ponantur. Sic erit tota fornax in omni sua dimensione consumata. Operculum. Addito cannae Operculo terreo: suis cum gingiuis ferreis armato: inserto obici: cuius capulum sit instar forcipis: longitudinis trium pedum & semis: ipsum amplectens Operculum: in modum uectis retorti. Modulus Fornacis magistralis. image In actum educo. Summarium Uoarchadu'miae. Numeri naturarum salium Materiae primae artis. Qualitates primae Materiae praedictae. Elementa cum Materia metallorum, Olei que uitri. Mundatio, Clauis. 1. Mistio, Clauis 2. Coruptio, Primus motus: Clauis 3. & Primum punctum. Generatio, sec. mo. Clauis 4. Au. ter. mo. Clauis 5. Fix. quarto mo. Clauis 6. & secum. punctum. Alte cum loci mutations, qu. mo. Clauis 7. & ter. punctum. Minera perpetua, Fundamentum artis. Portio Tertia. Res necessariae Uoarchadu'micae artis. Caput primum. Multimode in praecedentibus portionibus traditum fuit, quid ars Uoarchadu'mica essent, quidque tractaret, ac in se contineret: necnon qualia sint Ignis, Aer, & Aqua metallica: insimul rubificata, ac Terra potentialis, aliaquod diffuse superius enarrata. Modo reliquum est: quod superest artis explere: ac literis tradere. Igirur lector solertissime, per Cho'mer riso'n me aa melachot Materiam primam artis naturae uitri notabis. Notandum Notandum Carbonum quantitas. Per Mucha'belim recipientes, Mecu'balim recipientium. Per Chesseph cha'i, Argentum uiuum: ab Argento uiuo cum Arena alba per ignem septies mundato. Per Gophri't, Sulfur rubeum: quod est Ma'rthek septies multiplicatum. Per Ithochodut horucot, lachid baruchot: Unionem spirituum: hoc est Ignem: & Aerem: Albumen ouorum gallinarum nuncupatum. Et per Douor, Dauar echa'd: Unam solam rem, nempe Argillam crudam simplicem: Oleum uitri: Aurum: Argentum, At gentumque uiuum disponentem: conuertentem: constringentem: ligantem: nec non dantem proportionem. Superfluum enim, inimo absurdum esse arbitramur speciatim quae: quot: & qualia sint elementa metallica, naturaliaque: in Uoarchadu'micae cabalisticum magisterium metallorum ingredientia aliter disseri a nobis. Quid itemsit Forma: quid Materia prima artis: quid Materia metallorum. Item quid Medium dispositiuum. Rursum quid Oleum uitri: quid Aurum: quid Argentum: quid deinde Arg. uiuum de corde Saturni id est de uisceribus Terrae: quid denique Argilla cruda simplex: silentio preterire Decretum fuit. Nam haec uti prima elementa, & sine quibus maiora sciri non possunt: cuilibet, uel mediocriter erudito notandum esse censemus. Consumatur autem arcanum hoc mysterium Fimi equini ( hoc est ignis ) medio ( ut iam diximus ) sub Nutu, determinatoque temporis spatio: cum tricruci Gradu illo huiusmodi sicut superius elucidauimus: & ulterior erit ser¬ mo in sequentibus. Quanto temporis dierum scilicet & horarum spatio opus sit in operatione, ac reiteratione. Caput secundum. Dies, &. Horae. N. Sex indicat: &. 12. in Corruptione. U. Decem in Genitura. T. Nouem: &. 12: in Augmentatione. U. Decem denique in Fixatione cum Alteratione per loci mutationem. Motus nanque iam dicti omnes tricruci illo Gradu terminandi sunt. Summa uero Dierum simul cum horis sunt Dies. 36. Septenario autem numero cribrationes id est reiterationes omnes perficiuntur. Quare horum ominium una congregatorum Dies omnes sunt. 52. Carbonum quantitas pro Uoarchadu'miae complemento. Caput tertium. Error, cui statim emergenti non occurritur, postea in imensum auctus facile non conceditur emendari. Ne quid igitur ob negligentiam nostram in opere huiusmodi desideretur ad perfectionem requisitum, subdimus etiam Carbonum quantitatem. Nam sine hac nunquam uoti sui compos artifex euadet. Huius ergo summa est. 84. Corbarum ad mensuram, qua Uenetiis utimur: una scilicet pro quotis quibusque trinis diebus: Aduma existente Librarum. 473. Oz.o. que. 1. K. 15. g. 3. Que sunt Poste. 23. Rubus. 1. Marchae. 6. & c. Una supra Decem partes Plumbi nigri proiecta. Medicinae Uoarchadu'micae reiterationes alteratiuae. Caput quartum. In medicinae autem Uoarchadu'micae reiterationibus cadit una supra. M Principium alterationis Argenti Bona alteratio Nostra alteratio. C. partes: supra. D. partes: & sic in reliquis. Unus itaque: Trinusque ineffabilis Opifex laudetur per saecula cuncta: qui sua bonitate immensa Cabalisticis metallorum ( hoc est uisu percipientibus ) tantum gratiae, munerisque largitus est. Schema de proportione Argenti. Caput quintum. Arg. minus perfectum. Aes minus imperfectum. 7. 1008. I. 9. 864. 2. 5. 720 3. 4. 576. 4. 3. 432.5. 2.288.6. 1.144. 7. Mistio Argenti in proportione diuisa. Argenti puri. Proportio. Respondentia. K. 576. K. 576. Oz. iiii 612. 540. iiii. q.i. 540. liiii. q. i. 648. 504. iiii. q. ii. 684. 468. iiii. q. iii. K. K. 720. 1432. 502. 756. 396. U. q.i. 792. 360. U.q. ii. 828. 324.u. q. iii. K. 864. K. 288. Oz. Ui. 900. Bona alteratio Nosta alteratio. 252. Ui. q.i. 936. 216. Ui. q. ii. 972. 180. Ui. q. iii. K. 1008. k. 144. Oz. Uii. 1024. 128. Bona alteratio. Ligatura Ueneta. Uii. q.i 1044. 108. Uii. q.i. 1080. 72. Moneta. Uii. q. ii. 1092. 60. Uii. q. ii. K. 12. 1116. 36. Uii. 1128.24. Cinericium Principium creationis Bona alteratio Nostra altetatio. Uii. g. iii. K. 12. In proportione Auri schema. Caput sextum. Aurum magis perfectum. Argentum minus perfectum. q.iii. 11. 22.1 10. 20.2. 9. 18.3. 8. 16. 4. 7. 14. 5. 6. 12.. 6. 5. 10.7. 4. 8. 8. 3. 6. 9. 2. 4. 10. 1. 2. 11. Mistio Auri in proportione diuisa. Auri fului. Proportio. Respondentia. K. 576. K. 576. K.. Xii. 582. 570. Xii. g. 1/2 588. 564. Xii. g. i. K. K. Exii. gi. i.i. 5558. 1594.. Xii. g. ii. 1600. 552. Xii. g.dii. i. 2546. 606. Exii. g. iii. 612. 540. Exii. g. iii. i. 618. 534. 528. K. Xiii. 624. K. Exiii. g 522. 630. i. Xiii. g. 516 636. Xiii. g. i. i. 510. 642.. xiii. g. ii. 2504. 648.. xiii. g. ii. i. 6545 498.. Xiii. g. iii. 492. 660. xiii. g. iii. i. 2666. 486. xiiii. 2672. K. 1480. K. Xiiii. g. 2678. 1474. Xiiii. g. 1468. 684. 1124.xiiii. g. 462. 690. Xiiii. g. 11. 696. 456. Xiiii. g. ii. i. 702. 450. Exiiii. g. iii. 708. 444. xiiii. g. iii. i. 714. 3438. K. 1432. K. Xu. 720. 726. 426. Exu. g.i. 420. Xu. gd. 414. Xu. g. I. 3. 408. Xu. giii. 402. Xu. g. 11. 3. 732. 7387 744 750. 756. Exu. g. iii. 2396. 390. Xu. g. iii. z. Xui. Ligatura Ueneta. K. 1384. 762. 7682 1774. 780. E. 2378. Xui. g. 31. 372. Xui. g. I. ). 786. 1366. Xui. g. i. i. 360. Xui. g. ii.. 792. 798. 804. Xui. g. ii. i. 354. xuiagii. 148. 810. 342. Xui. g.ui. 11 x. 2336. x. Xuii. 1816. 330. Xuii. e. I. Xuii. g. i. 23241 Xuii. g. i. i. 111318. Xuii. g. ii. 114312. 822. 1828. 834. 1840. 1846. Xuii. g. ii. i. 2306. 1852. Xuii. g. i11. 300. 2858. 294. Xuii. g. iii. I. I K. Bona alteratio Nostra alteratio. 864. K. 88.k. Xuiii. O1. 870. 282.. Xuiii. g. i. 876. 276.. Xuiii. g. i. 882. 270. Exuiii. g. i. i. 888. 264.. Xuiii. g.ii. 894 2258.. Xuiii. g. ii. i. 900. 252. Xuiii: g.iii. 1906. 2246. Exuiii. g. iii. i. 1912. K. 240. K. Kax0 2918. 1234. Exix. g. I. 5228. 1924. Xix. g. i. 2930. 2222. Xix. g. i... 5216. 2936. Xix. g. ii. 19421. 121O.. Xix. g. ii. 3. 2948. exix. g. iii. 204. Xix. g. K. K. Bona alteratio Nostra alteratio. iii.i. 54. 18. 2960. K. 192. Rk. Xx. 966. 86. Xx. g. 7. 180. Xx. g. I. 972..xx. g. I. I. 174. 2978. 4984. Xx.. Ii. 168. Xx. g. ii. 3. 2162. 2990. Xx. g. iii. 156. 996. Xx. g. iii. 5150. 1002. Xxi. 1144. K. K. 1008. K. xxi. g. 138. 1014. xxi. g. 32. 1020. xxi. g. ii. i. 126. 1026. g. 11. Xxi. I2o. 1032. xxi. g. 11. 3 114. 11038. g. iii. Xxi. Io8. 1044. Mi. g.iii. i. 2102. 1050. Xxii. 1056. Bona alteratio Nostra alteratio. K.. 96. K. K. Xxii. i. g 90. 210621 Xxii. g 5 1068.. 840 i. l2 Xxii. g 5 78. 1074. g. 11. Xxii. 272. 1080. Xxii. g. 11. i. 2266. 1086. Xxii. g. 111. 60. 11092. Kxii. g. iii. i. 1098. 1454. xxiii. Bona alteratio Nostra alteratio. 1148. K. 21104 K. Bena altatio K. Xxiii. g. i. 1142. Iiio. Kxiii. g. i. 1. 36. 1116. Xxiii. g. i.l. 2. 30. 21122. Xxiii. g. ii. 1128. 24. Xxiii. g. ii. i. 218. 1134. Exxiii. g. iii. I2. 1140. 1226. Xxiii. g. iii. i 1146. Res magis principales ad Uoarchadu'miam pertinentes, sub Nota: cum ostensione praedictarum notarum. Caput septimum. Metamorphosin quidem Argenti uiui animati palam, abundemque, ac dilucide praesenti uolumine, lector peritissime ( ut clarum est tuae sapientiae ) iam solo eius intuitu publicauimus. Normam item eius ad finem usque perfectum redegimus. Nunc autem prolixitati, labori quod haeredum doctri nae huiusmodi consulentes: abscondita magis reuelando: paucis arcani huius mysterium reseramus. Dicimus namque sapientum Lopas tres esse: Lopa sapientum triplex. Animalem scilicet Uegetalem: & Mineralem. Perfecturus itaque Animalem: ab animatis sumat initium: sine quo & congruo temporis spatio: idaeam educi uiuentem minime posse sciat. At Uegetalem similiter cupiens, illud non ignoret, granum cadens in terram ni moriatur: solum esse mansurum & infructuosum. Mortuum uero fieri fertile. Si denique appetat Mineralem, uotum nequaquam sortiturum se agnoscat: sine processu, atque intelligentia. 448. 400. 344. & 512. Quare quisque ad audiendum aures arrigat. Aperte equidem iam supra, infraque patefecimus quicquid sapientes hactenus inuolutum suis enygmatibus, & inuolueris scripserunt. Noticiam igitur tanti, tamque mirandi mysterii sub elementi nomine illo denotati quicunque nanciscetur: per sacrosanctum Dei nomen: eum admonemus & adiuramus: ita caute seruet: ita ipsum tractet: ne panis filiorum Alchimistis: Indignisue tantum munus sponte nostra, elargiamur. Notarum praedictarum Uoarchadu'micae artis ostensio. Epilogus praedictorum. Caput octauum. Iam igitur quae ad Aurifrabilem: Cudimi'am: Officinam nummariam: & Cabala metallorum: ad metallorum perfectionem arcana pertinentia sunt, praeter Materiam primam artis: ad mianeraeque Argenti & Auri duarum rubearum, Theoricam, ac Practicam, Proportionemue requisita: Denique mysterium ipsius artis Uoarchadu'micae penitus contra Alchi'miam, haudque parumper distinctam ab Archimi'a, & Sophia: ad tuam, lector candidissime, contenplationem aedidimus. Pro quo deinde in Speculo nostro Domino aeterno omnipotenti aspirante ( si haec non displicuisse cognouerimus ) altiora profecto reuelabimus pro nostra singulari erga uirtutis indagatores, & cupidos ueritatis beneuolentia: animique nostri gratitudine, ac sinceritate. Authoris excusatio de multifario uocabulorum usu in Uoarchadu'mica facultate. Caput nonum, & ultimum. Quum ( sane ) fore arbitramur, lector solertissime, cum Uoarchadu'micam facultatem uocibus ei consentaneis hactenus explicuerimus: ut nobis ueniam praebeant eruditi Grammatici: uti solent caeteris disciplinarum professoribus, si quippiam hoc in nostro uolumine scriptum, aut obsoletis ( ut aiunt ) uocabulis praeter, uel contra Maiorum decreta dictum sit. Id enim non temere: seu negligentia: ignorantia ue factum putent. Sed iure nempe ipsius professionis ita exigentis euenisse. Aut forsan tollendae aequiuocationis gratia ipsius uocis: uel saepius indicandae uerioris proprietatis occasione, uocem quampiam usurpatam fuisse: qua promptius aliquid arti consentaneum, ac praeter solitum usum, ueros tamen conceptus praeseferente decuerit enucleasse. Quandoquidem nulli authorum ( nostro non solum iudicio: sed communi omnium consensu ) in quacunque scribentium facultate hoc negatum existit: quin nonnullis, ac ueluti propriis terminis uti liceat: atque suum seruare stylum: ne proprios artis illius excedere, uel egredi limites ( quod omnino profanum esset ) uideantur. Cui ( sane ) ueritati aptissime astipulatur illa peripateticorum Principis doctrina edocentis ( in genere relationis ) oport ere aliquando pro explicandis rerum proprietatibus, nomina confingere. Quamobrem & nos hunc scribendi morem seruasse: ipsa ita exigente Uoarchadu'mica facultate, nemo succenseat. Aeditionis meta. Uoarchadu'mia a loanne Augustino Pantheo Ueneto sacerdote aedita, foelicibus auspicus explicit. Regnante Iustissimo Andrea Griti. Hymnus ad gratiarum actiones. Iam Deo exactus Liber est fauente: Laus tribus, Patri, Genitoque & almo Flamini: cunctisque Decus sittatque Gloria saeclis. Q iii