IOANNIS BAPTISTAE VAN HELMONT, Toparchae in Royenborch, Pellines, etc. OPVSCVLA MEDICA INAUDITA. I. DE LITHIASI. II. DE FEBRIBUS. III. DE HUMORIBUS GALENI. IV. DE PESTE. Colonia Agrippinae. Apud JODOCUM KALCOVEN, 1644.Opuscula medica inauditaVan Helmont, OpusculaVan Helmont, Jan Baptist32800169cnp02408684HelmontiusJodocus KalcovenCologne28862421644

Generated for scholarly use.

IOANNIS BAPTISTAE VAN HELMONT, Toparchae in Royenborch, Pellines, etc. OPVSCVLA MEDICA INAUDITA. I. DE LITHIASI. II. DE FEBRIBUS. III. DE HUMORIBUS GALENI. IV. DE PESTE. Colonia Agrippinae. Apud JODOCUM KALCOVEN, 1644.Digital facsimileMDZMBS

Tokenization, lemmatization, and POS tagging produced by the EMLAP pipeline; TEI P5 export generated from JSON sentence data.

treatisealchemymedicineAutomatic export from JSON sentence data to TEI P5.

UanHelmont,ToparchaeinRoyenborch,Pellines,etc.OpusculaMedicaInaudita.I.DeLithiasi.Ii.DeFebribus.Iii.DeHumoribusGaleni.Iu.DePeste.ColoniaAgrippinae.ApudIodocumKalcouen,I.B.HelmontiiOperaContraGalenistas,CarmenNob.&Ampliss.DominiIaniWalhorniiD.MaiestatissuaeConsiliarii.ClaudeScholas,Galene,tuas,satisoccisorumest,Oheiamsatisest:plenasepulchrasonant?NamquecruorClysterquetibisuntpharmaca:saepeDasnihil:InCriticospestibisoladie.Intereaintactuuenae,linguaequeperustae,Totus,&urina,stercoribusquestupes.NonAegrumiuuathoc:illiMedicinaparanda.Nilopusestmorbitestibus:atMedico.Attamenexpectuspretiumpostfuneramagnum:Siccanisaegrotumspectat,amatquepecus.UnusApollineapotisestHelmontiusarte,Quosaltermortiliquerat,eripere!Decausis,modofiendi,contentis,radice,&resolutioneLithiasis.ItemqueDesensu,sensatione,dolore,insensilitate,stupore,motu,immobilitate.ProutDemorbishuiusclassis,Lepra,Caduco,Apoplexia,Paralysi,Spasmo,Comate,etc.Noua&paradoxahactenusomnia.TractatustamPhysico,&Medico,quamSpagyroutilis:miserisautemutilissimus.AutoreIoan.BaptistauanHelmont,Bruxellense.ColoniaeAgrippinae,ApudIodocumKalcouen,uerborumartis.I.LiquorAltahestParacelsi,omnecorpusuisibile,resoluitinprimamsuimateriam,seruataseminumpotestate.DehocaiuntChymici:Uulguscrematperignem,nosperaquam.2.ArcheusParacelsi,estaurauitalis,seminum,&uitaedirectrix,&τοενορμονHippocratis.3.Blas,Etymidefectuuoco,uimmotus,tamalteratiui,quamlocalis.4.DuelechParacelsi,nomenpropriumcalculihumani.Calculusnamque,estmetaphora.5.Gas,estspiritusnoncoagulabilis,qualisefermentanteuino,itemqueruberille,quichrysulcaoperante,eructatur,etc.6.Magnale,estthecainaere,creatura,intercorpus,&noncorpus,media.7.Magnumoportet.Esttribulus&spinaterrae,inuitamediahominis:dequoinsingularitractatu.8.LeffasParacelsi,estsuccusterrae,recensinradicem,tanquamculinamuegetabilis,tractus.9.ZenextonParacelsi,Amuletumcontrapestem.10.PuluisUigonis,notustonsoribus.11.ElementumignisUeneris,oleumesulfurecupri.12.Aquachrysulca,&regis,estaquafortis,&haeceademmaritatacumsubquadruplosalisarmoniaci.13.Aurumhorizontale,estauruminpondere,atnondumsatfuluum.14.DiaceltatessonParacelsi,estargentumuiuumuulgi,coagulatuminAltahest,&tinctumcumaquaouorum.Fitquearcanumcorallinum,deessentia,&conditioneaureitatis,quiaestetiamhorizontale.15.RelolleumParacelsi,estqualitas,nonhabensinseensseminale,utisuntqualitateselementales,itemcolor,&signaturarerumsimplicium.Reliquaautemuocabulaminususualia,uelsuntMedica,uelsalteminAutorispraesentiTextudescripta,acelucidata,adeoquelectoriobuia.DominoCasparoUldarico,Sacr.Rom.Imp.BaronideHoensbroeck,Teutoniciord.CommendatoriinGemert,Bonarumartiumfautori,AmicoatquePatronosuosingulari.Meministi,quod,IllustrisDominus,D.WernerusSpiesdeBullesheim,R.Teuton.ordinis,BailliuaeConfluenendcoreatiaeCommendatorProuincialis,acdomusPitzenburgiMechliniaeCommendator,DominusinElsen,&HerrnMulheim,etc.pridemAuunculustuus,amicorummeorumfauentissimus,triduoantemortem,mihilecticamsuammitteret,quiaatrociTertianadecumberet;cumqueaduenissem,meadhuccapitesalutaret,&amplexumutraqueulnaminaretur:eundemuoluerimstatimsuccurrere,eoquodpulsusintermittensfestinariiuberet:sedsuos,distulissepollicitamopem,inpomeridiem,utMedentesadessent.quidumexposuissentsuamoperam,quodque13.iamdiebus,secuissentuenambis,totiesquepurgassent,aluissentautemiusculis,acserolactis:confectionibusdemumAlckermes,&Hyacinthorumcorroborassent:ideoqueeademorbitaprocedendum,nisiquoddemumcrura,atquebrachia,Cantharidibusulcerandaessent.Meautemrespondisse:Cernitisuiriamici,quantumspeiisthaecremedia,dederint,auxerint,reliquerint.Quaresipergatiseademuia;diescrastina,horrores,&agonemmortis,proTragoediaeEpilogodabit.Quaeso,denturmihisaltemhorae5.&adhuchodieapparebit,anuirilleIllustris,mesuiamicissimum,frustraaccersiri,hesternadieiusserit.Consenserefacile,praeterunumFonsecam,fortequiaLusitanusesset,quiremediachymicaspreuit,quatenusignea,oleumqueigniaffunderent.Adeoqueuniusuoto,equesille,necemsubiit.Nametsiastarentsacerdotesamici,etiamnobilesdomestici:Plustamensperabantexsolitis&pluriumuotis:quamnondumcognitismedelis.Abonisitaquedesideraricoepit:quiaaberas,dumhaeccontingerent.Etenimutiustaparitindignatiouersum:Itaabignarisconcitatus,decreui,libelluminauditaedoctrinaedefebribusedere.EtoportuineCard.Ferdinandus,Regisnostrifrater,asuisArchiatrisLusitanis,immodicacruorisexhaustione,atqueimmodestarefrigeratione,extinguitur.Idautemsicfuturum,Carmelitaeconfessariosuo,praedixeramscriptis.Deincepsautemanece,idcontrouersoiuredisputatum.CertamenuicitFortunatusUopiscusPlempius,Batauusapprimedoctus,acProfessorLouanii.Egoautemcarmenlibromeopraefixi,quoconstaret,nontammalitia:quambrutalismedentumillorum,atqueimpunisstupiditas.Addidieapropter,neminemunquamafebri,Galenistyloimmunemfactum,utnequegrauiusaliasaegrotantem,euadere:nisiquemroburnaturae,tempestiuiusemanibusillorumeriperet.EoquodinScholis,hactenustamfebresessentialiter,quamearumdemremedianescirentur.Edidiergolibrum,quiistudsolidaret:attotundiquemendisconspersum,quoderubuerimpromeoillumagnoscere.Acututtalis:tamenobreinouitatem,moxabortu,desideraricoepit:quiadefecerat.Ostendonamquefebrimignorari,nesciriremedia:itemquequaternariumhumorum,esseanilesnugas,quibuscredulimortalescoemiteriasaginantadhuchodie.ItaqueestoProblema:Nimirumipseuelineo,errauipenitus:uelnonquidemego:atHumoristeerrarunt.TotaqueScholaHumoristicapessumiuit:quiamodoiacetCardo,cuiinnitunturmedendipostes.Resistacumtangatuitam,Rempub.acplerasquefamilias:rogoChristianumorbem,utexcharitate,inuigiletdecisionitaminopini,magniquemomentiProblematis.Addopariterlibrum,quodemonstrauicausas,remedia,itemquemodumfiendicalculi,ignorariconstanterhucusque.Pestemquoque,Apoplexiam,Paralysin,LepramLethargum,Spasmum,idquegenusmorborum,aScholisaequeadhucnesciri.ConscripsiautemhaecParadoxa,inarrhampollicitimaiorisTomi,quoInitiaphysica,atquenouamedendiaxiomata,pandamprobonopublico.Scilicetutdiscant,acresipiscantScholae.Discantquidem,noname;(quiomnemalioquigloriolamspreuisemper)sedaDatoreomnisboni.Conatusautemsum,acceptumtalentum,inproximiutilitatemsicmanifestare,utposthac,quilibetsanaementis,uelitnolit,fateridebeat,ipsasmettenebras,eScholisGentilium,Ueritatemproscripsissehactenus.Cumquemeoslaborestotimundoloquioptem:idcircoeosdemTibidicaredecreuiinpignusamicitiae:quodMusarumPatronus,&Pyrotechniaefautoresses.NonenimlibrosmeosPrincipibusUirisunquamdicaui,utgestaillorum,atqueaporumimagines,acstemmatareferrem.Nolimequidemuideri,assentandocorrumpereuoluisseillorumintegritatem.Scioquoque,tibinonminus,quammihidisplicerequidquidadulatorumest.Deniquenecofferoscriptamea,uttuasubauthoritate,muniantur.Absit&istastupiditas,quaenesciat,ipsosRegesesseimparesadeiusmoditutamen.necquicquamsubsistere,quodaDeopatrociniumnonestnactum.Doergo,UirIllustris,dicoquetibi,hoscelaboresmeos,nudotitulo,utmeamarepergastuiamantissimumQuiDeumrogat,Utteinualetudineprotegat!Tuinterimfruere,gaude&uale,utoptattuusI.BaptistauanHelmont.Pacem,Gaudium,ScientiamOptatPhilosophusperIgnem,IoannesBaptistaUanHelmont.Bruxellensis.ToparchaInRoyenborch,Pellines,etc.Nuperemisidoctrinamnouamdefebribus.Inquaostendifebrim,inessentia,radice,proprietatibus,atqueremedio,esseScholisincognitam.Resista,Medentesdiuersimodeaffecit,acpotissimumanxit,discererecusantes.Quinamquesibisatsaperepersuadent,dixerunt:"ErgoneAcademiaehancimpunesustinebuntcalumniam?totqueuirorumpraeclaraingenia,&nosipsi,fuimusstipites?SolusneHelmont,admensamSolisaccumbit,utexepulisistis,AdeptumMedendi,sibiarrogareausit?"Intentionemastmeamquamuispauperrimecomiteturmeaignorantia,huiusqueconfessio,nondeleatignorantiaelabem:ueniamtamenmereturintegritas,atquesinceritasintentionismeae.Siquidem,inMedendo,cuiusqueueritas,abopere,quodpostserelinquit,aestimandauenit.Necenimcalumniaecenseridebent,sierroresantecedentiumdetegantur,suppressiseorumnominibus.Tractaturpermereshumana,publica,solocharitatisergo.Sidixeroitaque,quodadhucprimuseorum,quiabEthnicis,medendifundamentapetunt,desideretur,quinedumfebrium;PhiliatroLectori.sed&quorumcunquemorborumradicem,agnouerit,aciustaremedia;idquedemonstrauero:culpacareo,neciniuriusuidebor.Sinminus,ignorantiaemeamiserti,quaeso,meinstruant:proutegoreor,mesolagenerishumanicommiserationemotum,nequisquamposthacsuamfidatuitaminfidisauxiliatoribus,quineminemamorbo,excertascientiaimmunemfecerehactenus;sed,quotquoteuaserunt,conualuisse,soliusDeimunificentia,acnaturaesuabonitate.Hocestnamqueilludparadoxum,quodmedemonstraturum,polliceor,&staturumpromissis.Dixeramautem,praefatodefebribuslibro,me,calculoetiamsuumtractatumdebere:quiaLithiasis,monstrosimilis,ideoquesingularistabulosegreganda.Etenimreliquimorbi,nusquam,nisipenesnos,nascuntur:solusautemcalculus,etiaminmatulaconcrescit.Lapidescitquidem,tanquamproductumnaturaeuniuersalis,sed,inquantummodificatae,crescit:utquefiatcalculus,nonautempetra;requiritmateriamabhominedispositam.Hocergolimite,uidebuntAcademiae,seneextimisquidemoris,Lithiasiscausasattigisse:quiqueseinscitiaefebrium,culpatosdolent,agnoscent,secalamitatissuae,plureshaberesocios.Nunquamenimuoluiomnibusanteme,iniuriosusesse:sufflcitque,meprotestatum,carereanimoiniuriandi.Absitenim,quodnesciam,remignotam,inususproximidemonstratam,carerecalumnia:dumpraesertimMedentisinscitia,sehabetpermodumcriminis,pellemquepropelle,quandoquedaturussithomo.NonsecusatquePraetor,aliquemcriminisaccusans,excusaturacalumnia.Doluisempermagnopere,insolaMedendireligione,tamsurdis,pigris,atquefriuolisprincipiissubscriptum:incaterisueroprofessionibus,tamingenioseelaboratum.Enimueroquidsubtilitatis,nonestmachinatum,circaquinqueuoces,Porphyrii,quaspraedicabilianominant?quasqueuersutiosnonmouerunt,circaeresuanas?garritus,inquam,sermocinalisindustriaetestes?Raymundustamen,hisnoncontentus,aliasnouemuocesinuenituniuersalissimas:acdeinhiscealias28.minusuniuersales:atquedemumtandem72.aliusuniuersalessubdidit,quibusresqualibet,deciesseptiesmillies,quadringenties,quadragiessexuicibus,describi,praedicari,atquedistinguipossit.Inutilisillegarritus,scientiarumimmensaesiliquae,sinenucleo.Certehumanaubiqueingenia,absquecalcaribus,ultro,insub:ilitatesprona,siinanesillarumfines.Inrebusautem,uitam,&sanitatemspectantibus,continuostertueruntueterno.Iusquoque,itasubtilitatibusincumbit,circaplacitorumexplicationes,utacumina,quibushumanumingenium,tammirificaadmirationerapitur,sesequepropriaintueturoblectatione,utsingularipraerogatiua,uocenturIurissubtilitates.Sermocinalibushaequidemminusuanae:utpote,quodadacquirendumdefendendumqueIus,suntcomparatae.InTheologicisuero,quidnonaugustum,perquaestionumacribologias,sperantcathedrae?Utinamhiscunctiscareathumananecessitas.Meumatquetuum,cuiqueabsquefucocedat:fidesetiam(utinMahumetismo)staretcitradisceptationem.Cedatquaequesubtilitas;cuiusindienouissimo,nonhabebiturratio:RediretsicenimApostolicasinceritas;Sicaccepi,sicquetradidiuobis.Saltemmitiusiudiciumsubituri,quiinuita,abeiusmodisubtilitatibus,fueruntalienissimi.Astinremedica,(prohdolor!)ubiindagatio,estmaximenecessaria,utilis,&obcharitatem,commendata,omniapropemodummansereintacta:quiautrobiquesupinaignauia,adsubscribendumignorantumauitisstoliditatibus,prona;damnosiorquoqueintereos,PhiliatroLectori.quiperplateasuagantur,dequedomoindomumtranscurrunt,utsanitatemuenalemprostibulent,&ignotumsibimorbumfugent.Nonenimsemel,obiterapudAcademiasdubitatumesthactenus,supertheorematumfide,aGentilibustraditorum:quaealiasuelsolafacilitate,futilitatemuelant,primoqueintuitu,suisuspicionemexcitaredeberent:quoniaminrebushumanis,nildurius,pudore,stupiditate,nilmendacio,atquefraudeplenius,crudelitateitematquecredulitateniladmirabilius,pertotiamsusceptumsecula,quamprofessio,quaeindiespermorteshominum,subconcentricasubscriptione,aduotaGentilium,experimentafacit.Fatenturenimidmecumnationes,absqueMedicouiuentes,quantamuitamducant.Fatenturid,inquam,&emunctioresMedici.Etenimnonitaprideminterrogatusameuirpius,acmodestus,Medicusautemceleberrimus,DoctorIoannesuanderWeghen,cur,(siquidemLouaniihabitabat,haberetqueinaulaamicos,atquedynastasquoscuraret,essetqueCathedraeaptissimus)lectionemaliquamnonappeteret:responditingenue,nonesselicitum,aliuddoctrinaegenus,adolescentiapraelibare,praeterGalenum;adeoque(inquit)scienterdamnaremanimammeam,sciensmeliora,atquedocenspeiora.Ergo,quodegomesciredetego,sciunt,atnonaudent,alii.BoneIesu,quousquedurabitMedentumtorpor?tantaquetruculentiacontraopusmanuumtuarum?Permitte,permitte,oinfinitaBonitas,utagnoscatgenusmortalium,quoddaemoniumMoloch,nullisinuideatsubtilitatibus,quamquaecircacharitatemuentilantur,quaqueuitamtuaeimaginisspectant,&conseruant.Initioenimdolui,tamimmensamcredulitatemprincipiorum,tantamquemortaliumignauiam,circarestantimomenti;huiusquerei,creuitindiesmiseratiomecum.HinctanphiliatroLectori.dem,lucemtantillamnactus,cumingentidolorecognoui,Scholarumerrores,perme,elucesceredebere.Enimueroinlimine,iduisumfuitmihi,indomitaearrogantiaeplenum,quodomniumminimus,omnibusanteme,PhilosophicaeUeritatisignorantiaminurerem:mihiautemsoli,AdeptumMedendi,tribuerem.RogauiideosaepeDominumutameistudtalentumsuumrepeteret,penitusqueauferredignaretur,atquealteridignioritribueret.Sciebamnamque,quod,quibenelatuerat,beneuixisset,saltemmoraliter,&hoculcerososeculopraesertim.Restitiitaque,acdilatauidudum,hancprincipiorumMedendiignorantiam,suomundoproponere,doneciamsenex,ultimacogentenecessitate,mortisqueinagoneconstitutus,pollicitussumDomino,mesuumtalentum,candidepropalaturum:nefrustrascilicetinmundumuenisse,atqueinutilishincdiscessisse,quandoqueinstrictoDeiiudicio,censear.Etenimperuisionemsomnialemintellexi,quodplusformidaremoblocutiones,quamDeiindignationem.Callidamessenaturam,quamdiupraetexeretsuperbiam,inpureobsequendoDeo,obfallacesrespectushumanos.Arrogantiamitemmeamnoncernerem,sitampotiusintimore,minusgeneroseeffecturumme,quodrequirebaturcontrauirosiudiciosos,atotseculisinmeinsurrecturos,quaminpureparendoUeritatisDatorigloriosissimo.Imo,neccommiserarerproximi,talentumquehumitegerem,retrospiciensadincerta,deme,mundiarbitria.ForesMedicinae,atotiamseculisseratos,claustraque,atqueobices,rubigineobductos,sciremquidem,atpanderedubitarem:quasilanitorismunus,praesumeremmeremeum,necaliundedatum.Resoluiitaquemecum,agerem,quaecharitas,agendasuasit,nonarrogantia:sciens,quodnoniniurius,quibonumpublicumintuetur,quanquamuerecundumiis,quiPhiliatroLectori.temereGentiliumnugissubscripsere,indamnumgenerishumani.Tandemitaqueinterpudorem,&reimagnitudinisterrorem,mediusconstiti,multotiesquecalamumreposui.IterumqueseriorogauiDominum,dignareturaliummedigniorem,deligere.QuaproptermeritoindignatusDominus,huncmalum,atqueinutilemseruum,permisitcribrariaSathana.NamOrdo,cuiuszenith,estdomusPotestatum,&Nadir,cateriOrdines,mecepitgratispersequi,indignistechnis.Cognouistatim,quodmanusDomini,tetigissetme.Ideoqueinplenapersecutionumtempestate,uolumenconscripsi;Cuiustitulus,"OrtusMedicinae.Idest,initiaPhysicainaudita"InquodetexierroresScholarum,medendosolitos.Noua,anquam,morborumprincipia,ut&hactenusinauditatheorematadedi,acdemonstraui;utrelictisGentiliumuanitatibus,AcademiaedeincepsassuescantUeritati.Indeeniminueniinanima,sabbatismum,qualemnunquaminmeisprosperitatibus;adeoutsuspicionisplenusdolerem,quodtantaeprocellaequietemanimae,autcorporissomnumnequicquamturbarent.Inquononsatlaudarepossum,Deus,protectormeuslargitatistuaeabundantiam,quaenonpermisitanimammeam,ueltantillumexcidere,subtantisundiqueangustiis,eplenapacisfruitione:formidanshocunicum,neinutilisseruus,sepelirercumtantillotalento.Quisquisergo,zelummeuminterpretarissuperbamiactantiam,permelicet,modoteapsumnonlaeseris.Gaudebonamquereportareomnemconfusionemprobonoproximi,&posterorum,fruarqueoptatumeo,siueinterimaususmihiintemeritatemcesserit,siuenon.IrrorabitnamqueDeussator,quaeuoluitcrescitura.Enimuerolibrodefebribus,narrauipoenitentiaemeaexordia,qualiterqueaGaleno,&Auicennadesciuerim,obdeprehensasnimirum,columnarumMedendifalsitates.Undedeinceps,creuitinmeadhucIuuene,singularisfiducia,quamelubensomniuminiuriosiscensuris,propterproximumexposui:sensimquedierumcurrentenumero,Dominus,candoremzelimeiaspexit,&me,iamuirum,permisituidere,arumnarum&ruinaeplenumesse,quicquidinScholisMedicisdocetur,&foreposterisludibrium.BoneIesu!quantumtuncexpauiclementiaetuamagnitudinem,quaeparuulisreuelat,uirisalioquireligiosissimis&ingeniosissimisnegataatotseculis.Porro,quantumuisindecertiorfactus,quodacceptiUeritatistalenti,manifestatiomihiincumberet:attamenestnaturainueniendisexcusationibusfucilis,fallitquese,&suastristitias,perrationispedissequae,adminicula.Moxideo(uahpudetmemeaeinconstantiae)susceptumonus,meisiterumexcussihumeris,&dixi;Quissumego,Domine?deficiuntenimmihisolidiora,quaeinlocumdeprimendorum,surrogarem.Quaeenim,antecredebammihiimperata,suspicabariterum,astuSatanaesuggesta:eoquoddeficiebantarcanaremedia;diplomatanimirum,siuesignameaemissionis.Quapropteriniuuentute,dudummihipersuaseram,ipsamMedendiartem,nilessepraetermeramimposturam,abotiosulisexcogitatamGraecis,inpernitiemRomanorumdomitorumprimitusextructam,deincepsinhominumcalamitatesconfirmatam;cuihumanacredulitas,obconceptamspem,facilesubscripsisset,sicquesibiauthoritatempeperissetistareligioMedicae;quiaplerumquenimisfacilecredimus,quaenimisauideoptamus.Sciebamquidemextum,MedicinamAcademiarum,esseremnihili.Quorsumpraebebantmihisuffragia,cummorbiincurabiles,tuminsuperexperimentorumuanitas:actandem,suppetiaeaffluebantundecunque,quiaMedentes,passimludibrioexpositosuiderem.TumhuicmeoerroriastipulabaturipsaPhilosophia,adolescentiaepraelecta.NimirumquodLogica,Physica,&MetaphysicaScholarum,nonsintillaPhilosophia,propterquam,Pythagoraspaucosduntaxat,meliorissuccidiscipulos,instruendosassumsitolim,sibi,pluriumannorumsilentio,sccretoquesacramento,deuinctos,seneminemunquam,quicquamillorum,quaeibiaudierant,declaraturos.Suspicabarenim,potiusibidemPyrotechniaetraditapraeludia,quamscientiaeillius,quamGalenus,hellenicomultiloquiopandit.Siquidem&dudumantePythagoram,quisqueconsueueratperHieroglyphica,intemplisfideliteradnotare,quaecunquesuisprofuerant.Idnamquetantanecessitas,tamqueintestinacolamitas,conuicerant,utabsqueinuidia,sicposteristraderentur.CumigiturarsMedendi,apudme,inuilipendiumrueret,incidiintextumsacrum,saepiuslectum,nunquamtamenintellectum.Uidelicet,quodAltissimus,creassetMedicum,eumquehonorarimandasset,proptersuinecessitatem.Inquostatimdeprehendi:I.Quodille,quiomniacreauit,setamensingulariterglorieturMediciCreatorem.2.Quodproptersuigloriam,bonitatisemanationem,adinfirmorumnecessitates,subuentionem,&auxilia,adeoqueperMedicum,Altissimusplacariuelit,restituendoablatamsanitatem.3.Quodis,cuidebeturomnishonos,&gloria,praeceperit,solosparentes,&asecreatosMedicos,honorari:quasiMedicus,aliquidpatrizantishaberet.4.Dein,inmeauirilitate,nonparum,diunoctuqueanxius,inquisiui,quisnamillefelixesset,quemAltissimus,abaeternodestinauit,elegit,&creauitinMedicum,atquehincquoquehonoraripraecepit?Anforteessetisille,qui,perlectisInstitutionibus,&aliquotclassicisauthoribus,emensusqueinAcademiasolidumtriennium,tandemperdisputationes,&examina,aProfessoribus,candidatusemitteretur,tamseculari,quamecclesiasticoiureadmissus?Numueroille,quieodemiamMedicititulo,consenuissetsublegealiona,plenusinterimannorum,experimentorum,&nummorum?Tumstatimrespexi,quodinfirmusegeretMedico,quemAltissimuscreauit,plenisinstructonumeris:quodquesanus,nonindigeretMedicoastante,quiculinaepraeesset,numeraretbuccellas,&diaetaeregulaspraescriberet.(PluradehonoreMedicisdebito,posthacinueniessubhistoriaDuelech.)Considerauiexalteraparte:Quodunguentarius,conficeretpigmentasuauitatis:necconsumarenturoperaeius:necessetmedicamentumexterminiiinterris.Quodsonat,uerumMedicum,omnesmorbosaequafalcedemetere,necessemorbospenesipsum,incurabiles.InsignesanediscrimeninterMedicum,quemcreauitAltissimus,&illum,quemcrearuntAcademiae,perdoctrinamGentilium.Actutummihiseobtulit,immensusincurabiliumcatalogus:quasiprobis,nilessetsolicitusAltissimus;auttalesaegri,nonessentmorbidi.Utpote,proquorumnecessitate,necMedicum,necMedicinam,inAcademiiscreasset.Siquidemisti,nedumhuiusmodi,infirmos,coniiciuntindesperationem:uerumetiam,quotquotspontenonsilentmorbi,desperatisadnumerant:Imoquartanam,quaqueinannos,radicesstabilesseruant,spontaneoqueplerumquenaturaetadioterminantur,reputantincurabiles.Acnisimorbireliqui,ultimoadmetamdecurrant,omnesprofecto,exaequoadderenturincurabilibus.Pleriquenamque,dentisdoloremauferrenesciunt,nisipereuulsionemeius.Sicfortassis,ideminueteriCephalalgia,capitisablationem,prosanitate,imperarent,sisospesuitaperstaret.Postinsignesergo,aliquotannorumlabores,mepiguit,quodnihilaliudscirem,autdidicissemquamquodnihili.NamtametsicrederemMedicum,aDeocreatum,prout&medicaminasimplicia:totustamenhasi,incognitioneilliusMedici,rerumquesibisubseruientium.Optabamenimmultoties,AbutinamtalisMedicitandemaliquandofiamdiscipulus.Interimcognouiclare,ArtemMedendi,tamGracis,quamArabibusexcultam,quamqueIudaimentiuntursibiasuisRabbinis,subKabala,permanustraditam,longissimedistareabea,quamSacertextusdepingit.Tandemitaqueinanimuminduxi.Medendiscientiamamedio,intentione,&fine,habereinitiumbonum:"Essenimirumdonumbonum,descendensaPatreluminum":quodquehoc,ideonunquamdescendisset,prideminEthnicos,&Iudeos,utcunquenostracredulitateinflatos;utpotequosDominus,noncreauitMedicos,necinnostrinecessitatem;utnequehonorandos,sedseriouitandos,praecepit.NonestenimMedicusaDeocreatus,defectuosus,lucrodeditus,hostisqueChristianorum:sedcharitatisplenus.Hancnamqueilliusdoniboniraritatem,primumnotauiexDioscoride.QuoadiebusPlatonis,(quibusuixit)historiasherbarumquidemdescripsit;Inhuncattamendiem,uixillialiquidestadditum,detractumautemplurimum.Adeoquebismille,&tercentumannis,uixaliquidluminis,inremHerbariam,superneilluxit,licetmaximeobuiam,atquenecessariam.Quapropter,inalios,cognitionumabstrusiorumordines,fobriesatis,supernumistudlumen,delapsum,confeci.MinimetameninGentiles,Atheos,perfidosqueIudeos,extraUeritatem,&charitatemseclusos,acobidaDeoderelictos.Etrerumnatiuitates,utsuntrelegataeintemporumplenitudinem,nobistectam,ItaueritatisMedendidonum,nondescenderenisistatutaapudDeummaturitate.Necenimlumengratuitum,lucebitadlubitumnostrum.Namquiomniafecitutuoluit,faciteademquandouolet,perficitqueinquibusuolucrit.Consenuienim,iamaquadraginta,&amplius,annis,inMedentumturba;tandemquesenexcognoui,TheoremataScholarumpermesubuertidebere,utquaque,uenturamoxatate,cadentinrudera,quatenusueritatiscalcedestituta,noncohaerent.Fuitapudme,Adeptiilliusdonitantacertitudo,acuenerandaauthoritas,utsentirem,datorem,una,suidoniquoqueforeinterpretem,utquehactenusquodlibetcunqueexcluderemdubium.Estqueeiusmodicognitio,longecertior,quamquaeperdemonstrationemformatur.Quianonestuerbisfacultas,hanccertitudinemaliisfacerecommunem.Scioquoque,nonomnes,quiMedendiinitiameasuntlecturi,aequalemindefructumreportaturos:quippeDeussuidoni,dispensatorusquemansurusest.Dixihaec,utetiamsciatis,quodmeaindignitus,donumtenebrisoffundet,utcapiatnaturaecursumquipotest.Sperauienim,cumiamnumerum,&atrocitatemmorborumauxerit,inparuulos,&abiectoshuiusmundi,donumMedendiinspiraturum.Et,cumanteactoseculoParacelsum,scientiaanalyticacorporum,acremediorumfulgore,diuitempraemiseritpraecursorem,fore,utuelletiamscientiamAdepti(quaalterillecaruit)superaddere.Porro,siabsquescelere,lubet,placet,illiusdiuinidecretirationeminquirere,obquamAdeptumMedendi,donumminusadChristianosdescenderit:reor,Scholasresistere,quatenusprincipiisGentiliumpertinaciterinsistunt.Tumitem,quiaMedicinatota,inlucrumexercetur,moxasuiinitio:quaesolaartium,excompassionemisericorditerexpendendaest;Nonautem,quasiexaerumnismisererum,hilariter,pomposequeuiuendumuelditescendumsit.Quarelucrum,hominibuspraeripuitdispositionemnecessariam,falsitasquedoctrinaepaganicae,Adeptummedendidonum,auertit.Cuiusuenatio,mihiideouisaestconsistere,incompassioneergaaegros,dediscendofalsatheoremata,&induendoprofundamspiritushumilitatem.Quae,uttumnonestinflataperlitteram,necdepressaperinordinationem:itainhumiliintuitiuacognitionesuinihili,mensseeuacuatomniscientia,perrationisinductionesintroducta.Tumdeinceps,tum,inquam,Altissimus,uixsinituacuammentem,quinfoecundosuiluminisradio,eandemrepleat.Offendiiamfortenonnullos,eoquodadeptumMedendi,desursumdescenderedicam:quiMedicinamaddisciuolunt,permodumaliarumartium.Intellectus(aiunt)estpotestasnaturalis,qualibetautempotestasnaturalis,nataestoperarieffectumproprium:propriusautemeffectusipsiusIntellectus,estIntellectio.Ergohomonaturaliter,intelligitomniaintelligibilia,tanquampropriumIntellectusobiectum.Porro,facultasMedendiestintelligibilis,acproindenondescenditdesursum.Respondeo:Anima,eiusqueintellectus,nonsuntoperaimmediatanaturae,quippequaoriunturafontesupernaturali.Adeoque,quoddsuiinitium,licetIntellectussitfacultasnaturalisanimae,nonesttamenomninointerfacultatesnaturalescomputandus.Defideest,QuodDeuscreauitMedicum,adeoquearsMedendidicataliquidsupracommunemregulamcreatorum,sicuteiusadeptio,noncontingatpermodumaliarumartium.Nabuchodonosorenimablationem,&restitutionemIntellectus,testabitur.Item,"Nolitefierisicutequus&mulus,quibusnonestIntellectus",Quodfrustradictumesset,siIntellectusaequaliteraNaturadaretur.PorrodatusIntellectus(dequohicpraedicant)actumsuumnaturalem,siueintellectualem,nonexercet,nisiquatenusnotionesaliquas,discurrendotrahit,abobseruationibus,quasasensuumperceptioneaccepit,cumcausasapriori,penitusignoret.Adscientiamautemmedicam,requiriturquadamluminisclaritus,quaesuperatillamcognitionempersensus,imo&perconsequentiascausarumadeffectus,iuxtapututiones(plerumquefallaces)aratione,sibiinductas.Namdefideest,quodintellectus,unacumtotalitatenaturaehumanae,atqueitadeinceps,utcunqueclarus,nonpercipitpropositionesprimoueras,sensumsuperantes,nisicumaffluxuluminissuperni.Puta,locumlibrisaepiuslegoattente;&,licetuerbaintelligam,semeltantumsensumillius,insperatohaurio,cumadmirationepraeteritarumlectionum.Eiusmodiautemcognitionem,uocogratiae.SicnempeIntellectus,utcunqueclarus,nonsemperassentituruero,quidnaturaliternechocpercipit.(Hincnamquefactionesinscientiis,&religione.)Sicindonomedendi,estaliquidnobilius,&superius,quamquodecognitionepraeexistentesensuum,formaturinimaginante:Quodestuerum,solidum,bonum,superansauthoritatemconsequentiarum:imoquodnecpropriedoceri,ueldemonstraripotest.Nolimtamenintelligi,quodadeptummedendi,sitscientiainfusa,qualisolimilluxitBezeliel,&Oolias:multoqueminus,qualisdiePentecostes,inApostolos,largoimbrepluit,utuariisconfestimloquerenturidiomatibus:necestitemproindeAdeptummedendideplanesublunaribus.NamSapientiaaeterna,creauitsingulariterMedicumsuum,praecaeteriscreatis:adeoquealiquidaugustiusrequiriproipsouidetur,quamproaliisprofessionibus;quasideonecmandauithonorari.Alioquiomnisquidemintellectionostra,innatura,surgittantumpermodumdiscursus,obseruationissuppositi,&consecutionis,indagationisque,idquetotumaposteriori.Quocircaeiusmodiomniscognitio,stipaturincertitudine.Ergointerordinariumintelligendimodum,&scientiasinfusasprimorumgraduum,suntamplitudinesquadamsingulariquaequegradudistinctaeinIntellectu,supernaturaliteroriundo.Quodsicprobo.OmnedonumbonumdescenditaPatreluminum.AdeptumMedendiestdonumbonum,ergodescenditaPatreluminum.Maiorastfidei.Minorueroconstat,quatenusMedicus,uttalis,estcreatusaPatreluminum.Replicantperquandamsimilitudinem,&niladsyllogismum,hocmodo.DifficiliorestcognitioDei,quamMedicinae.SedGentilesnaturaliterinuenerunt,perIntellectusoperationes,Deitatisexistentiam.ErgolongefaciliusadeptisuntnaturalemscientiamMedendi.Respondeo,totumconcedendo,sinonadduxerintquatuorterminos.Itaque,proutpernaturamnemopotesthaurirelumenfidei:sedtantumumbratilemaliquamcognitionem:ita&indonoMedendiconcedo,naturaliter,perobseruationesiuuantisacnocentisacquiricognitionemaliquamMedendi:astsane,estistacognitiotamumbratilis,&caeca,utplanerepugnettextui;quifrustradiceret,DeumcreasseMedicumuttalemeumquehonorandum,nisialiquodlumeninhoccreatoMedicoelucesceret,suprauulgarem,ordinariam,atquenaturalempotestatemanimaeintellectuolem.Tandem,quodnecAthei,necGentiles,utnequeIudai,donumistudMedendiunquamreceperint,nonaliunde,neclongiusdeducendumest,quamquoddefacto,morbus,remedia,horumqueomnisappropriatio,adhuchodiesintmortalibusignota.Estnamqueargumentumineluctabile:hactenusAdeptumMedendifuitignoratum:ergonondeditDeusilludpaganismoanteactisseculis,utnequeScholis,cacosductoressequentibus.Cuiuscorrelatiuumest,quod,quicumqueassentiturScholarumpaganicarumdoctrinis,seclusussitaprincipiisuerisMedendi.Assumtumenim,demonstrabo,Deofauente,amplouolumine.Mansissenimirumignorataprincipiacognitioniscausarumacradicum,inmorbis,remediis,&appropriationibus.Consequentiaperseclaraest:nisiostenderint,aliunde,quamaDeo,deriuariomnedonumbonum.NamprostabilimentodoniMedendisatessedeberet,quod,licetAdeptummedenditampropenaturamIntellectussit,utpropterobiectorumnaturaliumpropinquitatem,&necessitates,consuetumsit,tribuinaturalibusscientiis,persimplicemIntellectumapprehensis:attamen,quatenussaltemincluditdonaprudentiae,consilii,etc.quaesuntcharismataSpiritusSancti,debetprofecto,donumMedendiferri,&expectari,abinitiotali,quodplanefertursupranaturaeorbitam.Etenimnonraroquis,mediisdemersussomniis,extemplocognitionemconcipit,quamnunquamuigileratdissecutus."Noxnoctienimindicatscientiam".Saepesicquislegitlocum,multotieslectum,absquefructu,undedemumuitamemendatioreminstituit.NonneenimistadescenduntaPatreluminum?Suntergoeiusmodiscientiae,infusaequidem,licetnondeordineexcellentiori.Sunt,inquam,talenta,superquae.Intellectusbeneformatuspostmodumstruitdoctrinasutiles.Doctienim(uttales)fulgebunt(praeindoctis)inregnocoelorum,sidoctrinaeergo,animasehabilitauerintadmaioracharismata.PlacuitnempesibiOmnipotensindiuersitatemansionumchororum,claritatis,&IntellectusAngelorum,hominumquehoscomitantium.InfauoremsaltemAdeptimedendi,facit,quodinterseptemspiritus;proximosthronoDei,uniusnomenest,MedicinaDei.EstenimsupraPrincipatus,thronos,Potestates,&Dominationes.AttamenCoelitesnonagrotant,necMedicinaindigent.NecesteiusmodiMedicinaDei,Methaphoricesumenda,quaecallebatproprietates,etiaminfellepiscis.HoclocoautemsuscepiLithiasisortum,quempromisi,quatenuscalculusmetamorphosimcontinet,quaenullatenus,abhumoribusortumducerepotest,sedamerolotiiexcremento.Ideoquehictractatus,facilecarerepotuittractatu,Defigmentocomplexionum&humorum.TractatusDeLithiasi.Petrificatio.CaputI.(1).AnteParacelsumiamnutabantScholaeMedicae.(2).Ueterumopiniodecausispetrificationis.(3).SaniordoctrinaParacelsi.(4).Fluxusseminumadpetram.(5).Dispositiomineraliumaconditomundo.(6).QuaelineaTrinalis.(7).Quidmonssiliceus.(8).Undepetrarumdiuersitas.(9).Puluisadamantissemperflauus.(10).Saxa&lapides,utdifferunt.(11).Semenpetrae,inquoexceditsemenuegetabile.(12).PetrificatioHumana,&curdentipetraadnascatur.(13).Notabiliaaliquot.(14).Insectaequaedamcurnonpetrescant:perfectioraautemanimalia,quandoqueprorsus.(15).Formamnonintroduciexpotentiamateriae.(16).Quomodohomopetrificatur.(17).Petraenilcommunecumcalculo.(18).DuelechParacelsi.(19).EncomiumDauci,etc.(1).EmunctioresMediciexactipridemseculi,stupueresilentes,taminfaustam,acinobsequentemsuisthesibus,doctrinamScholarum,deElementis,Temperamentis,&humoribus.Nequeenimsibisatisfacerepotuere,quaternariohumorum,proomnibusmorbis.QuamobremParacelsolongefuitfacillimum(quipraepollentimedicaminumtestimonio,totamGermaniam,insuiadmirationemtraxerat)iamnutantibuspersuaderefigmentumsuitartari,ecibis,acpotibus,proditorieintrantemtartarum,morborumquorumcumqueueramessecausam.Quaesuaputatio,fidemfecit,sicquemodoradicemstabilemfixit,utnonsitferequisquam,quiadtartarumParacelsinonconfugiat.DebebamquidemTartarotractatumsingularem,quiadhistoriamcalculiaccinctuseram,nisiinterinitiaphysica,deilloabundescripsissem.Ideoqueuolumenistudtruncatumdeseruissem,siindetractatumdeTartaro,huctranstulissem.Siquidemconstitutaibidem,primaeuanaturaeintegritate,intramateriam,Archeum,&uitam,siueformam,cumseminalibusinitiis,inauditishactenus,fermentisquoque,transmutationumquarumcumqueauthoribus,nouiterdetectis,reiectisueroelementis,qualitatibus,complexionibus,horumquepugna,lucta,contrarietatibus,&uictoria.Humorumitem,&Catharrorumfigmentis,extranaturam,&Medicamconsiderationem,relegatis:Flatibusdemum,Tartaris,&tribusprimisChymicorumprincipiis,extramorborumpalaestrampraescriptis:sensimdeinatheoricis,adpathologicadeflectens,naturaedefectus,&alteritatesexplicui:atquemedullitusuerammorborumcausam,antehacinauditam,mundomanifestaui.IgiturCalculo,utmonstrodominato,hunclibrum,uelutexlegem,nuncupaui,desertoquenunctartarierrore,aParacelsomutuato,adignotamScholispetrificationemiamuenio.(2).EnimueroUeteres,suaAristotelinominadantes,iuxtaprincipiahuius,adhucarbitrantur,lapides,atquemineraliauniuersa,absquediscrimine,fieriexterrapotissimum,mediantecalore,&frigore,opificibusexternis,cumadditamentotamentriumaliorumelementorum.Attamenpondussaxi,cumaquaepondusexcederet:coniecereinde,terramforeomniummineraliummateriampropriam.Etquanquamhaesitarentinpondereauri,scirentquetamen,exponderepetidemonstrationemMathematicam,quouisSyllogismofortiorem:necinterimcrederent,aurum,esseterram,neglectissuidimensionibus,multotiesseipsampenetrantem.Multoqueiammagis,suisdiffidebantthesibus;cumaurum,nonexsolaterra,caeteristribusponderosiore:uerumexleuioribusaliis,iusta,siueaequalance,atqueproportionemistis,componistatuerent.Idcircoconsiliiinopes,indaginemponderis,suspenderuntadclauum,acposthabitislitibus,uelutsoporepressi,contentifueruntdixisse,metalla,uelutfrigoreglaciata(eoquodignistortura,fluerentdenuo)exsiccatoqueaquaesuperfluo,aereuero&igne,propemodumexclusis,mansissequasiarefacta.Hoc,sictulitaridaAristotelisPhilosophia.Thesimautemsuamprobarunt,utdixi.Nammetalla,contrario(utputant)calorediffluunt.Quasiuero,glaciatumopus,nonnisifolliumministerioliquesceret?uelterra,essetliquabilisperignem,rursusqueprolubitu,terraefaciemrepeteret,quotiesfrigussentiret.ItanesuitamimmemoresScholae,quodnonitapridem,aquaeelementoexseintensefrigeredixere,&remissemadere?adeoquemetallanonexterra:sedexaquaglaciaridebere?Terramueroexse,intensesiccamesse,atqueremissefrigidam?Adeoqueglaciarinesciam?Adeouthincsequatur:Simetalla,potissimasuiparte,sintterra:nunquamfluere,autdeglaciaripoterunt:cumtantumpoterunt,adsummum,esseremissefrigida.Necperintensumcalorem,terrapoteritunquamconuertiinaquam,autaqueamsubstantiam,dumliquesceretinmetallo.Siquidemdantterrae,intensamsiccitatem,quaeabigne,nonpotestnonfortificari;nonautemdestrui.Similiternecpossitremissumfriguspraepollentisterrae,hanc,dumuiignis,inaquamessetliquata,conuerteredenuointerram.Quiacreduntremissaselementorumqualitates,nontantumactiuitatishabere,quodalteriuselementifrangantintensasqualitates.Etenimeodemstupiditatispede,quoceperunt,perguntdicere,saxa,atquelapides,esseterram,caloreinduratam,acuelutarefactam.Quodperterramfiguliprobant,quaecaloresololapidescit,utuolunt.Etenim,quialapisnonliquescitperignem,proutalioquimetalla:ideoanegatiuo,naturamconiicientes,senodumomnemdissoluissesuntratae.AtquehaeccrassaMinerua,unicuiquesuspectaessedebuissetiamdudum,siunumueternumnondormirentomnes.Quidenimdesulfuredicent,quodignefluit?Anaqua,uelterraglaciata,sulfurideditinitium,quialiquescit?Quiduedeuitricondensatione,quodcaloreiterumliquatureodem,quofit?Quiddeniquedesale,quodunocalorisgraducoagulatur,&arescit,atquealtero,liquatur,liquaturquerursusabhumidis?Pudetsane,inAristotelicisnugis,qualitatumqueelementariarumfabellis,diutiusimmorari,dumdererumcausis,atqueorigine,indagandum.(3).QuapropterauosprimusdocuitParacelsus,omniamineralia(quaecrediditexquatuorelementorumcongressufieri,atquealibi,extribussuistantuminitiis,materialiter)exaquapotissimum,adeoqueessefructuselementiaquae,nonsecus,atqueuegetabilia,essefructusterrae.Astadmeusque,nescitumfuit,cunctacorpora,quaemistacreduntur,materialiterduntaxatexsolaaquaesse,nulloexcepto.Corpusautemillorum,cogi,cuiusdamproprii,atquespecificiseminisnecessitate,adfinessoliCreatoricognitosapriore.Quampropositionemexplenoprobaui,ininitiisPhysicis.(4).Neglectumquoquefuithactenus,quomodohaecrerumsemina,sublucemueniant,secorporuminuolucristegant,eademquedisponant,acqualiteripsasemina,corporumimportunitatibus,tandemnecessarioauscultent.Quapropterneceritingratum,exdoctrina,amealibifusiustradita,seminumprogressum,fluxumqueadformam,suiquematuritatesinmineralibus,hoclocosuccincterepetere.Enimuerosinonpetra,fitpetra,necesseest,petrificationem,entisalicuiusnouigenerationem,includere:omnisautemgeneratio,praesupponitaliqualesemen,quodmateriam,adensinpotentia,disponat.Cumnihil,quodnonestuitale,seipsum,adperfectionempromouerequeat.Essetqueideostulta,acfortuitaperfectio,quaeacorpore,absqueductoreinterno,&statutosibifine,procederet.Itaquesicorpusdistinguaturdispositiue,abefficienteinterno,profluatqueinproductione,adfinessibiinnaturapropositos:ergo&seminisetymon,ipsiiurecompetit:quiaexinitioprorsusincorporaliprocedit.Hocauteminitiumabimagine,siueiuxtaIdeam,agenerantisconceptu,siuecogitatione,fabricatam(quaeproindeuisimaginatiuauocatur)inuitalibusprofluere,facilemihiconcedetur.Sedquodinanimata,insuisprimisentibus,insitahabeantdonaseminalia,quaepermodumrecipientis,etiamanalogice,quadantenusimaginationiresposdeant,docentantipathia,&inanimatarumsynpathia.Oportetnamquenonsensitiua(putaMagnetem)sentirequodammodopolisitum,siadeum,suaspontesedirigat,nonautemapolotrahatur(proutlibrodePeste,manifestisargumentisdoceo)sentireitemferrum,sipoloneglecto,perelectionem,adferrumseinclinet.Quaenetaediose,amehicrepetantur,sufficitobitersicsupposuisse.(5).Porro,seminisisthaecIdea,&entelechiaentisnoui,seminalisnempecausaefficiens,etiaminnonsensitiuis,suofungiturmunere,nonsecusatquesiuita,&sensupolleret.QuaeIdea,auramsuiArcheiuestit,eiusquemediodeinceps,dispositionescorporis,&organaperficit,completquetandem,quaeinadumbrationeseminalissuaeimaginis,suntdesignata,adfinessoliDeocognitos.Atquehactenusetiam,omniscreaturaoriginaliteraDeodependet.Hicnamque,animalibus,acplantis,seminalemfabricandaeeiusmodiIdeae,idest:multiplicandae,suscitandaequesobolisfoecunditatem,gratisindidit,uiuocis(`"crescite&multiplicamini")inseculumduratura.QuaesubEcclesiaecorrectione,sicaSacrismutuo."Terrainitioeratinanis&uacua."Duplicinimiruminanitate,eratobsepta.Quodtamendeelementoaquae,nonitemdicitur.Terranamqueinsuicondo,nondumhabebatmineralia,siuacua.Eratnempeterra,merum,putumquesabulumnondumnumerosauarietate,atquemineraliumclassibusdistinctum.Sed"SpiritusDomini,ferebatursuperabyssumaquarum."Nonquidemquodistalatio,essetinane,otiummysteriocarens,autuoluptuosumnatandisolamen:Sedcontinebatmysteriumbenedictionis,perquod,aquarepleretterraeuacuitatemfructibus,unainanitate:exalteraueroparte,peruegetabilia,&animantia,terraeuacuitatisatisfaceret,inanitatemquesaturaret.Ergoantenatamlucem,influctitationediuiniSpiritus,metalla,atquemineraliauniuersa,simulincepere.Quodmihiimprimispersuadentoccultametallorumlumina,astrorumaemula,&praegressatestimonia,quaenoctuinfodiniferismontibus,splenderesolent.SaltemSpiritusDomini,quirepleuitorbemterrarum,iamcreandiauidus,inspondoabyssiaquarum,suouerbosigillauitfoecundamdesideriisuiIdeam,quaeininstanti,uniuersamterrarum,lapidum,mineralium,atquemetallorumopulentamdiuersitatemprotulit,quibusterraeuacuitatem,multorepleuitfoenore,quamscilicetnonsat,animantia&plante,utnequeadequateimplerepoterant.(6).Stratumautem,siuesoleaterrae,quahaecaquarumditissimaproles,inuacuitatisimpletionemestconcredita,dicituraParacelsoLineaTriualis,matrix,seminibusmineraliumgrauida,quibusDominusimplantauitrationes,dona,atquesemina,inseculumsatfutura.Itanempesaxorum,atquemineraliumsemenopulentum,estaquaeimplantatum,utdeterminationemsuam,atquefermentum,interraematricesuscipiat.Quidautemsitterrauirgo,extra,&praetermineralia,inPhysicisdemonstraui.PerMosenautem,ditissimumhuiuspromptuarii,thesauriquesemen,exprofessoneglectumuidetur:neIsrael,fontibusatquemontibus,diuinas,acimmortalespotestatestribuendo,iisimmolaret.Caeterumfabulum,siueterra,sibiundequaquecontinua,susceptosemine,incolles,rupesquesurrexit,saxorumquestratadiuisit.Etenimutrerumortus,amiraculoincepit:sicmodosuissecundiscausisadhaeret,utreruminuisibilesArchei,horumqueabsconditasemina,testentur,saltemseabmundointelligibili,regi.Hincenimaquae,desiderioseminumimpraegnataemansere,suiqueplacitiIdeas,peraquamdisposuitOmnipotens.Attamenhaecaquaeseminaliadesideria,nonfructificant,persuccessiuam,uniusexalteropropagationem,moreplantarum:seduisseminalis,inthesaurisaquaedelitescens,suasdeseproles,sigillatimsuscitat,easquesuccessiueperficit.Includiturnempesemen,siueIdeaseminalis,atquemineralis,aquae,quamnecegrediturunquam:sedseipsuministamateriaobserat,includitque,donectandemsubdierummaturitate,indefiat,quodnatumestexeafieri.Iconergooperatiuainaquis,sensibilemmox,atquefermentaceumodorem,exmonteSiliceosuscipit.(7).EstautemmonsSiliceus,solea,stratum,siueterraeintercapedo,inqua,saxa,lapides,acmineraliauniuersa,ortumsuumexaquadesumunt.Proutalibi,deoriginefontium.Estqueporroilleodor,fermentum,undetandem,completumsemenmineraleprofluit.Hincquoqueomnispetra.Nonestautemhocsemeninmineralibus,perMetaphoram,aliquodaequiuocum,autanalogon,sublicentiosasimilitudinisallusione.Namsuccrescuntnouisilices,aclapidesinfontibus&riuis.Quicquidautemfit,&tantisperdumfit,nequeadhucestinperfectione,intentaabArcheo:semeninsehabet,utnaturam,insuisconstitutisuniuocam,intelligam.(8).Etenimaquapurepellucida,habensinse,semen,atquefermentumlapidis,euaditcunctarumgemmarumcrystallus.Sininsuperpuruscuiusdammetalli,uelpyritidiscolor,concurrerit,gemmafit,duritiem&proprietatessuicoagulisequens.Perindeenimutstannum(quodpictoribusflauumcolorem,quemMasticotuocant,praebet)omnemetallum(plumbodemto)friabilefacit:sic&gemmarumdurissimam,tingit.(9).SolusproinAdamas,datpollinemflauum:aliarumquegemmarum,estalbus.Sinautemaqua,nonpurediaphana,seincorporatcolorimetallico,fitlapisopacus,Iaspis,Achates,Silex,Porphirus,Marmor:&iuxtamixtiseminisexigentiam.(10).Interimsaxa,faciliusdissoluuntur,quamlapides,iterumquesponte,uelperartem,inaquamredeunt("quiconuertitrupes,instagnaaquarum".)Saxaautemdico,conuertibiliaincalcem:pereuntquesubindesponte,inagrorumsumen,&cerealia.Inlapidicinisetiam,saepesponte,stillatsalnitrosum,perpetuostagmate.Quodnempesaxa,redeantinprimamsuimateriam.Perindeutuersaserie,petrosoodorefermenti,aquatotamigratinpetram,uelsaltemproparte,quasibiodorille,coaluitradicitus.Idquetaminterfluendum,quamstagnandum.AtnondumlargitatiDiuinaesatfuit,rupesabinitio,saxa,&lapidesfecisse,semenquepropagandaenouaesoboliscontulisse:quoexaquis,lapides,acpetraedeincepsfierent:(11).quininsuperuoluit,utsemenpetrificum,inmultis,excederetsuauegetabilia,hisqueillapotiorasetestarentur:necenimsemen,cumaquasibisubdita,solumpetrescit:quininsupercorpussibicontiguum,odoreseminispetrifici,soloattactu,petrificat.SicnamqueFridericiImperatorischyrotheca,fuitunasuiparte,petrificata,quascilicetintrafontem,aliquantispermaduerat:alteraautemmedietate,sigillomunita,coriumpermansit.Adeo,utnedumherbae,ligna,panes,ferrum,oua,pisces,aues,&quadrupedia,mirandametamorphosi,sintpetrificata.UerumetiamAmbrosioPareoteste,Parisiis,foetushumanusestexcisus,adultaemagnitudinis,inpetramuersus.Fractusestillipedisdigitus,intusquetendines,&ossiumarticuliapparuerunt.Itemqueconfractagingiua(eratnempehiante,acueluteiulanteore)dentemsubtusostendit,inmaxillaetheca.Quodmihitestatusestamicus,quiacuendisinstrumentis,parandoorganaMathesidicata,soletsaepeinhuiusfoetusdorso,cotemfacere.(12).SicpariterhistoriaecommemorantinCryptispropePergamum,aliquotcadauerapetrificata,illorumscilicet,quosbellipauorinabditacompulerat,fuisseinquamasuperficie,incentrumusque,petrificata.Undesurguntpluranotatudigna.1.Quodpetrae,suogenerentur,acpropriosemine:quodquedeinetiamalioconstentpetrificatiuo.Idest,nedumaquam,uelutobiectumproprium,&proximum,naturalitertransmutenteiusmodisemina:sed&alienaquoquecorpora,quaepraefatumsemen,odoretenussaltemhauserint.2.Quodqueideo,alienaillacorpora,debeantadminimum,synbolizareinaliquo,salteminmateriaremota.Cumnilprorsuscommunehabeant,praeterillammateriamprincipiantem,quaeinpetris,estmeraaqua.Nequeenimalias,possentdiuersorumelementorumfructus,totogenereadminus,discrepantes,inunumcoincidere.3.Quodautempetrae,noncomponanturexTartarocoagulabili,tanquammateriapropria,acuicina:(13).sedexpropriosurgantsemine,quodnatumest,etiamexmateria,nondispositaadpetram,petrificarequidlibet.4.Quodsemenpetrificum,undeherbae,aues,nidus,corium,etc.petrescunt:potentiorissitefficaciei,quamalioquiseminauegetabilium,praeexigentia,dispositamagenerantemateriam.Ideononomnisfertomniatellus.Semenautempetrosum,arripitquaelibet,etiamproculasealiena.Dein,reliquasemina,requirunt,utsubstratasibimateria,reducaturinliquoremsequacem,&seminissusceptiuum,quemprimamgenerationismateriamdixere,postulantque,utdestruaturquoqueomnisfigura,&decorpraecedentisconcreti.Atsemenpetrificum,reseruatafigurahumana,absqueintermediaputredine,autmateriaedissolutione,totumpertotumpetrificat,tamossascilicet,quamcutim.5.Quodsemenpetrificum,consistatinsoloodoresaxeo,quiestincorporale,atqueinuisibilefermentum.6.Quodmateriadentis,nonsitmereossea:sedinteros,&petrammediasiueneutra.Ideoque&dens,suocontactu,tandempetrificat,quicquidsibipertinaciusadhaeserit,siueexpanificio,carne,olere,pisce,pomo,autlegumine,pulsistafuerit.Idest,quanquaminse,nequeexse,ullamhabeatdispositionem,adpetrificationem.Hocsemeninquam,Paracelsum,&suossequacesnominetartari,insigniterfefellit.Namlapisdentalis,nonliquaturinaquabulliente,instartartari:necesteiusgeneratio,tartarouinifinitima:sedestpetrificatioanimalis,neutra:exodoreuidelicet,&seminepetriformi,quempulsdentiadhaerens,perattactumhaurit.Hucspectatspeculatiocornuum.Cornunempeuaccinum,ut&soleae,siuecalcei,armentorum&gregis,suntproprio,&simplicinomine,demateriacornea.Cornuautemceruinum,partimestdemateriaossea:partimquedematerialignea:adeoque&proptereaspinas,atqueramosaemulatur,deciditqueannue,obproprietatemfrondium,&partisligneae,retentam.Eburetiam,magnampartemossishabet,alteramquelapidis,seudentiformem.8.Quodlicetplurainfontibuspetrescant,idtamennonfieri,nisiinsigniodorepetrifico.Ideoenimquotquotrespetrificantur,odorelocitransmutantur:nonautem,quodpetradese,instargenerantis,semenedat.9.Quodqueobid,petraeoriginalesemen,immediatesatumsitaCreatore,constitutumqueinlocis,adsufficientiam,interminummundi,sufficiens.10.Quodsipetrificatio,nonindigeatcommentoTartari:multocerteminusmorborumgenerationes.11.(14).Quodquaedaminsectae(imprimisbufo)licetinnascanturipsissaxis:attamennonpetrescant,proutalioquialiaferequaelibet:eoquod,uitalemArcheum,perseparationem,receperintapetrisipsis:nonsecusatqueseparaturpyrites,uelmetallum,auenissaxeis,quibusinnascuntur,seruantque,illibatammateriamliquabilem.(15).ItaqueseparatusilleArcheus,manetinsuperabilisaseminepetroso.12.Quodfalsumsitaxioma,nulliusformaefieriintroductionem,nisiepraeexistentemateriaedispositione.Siquidemexsubiectis,genereetiamdiuersis,absquemateriaecolliquatione,fitpetraimmediate.EnimueroMagiPharaonis,dumCyniphes,uidissentimmediateexpuluereterrae,quosnouerantimmediatasaquaesoboles,exclamarunt:"DigitusDeiesthic".Quianonpoteranthunceffectumimitari.Namcumterraeinaquam,regressussitdifficillimus,cognoueruntesselongeaugustius,Cyniphesfactosepuluereterrae:quamexuirgaserpentem,&uicissim:uelexaqua,ranas,&cruorem.QuamdifficultatemagnoscensSathan,nondixit.Dicutpanisistepetrescat(namhoccontingitinnaturaimmediate)"sedutlapidesisti,panesfiant".UndenimirumChristiomnipotentiamariolatusfuisset.Etenimutafundifracedine,obortoseminepetrifico,conchilia,crustalapidealoricantur:quorumsemen,nontamsexualiconiugio,quamperipsamfundifracedinem,propagatur,&conchisideoforisadnasciturposteritas.Itasunt&aliaeinsectae,quarumArcheus,incrustarinonpotuit,necsuperariaseminepetroso.Paricausaatquebufo,omnempetrificationemforinsecusmolestam,asearcet.Nonsufficiunttameneiusmodiuermes,medendocalculo.Eoquodhorumuitaultima(subqualatetresistentiaaduersussemenpetrosum)euanuerit,antequaminmedendiusumassumatur.(16).Fracidusquoqueodorsaxeus,siinsuccumuegetalemterrae(quemLeffasParacelsusuocat)inciderit,oriunturstratalapideasubterterram.Homoquoque,conclususlocofracido,primum,odorepetrososuffocatus,quiodor,deinarterias,&solidaperuadens,transmutatcadauer,priusquamputreat,inpetram.Sicnamqueterra,succumuegetalem,odorepetrosopenetrat,surgitqueplantalapidea,quasiesemineuegetabilitransplantato.Utpatetincorallo,acMuscoeius.SedundefoetusapudPareum,hausissetodoremseminispetrosi?Atnonidacciditprimumuiseminispetrosi:sedtransplantatio,factaestuipraegnantis,attentiusadmirantissculptrumsaxeum.Alioquiconstitutofoetu,transmutatoqueinsaxum,deincepsindeodorsaxeusdimanauit.Quofactumest,quodmatrisuterus,feretotus,unacumfoetuillo,petrificatusfuerit.Etenimutfumus,carnessalemadentes,compactasque,acircumferentia,adcentrumusque,penetrat,actingit:sic&odorpetrosus,carnes.(17).Utnempeecadauere,fiatuerapetramineralis,nilquicquamhabenscommunecumCalculo:quemqueideocumParacelso,posthac,Duelechnuncupabo.Proptersingularemabaliispetris,naturam,atqueproprietates.Astfumus,etsicarnestingat:nontamentransmutat.Quapropterindesatpatet,quodnonomnisodor,sitadreitransmutationem:sedisduntaxat,cuiacceditfermentum,undeodorfiattotusseminegrauidus.(18).Petrificanturideonaturaliterquidemsuosemine,atmonstroseplane,suppositagenerealiena,quiaasemineperegrinoloci.Stagnantesaquae,sicconchiliaincrustant,fundocontigua,obfracidumfundiodorem.Noniteminsectasaquaeinnatantes.Idcircoaquaedecurrentes,plerumquecarenteiusmodibestiolis.Cancrietiam,nonnisilocissaxatilibusreperiuntur:eoquodalialoca,petraefermentodestituantur.Circaannum1320.intraRussiam&Tartariam,inaltitudinegraduum64.nonproculapaludeKitaya,HordaBaschirdorum,penitusinpetras,transmutatalegiturcumtotoarmento,curribus,&armamento.Dicunturqueetiamnumhodie,homines,cameli,equi,greges,atqueomneconcomitanscurruum,&armamentorumgenus,subdioconcretum,horrendospectaculo,adhucinsaxatastare.Quodsiindeabsitmiraculum,certetotusilletractus,nonnisipetraestcontinua,rimisperuia,quamsilentepermultosdiesuento,depressaquesuperneaura,fortisodorsaxatilisfracidus(qualisincuniculis,siuefodinisaliquot,spectaturenecansodor)spirassepotuit,suosqueinambulones,unanecuissenocte,quaetandempraelocifrigore,putredineminhibente,transmutauit,creaturasquaspridemantenecuerat.NonsecusatquePergameniilli,inCryptis,&chyrotheca,infonte.Estqueideopotustaliumfontium,ualdeinsalubris.QuiaArcheumdisponit,insaxeamindolem,torminibusinfestat,uitamabbreuiat,enecatqueideopraecordia,antequambibendo,transmutenturinsaxum.InMonasteriorubeo,Zoniae,propeBruxellam,actemplisacrario,spirantfontesaliquot,saxaquiparietiapponunt,contraadagium.Guttacauatlapidessaepecadendo.(19).Unconamque,&securi,frequentersaxaadnatadecutiunt.Monachiautemqueruntur,seStrophos,siuetorminapati,nisisemineDauci,cereuisiisincocto,utanturquotidie.QuatenusodorseminisDauci,odoremsaxatilemdomat,&comprimit.DiscantergoTyrones,nonminuspetrae,seminasuaesse,quamrerumaliarum,inuitamedia,subpallioodorisfermentalis:nonauteminmateriaecoaguloTartareo.CausaeDuelechUeterum,CaputIi.(1).Scholarumincogitantia.(2).MateriaDuelechputata,eiusdemqueeffectus.(3).CausaeilleUeterum,reficiuntur.(4).DecepitScholasputatio,quarataesunt,effectum,esseipsamcausam.(5).Similisestubiquehumanaenaturaeprogressus.(6).ProbaturerrorScholarumincausisDuelech.(7).Aliquotincogitantiae,inclementiae,&ignauiaeScholarum.(8).ElenchusScholarum,inefficienteipsiusDuelech.(9).Argumentasensudeducta.(10).Duelech,fieriexipsolotio:nonautemacontentis,contralotiumdistinctis.(11).Consequentiaadcausarumignorantiam.(12).TaediumAuthoris.(13).MechanicaAuthoris,reficiensScholarumcausas,assignatasDuelech.(14).AxiomaScholisoppositum.(15).Uanitastartariincalculo.(16).Orate&dabitur.(1).Expugnataiampridemalibi,acrepurgataTartarorumHorda,quaeduceParacelso,morbosinuaserat,hociamlocobellandumcumGaleniplacitis,incausisDuelech.EnimueroScholae,quaternariocausarumnaturaliumoblitae,duarumtantummeminere,progenerationeDuelech.Adeoquemecumsaltemconueniuntinnomine,&numerocausarumduntaxat:nonauteminreipsa.Siquidemdocent,materiam&efficientem,esseparentesCalculi.Adeoqueurgentepropriaconscientia,formamatquefinem,uelcausasnegant;uelinsufficienterdeCalculotractant,ueltandem,Duelecheserienaturaliumexcludunt.Imocumcausamefficientemomnem,uelintexternam,relinquuntsuisTyronibus,concludendum.QuodDuelech,tantumacausaexternaefficienti,naturaliterconstituatur,&dependeat.MateriemCalculiitaque,Scholaeuocant,quandammucilaginem,quamuocantuiscidam,siuemucosampituitam.EfficientemueroCalculi,uoluntessecalorem,tamexternumlecti,etc.quamipsiusmaleaffectiuisceris.Inquo,sublimine,suumdeseruntpatronum:quiefficientemnegatinternum,inPhysicis.Duelechitaque,asolopatrabiturcalore.Contraego.(3).Permechanicamostendi,nullammucilaginem,uttalem,unquamesse,fuisse,acforemateriamexqua,calculi.Sinautemipsamucago,aueraquandoquecalculimateriaapprehendatur,&subeademclaudatur:petrescitquidemasemineDuelech,unacumpropriaalioquimateriaDuelech,atnonrationemucilaginis,uel,quatenustenax,autuiscidaest.(4).DecepitenimimprimisScholas,indistinctaillarumexperientiaeobseruantia.Quippecernebanturinammucosameorum,quiiaminuesicalapidemgestabant:statimqueindesuspendentesulterioremindaginem;uictoriamclamarunt,seque,proximam,atquecontinentemcalculicausam,inuenissegestiebant.MiseraeprofectoprimumScholae:atmultomiserioresinfirmi.Namsisemel,postserespexissent,facileuidissent,riteexectocalculo,cessarequoquemoxinlotioeiusinfirmi,illammucaginis,&solitamanteasaburram.HincnamqueScholaecertoscirepoterant,quodsiillamucago,quaepraesenteanteacalculo,excernitur,essetaliqualiscausa,uelmateriaeiusdem;ipsafieretsane,uelabipsauesica,uelacalculo,uelaliundeaduesicammitteretur.Siitaquemissafuitaliunde,utiqueexectoDuelech,adhucpatrari,mitti,atqueindiesexcernideberet:cumsectio,&ablatiocalculi,saltemspectentuesicam:nullatenusautempartemdissitam,parientem;&mittentemcontinuasalioquimucagines.Sinueroacalculo,uelauesicademum,eiusmodimucagoprocessit,noneritullatenuscausa:sedpotiuseffectuscalculi,praesupponenspraesentemcalculum.Oblaediturnempeuesicainsuidigestione,atamcrudeli,&molestohospitecalculo:quapropterimpatiens,partemsuialimenti,indigestam,continuoplorat,quiamperficere,atquepromouereeamnequit:nouamqueideoaccersitsuccessiue.Nonestergoistamucago,materiacalculiexqua:sedhuiuslugubriseffectus.Atqueideomale,istammucilaginem,inmateriamcalculiaccusant.Uidentnamque,necsciuntquiduiderint.Pituitamuocant,unumseparatumqueuidelicet,dequatuorprimishumoribus,insanguificationeortis:quiestalimentumultimumindigestione,&proximumsolidorum,spermaticumquenutrimentum,ecruoretotaliterdigesto,inuiadegeneratum,obindispositionempartisalendae.Namcalculusinse,niluitalehabet,nequeextrasehabet,quamdet,autdesuiseminesuscitet,mucilaginem.Multoqueminus,naturasolicitat,intendituecalculiaugmentum;utdecontinuosuifomento,deprocreandocogitet,quosuumintendat,confirmetqueintushostempropriamqueperniciem:siabnonerrantepraesertimintelligentia,eiusdempendeatdirectio.(5).EtenimScholae,siullaunquamtentarenturproximicharitate,autcurasciendi,saltemadaliquotsimiliatranscurrissedebuissent.Quodnimirumfestucainoculo,continuasproritetinuitolacrymas.Osethmoidosoppilatummuco,continuumincoryzaprouocetlaticem,mucumqueprofundat.Anginaquoque,sicindesinentem,&mucidamsaliuamspumeat:prout&dysenteria,propriumstillet,cumsanguine,Intestinimucum.Uidissentenimfaciletum,auesicasic,perDuelechobsessa,mucumfieri,&continuopromanare:nonautem,quodlacryma,sitcausafestucae,inoculo,uelprofususlatexaquosus,osspongiosum,infronteoppilet;uelsaliuamuccosa,Anginamprocreet.Perpetuumestnamque,totiuscommercium,quodlaesomembro,autpotestateeiusincola,aberrenteiusdemfunctignes,uitieturqueeuestigio,eiusdigestio,acalimentumillius,aliasuiuidum,plerumquedegeneret,utdumnoninspermaticam;salteminmucosam,deflectatindolem.Etenimsicuesica,continuum,deturpatisuialimenti,ploratmucum,praesentecalculo:cessatqueilloabsente.Ergoperdatumeiusmodimucum,probarenimisfriuolenituntur,causamnimirumcalculimaterialem,esseid,quodpositocalculo,peraccidens,atqueoccasionaliterconficitureffectualiter.(6).Denique,sieiusmodimuccago,inlotioobnata,essetmateriaexqua,calculi,calorqueesseteiusefficiensproprium:quodqueambaehaecausaesufficientes,essentpraesentes:profectocumpositiscausissufficientibus,inexcusabiliter,succedateffectusdenecessitate:ergonecessario.totaeiusmodimucago,moxinuesica,calculusforet.Nonsecusactotumuniuocelac,simulcoagulaturacoagulo.Sicqueuesica,unicostatimcalculorepleretur.Uelfalsumesset,quodpositiscausis,adreiconstitutionemrequisitis,necessariumsit,remipsamfieri,uelesse.Attameninterminispropositisistamucago,continuopresens(saltemsuccessiue)subcaloreuesicae,nontransit(utialiasrequireretur)totaincalculum,iuxtasimilarem,uniuocam,homogeneamquesuiunitatem:sedtotaexcernitur.Ergoduaecausaecalculiconstitutiuae,aScholisassignatae,necuerae,necsufficientes,essepossunt.(7).Quapropterdemirorimpense,tantamindagandiignauiam,necaliquemtotelapsisseculis,fuisse,illiuscuriositatis,quiexcretumillum,euesicamuccum,semelquoquocalorisgradu,hactenusexsiccarit.Didicissetenim,certoquesciuisset,anindeunquamcalculusfieret,anuerotophusaliquisfriabilis,perindeatquesinariummuccusaresceretinlamina.Intolerandumitaque,quodProfessorumhactenusnemo,lotium,simulcummucilagineprefata,debitofouerittepore,utdidicisset,calculum,nonmucco:atbene,expartelotii,inmatulisconcreuisse.Indignormerito,quodinrebustantimomenti,undepeneinfernalisindictiotamen,Scholisimminet;charitatisextinctio,imoipsascientiaedenegatio,conuincuntur:nunquamtamenantehacconsiderauerint,quamdiuuiuitur,nilunquaminuesicaposseexsiccari;autarescere:uelunquamactionemcaloris,adcalculiindurationemrequiri,utpartesaquaeabsumerentur,crassioresuero,eademsimulopera,tenaciuscondensarentur.Namalioqui,sisupponantcalorisefficientisnecessitatem,utinstarcalcis,suimaturitate,concrescatcalculus,acalorefotus.IamseipsosconfunduntAcademiae,duminfrigore,&matulis,urinamclaram,&diaphanam,suascrustasdeponereuident.Maturariinquamcernuntcalculos,citracalorem,etiam&sanorumlotium,arenas,atquesquammasmatulisaffigere.Necitemhocipsumsicfieri,siconclusouase,lotium,fomenteturtotodiecrasissime,itaqueestignorantiae,quodtotaMedentumperspicuitate,nondumdeprehensasitdifferentia,intercoagulationemsilicis,infonte,uelfluuio,&arefactionemluti,acaloreinstitutam.(8).DisciteergoScholaeabinutili,acminimometyrone,lumborumcalorem,esseoccasione:nonautemoccasionemcalculi,ueladhaerentisarenae.Idest,nonessecalculumacalore:sedcaloremacalculo,proutindigito,caloraspinainfixaoboritur,nonautemspina,ibidemacalorefit.Audiuistisenimplanctusstranguriae,nonautemcaloris,incalculouesicae:proutaliasquaerelascalorisinLithiasirenum.(9).Quaresicalor,essetefficienscalculi:longemaioresessentquaerimoniae,incalculouesicae.Eoquodhic,proptermaioremsuiduritiem,maiorisquoquecaloris,&arefactionis,foetusesset,quamrenum.Magisque,quodille,continuoferelaticenatet:ubirem,translabentemurinam,nequicquamdetinet.Uiolentosanecalorecalculusuesicaeopushaberet.Conquirunturetenim,acrimoniae;ardoris,&doloris.Sedhaecnonsentiunturinnidocalculi,proutincolisglande.Itaqueacrimoniae,&dolorissensum,aclocumdistinguerenoruntpueri;nonautemScholae.Quinimoetsiuideatururinamordax,&acris,tanquamignisurere,utinstranguria:excretatamen,nequicquamsolito,iustoqueestcalidior,acriorueadgustum,autmagesalsaApparensestustio,&acrimonialotii:nonquidemauerocalore,autobacrimoniamaliquamlotis:sedunice,obperegrinumaciditatiscuiuspiamtantillae,fermentumipsicommistum.Quoddocetstranguria,anouelliscereuisiis,&adhucexacidofermentantibus,contracta.IdeonamqueassumtoMace,uelcroco(acribusnempe&calidis,imoadlocumipsumpertingentibus,siiuuaredebeant,suiqueideoodore,praesentiaminlotiotestantibus)cessetplerumquepraefatusardor.(10).EtenimPhilosophicumest,quodcalculusincrescatiisdemcausis,quibusoritur,&uicissim.Sednostrismatulisappositicalculi,confirmantcalculumnaturaliterfieri,saltemabsqueactualimatulae,autambientiscalore:siue,nonrequiricalorem,adsuiconstitutionem:fitergo,&augeturcalculus,exurinamaterialiter:nonautemexmucilagineuitali:necproefficiente,requiritcalorem:multoqueminus,eiusdemexcessum.Etenimnonapparetmucagoreiecta,nisipriuspraesenteinuesicacalculo:&siccausa,posteffectumsuum,uenissettarda.Obseruauinamque,siquisperdensumlinteummeieret,nequeinhocreperiretmucilaginem:quodattamenpostpaucasindehoras,urinatranscolata,uelfiltrata,inuitromundo,dederattenue,&rubenssabulum,aequaliteradhaerens,necetiamcopiosiuscircafundumdecidisset,quamcircumlateratimadhaereret.Idqueinfrigidoambientesiccontigerat.Quapropter,uelindequilibetcertioressedeberet,quodistudsabulum,noninitiomictionis,cumlotioegressumesset(quianondumnatum)nequeactualiterinessetlotio.Namalioquiinlinteostetissetdetentum,utut,tenueinstaratomorumterrefiguline.Uelsilinteumnonsatdensum,fefellisset:saltemmoxruissetadfundumspeciearenae,uelsediminis,nequetantograno,infiendo,tantaqueaequabilitatisdistantia,seselateribusuasis,affixisset.Quiacaruissetglutine,quoseagglutinarepotuisset.Deniquecumistudsabulumcareatglutine,pertotamsuisuperficiem,exceptaparte,quamatulaeadhaeret:patetsatis,quodunicoinstanti,quosabulumistudfieret,pariteretiamagglutinaretur.Indeenim,quilibetcertioressedeberet(siunquamindagandaeueritatiinsudasset)cumistudsabulum,seipsumuitro,suaptesponteapposuerit,etiamlongepostemictionem,fuissegeneratum,immediatoscilicetinstanti,antesuiaffixionem:affixumautem,ututinseminimum,posteaperadditiones,accreuisse.Quaequidemutfiuntacommuninatura,inlotiogliscente,&nonaparticulariatomosabuli,quodseipsumaffigeretuasi.Hincetiamrecessitaequabiliter,&simulextotolotio.Exhacenimtamordinaria,&quotidianamechanica,sisanitasScholiscordiesset,iamantealiquotseculanosceredebuissent(necquidemargumentoasimili,longequepetito:sedprorsusaburinaeidentitate,&calculosaearenae)quodquandoquidemistudsabulumconcreuissetexmaterialotii,eademscilicet,unde&calculus,&quidemabsentemateriaemucilagine,accaloreloci(statenimstanneumurinale,inambientefrigido)itemqueextrasuspicionemLithiasis,siueinfirmitatemmeientis(nam&sanoruminculpataurinaquaelibet,hocsabulum,generat,&urinaliapponit)ergocausis,sabulum&calculuminnobisprouenire,calculosis,iisdemscilicet,quibusextranos,etiamsanos,urinagranulescitinuitro.(11).Quomecumuiso,suspirauiserio,&certocognoui,Scholaserrasseincausarumcognitione,&cespitareinhuncusquediem,insanationecalculi,quamtamentemereassumunt,&praesumunt.Indoluiingens,totseculorumstupores,falsaquecommenta:magisque,infaustasaegrorumobedientias,strictasclientelas,dolores,mortes,familiarumpraecocesdestructiones,uiduarumtandem,&pupillorumspolia,subinfidis,&ignarisauxiliatoribus,medentumnominedecipientibus,contigisse.(12).Tumenimseriocognoui,menilscire,quiexnilscientibus,meadidiceram.Fastiditusitaquecaecapraesumtionispridemmeaeignorantia,librosabieci,acducentosforteaureosinlibris,donotranstuliinstudiosos(utinamcombussissem)omninomecumresolutus,professionemtamignaramdeserere,sinondoliquoqueplenam.Tandemquadamnoctesomnoexcitus,cogitaui.Quodnullusdiscipulus,suprasuumMagistrumesset:animotamenreuoluebam,pluresexmeiscondiscipulis,superassesuosdidascalos:sedilliustextusueritasmihioblata.Quodnempefrustrauigilaret,&aedificaret,nisiDominuscooperaretur.Sciuiitaquepariter,nosfrustradocerequemquam,nisisimulintusdocueritomnisueritatisMagister,quemdiscipulorumnemo,unquamsuperauerit.Inquisiuiergodudum,atqueserio,quomodoabhocMagistro,calculicognitionemacquirerem.SiquidemAuthores,netantillumluminishabere,agnouiperfectissime:acproindenequescientiammihidareposse.(13).Meautem,maremagnumignorantiae,&tenebrarummultipliciumabyssum,fatebar,&quasicarereomniluce,nisiunicascintilla,utmecumpenetransnihilagnoscerem,mihiessetrelicta.Adeoqueetsioraremfrequenter,attamenmoxstatimanimodespondebam.Tandemmeiipsiustrutinamfaciens,comperi,meforeliberumacalculo.Nunquamenimrenumdoloremsenseram,uelunicamarenamnotaueram:attamen,subindeistudadhaerenssabuluminmatulaconspexeram,absquetamenuiscositateulla,autmolestiacaloris,ueldoloristopici.Mirabarnamque,effusolotio,adhaererepermatulam,sabulum,adeoqueaffixum,tantaaequabilitatisdistantia,quoddenegaretomnempraeexistentiammateriaedecidentis.Contigitsemel,quodcumheroinis,dynastarumuxoribus,adeoque&cumReginaipsa,atertiapostmeridiem,usqueintertiampostmediamnoctemLondiniinaulaWithal,conuersaret.EtantenimprofestabacchanaliuminEpiphaniis.Micturiebamautem,dumistaemulieres,mesecum,primumadregiamdeducerent;quarehonestatiscausa,adminimumhoris.12.lotiumdetinui.Deinreuersusdomum,nonpotui,etiaminspectioneaccuratissima,uelatomumarenaeinlotiomeooffendere.Namtimebam,nesupramodumdiutiusdetenta,coctaque;foretiamgranulosa.Quarecuriosus,minxipersudarium.Aturina,eratimmunisabomnisabulo.Ergopostridiemane,nouamurinamtranslinteumminxi:eamqueinuitreamatula,totidemhoris(12.scilicet)detinui.Actandemuidipalam,adhaerentemarenam,aequabiliterdispersam,quaquauersussteteraturina:effusodeniquelotio,tetigidigitoarenamistam.Acpropriaedoctusexperientia,conclusimecum.Quodquiaurina,amemicturiente,detentaperhoras12,nontamensabulumcontineret,necipseeiecissem:quodquealias,minoredieispatio,sabuluminlotiomeo,ambientemensisIanuarii,condensatum,atqueuitreaeconchaeaffixumfuerat.Sciuicertocertius,quodnequaquamadistudsabulum,requirereturmateriaeuiscositas:quodquecalormembri,nullatenusefficeretcoagulationemcalculi.Indedomumprogressus,disieciamedoctrinamScholarum,acstatimapprehenditmeueritas.Confirmatusnamque&nonampliusprodubiouacillans,certeconfirmatuscredidi,quodinterna,seminaliscausacalculorum,mortalibusessetignota.Magnoitaqueanimo,scribentumomneslibrosfastiditusiterumabieci,&proculabdicaui.Necaliunde,quamaPatreLuminum,Magistroueritatisunico,uocationismeaeauxiliumexpectaredecreui.Statimquerepudiaui,omnesoccasionesaccidentales,&tartariludibria:itemque,quaecunqueplusartificia,quamnaturaecursumreferunt.(15).Utpotesciebam,quodnatura,nusquamprimario,percalorem,autfrigusoperatur,uttalia,transmutationesseminales:licetiis,adexcitamenta,uelimpedimenta,agentiuminternorum,nonrarouticogatur.(16).Cognouiitaque,uanadeTartaro,commentaParacelsi,adhocsaltemaseinuenta,utgenerationemcalculi,perfictamlapidumhistoriam,similitudineTartariuini,inuniuersamcorporum,atquemorborumnaturam,intrusisseprimuscenseatur.NamisetsiDuelechsanaueritperfecte(utcaueteiusEpitaphium)nontamencognitionemtheoricam,aequeatquearcanipraepollentemusum,nactusfuit.Namsicplurimaexperimentaoberrantinteridiotas,quorumtamencausasnesciunt.Defueruntergoauxilialibrorum,defuitqueuoxuiuentisquaemecoramdocerent:sciremtamen,quoduaehomini,quiinhomineconfidit.Deusbone,consolatorpauperumspiritu,neminipropinquior,quamquiplenalibertate,se,suaqueresignatinplacidissimamtuamuoluntatem,cumqueneminembenigniusillumines,OPaterLuminum,quamquiagnoscenshumilitatemsuinihili,confiditsoliclementiaetuaebeneplacito.DaprofundeMagisterscientiarum,utpotiuspauperspiritufiam,quammultascientiagrauidus.Damihigratis,intellectumtepurequaerentem,acuoluntatemtibiadhaerentem.Illuminameasnihilitenebras,quantumuolueris;necamplius:quamquodfinammedirigiiuxtalongum,latum,&profundum,adbrauiummihiatepropositum,necinullounquamdeclinemadme.Quiareueramalussum.Necaliudexmehabeo,sum,possum,scio,autualeo.Sittibigloria,quaemedocuitagnosceremeumnihil.CaputIii.ContentumUrinae.(1).CommendaturPyrotechnia.(2).Analysislotii.(3).Autorspefrustratus.(4).AlteraMechanica.(5).Tertia,quaecoagulumcalculi,&aliquotaliadocuitnotabilia.(6).Modialiquotcondensationum.(7).Incalcesaxorum,duodiuersasalia,nequeenimunquamaliaspetresceret.(8).ErrorGaleni,decinere.(9).Authorcumnildidicissetacoagulatis,diuersosdemumspiritusexaminauit.(10).ErrorParacelsideTartaro.(11).Examensalium.(12).Summauirtusuegetabilium.(13).Undeoriatursalinurina.(14).Duelech,nonpetrescitpermodumcalcis.(15).Synouiaquid.(16).Examensaporumfermentalium.(17).NotaturParacelsusdeMercuriis.(18).Abusus,uetandousumsalis.(19).Mechanicasalisurinae.(20).UanitasuromantiaeTurnheiseri.(21).Duosaliafixiorainlotio.(22).Utriusqueilliussalisdifferentiae.(23).Differentiaesalisuolatilis,afixo,urinae.(24).Fermentumstomachi,nonestqualiscunqueaciditas.(25).Urinacremata,nondeditAuthori,Alcali.(26).Potusuulnerariuscuiusdamrustici.(27).Alcali,nonpraeexistere:sedfiericremando.(28).Digressioadaliquotclassessimplicium.(29).Notabilisstupiditatisest,calcinatiocornuceruini.(30).Salmarinus,annoceatcalculosis.(31).Salemnonesseproseuetitum,utnequeproptersuispiritum.(32).Salesuiaptissimus.(33).Mechanicamirabilis,inlotiidistillatione.(34).Iudiciariaexurinis,curhactenusfalsa.(35).Quiddoceatcalculusdistillatus.(36).Nunquamterra,cumspirituurinae,facitDuelech.(37).ConstituentiaDuelech.(38).Quomodoarenaefiantinmatula.(39).Fabulosaestcalculiconfirmatio.(40).Calculusmiraemagnitudinis.(41).RidiculusParacelsusincalculofulminis.(42).Duelechfitexmerisuolatilibus.(43).Tresspiritusconcurruntinlotio,adnatiuitatemDuelech.(44).Uolatilia,nonraroperconcursum,statimsimulfixantur.(1).Innostrisfurnislegimus,nonesseinnaturacertiussciendigenus,adcognoscendumpercausasradicales,acconstitutiuasrerum;quamdumsciturquid,quantumqueinrequaque,sitcontentum.Itaquidemutcognitio,&connexiocausarum,nonconstentclarius,quamcumresipsas,itarecluseris,utcoramprodeant,acueluttecumloquantur.Siquidementiarealia,duntaxatstantiainsuisprimordialibus,&succedentibusseminumprincipiis,adeoqueinueraentitatesubstantiali,dantnotitiam,&proseruntcausamcognoscendinaturamcorporum,mediorum,&extremitatum.Quippesuntcausagenerationis,existentiae,&permutationissecundumipsorumradicem.Quoniam(testeRaymundo)*"utcunqueLogicus,habeatprofundumingenium,argumentabile,autnaturale,derebusextrinsecis:tamennunquam,peraliquamrationemquaeuenitadsensum,poteritdirectecognoscere,neciudicare,cumqualinatura,autuirtute,perfortitudinemintrinsecus,habeatmultiplicatiograni,cresceresuperterram,nisiprosimilitudinarioabobseruationedesumpto.Necscietunquam,quomodosemen,interrapullulet,crescat,&colligatfructus:nisicumdoctrinaexperimentali,priusintraueritinnostramPhilosophiamnaturalem,&nonsophisticam,sermocinalemillam,quaenasciturLogicis,perdiuersaspraesumtionesphantasticas:quicumprognosticationibussequelarum,contrauimnaturae,faciuntmultospertinacitererrare,insophisticationementis.Quiapernostrammechanicamscientiam,intellectusestrectificatus,uiexperientiae,respectuoculi,&ueranotitiaementalis.Imoexperientiaenostrae,stantsupraprobationesphantasticasconclusionum,ideoqueneceustolerant:Sedomnesaliasscientias,ostenduntuiuaciterintrareinintellectum.telligi¬*Testamentic.26.Undedeincepsintelligimuspernaturam,intusillud,quodest,&qualeest.Quiapertalemscientiam,Intellectusstatdenudatussuperfluitatibus&erroribus,quiipsumordinarioremouentaueritate,propterpraesumtiones,&praeiudicata,creditainconclusionibus.Hincenimnostri,sedirexeruntadintrandum,perquamlibetscientiam,inomnemexperientiam,perartem,iuxtanaturaecursum,insuisuniuocisprincipiis."Spagyriaenimsola,estspeculumueriIntellectus:monstratquetangere,&uidereueritatesearum,inclarolumine.Necfertargumentalogicalia,quianimisremota,&longinqua,declarolumine.IdeoquehabettabulaSmaragdina."Perhocgenusdemonstrandi,fugietate,omnisobscuritas,&acquireturtibiomnisfortitudinisfortitudofortis,uincensomniasubtilia,&solidapenetrans.ProptereauocorHermesTrismegistus,habenstres"(idestomnes)"partesPhilosophiae,atquetotiusmunditelesmon."Haecille.Interorareergo&pulsare,supponiturmediuminnaturalibus,quaerendiperignem.(2).Egoquidemsperabamurinaecontentainuestigando,opticenoscere,nonaliassane,quamperueramlotitanalysin.Itaqueprimummeamurinam,uaseligneoasseruatam,donectandemfermentumsponteconciperet,ebulliretquenonsecusatqueuina:adeoutaurisperciperetebullitionem.Subcuiusfinem,stillabaturinde,parumaquaeardentis.Deresiduoautem,collegisalemalbissimum,acuti,&urinaceiodorisfoetulenti.Nescioautem,anintotarerumnatura,sitaliquidsubtilius.(3).NobileadIcterum,aliosquemorbosremedium.Conatussumperhuncsalem,dissoluereDuelechinuitro:sednonresponditeuentus.(4).Iterumperdies13.putrefieriurinampropriamdenouo,infimoequi.Itpartesdissimilares,inseparationemuitaeultimetenderent.Distillauitum,cohobandoquateriuxtapraescriptumParacelsi:&reperifrequentescrystallosflauas,&acuminatas.Quaequanquamadueteresexcrementorumoppilationesconferrent,niltamenaduersusLithiasim.Tertio,miscuispiritumurinae,aquaeuitaedeflegmatae:atqueinmomento,ambosimulinoffamalbamcoagulatasunt:miretamenfugacem,atquesubtilem.Oculusimprimisibimedocuit.Quodspiritusurinae,impar,&ingensessetcoagulum:quippequodaquamuitaeessetcoagulando.2.Quodincoagulando,separassetpartemsegnem,&aqueam,quaesupernataretpraefataeoffaealbaenonsecusforte,atqueincoagulationeDuelech,areliquolotiicorpore,adeoqueinmediisundis,suamperficeretcoagulationem.3.Quodcoagulum,siuespiritusurinae,indissolubilitersenexuissetspirituiuini.4.Nonesseperpetuum(quodtamenlocoaxiomatisChymicaepropinantscholae)uidelicet;quodomneacutumcoagulanseademopera,suumcompardissolueret.5.Quodspiritusurinae,nonsecoagulassetinuitro,iuxtapulueremcontritiDuelech:sedduntaxatsemiscuisset,&concoagulasset,cumaltero,uininempe,spiritu.6.quodsiigiturobuiassetspirituiterrestri,etiamcumeodem,coniugiumcontraxisset,utexambobusspiritibus,fecissetcorpuslapideum.7.Didicisaltem,quomodospiritusurinae,coagularetaliumspiritumintraurinam.8.Quodeiusmodiassociatio,nonsit,nudapartiumquaedamcommistio:sedunitatisindissolubilisconnubium,substantialisquaedamtransmutatio,entisnouiproductio,abagente&patiente,incorpusneutrum.Hocexperimentum,introitumdeditadindagandumLithiasin.Uagustamenadhucmansi.(6).Etenimpostgratiarumactionemmetranstuliinmeditationem,quotmodis,resinuniuersocondensarentur.Primaenimstatimsemihiobtulitglacies.Quaaqua,frigorisformidine,&actioneprimitiua,seincrustat:nonautemafrigore,actiuecongelatur.ProutalibideElementis.Caeterauerocorpora,quaemistacreduntur,utseprodantuerosaquaefructus,eodemzelo,atquetenoreconglacianturafrigoreoccasionaliter.Etenimsicossa,&ensis,faciliusfranguntursubfrigoribus,quamaestate.2.Salia,dumillorummyrianonsatexsiccata,relinquiturinfrigore,separanturabaqua,&granulantur,quaequeiuxtaspeciem,&proprietatemingenitam.3.Sisaliaquippiamrodendosubegerint,anatiuaconditionetranseuntinneutrum,&coagulantur.Sicnempetartarusuini,sapo,boraxetc.coagulantur:4.Mucilaginesdein,seminumconnubioinspissatae,&ecorporesuoresolutae,fiuntglutina,gummi,collaetc.5.Sinautemmucilago,pinguecommistumgerat,coagulaturutraqueratione.Sicaloe,cepola,pix,resina,ammoniacum,Thus,Myrrha,Mastix,opopanax,sarcocolla,assa,elemietc.6.Terrasalem&mucilaginemconuertens,siarefiat,condensatur;&indurescit.7.Salmineraleterraeinnatum,ustulandolapidescitinlapides,testas,ollas.8.Quaesifortiorigraduurgeantur,tandemuitrescunt.9.Leffasaqueumterrae,uirtuteseminuminduratur,inligna,herbasetc.10.Sicaqua,uiseminis,petrificatur.Ii.Mucilagoassociatapulueri,tophosfacit:cumpuluereautem&calce,iamuariamentiturmarmora.12.Quicquidcalxdissolutacomprehendit,idsecumcoagulat.Quiasuntincalce,duosalia,unumlixiuialealcali,&alterum,acidum:quaeduo,dumseinuicemdemoliuntur,simulcoagulantur.13.Metalla,marcasitae,sulphura,etc.uiseminum,suasnanciscuntur,&propriascoagulationes.14.Innatoquoqueglutine,sponteconcrescuntplurima,quaepostmodumarescendodurescunt.Utsanguis,caseus,albumen,uernisiumetc.15.Uitrumestlapisfictilis,constanssalealcali.Quoddumignitumliquatur,corrodendoliquefacitarenam,uelpulueremlapidisnoncalcinabilis,necaliasfusibilis:simulqueinmassamdiaphanamuertuntur.Ergolapiscalcarius,siuesaxum,proptersalacidum,ineptusestuitro.Quiacalxeius,destruitalcaliuitrificans,fitqueneutrumquoddamopacum.CalxergoinuitoGaleno,plurimumacineredistat.(8).Quodhicscilicet,lixiuiumaseseparet:illaueroaciditatemcontineatnonseparabilematoto.Quatandemnimioigneconcremata;perpartemlixiuialemsui,uitrificatur,edificandoinepta.IuxtaGebrum.Quodomniafixa,cotandemcumuitrificantibusuitrificentur.(9).Caseusquoque,utacidomoderatocoagulatus,cumeminentiacidoresoluitur.Rasuraenimcasei,cumaridacalceuiua,liquescit:nonautemcumalcalicinerum.Exomnibuspraefatis,collegi,quodcoagulatioDuelech,sitsingularis&anomala.Calxetiaminmediisaquis,sensimpetrescit,quatenuspraefatasuasalia,seinuicemcoagulant.Sedcorpushumanum,utnecpetramcoagulat,itaneccalceminuesicatolerat.Enimueromihisemperpraeoculishaesitcoagulumadmirandum,quoictuoculicelerius,spiritusurinaecondensaueratinoffam,spiritumuini.Ergocoagulationesomnescaeteras,nilcommunecumDuelechhaberedeprehendi.Quapropterdecreuiexaminarespiritus.Distillauiigiturprimumurinamequinam.Atsaneeiusspiritus,carebatillocoagulo.Quaresingularitatemlotiihumani,cumsummaadmirationenotaui.(10).Obseruauidein,quodspiritussulfurum,uelsalium,acidus,cumcorporealcalizato,fieretterreus.Sicnempecumferro,fitscoria,ferrugo,aerugo,cerussaec.HaecqueperperamaestimatParacelsustartaros,siuererumseparatasimpuritates,coaguloproprio,sibiqueinternoobductas.Cumalioquinonsint,nisiduorummutuoagentium,consternationes,uiribusscilicetutrimqueexantlatis.(11).Deinde,dudumexaminauisalia,peromnemanalysin:acdeprehendi,omniumsaliumspiritus,esseacidos,exceptisalcalizatis,&sulfurumessentialiuminuegetabilibus.Quorumnempeacrimoniaesalinae,suntpinguesatquesulfureae,nequeinsalempraestoreductibiles,nisiperprincipiorumtaediosaminuersionem.(12).Quaesalia,tumuelutelixirata;referuntseminumconcretorumueram,summamquecrasim.Spiritusautemlotiihumani,necestacidus,necalcalizatus:sedmeresalsus,prout&iumentorum.(13).Idqueideo,quoduolatileacidumchylistomachici,transmuteturuialteriusfermenti,inuolatilesalsum.Proutalibidedigestionibusanimalium.Obiterhicadnoto,quodintransmutatis,nonsitregressusimmediatusadidundetransmutatumest:nonmagisquamapriuationeadhabitum.Eoquodintransmutando,pereatuitaultimarei:quiasimulferetotadispositio,uitaemediaepriorisentisaufertur,propterextinctionempriorisseminis.Idcircoenimtransmutata,seruantpropriamnouientisessentiam,cumpriorisconcretineglectu.Inutileergoreperiqualecunqueremedium,quoduerisimiliteralioquiaprioreconcreto,credideramdissolutiuumcalculi.Istudtamenuerum,quodspiritusurinae,fundamentalinatiuitatissuaepuncto,sitsalsus:quodquerationeilliussalis,promptius,alioscoaguletspiritus,quamacidusquilibet,lac.Nontamenspiritusurinaecoagulatlac,autcruorem:eoquodspirituscruoris,imo&uitalisnoster,sitsalsus,permodumurinarum.Hincnempespirituslotii,sehabetpermodumspiritusexcrementitii,decisiacruore,adeoqueproptersymbolum,sibisitcontubernalis,necagantininuicem.Deinobseruauiquoque,quodspiritusurinae,noncoaguletfortius,quaeiamantesuntcoagulata.Nambolus,lutum,saxumue,perurinaespiritum,degenerantsensim,insalnitrosum,acpotiusdissoluuntur.Cumergospiritusurinae,noncoagulet,iamcoagulata:qualiasuntbolus,lutumec.nequecoagulabilia,utsuntlac,&cruor:sedcoaguletspiritumuini,autsimile,quodsecuminurinahospitatur(namutsupra:postfermentationemurinae,lotiumcontinet,etiamspiritumuini,siueaquamuitae)nondestitiserioinquirere,quomodoinnobis,&inlotionostro,calculuscoaguletur.(14).1.Imprimisindubiumest,Duelech,nonessesortiscalcineae,utcunqueincontrariumParacelsusferatur.1.Quianobis,deestgraduscaloriscalcinans.2.Dein,quiaomnealcali,potiuspetraedestructiuum,quamcoagulatiuumest.3.Quiacalx,praesupponitsaxum,ideoqueDuelech,essetcalcinatum,antequamsaxumforet.4.ExpartibuscomponentibusDuelech,moxconstabit,nonessepossibilemcalcemineo:imonecipsumDuelech,calcinari,autederelixiuium.ItemnecestDuelechdenaturacretaepondagricae:quiaconcrescitinmedioliquorisurinaecretaautemista,coagulaturexsynouia.EstautemSynouia,mucilagouniens,&spermatica,quaeinitinereuerialimenti,degenerauit,&exdiaphanacrystallinaque,migrauitinopacam,albam,uiscidamquemateriam(utdepodagricisalibi)exinsipidainquam,inacidamesttransplantata,cuiusacore,nenipe,opacitatemacquisiuit.Etenim&tumineptaest,adsuiintegralemdifflationem:quanempeliquornutrititius,absqueomnipenitusresiduo,consumitur:SedSynouia,semelacoreinfesta,partesaqueaesuaedifflantur,residuumautem,sensimarescit,inultimamtophisiccitatem,acduritiem.AstDuelech,inultimamsuiduritiem,unicouenitinstanti.Distatergocretapodagrica,aDuelech;totamateria,&efficiente.Ideoenimcretaeiusmodi,induraturextraaquam,quiascilicetperarefactionem.Nequeobidpetraeduritiemaemulatur:sedtantumtophi.Haeceodixi,utconstet,Duelech,agente,&materiaheteroclitis,differreabaliisquibuslibetcoagulatis.Cumquetamennondumsciremmodum,autprocessumortusDuelech;sciremuerointerim,corpora,indurationisdeterminationemnonsuscipere,nisiperseminumsuorumactiones,destinationes,atqueproprietates.Sciremdenique,quaecunqueaguntcorporaliter,essesegnia,inertiaatqueignauaprorsus,procoagulationeDuelech:(16)inquisiuiideosapores&odoresfermentales,tanquampluriumseminumauthores.Saliumitaquesapores,atqueillustresactionesquidemoffendi:atnequicquamattingentesuimsalisurinae.Deinquoque,salialanguidioraaspexi,quaesulfurumprosapiamsequerentur.(17).AstMercurium,quanquamsolusapudParacelsumcontinerettotamreiperfectionem:desidemtamenatquelanguiduminueni.QuotiesnamqueaMercuriis,sales,&sulfuradistinxi,admiratussumillorumignauiam,horumqueueroprincipiorumduorum,dignitates.Quapropterinsalibushaesi,proindagationenatiuitatisDuelech.rateorequidemMercurium,fluensmetallum,insuinatura,acproprietatibus,nunquamsatcognitum.AtistudParacelsum,similitudineanalogidecepit.Putans,quiasibiplacuissetcommentum,quodrerumaqueammateriam,donassetnomineMercurii,quodproinproprietatesargentiuiui,naturaesinepari,nunquamsatindagataeconuenirentadaequataecunctis,liquoribus,quiesimplicibuseruipossunt.fatenturnamqueomnespriorumseculorumPhilosophi,nilinuniuerso,neeminusquidem,assimilariuiuoargento:nondumtamenantehacsatisexplicatumsit,quodargentumuiuum,sitsimplexactualiterexistens:nonautemrerumparsconstitutiua.Adeoquenonessenisimeramtranssumptionemabusiuamnominis.Hactenusadhucmihipersuadebam:quodcumexnonDuelech,fieretDuelech,idfieridebere,peragentisactionem,inmateriamdispositam.Acquamuishaec,atquesimiliaplurascirem:deprehenditamenproindemenilplusscire.QuocircamagisadhucdetestatussumPhilosophiamsermocinalem,utpotequaemesisteretantelimennaturae,&cumipsametductricemea,claudebarforis:Rediiiterumadme,&rusticomore,considerauiprimum,quodDuelechnonnasceretur,nisieprincipiisurinae:cumquelotiumsalsumessescirem,recurrirursusadsaliumuarietates.(15).Atqueobstupui,quodpassimtamaScholis,quamaMedentibus,absquecontrouersia,salisususinterdicereturcalculosis.Nescitumtamendeprehendipenesillos,illiusprohibitionisfundamentum.Praesertim,quodsalismariniusus,multusacfrequens,realiexperientianullicalculosounquamobfuerit.Quinpotiusaccuratenotauiplures,quicopiososalisusu,sibicalculirecentis,&succrescentisrecidiuamamputarint.Uideramnamquemarisscopulos,utsaxa,inportuexedi.Interimsempercumadmiratione,inmentemrecurrit,quodunicoinstanti,spiritusurinaecoagulassetspiritumuini,cumsecretionepartisaquosae.(19).Deliberauiitaqueprimum,salemurinae,adextremaseiusuenas,anatomizare.Quareinolidourinaemeaecorpore,postputrefactionemsubfimo,dissectionemistamincoepi:acstatimdistillandooffendi,praeterpraefatumurinaespiritum,binaadhucsaliafixiora,necplura:(20)utcunqueTurnheiser,uarianugeturprolubitu,derepertisase,totinlotiospeciebus;quotpenesuntsimpliciuminuniuerso.Uolens,nedumhominemessemicrocosmum:sedeiusetiamlotium,eadempraerogatiuagaudere.Namadhocuasstillatorium;proaususuo,inpartes24.distinguit,&foris,suisannotatlineis,corpusquehumanum,intotidemsoleasdiuidit.Uulttandemuapores,aburina,distillandoeleuatos,debereferirepraecipueregionemuitri,eaqueparteinguttasconcrescere,quainhomine,cuiusesturina,morbinegotiumperagitur.Fingititemtotuaporumdiuersitatessurgereexurina,quotmorbiinuniuersumessepossunt.Iitindenedumlocaaffecta:sed&materiammorbificam,ediscamusoptice:etenimsicsuasuronoscopias,nequitiaeacuanitatismagicessuspectas,utexcusat,perdistillatoriahydromantica,mundoimponeresategit.Idest.Inludicris,seriusomninouideriuoluit:astegonunquamdistillaui,utmecumaliosdementarem.UaleatigiturinutileTurnheiseriinuentum,nugacitersaltem,sinon&impieinMedicinamintroductum.(21).Infeceurinaeitaque,distinxiduosalia,unumquidemmarinum:nonitapridemassumtum,&adhucsospes,atqueimmutatum(utalibi,decoctionesalispetre,ostendi.)Alterumuero,estipsiuslotii,innostradigestionenatum,&exnonsaletransmutatum.(22).DiffertautemaMarino.1.Siperaliquotdies,nulliussalismariniususfuerit:nontamensuumurinae,saldeficit.2.Salmaris,coagulatseingrana,punctalisacuminis:Saluerourinaeintalos,accubosgemmeosconcrescit.3.Salmaris,pristinumsemperpergustumrefertetiameLatrinis,cumsalepetraeconfectum.Urinaeautemsal,sempersapiturinam.4.Salmarinum,adhaeretuasiligneo,insuirefrigeratione,proutdumseparaturasalepetrae.Salurinaeuero,concrescitinliquorisfundo.(23).Porrodiscernitsesalurinaefixus,auolatili.1.perignem&fugam.unusnamqueeuolat,alteroperstite.2.fixusseparaturafaecibus,perextractionem,inliquido:uolatilisuero,sequestraturperignem.Etenimquanquamcibiatquepotus,uniuersimacescantinstomachoaequaliter:attamennonaequeuolatilessuntsalesindenati.Quiaistudstomachifermentum,recipiturpermodumrecipientis,&sicuariat.Proutnecchrysulca,dissoluenstotum,achomogeneummetallum,proindetotumaequaliterfituolatile.Haecquediuersitas,nonprorumpitexessentialibus:sedproparticipatione,proprietatumuitaemediaererum.(24).Necdemumistudfermentumstomachi,estnudaaciditas:seddosuitalis,atquespecifica:cuiusnempefinisest,transmutarecibum,inchylumhumanaedigestionis.Siquidempluraassumunturfixioracumcibis,quaedebenttamenparemsubirecumuolatilibussuccisconditionem,sipenitiusaduitaeradicemmigraredebeant.Inquopunctopraecipueelucetnaturaeenergia:quaeexmassaprorsussimilari,ossa,&fibrascarnis,fabricatetc.Ossadenique,incaninostomacho,adchylumreducit,utindeiterumcruorfiat.Suntergopraefatiduosalesfixiores.Inusautemsummeuolatilis,inlotio.Atnunquamexurina,mihiapparuitalcali,autlixiuiosimile.Etenimsinaliquidlixiuialeintroassumtumfuerit:idstatimacidissaturatur,utlixiuialemindolemdeponat.Uidinemperusticum,quiuulneraingentiacuraret,potulixiuii,eTiliaparati.Illorumtamenlotium,nilprorsuslixiuialeostendebat.Docuiproindealibi,omnealcali,fieri,perignisexpressionemliquefactiuam:concretisnecanteinfuisse,utnequefixum.Quodsiuerospiritusaliquisuolatilis,proprietatemalcalireferat(proutestherbarumquarumcunqueuulnerarium)isquidemabstersiuus,acdiureticusest:propriatamenui,subalteradigestionum,naturamsalisurinae;induit,cohibetcorruptionesacidas,quaespontealioquideincepsuulneratisorirentur.Cumigiturnonsitalcaliinlotio,erroremduxi,alcalipotareprosaxifragio;cumnonperueniatadlocaurinae.NequeenimLudusParacelsi,paratlixiuium:sedsalemexacido,amarum.QuaproptersuumLudum,felterraeuocat.Estenimlapissiliceus,teneriortamen,&quiferetotus,perdiuturnumbiduiignemauolat.Cumsalepetiaeuero,multocelerius.Porrolapides,gemmae,arenae,&marmora,silicesetc.adiunctoalcali,uitrificantur:sinautemplurealcalicoquantur,resoluunturinhumidoquidem:acresoluta,facilinegotioacidorumspirituum,separanturabalcali,ponderepristinipulyerislapidum.Athaecnunquamadurinamueniunt,utnecsaxifragioutilia.Saxaautem,quaesulfurphlogistonhabent,calcinanturquidem,uerumnonuitrificanturfacile,eoquodsalsulfurisresiduum,&acidum,consumatalcaliuitrificans.Metallaquoque,propteromnimodam,&inuictammercuriisimplicitatem,atqueimpossibilempenetrationem,uelinmutata,luduntoperamignis,ueltotaaufugiunt:Sictamen,utquanquamfumotenusauolent:fumustameniste,denuo,inpristinimetallinaturamreducipotest.Quapropternullumunquam,metalladederealcali:multoqueminusadurinaediuersoriapertingunt.Marcasitaeautem,cumsulfurhabeantcremabile,alcaliumtorax:illorumtamenMercurii,resistunt,quominusadlotiihospitiaueniant.Sanguisquoque,licetadmedendum,habeatsalemmirabilem,tamfugitiuum,quamfixum,nontamenproficuuminLithiasianimaduerti.Caeterumtestaelimacum,terrestrium,uelconchiliorumaquatilium,proparte,quaacidum,&calcariumsalemgerunt,prosuntquidemcalculosisabstersioneindigentibus:sedluctamcontinent,propartesuilixiuii,quatenusscilicet,adlotiumnunquamperueniunt.(29)Ossaanimaliumcombusta,nullumsibisalemfixumretinent:attantuminsipidamterramresiduam.Notabilisergostupiditatisest,ebur,&cornuceruinum,calcinariinmorborumpraesidia,quiamercariiubentpuluerem,uiribusorbatum:adeoque&crumenae,&speiaegrotorumimponunt,occasionembeneagendipraetereunt,acseipsosridiculosfaciunt.PromeautemspondentMonetarii.Siquidemtestaeprobatrices,(quasuocantcapellas)constaredebentcinere,orbatoomnisale.Quareoptime,ecinereossium,longequeexcelluntexebore&cornuceruino.(30)Enimueroprimisannis,traditionesScholarum,totidemerantoraculapenesme:Atperignemmeedocto,uniuersaScholarumtheoremata,ignedeletasunt.Persuaserantintercaetera,quodsalmaris,calculosisnociuusesset,tamquatenussaliurinariopraeberetmateriam,quamquodmucosampituitamproDuelechpraecipitaret.Examensalisperignem,secusmedocuit.Imprimissexagenarium(mihiadistillationibus)immunemarenumcalculo,seruauiannossedecim(cuialioquiobnoxiuserat)largosalismarini.usu.Quoddeincepsinmultisconfirmaui.EtenimScholae,dumuiderent,inacrimyriasalis,refrigerata,salemquemquesuomorecoagulari,illamquemyriamnonfierimeracam,nisiperexhalationempartisCaptIii.aquosae:statimsuspicataesunt,calculumcoagulariasale,&caloreexsiccante:adeoqueputarunt,necsaliaquidemindictamyriagranulari,nisipersalisinnaticalorem:quiproindeseseineffectumexplicarenonualet,quamdiuplurimaestaquaillipraesens.Itaquedumpropriummucum,degustarentsalsum:&quidemsaporesalismarini,nonautemsalsedinelotii:uellentqueconnectereefficienteminmateria:rataesunt,ineodemmuco,esseuiscosamactenacemmateriam,iunctamsali,salemquoque,essepersesalsum:tandemdecretoperpetuosanxerunt,calculumgenerari,ephlegmatesalso,ideoqueetiamcalenteactualiter:&perconsequens,salsacalculosisnocua.Imo&phlegmamanenstale,mutatisqualitatibus,propriisquepassionibus,migrareincalculum,percalorem,uiscosamquesiccitatem,perindeutglutina,accolla,sensimabeunteparteaquea,spissamsuitenacitateminducunt.BoneDeus,quaminsulsaeScholae,&quaminsulsosnosiubentesse?quasiubiquemortaliumcuramgerens,atquesalibusprouidens,finxissesstudiotuo,utcalculosifierent.Quantaestillarumignauia,quodnunquamtentarintunicumsalispugillum,calculosorumurinaliinspergere,utexplorarent,numsalmarinus,arenasfuturascoagularet,alioquimatulisadhaesuras:numinquamlotiitantasitsalsedo,utnequicquamsalisampliusinilloliquescat.Namlotiumsisitresoluendosalem:iamsaliste,nonpoteritessecausagranulationis.Deniquereperissentfacile,salemmaris,urinaeiniectum,impedirecoagulationem:nonitemeamcausare.Salemmarinuminquamresolyereparatammateriamcoaguli,neccoagulumsuscipere.Quicquidautemdestructionemmeditaturilliuscoaguli,necessarioquoquecoagulationemindeprouenientemturbabit.EtenimutScholae,nostraridentcoagulainrebus:itauicissim,rideoillaruminsulsitates,quodcalculum,uelsilicem,infundoaquoso,percaloremconcrescere,siuearescereexistiment.Procoaguloenimpetroso,certantfontes&flumina,quorumfundus,calorem,atquesiccitatumregulasexplodit.Deniqueprocoaguloliquorum,spondetcaronostraitemquecruor,lac,&mucus.Etenimsiratumsit,quodpituita,sitmateriaexquacalculi,salisquemyriarecoctam,abrasisse,&secumdissoluisse,carniumsalitarummucositates,easquedemumperebullitioneminspissatasinspumamreiecisse.Cognouissentutiquesalisusum,nullatenusuitandum,acuetandum.SedtantaScholasobseditexplorandiignauia,quodlucelloinfamicontentae,cunctaneglexerint,quibusproximoprodessent,sinonetiamsibi.Etenimsicalculus,inurina(etiamcoctus)resolueretur,uelquodurinanonessetresolyendosalisibiiniecto:potuissentnimirumeouiso,salempenitusextrausumhominumproscripsisse?AtridetScholasuulgus,salisqueusus,indespectumregularum,increbuit.AdeoutdespectaScholarumauthoritate,neduminsuauis:sedetiaminsalubris,situictus,absquesale.Sinautemsalisconditurapalatoarrideat:nonidaliundefauetur,quamquatenussalresolyitexcrementa,stomachum,suomucoregrauantia.Etenimsisalcathecamenis,insymbolumSapientiae,primisanatiuitatehoris,oretenusindatur:Scholaeautemmultoconamineomnemsalisesuminterdixerint.QuidenimaliudindeominandumnisiquodSapientiamnonadmittantScholaeethnicae,cuiusuidelicetsymbolumexcludicauent?quodEcclesiaaprimointendatperditioneminfantum?Salenimelatrinis,persalispetraecoctoressequestratur,qualeolimunacumcibis,assumtumfuit.ItaquedeberetparitermanereinipsoDuelech.AtneminimumsalismarinireperituraDuelechperartem.IdqueScholaenullodispendiodidicissent,sialiquadiscendiauiditas,autproximicharitas,illasageret.Saltemsalispetraecoctores,curiosioresfuerunt,totMedentummyriadibus.Resultatergoipsisopprobrium,utquisqueeuulgoiamsciat,quamimpolitasintScholarumdecreta:cumnesciantinDiaetetica,quorsumsalitauetent.(31)Necsanetimendumerat,sinonsal,saltemspirituseius,noceretcalculosis.1.Quiasal,perScholasuetitus;seculis,&Scholisadhucignorantibus,anspiritusullusinsalereperibilis,cuiusueessetconditionis.2.frustraestpotentiainagendo,quaeinactumdeduciturnunquam.Satisnamqueconstat,quodesale,marisassumto,nunquaminnobissitpossibiliseductiosuispiritus.3.Estnamqueacidissimus,necsibiparhabetremedium,extinguendisardoribusurinae,etiampraesenteinuesicacalculo,etiaminsenumstranguriis:putrefactionesimpedit,dissoluitmucagines,arenaspellit.Ergosalestutilecalculosis,taminsuicorpore,quamsuospiritu.Enimuerosalfontale,Diuinelargitatisprouidentia,datuminnecessitatesmortalium.Itubilongotractu,amarireceditcontinens,fontessalini,marisdefectumsuppleant.Scholaeautem,tantumabest,quodDeo,gratiasprobeneficiorependant:accusantDeum,nedumfrustra:sed&inhominumpernitiem,dedissesalem.Notabileinterimquodmultis,&copiosisfontibus,salinmaredefluat,nontamenmarissalsedointendatur,eoquoduaporeuerius,aliquidsalissensimabaequoreascendat:&ututinprimamaquaemateriamcouertaturinnubibussaltemconstantiaminsealiqualemhabet.Undenecmirum,aquampluuiampersenullisseculiscorrumpi.Quodautemzonacalidiore,saletiamapelagoexhalet,patet:namnemononolefacit,aninolla,carnesdecoquanturcumsale,uelabsqueilla.Marinusenim,cuminconseruationemelementifaciat,exhalatdifficulter.IdcircoHispanicus,propemodumhalituososalecaret,ualidiorest,magisquearcetputredinem,&Duelech.Contra,Lotharingicus,salehalituosoabundat,partimqueacescitinstomacho.Differtquoquespiritusistehaliticosussalis(quitanquamflossalissublimatusest)aspiritusalisstillatitio:perindeutoleumoliuarum,aLaterino.Spiritusenimoleioliuarum,oleosus,quiprimamedietateexit,apudmeargenteumfilum,tandeminlagenadissoluit.Oleumautemoliuarum,ferrumarubiginepraeseruat.(32).Longequepotentius,armaaferruginecustodit,istudoleiresiduum,undepraefatamedietasestablata.Idcirconotandum,nonessepuriorem,autdefecatioremsalem,quamquiamyriasuilla,recoctusest.Siquidemsaliendo,siueoperandoinobiectamsuillam,amisithalituosioremspiritum,percoagulationem.Adeoquesalresiduus,penefixus,suaterrestritateliberatus,reperiturclarus,condimentisaptissimus.Incadumquoqueacescentiscereuisiaeiniectus,eandempraeseruat,quodnonitemalius.Quapropterinnobissuperuacaneosspiritusacidos(omniscorruptionisauthores,siextraprimedigestionisofficinasfuerint)insecombibit,&transmutat.SaliHispalensisicrebullito,bonitateparfereest,quicandenteollaprimumliquatusfuit.Cumergosalmaris,nonsitdeurinaecompositione,sedprorsusextraneussit,acpermaneat:Imosalmaris,inurinadetentus,seruetinpermistamsui,immutatamquenaturam,usqueinultimamrerumdeductionem,&salispetraeseparationem:certumest,quodnequicquamsibisitnegocaputIii.tii,cumDuelech.Ideoquenecincompositionehuius,uelminimumsalismarini,reperiturunquam,cummagisnatiuitatemDuelechdestruat,quampromoueat.Ergoabsquefundamento,salmaris,perScholas,calculosisuetitus.Haecdesalibus.Didiceramautemhactenus,Duelechessecoagulatumanomalum,asaleurinarionatum,quisibiparemintotouniuersononhaberet:eoquodextrahominem,nuspiamreperiatururinahumana.(32).Idcircoenimnonpiguit,multotiesurinamdistillare.Decreuiitaquemeamurinam40solidosdiesuentreequinoputrefacere,utpraeuioputredinisfermento,partesdissimilaresfatiscerent.Tumdistillauicircitermedietantemeius.Uerumabopereauocatus,propternegotiamfamiliae,acdeinperPentecostesfestaimpeditus,cessauiperquindenam.Fueratautemuasrecipiens,ingensualdeclarum,crystalinum,acpretiosum:quodiamaproboscidealembici,totoillointeruallosequestraueram.Cumergoadopusredirem,primumeffudi,quoderatdistillatum,inaliamlagenam:quiauidebamuasrecipiens(triumalioquifacilecongiorumcapax)quaquauersusstillatitiusurinaeliquorcontigerat,fuscaalbedineobductum.Indoluiuitrumtampretiosum,inremadeosordidam,maculatum.Deinindignabaramplius,dumcerneremnullocinerecontractumnaeuumdeponi.Poenituitenimmedamnose,totiesquerepetitaecuriositatis.Stillatumergoeffudiforas.Sedstatimhuncignauiae,atqueinsolitaeindignationisstimulum,suspectumhabui.Uirum,ante,laboribus,acsumptibusminimeparcentem,iamindignariuniusuasisperditione,mecummirabar.Uasergorecipiens,perpendo,annaeuusessetexoticaetincturae,autnumcorrosasuperficieconcaua,aliquidperiisset.Tandemcertocognoui,uerumDuelechfuscum,exclarissimostagmateaqueo,uasiadpositum.Cumenimadmirationisplenus,laudauiDominum,quodmeicuramgessisset:etenimquaemeacensebamincuriacommisisse,diuinasicbonitatedisponente,euenissecognoui.Nempequibusuult,omniaconuertitinbonum.Equidemiampridemconspexeraminlotiomeo,habitaretanticoagulatorem.Nuncdemumquoquedidiceram:quodclarissimusliquoraburinaseparatus,mageputrefacta,uerumcontineretDuelech,quemapposuerat.Undeimprimismihieuasitindubium,quodadcompositionemDuelech,nullatenusconcurreretmateriauiscida.Uasistuditaque,etsipretiosum,suaqueiamlabecondemnatum,charumfuit,quiamineruale,soluerat.Iterumergoprorecipiente,supposui,cogitans,quodquandoqueperchrysulcam,istudDuelechabraderem.Perrexiergodistillando,quodmihiaquindenaresiduummanserat.Eccetumnouodiuinaelargitatisfauoreperculsusuidistillassingulas,dissoluere,adhaerensfuscumDueiech,quadecurerent,acuas,moxpristinonitorirestitutum.Etiam,quodsecundushicliquor,tametsipriorisodoremhaberet,aquaeuitaeaffusus,hancitemnoncoagularetamplius.Sicquediuinoductusnutum(quemanieuentumfortuitumrentur)inuenipartemeius,quodiamdudummultissumtibus,anxiusquaesiueram.LaudauiitaqueDominum,quodparuulo,atquepauperi,dedissetintellectum.Namsimenonauocariiussissetabopere,necfestamedetinuissent,quoadDuelechinrecipienteconcreuisset,&nisiuastamclarumatquepretiosumfuisset.Quinimositotamunofilooperationemabsoluissem:frustrasaneoperabar,actentabamomnia.RespexitergoDominusinmortaliumnecessitates,necspreuitprecesabiectorum.Quarededitmihicognitionem,diuersarumpartiumlotiisani.Idestmei.Unaquidemeratquodammodoleuior,atquecitatior,habensoccultumDuelech,subclaroliquorestillatitio,absquefaece,muco,&sedimine.Ueruminclarissimostagmate,&ambientisfrigore.Alteraueroaequeadmiranda,quaeortuminfrigoreDuelech,infrigorequoqueiterumdissolueret,&inseabsorberet.Inuniconamquesaleuolatililotii,tamoppositasfacultatesadmirabarserio,considerauiquidemexinde,quodcuiusurina,plushaberetdepriorespiritu,iscalculoessetobnoxius:acimmunisalter,cuiuslotium,plusdealterocontineret:primusqueilleconceptusmihiarridebat:Sedsermocinalisillascientia,uanafuit,rebusqueimprimisgerendisinutilis.Siquidemlotium,nonsubitinnobispraeuiasillasputredinistesseras:sinequibustamenentiaillaaeternumdormirent.Dein,necexillaspeculationeconstabatmedium,quoplusdeposterioreillospiritusemperfieret,quauemethodo,inhibereturpriorisspiritusconfectio.Multominus,quomodoconfectoiamDuelech,subueniridaretur.Attamenneabsquefrugecederetspeculatio,cogitaui,anposteriorillespiritus,persyringam(priuseuacuatolotio)iniicicalculosaeuesicaepermitteretur.Sterilisitaquemihioccurritmortaliumcognitio,quaesolagaudensspeculatione,manumaPyrotechniasubmouet.Namlotiumdebiteputrefactum,coagulatoremeditspiritum,quiaquamuitaecoagulat.Itemquepost,quitotusdiaphanus&uolatilis,potentialeDuelechcontinet,quiaparitactandem,quiDuelechsemelnatum,insestatimabsorbetmoxtamendehortanteDiabolo,dubiusuacillarecepi,atqueconsideraui,uanaesse,quaetantifaciebamamereperta.Praesertimcuminnobisnonputrefiaturina,adillumterminum,quohosdederatspiritus.Detestatusitaquesummeascuriositates.Nametsiquodammodoremediumsuggererent,relinquebanttamenprioremignorantiam,circacausas,&modumfiendiDuelech.Quaproptercoepicunctapridemuisa,quasinonfactanegligere,sensiquetorporemmihiincuri.Undeconfirmabar(quaeinpraefationemultisexposui)nullumlaboremtaediosiorem,nullumquesciendigenus,hortantecacodaemone,posttergarimagis,quamillud,undegenushumanum,quandoquefrugemcapiat.Christianumergodecet,constantisesseanimi,inoperebono.Tandemitaquerepetitisdistillationibus,&exactiorecunctatione,perorationemassecutussum,causas,modumfiendiatquedissoluendiDuelech,Deusbone,tuamadmirormagnificentiam,quaeMedicorumineptissimum,adtantaereireclusionemperduxit,totseculis,magnisqueingeniisneglectam.Gratiarumergoactionesreferonominituoabyssalitergloriosononquiame,praealiis,adarcanadeduxeris(nunquidterragloriaripotest,dicetquealiisuasculisuah?quodinelectiorisformaeuasculum,subfigulitornodeductasit?)Sedquiafecistiuoluntatemtuam,quaesolabonaest.Referoergointe,omnemgloriam,quihocaeuo,cognitionemhancreclusisti,perabiectissimos,&paruuloshuiusmundi.Idnamqueprosolitotuoest,&admaioremnoministuigloriam.Cognouienimobstitisseueteribus,&Modernioribusunicamignauiam,aspernantiumdistillareremadeofoetidam,atquesordidam:suauitateodorislucri,deceptorum.SpernitenimeosSapientia,quimateriamexqua,dispositiones,contenta,proprietates,progressum,&significationeslotii,addiscererecusaruntperignem.(34).Nequeetenimcespitatumestminusinmateria;contentoatqueiudiciisurinarum,quamfuithactenusinpetrificationeeiusdem.Quareoccultamansitdiagnostica,simul&prognosisiudicialisurinarum:proutinnostrauronoscopia,exfundamentodemonstrauimus:quamoptoutinamferuentioraiudiciaposthacexcolerent.Egosiquidemmeadtumulumpraeparo,subspe,laboresmeosaerumnishumanis,nonineptosfore.(35).Pergamnunc,stoliditates,meas&experientiarumtaediarecensere.Imprimisnamque,exDuelechdissecto,acsolitariepersedistillato:Itemqueexrasurismatulae:Tertioitem,exurina,adspissitudinemeclegmatisdistillata,idemprorsusoleum,eaedemquecrystalli,stercorisliquidiassurgunt.EtenimexDuelech,relinquiturfexterrea,nigra,friabilis,&combusta,nonampiuspetrosa,uixquealiquidsalisurinaefixioris,reseruans.Utpotespiritusuolatilis,totusintoto,inDuelech,actandeminterram,estmutatus,cumsibiadiunctisaliiscompositionispartibus.Certoutiquesigno,quodsalfixusurinae,nonhabeatuimactiuicoaguli:sedpassiuecoaguleturduntaxat.(36).Porroterrailla,edistillatoDuelechrelicta,nunquampridemdescenditaduesicam,speciepulueris,autluti:sedliquorfuitduminurinaesset,quiibidemdeinsicinduruitperspiritumlotii.Meditatusenimdudumeram,quodterra,autpuluis,utut,artificiosissimeconnectereturspirituiurinae;nunquamtamenconcresceretinDuelech,&perconsequensuanumetiamesset,proDuelech,Tartariinuentum.Siquidemiamconspexeraminuitro,Duelech,espiritibus(liquoribusnempestillatis&claris)materia,&efficienteiisdem,quibusinnobisDuelechoritur,fieri.Conclusiergoexiammechaniceprobatis.(37).Silotium,cumsuosalisspiritu,habeatspiritumterraeuolatilis:necessario,exillisduobus,generabiturDuelech,nisiperscoriam(quamlibrodefebribusuocostercusliquidum)saturetursalurinae,atqueeatenusacoagulandoturbetur.Nonraronamqueobseruaui,calculosumaliquem,posteaicteroafflictum,acalculoimmunemfuisse,quamdiuIcterusimperauerat.(38).Adeoquenecgratisame,defebribus,assertumfuit,quodpraefatascoriaurinisaduenamisceatur,tanquamexcrementumutile.Granulanturautemarenae,taminnobis,quaminmatulis,ipsogranulationismomento,semelquegranulata,ultimamquoquesuinanciscuntursimulduritiem:nonautemquodsensim,magismagisqueindurantur:(39).fabulosumestideo,quicquiddecalculoconfirmato,&nondumconfirmato,adignorantiae,&ignauiaeconfirmatarumexcusationes,comminiscunturScholae.Tamenimduraestrecensarena,excretaenobis,uelamatulisabstersa,quameritpostdecenniuminde.IdemquoquedeDuelechestoiudicium.Dixipuoquesuperius;nisiarena,quaematulaeaffigitur,coagulareturininstanti;adfundumpraecepscecidissettota,neclateraliter,tamqueproportionaliterdistincta,affigeretur.(40).Praedicatorenimhaereticus,propeBarclayaminAnglia,anno1629.sanusatquesospes,contendensaprandio,librumesublimi,adsetrahere,inimouentremagnoperculsuspondereatquedolore,certisindeaquatriduosignis,sciuitsecalculograuatum.Indepostoctiduum,LondinisubnouaculaLithotomi,extinctus.PendebatautemlibramAnglicanam,&binasinsuperdragmas.Necmeminimeparemunquamuidissecalculum.PendentautemlibraecentumAntuerpiae,Londini104.(41).Paracelsusenimsubitamhanccalculiapparentiamadmirans,nefigmentumsuodesitMicrocosmo,calculumfulminisuocat,putatquecadendoconcreuisse.Sedmultiplexeiuserrorest.1.Namnondaturlocusprocasu.Siquidemuesicacontineturinam,uelnullam.sinullam,instarlinteimadidicomplicatur:sinuerolotiodistendatur,cumhoc,sitinfra,nonpotestDuelechformariextralotium,autsinelotio,utfiatabsquemateria,decidatqueinlotiumdeorsum,utdecidendo,fiat.2.Errat,credenslapidem,intonitrudeiectum,ordinariis,atquesolitiscausisgenerari:nonautemportentosis.Alioquisimateriatonitruinaturalis,ininstanticoagulareturnaturaliter,deberenteiusmodilapides,singulistonitruisesseassueti.Necessetcausa,curlapillustriumcirciterlibrarum,adpedumnouemaltitudinem,terramterebraret,solo,nudoquecasusui:nisirobustioreuideturbatus,proutdemeteoroanomaloalibi.3.Denique,Duelechsubitatyrannideseprodens,nonarguitmomentaneamsuigenerationem.Niluetatnamque,uesicaeadhaesissepedesuo,abruptoquestolo,cecidisseinamplitudinemuesicae.4.QuicquidinuerumDuelech,condensaturunquam,siueidsitnucleuscentralis,arenedescendens,ueldemumcorticetenusaccrescens:sempereiusquaelibetgeneratio,fitininstanti.Enimueroexmeismechanicisdidici,quodtotumDuelech,quantumqueinseest,constituaturexmerisuolatilibus:nontamenextriumquatuorueunciarumlotio,(quantaessetmicturientis)generariposseDuelechuniuslibrae.Porrotametsiurinamhumanam,insolaspecienostrascirem;solumquespiritumurinaehumanae,peneshominemesse:urinamtamenequinam,nominearmentorumexaminaui,curiosus,anfortealtersimilis;coagulatorspiritusesset,quipropterconnataimpedimenta,nonubiquesortireturcoagulandiimperium.Atututlaboraui,nonrepericoagulatoremillumspiritum,inurinaequina.Itnequespiritumfermenti,uelaquaeuitae.(43).Itaquereperipotentialemaquamuitaehumanolotiointimam,eamquelenam,interspiritumcoagulatorem,&spiritumputrefactum,coagulipraefatisusceptorem.Summequenotandum,quodspiritusurinaenoncoagulat,nisiperconnubiumaquaeuitae:quodsaepiuscomprobaui,distillando.Ergotriainsuntlotiohumano,quaeconcurrereestnecessum:tantoquepotentius,quoomniscalculosus;iamnonleueprincipiumcorruptionis,insuolotiogerit(utsuomoxloco)undeuidelicetfermentuminurinaactuatur,adpraefatamaquamuitaecoagulabilem.(44).Necenimhisobstat,quodtamspiritusuitae,quamipsaaquauitae,sintsummefugaces,adeoqueuixadDuelechpertinaciamapta:namcertumest,spiritumuitriolifugacissimum,asibiconsociouolatili:imostatimfixari,persalemarmeniacumfugacem:adeoutfusionemsustineat.Quibusedoctinostri,miraridesinunt,quaealiasignarosstuporeafficiunt.CaputIu.ProcessusDuelech.(1).ModusfiendiDuelech.(2).Enssingularenecsibiparhabens.(3).MechanicumSpadanorumfontiumexemplum.(4).OcrainSpadanis,Paracelsumacomment.Tartarideterruisset.(5).Anatomeinactionibusspirituum.(6).Ignisaqua,enshomogeneum,sibiparnonhabens.(7).Differentiapraefatidissoluentis,cumaliisomnibustotiusuniuersi.(8).DuaeMaximaeSpagyricae.(9).Oleumauriquoddam,puniceicoloris.(10).QuiddicatgeneratioDuelech.(11).,Actiocorporumincorpora,qualis.(12).Doctrinadeactionecorporum,&spirituum.(13).Participationesuiriumemetallis,absquemateriametallica.(14).Spagyridelusio.(15).Destinanturmorbiinpoenam,&meritum.16.Exercitationesaliquot,incipientesasalibus.(17).Spiritussalisfitterrestris.(18).Quaestiotriuialis.(19).Tartaripruinosicommentum.(20).Senilisstranguriaunde.(21).Quatuornotabiliaindedeflua.(22).Quaestiosecunda.(23).Tertia.(24).Quarta.(25).Catharriuesicales,ridiculi.(26).Quinta.(27).Sexta.(28).NotanturAstrologi.(29).NotaturParacelsus,iuxtaatqueGalenus.(30).Propositaequaestionissolutio.(31).Galeniinaduertentia.(1).Spiritusurinaeapprehendensterramuolatilem,procreatamsemine,acfermentofracido,&putrescente,suscitatoccultumadhucinpotentia,uinispiritum,urinaeincolam:quibus,tanquamduobussexubus,concurrentibus,terreusquidampraefatusspiritus,imbibitpraedictumunicum,coagulatorem:cuiusreciprocationisergo,oriturinagendo,amborumconnexiopenitissima:quiacongrediunturspiritutenus,perillorumminima.(2).Adeoquecoagulator,coagulatunicoinstanti,spiritumuini,potentialiterexcitum,inputrescentefermento,cuicumfracidamassasuamtribuitmateriam,simulcondensantursimulinuerumDuelech,monstrumsane,nouumhocaliquid,coagulatuminmediaaqua:neciterumideoinaquamresolubile.Ensnempepetrosum,animale,nullialterisimile,quodqueideoDuelechParacelsusnominat.(3).Idquefaciliusperexempluminmentemintrabit,quodSpadanifontesquotidianumnobisexhibent.Habentnamquespiritumsulfureum,manifesteacidum(undefontesacididicuntur)&uenamferri.Utrumquenempeembryonatum,immaturumque,contineturliquatum,inaquasimplici.Moxitaqueincipiuntambo,uiresreciprocasinsemutuoconserere.Atquetandem,cumlassatisuiribus,steterintactionemsuam,condensanturincorpuslapideum,lagenisseaffigens,informaocrae:sicqueaquareditinpristinumelementum,omniexutumqualitatealiena.(4).Quossifontesacidulos,satcontemplatusfuissetParacelsus,Tartariuinihistoriam,aBasilioUalentinomutuatam,neglexisset;sciuissetnamqueocrae&uinitartarinonparemortum.Saltemdifficiliusredarguipotuisset.Quippetartarus,inaquamresoluitur:nonautemocra,utnequecalculus.Nequeenimunquamnegaretentaui,eliquoribus,corporasolidaconstitui:Sedtartareosliquoresrespuo,incausasmorborum,uiolenteradductos(uttractatudeTartaris)exoppositoautem,actiuitatesspirituuminspiritus,reuerenteradmiratussum.Profecto,cumeSpadanissuccrescatocra,siuecrustalapidea,lagenisobducatur,pertotumconcauum,nefasinprimisesto,propinareSpadanam,sicredamustartarosperindefieri,atqueocraminSpadana.Idest,sicredamusaquaeSpadanaeinessetartarum,moxinbibentecoagulabilem:nefasfacit,quiSpadanampropinat.Etenimdumsalacidusuini,corrositfaecem.(5).Salquidemanteaacidus,&nondumcoagulatus,manetacidus,accoagulatur,necsalisessentiammutat,etsiconstringatur,quianteeratfluidus.Uicissimquoqueetsifaexacidossorbueritspiritus,acinsecoagulauerit:manetattamencorpussolidum,dumspiritussalisacidi,coagulaturincorpussolidumtartariuini.Imopriusquamexplenocoaguletur,uasiseaffigit.IngenerationeenimTartariuini,spiritusagitincorpus:estquelongealiaprorsusactio,dumduospiritusinseinuicemagunt.Naminhac(proutinSpadana,inDuelechetc.)constituiturnouum,acneutrumens,qualisestocra,exspiritusulfuris,&uenaeuolatilis.Sedintartarouini,tantumacidusspiritus,siueacetosusliquoruini,mutaturinsalem,manetquefaex,qualisante.Ideoqueconstitutuminde,iterumestresolubilenonenimmetallum,lapis,uelcorpussolidumdiscorporatur,mutatur,autuolatilizatur,propterspirituum,corrosionem.Patetid.Namargentum,perlae,coralla,lapidesspongiae,cancrorum,limacumetc.quanquamperChrysulcam,aliosueliquoresacidos,aboculisnostriseuanescant:sunttamenlapides,quiante(proutdefebribus)Spiritusnempe,quantumpotuit,fecit:incassumuelutoperatusest,supercorpus,dumseipsum,corrodendocorpus,coagulauit.(6).Estnimirumintotanaturauniuersi,tantumunicusignis,Uulcanusardens;itaquoque,nonestnisiunicusliquor,dissoluenscunctasolida,inprimamillorummateriam,absquesuiullaimmutatione,autuiriumdiminutione(quodnorunt,testabunturqueadepti)Inaliisueroliquorumactiuitatibus,corpus,nunquampotestseradicalitercommiscereliquorisoluenti.(7).Ideoquecorroditurquidem,atnonsoluiturintime,utiadtransmutationemformalemalioquirequiritur.Namomnisspiritusacidusrodens,rodendoaliudcorpus,coagulatur,&propemodumfixatur,migratqueinformamsalisdensati:nequicquamtamencorpus,quodarbitriumrodentisspiritustolerauit,agitinillumspiritum,quiseipsumrodendo,&actionepropria,coagulauit.Quodsanenonitafit,dumduospiritusactiui,concurruntininuicem.Namtunc,estduplexactio,quauterque,inutrumqueinuicemagit.Ideonamqueeiusmodiillorumactio,fitcumpermistioneradicali,estqueconstitutumexambobus,inseparabilismistionisproles,&hoctransmutatum,estproductum,neutrumabutroque.QuodsiidParacelsusmaturecontemplatusfuisset,prosuoTartarouini,ocramaquaeSpadanaesumsisset,dixissetquealiquidprobabilius,quamquodinessentliquoresomnibusrebus,quicoagularenturpermodumTartariinuino,essentquemorborumquorumcunquecommunismateratquemateria.OcraquidemSpadanefilia,noniterumresoluitur,quasitartarusuini:&tamendiffertaDuelech:DeLithiasiquantumpetrificatiomineralis,acalculo.Inhocenim,spirituscoagulator,inlotioexistens,operaturuipropriisalis,acimparis,superspiritumfracidum,&putrescentemterrae,absqueebullitione,autGassiluestriseructatione:adeoqueinmomento,suamperagitoperationem,&coagulatse,cumspirituuini,urinaeproprio.proutsuperiusnarraui,inMechanicaspiritusurinae&uini,siueaquaeardentis.UerumSpadanaespiritusacidi,exembryonatosulfureenati,longooperanturpriustractu,bullasatquesiluestreGasexcitant,actandem,seuasiaffigunt.Alioquienim,siistudGasnequeateructari,aquaeSpadanaemanentsospites,medendoaptae.NamsiGasegrediprohibeatur,impedit,quominus,subsequenssequatur,spiritusquereddantureffoetiagendo.Astuinifaex,cumsuamhabeat,sibiquepropriamcoagulationem,nonopushabeteamaliundeacquirere.Cumueroacidulusuinispiritus,faecemroserit,nonestquodrodendodet,quodipsusinsenonhabet.ErgoinTartariuinigeneratione,acidulusillesalinusspiritus,coagulabiturquidem,propterterram:sedmanebitinspeciesalissolubilis,&noninformapetrae.(8).Propterregulam,quodtransmutatioessentiae,praesupponattransmutationemmateriae.Itaqueterreumcorpus,siuedissoluaturpercorrosiuum,siuenon,pristinumsuumesseseruat.Eoquodistuddissoluens,nonpenetretdissolutum,inradicaliuinculoconnexionis.Quodtamenintransmutandisessentialibus,estpernecessarium.DiscantergoChymiaetyrones,quodcorporanonresoluanturpercorrosiuorumcalcinationes.Licetetiamsaeperepetitas:nisiintercurratfermentalisimpressio,perputrefactionem,quaepraeceditquamlibetradicalemsolutionem.Camphoraquidem,inaquaforti,naturamnatantisoleiassumit:sedablutoperaquamcommunemcorrosiuo,statimcamphoraest,eaquaeante,siueidsemel,siuedemummilliesfiat.(9).Intyrociniisenimgaudebam,quodaurumspecieoleipunicei,perretortamseptimauicetransegissem.Memor,quodquinouitaurumdestruere,nouerititidemconstruere.Sedablatocorrosiyocomite;auruminserediit,cessauitqueinanegaudium.Incassumeruerelaboranteeo,quodineanonest.Incassumquoquelaborant,quinonoperanturpermediadebita.(10).ItaquegeneratioDuelech,nonestcoctaemucilaginis,uelfictaepituitaeimaginariapetrificatio,calorelociarefacta,autarescendofirmata,uelindurata:(namsic,tantumbolusessetresolubilis,nonautemDuelech)sedesttriumsimulspirituumtransmigratioinDuelech,uera,essentialiquetransmutatione.(11).Profecto,corporanonaguntincorpora,pernaturalemcompositionisactionem:sedquicquidcorporaininuicemperagunt,idfitrationeponderis,magnitudinis,duritiei,figurarum&motuum.InseruiuntqueenimMathesi,uixPhysicae.(12)Sinautemcorporeisales,operentur,fit,uelquiaspiritumuolatilemquodammodocontinent,uelillum,incorporeinueniunt.MeminerintsaltemTyrones,corpora,quocunquesemelmodofuerintcolliquandopermista,maneretameninpristinosuiesse,nisiperignem,uelfermentum,transmutentur.Corporadenique,niloperariinspiritus:seddeterminaretantumhosce,patiendo.Quaeproindecorporumoperatio,nonestuerareactio:sedpotiusmerusspirituumeffectus,expropriaeorundemactiuitateresultans.Idcircoenimspiritus,exantlatis,exhaustisquefacultatibus,spontefatiscuntinterminosuimotus.Etlicetistaactiospirituum,fiatcumpassione,&amissionesuarumuirium:nontamentransmutantideocorporainsuinaturam.Roduntenimtantum,atqueinpulueremcomminuunt,quod&calcinationem,peraquam,interpretantur.(13).Perexemplum.LibramcrociMartisnectesextuplooleiuitrioli,tumdistilla,quicquidfueritaqueum.Reperiesuitriolumferri.Auferindeferrum:&habesuitriolumferri.Saleminquam,instaruitrioli,cuiestgustusferri.NilretinenstamendeMarte.DeterminationemnamquehabesaMarte,quoadefficaciam:nonautemmateriam.Eritqueprioruitriolispiritus,siueoleumeuitrioloueneris,fixatuminsalemquendam,soloodoreferri.Iterumidemacclarius.LibramcurrentisMercurii,coniungequadruplooleiuitrioli,auferphlegmadistillando,&infundo,manebitpraecipitatusalbus,niuisinstar.Itemsiplusoleiiustoaffuderis,Mercurius,insensibilitercumoleotranscendet.Porro,siapraefataniue,perlauacrum,abstulerisacrimoniam,eritinfundopulyiscitrinus,quireuiuicatus,aequiponderabitprioriMercurio.Aquauero,quaeinabluendo,saleminsecombibit,datuerumalumen.Sicnempesoloattactu,unicalibraargentiuiui,absqueullasuaesubstantiaedeperditione,possetmultalibrarummillia,acidissimioleiuitrioli,sensimmutareinalumen.Quodidemoleumattactuferri,paritermutaturinuitriolatumsalemMartismedendonobile.(14).NoteturactioMercuriiabsquerepassioneessentialisubstantiaesuae.Estquecontemplatiomagnimomenti.SiquidemmagnaSpagyrorumturba,spepropriadeluditur,putanscorporafixa,incorrosiuissoluta,hiscededissesuasproprietates,sisaltemdissoluentia,spontaneoactiuitatismotu,penessecoagulauerint.Nesciuntinquam,spiritus,agendodefessos,degenerareinnouumens.Dumscilicetdeueniuntadterminumpotestatis,inagendo.Deindesciendum,quodomnisoperatio,tendensadtransmutationemutriusque(agentisscilicet&patientis)consistattantumintermerosspiritus.Operatioautemcorporiscumspiritu,nonuiuentium,incipiataspiritualialicuiusfracedinisodore;quiasemina,acfermentalesdispositiones,independent,suoquearbitrio,imperantliquoribusadgenerandumdestinatis.Quocircanoninepteadnotaruntueteres,mundiuisibilisortum,&continuationem,exinuisibili,&incorporeoesse(qualiasuntodores,&fermenta)atqueinnostristerminis,Duelech,incredibilicoagulatorespiritu,inuisibiliqueinitio,concrescit.Nequeenimexterneallatitartari,interiorisfiliimucaginis,insuinatiuitatemindiguit,fictisuearefactioniscoagulis.Calamitosiusestlonge,quodipsumcalculiUulcanum,nobiscuminlotiogeramus,cuiusinportunoimperio,auscultantproprietatesuolubilisspiritus.(15).EtenimDeus,brutapraenobis,dilexisseuisussimorbos,noninmeritum,adeoquenoninbonumdirexisset,cuiusnonestcondignapoenatemporalis.Caeterumubipaenaepraeuisusadestfinis,exdonomunificentiae,medicaminumpotestateserexit.Inbellisquoque,suiobnascunturcalculi,atnoninpoenam,necinmeritumdati,quinobisinmedicaminasuccrescunt.(16).Ideoque&longealiasurguntradice.Porroantequamadcalculihistoriampergam,aliquotexercitationespraemittam.PrimoitaqueSalinisinBurgundia,hodienonpluresduobussuntputei,myriae,&puteusGray.Quodsiueromensuraecentumutriusqueputei,separatimcoquantur,longeminussalisdant:quamsieademquantitate,connexaecoquantur.Incolaeexperimentumadmirantur,utramqueideomyriamdeincepsconfundunt.Enimueroalteraillarum,plussalishalituosi,siueuolatilis,continet,quisingularitercoctusigneflammeo,antesuicoagulationemeuolat.Uerumtamenalterifixioriobuians,imbibiturstringiturqueinsalemsolidum.Exemplumhoc,docet,corporasalium,suoscombiberespiritus,&spiritusuicissim,roderecorpora.MyriasiquidemBurgundica,crystalloclarior,halituosotamensuispiritu,magnamsaxirupeiparteminsecombibit.quaeideointercoquendum,dumscilicetspirituscoagulanturinsolidioresaliscorpore,sidit,accumdifficultatedespumatur.Itaquesalisillespiritus,etsisaxumsolueret,nonproin,cumterraconnubiumtraxit,utuelhic,lapidesceret,uelilla,salfieret.Imouelindepatet,etsisalmarinus,parteshalituosashaberet,nontamencalculoaccederet,utnequespirituiurinae,inaugmentum.Itpotequialiislongeprincipiisconstat,(proutalibidedigestionibus)sedsalmarisquantumcumlotioperegrinatur,tantundemconciliadissolutionisDuelech,suscitabit.Quicquidenimdissoluitsaxumrupis,&inseinuisibiliteroccultat:idsaltem,nonsuadebitoriginemcalculi.Hactenusdeterrafixa,persalisspiritumdissoluta,dequespiritusalishalituoso,accoagulato.Nuncdespirituuolatili,incorpussolidumfatiscente.(17).Sublimastibiumcumaequapartesalisarmoniaci,modestoigne,uidebissalem,diuersiscoloribustinctumsurgere.Separacoloremasale;peraquam,&habebispulyerem,quicumsalepetrae,feretotusinflammamauolat.Sinuerocumsalearmoniacorelictus,adhucbispersesublimetur,&asaleliberetur,habebispulueremstibii,salisexpertem:cuisitumsalempetraemiscueris,noninflammabituramplius:sedquantumsalispetraemiscueris,interramcommutatur,&salisnaturamnegligit.Namsulfurisodor,salempetraepenetrat.Itasalisurinaeodor,spiritusqueuolatilis,terreumspirituminurina,peraliqualemputredinemsuscitatum,confestimcommutatincalculum.(18).Ideoquenonstatimamictu,urinagranulatur:sedpostquamputredinisinitiaassumserit.Hucfacitquaestio.Curpueri&senes,sintipsisuiris,calculosiores?anquiacalidiores?QuidsiScholae,absquerobore,friguspuerorum,&senumhoclocoincusant,oblitaepudoris,quodillarumuoto,Lithiasissolocaloreconcrescat,quidiuueritcopiosiusphlegmainyocasse,sicalor,efficiensunicumdesit?Siinquamphlegmaquoduttale,petrescat)innaturadesit?Neceandemtemperiem,complexionemueinpueris,&senibus,comminiscipossunt,absquededecore&confusionedogmatumsuorum.Utnequeparitateminurinaamboruminuenient.Suntnamqueurinaeimpuberumcrassiores,senumuero,aquosaeacdilutae,calculosorumquoqueaquosae.Senesolimuidi,continuastranguria,inmortemusqueinfestatos,quibusdiureticaremedia(idestmictoria)excroco,mace,etc.Itemquelenitiua,exmalua,althea&c.erantcassa,atqueeuanida,quosqueiamMedici,calculoobsessos,pronuntiauerant,sectiouero,acalculoimmunestestabatur(MichaeldesMontaignesEpiscopumParisiensem,auunculum,sectumfrustra,ait)adeoquenonexurina,calculipraesentiam,ariolariadhucdidicerunt.(19).Prohiscestranguriis,ParacelsussuumpruinosumfigmentumTartari,commentusest,nondumindissectishactenusrepertum.Equidempostmodumcognoui,quotiesfel,iustodebiliusesset(utinsenibus)nonpossitacidumstomachichylum,insalemsalsum,commutare:quocircaexaciditantillorelicto,&quotidiano,perseueraresenumstranguriam,etiamnondatocalculo.(20).Siccereuisiaenouellae,pluribusconcitantstranguriam,propterresiduuminhaerentemque,recentiorisfermentiacorem.Hoctitulo,defectunempefermentifellei,minustinctaeurinaesenum,acpuerorum.(21).Undesequunturhaecnotabilia.1.Quodpenuriascoriae,siuestercorisliquidi,inurinis,faciliusconcrescatLithiasis.2.Quodremediumapriori,sit,confortassefermentumfellis.3.Acrioresuideantururinaeinstranguria,acstillicidiis,quatenusacidialiquidcontinent.4.Elucescitscoriaeusus,eiusqueconnexioinurina,utilis.(22).Deinquaesitumest.Quarecalculusinrenibusfrequens,rariorautemuesicae?Respondialibi.Quod,quamdiuurinaestinuenis,nondumsitperfecta.Nequeenimadhucoleturinam,autproprietateslotiihabet:quatenusnequeconuenit,cruorem,excrementiodoreimbui.Estitaquelotiideterminatio,aRene:odoruero,estfermentiputrefactiui.Quiaexcrementi.Atqueideoterramlotiiuolatilizat.Caeterum,quamuisfracidaurinaeputredo,reddateiusterramolidam,acputrescentem:attamennonmoraturinhomine,quantisperputreat.Ergospirituurinae,terraeiusfracida,opushabet,utpetrescat.InReneenim(ubiurinaefracedofermentalisoboritur)terrarecensacuolatilis,facileseassociatspirituiurinae,granulaturque,dumpraesertimscoria,calculipraeseruatiua,nondumaduenerit.Citrinescitautem,etiamnonminusaloco,quamapraefatascoria.Renitaque,poenasluit,quarumprimusauthor.AlibideuteroDuelechdocebo,anterenem,praecederedispositionemadDuelech,quaequiauitalisest,&nonmeraexcrementitia,proutinuesica,etiamsatiuscoagulaturinrene,quaminuesica.Hocnamquequiameracloaca,omniprorsusdestituiturfermento.Sedintestina,quatenusstomachusfellis(proutdedigestionibusalibi)suntreceptaculumuitase,&coquens.Uesicauero,merumsoliusexcrementiretinaculum.Quaeriturdemum.(23).Curcalculusrenum,plerumquefuluus,&uesicaealbicans?Renenimfermentumhabet,adexcrementifactionem,opushabetideoscoria,liquida,actingente.Tumetiam,cruoremhabetren,sibiuicinum,propriumqueparenchyma,tinctum.Uesicaautem,desuialimentiproximiglutine,copulatterraefracidae,&spirituicoagulatori,incorporeurinae.(24).Consequenterhincpatet,curDuelech,inuesicanatum,durius.Magnaquippealimentiuesicaepars,absceditinmucum,quiunacumpetrosiscoagulationisinitiis,durius,tenaciusqueDuelechparat.Proutcalxcumfarina,caementumdat,longetenacius.Renesetiam,tandemusqueinfibrassolidaslaesi,persociumDuelech:deincepsalbos,satisqueduroscalculos,eiiciunt.Docuialibi,alimentumuesicae,anteplenamsuidigestionem,proptercalculumaliamueimportunitatem,separariasolido,&instarmucosaelacrymae,plorari,urinisquecommisceri.Esseinquamexcrementumultimaedigestionis,aberrantis,&impeditaeinuesica:occasionatumnempequandoqueeffectumcalculi:nonautemcausamperse,quanquamsubindeoccasionaliteratqueperaccidensassumatur.(25).Medentesenimaliquot,tantammictimuci,&tamcontinuatamadmirantescopiam,scientesque,nonessepurulentam,cumnescirentequantoulcere,tantapuriscopiastillaret,tandemuelutpersufficientemcausarumenumerationem,coacti,catharros(ridiculum!)inuesicamintulerunt,miserandissanestupiditatibus.Aliiautem,dumuanas,cerebrosano,nonaudentimplorareaccusationes,dequepuremetuunt,ulcerarenis,tantaeingluuieifontes,denuntiant.Adeo,utlicetabsquepraegressoapostemate,dimidiaminmatulapartem,cumurina,illemucusnonrarodiuidat:renturtamenexreneindolente,tantundempurisquotidiedepluere.Imprimis,Spadaecomplurescuratosnotaui,quosMedentumpudibundaedisceptationes,superpure,ulcere,renumtabe,&catharris,eoadmoriendumproscripserant.Qui,ubipraeterMedentumspem,saniredierant,adhucasesanatos,proficuoeperegrinandiconsilio,gloriabantur.(26).Curautemsanaurinamea,infrigore,sabulumadposueritmatulae:nonautemincalore,intustantisperdetenta?Dixi,innatobalsamo,urinampraeseruari,nepetrescat,&putrescat,aequefacile.Dein,matulam,esseuas,affixioniaptum:nonautemuesicam.Actandem,quodterra,uolatilizeturperputredinem.(27).Dubiumetiam,curgemellorum,eodemlactenutritorum,altersubinde,tantumsitcalculosus?CuidubioScholae,mulieres,Idiotae,&agrestes,unapariterresponsione,sesatisfecisseautumant:siindispositionismalamintemperiem,uelinclinationem,nominarint,&humoresattulerint.QuamInclinationemAstrologi,licethauddistinguantconceptu,uelempsychosi:partutamendiscriminant:atquehactenusinuariassortes,conturbantgemellos.(29).Atsaltem,etymoninclinationisadcalculum,uelinlimine,Paracelsumredditsuspectum,desuotartaro.Imo&Galenum,suaehactenus,absquelumine,deseruereScholae.Quicontentusinaequaliintemperie,inseminalibusconstituentibus(licethomogeneisattamen,modouersasitinnaturam,putat,seabundesatisfecissequaesito:prosequiturquecumdesperatione,hactenusillamesseanatoinseparabilem.Nomenquidemuulgare,Inclinationistollit;atremanentpriores,sinondensiorestenebrae:dumlitemliteresoluit,&cumdesperatione,studiuminquirendiabtruncat.(30).Certumestinterimquaestionisdualitatem,nonnisiamateriaeataxia,CaputIu.desumendam.Quecumsubspermantishomogeneitatetamsimplici,noninueniatur:necesseest,inloci,siueclimatisuterinimagneoportet,determinari.Sicnempemulierumlateradifferunt,utuelutbinihomines,lateraliterdistincti,simussinguli:adiacentqueutero,lateratimaliaintusuiscera.Aprimisnamqueconstituentibus,desumunturquidemhaereditariaelabes,intotumconceptumaequabiliterdistemperatae,siaparente,genitoresintdilapsae:sedquaeinlocosuntrepertae,locisadiacent,&proximioresinuadunt.Mirum!quamfacileauscultenttenerrimanostriinitia,peregrinisimpressionibus,quamquefacile,semelsuscepta,adolescant,atquequampertinaciter,demumperseuerent.Etiam,quaemoxpropriouiuendierrore,acquirunturmorborumseminaria,quamamiceiisdem,quibushaereditaria,potestatibushospitentur,&dominentur.Eoqueingrediunturpotentius,atqueinsolentiusinuruntur,quoillorumconiugium,nobisadhuciunioribus,Archeumdefoedat.Quantispernamqueincrementumassumimus,morborumhaustalicetodoretenussemina,quoqueincorporanturradicalibusinitiis,acinunumquid,nobiscumadolescuntpetrosaeseminumentelechiae.Quasetiamuelhaustoodore,fermentaseminumconstituerealibilatius.Namenaturaintegra,omnishomo,sanus,&uniusinclinationisessedeberet,nisipropterproprietatesuitaemediae,alimentorum,perturbationum,atqueclimatum,ataxiaeinfiliosAdaeirrepsissent.Quaeautemcumsanguinematerno,&lactenutricumsubintrant,utfuresdomestici,thesaurosuitaepossident,necfacilerecedunt,nisisubrenouationisauxiliis.Propinquiusautemadnodumueniens,dico,quodinrene,sitfermentumstercorarium,lotiiputrefactiuum,quodeuio,semelqueaberrantisnotaimpressa,lotiumpergere,deincepsspontaneofluxu,acsensiminultimatamtenderesuiputredinem,subqua,latetpotestasuolatilizanditerram.CumergoReniinsithaecfermentandipotestas,quaestio,curgemellorumalter,reneshabeatinfermentostercoreofortiores,resolutaest,percaputdeRoboreinaequalipartium.Quatenusscilicet,sicalteriusstomachumauersatur,&robustioralternonitem.Rennimirumputrentefermentoditior,infabricamcalculi,pronior.Patransquoque,siuesicam,urinarepletam,subgenerandohabeat,soletsobolem,calamitatiDuelechpronam,suscitare.Quippefracedodetentaediutiusurinae,fermentaliterinolescituicinoseminitranslabenti.(31).TantonemperidiculosiuserratGalenus,uolensaliquidlotiinaturalitercuilibetsemini,semperqueadditum,obtitillationem.Ignoransscilicet,nepilumextraneum,initiisgenerationispermisceri,absquetotalieiusinternecione.Utautempraelibata,inseruiuntintentioninotaroburinaequalepartium,esseuelutnaturaeintimaenccessarium.Etenimnecfilum,exaurohomogeneotrahes,quodnoncitiusunapartesui,quamalera,frangatur.Adeoquesitdebiliusseipso.Ataxia,disparitas,&heterogeneitas,suntmododeintimarerumessentia,licetessentiisprorsusperegrina.Hincnempegemelli,unico,singulariquesemineprognati,heterogeneitatemeuaderenequeunt,praesertimquaetamfacilicontagioinduciturinreruminitiis.Caput.U.ContinuaturhistoriaDuelech.(1).Spescalculosisunde.(2).QuisMedicusTheodatus.(3).HonorMedicoqualis.(4).QuadruplexMedentuminscitia.(5).Historiaphilosophicacalculi.(6).ErrorParacelsi,&Galenistarum,demateriaantecedentetartari,&calculi.(7).ErrorParacelsi.(8).Terrainurina,&cruore.(9).QuidinueniaturinDuelechdistillato.(10).SimplicitasMedentum:(11).MiserandaGalenisimplicitas.(12).Argumentum,inprimammateriamcalculi.(13).Diureticorumexamen.(14).Miserrimaealiquothistoriae.(15).ResolutioquaestionisDiureticorum.(16).UndepericuluminDiureticis,&huiusfelixpraecautio.(17).CensusDiureticorum.(18).Intemperiemuersaminnaturam,corrigibilem.(19).Anlaterumdecubitus,Lithiasinpromoueat.(20(.Uariaactiospiritusurinae.(21).UanaeScholarumpraecautiones.(22).ElenchusScholarum.(23).InaduertentiaScholarum.(24).CurtactusfallatNephriticum.(1)."Deusnonfecitmortem,necestmedicamentumexterminii,necinferorumregnuminterra".Quaproptercredidi,nullumdefectum,insanandoobuium,profluxisseexthesauriseius,quinonmortem:sedremediafecit:utnequeexpraescientiaeerrore:utquemelegisset,accreassetinMedicum,multisubiquenumeris,penuriosumdestituisset.NonestergoMedicus,utduntaxatpalliatiuumremedium,acfrustraneum,calculosis,ceuimpostorobtrudat.IndiguitnamqueinfirmusMedico,quitestareturbonisoperibus,seaDeocreatum.AtpostquamMedicinainprofessionemerectaest,lucriprurigine,sceleratumquoduisgenushominum;seadmedendumintrusit,cuierroriObuiandoMagistratus,iureinhossaeuiredeberet.Scholaeitaqueadse,Medentumelectionemtraxere,dignosquecensuerunt,quotquotEthnicoruminscitiissubscriberent,utCathedraeatqueuitahumana,ipsisconcrederentur.Hociaminpossessionem,inEuropaeis,abaliquotiamseculis,permanustransmigrauit,refrixitcharitas,&introductasubsigillotutioreignauia,partamqueinscitiamconfirmauitlongususus,praetendenspraescriptionisius.QuareDeusdonasuaretraxit,&quaealiasdedisset,continuit.EquidemD.Paulus,uulthonorandasuiduas,quaeuereuiduaeessentinbonisoperibus:adimitationemmandati,quodMedicumstatuithonorandum,quiuereessetMedicus,inbonisoperibus,sicqueseaDeocreatum,&electumtestaretur.Quemquescilicet,suaeuocationisdignasequunturopera,diplomata,signa,&meritasuihonoris.Quemlocummecumruminans,inueniohonoremMedicoindici,propternecessitatem:quenecessitas,presupponitprouenientemfructum.Aliasfrustra.Nonquidemquoduispraecepti,influatinnecessitatem:utquandosanusnonindigetmedico,nechic,tumsithonorandus.NamIudex,Praetor,Causidicus,Miles,Lictor,Tortor,Figulus,Textoretc.prescriberenturhonorandi,eodemnecessitatisiure.Ueruntameninmentalibus,totussemperuerborumcontextus,nonnisitanquamuniusreiconceptusest.Testabunturautemid,quiquandoqueintellectualiter,abstractoquemodo,aliquidfortedegustarunt.Idquequodammododemonstraripotest.Eodemnamqueconceptu,quoensemconsidero,concipioimprimisfiguramlongam,planam,tersam,acutam,materiamquoqueduram,metallicam,nonflexileminfilorectitudinis,finemdenique,nonadpanemscindendumautlignaetc.sedaduulnerandum.Istanempecuncta,inunicomentaliensisconceptu,simulmihirepraesentantur.Sedinabstractismentalibus,nedumconditionesconcomitantes,ueruminsuperquicquidmultishorisdici(imonecexprimi)potest,unico,uelutuniusuerbiconceptu,inintellectualiraptuinfunditur.HonosautemprescribiturMedico,creatoexbonitateAltissimi,propternecessitatemaegrorum,adsanandumeos.Quodsaneinmentalibus,habetsignificationemsimplicem.NecessitatesautemMilitis,Iudicis,Tortoris,Textorisetc.nonperpendunturtanquamelectorumabAltissimo:sedtanquampromotorumabhominibus,adfungendumofficiis,exmalitiahominumrequisitis.(4).Alibiergodemonstraui,quodquadruplexignorantiaecaligo,subhabendicupidine,unaintraueritinprofessionemMedicam,eamquesinehonoredestituerint.Nimiruminscitiacausarum,modifiendi,remedii,&coaptationis.ProfectoutPyrotechnia,corporareseratcoramoculis:itaianuampanditadPhilosophiamnaturalem.Subignorantia,&ignauiaScholarumitaquedepressadelituitueraPharmacia,quaequelumenMedicoadferredebebat,totamechanicahabitaest:inquePharmacopaeum,suamqueuxoremdelata.LibertatimeaeindulgeLector,quotiesdeDeo,deuita,demorbis,deRepub.deproximo,deuocationemea,deuero,bono,denocuo,dequerebusadeoseriis,tantiquemomenti,infayoremmortalium,amedisputatur.Namnulliushominisgratiaeaucupiummihipropono.Ostendihactenuscaecasdescriptionesecausarum,&remediorumignorantia,siuedisquisitionumpigritia,&facilitateassentiendifalsisprincipiis:quare&consequenterauguramur,infaustascalculicurationes,fallacessanationes,desperataqueauxilia,ut&miserasaegrotorumobedientias.(5).Pergammodo.Enimuero,quicquiddenouoinnaturasurgit,idexaliquo,adeoqueexalio,fit.Itnempemutatismateriisproximis,necessesit,illarumquidditatesmutari.Ideoquehocaliud,desiuitesse,utnouumhocaliquid,indeconsurgat.Idquenonfitspontanearesignatione,autpriorishabenaelassatione:sedsuperinductanecessitatenouiseminis,maturataqueimpressione,siueactualidispositioneArchei,nouientisinpotentia.Atquicumid,quodnondumest,agereadhucnequeat:oportebat,quodistudensinpotentia,quodammodopraeexistat,utpriorisentissubstratammolem;sibiinensposterum,adaptet.Subsistitueroeiusmodientispraeexistentia,inquodamspirituseminali,cuirerumsuatragoediaagendarumtypi,atqueumbratilespraenotionesinsunt.Huncautemspiritum,archeumnomino,uocatuutuoles.Satesto,scire,nildenouoinnaturaoriri,citrasemen;Operaturdemumomnesemen,perancillantessibidispositiones,quasinmateria,adintentauotapropagat.Mediaautemorgana,quibussemina,materiasdisponunt,fermentauoco.Namproutacidusodortestae,laccogit,odorfermenti,farinaminficit,odorquecadifracidus,uinuminuappamconuertitetc.Sicinlotio,suumestsemenadDuelech(Calculumenimabarena,solaquantitatedistinguo,unicoqueDuelechnominesignifico)suumquoquefermentumdispositiuum,subindenudoinodoresitum.Siquideminueteri,olidaquematulacitiuspetrescitlotium,quamaliasinnitida.Nonesttamenodorillefermentalis,lotioproprius:sedaduenaperegrinus,quiquandoquesicreniquoqueinolescit:utGorgonisinstar,fabricandoDuelech,iugiter,atqueincessanterinsudet;tanquamadsuiperfectionemlaboraret.Itanempeinuituspartiumarcheus,trahituradscopumalienum,&quonollet,abduciturperalienifermentiimportunitates.ErratitaqueParacelsus,quimucilaginemquandamtartareamuelutcalculimateriamprimam,atquedesponsatam,peruenasdispersam,annotat:illamqueperlaxatiuaquaedam,subducihortatur.Athiscenugis,tamdecausisDuelechueterum,quamtractatudeTartarosatisfeci.Satnamqueconstat,quodinlotiohumano(etiamsanorum)sempersitproximamateria,inuisibilis,&semenadDuelech;siueinterimerumpatDuelechinactum,quantisperpenesnosurinamaturatur,siuepostquamextranosfluxerit.Lotiumquidem,essentialiainitiaadDuelechcontinet;ipsiueroestperaccidens,quodmaturentur,uelnon.&quanquamlotium,insehabeatsemen,atquemateriamcalculi:nonesttamenuteruscalculi:sedmatrixtantumcalculosiseminis:quodsibiuelforis,uelintus,uterumquaerit,&inuenit.Etenimutperiredebetensinactu,siindeens,quodestinpotentia,acquodammodoseminaliterpraeexistens,consurgeredebeat:Necesseestessentiam,atquemateriam,lotii,exquafitDuelech,priusfatiscere,siindeDuelechfiat.Inquotamenexiguainterceditmora.Inlotioquideminestaptamateria,inestquesemenproDuelech:indigetsaltemactuante,&excitantefermento,quodsemengerminareprocuret.Eoquodreitransmigratio,arguatsuidecidentiam,perstatumneutrum,mediantefermentoproprio.Lotiigiturfermentumcorruptiuum,estexcitatiuumseminis.Diutiusideoseruariincontaminatamurinam,subbalsamonostraeoeconomiae,&subcaloreuapido,permechanicamostendi,quamquaealiaspaucisindehoris,frigidoinurinalicorruptioniauscultat,acproinetiamsabulo,matulamconspurcat.Renesenimquoquomodopolluti,iamfermentumcorruptiuumurine,conceperunt.Reniquidem,suumanaturaexcrementosumfermentuminest;sedidnondumsatest,adpropagandumcalculum.Estitaqueinlotio,Duelech,utensinpotentia,quodprorumpitinactum,dumlotii,siuepriorisentiscorruptio,imminet.Interimuerumest,quodquaedamProuinciae,adcrebritatemcalculi,nonignauamferantopem.(7).Illiricumenimolimpopulosum,hodieautempenedesertum,quiatetrohalituuitampraescindit.SuntnamquelocaScorbuto,Asthmati,caducoueuelutsubnoxia.Nonquidem,(utParacelsusretur)quodeiusmoditartarorumsintfaecunda.UtpotecumeademuectinaueEuropaei,nostratibusquecibisusi,affliganturperegrinismorbis,atquetopicis.Seminasiquidemmorborumaliquot,insuntlocis,cuduntqueaptassibimaterias,sieasdemnonreperiantsibiobsequentes,autdesponsatas,facessantnugae,quaenudampraeexistentismateriaetartarosaeallusionem,adeoquemucaginem,proDuelechsupponunt,acrequirunt,fictaqueartificiorumallegoriafundant.Quasinonaliacalculi,quamquaesiccataemucilagini,responderetconsistentia?quasiexnonmucidopotu,nongenereturmucidasaliua.Quasiomnispetraegeneratio,atqueinduratio,conscribereturmuco,&calore?Etenimsicor,ossibusutcalidius,ita&duriusesset,fortassisfidemmererenturillorumtheses.Sedaspernaturnaturasimilitudines,longeabartificiispetitas.Itaquestercoreumfermentumrenis,nimisexaltatum,deincepsdisponerecoagulatoremurinaespiritum,atqueterreuolatilismateriamintelligo,utinsemenDuelechconcrescant.Etenimnonestinnatura,principiumtransmutatiuum,extrafermentainnata,uelconquisita(proutalibidefermentis)exceptisartificialibus,perignemconstitutis.(8).Undequoqueabiisdem,inappositaestomnisdeductasimilitudo.Aliternamqueterrafigulicrematurinlapidem,absquesemine;aliterqueomniscontingitpetrificatio,seminalideductainitio.Inesseautemurinaeterram,probatprimummechanicalotiidistillatio.Deinecinerestillato,multatandemremanetterra,quaealiasinternutriendum,totauolatilisexhalat,consumitur,necfaecemullamsuirelinquit.Terraautemuolatilisinlotio,exputrefactoest.Succrescenteergostercoreaputredineinlotio,adductascilicetscoria,siuestercoreliquido,subindespirituicoagulatoriobedit:quotiesnimirumamborumreciprocaactioafermentoputredinisconcitatur.(9).ExsectumDuelechdistillaui,perse,necquicquamelicui,praeterspiritumfaetidumurinae,&flayamcrystallum,simulqueoleum,qualeexdesiccataurinatrahitur.Quodauteminfundomihiremansit,terraeratnigra,ambusta,friabilis,&insipida.Lectoresergodecipiunt,Tyrociniichimiatriscriptores,quotquotcalculihumanidistillationibus,atquesuispraeparationibus,stentanturLudumParacelsi,siuesaxifragorumprincipem.Etenimmerascripturiunt,&decumanamendacia.Nechorumimpudentiam,temeritatemquesatisindignor,inretamfacilisexperimenti,praesertim,ubiquisque,exrasurismatulae,idcommodenouissepotest.Neminimumsane,excalculohumanoelicitur,eorumquaetemerePedotribeilliscribunt.Certumestinterim,medioputrefactionis,nonpaucafieriuolatilia,quaeprius,nonresolutisclaustris,arctiusligabantur:etenim&sicuegetantia,meracioresaquasstillantidant,seipsisnondumputrefactis.Nonunicoigiturpercussitelo,perimus,cumsingula,quaemitia,siparumperexorbitent,nouasfingantnobiscalamitates.Etenimparenchymarenum,uiscerumomniumdurissimum,neruisatquearteriisdestitutum,aptissimumfuitfermentostercoreolotii:cuisiaccesserituelminitataeputredinisurinalisfermentum,praeterlabentilotio,festinaimprimiturinclinatioinLithiasim.Siquidemodorsolus,nominataeputredinisinlotio,heterogeneitatemsuscitat,priusoccultatam.Statimnamqueurinagraueolet,quaeinsordidammatulaminciderit,longequecitius,occultataminsearenamprodit,quamquaealiasnitidouitroexceptasit.Namexperimentoindubioostendi,edeLithiasitiamsanorumurinam,inmatulisDuelechaffigere,granorum,uelsquammarumforma.Idquenonstatimamictu,utsidant,protinus:sedaliquothorisabinde,affiguntur.Dumiamscilicetlotium,conceptumarenefermentumexplicans,uiamcorruptionissubit.InNephriticisquidem,urinaistudsuscipitfermentumputrefactiuum,quodalioqui,sanorumlotiononcommunicatur,fermentostercoreoalioquisibisatis.Porronecessariumnonest,actualemputredinemreniinesse,utarenamintussuscitet.Proutnecurinainmatulisadhucfoetet,dumiamsesabuloliberauit:sedsufficitminitata,siueincipiensputredo,utspiritusiuresuo,liberepotiantur,agantqueuicissiminseinuicemabiectisrepagulis.Minitatamautemputo,quaetantumseminaliterArcheorenuminest,licetnonexplicata.namalioqui,siactualisesset,ueltantillaputredoinrene,febrislentaillamcomitaretur;quantulacunqueautemfuerit,facileinlotiumradicesagit,inquoduidelicet,iamfermentumurinaceumpenetrauit,quodinseutstercoreum;ita&putrilaginosumest.Facilisestnempeputredinis,&excrementi,associatio,insymbolofermentali.Quisquisergostuduerit,nelotiumsibiintuspetrescat:oportuneprospiciat,nesibiintuspetrescatimportune.Suntenimideo,quaegratoodore,urinam,renesquetingunt,organisquehactenusblandiuntur.QuatenusnamqueDiureticasunt,siuemictoria,adrenesaditumsortiuntur,sesequelotioimmiscent.Etenimquaecunqueocculta,uelmanifestaqualitate,saxifraginomenclaturammeruere;mundantquidem,acabstergunt,&hactenusrenesputredinecomminatassolantur:atsanenequicquamarenarumliquant,autresoluunt.Qualessuntacidulifontes,lapides,atqueherbaediureticae,quaeeluendo,detergendoque,arenas,&tenuioresgrumosproscribunt:nonautemliquant,multoqueminusinhibentnouacalculiexordia.Quiabalsamo,gratiqueodoriscondimentodestituta,squaloresfermentiputrefactiui,ututadhucsurdos,attamennonplacant.Proutenimplantaeregerminationontollitur,ramorumabtruncatione,sederadicatione:Itanecsanaturnephritis,deturbandocalculum.Nilquicquamactumpraemiodignum,siepilepticus,alapsuerigatur,sinonarecidiuaetiaminposterum.Hunctamenmedendiapicem,Scholaenequicquamtetigerunt:imopotiusdesperarunt:quiacontractamLithiasislabem,nonraroinposteros,iurehaereditariotranslatam,ferocireuiderent.(10).Etenimcumdissectumacalculouesicae:saepedeincepstotauitaimmunemuidissent:idemsibipromittentesfuturum,incalculorenum,derecidiua,nilquicquamsolicitiMedentesdecrastino,benesperandumaegrotispersuaserunt,benesperantessesaltempecuniamrecepturos,proximisrecidiuaenundinis.Stolidisnempeprincipiisinnitentes,laxatiuamitioratantumsubindeutendum,utantecedentemcalculieuerrantmolem.Estomachonimirumomnemcalculimateriamseemungerearbitrantur,serioqueloquendo,stentanturpersuabenedictalaxatiua,sanationipalliatiuaeseprospexisse,sirepetitacacationeaegerobsequiosusfuerit,regulasqueuictusseruarit.Sedhiscenugis,abundesatisfecilibrodefebribus.Nutrimurnamqueiisdem,quibusconstamus.(11).Necpartessolidaenutriuntur,nisiaffiniliquore,spermatico,uiscido.RidendaideomagisestGalenisimplicitas,quaemembranas,neruos,tendines,adeoquepartesprimaeconstitutionis,incibisuetuit,nemucilago,siuepituitaindesuccresceret:immemorsane,quodsolauitaliistamucilagine,partessimilares,innobisimmediatenutriantur.(12).NecinterimattenduntScholae,quodrenumalter,unoquetantumlatere,saepecalculospariat,totusquesubindeoccalescat:ubialter,suointerearitefungiturtotauitamunere.Indesaltem,fatendum:quodurina,nonsuiuitio,autmucilaginisergo,insuabasipetrescat(quodiamantesatestoconculcatum)quoddenique,nonexdieta,ciborumpotuumqueimaginatotartaro:sedquodrenes,propriodefectu,uitiosumsuscitentfermentum,actandem,insolenshocmonstrumpariant.Saepenamquerenumunus,dudummultofluxitsabulo,acdein,totuscalculoobturatur.Doloremquidemobtusumpersentitilliuslateris:sednullumdeincepsperuitamsabulum.TandemidScholae,perAnatomenaduertuntquidem:nondumtamenproindecessantinsontemdamnarestomachum,parturientemphlegmapetrosum,prouno,&nonproalterorenum.PartaequeideoLithiasiscrimineuapulet,scopiseuerratur;triduanaspatiatureuacuationesminoratiuas,&familiares:rudioresuerotoleretsolutiuorumanimaduersiones,perstatasanniuicissitudines.Imotoleretstomachussupplicium,quodsubterhumeros,&poplitescauteria,adpituitaedefluaepraecautiones,detorsiones,reuulsiones,aliaqueidgenusaniliafigmenta,imprimantur.Tantoquecrudeliores,instomachinonpatratumcrimensaeuiunt,Tortore,quodhic,suumcauteriumstigmateobducisinat,medentesuero,apertumdetineant.Quasifictapituita,ecapitisplanodiruens,instomachoimmutatapermanens,perintestinalaberetur,aMezaraicisiterumsorbereturabsquenocuidiscrimine,indeuero,adiecur,&renesiterumferretur,nisiapertainfrahumerum,uelgenu,cute,reuellaturadestinatoitinere,foras.BoneIesu!SapientiaPatris!suntnehaetuaeScholae,quaehuiusmodideliramenta,credulopopelloproponunt?suosquemerisnugiscircumueniunt?Totlanienis,mortalescruciant?Absit.Absitcredere,hancdoctrinamueritatis:idest,tuam.(13).Sedhostisprimaeueritatis,inimicushominum,istasneniasprotulit,&usquetuetur.Caeterum,aliquiDiureticapraescribunt,aliisqueinterimtimentibus,arcentur,neuidelicetpropulsuserenecalculus,inuiasteterit.(14).SicenimAbbatissa,calculodescendenteoppressa,subCanicula,suadenteMedentumcorona,aremediodiureticoabstinuit,nefortecalorestationis,&diuretici,calculusgrandesceret,&induresceret.Expectauititaqueinsomnequatriduum,immanieiulatu,donecsuasponte,lapillusinuesicamappulisset.TumexultatumaMedicisconsilium:&nisiregulamseruasset,saneuitamnonseruasset.Nobilisquaedam,infestatacalculo,&febri;postquaterrepetitamphlebotomiam,enemata,minoratiua,laxantia,uesicatoria,idquegenusalia,totosdiesdecem,cumclamoribussuperuixit,inMedentumspectaculum:eoquodnonreperirenthoramafebriimmunem,quapharmacumcontracalculum,propinarepotuissent,necuires,adnouamalioquicarnificinam,suffecturas:etenimquaeuidi,intercurandum,aMedentibus,titulocalorisperpetrata,uixtotouolumine,cumhorrore,&commiserationedescriberem.IesuitamenimAntuerpiaeanno1606,cuiuterquerencalculoobsessus,lotiumnegabat,tandemsubbiduiMedentumcertamine,animamefflassememini.Disceptabaturenim,deAsiniApuleiumbra.Numuidelicetilliglanssuppositoria,anueroclysteradhibendus.Diuretica,siuecalculipropulsiua,horrentibusomnibus.InterimMercatorquidamIoannesUermierdenaboctiduostagnantemurinampassui,iammortiuicinus,diureticumsumsitesuccomillepedum,&succoconchiliorumnigrorum,cuigranumunumcantharidumincoxeratintegrohaustubibitum.Haecmissafacio.(15).Diureticorumautemlitemsicdirimo.Omniscalculus,uelmaiorestsuouretere,uelminor,uelaequalis.Siminor,oportuna,necmetuendaeruntDiuretica.Siautemiustomaior:Diureticaeruntplaneeuanida,acfrustranea.Atsiaequalis,ureteriresponderit,praestateundemocyssimeexpelli,nepermoram,augeatur.(16).Ueruntamenquiatranseuntecalculo,uretercontractuspraedolore,plerumquecrispatur,Diuretica,inparoxysmodanda,cumpraecautione.Nimirumpropinandasuntdoloris&contracturaeindenatae,inhibitiua.Cuiussoliuspunctiincuria,uelinscitia,subindecontigit,calculosmediastetisseuia,&miserandiseiulatibusnecuisse.IdquenontamDiureticoruminsolentia,quamMedentumerrore.Necenimputandum,canalemureteris,esseinaequalisstricturae,utcalculus,quiperureterem,primoimpulsudescendit,tandemangustiaitinerispressus,haereat.Sedcompressionesposterae,suntcrispaturaemorbosae,acspasmodes,adolore,proutdeSensu&Sensationealibi.(17).Adeoquetamexternafomenta,quaminterna,quaeconuulsiuosillosmotusplacant,summopereadhortor,&necessariaiudico.QuidniergodistinguamDiuretica,quorumtamdestinationes,quamelectiones,uixanteacognitae.1.Siquidemquaedamurinamcorrosiuouenenoacuunt.UtCantharides.2.Aliaaciditatemprouocant,acrelinquuntinlotio,&stranguriamexcitant.Qualessuntcereuisiaerecentes.3.Suntquaeurinamredduntabstersiuam,utfontesaciduli,uitriolumMartis,lapiscancrorum:itemqueherbepassimgaudentesetymoDiureticorum.Continentquesingulaealcaliuolatile,uelsaltemistud,subterdigerendumacquirunt.EtenimhactenusDiuretica,plerumquepotuiuulnerarioconducunt.Eoquodinquouisuulnere,moxaciditas,omnisincarneputredinisindex,atquesocia,oboriatur:quamalcalia,facileinseabsorbent,&absumunt.Quocircarusticuserat,quiuulneratossanabatlixiuiotiliae.Siclapiscancrorum,uinoincoctus,uelmaceratus,insignitersaporemlixiuiirepraesentat.4.Sunt&quaedam,quaelotiumprouocant,stimulantqueexpultricem,quatenusputrilaginemurinaegenerant.CuiusmodisuntRaphanus,Asparagusetc.UidinamqueIurisperitum,nonanteafflictumLithiasi,nisipostquamalargioreAsparagiesu,domumrediisset:acdeincepsnontamcalculis.quamsubtilissimisarenis,perreditus,aliquotannos,singulisfortequindenis,subatrocidoloredecumberet.Undedidici,quoduniusuesperierror,malumhabitumrenibusinduxerit,quiuixinposterumtolleretur.Cognouihincetiamnaturaenostraepronitatem,quaetamcito,insuiruinamauscultat,semelquelapsa,tarde,acdifficulter,etiammedicaminumfayore,resurgit.(18).Denique,eiusmodihabitum,inaliquotiamannosperseuerantem,nihilominuscorrectum,adeoqueinclinationes,quasuocant,Intemperiesuersasinnaturam,essemobiles,acseparabiles,contraScholarumdesperationes.5.SuntquoqueDiuretica,quaegratoodore,lotium,renesquereficiunt.Itmacis,nuxmyristica,therebintina,mastix,iuniperusetc.quasirenesodoreconsolati,suimemoresofficiifierent.6.Suntdeinetiamquaeexalcalilixiuiali,subdigestione,migrantinacredinem,uiasurinaeabstergentem,instarsaponis,excretricemstimulant,inciduntadnatassordes.Cuiusmodisunt,quaetestis,&lapidibus,cineribusqueappropriatorumcolliguntur,quaequesola,saxifragorumnominedignauidentur,praecipuesiingradumuolatilitatis,sintdeducta.7.EstdemumDiureticorumgenus,quodparuaquantitate,lotiicopiametotocorporeprofundit,utmillepedes,speciesdeBecapunga,Itemsuccusconchiliorummarinorum,nigrorum,oblongorum:&quecunquenitrumuolatilecontinent,quaequerenestorpidos,exproprietateexcitant.8.Est&genus,quodsedandisrenumdoloribusutile,haesitantesconfortat.Qualeestincroco,rhabarbara,&cassiainuersis,idestuisolutiuapriusorbatis.9.Spiritussalismarini,nedumDiureticusest,simulquestranguriamlenit,quibuscalculusinuesicauoluitur:ueruminsupercalculosrenumminuit.Siultimoignedistilleturreuerberii.Nonsatestergodicere,diureticaurinamcreant:quininsuperetiamestdeterminandum,anexcitationeattracticis,anurinaeliquatione,anexasperatione,anputrediniscitatione,uelaliodemumtituloidagant.Necsatest,serumlactiscontinerealiquidnitrosi:quinetiamaliquidhabetprioriscruorisresiduum,undecadauerosumest,adeoqueAsparagitenoremseruat.Multasiquidem,renumconsolatione,urinamcieunt,gratoquealiaodorelotiumsuffundunt,aliaquesuntperacrimoniammolestiora,ut&,quaefermentumputidumurinaleaccelerant,quaetotaradicecalculosisnocua:(19).magnoqueMedentumideoerrore,Asparagus,quibuslibetfereapozematibusincoquitur.Porroformidauiquandoqueuniuslaterisdecubitumordinarium:quodsupinusren,praecludereturabintestinorumincumbentepondere,inqueeorestagnansurina,fieretarenosa:siquotidie,perplureshorasrecludereturibidem.Praecipue,quodsupinusren,distetsaltemdigitisdecem,auenacaua.sitqueuesica,mediosituinterutrumquerenem:persuadebamitaquemihi,quodrensupinus,nonpossetseexoneraresursum,inuesicam.Sedpostmodumcognoui,uanumhuncmeumtimorem,quodquenil,respectuArchei,essetinferum.Necsatisidfuit,theoriceinquisiuisse.Igituroportunemihinotus,quiapuero,nunquaminlatussinistrumdecubuerat.Etiamadhucsenex,nondumLithiasimpassus.Obseruaui&alterum,quinunquam,nisilumbis,&dextrolateriindormierat:sinistrotamenacpronorene,euasitcalculosus.Repetohic:quodclarus,acstillatitiusurinaemeaeliquor,secumasportaueritsursumperalembicum,suamterram,quamadlaterauasis,inuerumDuelechconformauit,&affixit,quodqueillainduratio,sitfacta,aspirituurinae,quiquidlibet,atquediuersimodepluracoagulat.(20).Namspiritumuinicondensabatinoffamuolatilem.Sinueroreperitobiectumfixum,denaturasalis,uertiturinsalem,proutcontingitspirituiuini,asaletartari.Autdumspiritussalisfontani,combibitusacognatosale,fitsal.Sinautemspiritusurinae,reperiatterramfixam,quamrodat;cumillideficiatobiectumcoagulabile,imbibituraterra,&abhacsubigitur:&coagulationisalioquiauthor,ibidemcoagulaturpassiue.Sedubispiritusurinae,inuenituolatilenoncoagulatum,coagulabiletamen(quiaterreaeindolis)suumexerenscoagulum,constringiteandemapporrheam,interram:consertisqueuiribusutrimque,fitnouacreatura,quaeestnatiuitasDuelech.(21).CaeterumScholae,suiscaloruminsistentesprincipiis,praescribunt,nonincubandumdorso,lumbosquoqueinungendosrefrigerantibus,imolamellamplumbi,gestandamtopice.Imperantculcitrumlanaelocolectiplumosi,nerenesincalescant.Quinetiaminterstragula&culcitrum,coriumsubsternunt.Nimirumcircaaffectusdebellationem,Scholaetantumoccupantur,respiciuntqueduntaxatproductum,siueposterius,nequaquamautemadcausam,nequidemoccasionalem.Nugisinuigilandoenim;successiuesibiinuicemsubscribunt;sinenotaiuuaminis.Adeoqueseriosomniantuigiles,utaegrisadulentur.Nequeenimnascunturcalculi,quialumbicalent:sedcalentlumbi,quianascunturcalculi.(22).Lanamergopraeplumisdeligunt,obharum(inquiunt)calorem.Nesciae,quodplumae,minuscalefaciantquamlana:obminusaccuratamaerisexclusionem.(23).Quodiudicetsensustactus.Deniquedato,quodpluma,magiscalefaceretsuperincumbenscorpus,plumisqueinuolutum,quamlana:Attamenidtotumcessat,silinteumintercedatinterplumas,uellanam.Siquidemcalorquieplumisuelelanaemergit,nonestipsehorumsimpliciumcalor:sedincumbentiscalorreflexus,receptusqueinplumis,uellana.Indenamquedepositusinmedio(linteamine)redit,nonquidemseipsopriorerobustior,sedfereadaequatecontemperatus,eodemmomentocaloris,quopolletipsumcorpus.Determinatautemoculariterhanclitem,ipsumorganumuitreum,admensuramtemperieiambientesaeris,constructum.Dequoinprincipiisnostriselementalibus.Necarguitinaduersum,quodcalculosusnephriticus,sesentiatcalidioremlectoplumeo,quamlaneoculcitro.Namidnoncontingit,obmaioremplumarumcalorem:Atbene,quiapatiensdemergiturprofundiuslectoplumeo:culcitrouerumlaneo,tantumsuperiacet,afflatquealateribusaerrefrigerans.AdeoneScholaenunquamaliquidexfundamento,causa;atqueradicedistinguent?Semperqueexdogmategentilitiocaloris,&frigoris,cumrusticissapient?Orouos,propteramoremDei,quoquisqueexactosecumseculoprospectumoptetsibi,abiicitepertinaciam,praesumtionem,&ignauiamacnoliteaspernarimelioremdoctrinam.CaputUii.UterusDuelech.(1).CursitinquirendusuterusCalculi.(2).Uesicaetiam,alteriussortiscalculumgenerat,quamren.(3).Prognoses.(4).Calorinurinis,noncoagulatquicquam.(5).Alterauterinecessitas.(6).Situshuiusuteri.(7).Mechanica.(8).Obseruationesindehabitae(9).Coniiciturhuiusuteriextensio.10.RatiomirabiliuminNephriticis.(11).Underecidiuainnephritide.(12).NephritisauscultatMeteoris.(13).Modusinfiendo.(14).Lotiumcurturbidum.(15).DolorNephriticusacontractura(16).Fallunturincausa,quistricturamureteris,prodolorisatrocitateadferunt.(17).Inscitiauteri,sanationemnegligerefecit.(18).FabulosaScholarumpersuasio.(19).Recidiuarumalteranecessitas.(20).Dubiicuiusdamelucidatio.(21).Historiaamentis(22).Separatiolotiiacruore.(23).Inordinataperegrinicalculigeneratio.Semine,materia,acprocessufiendicalculi,iampatefactis:cognitaqueurinainsuicontentis,quatenusestuasseminarium,deferenssemencalculi:nondumsatistamendictum.Siquidemsospiteunicorene,saepealterduntaxatcalculosusest.Nonsufficitergoaccusasse,urinaecommuneinitium,eoquepotentiusimaginandumhoc,quodomnegenitum,praesupponatquendamuterum,undenimirumsubindenonignauamindolemsortituripsumproductum.Necesseestenimlocaesse,quibusresfiant,antequamnascantur,idquetamprioritatelocorum,quammotuum.Inhepatequippe,estiamurinamaterialiter,imo&inmezenterio,antequamsitinrenibus.Nequerenes,perseparationemsequestrarentlotiumacruore,nisiiamdumurina&cruorrealiterdistinctaessent.Siuerourinasit,priusquamadrenem,uelademulgentesuenas,deueniat,necesseest&calculum,quodammodoanterenumhospitiapraeparari.Etenimsistercus,uelabinitioduodeniintestini,preparariincipiat,quidni,idemlotiocontinget?Quapropteruisumfuitmihi,urinam,necetiamposseutericalculosirationemcomplere,multoqueminusrenesipsos,perquos,tanquampersyringas,festinustantumestlotiitransitus.Quareprimusdebui,uterummonstruosehuiusprolisattendere,praesertim,quodhunccognitionisapicem,Scholaehucusquetransilierint,uulgiiudiciocontentae,necultrarussapientes,quodrenes,atqueuesicamtantumintuetur.Atcertefodina,siueuterus,magnamutrobiquegignendereidiuersitatemcausat,sigenerationisfertilitates,acsterilitatesplerumquecontineat.Solonamquesinaturasubest:certeutero,naturanonpotestnoninesse,Sipraecipuerenumuno,petrescat,alteroincolumi.Idquepotissimumcontemplandumexeadem,&ineademmateria,uniusqueseminisurina.(2)Exuteroitaque,necaliundeaccersitaeinfirmitatiscausapetenda.Nam&uesica,&eademnumerourina,alteriussortisDuelechprocreat,quamquodinrenefit,uelsaltemnuspiamfiebatante.Enimuero,nonsoleosubscribere,nudisantecedentiumuoluptatibus,utnequearbitriis,quiaipsamMedendipotestatemlanguere,subillorumtorpore,certiorfactus.IterumergoDuelech,exploraredebui.(3).ImprimisexplorauiNephriticos,plerumqueantefuturossibidolores,praesagiresibiinstansmalumsolitos,exurinaaquosa,nontincta,Praesenteautemdeindolore,eandemurinamaffatimmultam,atqueturbidam,instarcereuisiaeflauae,nondumdefaecatae.Cumquedeinsubtiliorurina,arenaepermista,profluit,doloremsibimanifesteremissum,autpenenullum,testatos.(4).Imo,tametsiperdiesaliquot,continuamanareturina,ambobusrenibussubindemaior.Spectaritumquoque,bolumcontinuum,&copiosum,cumurinisquotidieeiici,specieinpalpabilispollinis.Quendametiam,quisolocaloreliquesceret(tantumabest,quodcalor,coaguliessetauthor)saepetamenbolusiste,ablotioseparatus,denuoinaquacalidanonfundebaturpostea;sedadfundumtandemperquietemsidebatquiante,insaleurinae,soluebatur.Etenimsempercredidi,generationesseminales,fieriedispositionemateriae,huiusqueperfectionem,paulatimintroduci,operaArchei.(5).Sciebamideo,generationemDuelech,ceterorumnaturaliumlegessequi:adeoqueetiam,esseinstantaneam:atqueperconsequens,illiusdispositionempreparatiuam,siuepreparationemdispositiuam,sensimquidemintroduci.Conclusiergomecum,totamhancmonstrinatiuitatem,eiusquepraeparationem,nonabsolui,tamfestinatoperrenestransitu:praesertimsicubibolusille,tertiamquandoquematulaepartemoppleat:imoarenaunicomictueiecta,subindemedietatemrenisadaequet:neinterimexilitatissinuumrenis,reminiscar.(6).Itaquemeritosuspicatussum,arenarum,boli,&calculorumuterum,nonessesolosrenes:sedhos,peruasaanterioraquibuslotiumdisponitur,suapraeparareproducta,plenamquequidditatemDuelechibidemnancisci.Fundamentanimirumcuduntureorum,quaemoxfuturaapparent.Atquiutomnemameabdicaremscrupulum,neuecrederem,momentaneoperrenestransitu,urinam,uelutictuoculicelerius,inbolum,arenam,grandioresuecalculosfacessere;actumdeindeperureterespraecipitari:(7).Collegiurinameius,quiunicoduntaxatdolebatrene,sabulumsimulatquebolumexcreueratdeinurinamperlinteum,asabulocolaui:attamendeprehendi,quodexeademurina,deincepsnilminussabuli,&squammarum,adhaesissetmatulae,quam,sisinebolo&arenaprodiisset.(8).Exoppositoquoque,comperi,urinam,quaesemelmatulaesuamapposueratarenam:nullamtrigintaindehoris,ampliusinnouamatulaarenam:atduntaxatsedimenabluibiledeposuisse.Certusitaquefactussum,totumistudsabulum,cumlotiocalculosieiectum,necfuisseilliusatqueeiusdemlotii,cuiusiamfundumpetiuerat.Consequenterquoque,arenam,successiuis,accontinuispostuicibus,mictam,nonfuisseproductum,illiussoliuslotii,nequecollectionismora,illiuslotiifactam,autpatratam.Imocumalioquiren,seipsoquadruplomaior,subindenonessethospitandosabulo,peristumparoxysmumdefluo.Igiturdidici,aquosam&nontinctamurinam,futurarumarenarum,&paroxysmipraenuntiam,futuriquedolorispraesagam:uelextunc,dispositionumfundamentadeposuisse,inaliquacauitate,maioresinubusuniusforterenis.(9).Quaproptercapacioremarenarum,boli,aclapilli,uterumconieci,quamessentamborenumsinus.Centralisnempeunus,uretericonterminus,&alteranfractuosus,percorpusreniscircumflexus.(10).Demirabarenimualde,quodprimisdiebus,nonflauereturina,abundanstamenflueret;necscoria,lotiitinctura,tum,prosolitousu,attraheretur:quasitotailliustinctura,infabricamlotii,absumeretur:uelquasiarenaeexmeratincturascoriae,fierent:adeoquestercorisliquidi,misturamcumurina,essemorbosampraeternaturam,licetordinariam.Quaesanemeditatio,primismepassibusafflixit.Saltemindeclariuscognoui,quodcausamaterialisDuelech,aScholisassignata,sitprorsusinanis,&stupida:Cumalbicans,&pituitosamucago,siquaessetarenumcalorecocta,incalculum:lamarenarenum,nonessetcitriniorcalculouesicaesedaequepariterpallerentambocalculi.Utpotecoctioarefactioquemucaginis,nequeunteiusdempallidumcaloremcitrinare:uelinuesica,sublongioremora,totarufaesset.NisiforteScholaedemonstrauerint,mucilaginemrenum,esseflauam:&uesicae,albam.Aliassane,aniliafigmentadocentdemucilaginosacalculimateria.Porrourinaclara,copiosa,aquosa,nectinctaanteparoxysmum:turbidacumdolore,&arenosapostdolores,uisamihiest,eoquoddumarenaestinfieri,idcontingatinuenacaua,ipsisqueemulgentibus:nonquidemadhucinformaarenaeuelcalculi:sedboli,tenuiorisluti,atquesediminisinstar.Adeoqueinistaculina,nonriteconficiturtumlotium.Quareaquosaest,&Archeusillarumpartiumestprimariomaleaffectus.Coctionemuero,siuedigestionemlotii,intelligopromotionemeius,adurinalemperfectionem.Nondumenimibidemestarena:sedminutissimusboliatomus.Quiaibidem,estcorruptiuumfermentum,praeternaturam,&locisrequisitum,stabilitum.Quoautemlongiusinderecedit,renemuersus,ueladultimamlotiicloacam,suoquoquefermentourinario,magis,magisquegrauatur:Duelech,inmomentapropemodumsingula,augmentumcapit,acsensim,inmaioragranafirmatur.Argumentabarenim.Siuena,cruorem,etiampostmortem,acoagulo,contracorruptionempraeseruet:nonforeindecens,inuteris,siueuenisurinariis,aliquamexisterepariterpraeseruationem,acoagulocalculoso:nisihaec,uitiosofermento,uicinirenis,praepollenterpessumdetur:Quodubisemelseriocontigit,sicutuenae,anatiuasuibonitate,paululumrecesserint,euenithis,quodquibusqueuasisimpuris,olidoquefermentouicinoinfestatis,quibusaliquidsemper,deresiduoimpuricontagio,pertinaciteradhaeret.IstaquipperecidiuaruminNephriticis,continuataestsuccessio:(11).quodnondepleno,omnisadhaerensamurcaabstergatur:sitqueidemmalaeindolischaracteruicinus,quiprioresconcinnauitcalamitates.Permodum,quogallina,maturaoua,minusquematura,aliaque,instargranorum,inlumbisgerit,successiueinmensesaliquot,subsecuturipartuspignora.(12).Haecnimirumfuitnecessitas,quaNephritici,meteoriimportunitatibusplerumqueparent,futurasetiamtempestatespraesagiunt,horumquedolores,alumbisindorsumascendunt.Quoniamdumillisuenis,siueuteris,iamillarumsordiumplusculum,estaffixum,tristantur,contrahunturque,saltemillolatere,quoinfestantur:uelutrimqueperlumbospariformiter.(13).Subquauenarumcontractura,rugataquecrispatione,dolorpunctilis,lancinans,&quasidiuulsiuus,emergit.Deciduntqueinistacrispatione,grossioresatomi,inemulgentibuscollecti,adrenes:remanenteinteriminpignus,bolo,tanquamproximiaccessusseminario,usqueinsuimaturamadolescentiam.(14).Inquademum,dolenteuenarumcontractura,latexeminuseuenisinsubsidium,adrenesceleriteraccurrit,trahiturue,atqueconfluitobediens.Indelotiumturbidum.Quisautemlatexille,quicumnonsiturina,huictamenmiscetur,suotractatuamecopiosesatdictum.Postquamautemarenae&calculorumsegminaeiiciuntur,cessatdolor:quiacessatuenarumcontractura.(15).Nephriticusergoimmanisdolorille,acontractura:nonautemaboli,uelsabulitransitu.Saepenamquemagnuscalculus,postmodum,minusdolet,quiminutulusprimum,summedolorificus.(16).Nonquidemquodureter,seipsoampliorfactus(proutalioquiopinanturScholae)sedinsuetomalo,contracturamaiorfuerit.Aliasnamque,siuretertantamsustineretampliationem,sibicontradicunt,dumdiureticaobuasorumstricturamuetant.Deinporroconsideraui,quodsubinitium,clara,aquosa,&affatim,urinaexcernatur.Etenimcumurina,tingaturperscoriam,siuestercusliquidum;istaautemscoria,noneliciatur,nisipropefinemllei,aciuxtafomitemfermentistercorarii:fitinde,quodillascoria,nontameminusalliciatur,subconfusioneminstantisparoxysmi:eoquodilliusculineaeconomia,sitconfuseturbida,&interpolata.Quippestomachus,cumtotoabdomineturbatur,praesentitqueinomine,atquemetu,instantemprocellam,nonminus,quameandemcompatitur,toleratquepraesentem.Praesentireenimuideturarenam,nondumuisam:atsane,adesttuminuterosuo,dumquepraesentitur,extuncadestcontracturaeilliusexordium.UolensitaqueArcheus,hostemeluere,&excusareinstantemparoxysmum,accersitundecunqueomnemlaticem,&adeluendumrenes,demittit.Contrahunturergouenaeincalculosisrenibus,consentiuntqueintestina,atquedoloremcolicumideomentiuntur,obconsensum.Quadecausanephriticusdolor,acolico,nondumperScholassatisdistinguitur.Necmirum,adspasmumuenarum,ipsaintestinaquoqueconuelli,cumcontracturaeartuumsequantur,propterconsensusconsanguinitatem,tamdoloresimmanescolicos,quamnephriticos.ProculergoauerodeuiantScholae,quodScorsatrahatur,autmittatur,adcalculifabricam:quinpotiussuperueniteiustinctura,peraccidens,dumspirituscoagulator,suamexeritpotentiam,interramuolatilem.Quiacaeterisparibus,calculustinctus,semperestpallidisfriabilior.Idqueclarearguit,quodlotiitinctura,siposset,confectionemDuelechpraepedirettotaliter.AdeoqueIcterici,licetcalculosubiectialias,uixcalculosisubIcterouisuntur.IdcircoenimsubgenerationeLithiasis,flaueturino,primoarenarumconceptu,palletquesubinitiumaccessus.Quiatumadhuclatexest,nondummeraurina.Certoitaquesciui,siinsolorenissinu,omnisarenafieret,quaeexcernitur,dolormaioresset,dumexcernitur,quamdumnondumarenaapparet.Quodtamencontradicitexperientiae.Porro,quodpatratosabulo,urinaplussolitoturbetur,spissiorqueeuadat,cumalioqui,pluspuluerulenticontinere,turbidaconfusiopersuadeat(incrassiorenempeconsistentia,pluspulueris,quampriusinclara,&aquosa)(17).Idplaneconuincit,uterumLithiasis,iamesseoppletum,necpossecrassioremillamsaburramhospitare.Ergo,incognitauteriuarietas,nedumneglexitNephritidissanationem,sed&causarum,&sanandialteritatesintroduxit.Scilicetaliudest,fluctuantemarene,arenam,succedentelotiistilla,deturbari:atquelongealiud,nonquidemeluenteunda;sedpartiumconspiratacontractura,accrispatione,adhaerentemexcuterearenam.(18).AltheaenimMalua,Amygdalino,similibusque,doloresdemulcere,uiashumectare,dilatare,&oblinirepersuadent:adeoqueinhoc,ut&inomnibusubique,uelScholaeduntaxatsuntintentaeadposterius,uelridiculumproponunt.Dumuidetersiua,totumarenarum,boliqueuterum,euerreredebebant,laxandisuiis,humectandisquemembranis,insesempermadidissimis,totaeincumbunt.(19).Siquidemexpulsosabulo,nonproinsospesestuterusillius:quinsalteminfuturamcalculipoenam,remaneatuenarumconspurcatusboloparies.QuorsumnullaScholarumhactenusfuitreflexio.(20).Demirabarnamquesubinde,quoddudumanteaNephriticus,postquamcalculuminuesicamdemisit,rariusnouosinrenelapillossuscitet,quamdiualteruesicaminfestat:Nephriticustamen,sisimuletiampodagricus,podagramtamensociam,cumNephritidis,siuecalculiaccessu,admittat.Etenimindedidici,quodsicutdolorinuulnere,suscitataquamglacealem:ita&ipsammuteturinam,quaepetrificationem,inpristinolumborumutero,impediat.Quareetiamlotiumturbidum,citraquearenas,uisiturincalculosis.Dolorenimclassicaest,quaelaticemundecunqueaduocatoccasionaliter,urinamperegrinohospiteadmisto,accendit,imo&turbat.Intantaautemofficiorumconfusione,deipsaconfusione,cogitaturnihil.Etenimdolor,mihiferuorisimaginem,saepeoboculosposuit.Aquanamque,postferuorisebullitionem,turbidaplerumque,acconfusaest.Sicenimquiabolusfit,exterraurinaeuolatili,nondumsaleconditasufficienter,obdefectumfermentiurinarii,inrenestabulati:Ideoquoquebolusiste,igneliquescit,nequeinarenasduriores,maioresquecogitur,quamdiuuimfermentirenum,nonexperitur.Tingiturautemsaturate,bolusnonquidemaseriussuperuenientescoria,arenastingente(quippebolusillerubet,supraflauedinemscoriae)sedacruorediluto,quiinuenis(boliutero)transumiturerronee,adusus,turbulentiaefines.AtquehactenusinUronomantia,bolusdehepate,&cruoretestatur:nilautemhorumarena.(21).Constatergourinam,perse,salsam,etsisalehomononuescatur:eiusquecausam,deDigestionibus,offendes.Curatusquidam,inurbenostra,totosdies17.amens,absqueomnipotu,&cibotransegitantemortem.Nunquamautemilliprorsusquotidianadefuiturina,parciorquanquam,&sensimrubicundiorexiret.Undeconiicio,inrene,uimessecommutatiuamcruoris,inlotium(quamquealibiintractatudehydrope,studioprosequor)nonsecusatqueuulnus,excruorecelerem,copiosamqueparatSynouiam,siueglarealemaquam.Itaqueurina,adpostremamsuideterminationem,postulat,mutuatqueuim,afermento,quamrenes,inuterumlotiiinspirant.Nonalias,quamheparinuenasportae,nexusqueMezenterii,uimsanguificandi.Quapropteribidemstatimtotusstomachichylus,cruorem,suocolore,mentitur.Uimautemrenuminuenas,planedespoticam,alibidehydropeprosequor.Atquamuisfermentumrenis,inseruiensministeriototiusintegralis,situisceriscuiusdamtanquamdigestio:nonesttameninnumerumdigestionumrelata,eoquodcoctionemrecrementi,nonautemalimenticoncernat.(22).Etenimcumomnistransmutatio,quaeperdigestionesprocedit,suahabeatmedia,siuefermentapropria,adnouamgenerationemoportuna;itaren,suumincipitimprimerefermentum,incremorem,moxdumadportasiecorissistitur.Cuiusfermentiuigore,lotium,seacruoresequestrat,natiuisproprietatibus.Etquanquamcruorille,nondumsitcoagulabilis:attamenseibidemseparantliquidum,aliquido.Mysteriumsanguificationis,estquidemhomogeneum,simplex,acprorsusuniuocum,solaqueadeosanguificationeconscriptum:oportuittamen,statiminuenaeportaelimine,separabilemdifformitatemcremoriinnasei.Aliasnamquecruor,dumuitalemconditioneminhepateacquisiuit,indecenterspiraculofermentirenum,pollueretur.Quodautemurina,naturalitersitsalsa,&undeipsiistasalsedo,alibidedigestionibusinuenies.Hicautemadnotassesatesto,quodquantumsalisacidi,nasciciturinchylo,subprimadigestione,tantundeminalteratransmutationesubstantiali,migretinsalemsalsum.Designauiiamuterumincipientisurinae,&calculi.(23)Declarauiquoquemirificamproprietatemspiritusurinae,incoagulando,acpetrificando.Indeenimiamsatconstat,sicontingatspiritumlotiiretrogradomotufluereperiecur,inuenamportae,atqueindeexpelli,utperegrinuminsolitum,permezenterium,inintestina:quodibidemfacilecoagulaueritetiaminsolitoscalculos,quosqueParacelsus,congelata,nonautemcoagulatauocat,eoquodnonadduritiemDuelechurinarumascendant,quaeamucilaginematremateriasolidantur.Quodsiuerourinaespiritusperuenamcauam,sursum,ueldeorsumferatut:alienat,uisibipropria,similariumalimentumspermaticum,acmucilaginosum,indurioremcompaginem:undedemumSchirrhi,quartanaefebres,necnonuariaeoppilationesoriuntur:quasfrustrasaneperIulapia,autApozemataauerruncarestudent.Deniquenutritusfel,cruoresibiuicino,inquemsispiritusurinae,esuodeuiaritutero,confestimquoquelapidesinfelleobnascuntur.Peregrinumnempeachostileeuadit,quicquidinalienammessemsubintrat.Adeoqueextraordinariieffectus,causisconsimilibusoriuntur.Nequeeniminappositedocui,serosumistud,quodcruoripermistumdefertur,perquesudorem,uelaliasinsensiliter,disperditur:nonesseurinam,utnequeeiusdemproprietateshabere,necesseserum,lactisaemulum,multoqueminusessefel,autbilemflauam:sedpartemLaticis,dequosuotractatu.CaputUii.Duelechresolutum.AccusaturincogitantiaScholarum.(2).Censusnebulonuminquos,Magistratusanimaduerteredeberet.(3).ExcusatseAuthor.(4).Omnismorbussuainspecieestcurabilis.(5).Quantumsperandumsitabofficinis.(6).QuidueibidemreperiaturproLithiasi.(7).Duplexindicatio.(8).SurdastraScholarumintentio.(9).Uanitashuiusmodiintentionis.(10).CurAlthea,malua,succuscitrietc.iuuent.(11).FriuolaobiectiocontraDiuretica.(12).AdynataScholarum.(13).RationesScholarumproimpossibiliremedio.(14).RationesSpagyrorum.(15).TestimoniumCardani.(16).DiplomaPrincipisSalisburgensis.(17).DelusioScholarum,exridicularemedioruminquisitione.(18).Ridiculasubterfugia.(19).Calculumnonconfirmari.(20).Lapidesanimales,&uegetabiles,quopactonobissintutiles.(21).Moduspraeparandi.(22).UndeLudonomen,eiusquepraeparatio.(23).Ludusubireperibilis.(24).Stolidumstentamen.(25).ErrorParacelsi.(26).Scholarumtemeritas.(27).Paracelsusnonminusinsulse,quamHumoristaedemateriacalculi,garrit.(28).Eximologesisrerumexaminatarum:&balsamisalis.(29).Modusadhibendiremedii.(30).Uesicatauriembryonis.(31).Obseruationescircalapidemcancrorum.(32).ErrorParacelsi.(33).Miraantipathia.(34).Nouuscatheter.(1)UterumLithiasisdixi,nuncautemderemediiscogitandumserio.Enimueroridetuulgus,Scholas,inopprobriumactas,quodnequicquamhactenusdeueriscausis,uelsanationesitindagatum.OriginemMedicinaequidemalibirecitaui,eamqueadhucadolescentem,inhodiernumusquediem,effaetauelutuisanimi,egitincirculum,absqueprogressuullo:quiaperegrinis,Grecis,Barbaris,Ethnicisqueinuentisstaremaluerunt,&alienaexcoluisse,honoriduxerunt.Duminterimnouioriunturmorbi,quondametiamexoleti,resurguntlaruati,ideoqueillegitimiapparent,necampliusrespondentesdescriptionibusprimorum.Staturnimirumabsqueprogressu,dumnostraualetudoindigetmaximoperemedendiaccretionis.Quatenuspigrum,atqueingenerosumobstatMedentumgenus,quodexalienocommentariotantum,sapereuoluit,artemquesupraquamnouerint,increscerenegant.Ideoque&quicquidignorant,incatalogumincurabilium,desperationequadamadigunt.Quasiauoruminuenta,nostraeuiampraeclusissentindustriae,Sapientiaethesaurosocclusissent,sterilisquesitomnismodernauisanimi,&exhaustadiuinaeSapientiaepotentia,nihilessetamplius,quodinsupernobisueritatemdemonstret.Profectosocordiaepoculum,ueternoseculumdementauituelabipsoinitio:ideonempequisqueassentiri,quamindagaremauult.Tantanempeestlucridulcedo,quodsuasquisqueMedicaminumsocietates,siueconfusiones,&miscellaneas(receptasmagistralesuocant)cumamoreadmiretur:quaequesecretioraolim,Medicoslaborisamantes,reddidereillustres,praetorporemedentum,inPharmacopaeorummanus,anus,dimanarunthodie.UndeTonsorquisque,Balneator,Monialis,Tortor,uelexambubaiarumfornicibusfugataLena,Medicinamiactitat:quorumcensumhicdescribam.(2).Priminamqueoccurrunt,quimederiuolunt,nonquidemadhocinstructi:sednaturapromti,quidlibetaudentes,quaealiisprofuisseaudiuerunt,sinecausarumcognitione,atquediscrimine,egrispropinant:eosquesicindiscrimenpraecipitant.IndenamqueomniapeneScholarumexperimentaprofluxerunt.Quod&Galenus,Quintiipraeceptorissuiexemplo,confirmauit.Etenimpermorteshominum,experimentafacientes,suosgraduatos,Scholaeuocantstatimexpertissimos.Aliiuulgares,uulgaribustantummederimalunt,hisquesuadantconsilia:nonnulliquoque,fauoresolo,atquerogati.Pleriqueetiamobhonorisambitionem,utquetanquamsapientesaestimentur,hocuitiigenusinnatumhabent.Eiusmodienimdeceptores,diuitesuideriuolunt,&gratisideo,cunctapraestantadnecem,uelfortuitamsanitatemministeria.Huiusmodiimprimissunt,quiRomeTheriacamCardinalibus,&Magnatibusobtrudunt,emelioribussimplicibusconfectam,quamDeusinnaturacreauerit.SicenimpopuloinUrbeimposuimus,&sanctipharmacopei,uisisumus.Succedunthis,quimuneraquidem:sednequaquamnummosexpetunt,nenobiliumconditionem,itemquepromissampaupertatemexuisse,sciantur.Suntqueidcircoquiprosenihil,atsolumpropauperecommunitate,sepromereriaiunt.Simileshisapostate,quifatenturquidemsenonessemedicos:sedsuasecretasehabere,aReginauelImperatore.Mediasnamquehisolentinterponerepersonas,quaepretiummedicaminisextollunt.Sequunturdeinhos,quiuestes,atquemarsupium,utcribrumforaminatasgerunt,necinterimsuumimpostoremexerceretardi.Aliquandoseditissimosfuisse,nuncuerodepauperatos(indoliouini)perartemchymicam,perbella,&religionisconstantiam.Sunt&qui,quandoquemilitumcateruauiguerunt:atinbello(propecuniarumconflictu)cunctasopesimpenderunt.cicatricesostentant,fortecondignopraemioreceptas.Nonnulliquoqueuxoresacliberos,focos&aras,dulciaquepatrieliqueruntarua,religionisobcultum.Multiquoque,ultropauperes,quodnemoeisquicquamdareuelit.Necdesunt,quireligionesfingunt,uestemmutant,soccisligneisambulant,heremitam,latentehyprocrisimentiuntur,quibusDeusuirtutessimpliciuminspirauit.SuntetiamquiAstronomiam,&Chyromantiamubiqueintromiscent.Aliidemumcampiuagi,quiinmonteUenerisartemsusceperunt,hincbrutanonminus,quamhomines,amorbiscurarenouerunt.Itemquisimulfuturapraedicere,atquethesauroseffoderesciunt.Suntquequilibrisdestituti,chartaeinscribuntnoninnoxiauerbaSalomonis,quibusmorbi,nonsecusatquedaemonesfugantur,ante&post,crucesducunt,nediabolusscribentempotentiauerba,auferat.Suntquiuariacallentidiomata,apudBelgas,Chaldaeam,Arabicam,uelDalmaticamseloquifingunt,multisqueonustiartibus,tandemMathesim,uelhistoriasiactitant;pleriquehorum,nilminus,quamlapidemChrysopeiumconstruerenorunt,minascircumgeruntperpetuofermentopropagabiles.SuntetiamSaraceni,suntqueIudaeibaptizati(plerumquenonbaptizatisnequiores)quiexKabaladidicere,Mercuriumuariismodismortificare,itemqueuenenadiuersimodepraeparare,quaeadomnesmorbos,&pluresalios,ualeretradunt.LinguamHebream,scientiarumomniumfundamenta,&grandiarerumpublicaesecreta,continere,&se,futurorumpraenotionegrauidos,iactitant.SaepesuoscitantRabbinos,librumNebolohu,cumclauiculaSalomonis:undetampraeterita,quamfutura,legerepossunt.Aliiquoqueartemmedicam,insuatantumprogenie,haereditariasserunt,etsifatui,uelnequamsintomnes.Sinautemapuduirosnonsuscipiantur,saltemapudmulieres,Cosmeticeniactitant.EodemenimcoriocumGraecis,&Iudaeis,suntobducti,licetuicissimunus,alterumobrideat.Etenimnaturaprompti,exseipsismentiriaddiscunt.Est&genusfugitiuum,efamulitiochymicorum,quoddumselectioraiactitat,nonnisiuenena,Seplasiisuenumdat.Mentiendinamquelibertatemomnem,usurpantapudignaros,accedente,perassiduumusum,mendacio.Idiotaeenimsunt,echymicisfurnisfugitiuiapostatae.Scholaeautem,maiorisecuritate,atqueomniumliberrimaauthoritate,imponuntmortalibus:namcumdemonstrem,ueritatisdecretoineuitabili,quodhactenusmorborumessentias,causas,atqueremediaprorsusignorent,magnoqueuolumine,atquerationibusaprioriidstabiliam,interimsuospromouentscholares,hunc,quiaLatinus,patremquehabetchyrurgum,uelPharmacopolam;aliumue,quiaartiummagisterfactus,lectionesaliquotprofessorumaudiuit,aliumdenique,quodEuclidemproparteiactitet,uelabAristotele,disputaredidicerit.Atmiserorgenushumanum,totinterniscalamitatibusobnoxium,tantisqueexternisexploratoribus,expositum:quicumsubinfaustisScholarumregulis,trucidarunteprimatibusquemquam,iusassumuntappellandiadmorbiincurabilitatem,suosqueubiquehabentpatronos,&complices.Adeoquesoligrassanturimpune,inuitasprincipum,proutlibrodefebribusostendi.Tantoautemmiserabilius,sefiduntillismortales,quodpromotione,acuureiurando,ignorantiamapuduulgustegant.Quippeiurant,sefidelitersanaturosinfirmitates,quasostendi,ipsosnescirepenitus.Imoneunummedicamen,monstrauitillorumprincepsGalenus,abempyricisnonmutuatum,utcunquecomplexionum,graduumqueludicratheoria,tamsecundumgenera,quamloca,triumphet:Quintiusnamque,Galenipraeceptor,totusqueempyricus,ubiqueadiscipuloimploratur.PrincipesatqueMagistratus,hancimpunemnecandilicentiam,auertereasubditisdeberent,&exconscientiatenentur.Nonputemautemneglectum,incuria:sedpostpositum,praeremediiinscitiahactenus.Egouero,remediumcenseo.Sistatuant,omnemMedicum,teneri,teradminimum,inuiseredeberequemlibetaegrum,aquofueritrequisitus:subpoenaexilii,&priuationisofficiisui.Namalias,numerusMedentum,satisincreuit.Deinde,quodsolutionulla,sitdebitaMedico,sinonsanaueritaegrum.Hocdupliciuidelicetstatuto,Medentesuigilantioresfierent,atqueaegrotisrectiusnegotiumcederet,seruaretPrincepssubditos.Sedstatuta,seruandaserio.NamLegiCorneliaedesicariis,aequiparantur.Nuncundedigressus,redeo.Suntetiam,quidumlibrummeumdefebribuslegissefingunt,obiiciunt,meduntaxatremediachymica,&insuetaostentarearcana,utadme,unumquemlibetaegrorumconuocarem,spretisantiquorumtutissimisdoctrinis.Absit.Quianecinuisoaegros,necmedeorspelucri.Quodomnestotiuspatriaeuiriboni,testantur.Neminemsaneuoco,admeamedicaminaprostituenda,autuenumdanda.Libenteruiuolatens,asolispauperibussolicitatus.Hocunicumpalam,atquelibereprofiteor;difficiliumnempemorborumuictorias,postularealiosmedicos,quamHumoristas,&alialongeremedia;quamquaeuenditatSeplasia.Quoniamdesideratissime,perfectissimorumcorporumdotalesoptanturpotestates,utuenena,abalsamis,innobisseparentur.Imoubiuenenanonsuntaperta,superenturArcheiconfusiones,abiganturimpuritatesclanculum,inuertanturremediorumdimensiones,utprodeantproprietates,quarumoperaopushabetArcheus.Quinimointrouertanturimpressionesremediorum,quarumtyrannidem,naturanostra,absquecladeferrenequit.Inhocenimpeccato,inquehacpenuria,pluraiamseculainfelicitertransactaabierunt,quodignoratiscausismorbificis,nescitisremediorumpotentiis,despectisquealtioribuspraeparationibus,quicunquemorbussubinitiisethnicisnonmigrabat,desperatisdicatussteterit.Profecto,nullusinspeciemorbus,estincurabilis.(4)."Deusnamqueutnonfecitmortem,itaneclaetaturinperditioneuiuorum.Sanabilesfecitnationesorbisterrarum,necestmedicamentumexterminii,necinferorumregnuminterra."Quapropterignauumgenushominum,insubscribendoignarispromptum,exanimo,coramDeoubiquepraeside,hortor,mecumcontempletur,officinarumremediis,morbosaliquotalimentarios,quandoqueperaccidenssanari,quinempespontaneasconsumptiones,&facilesadmittuntresolutiones.Atingrauioribus,inquibussuntfixae,autradiceschronicae,illorumusumplusobfuisse,quamprofuisse.Hippocratesquidem,sineinuidia,altiorumremedioruminquisitiones,posterisreliquit:quiafelicioribusseculisuixereprimores.Scholaeuero,admaioresmortaliumnecessitates,sedentis&iacentisnaturae,nonrespexerunt;sedGaleno,atquesuoQuintiocontentae,nonsenseremortaliumdefectus,cumlucrumsereportare,quocunqueeuentuconspexissent.Etenimnesemelexcogitarunt,Nephriticosimpedirerecursus,multoqueminus,calculumresoluere,quoddeceptisauthoribus,falsisquecausis,suadedissentnomina.Idcircoenimdeueralapidumcausa,dequeuerasanatione,atqueremediisideo,auditumesthactenusnihil.Desiderabatursiquidemeiusmodiremedium,quodimpediretuenturam,succrescentisDuelechsobolem,peripsiusmetlotiipraeparationem.Tumetiam,quodrestauraretuterisaxiparidecidentiamGorgonicam,fermentipetrificipotestatem:actandemquoque,resolueret,quicquidcoagulatorspirituspatrasset.Dequibussingulis,auditumesthactenusnihil.Duntaxatpropellendocalculo,laxandisquemeatibusurinariis,intentaefuereScholae.ItaqueinsanationeLithiasis,duplexobuiasolicitudoest.Inanimirum,quaeinclinationemtollit,acmetumrecidiue.(7).Alterauero,quaegeneratumdemoliaturDuelech.DeneutrasomniatumfuisseinScholis,ostendam:Atsaltempropulsionemarenarum,&lapillorum,machinatasfuisse:nonautempacationem,tamatrocisdoloris,aradice,cogitasse.Laudantquidem,atqueinapicemattollunt,Malyas,Altheam,Amygdalinum,&quaecunquemollificandohumectantianominant:deinuariafomenta,tamhumectantia,quamabstersiua,itemquerefrigerantiaconnectunt,nedoloresintendantur,uellapidesexcrescant.Imo&Scorpionumoleumcommendant,quasiinunctum,lapillosconfringeretforinsecus!quasiinquamaxungiam,carnosammembranam,acperitonaeumlaxarent,adquorumdilatationemscilicet,moxureter,necessariomollificaretur,extendereturqueinlatum.Uulgusequidemhassibiopitulationes,suadenteprimumanu,inuenit,&extulit.Hasdeinadmirataeinitio,acdeinmoxamplexaesuntScholae.(8).Nescilicet(cumsecusnilhabeant)inutilesfierentspernendo.Atnondolorissoliusergo,haecsuscepta:sediuuaminiscausamleyiterindagantes,desoloitinerelapillisolicitae,ultimodecreyuerearresto:nonnisiperhumectantia,ureteresesseampliandos,necaliammedendiforespem.Ampliationemuero,nonquideminlongumureteris:sedduntaxat,quasperarent,inlatumscilicet:quasinaturaobligaretur,seadMedentumconatusconformare.Adeoqueremendiadolorum,censueruntesseperaccidens:quibusadiunxereenemata,neincumbentestercore,compressusureter,labenticalculo,cataractamsterneret,&sicuiamclauderet.AdeoquecapitaleScholarumremedium,circastercora,effectum,&posteriora:nequaquamautemadcausas,radices,acfontes,intentumfuit.UndeSatyra:"Stercus&urina,Medicorumferculaprima."Atquamuana,atquepuerilia,sinthaecScholarumsubsidia,testanturipsimetafflicti,horumqueuiduae&proles.(9).ImprimismucilaginesMalyae,nontranseuntabore,aduretereminformalenientis,laxantis,&mollificantis,quininuia,aliquotsuscipiantpriustransmutationesformales.Necenimeoquicquamdeuenit,nisiprius,lotiinaturamassumserit.Imioenimiamureter,calculoobturatus(namquamdiunonobturatur,nondumtotamureterisamplitudinemimpleuit,frustraqueergoeiusdemexigereturampliatio)atergo,incumbenssustineatlotium,quopactoquaeso,hocceexcrementum,intamangustomeatu,cedetloco,utaduenientilotio,eMaluaparato,assurgat,locumqueparet?egosaltemfateor,menonintelligerequicquamharumpromissionum.Deniquepositocasu,anilisilliusfigmenti,&quodmucilagoillahumectans,adangustumlotiiangiportum,sospesdeueniret:attamennonproindediducet,madidumiamante,ureterumcanalem,quipraeteriamactualemsuihumectationem,abalienamucositateampliari,autdilatarinonexpetit,autexpectat:utnequesemelunquamdilatatus,deincepsampliussuiiteratamdiductionemoptaret,ueladmitteretinrecidiuis.AdeoqueistudScholarumsuppositum,&dissimulatumremedium,unicasolumuice,foretutile.Nisimaluit,ureteremdilatari,lapsu,aduentuquemucilaginumpraefatarum,earumquecasualiabsentia,inpristinumstatumdenuoangustiari.Quodest,darepotentiamampliandi,iuxtaMedentisuotum,praetersolitum,&naturammeatussolidi,atqueprimaeconstitutionis.Siquidemnaturaliter,postmodumrursusredirent,inpristinam,atquenatalemangustiam.EtenimScholae,siserioinhisloquantur,dementant,uelridentaegros,acsibiapplaudendolasciuiunt.Sodes,siuerahaecautument,curuetantdiuretica,sipropellendocalculoualeant,adhibitisquehumectantibus,angustosdilatentmeatus?Quidnihumectantia,diureticiscopulant,ututriquesimulsatisfaciantindicationi?Etenimiamantedocui,simors,abhaesitantecalculoinuia,superuenerit,idnonacciderediureticorumreatu,utneque,quodureter(nisifortassisfueritmonstruosus)sitalibi,seipsoinexordioangustior:atqueidcircosemeldiscedens,exrenecalculus,sisistaturindelapsu,praeuiarumstrictura:idaccidereexdolorisatrocitate,quaeureteremspasmodescontraxit.Idqueigitur,Diureticorumpiaculononfit:sedMedentis,quispasmumhunc,nunquaminScholisobaudiuit,ideoquenequeremediumproilloinquisiuit.UbisanenotandusuenitScholarumsolaecismus,atqueelenchusnoncausae,utincausam.(10).Quoniamiuuantpraefatahumectantia,Althea,Malua,Amygdalinum&c.nonquatenusamplificentureteres(quodinseridiculum)sedinquantum,spasmumcrispationisdemulcent,proutaliquotfotusexterni.Itemquesuccuscitri,noniuuatabstersiya,&incisiuauisuaeaciditatis(aliasnamque,idempraestaretacetum,&acidareliqua)quiasuccuscitri,primadigestionecaloris,deponitsuumacorem,ideoquenecobsoniisadhucefferuescendis,admiscetur:sedresiduamanetipsiuis,demulcendospasmoconueniens.Dumscilicetinlotiumconuersus,priorisuitaemediae,aliqualemnotamadhucretinet.(11).QuidsiScholae,diureticorumusumuereantur,neforteplureslapillidescendendo,coincidantintraureterem,&quiatergogrossioresset,uelutcuneus,transitumoppleat.Atnecsicquidem,casualeuitium,diureticodandum.Quiainsuperetiamfigmentum,prouerouenumdatur.Namquicquidsemel,initio,inureteremincidit(nisiuncusaliquisfuerit)iditadeorsumpergit,&effertur.Nonenimintamangustotransituludunt,lasciuiuntquelapilli.Nonunus,autsimulpluresexitumaiores,erenemigrant:utnequequesemelindedecidui,quiatergo,lotiipondussustinent.Recteidquidemsuspicabile,siureter,nonmollisaclaxamembrana:sedharundosicca&inflexilisesset.Madidaquippemembrana,metuuacui,necessariosemperconcidit,nisiatergodilatetur,cadentelotio.Atnondumproindefonticumdiureticum.Namincidentiaplurium,&maleformatorumlapillorum,nonhausitsuamculpamadiuretico:sedafataliirruente,quodcitradiureticum,aequalitercecidisset.Quapropternectimendum,autauertendumdiureticum,praeformidinecasusirregularis,&monstrosi:utscilicet,quodordinarioutileperse,ueteturextimorecasusinsoliti,atquerarissimi.Quodsidicant,plureslapillos,uiscoconglutinatosexcidere.IdimprimisdestruitcausammaterialemDuelech,aScholisedoctam.Siquidempituitosumistudgluten,iampetrificaridebuisset:Atlapilli,eiusmodiillamcollam,necinuenerunt,necassumseruntinuretere.Quaproptersiunicus,uelpluresconglutinati,erenelabantur,perindeest:siquidemelabendo,nonerantmaioresrenisexitu.Ergosidiuretica,istamcollamnonsoluant,neclapillosdisiungant:saltemperutilefuerit,copiosiore,citatoquelotioincumbente,infestamcalculisarcinam,quantocyus,suolotiiponderepropulsasse.Naturaliterenimureter,nullaintusmucilaginemadet.Quodurinaesanorumtestantur.Ergo,siquamedicaminummucilago,eodeueniret,nonpossetnonureteriessepraeternaturam,&suisolitum.Quidsiureter,calculoimpactoobsessus,dicaturmucilaginempatrare.ImprimiscasuicontradicunturinaeNephriticorum.Tumquoque,Scholaeinaduertenteserunt,quaepituitam,siuecausamcalculimaterialem,superne,imoexstomacho,deducuntprocalculis:quippequaeadmanum,&inuretereaegroto,reperiretur.Stultaequepropinantursimpliciumperegrinorummucilagines,simucilago,malinatiuacausaesset.DeinloquunturScholae,tanquamsidiuretica,malleo,calculum,imo&urinampropellerent,uelatergoperbaculumprotruderent:itanempeperartificialia,moreuulgi,seseinspectaculumdemergunt.Nonconsiderantes,indiureticis,proprietatemspecificamrelictam,auitamediasimplicis,uelpartamintransmutationedigestionis,aqua,diuretica,lotiumemungunt.Nullaautemdiuretica,perse,calculiprogeniemrespiciunt.ItnequeprobusMedicus,attenditeffectus,accidentaliterperaccidensirruentes,utproineffectusperse,negligat.Quodfitattamenalioqui,prohibendodiureticum.Utpotesanatiuaindicatio,mandatpromptissimamnocuiablationem,magisqueeius,quodpermoram,deincepsmagegrandescit.ErgodiureticalaudoinNephritide,modosimulspasmumureterumleniant,&consopiant.Comesquaedam,itemquealteramonialis,ingentidolore,diemclauseresuum.Itraqueenim,uelutuncum,unotrianguliacumine,inrene,alterouero,intraureteremdesinente,exhibebat:atquespasmocrudeliobieruntambae.Nonquidemmoriunturpraeurinaesuppressione,ubialterrenumlotiosatisdat:atrocisedsolospasmooppetunt,quispasmusiterumcircamortemlaxatur.Quapropterdissectio,praeterlapillumunciformem,exhibuitnihil,quodmortemattulerit.(12).Initiodixi,sanationemDuelech,consistere,taminabolitioneinclinationis,quamincalculiliquationeseudissolutione:quorumutrumquenegantScholaepossibile:adeoquestamusinterminisoppositis.Ergoueniendumadrationes,adtestes,siuefacta,atqueaddiplomata,probatoqueiuremeo,aperianturqueScholarumignorantiae.Imprimis,cumnonentis,siueimpossibilis,nonsitconceptusulluspositiuus,adeoquenonsitullaeiusscientia.FatenturergoScholae,nullamforesibiscientiam,&senegareeapossibilia,quaefatentursenescire.(13).RationesautemquaeScholasadimpossibilecollisere,sunthaeacsatisfutiles:experientianostrarerumMagistra,nondumnobispatefecit,malaminclinationemtolliposse.CumiuxtaGalenum,intemperiesuersainnaturam,curarinequeat,iuxtaprouerbium.Naturamexpellasfurcatamenusquerecurret.Potissimumautem,inparte,continuoexcrementoreferta,confirmatamtolliintemperiem,estprorsusimpossibile.Quoadcalculumconfirmatumautem,utcunquesaxifragorumspeciosagloriatioperstrepet,nonnisiuanumestempyricorumstentamen.lactantiaeidiotismi,necaliudquippiam.SolumenimpotestMedicus,citare,acpropellerecalculum,perdiuretica,uiasquelaxare,perhumectantiaemollitiua.Imocumdiuretica,sintpericuliplena,MedentiniloportuniusinLithiasi,quamuretereshumectandoampliare,acsordesincumbentes,perenemata,abintestinisdemere,fumiuenduliuerochymistae,lapidemconfirmatum,inuesica,retrogradaresolutione,dissoluerestentantur,proprioqueore,sibinonnisiopprobriumsolicitant.SednostraPhilosophia,suprauiresnaturaepolliceturnihil,ideoquepermanetinterdoctosuenerata,fixasqueiamatotseculis,radicesegit.Quisenimnonuidet,ipsumstomachum,necessarioconfringi,atqueliquarideberecitius,quam,stomachocentiesdurioremcalculum,aborelongeremotum?SedquiachymicusplerumqueignarusestPhilosophiae,audenterquidlibetpromittit,utamiseris,&credulis,nummosemungat,quosperchrysopeianpararenescit.Etenimsiquippiaminnaturaforet,quodDuelechconfirmatumresolyeret,totPrincipes,atqueMagnates,totqueraraMedentumingenia,noncaruissenthactenus,tamfeliciremedio.(14).HaecsuntScholarumsupercilia,decreta,&calumniae,quibustamenbeneperpensis,reperiunturoppositorumuerapriuilegia.Namimprimissiquispeccando,contrahatmorbum,quidnibenemedendo,eundemradicitustollat?&characterespartisemelimpressos,penitusextirpet?PluresnamqueliberauiaLithiasi,cuiperaliquotannosobediuerant,sicutinposterumplaneuixerintliberi.Quorumremediasubpoenameaeinfamiaemoxoffendes.Scholisnamquefacileindulgeo,quodiuxtasuasexperientias,&ignorantiascausarum,loquantur,negentqueauferriimpressionem,translataminmembranorumpotestates:cumuidelicetnonnisicruda,&ignauaremedia,hactenusagnoscant.Sedinteriminexcusabiliuolutanturerrore,quaedesperantaliquemsuprasesapere.Cuminterimcessentindagare,totumqueuitaespatium,soliaddicantlucro.IudiciaScholarumretrospiciuntinscriptaauorumgentilitatisubscriptorum:nostraautemspectantentiaprimacorporum,expeditaabinuolucris,quibusimpediunturprogredi,adprimanostriconstitutiua:inquibusqueantnoxiasimpressiones,inuitammediamintroductassuffocare,atqueeatenustollereinclinationes,quaeinnaturamuersaeuidentur.Quoadablationeminclinationisergo,imprimismedicamentumArophParacelsi(quodsonatAromaphilosophorum,sicdictumproptertincturamauream)praeparatumsubfimo,cummixturapanissecalini,acpostmodumspirituuiniextractum,curatinclinationemueteremadcalculumrenum.Baroquidamnostras,dumperaliquotannos,insuaAngliaelegatione,pluriescalculisrenumsummodoloreinfestatusfuisset,mequesuadenteutereturbishebdomatim,praefatoliquoreAroph,peroctodecimdeincepsannosaLithiasiliber,tandemanno83.uitadefungitur,eiusquecadauerdissectum,nearenulamquidem,autlapillumostendit:quianteadumcalculosuserat,siuerhedauectus,siuemodesteobambulans,cruentumsemperlotiumminxerat.Supersuntmodoadhuceiushaeredestestes.Meminiquoqueconsiliarii,cuiusante,deesuasparagi,mentionemfeci.Isenimcumperquindenassingulas,soleretmiseredecumbere,ususdeincepscereuisia,cuisemenDauciincoctumest,liberaLithiasi,uixitmodoperannosaliquot.Quorumexperimenta,atquetestimonia,ruboremScholissuffundunt.Cuminoreillorum,situeritas.Paracelsusquoqueentiagemmarum,&saxifragorum,inopemaduocauit,unicoquetandemLudiremedio,utrumquesanationisfinempollicetur,estqueassecutus.NegentScholaepossibile,quodfacerenonpossint:Arrogantiaeplenum,&stupiditatisestillarum,testimonium.Siquidemlanguidamsaxifragorumopem,suiscrudisremediistentatam,&euanidumquotiesadmirantureffectum,arcuantsupercilia,attonitae,humerosattollunt,rogataesilent,coactaeautem,adimpossibilerefugiunt,maluntqueDeum,misericordiae,acbonitatis,oblitumaccusare,quamcalculo(utaiunt)conformato,morbisqueplurimisinnaturadedissetremedia:imoDeumobliuiscentiaelibentiusaccusant,quamipsimetalicuiusignorantiaenotamadmittantindoctrinasuapaganica.Principesautem,aScholiscircumuenti,subscripsereharumimposturis,acpietatisillorumliberalitas,Xenodochiaincurabiliumerexit,seductiScholarumimposturis,quaemendaciiarguerunttextumSapientiae."SanabilesfecitDeusomnesnationesterrae,necestMedicamentumexterminii".Scholaeenimpropriam,&crassamnimisignorantiam,reciprocamatqueconuertibilemfecere,cumnaturaeimpotentia,quasiscirentomnepossibile,solumqueignorarentimpossibile:Idquenonsolumnegatiue:sedprorsuspriuatiue.TanquamnescireillarumnonpenderetexdefectuAcademiarum:sedpotiusbonitatis,uelprouidentiaediuinaepenuria.Quaproptercumnegatiopossibilitatisinsanando,mihiuidereturcontinereoccultumscelus,semper,uelabadolescente,benesperans,argumentabarcontra,hocmodo.Sidefide,omnismorbusapraeuaricationeinceperit:peccatumautemquodlibet,remittaturpenitus,sperandumomnino,morbumquemlibet,insuaspecietolliposse,sipunitiopeccatoadaequata,inremissione.Praesertimquodidemquipeccataremittit,etiammorbossanet,remediadederit,&Medicumcreauerit,probonitatissuaeabundantia,quaeomnessuasactionessuperat,infinitisquemaiorestsuaindulgentia,omnibushominumpeccatis.Anenimfortenonpotuisset,creareadaequatum,&uictoriosumremediummorbocuilibet?uelnesciuit?uelnoluit?quimortisaeternaeremediumdedit?Nonenimlaetaturinperditioneuiuorum,quisanabilesfecitomnesnationesterrarum.Quoadauthoritatesautemscriptorum.Cardanusenimscribit,suaaetate,uirumperLongobardosoberrasse,quipaucisdiebus,quodampoculo.passim,secure,certo,atquebreuitersanabat,quotquotcalculuminuesicahabebant,additqueiudicium,senondubitare,huncuirumininferisesse,quodmoriens,artemsuammortalibusinuiserit.Intanto,contraclamoresScholarumparadoxo,nonsatestunicustestis.EpitaphiumTheophrastiParacelsi,quodinmuropropeS.Sebastianum,innosocomiospectatur,abAntistiteSalisburgenseerectum,idemprodigium,multotieseuenissepersonat,ututcrepentiliaMomo.Habentautemuerbaeius:"ConditurhicPhilippusAureolus,Paracelsus,InsignisMedicinaeDoctor,quidiraillauulneraLepram,Podagram,Hydropisim,aliaqueinsanabiliacorporiscontagia,mirificaartesustulit,&bonasuainpaupereserogandacollocandaquehonorauit.AnnoDomini1541.die24.Septembrisuitamcummortemutauit."Subinsanabilibusautem,Tabem,Asthma,Calculumatqueeiusmodiuniuersa,aPrincipeSalisburgenseintellectaesse,docentipsaeScholae.Quippequaeeiusmodimorbos,passiminterincurabiles,primariosemperintonant.Deinindefinitaepitaphiiphrasis,respicitlibros,aParacelso,deCalculoeuulgatos,longequeaccuratiorecalamo,quamdemorbiscaeteris.Saltemergoquicquidsemel,&saepiusinnaturaestfactum,hociterumfieri,nonestimpossibile.Acperconsequens,quicunqueaffirmatimpossibile,quodexbonitatediuina,innaturaquandoquefactum,iuxtaMediciuotum,ismentiturcoramDeo,naturaeopifice.Eteniminlure,quodfactiest,ipsiindicanttestes,censenturqueinutiliaiurgia,quaecontratestesadferuntur.Scholaeergoquaenosdeceptoresuocant,genushumanumelenchoilludunt.Dicentes.Calculusproculaboreremotus,longedurioreststomachimembrana:quicquidergocalculum,longedissitumcorroderet,uelminueret,iamdudumante,ipsumabsumsissetstomachum,inquemrecentercecidisset.ErgoCalculus,estnecessariomalumincurabile.SiautemSacraaliterscribant,quaerendaestuia,perquamcummoderamineexcusenturfalsitatis.Atsane,clauessapientiaeitauiquadam,detinenturinScholis,quodcumipsae,nonintrent,alios,intrareuolentes,adhucarcerestudeant.NamChymico,cordinonest,Duelechpercorrosiuatollere:sedperresolutiuapropria,&specifica.Nequeenimstomachuscolumbae,resoluitmargaritas,uelstruthiocameli,ferrum,uelsilices,percorrosiua:sedperappropriatumdigestionisfermentum.Uelsistomachoanimalium,corrosiuadederis:saltemtaliasunt,quaenequicquamdamni,stomachoadferant.Quinimosisupremacorrosiyaspectes,aquachrysulca,ferrum,aes,&argentumquidemdissoluit,ceramautemnequidempenetrat.Cuiusreiincogitantia,Scholae,suostyrones,indoctumuulgus,imo&magnates,abrerumindagineabsterruerunt,suadenteadhocpropriaignorantia,indaganditorpore,&lucrispe.Itaqueprocalculo,&morbisinuesica,quasideriuationemintenderentMedentes,ridiculoseadanumconuersi,clysteribusremaggressisunt,quasianumexonerasse,calculumexcreuissesit.(17).Etenimcernebant,quodsuccuscitri,humanumDuelech,inuitrominueret,speraruntidemdeberefieri,innobis.Sinminus,sepossegloriari,exhibitosuccocitri,praestitissequantumnaturaeessetpossibile.Nesciiimprimis,citriaciditatem,subcalore,dulcescere,instarpomiimmaturi,insepriusacidi,acdulcisdein,perSolemmaturati.Deniquesiunica,acidiorisuinigutta,introaduesicammittatur,plusdolorisadfert,quamingenscalculus.Ridiculumitaqueimaginantur,quiacidocitri,oretenusexhibito,sealiquidproficui,addiminutionemcalculi,fecissestentantur.Errantpariter,qui&salibus,stillatosliquorespropinant,adresolyendumcalculuminuesica.Namnonpotestacidumuttale,citrainsignemnoxam,inuenastransire.Etquanquaminsuccocitri,multoquemagisinspiritusalismarini,solaminasintcalculosis:haectamennonobueniunt,nisiualedictopriusacore.Quoniamreuera,sanatio,autresolutioDuelech,nonperficituracidis,utnequecorrosiuis.Nequepoculaacida,aduesicamunquampenetrant,necdeducisinuntur.(17bis).DumautemScholaeanimaduerterunt,capitulumSaxifragorum,stupentesquamquamdeexitupromissiformidarentprimum,atquedeindecertioresfactae,cernerent,sefrustratasspe,attamenludentescumhumanocorio,dederuntcontusasfructuum,&lapidumpulueres.Cognouerunt,inquam,seremediodestitutas,nondestiterunttamenpropinare,quaefrustraneascirent,inquoaegrisimponebant,dumoccasionemmedendi,uanis,ludicrisqueremediistransilirent,utsenecis,apudposteros,excusent:quasiquicquidpossibileinnatura,&quaeextollunturauerisMedicis,fideliterexhibuissent.Seminaduriora,utdumLithospermonaudirent,sicridiculonomineaScholisnominatur,confestimenomine,omensibifecere.(17bis)Iunxeredeinlapidescancrorum,limacum,piscium,conchiliorumquoquecrematastestas,imotritasinaurichalcogemmasdurissimas.Tandemignitam,extinctam,tritamqueCrystallumpropinarunt,ludicroinuento,atqueeuentu.Postremo,utseconspexereinrisumatquedespectumuenisse,neuemercedem,uisitationumqueiteratasfrequentiassolutas,gratisexpectareuiderentur,sedaliquidfecisse,quanquamintuspenessedesperarent,multipliciexperientiaedocti;quodEuropa,atqueAsia,denegaredicebant,exIndiisestpetitumsubsidium,saltemutMedentisconsilium,tamperegrinorumsimpliciumcognitione,abadstantibusinadmirationemtrahatur.QuasiDeusnonforetremediorumcreator,aegrorummisericorsopitulator,totmilleannosremediaaegrisEuropaeis,atqueAsiaticisrecusasset?Quodsiinterimsuasponte,Calculuserenepraecepsruat(namdeuesicaliiamdudumdesperarunt)ehemquantitamfiuntexhibitaSaxifraga?Mentiunturqueaudaculi,pulueresrenibusnonsecusatquemancipiisimperare,&lapidesconterere,quasisubmalleo.(18).Sinautemnegotium,minusfelix,dolentsetardeuocatos,meatus,balneo,&clystere,potuisselaxaritempestiuius.Inpaucitateenematum,uelsimpliciumpeccatumdeplorant,cognatosquemedentesaccusant.Dolentpotissimumseuocatoscalculoiamconfirmato,quanquamhactenusobmissumaScholisdiplomaquodtempusinterconfirmatum,&nonconfirmatumcalculumprodiret,fortassisnonquidemScholarumnegligentia:sedquiaistuddiploma,pergamenoinscriptum,amuribusdeuoratumesset.SubterfugiumScholarumaequeprofectoridiculum!(19).SiquidemDuelech,pergradussuamnancisciturduritiem;quippeproprioinduraturcoagulo,inmediisundis.DelusaequeideoScholae,quodputauerint,sensimcalculumindurari,atquesiccari.Sanetamdurusesthodiernaedieicortice,quamintimoeiusnucleo:tamquedurus,recensexcisus&madidus,quamerithincaseculoasseruatus,Tamqueduraestarena,matulaenouiteradhaerens,quamabrasainfraannumerit.Tamdurusinquamsilex,infundofluuii,quameritinfraannoscentum.Quisestergo,quinonadmireturmecum,crassamubiqueScholarumignorantiam?Nonsolumdeceperintseipsas,propriaputationequodcalculuminuesica,dixerint,percaloremgenerari,siccari,atquesensimmagisinqurari,siueconfirmari?sedneobitersaltemcogitarint,urinam,inuitro,&frigoreambientis,apponerearenas,absquecaloris,siccitatis,autcocturaeiuuamine,tamduramhodie,atqueeritpostquaminchartasitsiccata?Haecnimirumsuntstudia,decreta,&Scholarumremedia,quorumdemeritis,negantinnatura,possibileauxiliumcalculosis.Ideoquedecernuntquodcalculusinuesica,suoexitumaior,nonhabeatinnaturaremedium,abonitatediuina,praeternouaculam.Mulierumenimuesica,potestperdioptrismumampliari,suumqueemitterecalculum:seddeuirili,nuncagimus.Horat.AugeniusprimariusPatauinus,gaudetetiamsuocerebroauctamnouaculaecrudelitatem,nempequodcultroignito,idfacinus,primusdictasset.Paracelsusueroiunior,quanquam,totamDuelechspemincultrumetiamretulisset:attamendeindetacitus,erroremsuum,perLudumreparauitmarmoreos,siliceosquetartaros,exaequocumaliistestaceis,unicoilloremedioresoluens.Scioequidem,quoddiuinaBonitas,inuegetali,&animalifamilia,lapidescreauerit,suisspeciebusinutiles,atquefrustraneos,penemonstruosos,imosuisindiuiduisaliasonerosos,nisinobis,alicuibonoessentconditi.(20).Itaquecumuniuersainingratihominisusum,sintcreata,multaquesuisuixprosintindiuiduis,mortalibusquoquenunquamprofuerint,nisiinsuccumlacteum,siueensprimum,resoluta:destinationemsuamcerteabusu,peregrinaesuaepetrificationi,petriformisuscepere.Nequeeniminpoenamanimali,autplantae,innasciturlapis:sedsignaturamsuidoniostendit,etiamincoagulationissuaeduritie.Quamuisautemlapismineralis,saxifragus,sitaptusresoluendoDuelech,siitapraeparetur,utadrenes,illaesisuiribussuis,perueniat:animalistamen&uegetapiisrupestrinatura,plerumqueciuilioressunt,adeoquemueluntciuesdomestici,faciliusinnostrirempublicamadmittuntur.Uultusenimillorum,sperumsignatifaciunt:utquotiesabsualapidosaindolerecedunt,etiamexequendidotes,insuosignatopollicitas,potestaautemillumadripamScaldis,propeAntuerpiam,ubilaterescoquuntur,situsqueest,plusminusue40.pedessubterhorizontem,secundumprofunditatemfluuii.Fundumenimfluuii,fundouesicaecomparo.Nonestauteminfundofluminis;sedextenditurunica,simpliciquecamera,subterfundumarginis,inagrouicino,adlateraiuxtaripas,idqueperaliquotmilliaria.AcLudicameraista,uixpediscrassitudinemsuperat.Nequeetiamsupra,autinfrapraefatamcameram,extendituramplius,necalibicirciterreperibilis.Est&praedictoagro,Pyritesfrequens,sulfurediuesatqueuitriolo.Quietsisubterrapraedurussit,moxtamensubaura,fitfriabilis,fatiscentescilicetsensimuitriolo.SedLudus,lapisestpallescens,subindecrustaperpicua,percommissurasobdunctusmagnasuiparte,inclibanofigulinouolatilis.Hicnempeestlapis,saxifragorumapex,&calculosorumdesiderium.Felixille,quieundemcalcinarepotest,utiammonui.Atlaboreiusrequirit,nedumlectionem,&putationem,sedplenamscientiam,adhucdupliciterobfirmatam.QuiaestlaborSophiaeAdeptorumspes.Rarissimusidcircoille,hocaerumnososeculo;quemadhuncscopumDeusperduxerit.Nonsatest,nouisseludum,siueCeuillamParacelsi,eiusquenatalemortum,quodquedebeatreduciinsalemoleosumuolatilem,absquedeperditionesuarumdotium.Sedcumnonsitoperosiorpars,intotaChemeia(quodParacelsussaepiusdeclarat,inpraeparationetincturaesulfuris,quaegemmarumnatiuoscoloresgraduat,utrobiquescilicetrequirituridemsalcirculatum,utrobiquetacitesuppressum)superaddampaucula,quantumfraterfratricommunicarepotest.NametsiremediumcontraDuelech,excommiseratione,&charitatehumana,propalarideberetcoramuniuerso,percamtamenparumapertius,utPhilosophiaepyrotechnicaegnarisoli,mecapiant.TeraturLudusinpuluerem,inmortario,&subpistillo.Deinsubcote,insilice,iterum.Tumdeincalcinetur.Nonquidemignetorrido:sedaddaturillisalcirculatum,dequoParacelsus,libroderenouatione&restauratione,&distillatoindesale,diciturLuduscalcinatus.Quiapauco,binarumhorarumlabore,totuseritconuersusinsalem.Ludusergosiccalcinatus,&insalemredactus,sibiqueaequiponderans,decurratsuasponte,inhumidoloco.(23)Istudautemsalresolutum,claudaturhermeticosigillo,inouolongicolli,&inarena,bulliatcontinuoignesecundigradus,donectotusLudus,inparisuipondere,steteritinstaroleicrassioris,superaquam,quamexaerecellariihausit.TuncnamquetotusLudus,estsaluolatile,informasalisoleosiresoluti,habentquealiqualemurinaegustum.Ideoqueperurinam,cumpotumuaditintegrisuiribus,atquedissoluitomnemcalculum,ubicunqueincorporedelituerit.Quiaestsaluolatile,resoluiturinhumido,necseparaturindigenstionum,officinis:sedquiagustumlotii,aliquatenusrepraesentat,habetqueinterimamicasproprietatesnaturaenostrae,lubenterrecipitursimulqueadrenesdimittitur.Dosiseiusest,granorum14.Usqueaduiginti,cumaquaesimplicisdistillataetantillo.Etcalculusmediocrismagnitudinisinuesica,resoluiturinpineolimagnitudinem,potissimumduabushebdomadibus.LiquorLudi,sicpraeparatus,uocaturaParacelso,felterrae:quiasiinchartaextendatur,citrinusobscurusest,nonparumaduiridemdeclinans.Lapisestenim,ualdemirus,descriptionibusParacelsiunicerespondens,nempeexsaleurinaeliquorumterraepartus.Infundoterrae,adaltitudinemuesicaeincorporehumano.Reperipertubas:attamenobrationesDeocognitas,seruaridebetinarcanis,quorumipsemetdispensatormanereuoluit.AccipeLudipulueratilibramunamactantundemliquorisAlbahest,distillahuncinde,&primauice,totusLudusmutatuseritinsalem,quiinpatinauitrea,locohumidodecurritabsqueullaterrestreitateresidua,&liquordefluens,fuluiestcoloris,hermeticoquesigilloclausus,bulliendo,uelutspuma,supernatattotus,informaaxungiaeuiridisliquatae.EstqueParacelsiAltholizoimcorrectum,acfelterrae.Quiueroputatadditamentosalispetrae,uelsimilium,artificiumhocassequi:issciateiusmodisalia,ututexquisite,iteratoqueLudocommista,solatamensaliadefluxura,relictaterra,tanquamfaece,inpatina.Ludusuero,debettotustransmutariinsalemuolatilemtinctum,nilquicquamreseruantem,deadiunctoAlbahest.Utpotetamliquorhic,quamLudus,seruantpristinumpondus.EtipseLudusseruatdotesminerales,quasomnipotensBonitasillidedit.Estautemhocopuslongedifficillimum,nonquidemquoadpraeparationemLudi:sedipsiusAlbabest.Scio,quiaueramdico,estqueinnostrisAdeptisprobatio,superansomnemdemonstrantionem.Aristotelesenimnonaliam,agnouitscientiam,quamquaeepraeexistentesensuumcognitionepullulat.Sedestaliaindemonstrabilis,inquaipseDator,suiluminismanetinterpressupraomnemSyllogismiambirumadeotamencertaquodtotusmundus,neminimaminsciente,dubitationemmoueat.Quodintractatu,deUenationemscientiarum,camprofessoconfirmaui&palamfeci.Patefeciinterim,quopactoexputridolotioeliciaturspiritus,quiimmissusinuesicam,perindolentemcathetera,soluitDuelech.ScholaeinterimsuoscommendantHerbarios,&hisuasaxifragia:haesitanttamen,&absquespedigladiantur,inuicem.Itsinonprosolutocalculo,saltemproiniectaspemiseris,sibisolutumoptentpraemium.(24).Sintinterimquipromittuntcompositamagistralia,quibuscalculus,uelutsubmalleo,uelmolacontritus,inarenam,uelfarinamcomminuitur.quodsiinterimarena,fortassisaliquaappareat,idtotumpostulantdonandumsuosaxifrago.Sedeuentus,hactenusillusitillorumtemeritates,quosradiciscognitiofesellithucusque.Duelechsiquidem,constatmateriapenitussimilari,exunico,constantiqueurinaeliquorepetita.Calculusnimirumubique,acqualibetsuiparte,estcalculus;necdiffertarenaacalculo,permateriam:necestcalculus,arenamultiplex,percollam,autmucilaginemconnexa:adeoutrequiratursoliuscollaeresolutio,arenisinterimabinuicemdissilientibus.Friuolumitaque,quodcalculusinarenas,addissoluendumcontumaciores,dissicet.(25).Paracelsusenim,etsipotitoremedio,fueritsanandofelix:inhoctamen,naturamDuelech,cumHumoristis,seignorassemanifestat:quodassumtoLudiremedio,Duelech,arenarumformaeiectumirispondeat.Tumiterum,quodmagnitudinemDuelech,peromniumurinarumconseruatarum,totosanationisinteruallo,ebullitionem,&exsiccationem,ariolari,atqueponderaridoceat.Quorumtamenutrumque,estmerumtemeritatisinsomnium.SiquidemquodcunqueremediumdissoluitDuelech,idprimum,atquelongefacilius,arenas,&paruulafragmenta,siquaedeciderent,essetliquando.Etenimquicquidexsimilariurinacoagulatur,idetiaminse,similareestnecessario.Deinde,solutoDuelechperLudum,siurinaeomnes,totosanationisinteruallocollectae,asseruataequeexsiccarentur,fortassisquadragies,superarentponduscalculi.Namquisnescit,quodetiamsanorumurinaeexsiccatae,caputmortuumrelinquant.Itaquedeprehende,Paracelsumquidem,saepiuscalculumuesicae,oblatoLudoliquasse:sednecolidasurinasasseruasse,nequeitidemexsiccasse.Quiaipsinimisfuissettaediosum.EtenimplacuitAltissimo,praecursorem,anteHeliamartium,praemittere,docentemmedicaminumcrasim,&praeparationes:cuiutfideretmundus,datasuntsigna,suamdoctrinamstabilientia.Illustrisnempeestilli,magnorumarcanorumpraeparatio,quaenonnisiadeptione,eratconfirmanda.Deinsubsecutisunt,quiParacelsiinuentisaddentes,essentrepertaeueritatistheoricaeillustratores,Uttandemsubsequatur,adeptumMedendiconsecutus,docensuerbo,&opere,quaeDeusperprioresdenuntiauit.(26).Postremo,Scholaesibidiffidentes,fraudenoua,fidemapudcredulosfecere,iactitaruntqueperDiaetaeregulas,senouissecorpuscalculosiitadisponere,utomnispituitosa,antecedenscalculimoles:quaequealiascitraeiusmodisuainstituta,statimatquesponte,incalculiracemos,facesseret,continua,acsuccessiuarepetitione,tollatur.Idest.Spondentomnempituitamsepossepraeripere,quaequomodolibetcalculumformat.Imopituitam,quaeadnecessariamcruoriselementalemcompositionem(iuxtaEthnicos)requiritur,foretamparcam&exiguam,utuixsufficiat,proistasuinecessitudine,multoqueminus,proexuberantia,adcreandumcalculum.Quorsumuidelicetpollicenturmagistralesquasdam,iteratasquepurgatiunculas,familiaresideo,atqueminoratiuasnominant.Promittuntinsuper,seadoculumostensuras,ueredeiectampituitamillam(assumtisadhocscilicetsuisphlegmagogis)hincetiamaegris,propediemimprecaturasfaustamsanitatem(palliatiuamsaltem)obeiectamcalculipraeuiammateriam.Sictameninfirmi,magissensiminfirmantur;Mediceatquemisereuiuerepergunt,quamdiutalibusauxiliatoribus,seobsequentessubsternunt.Ateiusmodiiamnugis,satanteresponsum,ubipituitam,&mucilaginem,ecensucausarumDuelech,remoui.(27).Paracelsusitidem,deprimatartari,calculiquemateria,aequeinsulsenugatur,suaequepridemdoctrinaeimmemor,transfugitadpituitosammucilaginemhumoristarum,quosprimus,ludibriosoattamen,sicnomineuocauit.Egoueroreceptoiamisthocpassimnomine,illosexcommiseratione,nonautemironia,sicnuncupo.Alibiautem,incautus,haeciterumobpugnatParacelsus,spondens,intraquindenam,sanationisDuelech,cerniposse,quantaemagnitudinisfuerit,siomnisquotidieurinaexsiccetur.QuodclareimplicatcumpraecedenteTartarimateria:essetqueeiusmodilotiiarefactio,merafraus,acimpostura,sisimulcumresolutoDuelech,excernereturantecedenstartaricalculosimateria.Siquidempromittit,quodquicquiddissoluitDuelech,idipsummultocompendiosius,soluatpraeuiamadcalculumTartarimateriam,indiessuccrescentem.Egosaneodiignauiam,acstupiditateminMedendo,pertinaciaminDocto,ignorantiaminProfessore,mendaciuminScriptore,ut&contradictionem,inprincipatumambiente.Siquidemcunctadolumincludunt,&imperitiamindocente,sinonmalitiaminsuper,atqueignaramtemeritatemintaliprincipe:adeoquetotamillamreligionem,multalabesuspectamreddant.Egosaltemuelabadolescente,usqueadlacrymas,indoluisorteminfirmorum,quisubincertaspe,creduli,confidebantuitam,familiam,uxorem&liberos,imofortunam,&facultatesgubernandas,peraudentemquidlibet,iactantiosum.(28).Itaqueprimumtranscurriperuegetabiliummonarchiam,sednoninueni,quodinuesicaDuelechresoluereposset.Quicquidautemillorum,inuitro,Duelechliquefaceret,uelhostileerat,uelsaltemistisqualitatibus,nonperueniebataduesicam:sinautempersyringam,iniiciendumuideretur,noneratauesicatolerabile.Itaquedistillata,acdecoctauegetabilia,itemquecineres,calces,pulueres,&extractauniuersa,didicicassa,&exigua,aduersustantumhostem.Acidioraquidem,minuebantDuelechinsuiintegritate:sedoretenussumta,noningrediebantursubistapotentiaaduesicam:deforisauteminiecta,ututinstaruini,uiderenturmitia,attamenindolorissensu,ferrumcandensaemulabantur.MirabaritaqueParacelsumatquealios,quodemelle,saccharo,roreetc.commendarentliquoresstillatos;cumnemomortaliumillapersyringaminiectatoleraueritunquam.Experimentoquidemobseruaui,quodcolumba,excisumDuelech,suostomachifermentoacido,resolueretinsuccum,proutetiamfragmentalaterum.Propinataessetproinasenioribus,columbarum,atquegallinarummembrastomachiinterior:atsanespemultumfallaci.Tamquiacumuitabruti,uisfermentalisuiscerum,unaextinguitur:quametiam,datoquodillepuluis,primitiuam,acpristinamuim,quaminuitasortiebatur,amorteseruaret:attameninculinisnostrarumdigestionum,prorsusspoliatusuirtutibusistis,aduesicamperueniret:quanquamreuera,pulueresuixinlaticemurinalemuertantur.Licetconstantiutrobiqueinscitia,eiusmodimultapraescribanturaegrotis.Hocattamendidici,quodspiritussalisHispalensis,extremoreuerberiiigne,unacumterrafigulidistillatus,manesingulobibitus,cumuinoalbo,pridieeuasedepromto,nedumsenumtollatmortalesstrangurias,totusquediureticus,aliquotsanauerit:ueruminsuper,quibusdecidens,iustomaiorcalculuserene,peraliquotmensesinuesicamoratuserat,tandemminutus,meiendoqueexcretusfuerit,quemtamenantea,multotiesrepetitointroitu,incollumuesicae,totiespercatheterarepelliretrorsumnecessumfuerat.Paraturautemesaleprimumfuso,&perignemliberatoabextrauagantisorde,moxtusosale,&internummulosraphani,resoluto,rursusquetandemexsiccato,cumpariterraefigulinaedistillato,acriignereuerberiitandem,debitoquemodo,nequidexpiret,proutdeuitrioloinfradocebo.Habesenimsalisbalsamum,quemnunquamsatisexpendes.Intyrociniomeoautem,uideramdomorumrudera,salempetraefundere,quodquelaterumpuluis,semelasalepetraeliberatus,acdeinperaliquotannossubtectoasseruatus,fracesceret,atquedenouosalempetraedaret,sicquetotuspuluis,sabuloexcepto,tandemuertipossetinsalem.Uideramquoquelateremnitrosum,inmediolatiorismuriinclusum,transomnes,utrimquesibiuicinoslapides,suumforisproderesalempetrae,adeoqueessesaxorum,atquelaterumuicinorum,destructorem.Memoritaquenominis(salpetrae)cognouiillumsalem,esseipsumlaterem,uelsaxumresolutum.Potissimum,quiainantrisrupium,spontestillet,alibiuero,longispropendeatstiriis.QuocircasalempetraediuersimodeproLithiasipraeparaui:atfrustra.Quiatumadhucignorabam,quodDuelechaliislongeconstaretprincipiis,quamsaxamineralia.Uidiparitermillepedes,acinsectas,locisnitrosisnatas,acmorantes,inusumapplicaricontracalculumuesicae,Atfrustra.Sedpostquamcognoui,totseculasomniasse,incognitionecausarumLithiasis;credidiconfidenter,quodomniserror,staretpenesnostramignauiam.Tandemanxietatumquerentis,misertusDeus,deditmihi,cognoscereLudum,cumpraeparationeParacelsi,quimeintelligunt,gratulanturmihistudiispublicis,quianorunt,meuerascribere.Quaeritefratres,&diligentianimae,obuiabitgaudiumimmensum.PrimumenimdiscitedissoluereDuelechinuitro,liquoretepido,nonstomacho,nondemumuesicae,molesto:sicutDuelechsensimminuaturabsquebullis,&agitatione,gaudetequiapropeestis.Tumdisce,Ludumuertereinsalem,absqueullotransmutatorisresiduo.(25).RemediaautemaduersusDuelech,potenturieiunostomacho,absquehesternacoena.Quodsifeliciremediointernosisfrustratus,percatheteram,qualibethorainiiciaturextremum,dimissatamenpriusurina.(30).Dumautemistudurinaestalagmaexamino,inmentemrecurrithistoriafiliaeuicinipistoris.Habebatnamquefiliolam,quaesaepiuscruentummeieret,medioquefilosuspendebaturlotium.Eratautempallidum,cummultosedimine,acglutinoso.sicqueseptimumuixeratannum.Uillicaquaedamnarratpistori,idemsibiolimcontigisse.iussitandemadferriuesicamtauri,embryonis,nondumnati;(uaccaeenimnonimpraegnatae,uixsaginantur)uesiculaista,plerumquerepletaestliquore,saporis,nonquidemurinalis:sedalieni.Cuiussingulomane,bibitunciascirciterbinas,cumtotidemuinialbi.Nuptaestdeinannoaetatis19,&anno1643.superstesacsanaest,calculinescia.Idemdeinremedium,iuuitaliquotpuellaspauperes.Cumquehociamtentatumessetaliquoties,Idemexembryonehircotentatum,acfeliciusadhucsuccessit.(31).Subnectamhocloco,measobseruationes,delapidibuscancrorum,quasnunquamabalioadnotatasuidi.Imprimisinepteuocanturoculi,cumnonfunganturoculorummunere,necextraemineant,nectotodurentanno.(32).Necdemumhilapidessuntextractaessentia,atotabrutitesta(licetsiciusseritParacelsus)siquidemperplurimas,atqueuniformescancrorumdissectiones,comperiquaesequuntur.Imprimisstomachumcancri,esseincapite,propeuerticem.Maresenim,quotannisaegrotareincipiunt,amensisuniimedio:faemellaedein,inIulio,antetestarumexuuium.Suntenimperdiesnouem,&amplius,uelutsemiexanimesacimmoti.Quatempestate,stomachoillorum,exteriusobduciturmembranulanoua,interquam&stomachumueterem,estliquorquidamlacteus,quisensimexteriusinglobumstomachiconuexum,quaparteattingit,obducitquestomachumueterem,contrahiturutroquelatere,inconcauum,statimquelapidescit.Interimnectunc,necmultopost,canceresitatquicquam.Ideoque(peneincredibile)uetus,siueinteriorstomachus,sensiminmucilaginemalimentariamabsumitur,exteriorque,acnouusalterstomachus,inuicemabsumti,succedit.Siquidemistilacti,adstomachiueterisconuexumsubnato,obtenditurstatimpellicula,permodum,lactitepentisolitum:crescitquelacistud,interutramquepraefatammembranam,utriusquescilicetstomachi.Quaecunctaducentisfortecancrisdissectis,dietimobseruaui,iucundaadmiratione.Tandemresiduaparslactis,cancroceditinalimentum.Postremoetiam,uterquelapis,iteratosensimdissoluitur,&innutrimentumpaulatimabit.Nihilautemcanceredit,autineiusstomachoreperitur,quantisperistilapidessuntinstomachoeius,uiuitquecirciter27.diestamexueterisuostomacho,sensimabsumto,quamexusulutorumpostealapidum.Addo,rarissimumdiureticumexhoclapidecolligi,etiamuulnerarium,acfebrifugium,modoresoluaturinformampristinilactis.Quodquamsitexcellens,atquepotens,uixcuiquam,quamperito,persuaderipotest.Nihilqueestuulneratis,uelpostpartummatribus,aptius,quamremediumhorumlapillorum.Habetnamqueremedium,contrainclementiasmultorumuegetabilium,uilaxanteinfamium,modoitaresoluatur,utperminima,ambomisceantur.(33).DeniqueinMarcaBrandenburgica,locupletissimaestcancrorumpiscatio.Uectoresautem,cogunturnoctuexcubiasagereneforteporcusaliquis,uelleuiter,subtercurrumtranscurrat.Namidsicontigerit,manequotquotcancri,incurrufuerint,inueniunturmortui.(34).Tamexitialisestporcuscancro.Itauteminuesicam,quodlibetiniiciaturabsquedolore,Catheteranouuminueni.Quiacorniculumargenteum,quoChyrurgi,summiscruciatibus,urinamexigunt,atroxatquecruentumest,ideoqueprorsusdisplicuit.Interpluresautem,quostentaui,aptissimusatqueinnocuusoccurrit,quietenuicoriofieret.Nimirumadhoccorium,siuealutam,intusdepinxicolorealbo,excerussa,&oleolini:cumquefereiamexaruit,fistulamexindesuendocomponiiussi,cuifilumaeneumperlongitudineminductumesset,eratquesuturaeiusplana,utnequicquamprotuberaret.Unoautemhuiusfistulaeextremo,fistulaipsasatisampla,utipsi,syphosyringae,indaturquotieslubuerit,amboqueapterespondeant,uthacuialiquorinuesicaminiiciqueat.Porrototacoriaceafistula,soris,dilutacollafirmetur,uthacdeinexsiccata,colorealiquo,atqueoleolini,pingatur.Idqueuidelicettamobmaioremfistulefirmitudinem,quametiam,neperliquoreminiiciendum,permadeat,&flaccescat.Eductoigiturfiloaeneo,altereiusuicariusinlocumsubintret,exgingiuaBalaenaeparatus.Ergohabessicfistulamtenueflexibilem,quaenequicquamdoletimmittendo,etsiquadragiesunicodie,inuesicamprotrudatur.Primisquidemuicibuscircasphinctereminsuetum,dolet,atmoxcessatpayorilliuscontractionis.Abstrahiturautemlotium,quotieslubet.Euacuataqueuesica,iniiciturpersyringamdemum,retroadfistulam,adaptatam,usqueinuesicamquicquidlubet.Modointromittendusliquor,sitindolens,necingratus.EstautemSyringa,adcuiusSyphonem,Catheteriseminensextremum,adaptaridixi.SitlausaeternaDeoinexcelsis,placeatqueilliirrorare,&foecundaremeaseruitiaatquedesideriainopemmortaliumoblata!CaputUiii.TyronibusferculumoffertAuthor.(1).Quaestionesdoctissimorumuirorum.(2).ResponsaAuthoris.(3).Authorspernitiudiciadesehabitaachabenda.(4).SatisfactiodeAurohorizontali.(5).HeteroclitadesulfureUeneris.(6).SulfurUeneris,nonessedeintimaessentiametalliperfecti.(7).Probatiopermanentissulfurisexterni.(8).DignitassulfurisUeneris.(9).IndistinctioAuthorumTyrociniiChymici.(10).ResponsioAuthorisadobiecta.(11).Incognitaquaedamhactenusdeuitriolo.(12).Uitriolinomenunde(13).Natiuitasuitrioli.(14).Differentiabonitatisuitrioli.(15).GraciceduntpalmamGermanis,demineralibus.(16).ErrorParacelsicircaaestimationemuitrioli.(17).Demonstratioerrorispraefati.(18).Qualeuitriolumsitmedendooptimum.(19).Modusdistillandiuitriolumoptimus,&inusitatus.(20).Miraeproprietateshuiusspiritusuitrioli.(21).Notabiliaaliquot,inderesultantia.(22).Distillatiosalium.(23).CommendatioDauci.(24).LignumNephriticumnostras,ciusquedelectus,acpraeparatio(25).UsusBetulae.(1).Occasionelibrimeidefebribus,admeediuersisEuropaesinubus,scripseruntmagnaenotaeuiri,petenteselucidationem,circaremediaibidemtradita.Fatenturquidem,seagnoscere,inaudaciameaepromissionis,uerasubessefebriumquarumcunqueremedia:seddolerenimiamscriptimeiobscuritatem.Primoitaqueinquirunt,quidsitAurumhorizontale.Secundopetunt,confectionemelementiignisUeneris.Tertio,Nunquidfortassissit,spiritusUitriolirectificatus?Quidametiamminasaddunt,nisipubliceoptatuieorumsatisfecero,librummeumdefebribus,foreprohibendum:utalterumprincipemMacchiauelli.Utpotequodstantemeolibro,necessarioalioqui,moxconciderentAcademiaeMedicaeinrudera,Galenusquemoxostiatimstipempetiturusexularet.Boniquidemconsulunt,quaedefebriuminauditadoctrina,dequephlebotomiae,purgationum,remediorumquedetestandisabusibus,inproximorumcommiserationem,inmediumattuli:sedexplicationesdeesse,apertiusqueloquendum:utmetacente,subsigillatouelutdiplomate,cunctaconfirmenturinposterum,perquorumlibetexperientias,&miserorumacclamationes.(2).Primorespondi,obstarearcanumLiquorisAlbahestParacelsi,cuiusnimirumdoctorOmnipotens,etiamdispensatorinanneredecreuit,inmundiusqueconfusionem,obrationes,proparte,notasAdeptis.ItaquemedeserturumilliusArcanimanifestationem,thesaurisbeneplacitidiuini.Quoadautemiudicia,interimdemehabenda,parummoror.(3).Necenimprimuseorum,utnequepostremusuituperatorero,quinunquamrespexiadmundicensuras,demefactas:necestimo(quodaliitamenmulti)cumelectione,meiaestimatores.UtpoteinDeoamoaequaliter:neminemautemprorsusideo,quodmihiblandiatur.Scionamque,quiaDeum,protectoremhabeo,quideseritneminemseinuocantem.Etenimplueruntlaqueitribulationumsupercaputmeum.Constiti,necenimullatenuspresseruntanimammeam.Decideruntinterram,calcauiilloscumdespectu,&statimtanquamfimus,putrueruntsponte.Conturbatiauteemhorumauthores,erubuerunt.UtinamDeusillisignoscat?Sciodenique,quodDeus,roresuperno,fouebitsemina,quaeplantauit,quaequecresciturauoluit.Nequemmesolicitumpermisit,pronutumundi,consensuScholarum,autuulgiacclamatione.ipsenamque,uniuersaquaeuult,potest,facietqueprohibitu,dumMundusmerebiturperueramMedicinam,insuislanguoribusconsolari.Ah,quamtumidabulla,quaemsemperalienissuspensaarbitriis,pendetambitio?Quammaledenique,semperiudicantalienaarbitria?quaepraesertimpraeiudicatocontinuoreguntur?adpropositasautemquaestionesdico.(4).QuodsicutSolcenseturnasciinhemisphaeriihorizonte:itaMercuriisdumfactusestDiaphoreticus,dulcisutmel,&instaraurifixus,estauruminsuihorizonte:tantoqueestinremedica,auronobilior,quantumperlaorientalis,Scotica,MercuriusnamquequamdiuestmetallicusMercurius,estprimoentimetallorumsimilis,&uicinusualde.Dumautemaurocolliquantur,concluditureiusomnisuismedica,sigillaturque:imointrouertitursic,utdotem,quamhumanaenaturaedebet,prosuislanguoribus,deneget.SulfurnamqueUeneris,postseparationemsuiasuocorpore,acresurgensfitsulfurquasigloriosum,tingitqueideosulfurMercurii(quodinpuluereIoannisdeUigo,persulfuramineraliacorrosiua,estextrauersum)immediate,sesequethoroinseparabilimutuoamelexantur:statquetumideouisamborumsulfurumextime:Hincnempeuiriumconsertione,Mercuriusdiaphoreticus,inderesultans,perficitunisonummedendiincunctisquaetamPhysicus,quamChyrurgus,optarequeunt:siuerespectummorborumacutorum,siuedemumchronicorumrelationeadhibitussit.NonestergoignisUeneris,spiritusuitrioli,untcunqueexquisiterectificatus:sedignisille,estsulfurcupriuolatile,informamoleiuiridis,melledulcius,&acorporemercurialisuicupri,planeseparatum.Residuumautemcuprum,manetalbum,necunquamuiridescensperaeruginem,untnequeampliusdenumeroseptemmetallorum.Quiaeuasitnouum,atquemanonymummetallum.NonpotestautemhaberiignisUeneris,nisicumplenariacupridestuctione,corporisquemercurialisipsiusUenerisuolatilizatione.Quodquantumcunquesituolatile,informaolei:facilitamennegotio,postmodumiterumreduciturinmetallumalbumignotum,atquesubmalleoextensibile.SedIgnis,siuesulfurUeneris,nonitemampiusreduciturinmetallum,perse.Quia,proutnullumsulfurestmetallum:ita,omnisMercuriusmetallicus,estuerummetallum.DocentautemAdepti,quodparsmetallisulfurea,nequeat,separariasuocorporemercuriali,acmetallico,nisipereiusdemtotalemdestructionem,quamqueideo(licetabusiue)elementalemuocant.Quianimiruminmetallis,sintduosulfura.Unumqueideomeritouocantexternum:atquealiudinternum.Inpropositisautemcupriterminiscontemplareinternumistud,quodinalbo,anonymoacmercurialimetallocorpusfixat,siuecoagulatefficitquesubmalleoductile:cumalias.Mercurius,absquesulfure,nunquaminmetallumcoagularipossit.ExternumueroUenerissulfur,estooleumilluduiride,dulce,quodqueiteruminmetallum,inseabstractum,coginequit.ProinuniuocetestanturhuiusPhilosophiaeSymmistae,externumsulfur,asuocorporesepararinonposse,nequidemperignem,inmetallisimperfectis,quinunapariter,pereatparsMercurialiseius.(7).Uidinamqueplumbum,tersublimatum,rediisseinidemnumero,quodante,plumbum.Itaquecumsulfuristudexternum(qualeecuprotrahitur)nonsitnecessariummetalloperfecto:(8).Cuproautemistudsulfur,UenerisitaDeoadditum:ergonecesseestistudsulfurUeneris,haberesuosfines,adnecessitatesingratihominisconducentes,proinfirmitatibusscilicethumanis,supraomnemmetalliceperfectionisdignitatem.Incuiususumuidelicet,Stoiciipsicunctamundicreata,directaesse,coniecerunt.(9)ErrantproindeTyrociniichymiciScriptores,quotquotuariusmentiunturfabellis,Mercuriimetamorphosininsalem,aquam,oleum,aduariosMedicaminumusus,audentquesuainuenta,hocstabiliriargummento:Sienimaurum,corporumconstantissimum,queatinuitriolum,adeoque&infumumeuolare,quidni,idemfacietmultolicentiosius,Mercurius?(10).Atego,respondendo,proponaminlimine,duasPhilosophorumsententias,longeuerissimas,pudibundastamenhisceargumentatoribus:uthincetiamChymiaeexpertes,queantdigitonotareuanitatemilliusargumenti,utquepudoresuffusi,resipiscantTyrociniorumAuthores.Quarumprimaest.Quodsitlongefacilius,aurum,exnonauroconstruere,quamaurumnaturaledestruere.Pudeatergoimprimis,eos,docereauridestructionem,quieiusconstructionemsenescire,inopestestantur!Itaqueuelmentiuntur,acdecipiunturAdeptiPhilosophi,uelipsiScriptoresTyrocinii.Alteraest.Sinonuidissemargentumuiuum,eluderequamcunqueartificumoperam,adeo,quodauttotumauoletadhucintegrum,auttotuminignepermaneat,atqueutrolibetmodo,seruetimpermutabilemsui,acprimitiuamidentitatem,identitatisquehomogeneitatemanaticam:diceremartemnonesseueram,quaeueraest,sinemendacio,atquelongeuerissima.Adeo,utquodsupraest,estsicutquodestinfra,&uicissim.Ignarosergosereimetallicaeprodunt,quotquotdocent,praefatasMercurii,auriquemetamorphoses.Namutcunqueistametalla,perquaedammineraliasibiadiuncta,nuncspecieolei,salis,uelsulfuris,perretortampellantur,horumquelaruammentiantur:ablatistameneiusmodiadiunctis,semperidemmanetaurum,idemquequianteMercurius,redeuntqueinpristinacorpora.Imolicetaurum,radicanterinpartesheterogeneas,salemscilicet,sulfur,acMercuriumsepateretursequestrari.(quodnullatenusnaturae,nisiperunicumliquoremconstrunctiuum,estpossibileIstudtameninMercuriihomogeneitate,estnaturae,&artiimpossibile.Quippequiauroestsimplicior,maiori,anaricaqueidenditateconstructus.QuiainMercurio,nonestreperibilisdiuersitas,qualisalioquiintincturaauri,huiusquealbedine.Quodiamanteinfulfure,atqueMercurioCupridistinxi.NametsiMercuriusCupritotusfactussituolatilis:quiatamen,nonspoliaturproptereasulfureinternosui,Ideoiterumreduciturinalbum,acmalleabilemetallum.(11).Porroadquaestionem,quapetunt,numignisUeneris,sitspiritusuitriolirectificatus?quaedamdenaturauitrioli,eiusquedistillatione,perneminemantemetradita,propalabo.Enimueronaturaproduxitsalquoddamminerale,acidum,quodGraeciChalcantum,ineptoquenomine,Latini,Atramentumsutorium,nominant.(12).Chymiciuerouocantuitriolum,quiatranslucidumuitriinstar.Estautemsalistud,embyronatisulfurisimmaturuspartus,quidumlambituenamcupri,camerodit,diciturqueideocuperosum,siuecuprumerosum.Sinautemuenamferri,uelaliorummineralium,roserit,fontesparitacidos,acdiuersos,iuxtauenaeerosaeindolem.Quaeexprofesso,libellodefontibusSpadanis,adlongumsumprosecutus.(13).Porro,siueaquaista,quaesalemembryonatisulfuris,insecontinet,cupriqueuenamerosam,secumseruat,persestillet,coquaturqueperignem,inuitrioliconsistentiam:siuedemum,suaspontealibicoaguletur:idnequaquameiusspeciem,autbonitatemdistinguit.Siquidemnileideperitcoquendo.Etenimdumaquosusliquor,satexhalaueritcoquendo,spontedeintandem,infrigorecoagulaturresiduum.Solumatpretiumuitrioli,uariatuenarumdiuersitas.EtenimpropeAntuerpiam,dumePyrite,sulfurliquatumest,reliquum,subdio,exponitur,acpromaioriparte,liquescitpaulatim.Namperambustionem,sulfurisquefuligines,aeruginemconcipit,quaeasaleresiduoroditur,atqueinscrobes,perpluuiamdiffluit.SicetiamuiciniEburones,ditioriuena,suumparantuitriolum.Alibisane,estuenaipsiusmetcupri,coagulatosalesulfuris,diues,acspontestillat,diffluit,coagulaturque,quaealioquifontisuicinimadorediluitur.(14).Differentiaitaquebonitatis,consistitinsalispuritate:nonauteminopulentiaacsaturitatecupri(loquorenimnonutmercator,asttanquamMedicus)differtquoque,proptercommissionemcuiusdamperegrini.SiuidelicetinPyrite,autuenacupri,commisceaturuenaplumbi(quodfrequenterestobuium)uelforteadestmalignaArseniciparticipatio(Arsenicumenim,quiaplerumque,metallisinsidiatur,atquecomitatur,usitatohincnomine,uocatur,fumusmetallorum)Adeoque,quodaliasessetlegitimumuitriolum,fitnocuummedendo.ColorautemLazureusuitrioli,plerumquepraeferturuiridi:forte,quidilleoculosarrideatmagis.Saltemfacillimonegotio,simpliciumimpostores,exuiridiuitriolo,lazureummentiuntur.(15).CaeterumChalcitis,Mysy,Sory,MelanteriaGraecorum,hodieperiere,tanquamuenarumcupri,distinctionesinutiles,namGraeci,tantumAlphabetarii,respectuqueGermanorum,ignauum,quicquidueteresderemetallicaposterisedidere.(16).Suntautem,quicumParacelso,uitriolumcommendant,extolluntqueinMedendo,quodexcupricopia,censeturditissimum:adeoquecunctispraeferunt,quodexipsometcuproconflatur.Quidamideocandentiautliquatocupro,sulfurinspergunt,magnoquesiclabore,eiusaeruginemsolicitantetc.Paracelsusuero,optimuminmedendouitriolum,perlaminascupri,salecommuni,atquesulfurestratificatas,caementandoparat.Recentioreshincseducti,practeascupri,perspiritumsulfurisautuitrioliuulgaris,iteratodistillant,donecplanenigraesint,atquefriabiles,quaedemumliquescuntinaqua,fitquecaerulea,quaecoquendoinspissatur,acinfrigoreconcrescituitriolum.Sicnimirumadulteraturhodie,quodproCypriouenumdatur.SubpaceParacelsi,scioatquecomperio,uitriolumeUenerefactum,longeinmedendo,esseignauiusuulgari,quodcaretsuspicionemiscellaneorum.Adeoquespiritumeius,nonessenisimerumacetumminerale,priuatumaporrheacupreisulfuris.Comperinempe,uitriolumeUenerefactum,longepauperiusessefossili.Itemfossile,cuiplurimumcupriinest,inmedendo,acdistillando,pigriusesseuulgari.(17).Namdistillauiuitriolumarteparatum,colorelazureum,neutiquamuisu,aCypriodistinguibile:deditqueparumignauispiritusacidi:cessauitquemoxinfrapaucashorasomnisspiritus:atqueresiduumcorpustotum,infaecemnigramcondensatumsubstitit,suumquemihicuprum,aduotareddidit.Siquidemcuprum,iamestmetallumcompletum,nonfaciledestructibile,autretrocedensadsuiprincipia.Adeo,licetignisatrocitate,minuatur:attamenquicquideiusauolauerit,uereadhucmetallumest,obrationessuperiusallatas.Equideminteruenasmetallicas,nullaequedifficulter,adperfectionemmetallicamadducitur,ipsocupro(quodtestaturGeorg.Agricola)siquidem,adminimumnouiesrecoquipostulat,antequamindecuprumemanet.ubiinterimaliorummetallorumuene,primaliquationesuumfunduntthesaurum.PerfectionemitaquecupriUenaacquirit,persequestrationempartium,sibianatiuitatemistarum.Suntautemhae,quaeprimoentisuoadhucalligataesunt:undeproindecuprumiamperfectum,respuit,resistitquequampertinaciter,dissolutionisuicorporis:acperconsequens,necpotestindehaberiperfectumuitriolumMedicum,quoduirtutemhabeatdesulfureUeneris.Quippehoc,nonestecuproseparabile,nisiperomnimodamcorporismetallicidestructionem,proutantedocui.(18).Partesergouenaecupreae,anaturametallicaproculremotae,acprimoentiuiciniores,tribuuntuitriolo,uimmedicam,factitiochalcanthodenegatam.Namuitriolumuulgate,acuile,adminimumtotooctiquo,suasspiratexhalationes,utcunqueflagrantissimisremuerberumflammisurgeatur.Quoergouenam,liberiorestabalienammaligintate,uiciniorquefueritprimoentieneris,remotiornempeametallicamcupriconstitutione:eosaleius,propriasponteinnatum,illiquecolliquatum,uitriolumprofertinculpatius,spiritusqueditioressuppeditat,medendoqueaptiores.(19).Modusautemdistillandiinusitatushicest.Recipeuitriolumcommune,nonsuspectumperegrinaemalignitatis,bulliendoinollaamplaliquescat,&coquatur,insiccitatemusque.Fractaolla,uitriolum,instarlapidisinduratum,teraturinpuluerem.Fiatautemdistillatioadminimumretortissimul.(6).SintqueRetortaeuitreae.Namlapideaeomnes,porosaesunt:quiaomnisterra,porosTetinent;eoquodpostexsiccationem,necessarioaliquidnonfixiefflat.Porroretortae,loricenturcrusta,quaenecdefiscant,necrimascontrahat,uelspontedecidat,seduitrificeturnimium.Optimequoque,collumretortaeeminens,amplouasirecipienticonnenctaturnemueltantillumrespiret.Recipiensautemloceturinarenamadida;itemconuexaeiuspars,integatursaccoaddimidiumrepletoarenamadida:quisaccus,renoueturaliquoties,intinctusaquaefrigidissimae.Dimidiumautemretortaepulueratouitrioloimpleatur.Distillaautempergradus,actandemurgeaturcarbone,quantumpossibileestfurnouenti,quipropriacrateflatur.Cumautemfurnusuenti,cessaueritspiritum,inuasrecipiensdimittere,aperiaturalatereporticus,quauiareuerberiumflammaelignorum,subterretortampenetret,perseueretqueper5aut6noctes,summoigne,naturaepossibili.Retortauidebiturtibiforsanliquari,intantaignisprocella:atnihilominusconstansperdurabit:eoquodexteriorloricaterrea,uitrumdetineat,combibatque:antqueitainuitrietur,quantumoperisatfuerit.Memineristandem,uasrecipiens,acolloretortaesequestrare,flagrantissimoadhucigne.Alionquiuidembisinfrigidiorestatione,redirespiritusinfaecem,quaeillosexpuit.TumdemumaccipeColcotar,siuefaecem,edistillationeresiduam,quamauitrioloCypricouero,Hungarico,uelsaltemGoslarico,reseruasti.Sulfuricommistafaexistaresiduaiterumcomburatur,usqueinsulfuris,omnimodamabsumtionem.Hancautemdeinirrorabis,&madefaciespraefatospiritu.Isenim;utistatimimbibitur;inpatina,uelcucurbitauitrea:itainderepetitus,nilnisiphlegmaaquosum,atqueinutilereddit,remansospirituimbibito,incolcotare.Idquerepetitimrenouasexies,autsepties,donectandemspiritusaffusus,rubescat,quisupernatabitColcotari.Quodsignumest,cessandumasaturitateimbibitionis.AdeoquehocdiuesColcotar,beneexsiccatum,indanturRetortae,distilleturquehocdiuesColcotarusqueinultimosspiritus,iamflauescentes,olentesmellisgratiodorem.(20).Mementotamen,abstrahendumuasrecipiens,aretortaadhuccandente,obturatoqueperceram,orelagenaefortioris,seruandumhuncspiritum.Cuidemumsiaquaminieceris,uasipsumdissilitstatim.Ergo,solospiritupriorisdistillationis,compesciturhicsecundusspiritus.Cuiusuixunicalibratransfunditur,delagenainlagenam,quinunicaesaltemunciae,fiatamissio.Itemquenisirecipiens,abretortatempestiue,utdixi,tollatur:uidebispotissimumspiritum,refrigeratofurno,rediisseinColcotar,undeperignem,fuitexcussus.(21).PorrofaexColcotaris,esecundadistillationeresidui,totamadhuncestcuprea,acuiridescitmultifariam.Unde1.constat,quodantemonui.NempeignemUenerisnonnisiperomnimodam,metallidestructionem,separationemque,depromi,atquehaberi.2.Hocergofaciendum;uialongeoccultiore.3.Quoduitriolumcuprodiues,minusaptumsitdistillationi,quamaliascommune.4.Quoduitriolumcupreum,fundatspiritumacetimineralissalis:atnoncupriliquamenuolatile.5.IdeoquesulfiurUeneris,recteuocetursulfurPhilosophorum,aduitamlongamaptum.Dulceinquamgustu,nonautemacidum,autacutum.6.Quodspiritusuitrioli,supraedocti,sanetmorbosaliquotchronicos.7.Quodqueideospiritusuitrioli,hactenusuenalesacusitati,nonsintnisiacetummineraleadhucinseadulteratum.8.QuodresiduumColcotar,situimedicaditissimum.9.Quodpraeparatiouitrioli,abIsaacHollando,aliisquemodernispraescripta,nonmiseritsagittas,aduerumscopum.10.Quodnosterspiritus,supradescriptus,atquesicrectificatus,quatenusuolatilis,acsalsus,pergatusqueinquartamdigestionem,resoluatqueexcrementamorbosa,initinereobuia,&perconsequensetiam,tollatcausamoccasionalem,pluriummorborumchronicorum.(22).Iamitaquetradidipariformemmodumdistillandispiritussalismarini,Salispetrae,atquesimilium.Memineristamen,uitrioluminsehabereterramColcotaris:quapropter,caeterasalia,optareterramfiguli,exsiccatam,sibiqueexquisitaeadmistam.(22).Caeterumiamantetradidi,modumpraeseruandiaLithiasi,perAroph,itemquepercereuisiamcumsemineDauci,uelflauaepastinacaesyluestris,coctam:desisteremergo,calamumquereponerem,atquerelinqueremaliismefelicioribus,optando,utquisquedeincepsaddat,quaelongemeliorainuenerit.NamcumDuelechsolamobsideatspeciemhumanam,anomaloquemodoproducaturabexcrementisipsis,nonautemoriaturpermodumaliisinfirmitatibusconsuetum:uideturideoetiampraealiismorbis,inpeccatiuindictam,singulariterobnasci,puerisqueadhucinnocentibus,admaiorismaliauersionem,aDeopermitti.Etenimquanquambrutaquaedam,lapillosinsegenerent:tamenistilapides,nonsuntexcausisDuelechnatales,nequeinpoenam,auttribulationesillisdestinati:sedmagis,incommodumhumanumproducti.QuodsiergoDuelech,peccaticulpamreferat,peccatumuero,elignoortumtraxerit:uisumquoquefuitmihi,quodsanitatispraeseruatioinLithiasi,nonsolumesemineDauci,pariliquealiquaherba,sitexspectanda:sedexlignoaliquo.Quapropter,uerumquidemest,quodlignumNephriticum,nobisnuperexIndiasitallatum:sednonproindeunquammihipersuasi,diuinambonitatemEuropaeistantisperdenegasse,utetiampaupericalculososubueniret,donecmultisexpensis,tandemremediumposttermilleannos,abIndisaduolaret,satisinsepigrumalioqui.Daucuspraeseruatquidem,subcontinua,acstrictaobligatione,proutArophconfortatrenesmultosumtu.Serioitaqueinquisiui,annonessetlignumaliquod,nostratibusfamiliare,quoduicemexpleretNephriticitandemnobisaBarbarismissi?Siquidemlignumpeccati,lignumqueuitae,arboreserant,nonautemfrutices,multoqueminus,herbae.(24).Quamobremolimobseruaui,principibusGermaniae,fuisseuernaculum,quodcontraLithiasin,quotannisinMaio,biberentquotidie,haustumliquorisecorticeuulnerataeBetulae.Quemliquorempraeseruabantacorruptioneaeris,illiaffundendooleumoliuarum.Uulneratur.ArborGermanisBircken¬baum:nostratibusueroBerken-boomdicitur.UulneraturenimcortexBetulae,propeterram,intrunco,menseMartio,circatempus,quosoletuulneratauitex,plorarenouellumliquorem,eterrahaustum.SedisliquorBetulae,esttotusaqueus,acpeneinsipidus.Sinautemramusaliquis,spissitudinistriumdigitorum,adsemidiametrumuulneretur,inditaquelanarepleatur,statimfletliquoremnoningratum,atsubacidulum,quietiaminipsoLithiasistormento,solaturafflictos,tribus,quatuoruecochlearibusassumtus.Meraciorergoest,quisupernearamis,quam,quiinferne,etruncofluit.Aquosusautemplane,quipropeterrameffluit.Considerabamenimstatim,idaccidere,quatenusascendendo,transiretpercorticemsubrubeum,quiessettanquamiecurarboris.Sedcumillecortex,totoanno,essetabsquenotabiligustu:cortexautemextimus,albus&tanquammembranaceus,haberetsaporem,atquesuffitum,tanquamoptimaetherebintinae,diuulsipersemipedem,exterioremcorticemcircumquaqueabstrunco,acobseruaui,quodnihilominus,liquor,quieramisstillabat,esseteiusdemgustus,quoante.Mirabarergo,undediuersitasistaliquorum,uniusatqueeiusdemarboris,manaret.Deniquemirabar,quodramulusaliquis,unicodie,facileploraretliquorislibras8.uel10.quialiastotaaestate,nontantoalimentoopushabet,neclocum,quotantusliquorasseruariposset,multoqueminustadix,aliisramissingulis,subdecuplumtantundemliquorislargitur:nectamenproinde,aliisramisdeessetsufficiensalimentum:quanquamalioqui,radix,multamillamquantitatemilliusliquoris,attraxisset,atqueprofudissetperaliosaliquotramos.Considerabamitaque,quodliquoriste,similisessetsynouie,profluentiseuulnere;imocoepidetestariillum,quasicontagiummortisautputredinisinsecontineret,necsanitatemdareposset,siinse,iamintegritatisculpamgereret.Attamencomperi,tamipsumBetulaelignum,quameiuscorticemrubrum,spoliataesseuimedendi,corticemautemalbuminstarpergameni,forisramisiunioribusadnascentem,facileinflammabilem,atquesaporetherebintinaeinsignitum,uixdeseuirtutem;indecoctumspargere.Cogitauiitaque,uimliquorispraefatam,nonprodirearadice,nonaligno,nondeniqueacorticesubrubro,utnequetandem,acorticealbo,quippequisibiincaudice,nonpassimessetcontinuus.Tentauiergocorticemistumdistillare,cumperse,tumcumadditamentolixiuiitartari:atsaneliquoreuulnereramistillatus,longeantecellebatoleum,atquestalagmacorticum.Redactusergosum,agnoscereliquoremillum,sponteeramisuulneratisfluentem,tamabunde,essemerumLithiasisbalsamum;nequeilliobstare,quodmeapetulantiaillumeffluentiaquaedeuulnere,autulcerecompararem.Siquidemuulnusatqueulcus,quodnobismortem,Betulaeniltaleadfert,autpromittit.EstergoliquorilleBetulae,medicamenanaturapromissum,peruulnerasolicitatum:adeoqueesturgerenaturam,adproferendumbalsamumsibinaturalem,quemaliasnuspiamproferret.Quaproptertenellos,subnigricantesqueramulos(undescopaeatqueuirgaenostratiumfiunt)quitumentesgemmas,nondumfrondosashaberent,malleosuperlapidem,uelincudemconquassatos,iussiconcoquiaquae,adcereuisiamfabricandamdestinatae:cuicereuisiae,sipostmodumDaucisemen,autbecapungamassociauerim,sortitussumeffectus,adLithiasispraecautionemoptabiles,potentioresqueadhuc,siisticereuisiae,liquorilleMartialis,esuperioribusramiscollectus,infususfuisset,postsedationemmaximamebullitionissuae,quamuina,atquecereuisiaeincadisspontetolerant.(25).Comperinamqueimprimis,quodeiusmodipotus,eBetula,diureticorummetumtolleret.EoquoddoloresLithiasis,atquecontracturas,laxet,taminlumbis,quamintestinis(hincnamqueunicaLithiasisetiamcolicosdoloressuscitat,nonminusacsifomeseius,intestinisinesset)itemquedysuriis,atquestranguriis,etiamsenilibus,idcircomedetur.Caloremitemiecoris,uelutexadactaspinaoriundum,mitigatprimum,acdeintollit.Deniquesponsusquidam,ligatuspermensesquinque,nesponsamsuamattingeret,pedissequamintereaimpraegnauit.Postmodum,exortisinterdesponsatosiurgiis,dixitsponsa,senefascumpedissequa,dissimulasse,utexploraret,anfrigidus,anueromaleficiatusesset,&quotitulodiyortiumtentaret.Tandem,solutaestLigationisincantatio,perpotumpraefataecereuisiae,repertusquefuitmaleficiatus,nonautemfrigidus.Denique,quidaminanguloareae,exconsuetudine,lotiumsoluens,moxstranguriacruenta,accrudeliafflictus,decubuit.Medentumautemquaelibetremedia,fuerefrustra:praeterquam,quodquotiesbiberetdepraefatacereuisia,leuameninsigneperciperet:sedquotiessurgensestragulis,obambularet,meieretquelocosolito,statimrecidiuaspatiebatur.Tandemuisusestclayuseueteri,atroquelignoquerno,infixusloco,quosolitumsoluebaturlotium.Euulsoitaque,&crematoilloclayo,prorsusapotuilliuscereuisiae,liberremansitacruentastranguria.Meminitum,quodKarichterushuiusmodiincantamenta,scribatsesoluisse,solomictuperscopasBetulae.CaputIx.Sensatio,insensilitas,dolor,indolentia,motus,&immobilitaspermorbossuaeclassis,Lepram,Canducum,Apoplexiam,Paralysim,spasmum,Comaetc.(1).SolusattritusreputaturcausadolorisNephritici.(2).Probaturoppositum.(3).Ureterenimsicsensucareret.(4).Definitiodoloris,iuxtaScholas.(5).OpinioueterumacModernorum,deorganoprimariosensuum.(6).Quindocetnilpraeteruerbainania.(7).ImplicitaeScholarumblasphemiae.(8).Cerebrumnonesseorganumimmediatumsensus&motus.(9).QuidScholascircahacdeceperit.(10).Meliorquorundamattentio.(11).Undesicsibipersuaserint.(12).MeditatioAuthoriscircasensum&motum.(13).SpeculatiocircasolutionemcontinuiinUulnere.(14).Parssolidanonsentitexse.(15).Triamotuisubordinataorgana.(16).ReceduntScholaeapriorisuppositione.(17).Neruumnonesseorganumpropriumomnissensus.(18).ConsideratioLeprae.(19).Omnesnerui,motuidicati,sentiuntetiam.(20).ErroresScholarumcircaLepram.(21).ErrorParacelsi.(22).InconstantiaParacelsi.(23).InsensilitasLepraeunde.(24).Psora,&luesUeneris,quidifferantaLepra.(25).Scabiesnonpostulatremediainterna.(26).AdmoneturLector.(27).InquositasitdifficultassanandaeLeprae.(28).Hippocratesnondumnoueratsubiectumimmediatumsensus.(29).Uitaquid.(30).Propinquiordoctrinadesensis.(31).Immediatumsubiectumsensus.(32).Surdadefinitiodeanimasensitiua.(33).Quomodocontingatsensatio.(34).Curprosensationenonsitopusrecursuadcerebrum.(35).Sedesmentis.(36).Quiddolor.(37).Quosensudolorsitactio&passio.(38).Dolor,&morbus,quoinitiofiant.(39).QualisIra,&furor,hocloco.(40).Dolor,qualepathema.(41).DeApoplexia.(42).ModustraditusfiendaeApoplexiaeridiculus.(43).Paracelsus,circahunclocum,aquefriuolusacinconstanssibi.(44).MeditatioAuthoris.(45).AbsurdaaliquotScholascomitantia.(46).Causarumnouadistinctio.(47).Praeclusioarteriarumingutture,quidarguat.(48).ApoplexiampositiuamhactenusignorariaScholis,&practicantibus.(49).Apoplexiam&Paralysinnonfieriexaffluxupituitaeinsinumcerebri.(50).RidiculusGalenusinplexuretiformicerebri.(51).Examenaliquotremediorum.(52).ApoplexiamnonesseprimariumCerebriaffectum.(53).Pracordiisinessegustum.(54).Probaturdeuteropathiaabimo.(55).Proprietatescapitisquousqueascendantinse.(56).Apoplexiauera,estpositiua,nonpriuatiua,illamqueScholaeignorant.(57).Scholarumstuporstuporedigitorumnotatur.(58).MultiplexadynatonScholarumApoplexiampriuatiuamconsequens.(59).StupescuntScholaeinstuporetactus(60).HistoriastuporismanuumaQuartana.(61).OrtusApoplexiaepositiuae.(62).ParalysisestcontracturaMedullaenerualis.(63).ParalysissaepeabsqueApoplexia.(64).Collibreuitasquidarguat.(65).FrictionesinApoplexiaundeinstitutae.(66).Cursintridiculae.(67).AnxietatesScholarum.(68).Frictiooutis,contradicitpituitaecerebelli.(69).GeneratioanodyniApoplectici.(70).CurApoplexiaaGermanisdicaturictus.(71).ProbaturlocusApoplexiaeinDuumuiratu.(72).CespitatioScholarumcircaexamenproprietatissimplicium.(73).ContrathesinScholarum,depituitaquartisinusCerebri.(74).AnxietatesScholarumdelaesionesensus,sospitemotu,acuicissim.(75).Perthesesaliquotexplicatur,cursensuslaedatur,sospitemotu.(76).Apoplexiapermodumhaereditariorum,latetinformatriceseminis.(77).ContracausamApoplexiaeScholarum.(78).ContracausamParalysisScholarum.(79).CausaeApoplexiae.(80).Apoplexiamnonconstarecausampriuatiua.(81).Apoplexiaedefinitio.(82).QuidParalysisuera.(83).Uarianarcotica.(84).Soporifera,uttalia,nonsanaredementias.(85).QuidinhocdeceperitScholas.(86).Anodynumdulceinnocuum.(87).Curanodyna,uttalia,nonpraesupponantfrigus.(88).Quidsomniferum.(89).Anodynumepilepticumdiffertabapoplectico.(90).Reditusaddolorem.(91).Consensusestperegrinusdolori.(92).Undedoloresconcentralesastris.(93).Ancruorinformoturabanima.(94).Sensus,acdolor,inquosubsistant.(95).Quidfaciatdolorem,&quopacto.(96).Ansensusfiatpassiue.(97).Primariacausadoloris,acsensus.(98).Scholaeponemanent.(99).Spectathucconsideratiouitae.(100).UanumScholarumsubterfugium.(101).Demonstratioignis,utindedolor&sensatioelucescant.(102).haecScholaslatuere.(103).Adinuestigandumagenspropriumdoloris,quidconsiderandum.(104).RegulaScholarum,deactiuitatesimplicium,arguiturobiter.(105).UndedelusaeScholae.(106).ProbaturparadoxoncontraScholas.(107).Sensibiliaaguntinsensumduntaxatoccasionaliter,siuesintpharmaca,siuenon,exceptoigne.(108).Explicatiouirium,quibusfiatMediis.(109).Sensatioconsistitiniudiciouitali,ideoque&animae.(110).Quadamconsequentiaadpraeteritorumdemonstrationes.(111).UndeuirespharmacoruminScholisalienataesint.(112).Quamdifferenterignisagat.(113).Scholaruminaduertentia.(114).Sequelaealiquotepraecedentibusdeductae.(115).Dolorumdifferentiae.(116).Dolorumcomescontractura.(117).DolorLithiasis.(118).OpinioScholarumdeSpasmouelCrampo,stolida.(119).Manifestaturfalsitas.(120).Erroresobuenientes.(121).AliquotnegligentiaeGaleni.(122).Galenuspropriaoriscensura,nomenmediciamittit.(123).Galenuscommentapueriliatantumdocuit.(124).Argumentaincontrarium.(125).ConcluditurScholarumerrrordeSpasmo.(126).RidiculaesimulitudinesaScholisusitatae.(127).Aliquotnotabilia.(128).QuomodofiatSpasmus.(129).Probaturduplexmusculorummotus.(130).Spasmusproprienonestaffectuscapitis.(131).Exemplacontractorum.(132).Uisiocolicaecontractaeinpuero.(133).Arteriaundeindurescat.(134).Uariaecontracturae.159CaputIx.(135).Crampicaussaslatuisse.(136).Scholarumneglectus.(137).Gradusdolorum.(1).dolornephriticus,eprimariisacmolestissimisunus,immanis,&atroxplurimum.Scholaeenim,tantidoloriscausam,attritum,abarenauelcalculofactum,accusasse,quiescunt.(2).Mihiautempersuasi,illaresponsionenilprorsussatisfactum.Ideoqueulteriusinquisiui.Eoquodminutuluscalculusaliquis,erenelabens,primisuicibusimmaniusdoleat,quamgrandiorpostmodumaliquis,quemtamenindubiumestplussuoattritu,ureteremtorquere,excoriare,atquedistendere.Siquidemadultisnonampliusindiesaccrescuntpartesspermaticaeprimaeconstitutionis,adeoquenecureterampliaturpostpertotcalculorumdescensum.Denique,exilesabulumsuosaepedolorepermolestumfuit,suumquehominemincubiledeieciteiulantem,antequamereneprodiretquodqueideonunquamadhucaffrictuuelattritusuoiniuriumfuit.Necetiamsatest,protamacerbidoloriscausapropria.attotali,dixisseattritum.(3).Namuretertotosuoductu,nonhabetcommerciuminsertisibinerui;quiideodeberetetiamsensucarere,acperconsequens,etiamdolore.(4).SiquidemScholae,doloremdefiniunt,tristemsensationem,abirruentenocuofactam.Siergotenue,insipidumque,omnisacrimoniae,&attritusexperssabulum,paruusuegrumus,nonsitinsons,quianecindolens:certe,decausis,prosapiasensus,atquedoloris,cumsuiscircumstantiis,attigisse,nonerittractatuiLithiasisincongruum.Primoitaque,&inliminesensusTactus,doloraestimandusuenit.(5).EtenimproindeScholae,docent,cerebrum,essesensuumomnium,motuum,acperconsequens,quoquedolorisacinsensationis,primarium,acprincipaleorganum.Quodscilicetdiscerneretsensuumobiecta,perspiritusanimales,quaquauersusexsedimissosinomnesneruorumpropagines,sensationumideocunctarumutpatronos,ita&internuncios,atquediscretores.Magnumaliquidinhocdixisse,sibipraesumunt.Distinctiusdicam.Etadhucnildixero.Uelremsaltemdicam,quaenihili.FatenturnimirumScholae,cerebrumnilautuix,insesentire:atqueineoesseinstar(7).PrimiMotorisuniuersalis,quemmoderni,(etiamCatholici,)cumAristotele,iubentdebereesseimmobilem,sicaeteracunctamoueredebeat(quasiprimusMotorineffabilis,nequeatsemouere,autdebeatesseimmotustotusqueimmobilis,imoagat,acperficiat,persuiattactummotuslocalis,inmomentouniuersa.)(8).Quireueranonmouetquicquam,nisiabsoluto,&abstractissimonutuOmnipotentiae(sitquehocScholarumabsurdum,apudprobosproblasphemia,perparenthesin,heicannotatum.)Nonesttamencerebrum,primarium,siueadaequatumsensus,motusqueorganum:cuminsesitimmotum,&sensuorbatum.(9).Scholaeetenim,cernentes;quod,uertebradislocata,eoipsoquoqueabsquesensu,&motuesset,quicquidneruis,illauertebrainferioribus,subiiceretur:statueruntideoconfestim,ipsumcerebrum,huiusqueuicariamspinaedorsalismedullam,adaequatumorganumsensus,acmotus.(10).AliiueroScriptores,propiusattendereuolentes,cumcerebrisubstantiamagnoscerent,&faterentursensutactusorbam,necmoueriarbitraliter:Membranamueroduplicem,Meningisnominedotatam,acutissimiessetactus,licetimmotam:decreuereomnemneruum,utcunqueexilem,duplicieiusmodimembranaobtegi,eamqueabutraquemeningumcerebrimutuari:neruorumisthancmembranam(consecutiueuescilicet)formarisubunicaplasmationisopera,&seminisfabricationislabore.Usqueadeo&hiuoluere,neruumomnem,suumsensumabintegentemembranuladesumere:nequaquamasuisubstantia,medullaricerebrirespondente.(11).Notabantforte,quodinstomacho,&utero,tanteinnudismembranis,tamqueexcellentesuirtutesinquilinaeessent:ideonecmirum,Meningibuspersimilequidcontigisse,exeiusdemiurispraerogatiua.Egoautemaliterprorsusprocessi,adsensus&dolorisinuestigationem,motussensusqueorganum,obiecta,&causas.(12).Considerabamprimo,dum,uulnusadhucrecensest,uixdolere:moxautem,dumuulnerislabratument,aestuantque;uulnusdolereacute.Atqueiterum,dumsualabraflaccescunt,siduntque,uulnusadhucapertum,attamenessepeneindolens.(13).Undecollegi,quodcontinuisolutio,debeatquideminfieriesse:infactoesseautem,sinonaccesseritinconueniens,uixdoloresolutum.Ratussumitaquemecum;Nondoletsolutio,tanquamcontinuiseparatio:multoqueminusdoletcalor,perendieinuulneresubortus;cuiusnempepropriumest,duntaxatcalefacere,nonautemdolere.Sinautemcaloraliquisexternus,autperegrinus,ingradumdelatus,cremet:doletquidem,atnonutcalor:sedutsolutionescontinui,atqueinsuperindispositionesacrimoniaesuscitans,acfouenssaltem,prodiensqueexaliaradice,nostrioeconomiamuitiante.(14).Profecto,quiacorpus,siueparssolida,exsenonsentit.Quiapotiusestcadauer.Sensatioideonimirumadsolamuitamspectat.CumqueScholaescirent,cerebrumnullam,autsaltemobscuramuixsensationemhabere:maluereideoneruumsubiectumprimariumcrederesensus,motus,atquedoloris.Cerebrumuidelicet,fontalequidemsensusmotusqueinitium:attamenneruumimmediatumdolorissensusquesubiectumfecere.Motumautem,licetaliquidmagismateriale,tamenuoluereexaltioriuoluntatisarbitriodependere,illiquesubiici.(15).Sicnempe,utuoluntassitprincipiumimperatiuummotus:neruusautemorganumdelatiuumimperiiarbitralis:&tandemmusculusinstrumentumexecutiuumuoluntatis.(16).Sedsensationemintelliguntinneruo,tanquamsubiecto,fierimediantespirituanimali.Quemuocantanimalem,abarteriisquidemhaustum,atincerebroadsuosususrecoctum.Agnoueruntideo,neruumpersequidemesseabsquesensu,perindeutcerebrum,accaeteramembrasolida:quamobremspiritusanimales,uoluntesseipsiussensus,atquemotus,primitiuossentientes,atquemouenteseffectiuos.(17).Quibuscumnondumconuenio:utnequeinhoc,quodneruussitorganum,atqueprimariumsubiectum,omnissensationis.Namquisnescit,quodinsano,quaelibetparspellissentiat,nontamensubterseneruumgerat?Nonenimconcedo,quodconceptosensibili,inpartibusextraneruum,spiritusretrogradomoturecurratinneruum,utconceptumsensibile,communicetcerebro,tanquamsensuumorigini;utinderemeando,tumdemuminpartelaesa,uelattacta,doloris,autcomplacentiaesensus,efficiatur.Interminisnamque,uretersummedolet,absqueneruialicuiusinsertione.Sic&ulceracaua,saepecarnesensitiuareplentur:nectameninilla,neruidenouosuccrescunt:cumpartesprimaeconstitutionis,semelablatae,nonrecrescant:utinec,quaesuntprimaeconstitutionis,percariemexesa,ampliusrestituuntur.(18).Sedopportunelepraestupiditas,insensilitasue,hucoccurrunt.Siquidemincarnemadactumstylum,uelacum,penitusnonsentiant.Anigiturcredendum,leprososneruisorbatos?Uelanillissintacarnosamembrananeruiabtruncati?spirituanimalipriui,uitaueorbati?oppilatique,proutparalyticisdicuntur?Ergoneneruitactus,pertotumcorpusillorum,eruntobturati,soliqueliberomotuineruiilloruminseruient?erunt,inquam,motiuinerui,soloiamsensudestituti?(19).Fateorequidem,exanterioripartecerebri,adoculos,aures,palatum,linguam,neruosdispergi,soliinseruientessensui,necadmusculos,uelutpropriamotusorgana,deflectere:sednemoquoqueinficiatur,quinnerui,motuidicati,&quiutrimqueperuertebrasegrediuntur,etiamsensumlargiantur.Quidenim,siinLepraneruus,motuseffector,perspiritumanimalem,iammotussit,nectamensensusfacultatemhabeat?CurergoinParalysi,sublaesioneeiusdemnerui,tolliturtammotusquamsensus;inLepraautemsolustollitursensus.(20).InprimisScholaetenentLepramincurabilem,&cancrumuniuersalemcorporis.Nam,dumputant,cancrumparticularem,esseincurabilem;multomagisuniuersalem.QuiGalenigarritus,adhoccompositusest,utpersanandiimpossibilitates,suasexcusetignorantias,insumendiquelaborispigritiam,acinclementiam.Cancerenimincarneestacutissimidoloris,&continuaeexesionis.Lepraueroestincarneindolens.Nonuideoergo,qualiterLepraapudGalenicoscancererit.(21).DeniqueerratParacelsus,quiLepramexistimatpriuatamomnisale,atquehactenusillisitpropriusstuporinsensilis.Quasiipsesensustactus,insalesoloesset.NamLepra,suahabetulcera:&,iuxtaeundemParacelsum,totidemsuntulcerumspecies,quotsalium.Ergo,secundumsuamipsiusdoctrinam,Leprafluitasaleabundanti.DonemusParacelso,(absqueueritamenindagine,)excrementumaluiinleproso,scateregranulissalis,eiusdemquelotium,nilquicquamsalismarini,ampliusliquefacere:(quorumtamenutrumqueaParacelsoestsomniatum:)nontamenistudargueret,carni,autsanguiniLeprosi,suumdeficeresalem;multoetiamminus,ideocarni,sensumtactusdeficere.Namprimo,haecdeLeprailliussententia,propriamdoctrinam,detribusprimiscorporumprincipiis,fundituseuertit.Dein,proutinnobis,quotidieexinsipidis,&nonsalsismanifestaconficiuntursalia,legedigestionishumanae:Sic,quanquamdigestionumexcrementa,nonessentnisimerumsal,nontamenproindecruor,suosaleorbatusesset.Quippequisuumsalem,suaequeconstitutionisnecessaria,nonmutuatabexcrementis.Imosequereturpotius,cumLepra,sittamabundanssalisproductrixinexcrementis,nondefuturumetiamcruorisuumsalem.Perinde,dumexulceribusfluitsynouiacontinua,acplanesalsa,propterearesiduuscruor,suosalenoncaret,autsensusincarnenonminuitur:sedpotius,dolorem&acrimoniamauget.SicetsiinHydropeaquasalsa,confestimquandoqueabdomendistendat:nontamensensutactuscarentHydropici.(22).Paracelsusenim,alibicruoremdefinitmerumMercuriumhumanum,aquoeiusmodiexcrementa,speciesulfurisputridi,itemqueserosi,inutilis,acsuperfluisalis,sintsequestrata.Aliasiterum,suiimmemor,sanguinemdefinitsalemrubini.Quasisalessettincturarubino,auttincturacruorisesaleforet.Etenimtriaprimafacitadlubitumuolubilia,nonsecusatqueHumoristae,suoshumores,&caloresadlubitumaccusant:eosdemque,quodmagisestcausasaiunt,morborum&mortis:sed&sensationis,acmotusauthores.Phy!siccineludendumadlubitumcumnatura,morbis,cruore,&morteproximi?Medicinanamqueresplaneseriaest;&quandoquepellempropelledaturushomo.Etenimsalincruore,carne,solidis,etc.nonapparet,nisiinpostrema,acartificiosainitiorumillorumseparatione,postmortem,&quidemperignem.Nimirumpostquamsensustactus,dudumestextinctus.Noninseruiuntergoeiusmodiprincipiorumsomnia,speculationidemotu,acsensu.Stigma,aDiabolosagisimpressum,hasproderesolet,quialocusstigmatis,pertotamuitam,sensucaret,suasquesemelimpressumcausasinsensibilitatishabetnaturales,permodumLeprae,certotamenexiliquecentro,conscriptas.Nam,uelatissageoculis,siacicula,illostigmatisloco,adfinemusqueintrudatur,puncturaillafitabsquesensu.Saltemislocus,absquesale,acputredine,miroconseruareturpriuilegio,pertotamuitam,cumalioqui,uitaParacelsica,sitmumia,cumliquorissaliumcommistura:longeigitursaniorestHippocratisdoctrina,quaespiritumsiueflatumaethereum,&animalem,decernitimmediatumorganumsensus,doloris,motus,uoluptatum,conuenientiae,symboli,attractionis,repulsionis,contracturarum,relaxationis,alteritatumetiamquarumcunque.Adeoutsibiapproprietobiectasensibilia,atqueindesibifabricetipsassensationes.Contingitnamque,siforsitanspiritusiste,obprofundasspeculationes,uelinlaniam,occupetur,quodcorpusdoloresnonsentiat,famem,frigora,sitim,etc.Memininamque,praedonem,torturaecruciatuselusisse,haustuaquaeuitae,&alliifrusto:quibustandemcarens,fassusestsuacrimina.(23).SedLepraestupor,acinsensilitas,estincarnishabituacneruissubiectiue:nonauteminimaginationisorbita;effectiueautem,acoccasionaliter,inquodamueneno.Estautemistuduenenum,cruentumanodynum,glaciale,acpropemodummortificans,horrendoacfaetidocontagiocommunicabile,acemanans.QuorsumSacra,Lepram,ecoetuhominumsequestrandamiubent.Incipitautemhocuenenumglaciale,abextra,sentiuntqueideointernosdolores:itemquefrigusexternum,&calorem.(24).Nontamenuulneraautictum.EstPsora,acscabiesmultiplex;atqueluesUeneris,uenenoinquinanteinfamis:Seddifferuntspecie,tamnaturaueneni,quamsubiectorumdiuersitate.Scabiesnimirum,pellemduntaxatinficit.Sicutcutis,nequeatalimentumsibideputatum,inpropriamuerterealimoniam:sedpleramqueeiuspartem,insalsumcontagiosumqueichortraducat.Quodscilicet,estdeproprietatepruritiui,atqueurticalissalis,etc.(25).Idcircoscabies,nonpostulatinternaremedia:sedsolatopica,quaeistudpruritiuumsal,suntenecando.LuesUenerisuero,cruorempraecipueaffectatuenenomordaci,purulento,acputrefaciente.AstLeprarespicitspirituminfluummaxime,uenenoanodynoglaciali.(26).Indulge,Lector,quoduerborumpenuriosasuppellectile,cogarutiparonomasia.Quia,utrerumessentiaenobissuntignotaeapriori,iisqueideodeficiantnominapropria,cogimuraproprietatumsimilitudine,uenenorumconditionesinmorbismutuare,atquedescribere:utsinonPropterquid,saltemquiaest,definitioprocedataconsanguineis.Sicdico,uenenumCaduciessecumadstrictioneinebriatiuum,soporatiuum,simulquesyncopizans:necideocontagiosum:quiaintrinsecum,necfermentale.SicLepra,uenenumhabetanodynum,nonquidemsoparatiuum:sedglaciale,propemodummortificans,cuminfectionespiritussensitiui,ideoquepotentercontagiosum,praecipueinregioneferuida,acsudorifera.Proutenimfrigustollitsensumtactus,conglaciando,&abigendouiresintrorsum:sicquoqueLepra,sibielegit,atqueparauitanodynum,nonfrigefactiuumacsoparatiuum:sedaliotituloglaciale.Nonsecusatquepernionesulceribusforantur,tanquamsiigneambusti:quitamensaepeanteuelposthyememobueniuntiis,quitota,hyeme,inhypocaustisnullumsenserefrigus.UenenumLepraeitaque,hacinparte,frigorieffectualitercorrespondet,licetnoninqualitateprimaelementali.NequeideoLepraetiamtotalitermortificat,permodumGangraenae:sedtantumpartem,quamulceresigillat.Imonecetiam,indeseproculdilatatconfestim,quiaestexuenenoglacialiconstringente,insensilitatisauthore.(27).Estautemdifficilissanationis,proptercontagiumglaciale,acfermemortificans,spiritusquesensitiuioppressiuum.Quoniam,quatenusintimeconfermentaturspirituisensitiuo,dumadextremaemanauerit:ideotolliturdifficulter,nisiperremediaaccessumhabentia,adprimanostripenetralia:utnimirumitaspiritumuitaeconfirment,quopossitsuperarepraefatumuenenum,simulquenououere,suffundereglaciempraecedentishyemis.Acquanquamistuduenenumsitfermentale,rationeueneni:ideoqueetiamexiguasuiquantitate,coneturserpereinomniadeinceps:nonesttamenaptum,utadaequatespirituiconfermentetur,propteruim,atquenobilitatempugnacemsubiecti,inquodrecipitur,constringentemque,actorpidamsegnitiemglacialisindolis.Istaestnempeincontagiosisdifferentia:quodquorundamuenenarecedant,acseparentursponteuelarte,deserantquecorporaaseinfecta:aliorumuero,nullaspontaneaspereturdiuisio.Lepraeetiamglacies,magisobsidetexteriora,quiaglacialemalumest,&acaloreinnato,forasprotruditur:idcirconamque,magisastantesextrorsumcontaminat,quaminteriorauiscera,secumcontiguaradici,inunitateuitae.Nemoautemmedentum,curauitunquamLepram,quinonfueritpotitusliquoreAltahest.Quicumsittaediosissimaepraeparationis,nemo,etsiartisgnarusfuerit,adeiusconsecutionemperuenet,quemAltissimus,specialidono.noneodeduxerit.Particularietenimpriuilegiositoportetelectus,acdotatus,sipotiriillomediodebeat.Perquodscilicet,tamsensitiua,quaminsensitiuasublunaria,aequaliterpenetrantur,usqueinradicemseminalem,atqueintrinsecamprimientis:idcircoetiamcunctasubsedomat,&commutat,absquereactionepatientis,agentisquedepauperatione.Etenimfrustraestalioqui,quicquidspeialiundesibipersuaseritLepra.OlimproinLeprosorum,soliMessiaeinsignumdatasanatio.Primogenitameaadhucquinquennis,leprosaeuasit,magismagisqueactandemulceraliuida,corneaequesquammaealbae,pertotumcorpussubnataesunt.RecenterautemtumemersitimagoD.uirginis,multismiraculisinnostraurbe,hospitaliD.Iacobi,celebris.Puellaergo,iamseptennis,optabatadirelocum,&auiacumsuanepte,eoproperant,reditqueposthorassana,deciduntqueconfestimsquammae.Moxpostannum,rediitrepenteeademLepra.Acfassussummereum,quodhonoremD.Uirginissubticuissem.Redititaquefiliolacumauiaadsacramimaginem,iterumquesanatarediit,&sicdeincepsmansit.EgoautemreditumLepraetimens,miraculumpropalaui,scriptoquepublico,fassussumfauorem,atqueclementiamdiuinam.Cuisitomnislaus&gloria,cumnominissuisanctificationeinaeternum?DixiiamexmenteHippocratis,sensationem,tameffectiue,quamsusceptiue,consistereinspirituanimali.Sedquiaspirituseiusmodiomnis,mortuusest,accadauer,nisiauitaipsaillustretur:&quiaipsauita,inillospiritu,nonestillipropria,atqueinseparabilis:seduita,estaspirituuitali,siueanimali,(utrumquenuncconfundoinnomine,)totosubiectodistincta;(quodalibideuitalonga,manifestius:)ideoinprimisliquet,quodspiritusilleuitalis,nonsentiatimmediate;sedsitipsametuita,quaepropinquius,&imdiatiussentit,acdoletinillospiritu.(29).Enimuerodemonstrauiintractatu"Deformisrerum",quoduita,siueformarerum,sitquaedamlux,specialiscreatura,lucensinsuohospitio,peromnespartiumsatellites,nonsittamensubstantia,nequeaccidens,utcunquepraetantareinouitate,crepetScholaPeripatetica.Quodparadoxon,perMathesindemonstraui,&Mechanice,libro"Elementorum".Adeoquehicassumo,utsatalibiprobatum.Desensationeergo,atquesensu,loquarmultopropinquius,quamHippocrates:ut,sisensatio,olimfieridictasit,cumpassionecorporis,inqua,spiritus,impetumfaciens,recipitimpressionemreisensibilis,quaequeideoabusiuedicituripsametspeciessensibilis:intelligamusmodo,hancimpressionemunicomomentoeodemquepuncto,insinuariuitae,sibiinexistenti.Subquanempeinsinuatione,applicatione;acadaptatione,tumprimumoritursensatio,factainipsauita,&peruitam.Cuiusuidelicetuitaeproprietasinseparabilis,sitsensusipse.Cumqueuitanonsitcorporis,neccorporipropria,neccorporearumdeniqueproprietatumsoboles:sedexdonoCreatoris,luxadueniens,suprasortemelementorum,&coelorum:hincquoquesensatio,nonestcorporum,necmateriae,necsolutioniscontinui,&c.sedproprietasplaneuitalis,deipsouitaetrunco.Sicutetiamnonsatest,esseoculum,medium,spiritumqueuitalem,utfiatuisio:sedinsuperexigiturapplicatiospiritusuisualisaduitam.Ideoqueeffectusuidendi,ututprorsusordinarius,superattotamnaturamelementalem:quiauitaeipsiuscontineticonem,acsymbolum:eoquoduisio,gustatio,odoratio,tactio,etc.sinteffectusimmediatiuitae,ludentispersuaorgana:naminomnisensu,necesseest,spirituumlenocinia,&perceptasrerumspecies,adaptariimmediateaduitam,sisensationescontingantunquam.(30).Enimueroinretamardua,semotaquetamproculacommunidoctrina,concede,Lector,utadhucuiciniustecumloquar.Percepistienim,nonsufficereadsensumacsensationem,dixisse,cerebrum,itemqueneruum,esseimmediatumsensuusorganum:necetiamsatesse,adhocimplorassespirituminfluum,imouelipsumspiritum,partibusinsitum,quatenusabinfluacerebriautneruorumuifotum;nisiadcunctahaec,uitaconcurrerit.Tantaenempeestmolisipsasensatio,utomniumsublunariumambitum,cumtotacaelorum,acelementorumpotestate,facileexcedat.Itaquecumistudiamperceperis,dicamulterius.Quaeenimdeuitaiamdixi,totolibro"Deuitalonga"(adquempropediememersurumteremitto)dixi,quamuariegliscatuitainnaturae,uidelicetquasiseminaliterinipsisspiritibusuitalibus;inipsaueroanimasensitiua,uelutfontaliter.(35).Idcircoproprieloquendodesensu&sensatione,ipsaanimasensitiua,estprimarium,necnonimmediatumens,quodsensationesomnesagit,&agendo,insetolerat.Ideoquespirituscerebri,estduntaxatorganummediatum:uitauero,estorganum,siuemedium,quosensitiuaanimapersentitexternairruentia.Sensationamque,nonestimmediateincontento,necincontinentibus,necetiaminspiritu,perneruos,inpartesuitalesdiffuso:quiadiffertillespiritus,impetumfaciens,abanimasensitiua,nonsecusacmaterialisfumus,pinguis,aflamma,perquamaccenditur.Astanima,mensimmortalis,totaesthumanisconceptibusinperuia:quatenusestsimulacrum,ipsiusmetincomprehensibilisDei.Animaautemsensitiua,quanquamsemineoccasionaliincipiatinnatura,idest,dispositiue:attamen,cumsitilliusimaginisproximaimago,totaquoqueesthumanitusincognita,&prorsusieiuna.Idcirconimirum,necpotestpercausasdefiniri:sedtantumabsurdoreflexionumcirculo,adsuasactiones,&proprietatesdescribitur.(32).Utscilicetsensitiuaanimasitluxformalis,cuiprimariouitaesensitiuaeproprietatesconueniunt:inhomineautem,substerniculumatquehospitiumsitanimaeimmortalis,atqueimmediatumsyndesmion,cumcreatiscorporeispraeterse.Istiergoanimae,estadhucremotioraspectus,relatiuusaduitam:cumuita&animasintdistinctatanquamabstractum,&concretum:uelpotiustanquamentisproprietas,&ensipsum.Animaergoisthaec,peruitamsentit,inspiritibusanimalibus,uidetqueimmediateinspirituoptico,quiinpupillahabitat,conceptasspeciesuisibiles.Spiritusenimopticusibidem,estspeculumdiaphanum,cuiuslux,estipsametibidempraesensanimasensitiua,sedes,atquepedissequamentisimmortalis.(34).Idcircononestopusrecursususceptarumspecierumsensibilium,perneruos,adcerebrum:sedanima,immediatepraesens,uimomnemspirituiopticodeseelargiens,ipsacernit,atquediscernit.Cerebrumuero,esttantumofficina,&condusistorumspirituum.Quarenerui,nondeseruiuntdeferendisspeciebus,insensationehaustis,adcerebrum:sedirrorandisspiritibus,incerebroillustratis,adpartesrefocillandas,&confirmandas,quibusipsiinseruntur.Necestetiamsensuumexternorumparratio,prorsuscumpotentiaphantastica,&suissororibus.Namspeciessensibiles,exteriusperceptaeabanimaabstrahunturasensibilitate;atquetumdemumtanquamdemateriaexqua,cudunturindespeciesinimaginemreisensibilis.Alioquisensitiua,externeintrantia,concipiunturconcretomodo,inorganissensuum,acproindenontantumdisplicent;sediamnuncetiamdolent.(35).Desedeanimaeautem,uarieprocorde,&cerebroestdisputatum.Egoautemputem,animamsensitiuam,seminibussuisconformem,actuquereali,distinguiamenteimmortali,simulacrodiuinitatis:Sensitiuamtamen(quaeesthomocarnalisuetus,Adamicus,&lexcarnis)utrobiquenondistinguialuceformali,acuitali,necsedereimmediateinspirituinfluente,quitotusnimirumlabilis,atquefluxus.Spiritusautem,quiorganis,moxaprimaconstitutioneinoleuit,etsiuiuatuitaultimseminum:nondumtamenuereuiuituitamediaanimali,(quaesensitiuaest,)doneclumenuitale,superueniens,actualiterluxerit.Cuiusdispositiones,gradatimquidempraemittuntur:sedtameninstantiunico,adiuinabonitateCreatoris,illuminantur.Proutlibro"deuitalonga".Nonsecusnamqueidcontingit,atqueinconfrictusilicisadchalybem.LuxergoindicibilisaCreatorererumomnium,accenditur,inspirituuiscerumnobiliorum:acprimoquidem,inCorde.Quaelux,utsensimuiresacquirit,potentiusdilatatur;nonaliterquamcandelaefumusinferioris,flammamuisibiliter,desuperioredimissam,suscipit.Adeo,quanquamorganaofficiorumdiuersitatibusdiremtasint,inseruiunttamenmutuaconspiratione,necessitatibus,&finibus,DominoCreatori,praefixis.Estattamenomniumuiscerum,&membrorum,unicatantumchelys,continuata,homogeneaqueuita,acanimasensitiua;quaeinsingulis,quasdamdeterminationes,siueproprietates,quasperseminasibipraeparauerat,suscipit,&moxdeininduit.Etenim,utflammacandelae,nonextenditursupra,uelextrasuamsphaeram,necperit,quamdiuintrasphaeramistamdegit,licetindeexortaefuligines,longiusauolarentextrasphaeram,flammaeexpertes:Itasimiliter,spiritusinflui,licetparticipationeuitaeillustrati,difflentur,peregreuadant,atqueidcircomaterialiterincondominuantur;imo&hactenus,luminisuitalisflaccescatuiuacitas;niltamendeanimaesensitiuaeessentiaperit.Quoniamuitanonacquiriturperpartes,&gradus,utnequesubsistit,accidentiuminstar:sedsemperestuita:quanquaministaluce,plus,minusueuiuacitatisappareat.Nonsecusenimatqueignis,ubialiquantillus,tamestignis,quamintensusalter:Pariter&quicquidexhalatdecorpore,uitaeparticipationeanteagaudens,uitamtamenamittit,simulatqueextrasuilimitesegreditur.Seruantsicquoqueexcrementa,nonquidemuitam,sedspirituumuitaliumconparticipationem.Quapropteretiaminde,inferiorisharmoniaeordo,inataxianlabitur.Iuxtaillud:"Spiritusmeusattenuabitur",ideoque"diesmeiabbreuiabuntur".Immoderatioritaquepuriseuacuatio,acsimilium,festinamnecemadfert.Quatenusquidem,nonanimamcontinent:sedduntaxatuitamultimamseminalemspirituumuitalium.Etenimdeproximainexistentiamentisimmortalis,siuediuinisculptri,subludiceadhuclisest,intercor,&cerebrum.Egoenim,quiscio,etiamempsychosinfieri,eoipsoinstanti,quosensitiuaadest;idest,dumaccendituristudformale,animale,&sensitiuumlumen:(proutalibi"Deortuformarum":)credoetiam,adessementemimmortalem,eamquetotam,sedereimmediateinanimasensitiua,tanquamassociata.Nonquidemsedereinaliquocorporisangulo,uiscere,ergastulo,autspirituumofficina.Sedputo,Mentemessepertotamanimamsensitiuam,hancquepenetrare,nequeeiussphaeram,quamdiuuiuitur,excedere:atquehactenus,multissubiacerecircumstantiarumimportunitatibus.InmorteautemseparaturMens:quiaipsasensitiua,tanquamlumencandelae,innihilumabit.(36).Quaehicsanepraegustandaerant,antesensationisexplicationem.Doloritaque,utmaximesensibilis,nobisuiamaperiet.Estenimnoxia,atquetristissensatio,inspirituuitaliconcepta,peruitaminsertaanimaesensitiuae.Acproximeloquendo,Sensus,estanimaesensitiuaepassio,inspirituuitaeconcepta.Nihilnamquelaetari,tristari,ueldolerepotest,praeteranimamipsam.Adeoquesensus,cumsitdoloris,uelcomplacentiaeprimaconceptio,omninofitinanimaprimario.Ideoquesensusnil,praeterillamanimaepotestatem,concipiendi,&iiudicandipassiue,deexternisirruentibus,mihirepraesentat.Itaque,quandoquidemhaecpendentexanima,cuiustotahistorianobiscaecaest:nonmirum,hactenus,aScholis,nonnisioscitanterdeanima&sensatione,actum.Quippequaelongemanifestioruminquisitiones,transsilieruntintactas;imo,subscribendoEthnicorumsomniis,perignauiamneglexere.Indoloreergo,animairrationalissensitiua,tristatur,furit,irascitur,anxiatur,prurit,timetueprimario:atque,utestradixfontalisactionumomniumuitalium,musculosnontantum,sed&partesquasuis,naturalitermouet,accontrahit,adsuarumpassionumtonum.(37).Sensusitaque,estexternorumsensibiliumactio;quaedumconcipiunturinanima,patituripsaquoque,nonminusquamsociauita,spiritusanimalis,acreliquumsatellitium.Mensautemimmortalis,nilquicquam,insuisubstantia,horumpatitur:sedtantuminsubiecto,sede,hospitio,animanempesensitiua.Alioquicunctasimulsublunaria,inualidasuntnimium,quamutimmortaleens,deincepsdurationeaeternum,queantafficere.(38).Atquiminutulumestadhuc,quodsensitiuaanima,asensibilibuspatitur;nisiipsasibiueluthostilisfiat,dumimpatiensexorbitat.Inchoatnempeagere,dumpersensibiliairritatur,patiturque.Siquidemspiritumuitalem,totumquecorpus,concutit,acdemumuitalemsuppellectilemprodigadissipat,sibiquemorbosparit,acnecemaccelerat.Utetiamhincuerificeturprouerbium,quodnemomagislaedatur,quamasemetipso.Adeoqueaconceptissensibilibus,(utianimasensitiuamerusactusest,semelstimulata,(estnamquetotairrationalis,brutalis,irascibilis,acconcupiscens,)infuriastranssilit,&symptomatice,siuefuriose,cunctaconcutit.Sensibiliaergo,laesionumatquemorborumoccasionessunt:Animauerosensitiua,easdemoccasionespersentiens,necferreuolens,suosuarieconcitatministros,impressisqueideisascopoalienat.Undedeinuariamorborumsemina,acproles.Animaergotolerat,patiturquepraefata,abobiectosensibili;undepersensationumstimulosagitata,agit,patiturquedemum,quatenusprodiga,suamfurensdissipatoeconomiam,Dumquesentitsuauia,plausibilia,iuuantia,&sibigrata,nonestinhacsuisensatione;differensaiudicio,quosentitnoxiacorrosiua,pungentia,lacerantia,contundentia,nonnisiperaccidens,planeexternumipsiuitae.Undefaciledignoscitur,quodsensusfiatperiudiciumanimaesensitiuae,delataesuperconceptumsensibile,alterantisprimumperse,iuxtaconceptamsensationemdeindedeportatulterius,adaliudiudiciumphantasticum,asensitiuoiudicio,semotumnonalias,quamsensusacphantasia,facultatibusdissident,nonautemsubiecto.Parcite,Lectoressiperturbationes,&affectionesmaterialesomnes,immediatetribuamanimaesensitiuae,suisquesatellitibusspiritibus:nonautemipsorumorganis.Suntquippequaedamtitillantia;quaepruritu,acodaxismo,risum,atquesubsultumconcitantinaliquibus,quaeinaliis,neminimumhorumcommouent.Namnonraro,intusobtenebraturanima,naturalisensatione,contristaturque,uixagnitosubiecto:imoalibidelirat:atquealibianimasensitiua,fitinsensitiua,utincaducisprotempore,inparalysiautem,saepeaduitam,salteminlaesisorganis,etiamadhucuiuentibus.Inmultisautem,absquesensu,iudicio,acratione,licetspiritusanimalesemanent,ac,inhabitumdiffusi,moueant,&noxiasalioquiimpressiones,interimhauriant.Sicsuusestuitae,atqueilliussensitiyaeanimaetorpor,amentia,atquemolestiaintus,etsinilextraquatiat,aggrauetque.Quippecum&insomno,stultasuasitlibido,fames,sitis,metus,agonia,miraqueinsomniorumirrationaliumdissolutalibertas.Quinimomutanturstatimamica,inmixta,neutra,uelhostilia:quatenusArchaeus,nunquamferians,autotiosus,esuauibus,amara,uelexedentiafacit.Concipitnamque(utdixi)anima,ressensibiles,mediosatellitii,&clientum,quibusipsametpraesensadsistit,acperapplicationem,sibiiramconcitat;tristitiam,amorem,metum,etc.quarumnempeidearumcharacteres,formatsigillariterinArcheosuo,perquem,singulacommutat,iuxtaimaginemseminalitersibipropositam.Quicharacteres,animaesensitiuaeirroratione,uitae,atquesensusparticipes,uestiuntprimocorpusseminale,exArcheo,undetandem,promtissimaeadagendumuires,subnascuntur.Fitqueinhisquandoqueadeopromta,&pertinaxaffectionisperseuerantia,quodspecimenadmirationis,speculantiexhibeat,praesertim,siuitae,acspiritualisseminisattributa,quisexaminet.Etenimquamcitissimepueri,mulieres,&inprouidi,irascuntur,flent,ridentque?Namillorumsensitiuaeanimae,recenter,acuelutimmediate,rebussensibilibusquasiadherent.Naturaleitaqueest,quodspiritussensitiuussponte,atquefacile,inhuiusmodiexundationesferatur:quiaanimailla,facileasensualisuoiudiciorecepta,labiturinpassionesspontaneasspirituummaterialium;Ac,utuelapuero,isthaecinoleuerunt:itadeinde,iracunda,furiosa,&totasymptomatica,animaistaadolescit,quealiaslongetutius,submansuetudine,cunctaperageret,quamquodpraefuriis,inmorbos,propriamquesubindeinternecionem,aspiret.Quodfrequensacmanifestissimumest,inuterinisexorbitationibus,autsymptomatibusquorundamuulnerum,aliorumquemorborum.(39).Iraigitur,furorquehocloco,nonsunthominis;sedanimaeilliussensitiuae,inuitamdelatae,naturalissensationisthymosespatrantis,quaequeproinnonraro,intantumculmenadscendit,utescharamurat,partemque,instarignis,sphacelosyderet.Doloritaque,indubiumsensustactuspathema,inquoanimasensitiuaexprimitobiectidisplicentiam,iuxtainiurieconceptedifferentiaspartibusillatae.(40).Porroanistudpathema,sitiudicialispotestatisfunctio,undeanimaproprioetymo,sensitiuanuncupatur:nonsecusatquefacultasmotiua,soloanimaenutu,mouet,absqueexcitatoreexterno,autperegrino.Anuero,dolorsitpathema,productumimmediateacausadolentesensibili,Scholaeindagarepotuissent,siillas,tantaueritatisindagandae,quamrecipiendiabaegrotissalarii,curatetigissetunquam.Penesmeautem,resistadudumdubiocaruit:Siquidemcumdolorissensus,sitiudiciumanimae,persensationem,infacultatesensibili,expressum,quoanimaplangitdeobiectosensibili,nocuo,acdolente:Idcircoutrobiquefere,concurruntambosimulconnexa:&utrumqueetiamsuosehabetmodo,addolorem.Nimirumcausasensibilisiniuria,estmotiuadoloris:ipsaueroanimasensitiua,iudiciumfertdeobiectodolorifico,cumquadampathematisexcandescentia,acimpatientia.Quodquideminuulnere,contusione,tensione,ambustioneacfrigore,quatenuscausisexternis,estprorsusobuium.Dumautemiam,uelabpraefataexternorumimpressione,uelpropriaintusexorbitatione,motricescausaedolorum,applicataesunt,fitqueindespiritussensitiuus,totusacer,rodens,mordax,degener,formatquecruoremsibiparem:Tumscilicet,animasensitiua,nedumiudiciumsimplex,dedolorefert,dolendo:sedinsuper,ipsainsetotaconturbata,dese,nouumparitproductumdolorificum,nonsecus,acsiilludecausaexternaoccasionaliprodiret.Etquanquamhaecambo,inmaioripathemate,acgrauiorisensatione,plerumqueconcurrant:attamenproprieloquendo,dolormagisintimerespicitcensuram,abanimasensitiuapatiente,latam:siue,propinquiussereflectitdolor,adproprietatemanimae,quamadcausamdolentem.Multiquippegrauiteruulnerantur,citramanifestumdolorem:prout&furiosus,doloresseuixsentire,excausisnoxiis,ostendit.Quedametiamsepe,torturedoloreseludunt,&inunctaetiamdoloresfallunt,licetpartesiniuriauapulent.Quaresensus,magisintime,acproprie,respicitcensurampotestatisanimaesensitiuae,quaminiuriamcausaedolorificae.Enimueropraefataeindolentiaeergo,inLepra,&immobilitatisinApoplexiaetc.diuertoralio.(41).EquidemScholae,prosensationis,acdolorisprimarioorganocerebro,certantes,notantideocerebrum,propriaidiopathia,immediate,unoqueuelutictutactum.perdere,etiamsensumsimul,&motum:imoalterumlatuscontrahere.Fiendiautemmodumsicexprimunt.Quartuscerebrisinus(sinulusperquamexiguus)initiospinalismedullae,acerebelloincipiens,obstipaturperpituitam,undeinstantaneaapoplexia.(42).Naturaenimnolens,autnonualensretrotrahere,autreducereeiusmodipituitameosemeldelapsam,sedulasaltemsatagit,illampituitaminalterutrumlatus,illiuscanalis,deponere.Undeconsequenter,illiuslaterisparalysisorditur.Haecquidemlego,deApoplexia,acParalysi:niltamendecontractura,perictumcapitisoriunda.Paracelsusquoquenoncontentushacsomnolentatriummorborumdoctrina,inconstansetiamuoluitur.(43).NuncenimaitApoplexiam,atqueindesubsequentemParalysin,nasci,eoquodsensitiuusspiritus,inneruis,aquaeuitaeinstar,flammamabigneAetnaecontraxerit,fodinarumsulfurearummore,legemicrocosmica.Quadeinphlogosi,nerui,atquetendines,uelutadusti,cremati,acuelutsemimortui,exsiccanturcummusculis,manentqueideodeincepssensuatquemotupriui.Constituitnimirumhosduosmorbos(decontracturaexictu,nilcogitansinterim)nonquidemincapsacerebri:sedinextremisneruorumramis,tanquamsiessentaffectus,abexternointrorsumproperantes.Alibiuero,nonsulfurosumquippiam,autphlogiston,censetApoplexiaecausam:sedaccusatduntaxatMercurium(unumnempedetribus,quaesuauocatnaturaeinitia)nimisexquisitecirculatum,suaexuberantisubtilitate,instantaneaecuiusquemortis,causamcontinentemasserit.Alibi,adcoelorumstellasApoplexiamreuocat.Atquealibirursusuarians,docetomnemApoplexiam,fieriecrassisuaporibus,arteriasgutturis,&irrequietospulsantescanales,obstipantibus:essequoqueeclipsinlunaremcerebri,innobisnecessitatemicrocosmica.(44).Uertiginisideoparitercausas,adincertacircumrotauit,totusnempeipseuertiginosus.Egoautemaliterprocessi.Quicquidprimariosentit,idipsumestdolorisprimumsusceptiuum,atqueefficienterefficiens.Sedgladius,ictus,contusio,corrosiuaetc.suntquidemoccasionalia,uelinstrumentaliaeffectiua:nonautemefficientiaprimariadoloris.Dein,cumdolor,plerumqueininstantinascatur,etiamis,quiperexternaexcitatur.Ergoaddolorem,nonestopusrecursuadcerebrum,utperreflexionem,uelutconsulto,opushabeat.QuapropterScholae,parumacerebrorecedentes,malueruntneruumaccipere,proprimarioorgano,perceptiuoobiectorumsensus,quatenusuelradioluminis,uelmaterialispirituumirroratione(nondumenimsedeterminaruntinplerisque)acerebro,continuodimissa,asperguntur.Adeoquecerebrum,denegaresensum,atquemotuminferioribus,nisipermediatoresspiritus,suumfauoremincessanterinspiret.Ast&inhoc,multasreperioanxietates.(45).Imprimisexplorodiuersostactusinhomine.Nimirumsingularespene,inmembrissingulis:imoinintestinis,aliisquepartibus,omnifermeneruorumconsortiodestitutis.Qualessuntipsidentes,quorumetsiradicemneruulustangat,nontamenipsosexteriusdentes,quostamensentire,inuitimultitestabuntur.Sicureterescarentneruo,ipsumquecranium,subterebratrepani,sensummirificum,inpedumusquedigitos,resonat.Credidiitaque,nonposseabunico,&communifontecerebro,ueluniuocaetexturaeneruo,tantamdistribuiuniustactuslatitudinem.Supposuiitaque,quodanteiamprobaui,sensumprimario,inanimasensitiua,ubiquepraesente,atqueeatenusetiamproxime,inspirituinsitopartium,residere.Idqueeoaudaciusasserui,quodcerebrumipsum,influispiritusofficina,tamsurdo,atqueanomalotactu,polleat,quodsinesensuputatumsit.Ergouelruitaxioma:"propterquodunumquodqueesttale,illudipsumestmagistale":uelcerebrum,nonestprimariasedes,&fonstactus.Denique,doloromnis,fitinloco,&quasiextemporesentitur.Ergo&tactus,fitinloco,&nonpostfactamdenunciationemadcaput.Quinetiaminnatura,uelinrotundosaltem,nonestdexterum&sinistrum:atqueadeonecpotestperlapsum,pituitaeseruarilatusinParalysi,nisiinunicamedullaspinali,maximeineiusinitio,perlongumsintduocanales,laterisnecessitatemcontinentes.Quodestridiculumcogitassesaltem,praesertiminexiliillaquartisinuscauitate.Siquidemmotus&sensus,suntinunico,&eodemmusculo,simplicem,acexilemneruumsuscipiente.Indigitistamenstuporeaffectis,suspenditursaepesolussensus,motusospiteinterim,atquelibero.Itaqueuelestnecesse,sensum&motum,nonpendereabeodemneruo,spirituinfluo,horumquecommuniprincipio:uelnecesseest,abeodemuniconeruulo,penderemotumduntaxat,&nonsensum:uelsolumsensum,&nonmotum:uelessealiaperegrinahactenusignota,quaetollunt,autlaeduntsolumsensum,&nonmotum:aliauero,quaesolumsistuntmotum;acnonnulla,quaeutrumqueafficiant.(46).Quapropterpenitiusattendendo,aspexistuporemtactus,insensilitatem,carentiam,ueldefectuminmotu,aliquandoessepassiones,exmediopriuatiuoortas:easquetumquoquedenecessitate,essepriyatiuas.Itinluxationeuertebrae,strangulatione&c.Nouienimhonestumciuem,terapraedonibussuspensum,emungendaepecuniaeergo,mihiquedixisse,quodeoipso,quotripesepedibussubtraheretur,amisissetmotum,sensum,omnemquementisoperationem.Saltem,nonillitumeratrepletusquartussinuluscerebri,nequemedullaspinaliscompressa,quaeintrauertebrasdegebatsospes:Laqueoquedisrupto,utistaefunctionesanimae,&corporis,redirentinpristinumstatum,nontollebaturiterumequartoillosinu,pituitaobstipans.Astrologusquidam,uolenstentare,anmorssuspensionisdolorosaesset:laqueumcollocircumduxit,iussitqueadolescentulumfilium,utattenderet,dumpollicemmoueretpostsubtractumsubterpedesscabellum,utstatimfunemamputaret.Pueritaquefixisoculis,indigitospatris,neccernensmotuminiis,sursumquerespiciens,uiditpatremliuidum,exsertaquelingua.Ergoabscissolaqueo,Astrologusdeciditinterram,&uixpostmensemconualuit.Eodemferemodoproceditdemersio.Inquasimulatqueprimotractu,haustaestaquainpulmonem,peros,amittiturususfacultatummentalium,iteratoqueaquaehaustuprioraconfirmantur.Necattamentamcitomoriuntur,quin,siproniiaceant,utaquaeffluat,etiamquidudummortuiapparent,plerumquereuiuiscant.Repletisergopulmonumcannis,hospiteperegrino,intercipiturradiusuitalis,aprecordiis,incaputperpetuolucens.Undeconsequenter,uelutApoplexiapriuatiua,confestimoboritur.Mirumsane,utrobiquetamcitolabascerementalesfunctiones.Adeoque&hincnecessitatis,continuataconiiciturimportunitas,atquedependentia,abinferiorumaspiratione,&fauoreuitali,nonduminScholisagnito.Quaproptertractatum"deDuumuiratu"adornaui.Considerauiitaque,sicerebrum,sitfons,acsedesprimaria,animaeimmortalis,intellectus,&memoriae:saltemquamdiuanimaineratcerebro,debebantistaefacultatesmanereillibatae:cumadcogitandum,neccrure,necbrachio,necipsoanhelitu,sitopus.Attamensuspensio,unicouelutictu,facultatesmentistollittotaliter.(47).Etenimdumarteriaeiugulares,communitatemcuminferioribusdenegarent,uelpulmo,aquarepletusesset,statim,nedumfacultatesmentalescollabuntur:uerumetiameiusmodiinterclusio,agebatpermodumapoplexiaeuniuersalis,&nonunotantumlateremotumsuspendebat,proutinParalysi.Indeenimmihiconfirmaui,influxusuisceruminferiorum,accommunionemtolliacerebro,peruinculi,autobstaculiinterceptionem.Undeconsequenterquoquesuspicatussum,conceptusprimos,formarialibi,quamincapite.Iuxtailludueritatis:"Excordemanantadulteria,homicidiaetc."(48).ReperiinsuperApoplexiam,stuporem,Paralysin,Uertigines,Caducum,Spasmumetc.essepassiones,positisacausaoccasionalioriundas,multumquedistantes,apriuatiuis,constrictiuisneruorum,meatuum,acspirituum.QuaecausaehactenusaScholissuntneglectae,inpraefatismorbissubscribendoscilicetethnicisdeliriis,pituitaminquartosinulocerebristabulantibus.Cuminterimsimiles,acpositiuaefacultates,ubiqueinopiatis,itemqueinmorbissoporosis,acepilepticis,occurrant.Meminiquoque,aliquandoinmeisTyrociniis,uirulentaquaedamdistillasse,quaesiquandononriteobturatisiuncturis,odoremdesespirarent,uelpostmodum,separandouasaabinuicem,incautummeferirent,unicoinstanti,inlapsumparatuseram,cumuertigine,&dextrilaterisstupore.Adeoutsiiterum,semeltantum,meodorperculsisset,absquedubio,cecidissemApoplecticus.Intantamscilicetmeolimtemeritatemcompulitardorsciendi,quodmilliesuitaenonpepercerimmeae.Inpropositisitaqueterminis.Nonenimodoriste,excitabatpituitam,labiminitantem,eamqueesinucerebri,iterumremouitaerisnouus,acrecensafflatus.Ergosiquaedamsimpliciatorporem,uertigines,motuscessationem,&sensusobfuscationemadferant,nonestabsonum,hissimilia,intus,etiamrepenteobnasci.Necdecensest,uniuspituitae,priuantiobstipationi,haeccunctaperpetuodedicare.(45).Memininamque,apoplecticumbinishorisextinctum,cumquesuspicioessetoblatiueneni,institutafuitdissectio.Ablatoergocranio,tredecimstudiosi,abstuleruntsuauiterMenynges,cerebellodeinmodestediducto,nequicquampituitaeinquartosinurepertum,utnequedeorsumdecidisseinmedullamspinalem,studioseindagantibusfuitcompertum.Igiturnunquaminducar,utcumScholiscredam,Apoplexiamesseobstipationempituitosamquartisinuscerebri:utnequecredam,Paralysinobstructionemalteriuslaterismedullaespinalis.Imprimisinfaustaemedelaehorummorborum,produntignauascausarumdisquisitiones.Dein,estApoplexia,tamnegligenter,atqueignoranterhactenustractata:quodinScholisadhuchodie,sitpropriodestitutauocabulo.(50).Siquidemaplexu,siuearteriarumreticula,Galenosomniata,uelaliundeipsicredulotradita,nomenretinuit,quamreticulamhactenusAnatomenondumuidit.SedGalenum,uttemerariumnugarumassertorem,acridiculumdissectorem,suamentitareticuladestituit.ItautAndreaUesalioauthore,iamliquidoconstet,Galenum,cadauerhumanumdissectum,uidissenunquam:suamqueanatomiaedoctrinam,aliundeuerbotenusdescripsisse,nonsecusatqueremherbariameDioscoride.(51)Facileergodidici,nedumlocum,&fiendimodum,sed&totamApoplexiaetragoediam,atqueremediadebita,inScholisGalenicis,necessarioignoraripenitus.Confirmauitidmihinamquesanandimethodus.SaepenamquerecentemApoplexiamperuomitiua,aliasueroadditisdeincepsconfortantibus.Loquelam,sensumatquemotumrestitui.Omnesuero,quorumalterutrumlatusdefecerat,exhibitoDiaphoreticoParacelsi,amealibidescripto,sanatosuidi.Mercuriusenimistesudorifer,utabsqueullaeuacuationesanat:ita&citrapituitaereuulsionem,equartosinucerebridesderatamopemtulit.SecutusenimSacrorumdoctrinam.("Efructibuseorum,cognoscetiseos.")Aposterioriscilicet,atqueabeffectudidici,originemApoplexiae,essepositiuam:nonautempriuatiuam,ueloppilationemsinuscerebelli,factamperphlegmaisthucrepentedecidens.Potissimum,quodexuterinisaffectibus,nonrareorianturApoplexiae,atqueParalyses.Adhibitiscessantesuteroremediis,iisqueneglectis,uelpraefocantur,uereapoplecticae,uelparalysi,inuitamquoquelanguent.(52).CognouifinaliterApoplexiaelimen,esseinpraecordiis,incerebroautem,nonnisiperdeuteropathiam,quacerebrumuicissimauscultatinferiorumregimini.Nequeenimuomitiua,utnecetiampraefatumsudoriferum,quicquamsubmouenteposticosinulocerebri,multoqueminus,amedullaespinalisexilicauitate.Idquenorunt,quotquotunquamillarumpartiumdissectioniadfuere.Itemqueodoriferae,&auxiliaresessentiae,potae,adcaput,siconstipatumforet,nunquamdeferrentur:attamenmoxsensibiliteropitulantur:quiainpraecordiissuusestgustus,suusqueodoratusproprius.Quinimo,&suustactus,hinccorporicommunicatur,medioanimaesensitiuae,ubiquepraesentis.Quodlicetalibi"deuitalonga"satprobauerim:hicunicosaltemexemploconfortasse,iuuerit.(53).ItaquesiquisScammmoneatum,saccharo,acaromatelaruatumuirus,biberit,commendantquidemidlingua,atqueBalatum,proprimauice:sediterata,erroremlaruarigustus,detegethypochondriihorror,&bibendiauersio.Quodquealioqui,linguaesuaueest,horrindumfitpraecordiis.Nonmirumigitur,singularemibidemgustum,atquetactumesse,acindeinmembradiffundi,illosquepraecordiorum,sensus,statimrefici,odorisessentiis:tardeueroacnunquamsinaribus,palato,atquecraniifuturis,applicentur.(54).Etenimnotauiquaedam,quaenedumsoporem,uelcatalepsin:sedetiamamentiamfaciunt,sternuntquementisdignitatespotissimas,sensutamenmotuqueillibatis.Postmodumuerointellectusredit,abolenturuero,tamsensus,quammotus.Quaedametiam,forisinuncta,sensumtollunt,sicutchirurgolibertassitscindendo,ablatisquepostunctionibus,reditabactussensus.Credidihincsane,Apoplexiam,Sopores,Caducum,itemquehystericasstrangulationes,acsyncopasquaslibet,essemorbosexdeuteropathia,&actioneregiminis:nonautemcorporalihumorum,acuaporumconfluentia,inutribuscerebrinatos.EquidemuterusnunquamsupraDiaphragmaascendit,astapoplecticuspatrat.Nonestergomaterialisattactusuteri,&capitis.Suffitumenimnoui,quomulierrepentecorruitApoplectica,cumlaterisparalysi,talisqueperseuerat,nisisuffitueficuequino,perinfundibulumtransmisso,restituatur.Uidinamque,&collicirculum,ininmuliere,repentesupramentialtitudinemascendisse,quodnechumoribus,necuaporibusestopportunum.Estnimirumuteriaspectus,tanquambasiliscisui,quopartesaffluxulaticis(quisautemistelatex,alibidocebitur)tument:proutmultisalioquiuenenisestuernaculum.Perinde,quasiaquaeascendunt,acintumescunt,utraquelunaestatione,exsoliusastriilliusaspectu.Meipsumhacinpartedepingam.Dum65.annumagerem,essemquecircaApoplexiaeconsiderationemdistentus:discreuipositiuamnempe,quaeauenenoglacialifieret,abaltera,quaeperobstipationemneruiaffligit,perindesehabere,acdignosciposse.Perindeutquiretortocruresedenssensumincrureamittit,propterneruicompressionem,dumqueillisensusrestituitur,sentirilancinationes,aspirituuitaliuelanimali(quisalsusest,utostendilibrodeuitalonga)Sedastupore,quiauenenoglacialiprogreditur,sisensusredierit,nullusoccurritlancinationisautpuncturaedolor.Contemplabareniminmuseo,subfrigorekalendarumIanuarii,&testaprunispaucisonusta,eminusstabat,quodsaltemalgidissimahyemistempestasmitigareturtantillum.Unusopportuneexmeisadueniens,demutiauitfuliginisfoetorem,&actutumtestamabstulit.Sensiautemstatimcircaorificiumstomachi,minitatumdeliquium.Surgensergo,egrediensqueunoinstanti,lapsussumrectocorporeinfundumlapideum,Itaquetamrationesyncopes,quamoccipitisictus,ablatussumprocadauere.Rediiquidemposthoraequadrantemadsignauitae:sedcumtumoreoccipitis,sensimsuturascraniiinsigniter,magis,magisquedolere.Gustumquoqueatqueodoratum,totaliterablatos,auresquetinnirecontinuo.Adsingulosporroconceptus,statimcaputuertiginerotabat,etiamclausisoculis.Moxabindeneruiomnes,usqueinsuras,doluerunt,sicutunicasternutatio,totumcorpuslancinaretcrudeliter,edendiquidemappetitusrediit,sedrotatio,admensesaliquotmeexercuit.Didiciautemprimum,quoduespere,antecoenamuertigocresceret,nempecircadigestionisterminum.2.quodstanteiudicio,uertigotameninualesceret.3.quodoleribusquibuslibet,&piscibusnonsalsis,rotatiocrudeliusinsurgeret4.NotauiTurcoidemgemmammansisseintegramlapsomihi,necpraeseruasse,apericulocasus.QuodqueTurcoisnoniuuet,nisiquossubitaneuscadendometuscorripit.Quodnoneuenit,quibussyncope,casumpraeceditacfabricat.5.Quoduertigo,essetacibiscorruptelaeobnoxiis.6.Acserionotaui,quodApoplexia,uertigo,etc.pendeantabhypochondrio,quanquamcaputmihiabictusconcussione,uniceuidereturaffectum,acuertigosensibiliterincapiterotaret.Attamencumuertigo,cibos,ciborumquecopiamrespiceret,notabiliterpercepi,moxapraefatasyncoperemansissecircastomachum,hospitempraeternaturam,praefataeuertiginiscausamoccasionalem.Idqueualidiusconfirmaui,quodquotiesolimmaretransfretassem,nauseabamquideminitiosubprocellis,atnunquamuomui,autmanducaredesiui:sedpostquaminterrisliberoberrarem,percipiebamsemperoberrantemuertiginem,noctudiequemotumsursumacdeorsumnauigiireferentem.Donecsempertandemperuomitumuitriolialbi,liberarer.Etenimsaltemnauigando,nullaeratoblataoffensiocapiti:attamen,quasiebriusessem,continuauertiginecasumminabar,constantetamenatqueillaesaiudiciioperatione.Semperautemillauertigine,liberabarunicouomitu.Sediaminpraefatolapsu,ictusquidemtumoreminoccipiteacsuturis,suosprodebateffectus,inorganissensuum,&neruis.Athaeccuncta,minimecausabantrotationemcapitis,quamaciborumdelectupotissimumobseruabamproritari,siueexasperari.Maximoperequodunicouomitu,promore,eiusmodirotatiocompesceretur.Indeinmeipsoexperiebar,uertiginem,etiamlaesocapiteastomacho,adeoqueaduumuiratususcitariatquefoueri.Ipsamautemsyncopen,dedisseictuscausam,simulquereliquissenotamsigillareminhospiteperegrino,ibidemdetento,Deniqueistamrotationemnonauapore,infernesursumlato:sedacorporeaoccasioneexcrementisigillati,quotiesaliquid,quodistisofficinisinfernisminusarrideret,occurreret;uiseorundemimpressiuaqueIdea,incerebrumredundaret.Indeitaquedistinxiinebriatiua,astomachoinarteriastraducta,uitaliquespirituicommista,oeconomiamspiritus,incelluliscerebri,confundere,simulqueimaginatiuamturbare,quiaexotica,peregrinaqueactualiterperarteriassursumpergebant:Auertiginosisuidelicet,quibusnempesuperstiteincolumiintellectu,rotationesduntaxat,utcunqueatrocesobuersarentur.Nam&harumrotationumcausaeoccasionalesperstantinhypochondriis:undeuiregiminis,ipsumcerebrum:nonautemmentisabstractasfacultatesinspiritibusimmediatesigillatas,uitiant.PerindequasiungulaAlcisdigitoalligata,eundemduumuiratusrigoremcompescitinepilepticis.Perpendietiamquasiopticainspectione,qualiterinpraecordiis,primiconceptusformarentur,atqueindeadcerebrummissi,polirentur.Actandemquopactoindeliris,atqueinsanishypochondriacis,haecdiuersimodeagitarentur,citraullamcapitisrotationem.Atqueinebriis,rotatiocomitareturillorumamentiam.Alibiuerorotationullaminduceretmentiscespitationem.Proutaliasmemoriacespitaret,sospitehomineintegro.Profectouthaecserio,multoqueotiomecumponderabam,reperi,qualitatesinipsisexcrementissuassequiIdeas,acsigillatimsuasluderescenasquasnimirumqualitatumdiuersasproprietates,tanquamdonaseminalia,uerasqueformalesIdeas,tumpriusdilucidecomprehendi:aquibusscilicetimmediateroburanimaesensitiuae(utpoteeiusdemformalisclassisconsortes)uitiaretur,uariequesubigeretur,atquecederetimportunitatibusactiuarumidearum.Prohdolor!tumsesemihimanifestauitfundusanimae,apudTaulerumsicdictus.Quinilaliud,quamipsamensimmortaliserat,quantisuidelicettenebrisexterioribus,ueluttunicispelliceis,obuolueretur,quatenusalligataest,hospitaturque,duranteterminouitae,inipsiusanimaesensitiuaediuersorio.Adeoquehincdilucidecognoui,quem&ideo,libroDeuitalonga,inauditosermoneexplicuiinhonoremDei,Satanaecontemtum,totiusqueperegrinationishumanaemagnificentiam.(55).DocuietiamdeUitalonga,caputfontemaccretionis,partiumsubsesitarum(quodgibbosietiamconfirmant)adeoqueacapite,limitaristatumatquedurationemaccretionis:terminosquoquedescribipilis,&capitaideoincuria,uixcanescere.ProfiteoritaquecumScholis,acerebro,utfonte,lumenuitalediffundiquidem,acperneruosdispergi,eoqueabsente,facultatesdiuersoriispropriissilentes,etiamconfestimsilereoccasionepriuatiua.Namlicetsensusacmotus,aspirituinsitopartium,tamperceptiue,quamexecutiuequodammodopendeant:quiatamenpartessingulae,uitaliterfouentur,abirroratocerebrilumine,huiusqueluminisinterceptofilo,siueradio,quamprimumetiamintercipiuntursensus&motus.AsthaectantumcommonstrantApoplexiampriuatiuam,nonitaquidemueremorbosam,quantumaccidentalem,proutsuperiusinluxationeuertebrarumquoqueostendi.Nonautem,quodproinsensuumacmotuumcausafontalisinspiritucommoriatur,liceteiusfunctiosuspendatur,dumsupernumistudlumensuspenditur.Namsublatocapite,muscaaliquandiuuolitat.Truncatoetiamhominiscapite,artusdudumsaepesubsiliunt,contrahuntur,innatiquemotusadhucsignapraebent.(56).AtApoplexiaepositiuaeacmorbosae,longealiacausaatqueproprietasest.Subindenamqueinuolam,uelinunicumdigituminciditconfestimsensusorbatio,stuporque,sospitetamenmotu.Anergoproindepituita,istidigitoexotica,caditinneruimeditullium?percanalemscilicet,quoneruulusperforatus,&conspirabiliscerebrocogitatur?Uelforsitanuaporpituitaeinsolitus,eodecurrit?quiquesursumalioquiscanderesolebat,ueldebebat,naturauaporumsicstatuente?&uitaliuienormonticaobtemperante?(57).Atsaltemunicusneruus,intendinemuolae,quatuorpariterdigitissensumatquemotum,largitur:curergounicotantumdigito,solusstupetsensus?Deniquequisunquamuapor,ueletenacissimomucoelatus,crassiorerit,&nonaequalisilli,quiabaquaascendit?Respondeant,quotquotinuniuersofuerintdistillatores.Curergoadstuporem,requireturcrassusuaporpituitae(quaenonens,demonstrauisatalibi)&nonaquaesimplicis,uelcruoris?Sinuerouaporlaticis,autcruorisideffecerit,tumquoquenecessarius,ordinarius,atquecontinuuseritomniumstuporgeneralis,absqueintermissione.Deindesialiquishumor,uaporueperegrinus,autexcrementosus,sitcausaoccasionalishuiusmodistuporis,priuatiuascilicetacoppilatiuanerui:iscertemittitur,uelpropriaeodecurritsponte.Simittatur,atsaltemnonacerebro,uelmedullaeiusuicaria.Namsicnonconfestim,utnequeadunicumsaltemdigitum,digitiqueextremum,moxanteasanum,afficeret.Necmittituruaporille,aspirituuiteoeconomo,quippequilibentius,acpromptius,perdiaphaeresinproscriptusexiret.Prouidentiaeitaque,&naturalisolicitudini,cunctasemperinoptimumfinemdispensanti,idmanifestocontradicit.(58).Quodnimissibiiniuriosanatura,inneruosimpingeret,quaefacilius,melius,acpropinquius,prosolito,adnaturale,acordinarium,cutisemunctoriumamandasset.AdeoqueistaScholarumuaporalisuapulandafabula,multiplexadynatoncontinet.Namneruorumcanalis,rectofilo,continuatoqueductu,desinitinmedullamspinalem,neculloshabettransuersostubos,perquos,uaporemillumpituitosum,lateralitertransmitteret(alioquinamquefieretspirituumtotalisiactura,antequamadexecutoremmotusmusculum,deuenirent)tantumabest,quodeundemisthacuaporemassugeret.Nonpotestitaqueishumor,autuapor,adunicumdigitumtransmitti,ueldescendere(multoqueminus,repenteinsilire)nisiperneruorummeatum,cummedullaspinalicommunem.(59).Atquisomniosimileest,quodincorporesano,nonautemquerulo,confestimdigitisensusdeficiat,perpituitam,nonanteinneruisaltioribusperceptam:autalioquiperuaporem,heteroclitomodonatumnondimissum,necdescendentemeo,utnequeinpartestatimgeneratum.Cumalioquiomnisperegrinihospitalitas,uelabipsoinitio,sitnaturaemanifestomolesta.Sedforteanlateraliter,inextremumdigitineruum,eapituita,uelisuaporirrepsit?AttumperiretaxiomaScholarum,quodImpetumfacienti,humorumquorumuisdispensationesadscribit.Etenimnonsuntinnobis,autinnaturarerum,istihumores:acsiquiessent,nonproindeilliscompeteretuisambulatoria:multoqueminus,inillisiamexcrementitiis:eoquoduitaliumfacultatibus,motusnaturalesomnes,innobisauscultent.Etenim,sipituita,eiusqueuaporcrassus,essentinnatura,saltemaScholishocloco(quatenusmorbosa)reputanturexcrementa,quorumnonestitio,nonspontaneusmotus,autprogressus:ergonecessarioabaliopellerentur.NonquidemabArcheo,quicumomniaproinde,atquebeneagit,nonpelleretadneruos,quodaliasadcutimregulariterassueuitdeducere.Forsitanergoacalore,pituitainuaporemextenuata,sursumpergit?Attunc,nondeorsum,indigitumdecliuem.SaltemiuxtatheoremaScholarumdecatarrhis,rursusstatim,inguttasconcresceretuaporille:nonautemuaporisoberraretspecie,adextremaneruorum,utnequeadunicumduntaxatdigitumperuolamproperaret.Sedcurrueretrepente,instarponderis,inneruulumfilotenuiorem?Unuminquam,&nonalterum?Siuero,uaporlateralitersubintret,curunicoinstanti,sinepraeuiamolestiaimbibitur?Curnonpotiusincarnem,quaminneruuliextremum,suamembranacincti,impingitur?quarecausa,quaeunicumatomumpituitae,uelhalituscrassi,genuit,continuononalium,praeterunicumillum,producit?Namsaepestuporillerepentinus,aparuulodigitoincipit,desinitquetandeminillo,dumtertium,autquartumpertigerit.Subindequoquerepenteomnesdigiti,mortispallorem,admedietatemlongitudinis,uelultra,assumunt,cum,uelsinestupore,torpentemotuetc.Siitaqueidexuaporosamateria,saltemnonfietista,incerebro,autNucha.Siquidemtumnecessarioportenderetuniuersalemtuncpassionem.Ergoisteuapor,nasceturinneruo,ueltendine:atquitumomnessimul,stupescerent,nonautemsuccessiue.Necpersuadeor,curintranquillosanitatis,uaporille,existensextraneruum,introadneruum,ueltendinempremeretur,ubiinnobisalioqui,estindesinensdiaphaeresisextrorsum.Saltemcurhaecnonperseueraret,cumintrase,eundemopificem,materiam,acofficinamhabeat?Quarestuporillemoxcessat,sisubessetmateria,qualisessetunusdequatuorhumoribus,ubiquecruoriconnatans?Siacommuniuolaeneruo,causaiamdefluat,inunumiamuictum,quareergodeinceps,adaliumdefluitdigitumsanum,necsistitinprimo?Cur,siabuniconeruulo,inomnespropagetur,nonsimuletiamomnesinfestat;sedsubsequenter,atquedudumpost?Quarelaeditursensus,&nonmotus,siabunica&paricausa,siperunicum,tammotus,quamsensusauthoremneruulum,delata?Solummanuumfrigus,causatstuporemabextra,&doloremintus,sineullauaporum,authumorumincidentia.Tandem,neruinonsuntindigitos:sedintendinesinserti:curergosensuslaeditur,&nonmotus?Curnonsimulstuporextenditurpertotamuolam,unotendinetectam?Sitendinespatiunturhanccomminatamparalysin:iamestrecessisseaneruorumcommunione,addensos,nonperforatos,neccanalitiostubostendinum.(60).Nonperuiosinquam,siidcircononpituitaeincidentiisobnoxios.QuidamaQuartana,Splenemaffectumretinuerat,itemquemanussinistrestuporem,cummortalipallorefrequenterrecurrentem.Atquiquiduiarumcommune,Splencumneruisdigitorumseruat?Utscilicetpituitam,&halituscrassos,adsolostransmittatdigitos?AnenimLienmittituaporesincerebrum,quosindecumturis&actionissubstitutione,delegatosuultaddigitossuilateris,ueladoppositos?AnergooppilatusLien,plusadcerebrum,&Nuchameuaporabit,quamsanus,nonimpeditus,continuaquebileatragrauatus?(61)Certeparticulariuminsensilitates,acstuporesprosecutussum,uttotalemApoplexiamrectiusintelligeremus.MiserorinterimScholas,nonaccuratiusexaminasse,suafigmentahumorum,&uaporum,horumquetamfestinatum,acridiculumdecubitum.Necsemelaestimasse,quodsicutambientisaerisfrigus,estnarcoticum:itanaturamparalysis,neruorumqueconsimilespassionespositiuas,nondistinxisseaconsimilibuspriuatiuis.Utindedidicissent,positiuosaffectus,nequaquamconsistereposse,absquenarcotica,mortuamateria,&qualitate.Quaesisatissitcreandostupori,ubiextrinsecusattigeritpartessensitiuas,quidnonsiteffectura,siipsumlocaliterferiatneruum.Equidemsiuaporetenusattingens(iuxtaScholas)moxperiturumsensuseffectum,dederit:quidnisemelsaltemcogitarunt,quodpoterittenaciorimateria,contumacem,atquedurabilemparalysinsuscitare?(62)Porro,ubicunqueeiusmodianodynum,concludatur,inDuumuiratucorporis(stomachumatquelienemintelligo)syncopenmouebitsubitaneam,&apoplexiampositiuam.Paralysisuero,estplerumqueuniusduntaxatlateris,unicoqueuelutsagittaeictu,defectusirruit.Uelocitasauteminsperaticasus,terroremincerebroacmedullisparit.Idestinspiritu,horumincola,&sensationisilliusauthore.Itaqueobsuumterrorem,contrahiturmedullaedebiliuslatus.EstnimirumParalysis,productumilliuscontracturae.(63)Estqueinomnibus,semperunumlatus,alterodebilius.Idcircomulieres,quaeuttimidiplerumquesuntanimi,perterrorem,corruuntfrequenterinParaparalysin,absqueApoplexia.Idenimproprietatisterrorhabet,utporosconfestimclaudat,sisubitaneusfuerit.Steteruntquecomae,uoxfaucibushaesit.Quianaturaleest,utuenientihosti,ianuaclaudatur.Eteniminictucaluariae,resoluiturlatussuppositum,oppositumquecontrahitur.Suppositumnempe,quiamagisterrefactum:contrahiturqueoppositum,quiairritatum.(64)Enimuerosoletuulgus,praeaugurariApoplexiamexbreuitatecolli.Nambreuitascolli,nonarguitpaucioresuertebras:sedsingularumminoremprofunditatem.Atquidistudhabetcommune,cumpituita?uelcumquandoquefuturaoppilationequartisinuscerebri?utscilicetunumexalterocausaliterpraesagiridebeat?Nambreuitascolli,noncontinetnudumsignum,autpraedictionemPhysiognomiae:sedinsuper,causamaliquamoccasionalem.Saepenamqueposthesternamcrapulam,uertigo,scotomia,uomitus,digitorumstupor,etc.obueniunt;quaeApoplexiamminantur,&praecinunt,nonquidemoccasioneorganiidonei(utdecollibreuitate)sedquiapraeludiumhabentabApoplexia,sologradu,atqueintensionedistans.Siergoapraecordiis,uertigoilla,&stuporpostcrapulam,quatenusmateriaoccasionalis,inferioreadhucgradu,foueturabArcheo.Ergoubicunqueistuduenenumanodynum,ingradumeuehitur,Apoplexiamfacit,exiisdemsedibusnatalem.Quapersextaedigestioniserroremfitanodynumistud,exalimento,undetandemetiamParalysisoccasionaliter.Breuitasergocolli,breuitatemuiae,acpromptitudinem,aprecordiisincaput,proapoplexiarequisitam,subministrat.Idest,facilioremorganipromptitudinem.(65).EtenimScholae,inparuis,autcomminatisApoplexiis,institutasfrictionesextremorum,asseruntproficuasfuissequandoque,&indereuulsionempituitae,atqueuaporumecapite,coniicientes,praecipiuntfrictiones,usqueinpellisatrocemdecorticationem,&clysteresacres.Pellemnimirumexcoriant,nesensusibidemdeficiat.(66).Oblitaeinterimsuaeregulae,quodsensusecerebrototuspendeat:frustraquesitcruradecorticari,utpituitam,equartosinucerebrireuellant.Nesciuntenimquorsumeamreuellant.Aninanumecerebellisinueliceredebeantperenemata;anueroeandemesinucerebelli,percutim,fricandoexigant.Ridiculumtotum,quia&ipsaeridiculae!Interimanpotiuscutim,quamuaporesdetrahant,testenturmecum,astantes.Sciotamencerto,&siquistotusexcorietur,nequaquamtamenApoplexiam,autueramParalysin,sublatumiriullatenus.Necuideo,quomodotueantursuumtheorema.(67).Quodscilicetpituitainquartosinucerebri,sitamborumhorummalorumcausacontinens&adaequata.Etenimconcredo,frictionesparumiuuisse,ubiuenenumistudanodynumaccadauerosum,insoloestcorporishabitu:Sedquidagentcrudelesillaefrictiones,siistudanodynum,primarioinpraecordiissitsitum?&quomodoprobantperfrictiones,pituitamecerebellisinutrahi?Scioitaquefrictiones,utsinediscretione,&cognitionecausarum,atquelocorumdistinctioneinstitutas:itaquoqueirritasfuisse,&futurassemper.Ridiculumnempe,&crudele,cutimadexcoriationemfricuisse,&oppilationeminmeditulliomedullaespinalis,causamaffectusassignasse.Quiaquantulacunquefrictio,siquaforetpituitainmundo,eaqueinpraefatumcerebellisinumillapsa,illamunicogranotolletnunquam.Quinpotius,datishypothesibus,eandemcontinuoaugeret.(68).Quiamateriam(sireuulsioalicuiussitueritatis)magisdeorsumtrahet,&inpingetincanalemspinalismedullae,quapartesempersefitangustior,eoquemagis,quodordinario,maiorumuasorum,ininferiores,&minoressuiramos,sitdispensatio.Tumetiam,quodeiusmodipituita,sequestrataareliquocruore,essetmerumexcrementum,necideodifflabileabsquecapitemortuo,siueresiduolongeduriore.Ideoquefrictio,sitrahat,&reuellatquoquomodo,sentietetiamordinariumillumnaturaenisum,utnonasinuposteriore,acinferiore,sursumcerebrumretrogradomotu:sedadstrictiores,acinferiorestubosNuchae,oppilansistapituitatraheretur.PraesertimduminParalysi,spiritussensitiui,parce,autplanenihil,defluant,quipituitamistampropellerepossentalioqui.Frictioigitur,quatenusexhaurit,spirituumsensitiuorumegestatem,potiusaccumulabit.(69).Generaturautemanodynumapoplecticum,permodumcaeterorumnaturalium.Nimirum,occasionaliterexcrementumaliquodobnascitur,ductumateriaeproprio:Archeusuero,illudexcrementumsentiens,atquehorrescens,fugit,atqueideamcadauerosamexcrementiconcipiens,illamsibiinpertinenterimprimit.Indeconfestim,tanquamictuiaculisuscitaturApoplexia.Huiusautemanodyninatiuitatem,plerumquealiquotdispositionespreuieprecedunt.(70).Quaeitaquesiincerebrocontingerent,cessaretquerimoniaelocus,quodnempeApoplexiafiatininstanti,quapropterDenschlag,siueictumuocamus,quodnimirum,permodumictus,inprouisasuperueniat.LocusergonatiuitatisApoplexiaeinpraecordiisest;Ideoque&signahabetpraenuncia,uertiginis,stuporis,nauseae,etc.LocusergoApoplexiae,inArcheopraecordiorumest:inpartibusuerosingulis,prostuporeparticulari.Quiaerroredigestionis,liquorproximeassimilandus,obdefectumArchei,degeneratinuenenumanodynum,fitqueoccasionalismateriatantimali,excrementum(inquam)sigillatum,abIdeaArcheihorrescentis,infecemsigillatur,hostilitatissuecoeuammemoriamreferendi.Quodautemindenonrecedat,necobsequaturcognitisaSeplasiaremediis,doceatipsaQuartana,quaehactenusinMedentumobprobrium,suamiteratscenamprolubitu.SiquartanaScholisincurabilis:multomagisApoplexia.AnodynumetenimApoplecticum,mitiusquideminseest,quamEpilepticum:sedlongeatrociusinfestat.Etenimpreterstupores,mentemferit,soporemaccatochumpatrat.Quodsipraeterea,&acrimoniamacquirat,ulceraparitmalignaiuxtaanodynimortificationem.Quiaautemuirusistud,ponticumest,ideoatrophiasminatur.(71).ObseruauietenimChymicum,quidudumcircaaquasregiasfueratcommoratus,incidisseinpalpitationescordisterribiles,tandemindoloresbrachiorum,fuitqueillios,inlatusdexterum,conuulsum,patiebaturquoquenoctesinsomnes,&brachiorumdoloresprofundos,quitamennonexasperabanturadtactum.Insigniquoquemaciecontabuerat,propteraquarumconceptasponticitates,frustrainterimquelibettentabanturexterioraremedia,(nequeenimsumtibus,autfamulitioproilloparcebam)soloautemlaudano,perdiestredecimexhibito,plenerestitutus,habitumdeinmox,atquepristinumroburrecuperauit.Quiaenimausteraponticitasliquorum,spiritumsensitiuumcontaminauerat,cuiusproductum,lancinabatArcheum,osconuulsumadlatus,acdigitilateraliterdetorti,Apoplecticumquiddamreferebant.Astquianonascendebateprecordiorumgubernatore:sedduntaxatodoresaquarumspirituisensitiuoinfluo,seseimmiscuerant,perfectanonfuituiriilliusApoplexia,licetalioquisatuertiginosa.(72).Quodautemdicamanodynumponticum,quodinOpioestamarum,nonauteminHyoscyamo,autMandragora:acpraedulce,inuitriolo,&sulfure.HocimprimisdetegiterroremScholarum,dumesaporibusuulgatis,uiresariolantursimplicium.Enimueroscionondumsatdigestasrerumuicissitudines,autmaturitates;necitemuerumprofalsocuiqueplaciturum:subiiciamergoanxietatesaliquot,quasmihiregulaeScholarumApoplecticaepeperere.(73).Dumenimmineraliumexamini,plusiustoinsisterem,sensiexquorundamillorumsuffitu,instantaneamApoplexiam,cumdefectusinistrilateris,adeoquececidissempraeceps,siunicaadhucuice,illiuslociaereminspirassem.Quapropterimprimisdidici,ParalysinnonesseApoplexiaposteriorem,induratione.Tumdenique,insinubusCerebri,nullamesseoppilationem.Etenimiampenecorruebam:&nisicaputauase,undeteterspirabatflatus,diuertissem,apoplecticusruissem,&cadereparatuseram.Iamquetummihibrachiumdecidebat,&crusstupidum,sensu,motuquedeficiebat.AtnunquamScholaeadhaecrespondebunt,sipituitaenil,inquartumcerebrisinumcecideratunquam,quomodoeffectus,inmeeratsuacausaprior?Sinueroeiusaliquiddeciderat,quodsaltemsinusmedietatemopplensset,quorsumistapituitatamceleriterretrocessit?CuruepariteromnisApoplexia,eademopera,nonspontesanatur,euanescenteeiuseffectricepituita?Sinautemmalintsubterfugere,atetrouapore,&nonapituita,meamApoplexiamuenisse:Saltemcurteterillefumus,citiusadquartumsinum,quamadpriores,naribusqueuiciniores,acobedientioresdelatusest?nisiforteprioresleprosi,&ignaui,acsinesensu?Imoneruiomnes,solissensibusdeputati,aprioribusaccipiuntsinubusspiritussensitiuos.Inprioribusuerocerebriuentriculisnullumsensioblesionissignum:nonueniturtamendeforisadquartum,nisiperanterioresomnes.Sensusitem,praeterquamunolatereobtusior,&motusconstabant,simulqueiudiciumsuadensrecessum.Itaqueanpituita,aliquotiamannosexpectauerat,adoramquartisinus:utsemelrepetitoilliusfumiodore,uelutdatoclassicisigno,rueretpraecepsincaueam?(74).Curergosalientiprofugomihi,pituitanoncecidit?etenimincaduco,ruuntprincipesanimepotestates,&sensusutroquelatere,perstitesolomotu:cumtamenomnisneruus,etiammotuidicatus,sentiat.Debetergocerebrum,eiusquesinusomnes,utroquelatereaffici,ubisensusinteriores,cumexterioribus,uelutextincti,sopiuntur.Quomodoigitursolusperseuerat?Quomodoinepilepsia,Apoplexia,&Paralysi,sopiuntursensus,cuminApoplexia,&Paralysi,solumobsideaturpromedietateorganummotus?Dicent,inepilepsia,paticerebrianteriora,posteriorasaluamanere.Imprimiscurergoartuscontrahuntur,siorganamotussintlibera?MemoriapotissimumlaediturinCaduco:ergo&ipsaerittantuminsincipite?Sedconcessoquodpetitur,curergoomnisneruusmotuidicatus,permedullamspinae,atergocerebrisaliens,sensumamisit;nonautemmotum?Ergocerebrumtamretro,quamante,inCaducopercellitur,acausispraecordialibus.Saepeenimmoribundusaliquis,adhucsentit,loquitur,auditque,ablatodudumanteamotuininferioribus,perneruosspinalismedullaeexplicatus.Beneualentecerebro,saepeabinferis,inopinasyncopeirruit,labiturquetamsensus,quammotus,unicoinstanti.Siidafumisfiat;deberetprimosensus,acdeinsensimmotus,deficere:eoquodanterioressinuscerebri,uicinioressintoristomachi,quamperexilisillepostremus.Idquetardissimeprorsuscontingeret,siApoplexia,exoppilationeesset.Deniqueinacerrimistorminibus,cumintegritatefunctionummentalium,imo&absquecapitisdolore,contrahunturartus,quimoxdeinparalysiplerumqueferiuntur.Anergouentusdolor,oppilatspinalismedullaeinitiumsineApoplexia?Sicnimirum,utsaepeambaemanus,atquepedesresoluantur,acmotupriuentur.Ergoneiamutroquelatere,oppilatusestquartuscerebrisinus?Cursoliartus,orbanturmotu,atquesensu,nonitemorganaintermedia,eodemitinere,medio,atqueinterstitio,motumsuumsensumquemendicantia?Quaeestenimcognatiointestini,cumillopostremosinucerebelli?quisueconsensushuiussinus,cumartubusextremis?uthiscilicetpoenamaliundepromeritamluant?Necdumenimsatconstat,cumsensus&motus,unicofiantneruo,inplerisquetamenquomodoalterutrumlaedatur,sospitealtero.(74).Quapropterhancquaestionemperthesesprimuselucidaredebui.1.Cerebrumnonsentitperse,uixinse.Duabusautemtegiturmembranis,sensusacutissimi.Adeoquodsensusperacutus,magnaequeauthoritatissitmaiestasubique,instomacho,utero,menyngibus,intestinis,nudisscilicetmembranis,etc.2.Correlatiuumilliusest.Spiritusanimalis,quamdiuintrasinuscerebriformatur,autuagatur,nonsentit,nequesensusparticeps,indefitcerebrum.3.Spiritusille,nonrecipitsensumaCerebro,cumsensucareatipsumcerebrum.Acperconsequens,necsuscipitspiritusiste,ultimamsuaeperfectionis,acsensationismanum,insinubuscerebri.4.Medullaspinalis,internosuinucleo,estcontinuatacerebrisubstantia,uestiturqueideomembrana,menyngibuscontinua.5.Omnisneruus,intusideoestmedullaris,extrauero,suategiturmembranula.6.Crediturspinalismedulla,permediumsui,quoaduiuitur,peruia,quaspiritusmotiuusdispensatur,aequabiliterqueperlongumilliusmedullae,acneruorum,extenditur.Etenimsuumistuduitalelumen,diradians,defertimperiumuoluntatissiuenutum,admusculos,organumexecutiuummotusillius,quemanimasibiarbitraliterproposuit.7.Mandatumanimae,instantaneumest.Nonquidemquodadsingulamotuummomenta(putainCytharoedo)spiritusdecurrant,mandaticharacteribusinsigniti.Namquamuismotuscontingant,administrisspiritibus:tardatamennimishorumessentobsequia.Quaproptersololuminisradio,ininstanti,mandatum,siuenutusanimae,defertur.Perindeutobiectauisus,inmomento,etiameminus,percipiuntur.8.Sensus,cumnullus,uelsaltemsurdus,sitcerebro:acutissimusueroMenyngibus;Ergolumensensus,nondefluitpersubstantiammedullarem,accentralemnerui,eiusquetubum:sedanimasensitiuadiradiatsensum,acprecipueaMenyngibus,permembranasneruorumtegmina,communicaturpartibusneruocontiguis,annexisqueclientibus.9.Ergosubstantiaduplici,dupliciquenutusensitiue,formaturlumen,diradiansadsatellitessensus,acmotus.Fithinc,quodsensuslaedatur,sospitemotu,uelcontra.Obdiuersitatemparticipatiluminis,perdiuersaorganadelati.QuarenunquamsatislaudabilisAltissimus,quitamnobilesfacultates,inmembranis,cerebri,stomachi,atqueuterilocauit,uitam,animam,totumqueinsehominisregimen,insecontinentibus!(76).EtenimsiChiromantiae,autPhysiognomiaeestfundamentalisueritas,suntlineae,taminfronte,quaminmanu,quaefuturamquandoqueApoplexiamportendunt.Estautemeiusmodisignatum,aSignante,naturaliternosconstituente.Archeusautemseminis,nequitpraenoscereeiusmodieffectus:potissimumacasucontingenteorituros(putasiira,uitainordinata,nimiusqueTabaciusus,Apoplexiaeinitiaattulerit)ergosaltemnecessumest,quodprincipiaApoplexiae,nonsintacausapriuatiua,siinipsisinitiisseminalibus,celata,&quandoquesubsuimaturitateeruptura.Quodestdicere:Apoplexiam,latereactualiterinArcheo,siuesemine,permodummorborumhaereditalium,adeoque&grassarisic,perintegrasfamilias.(77).Saltemnotumesto,Apoplexiam,nonesseoppilationemsinuli,apituitafactam,utnequeeffectumpriuatiuum:sedueris,acseminalibusconstareprincipiis.Obstruensautempituita,(siquaessetinhomine)siueindedependensoppilatio,nonpraeexistitinsemine,multoqueminusaptaesset,delineareinfoetu,portentoseffectustamserotinos.Adeoquepituitam,labentem,inquartumsinumCerebri,longissimeexcludunt.AcperconsequensetiamAcademias,hactenuscausammorbi,eiusqueremediumignorantes.(78).Deniquenecintelligibileest,quomedio,autinterstitionaturapossetpituitam(inobediens,acnonuitaleexcrementum)adalterumduntaxatlatus,illiusexigui,angustissimiquesinus,itadetinere,utnunquamadoppositumlatusdeflueret,propriamole,acliquiditatisfluiditate.Imo,cumParalysissitinlateredextero,decubitussempertumestinsinistro:Impossibileitaqueesset,quinistapituitamoxnondecideretinsinistrumlatus,extingueretqueipsumaegrum,uelsaltemambulatoriamgigneretParalysin.Curdemum,semperaddexterumuelsinistrumlatus,nunquamautemantrorsumautretrorsum,pituitamistam,sinulusisteabigeret?Precipuequodinnatura,nonsitdexterumautsinistrum:sedcuncta,respectuintegri,sintrotunda.Undepatet,inipsisorganis,Archeoscilicetuitali,nonauteminpituitafictailliussinus,occultarirationemeffectiuam,curArcheusApoplecticus,sempersuampedissequamParalysin,adlatusflectat:Ludicrumuero,quicquiddequartosinuloCerebriScholaesomniarunt.(79).Totaergoratiouarietatisinhiscemorbispendet,quatenusArcheusformat,perficitqueideamseminalem,quamplerumquereperitnonnihilcadauerosamincibis,horumquetransmutationibus.Tuncnempefacituertigines,magisquetenaces,siidemcontingatinexcrementis,initinereaciboinalimentum;longequepromptissimaestApoplexia,quaeinipsoArcheoDuumuiratus,suamsigillaremformatideam.QuippetotusinuisceribusArcheus,confestimuelutcadaueratur.(80).Exdiductisdemumconcludo,Apoplexiam,nullatenusessemorbumpriuatiuum,longequeabhacdistarepreclusionesneruorum,utinuertebrarumdetorsione,suspendio,etc.Neutrumquoqueoririexobstructionequartisinusincerebello,adinitiumspinalismedullae.(81).SedApoplexiageneraturoccasionaliterexpraeludiouirulentoanodyno,&cadaueroso,inpraecordiispraeconcepto.Quod,dumsuamibidemacquisiuitperfectionem,maturitatemquerequisitam,inficitArcheumloci,quistatimeoipso,uirescerebrisuperat,&consternat.Nonautem,quodcerebrumprimariolaboret,subditasquepartesinconspirationemsuaenecistrahat.(82).Paralysinuero,essepartiumsensitiuarumcontracturam,aterroresolocausatam.Inparticularibusueromembrorumresolutionibus,idliquet.Quibusnimirum,fiunttopicaegenerationespraefatiueneniApoplectici.(83).PorroScholaeuniustantumanodynimeminere,quodsoporiferum,narcoticum,soloquegradu,interopium,Mandragoram,atqueHyoscyamum,distinctum,nonquodproindenegent,etsipraetereant,pluraaliainsimplicibus.Suntnamque,quaepauculospatiodurationis,sensumtollunt,acmentisualetudinem,relictomotu,proutinepilepticis.Quaedamsolumobumbrantmotum;alia,utrumque,acplurimaquoquedementant,relictosensu,atquemotu.Necideonominanda:proutnecaliaquaeinebriatiuasunt.Caeterumhumornobisassimilandus,facileinpraecordiis,abArcheiinficiturconceptaanodynicadauerantisimagine,cuiuariauenenisors,insodalitiumconnascitur,frequensqueinPeste,aspicitur.Alibiuero,nonferitcaput;sedinhabitusigillatur:ubietiamsubinde,eodemdegenerandipriuilegio,glacialeLepraeuirusnascitur.SedAnodynuminDuumuiratu,precipitatcerebrum,acprosuidifferentia,uertigines,caducum,palpitationes,syncopas,catochos,Apoplexiamquegenerat,&hanc,utpartiummetus,ita&paralysescomitantur.ExtraDuumuiratumuero,sedemsuam,stupore,gangraenaquefrigidamortificat,etc.(84)Errantigiturinsigniter,quimaniamopiatiscompesceresatagunt.Cumomneopiatum,sitinse,amens.Quiaamentia,nilpraetersomniumuigilans.Siquidemuixdecuplaopiidosis,somnumamenticonciliat,minoriautemdosiefficiturnihil.Sinueroauctadosi,somnusamentiobrepat,iamdementiam,&somnumuigiliaugebit,acdisparatasinsomniorumuanitates.DecepitautemScholas,somnus,spontepropriaamentiadueniens.(85)Namis,utexcausabonaprouenit,ita&sanitatispraecursorindex,amentiamsolutamiri,spondet.Adde,quodinopio,praetersoporiferum,sitconnexumuirusaliud.(86).IndeLethaliapapauerasomno,decantanturaPoetis.SedinsulfureUitrioli,estsomniferumsaccharinum,quodsuauemadportatsomnum,cumprincipaliumfacultatumrestauratione.Simileestinsulfure,cuiusergo,pulmoniacisaffectibuscommendatur,siitapraeparetur,utnobiscumcolluderequeat.Somnuslaboremadferens,(qualisexopiatis)malum.Quoduirus,conturbationes,atquetempestatesdesignat.Itaquesuauisobrepenssomnus,causisdicanduspropitiis.Ergo(iterumdicam)Apoplexia,Epilepsia,coma,Uertigo,Tremorcordisetc.suahabentsingulariauenena,atqueanodyna.UertigoquidemsubindeinstarApoplexiaesternithominem:sedcitraParalysin.Quianonanodynumcadauerale:sedinebriatiuumhabet;qualeinTabaco.Quodsiingradu,numero,autquanto,nocentiuseuaserit,efficitur&Apoplecticum.Caeterumdeallio,&aquauitae,dixi,eiusqueinsensilitate,nonesttamenapoplecticum,quiauirusabest,&constansradix.(87).Saltemperimpertinenshucadfero.Quodanodyna,licetstupefaciant,instarfrigoris:erroneetamenaScholis,intersummefrigidalocari.Quinimonecsoporiferum,inopiofrigetsulfur:sedualdeamaricat,eiusquesal,acreest,acsudoriferum.Amaraautem,inScholis,notabilitercalent.(88).Somniferumergo,taminopio,quamalibi,potestasest,donumqueCreatorisspecificum:nonautemeffectusfrigoris.Proutexprofesso,alibidesomnomanifestaui.(89).Anodynumauteminepilepsia,abApoplecticouariat:quiapraecipuasuiparte,inebriatiuumest.ParceLector,quoduiresrerum,asimpliciumsimilitudinedenominem,siquidemnominadesuntpropria:ut&proprietatumcognitioapriore,quaenominadictaredeberet.(90).Posttractatusinsensilitatis,anodynorum,acquorundamuenenorum,dolorresumendusmihi.Repetoitaque,quoddolor,acsensus,fiantimmediateinloco,siuecentroiniuriato,necpetitocerebriconsensu.Sufficitnamque,lumenuitaleipsiusanimaesensitiuae,inomnesquoquouersumpartes,pronecessitatisexigentia,diffusum,Namquilibetpartiumrector,etiamobiectorumnotator,acdiscretoressedebuit.Quiaanimamsibiutrobiquepraesentematquepraesidemhabeat.Quopactonamquemanifestabitanima,sesentirenoxia,nisidoloremincentroiniuriatoindeconceptum,siueauersionem,concitauerit?Debuereergomembrorumnecessitatibusinseruire,artubusinsertispiritus,absqueconsultatione,acrecursuadcerebrum:cumnoncerebrum;sedipsaimmediatesentiatanimaubiquepraesens.Nimiaenimceleritateopusfuit,adauertendum,acpraecauendumnoxia,ideonuncium,adcerebrummittere,importunumfuisset.Admittoquidem,quodintestinidolor,inconsensumtrahataliaspartes;easqueuelpertinaciparalysiresoluat,uelcontrahatpartes,motuiarbitraliseruientes,dolenterene,stomachusnauseet,uomituriatque,torqueanturilia,stupeatquesuppositumfemur;dolensunguis,glandemsuscitetremotam.Siquidemanimaepraesentia,confirmat,nonautemtollitpartiumconsensum.(91).Itaqueconsensusilleindoloribus,doloriestperegrinus,&peraccidens:necideodolorisessentiam,uelcausamattingit,autalienat.Eoquodconsensusiste,sitposterusaddolorem,ideoqueetiamabeoseparabilis.Sentiuntproinspirituspartiumsingulares,absquespiritusinfluicommercio.Utindentibus,acnouacarneulcericauorestituta.(92).Etenimquiapartesutrobiquepropriauiuuntquadra,sensusestiuxtaorganidiuersitates.Sunt&idcircodoloresmulti,tempestatibusconcentrati,Lunequeinaequalitatibusrespondent,eoeoquodinspiritunobisastrali,centralitersuscipiantur.(93).Deniqueneccruor,necipsesanguisarteriarum,sensu,tactuqueanimalipollent,licetsynpatheticesentiant,etiamextrauenati.Quiauigenttantumspirituinfluo.QuaesitumergohactenusaTheologis,ancruorabanimainformetur?Putemego,subcorrectionemeliorisiudicii,nilinformariabanimaanimantis,quodnonparticipetdeanimasensitiua.Idest,nilinformariabanima,quodnonperspiritum,insitumpartibus,atqueanimatum,sentiat.Eoquodinformatio,arguatnecessario,uitaminanimante,ut&uita,sensum,obtusumsaltem,qualisestinossibus,&cerebro.Sinueroeduliainstomacho,affluentiaseminisinparastatis,fames,imo&lotium,suapariantinanimasomnia,animamquesubtersomnum,pronutuconcitent.Nontameninde,uiceuersasequitur:quodproindeanima,edulium,uellotiuminformet.Namlicetanima,senseritlotiumabundans,premensque:hoctamen,nonsentitsuaobiecta.Nam&anima,sentitpungentemcultrum,quemtamennoninformat.Itergoaliquidsitabanimainformatum,necesseest,utuiuat,&sentiat,tanquamuitaeipsiussubiectum.(94).Sensusergoacdolor,suntincontinentibus,subiectiue:incontentisautem,tantumobiectiue.Imoquanquamcontentasintnobisintima,&proximomodouitalia:sunttamencontentorumrespectu,&animaesensitiuae,tanquamexterna.(93).Ueruntamennonsatest,dixissecumuulgo,causamnoxiam,essedolorificam:imonecsciresufficit,uitamsensitiuamprimariosentire,atqueinde,spiritumpartibusinsitum,actandemorganastabilia:sicquenimirumsensumtestaripraesentiamnoxii.CumhaecScholaeacuulgus,quodammodonorint.Atliqueredebetmanifestius,quidfaciatimmediatedolorem,&quopactodolorfiatsentiendo.Quoadprius,pungitacus,&indedolor.Apiculapungit,&uulneratinstaracus,atlongealiterdoletutrumque.Ergononipsacontinuisolutioautdiuisio(inutraquepuncturaalioquicommunis)primariodolet.Siquidemdiuisiocontinui,nilaliudpraese,autcitrasolutionem,efficit.QuaeinLeprosis,&Paralysi,estsinesensu,acdolore.Sinuerosolutiocontinuidoleat,siuenon,idcultroestperaccidens,nechocsolutionemattingitprimario,nisiinconditioneoccasionissinequanon,ergoquodpuncturaapis,aliterdoleat,quamsolutioaequalisperacumfacta,pendetsaneexpenitiorisensusiudicio.(96).Adeoqueuelexindeliquetstatim,ipsamanimamsensitiuam,immediatesentire,censere,aciudicareobiectumdoloris.SensusauteminScholis,diciturpassiuefieri,proutmotusactiue.Egoueroiamostendi,sensumapotestate,siueprimarioentesensitiuo,fieri,peractionem:quanquammembrasubiectiuepatiantur,perobiectorumsensibiliumapplicationem.(97).Ergosensusfitactiue,quiasensatioipsa,estactiuaanimaecensura.Quodauteminterimmembrapatiantur,idcumsitsensationiperaccidens,nonpotestimpedire,quinsensus,fiatsensitiue.Estquidemidemagensproprium,inistaactionesensitiua,sensus&doloris:quiaipsumagens,estanima.Differtquesensusadolore,periudiciumanimae,deobiectissensibilibus.Adeoquesensus,ipsiusanimaeestiudicium,actionempe,nonautempassio.Scholaequidemcumplebe,norunt,quodcausaeuiolentae,inferantdolorem,proutetiamquodaquasitliquida:sedostendisseinternamthymosinfacultatissensitiuae,&doloremmanifestasseinradice,idnondumhactenusinten.tarunt.Quorsumconducitconsideratiosequens.(99).Uiuacaroamburiturfacillime,excoriaturqueabaquabulliente.Mortuaautemcarotardiuscrematur.Estquealiaambustio,siuiuamanus,quamsicadauerisuratur.Priorsiquidemadustio,uesicas,minimoardoreexcitat,sicutidem,etiamsubSolecontingat.Posterioruerocombustio,carnemtenet,nonsecusacsiassaretur:nempeabsqueuesiculis,&excoriatione.(100).Scholaeetiamdifferentiamnondumistamannotarunt,quianequeattenderunt.Dicentquefortassis,quodfaciliussitexcalefactacalefacere,quodqueideocarouiua,promptiuscomburatur.Sedsupponamuscarnemmortuam,priustepefactam,eodemquegraducaloris,necsecus,acsiuiueret:nontamenproindefacileamburitur,neceodemmodo,quouiua.Nonergolocumhabetpraefatumsubterfugium.Quapropter,cumabuniuocicalorisgradusagente,diuersaecontingantoperationes,ineodemcarnissubiecto,solauitadistincto:ergonecessumest,uitamduntaxat,esseilliusdiuersitatiscausam.(101).Quodestdicere,uitam,esseagenspropriumsensationisinsensitiuis:&uitam,esseeiusmodicausam,quaeinsuperuimhabeatambustionesfaciendiinuiuis,&inmateriamedica,imoetiamresistendi,uelnon.Quamobremreperiouitam,primariumefficiens,acimmediatumsensus,acdoloris.Siquidemuisignis,recepta,acintroductaincadauer,nonestsensibilis,imonecproprieambustiua,qualisinuiuis:sedpotiusassatiua,ueltostatiua.Inuiuisnamque,liquorcarnis,perindignationemanimaesensitiuae,celerrimeinacreliquamenconuertitur,acsubstantialitertransmutatur:quiinmortuis,nonestuitalitransmutationiobnoxius.Adeoqueinterfibras,bulliendo&frixando,carnestorret&assat.Caroenimmortua,patiturpergradus,quosaliacorporanonsensitiua,uniuocomodopatiunturabigne.Ueruminuiuis,etiamaquabulliens,statimuesicasparat:parssolidadein,uelocitercontrahitur,&crematur.Idcircoistaambustionisactio,inuiuis,acsensitiuis,fitefficienterabipsauita:abigneautemeffectiue,permodummediiactiui,occasionalis,&externi.Uitanimirumipsa,sentiensignisrigorem,acuitsuumliquorem,transmutatqueinuesicans.acdeininescharoticumliquamen.Etquantumscilicetabignecorripitur,tantundempostmodum,perdispositionemrelictam,corrumpitur,quiamortuumest.(102).Sedquiadesensibilibussensunotis,tactusestprimariusiudex:idcircouixlocumhabetdemonstratio,mansitquedolorishistoriaacradix,percausashactenusneglecta.Repetamergoquaedam,quaeanteaintantoparadoxo,uerbocontractiorescripsi.Quamobrem,adinuestigandumagensproprium,indolore,consideraui,quodRanunculus,apium,flammula,&c.nonuesicentincadauere.(103).Uesicanttamencarnemuiuam.Censuiitaque,quodinipsaanimasensitiua,consisteretdifferentiahuiusactus,&nonprimarioinflammula.Quippequaetantumuesicat,quatenusmordicatione,iustoacriore,infestatsicspiritussensitiuos,quiutsensatamacrimoniammitigent,retundant,autextinguant,furitanimainillis,resoluitqueideopropriammembrorumsubstantiamuitalem,inlabumencorrosiuum(proutalibi"depeste")quapropteripsametanimasensitiua,utimmediatasubstantiasensitiua:itaestcausaefficientereffectiuauesicae:flammulauero,quaeincadauereoperaturnihil,estcausaeffectiuaoccasionalis,externa,&excitatiua.(104).CuiusergostupefactaeScholae,docuerunt,pharmacaessepenitusinertia,acuelutdemortua,nisipriusacalorenostro,uelutcoquo,praeparentur,&excitataacuentur.Quodsanesuishaudcaretangustiis.Statueruntnamqueidipsum,quatenusassumtauelapplicatapharmaca,nonextemplosuasinnosfacultatesexploderent,instarignis:sedspatioaliquoopushaberent,quoeffectussuos,perpraeuiasdispositionesproducerent.Ueruntamensirequiraturspatium,utfiatalteratio,quaesiteffectuspharmaci;idsaneneutiquamarguitactionempharmaci,anostrocalore,alioquinecessariam,utpharmacumdonumsuaenatiuitatisnanciscatur,siueagendilicentiam,quamacreationesibiobtinuitincolumem,plenam,atqueliberam.Uerum(utdixi)aliter,imofrequenterlongealiudoperaturinuiuis,quamalioquiinmortuis,autnonsensitiuis.Adeoqueeffectuspharmacorum,nonfiunt,nisipriusdebiteapplicentur,atquedeinappropriationeexquisitiore,suaminnosimprimantpotestatem:utuidelicetindeoriaturdispositio,quamanimasensitiua,suoiudiciosuscitat,&postmodumetiam,explicat,atqueperficit.(105).ErraruntnamqueScholaeinremedica,quodaspexerintcausasexternas,&occasionales,proprincipalibusacuitalibus.Idcirconeglexeruntinuiuis,ipsisquesanationibus,reseffectas,efficientibuspropriis,pergraduumdebitaitineraconnectere.Insulsumquapropteresto,quodpiper,acetum,etc.deberentmutuaresuasactiuitates,&dona,adagendumsuscepta,anostrocalore.Quasiunicuscalor,tammultiformiumeffectuumcausaforetprimaria,Quoniamreuera,utresinnosagat,adhocnonalioextraseextrinseco,opushabet:sedutprimario:itaabsquemora,suasuires,perdispositionummomenta,statimexserit,sidebitesitapplicata(prouttamdeactioneregiminis,quamtractatuquodcalornondigeratinsensitiuis,adlongumdemonstraui.)Sedquiaanimasensitiua(quamScholaecumcalore,turpiterconfundunt)susceptasuiressibiapplicat,atqueindenouamsibiquandamactionempropriam,acprorsusuitalemfabricat.(107).Ideouires,quasanimasensitiuaapharmacosuscipit,suntcausaeeffectiuaeoccasionalesduntaxat,possetquesiuellet,easdempraeterire,acnegligere.Quodpatetinrobustioribus,quilaxatiua,etiamuiolenta,absquemolestia,irritoquepotudigerunt,tanquamcibos.Itemqueinmorientibus:quibusestquidempharmacorumapplicatio:sednonappropriatio;obneglectumscilicetatquedefectumpotestatissensitiuae.Inrobustioribusenim,nondeficitcalorexcitans,&tameneffectusnullus.Etenimsuscipiunturaliasstatimuirespharmaci,sensimquemagismagisqueprocedunt:deinsusceptisillisuiribusperanimamsensitiuam:haec,moxbene,autmalesegeritadillas.Sibene:tuncsuisutiturobiectisinfomentumsuarumuirium,uelinexpugnationemnoxii.Sinautemperperam,iamsehabetuitasensitiuamorose,furiose,iracunde,anxie,etc.horumquepathematumIdeasseminalesspargit,inspiritumenormon,incruorem,inqueorganaapharmacisaffecta,remanenteffectus,ideispraefatisconformes.Quodtractatu"demorbis",itemque"depeste",luculenterdemonstraui.(108).Adeoquesimoraintercedatinterapplicatumpharmacum,eiusdemqueeffectum:idnequaquampropterdefectum,autexigentiamactiuitatisrerum:sedcontingitpropternecessitatemactiuitatisuitalis,emergentis,acsubsequentiseximpressione,factaperpharmacum.Nonenimuisuirulentadeestinictuserpentis,licetquandoqueobimpedimentumnonoperetur.Namagens,utinnosagat,indigetapplicatione,impressioneappropriata,&uisensitiua,uelutreceptricepotestatisagentisalterius.Idque,utpariatproductum,quodreuera,acimmediateestfructusnouus,seuuitalis,tanquamtestimoniumsensationisanimae.Etenimsicmultiitaassuescuntlaxatiuis,quodnequicquamtandemoperentur.Nonquidem,quodcalorinhominedefecerit,autquodlaxatiuauirespristinasamiserint:sedanimacontraxeritfamiliaritatem,exfrequentiillorumusu,adeoutmitiusexcandescattandemistisuenenis,quamprimisuicibus.(109).Hactenussiquidemuerum,atqueperpetuumest,omnemsensationem,inactione,&iudiciouitaliconsisterepotius,quaminpassione.Siueinterim,istasensatiocontigerit,insensuexteriore,siueinaliquoanimipathemate:siuedemum,innaturali,autsynpatheticoreruminanimatarumsensu.(110).Saltemliquet,quodpharmacanonegeantpraegressocalorenostro,utagantsimpliciter:seduissensitiua,quaeestactrixprincipalis,opushabetagentibus,&obiectissensibilibus,utsentiat,sentiendoqueagat.Ideoqueactiorerumsensibilium,utrobiquesehabetpermodumcausaeoccasionalis,respectuanimaesensitiuae,necpharmacaproindeoperanturincadauere.Propterdefectumprincipalisacimmediatiagentis,quodestuita,siueanima.(111).Undequoquesatliquet,quampraepostere,pharmacorumuiressinthactenustributeagenti,siueefficientiuitali,atqueprincipali;&quamneglectumsteteritagensprincipale,taminmedendo,quamefficiendomorbos.Etquidemsipharmacum,alioquideberetactuarianostrocalore,uttali,pharmacumquodlibet,semper,&ubique,inomneobiectumhumanum,actucalidum,aequaliterageret:nonaliteratquepondusaliquodsempersibiuniformiteraequiponderat.Atlaxatiuum,eademdosiexhibitumsoluitinunoterribiliter,inalioautem,nequicquam:utrobiquetamenacaloresufficienterexcitatum.Imoindebiliores,plerumqueatrociusfurit,idemquodininrobustioribusestcitraeffectum.Quodautemdecolocinthide,flammula,ranunculo,etc.dixi,adaliaagentiaquoquepromiscuetrahendum.(112).Imoferrumcandens,crematcadauer,licetnecaequomodoatqueuiuum.Inuiuisenim,primariolaeditsensitiuamanimam,quaeideomiruminmoduminpatiens,furit,resoluit,&exasperat,sensimproprios,atqueuitalesliquores,inuirusacutum,deincarnisfibrascontrahit,acinescharamuertit,imoinuiamcarbonis.Cadaueruerocrematuraferrocandenti,nonsecusacsilignum,uelaliudinsensitiuumforet.Idest,propriauritactioneignis,nonautemuitae.(113).HancenimpraerogatiuamScholaeiranonattenderunt;quaetamenunica,inliminemedendiconsiderabilis.Actionemautemignispropriamsuomore,prout&pharmacorumpotestatesabstractas,duntaxatconsiderarunt.Calxuiua,quamdiusiccamanet,nonroditcadauer:uiuamautemcarnem,moxrodit,&escharammouet.Cadauer,acalce,totumresoluiturinliquamen,combibiturque,exceptisosse,&cartilagine.Sedcarnemuiuam,nonconsumitinliquamen:uerumtransfertinescharam.Inuniuersumitaque,uissensitiuauitalis,primumafficiturabobiectosensibili:atqueindedemumfabricateffectum,siueensnouum,idestproprium.Iuxtaconceptumpathema,promodolaesionisautiniuriaesibifiguratae.Estquehiceffectus,animaesensitiuaeproprius:mediatusautem,inrespectuoccasionisexcitantis.(114).Consequenterquoquecumquedolorconsistatsubiectiue,inparteiniuriata&lacessita;inuitauero,uelutprimumsentiente,commoto,iudicante,&indignato,tanquamagenteprimario;censuiessentialemdiuersitatemdolorum,consistereimmediateinaffectumotusanimae.(115).Scilicetdolorespunctiles,lancinantes,&ambulantes,nasciexaffectibusmistis,abindignatione&metu:siueexagonia,profectis.Animaduertinimirumsedulo,contracturaminunoquoquepropemodumdolore.Adeoutoblatolaedenteoccasionali,statimparslaesa,uelutpercrampumcontracta,corrugataque,doloremmanifestetsuum.Estnimirumnatura,ubiquetampronaincrampum,utnemouirorumcacaturiat,cuiconfestimscrotum,ututlaxum,statimnoncrispetur,&corrugetur.Obinsitienimspiritusnaturalemauersionem,abobiectodolente,dolorperpetim,quasicomitemhabet,suimembricrispationem.Est&praetereadolor,inpartestabilis,proutinulcere,uulnere,apostemate,etc.Hicenim,exsolameraqueindignationeaestuat.Hicenim,nonseitapropriecontrahit,proutindoloribusconuulsiuis:sedliquoremsuinutrititiumliquat,commutatqueinacrem,salsum,uirulentum,actandem,inuesicantem,uelescharoticum,inductatransfertnequitia.Suntinsuperdoloresaliquotobtusi,profundi,modesterodentes,acstupidiores,quiqueerroredigestionum,exorbitant,morosampotiusiracundiam,quamfuroremuitae,secuti.Itaquedoloromnis,etristiaffectioneobiectorum,causaturoccasionaliter,Abipsaautemuita,immediateprocedit,tanquamtestimoniumsensus.Imopathemataanimaesensitiuae,inpropriamorganorumperniciem,dolornonrarodenotat.Eoquodistaanima,apprehendatillaspartesmaleaffectas,tanquamsuipropriouitioinsurgentes,acquasimurmurantes,hasnititurcorrigere,castigare,&saepeetiamperdere.(117).InpropositisitaqueterminisdeLithiasi,uterusDuelech,solasuiconuulsione,ingentesprimitusmouetdolores:quiassuetis,tandemmitioreseuadunt,obminoremscilicetanimaeindignationem.Hincenimpueri,meiuntprocul,senesueroprope.Quiapuerorumuesica,dolorisimpatiens,exretentaurina,concepti,sesecontrahit,atquecomprimitnaturaliter.Senumuerouesica,casuiamassuetominusperculsa,lotiumsuasponteelabisinit.Alioquilaxatosphinctereuesicae,nonestratio,curpueriproculmeiant,&senesprope,nisiiamdictauesicaepueriliscontractura,indolensque,atquespontanea,atergocompressio,adhucinsueta.DolorisoccasioneSpasmusnonestnegligendus.Imprimis(nonrepetamquaedetorminibustractatu"deuentis"docui)nondoletcontractum,obcontracturam(utpatetdescrotoindolentercontracto)sedoboffensionemspiritui,acuitaeillatam.Estnempecontractura,sensationis,siuedoloriseffectus,quanquamcontingataccedentecontractura,etiamdoloremaugeri.Aetasmea,quiaperuersorumingeniorumferax,paradoxumhoc,cumaliismultisridebit.Quodtamensequensposteritas,lubensamplexabitur.(119).Scholaeequidemautumaruntspasmum,perorganaexecutiuamotusuoluntarii,fierieatenus,quoddicant,eiusdemessefacultatis,functionessanas,&morbidas,quanquamalieniscausisoccasionalibusexcitatas.Musculusergo,cumsolus,sitmembrumexecutiuummotusuoluntarii,&neruus,organumdelatiuumimperiiuoluntatis:sequitur(utdocent)musculum,tametsiinspasmo,inuitisnobisactum:attamennequaquamcontrahi,nisiabipsametarbitralifacultatemotriceeadem,quaeillum,dumestsanus,mouet.(120).Inquo,hallucinanterScholaesibicontradicunt:dumspasmumdefiniuntmotusarbitralisquidemsymptoma:attamenoririaplethora,uelinanitione,uelutcausisproximis,atquecontinentibus.Attamensatestcognitum,quodrepletio,&inanitio,sintcausaenaturales;nonautemarbitrales:quecausaenaturales,sineruumabbreuient,autcontrahant,(utapertedocent)nonfietsaltemneruorumattractio,permotumarbitralem.Admirorquoquehacinparte,Scholarumhactenuscelebratasstupiditates.Namimprimis,neruus,nonaliasquamuena,differtamusculo.Hecquidem,cruoremdefertadmusculum,&ille,motum.Dein,praeterbinasspasmicausas,abHippocrateforteinuentos,Galenustertiaminsuperaddidit,inScholisadmissam,nempeuirulentamqualitatem.EtenimuideratGalenus,abictuserpentum,spasmumconsequi,nectamen,ictumetsiintumesceretmembrum,adhucpotuitcredere,repletionem,spasmumeffecisse.(121).Defectuosusimprimisquodnesciat,anneruusicidebeatutconuellatur,anueromusculus.Tum,quodfiantmortalesconuulsiones,intorminibus,sumtoquehelleboro,absqueullaneruorumlaesione,inanitione,repletione.ueluenenocolico.Tertio,defectuosusetiam,quodcuminspasmo,fiatmembriretractio,&musculiaccurtatio,nondistinxerit(utPrincipemMedicinaealioquidecebat)curuenenum,musculumcontrahat,autabbreuiet,relinquendosicobscuritatempriorem.SiquidemGalenusdicitnomenMedici,esseinuentoremoccasionis.Quodnomenhoclocoamisit.(122).Quartodenique.Sispasmuscontingatabinanito,repletoqueneruo:idest,proprianeruipassione:anergouenenosaqualitas,imprimidebeatinneruum,uelinmusculum,utindespasmuseueniat?Quinto,defectuosusmansitGalenus,&cumeosequacesScholae,curictusserpentis,uenenosapharmaciqualitas,etc.fiantpropriapassiomotusuoluntarii,suorumqueorganorum.Siuenenumenim,debeatimprimiinmusculum,ergoneruusdesinetessesubiectumpropriumspasmi,&perconsequens,frustrasupponitur,atquerequiritureiusinanitio,uelplethora.Sinuerouenenum,impingatinneruumipsumquomodohelleborus,perintestinaoberrans,neruumprimarioafficiet?quomodopharmacum,adhucinstomachodetentum,contracturamefficiet,&auomitueius,libertatemdabit?Ridiculumsaltem,quodaffectorummusculorumalteritas,speciemmaliefficiet,siabaffectisneruis,essentiamalidependeat.Stultumqueest,Emprostotonum,Tetanum,opistotonumque,specificemutari,protermutationemmusculi.NamMusculus,sempereodemmodo,caudamscilicetuersuscaput,trahit.(123).Profectoeiusmodipuerilitatesexignorantiamorbi,&temeritatepuerilisiudicii,necessariodefluunt.Quocircanatura,speciesmorborum,iuxtacausarumoccasionaliumspeciem,nonautempropterdifferentiamsituum,distinxit.(124).Atqueadeo,cumInanitio,atqueRepletio,sintterminiplaneoppositi,nonpossentunicamSpasmispeciemproducere.Durumqueestcredere,quodneruiinanitio,totapriuatiua,sitaequeSpasmooccasionalis,quantumeiusdemneruirepletio.Proutaequeeststupidum,quodrepleaturneruus,intantum,donecneruumabbreuiet,&quodexneruulo,inlatumdistentoperrepletionem,abbreuieturmusculus.Quasineruiomnespossentsubitoinaniri,itemquerepleri,&inimmensumtendi,insinguloepilepsiaeaccessu,fictisnimirumhumoribus?Quasispasmus,essetmusculiduntaxataccurtatio,subsequensadneruiarefacti,uelhumectatiabbreuiationem?&quidemquatenusinsuetaneruirepletio,neruumaccurtaret,prout&altera,quaesuaneruorumariditate,neruosnonminusinlongum,quaminlatum,minueret,essetcausaretractionisconuulsiuae,&nonpotiusutriusquesuppositaecausaeerrore,neruipaterenturinexcusabilemparalysin?Scilicettamperobstipationemnerui,areplente(utaiunt)pituita,quamperexsiccatineruicompressionem?&quasiessettantaexsiccationeruirepentina,credibilis,autinuiuentepossibilis?Imo,quomodoiamsemelarefactusneruus(putapernimiam,utaiunt,laxantishelleboriinsolentiam)iterummoxrestaurationem,arefactihumidisuiradicalis,admittat?Curfuitnecesse,fingere,&admittere,neruirepletionem,uelinanitionem,sicitrautramque,uenenosaqualitasdonetspasmum?(125).RidiculumergoScholarumdogmadeSpasmicausis,inanitione,&repletioneneruorumconscriptis.NametsicumGalenoetiamagnoscanttertiam,quaesitmalignaequalitatis:nihilominusinduabusprioribusconuictaehaerent.Hallucinanturnamqueinmateria,obiecto,efficiente,&modofiendi.Idest,intoto.Quasineruulus,admusculumextentus,saepeuixtriplicisfiligrossitiemadaequans,iustoampliushumectatus,debitoquearidior,tantobreuiorseipsofieret,quantummusculus,sorteadspithamum,membracontrahit?Imoquasitamimpactiohostilishumoris,quamneruiinanitio,doloresspasmicausaret!(126).Ridiculumhuclutisiccatiexemplumadferunt:cuminuiuis,sintimpossibilesariditates,atqueetiamimpossibilesessentrestaurationes;dumtamenSpasmieiusmodi,nonraro,etiamsponteessent.PutaruntScholae,fictasillashumectationes;&neruuliariditates(quaeuixstraminislattudinemefficerent)musculumcontrahere,uelinpedalemconuulsionem.Necitem.ualetexemplum,quodfidestestudinis,pluriocoelomadida,dissiliatrupta,quatenusimbibitoliquoreaccurtatasit.Namimprimisduplolongiusextendipotuisset,quameiusfictainlatumextensio,eandemaccurtasset:nonaduertuntScholae,membranammadidam,fragilemesse,ut&siccam:ideoque&fidesseruari,inoleopingues,nemadefiant,autarescant.(127).Apagecumexemplis,quaeinuiuolocumnonhabentl1.Naminuiuo,neruinonitasiccaripossunt,uteorumariditasullamcausetabbreuiationem.2.Semelexsiccati,nunquamhumectationemdeincepsrecipiuntmagis,quamipsasenectusarida.3.Spasmumalaxatiuoortum,negantauenenofactum:namsiinsolutiuo,toxicumagnoscerent,sibimarsupiumabscinderent.ErgoSpasmusabsolutiuo,quatenusinanientetantum,nonautemtanquamauirulentopharmaco;essetabinanitionescilicet,&ariditateneruorum.Atrestituiturnonrarospasmusasolutiuoortus.Ergononasiccitateneruorumnatus.4.Omnissenexmacilentusperpetuospasmo,acuniuersali,retractusesset.5.Cumneruusnonsitmembrumexecutiuummotus,ergoneruiabbreuiatio,nonarguitartuumconuulsionem,quasiadaccurtationemneruuli,brachium,autcrus,sequideberet.6.Humectatoneruo,(itauttantoessetbreuiorfactus,quantumimbibitohumoreperegrino,inlatumessetextentus)cumeiusmodihumor,essetplanecontranaturam,paralysinpotius,quamSpasmumefficeret.Estautemparalysisediametroopposita,taminsensu,quaminmotu,ipsispasmo.7.Quipossetictuscaluariae,unomomento,omnesstatimuniuslaterisneruos,arefacere,aliosuerosibioppositos,humectando,inlatumconfestimdeducere,utSpasmum,simul&Paralysinefficiant?Cumquetaminanitioquamrepletio,Spasmiincausamfingantur,deberetictuscaluariae,utrimquespasmumproducere.8.Nonmirumitaque,Spasmotaminfaustaapplicataremedia,sicunctamorborumrequisita,ignorenthactenusAcademiae.(128).Nouisseenimdebebant,omnemSpasmum,esseBlasuitalemusculorum,exArcheoinnatosuscitatum:cuiusoccasioest,malignumaliquodirruensinArcheum,musculorumuitaeinsidians.QuidsiHippocratescausamSpasmi,adinanitionem,&repletionemretulerit,respexitadoccasionesuitaepraecedentis.Nimirumquodpergraecantibus,itemquemultauenarumdepletione,conuulsiofrequensesset.MentemqueSenisnoncapiensGalenus,adneruorumrepletionem&inanitionemhumoralem,postero,acsuocommentotabefecit.Spretisitaqueeiusmodianilibusfigmentis,iuuentuticredulaeperScholaspersuasis,dico.(129).Musculisinesseduplicemmotum,unumnimirum,quatenusestorganummotusarbitralis:atquealterum,sibiproprium.Perquem,&siseseretrahatuersussuumcaput:attamennilobstat,quinspiritus,partibusillismotiuisinsitus,illasretrahatacmoueat:proutiamante,descroto,dictumest.Necenimnaturaerepugnat,partespropriomotulocalisubsilire,absenteanima:tristiscilicetsensatione,partesalioimperatoremobiles,furiosecontrahi.Cummusculissingulariterdesit,aliusconspicuusmotus,quodesignetsibiillatamnoxam,praetereum,quoexsequiturarbitralemanimaemotum.Quinimonaturale,estpenitusomnibusmembris,&communipartiumnisuiproprium,illascontrahiobtristemillataeiniuriaesensum.Quemlocum,Scholaedeseruereintactum.(130).Quareerioneumcensui,cumScholis,Spasmumcredereaffectionemcapitis.Namiaminhocreceduntathesibussuis,quibussupponuntSpasmum,esseexrepletione,inanitione,uelqualitateuenenosaneruorum:nisimalintiammutatisuicibus,Spasmumoririexrepletioneueleuacuationecapitis.Spasmusautemestaccidensspiritussensitiui,quodmanifestantimprimisneruorumpuncturae,ueltendinum,itemquefebres,sumtauenenalaxantia,ictusserpentum,atquealiahisparia.(131)Necinterimcontraarguit,quodictuscapitis,etiamspasmuminferat:cumnonminorcapiti,quamintestino,intorminibus,sitauthoritasprofabricaSpasmi.TamscilicetSpasmusacapiteoriundus,quamauitasensitiua,uirusperhorrescentenatus,estclientummusculorum.Inictucapitis,quidstatim,ueneno,latuscontractumcontaminauit?quidueconfestimomnesilliuslaterisneruosinaniuit,autrepleuit?nonnecerebrumsternutandoquatit?membranapulmonemambiens,inasthmatecontrahitursicco?Corrugatur,contrahiturquepleura,inpleuritide,atquehactenussponteacostisseauellit?ContrahiturquenoninfrequenterMediastinum?etiamDiaphragmanotabilipressuraeanxietateangustiatur?Cuihactenusnomendeest,licetaffectusis,palpitationicordisfrequens?Splenisquoqueobtusiquandoquedolores,contractiuiscerissuntindices.Contrahiturquoquestomachussingultu,uomitu,&doloribusstomachicis,Suntnimiruminhismembranis,contracturaeinterpolatae,quotiesinfestanscausaoccasionalis,mouetur,recurritue.IncipientequoqueHydrope,uelIctero,imouelantenatamaquam,autuentum,saepecontrahitur,indurescitqueabdomenunolatere.Intestinademum,nonsolauentorumdistentione(quaenullosparitdolores,nonconstipataaluo)sedpotiuscontracturasui,ostentanttorminaintermittentia.Quodalibi,transumbilicuminfantis,mecontemplatumfuisse,scripsi.(132).Cernebamnempequotiestorminamaximeurgerent,quodinsultusepilepticiconcitarentur:intestinaaurem,prodolorismensura,uarieuelutambulandoconuoluta,&contracta:intestinisaliassedatis,acplanequiescentibus.Acidumenimatqueponticumexcrementumincolicis,pungitanimamsensitiuam,haecquedoloremparit,acquasiperinterualla,contrahitintestinum,uentusquetuminibiconclusus,fortefortuna,intestinumtendit.Nonigiturcolicauentosa(addistinctionemdescendentisDuelech,sicdicta)acausa:sedasymptomateposteriore,&accidentali,nomenhabet.Sicpariteralaxatiuis,saeperecurritdolortorminumcumcontractura,curaturque,contracturammitigantibus.Uixnamquediscernunturuentosa,acalculosacolica:quiaidemdolorissymptoma,crispatis,contractisqueintestinis,inutraquepariterapparet.Sicenimamygdalinumepotum,doloreslenit,quiacontractaintestinaobliniendopacat.Itaquecumdolorcontracturampariat,&haecuicissimdoloremnouum,cernimus,quoddolordoloremgignatsaepe,acsuisimile.Dein,quotiescuti,uenis,arteriis,uelneruisacciditiniuria,inrugassecontrahuntperuimanimaesensitiuae.Quaminsigniternamquestatimarteria,subdolorequolibetindurescit?Cuiusduritiesnon(utScholaearbitrantur)ariditatemarteriae:sedeiustensionem,siuespasmumsingularemarguit:quaequeobid,instanterursussudore,contractionisrelaxationem,cummollitudine,prodit.Alioquisiccatae,indurataequearteriae,aequaestpossibilitasrehumectandi,quamestsenii,spesauferendi.Nonneetiamcontractauesica,expertessaepefefellitLithotomos?Contrahuntursicparastatauasa,ingonorrhoea,spermatisstimuloexcitata.(134).Pudendumquoquecontractumintro,sicsubindeeuanescit,utabsquepraeputio,exstetnihil.Sic&suisuntmusculorumcrampi.Sicqueparturiens,perinteruallasuas,acimmanescontracturaspatitur,quotiesuterusatergosecorrugat,utlatentemexpellatsarcinam.Ospectinisquoque,adpubem,spontaneasuicontractura,exitumuenientipanditfoetui,atrocidolore.Uidi,&hystericis,tendones,loconataliligamenti,spontedissiliisse,contractosqueimmanidolore,itemqueadpristinumlocumrediisse,quaequedumidsaepiusessentperpessae,mitiorisdolorisconquestasnotaui(anforteinistoneruorumsubsultu,&uagadigressione,Scholaeagnoscent,subitaminanitionem,repletionem,autqualitatisuirulentaehospitium?horumquesubitaneaexilia?)Nephritidiquoquefamiliare,&ureterescontrahiferocissimodolore,nilurgentefortassispraeterquamtenerioresabulo.(135).Insolentissemperratussumignorantiae,uentos(iuxtaScholas)inneruis,actendinibusoriri,ueldeforis,inneruisconcipi;crampi(obidenimflatulenti)autores,imo&indetollifereadarbitrium.Spiritusenimsensitiuus,dolorishorrens,uenas,arterias,tendones,atquemembranas,furiosecontrahit.Dumquesubtereiusmodifurores,speratumauxiliumnonreperit,eiusincrementumsuscitat.Sicnempespinadigitoimpacta,quatenusdolet,crispat,&induratarteriam,eiusquepulsum,quianteaibidemnoneratobuius,obdurat,obsolamarteriaecontractaetensionem.Dolorisnamquepropriumestconuellere,accontrahere.Itaquidem,utossuprapubem,&inlumbis,contrahatursponte,inparturiente,quanquamnulloductoreautmotoremusculo.Quippedolor,propriasuinatura,estcontractiuusmembrorum,idquemotunaturali,&nequaquamarbitrali.quodpotissimuminlabrisuulnerumspectatur.quippequaeindolentiasunt,quamdiuflaccidalabrahabent,neccontracta.Scholaeauteminnaturadoloris,contracturas,utetiamanimamsensitiuampraeteriere,transcurrendoaduentos,decubitumhumorumexcrementitiorum,acrimoniam,consonantiam,&deuteropathiampartium,quetamenscopodolorissuntprorsusaliena.quiasunttantumnominaabstracta,acplerumque,neinminimopuncto,causamcontinentia.prouttractatudecausismorbificis,tanquamincertaminispalestra,demonstraui.Etenimureteribus(proexemplointerminisLithiasis)nullaestnecessitudo,dependentiadominii,clientelae,usurpationis,possessionis,consuetudinis,communitasquecanalium,autexcrementorum,cumintestinis,autstomacho.Etenimsidolentesinistragutturisparte,nedexteraquidemintantoangiportu,subindeafflictasit:quareuicinitatem,acdependentiampartium,inofficiorumdestinatione,atquesitu,disparatarum,&discrepantium,meritononsuspicabimur?Sufficitergohactenus,quodomnisdolor,contracturaeautor,praesupponatexosumhospitem.Suntnempecontracturaeetiamindolentes(utantedescroto)quaequenontamadolore,quamameramolestia,ortumtrahunt.Uerumcontracturaedolentes,fiuntacausishostilibus.(137).Sicnempedolent,quaespiritum,dictum(propteranimam)sensitiuum,acredine,ponticitate,autgradibuscaloris,uelfrigorisiciunt.Estautemdolorintensissimusabigne:abalcalibusaccorrodentibus,deinde,quiaigniproximis.deinceps,abausteris,ponticis,&acidis,quiacontracturaefinitimis.Moxdeinasalsis:tumdemumabacribus,atquetandemabaliquibusamaris.Auenenisautem,uttalibus,immanisconsurgitdolor,quodinpesteordinarium,&quiaauenenis,saepeabsqueacrimonia,tantussurgitdolor;designatur.ueritas.NimirumquodaIudicio,animaesensitiuaedoloremanet.Corrosiuaenim,cumipsamsensitiuam,erodant,ignisinstar,ipsaspartesabsumunt.Alumenautem,uitriolum,aquaefortes,omphaciumdenique,atqueacutaquaelibetetiam,quatenuspersefibrasorganorumcrispant,&conuellunt.Proindeexcrementaeiusmodi,suntconuulsoria,atquedolorifica.SuntetiamAlcalia,quaesopiuntdolores,incasibusnimirum,ubimaximasfranguntputredinumaciditates.Etenimsubcanicula,dumcarnes,instantemminanturcorruptionem,fiuntcarniumiusculaingratosaporeacida.Indeinpodagra,colica,&ulceribusrodentibus,acputrescentibus,primumconcepidoloresprodireexacido.Doletitemanimasensitiuaprimum,quaetandemassueta,minusexcandescit.perindeutinsuetusequus,calcariarecusat.Estnamquenaturainse,totafuriosaacsymptomatica,sensimquedoloribusassueta,mitescit.QuarePhilautia,&ultio,sensupriora,siueantiquiorasunt:quodinnaturaegremio,antesensum,intimeseminibusinsint.Iraeenim,agoniae,ultionis,tristitiae,acmetuscharacteres,siueimagines,contracturas,suisistisIdeispares,pariunt.Namcognitione,quamus,nonanteauisamfelemhorret,spirituslacessitusconcitaturiniram,pauorem,etc.quisuaIdea,uelutistigmate,inmembra,suumexseritfurorem.Frigescit1.manus,quiacaloribidemauitafotus,perfrigusextinguitur:nonautem,quodspiritusuitalisintrorefugiat,relictosanguine,cuinupserat.multoqueminus,quodcalor,utnudaqualitas,intromigret,abeat,redeatque,tanquamincomoedia2.Minutoiamcalore,persistentequoquefrigore,frigusinualescit:actumstupetsensusinmanu.Comprimunturnempespiritussensitiuiabstracti:scilicetquisuntinneruis,nonauteminarteriis.quiaspiritusnupsitsanguiniarterialifirmius,acuenarumpropriumest,etiamamorte,cruoremaconcretionepraeseruare.Spiritusnamqueuitalis,fomentocordis,aretrosustinetur,quantumpotest.Ideoqueinillostupore,adhucdetineturuita.3.Inmanulanguetmotus:quiaspiritusincarneconcreti,cumatergopercornonsatfoueantur,sensimpereunt,sensimquealterantur.4.Deinperitmotusuna,&sensusextinguitur,dumuidelicetextrauenatuscruorgrumescereminatur:manenteadhucuita.5.Adeoquetandemartusafrigoretotaliterpriuanturuita.dumnempecruoringrumosiamabiit,obiit.Intertioitaqueacquartogradupraedicto,calefactamanu,doloremergit.Etenimquatenuscoraretroinspiratnouumspiritumsensitiuum,quidummorteminprocinctuadfuturamnotat,uelutibidemiratus,suaeindignationisIdeamstatimfabricat,adeoquenatiuamdulcedinemsiuecomplacentiamexuit.Proutintractatudemorbosisideis,inoperedeortumedicinae,luculentiusdemonstrabo.Sicspiritussensitiuus,quinonafrigorepessundatus:sedacompressionerepulsusest:insuireditualiamsuaeindignationisIdeam,aliumquedoloremuelutacicularemconcitat.IgnoscatinterimLector,quodueneniglacialisnomenmutuaredebuerim,absquefrigorispraeeuntisnecessitate:Nonenimglacialeuenenumistuduoco:quasisitinfrigidatum,utiiamdemanuumstuporedixi:sedinfrigidans,simulquestupefaciens,acsensummotumquetollens.Itaquenominissimilitudo,nonaradice,sedabeffectuortumducit.Acpostremo,inhocparergo,prooperishuius,&sensationisepilogo,ruminemussaltemremediamedentuminApoplexia,stupore,uertigine,catalepsi,catocho,comate,contracturis,uellicatione,palpebrarum,oculorum,linguae,&labrorum.Reperiesnamquestatimprescribiuenesectionemacenema:Dubitantesnimirum,anstercusani,inorelinguam&labrauellicet,soporesitem,acstuporescudatinaegro,utinMedentepeperitstupiditatesatqueneglectum:anuerohaecacruoreoriantur:Itaqueutrumquemoxintentantsimul.Sequentidiedeinpurgantiaexhibent.Actertio,sudores,postfrictionespromouent,incertitudinerepleti.Praesidiaeorumnempe,suntuniuersalia,quiadesuntalia,&ignoranttalia.Ideoquetotalia,usualia,suntgeneralia.Defectucognitioniscausarumefficientium,duntaxatcircaproductauagantur:nonsolicitidefabricatoreradicali,acpriore,adsubmouendumeffectumtantumoccupantur.Nonquodsperentreditum,relinquendoradicem,utindesibifructumcarpant;(Idnamquedeprobouirosuspicarinolo)sedlucronimisanhelanterintenti,defabricatoremorborum,nilcogitarunthactenusaScholis.Necmirumsane:QuippeMedicina(utabinitiodixi,siciterumfinio)estdonumDei.Hicautemdonasuasubtrahit,lucrointentis,necsemelcogitantibusdemandato;Estotemisericordes,sicutPateruester,quiestincoelis,estmisericors.Aquoomnedonumbonum&luminosumdescendit.Haecestergo,quamdixi,luctuosainsensilitatis,&doloristragoediamoderna,euentuaegrorumprorsustragico.Finis.TractatusClariss.&Expertiss.DominiIoan.Bapt.uanHelmont,inquibusprincipiaLithiasis,Apoplexiae,Paralysis&aliorummorborumexactedisquirit&ostendit,dignisunt.utperTypographiampublicentur.ItacenseoP.Coens.S.T.L.Can.&Lib.Cens.Antuerp.DeLithiasi.Paginas.lin.5.prolegelegelugel.21.proprobislegeprohisp.Ii.I.9.procadentI,cadantp.13.l.29.proooliaslegeooliabp.26.l.13.proefficacieilegeefficaciaep.35.I.I.proseipsosl.seipsasl.25.proreml.renl.28.proconquirunturI.conquerunturp.41.I.25.prouromantiael.uronomantiaep.48.I.27.prouniensl.uiuensp.49.I.10.aaliisl.aliisp.53.I.28.proinmutatal.immutatal.36.proforaxl.uoraxp.56.I.27.proCathecamenisl.catechumenisp.57.I.33.procouertaturI.conuertaturp.58.I.3.proillal.illol.25.prohaliticosusI.halituosusp.60.l.2,proCumI.Tump.67.I.16.prosimulsimull.simulp.73.I.24.probellisl.belluisp.75.l.6.proroborel.ruborep.79.I.3.promagnel.magnop.86.I.21.procinerel.cruorep.88.I.32.procomminatasl.comminatosp.89.I.4.prosqualoresl.squalloresp.90.I.27.proTortoreI.Tortoreip.99.l.35.prourinal.arenap.Ioi.I.21.prolocisI.loci.p.104.I.3.prourinol.urinap.105.I.6.proglacialemI.glarealemp.107.I.19.pronutritusl.nutriturp.116.I.24.promaluitl.malintp.I2i.I.16.promembranorumI.membrorum.p.122.I.27.proconformatol.confirmato.p.125.I.20.proinfinitisquel.infinitiesquep.126.I.9.procontusasl.contusos.p.127.I.17.propergradusl.nonpergradus.p.133.l4.proSintl.Sunt.l.19.prodissicetl.dissiliat.P.134.I.3.prodeprehendel.deprehendi.p.138.I.17.proextremumI.externum.p.I4i.I.3.protenuel.tenuem.p.147.I.18.prodioI.diu.I.29.procommissioneml.commistionem:p.148.I.3.proquidilleoculosl.quodilleoculis.I.19.propracteasI.bracteas.p.130.I.12.seduitrificeturl.ueluitrificetur.p.161.I.18.prodebeatI.doleat.I.19.prodolorel.dolere.p.164.I.29.prorubinol.rubini.p168.I.24.prohorasI.horam.p.17I.I.16.proSyndesmionl.Syndesmon.p.172.l.19.proultimlegeultima.pag.219.lin.8.proinuentoslegeinuentas.pag.221.lin.26.proessentleg.cessent.pag.123.lin.14.pro&silegeetsi.lin.21.promusculislegemusculo.DoctrinaInaudita.AuthoreIoanneBaptistaUanHelmontToparchainRoyenborch,Pellines,etc.EditioSecunda,AccessitTractatuscontraquatuorhumoresScholarum.ColoniaeAgrippinae,ApudIodocumKalcouen,LectoriScientiam.Sanitatem,gaudium,Ioan.BaptitaUanHelmontToparchaInRoyenborch.Pellinesetc.P.L.optat.IndexContentorimPraefationis.(1).Hictractatuslaceratusemagnouolumine,quodinscribiturinitiaPhysicanoua&inaudita.(2).ElogiaAuthoriscontraMedentesdiscererecusantes.UididucentosforteAuthoresdefebribus,puduitidcircotituli:sedcumpenitiusremipsamconsideraui,uidi,quodaliiadunumomnes,cantumcuculicecinerint,idemquesemper,aliisuerbissibisubscripserint.Indeenimdeprehendi,quodadiebusHippocratis,Medicinasteterit,sinonretroiuerit;saltemnonprofecerit,quiapernouasindiescenturias,iuitincirculum.Itumest,nonquaeundum,sedquasecutisuntcacosductores,quosAltissimusnoncreauit,elegitueinMedicos:sedquiperLacerasEthnicismi,&Atheismifenestras,intraruntinnaturam.Puduitsane,imo&doluitnotissimammorborumfebrim,hodietotasuaetragoediaeuiaa,adhucignoraripenitus.Quocircauideorprimusesse,quidefebriscognitione,&remedio,aliquidcertistatuat.Magnumenimuolumendemorborumcognitionibus&sanationibus,ingenscerteatqueinauditumconscripsi,abipsisueraPhilosophiaeincunabulis,insuetanempeprincipia,uerademonstraui,quolibetdemonstrationumgenere.Exhocopere,lacerauihunctractatumdefebribus,cumindiesuideremabususcrescerecurando,atqueindenonparuammortaliumclademaugurarer.Edidiergohunctractatum,absquecognatismorborumdoctrinis,quiascio;plurimosoffendentparadoxaprincipia,quiplusassentiendo,quamindagandostuduere:etsihocstudiigenusquandampigritiam,&penuriamiudicii,attestetur.Interimspero,nondefuturosueriamantes,quiinsanitatemproximiinhiantes,uolentetiamaBelgarumiamantiquissimoMedico,audire,quaealiasnunquam.Neminienimonerosumessedeberet,possediscerealiorumlaboribus;licettaediosumsitueteribus,hocelogiumdeglutire.Nemohactenusfebresexessentianouit,nemoillarumsanationemexarteinstituit,quodomnespraetereundoueramcognitionemcausarum,&modifiendi,remediaquaerereneglexerint.Incalores,suassagittusexploserunt,uerumquescopumreipraeterierunt.Atcumhuiusaeuitantasitiudiciorumproteruia,&singularisquadaminsolentia,metuisane,neopusmeum,ulcerosumhocsaeculumadmiserit.Indicabithictractatulusuelutiactatessera,quidDominusdemeislaboribusstatuerit.Intereaquiiamconsenueruntinsuisuenarumacuiriumdiminutionibus,durumeritforsitanabassuetisrecessisse.Rogosaltem,uiderint,qualiteranimassuas,causamqueuiduarum,&pupillorum,omnibuscommendatam,custodiuerint.Uale.TractatusDeFebribusDefinitiofebrisueterumexaminatur.Caput1.(1).Febrishactenusradicaliterincognita.(2).DefinitiofebrisiuxtaScholas.(3).PrimaClausulaomissaetiamderequisitisUeterum.(4).Alterdefectusdefinitionis.(5).UanumScholarumsubterfugium.(6).Aliquotanxietatesindeconsequentes.(7).Alialatibula.(8).Alitcontradicuntsensunotis.(9).Luridumargumentumhorum.(10).Examinatursitisfebrientium.(11).Argumentumaremediositis.(12).Argumentumaparidesoporesumptum.(13).Aliudasitiinuigorefebrium.(14).Febrimmaledefinire,laethalisestignorantiae.(15).ArgumentumcontraScholasdecalorefebrili.(16).Alterum.(17).Tertium.(18).Quartum.(19).Quintum.(20).Calorfebrilisnonexmateriampeccante.(21).Alterumargumentum.(22).Tertium.(23).Quartum.(24).Quintum.(25).Caloremfebrilemnonessemateriaepeccantis.(26).Materiafebrilistantumoccasionalitercalefacit.(27).Opifexcalorisfebrilisquis.(28).Origocalorispraeternaturam.(29).Calefacere&calereutdifferant.30.Calorestaccidensposterius,adessentiamfebris.31.Undecalorfebrilis.32.Febrisnonestessentialitercalor.Febrisplerosquemorbosantecedit,comitatur,uelsequitur.Febriitaquenonminusquamlithiasi,peculiaremtractatumdebui.Quippequaelicetfamiliarissima,potissimumtamennostrasaginatcoemiteria,&castradepopulatur.(1).Morbusuelalimine,siuesuiinitio,notusquidem;atnequidquamaMedentibuscognitushactenus,incausis,modofiendi,sedibus,utnecinremediis,proutlectohoclibello,cuiuisphilosophiaestudiisimbuto,luculenterpatebit.(2)EnimDeFebribusueroScholaefebrimdefiniunt,quodsitcalorpraeternaturam,accensusprimumincorde,deindelatuspertotumcorpus.(addamexmenteillarum,Actionesplerasquelaedens.)(3).Apexreiest,quodgenusdefiniti,siueessentiamfebris,uocantcaloremnonqualemcunque:sedeum,quipraeternaturamfuerit,&gradusuolaeserit.(4).Adeoquecumcalorillesitessentialisfebri,deberetimprimisitaesseafebriinseparabilis,utfebrismentaliterconcipinequeat,quinindiuiduussitillicomescaloriste.ImprimissenouiterobiecereCastrensesfebres,quaecitrasitim,acmanifestumcalorem,accidunt.Idest,abinitioinfinemuitaeusque,absquecaloresuamperagunttragoediam.(5).SidicanthasfebresUeteribusignotas,necideosubdefinitionecomprehensas;(6).concludosalteminde,hasfebresnecideoessepossefebres,uelfebriumessentiamnonalligarinecessario,sedtantumperaccidens,calori.Deiniterum,quoddefinitiofebriumabolimtradita,&hodieetiamnuminScholisseruata,nonsitadaequatanaturaefebrili.Actertio,quicumquefriguspenetrabilemedullitusperhorasaliquotsenserit,febriumprincipiis,nonpersuadeattamenfebrimsibiinchoatam,ueladesse,sedaliumaffectumhactenusanonymum.Etenimquanquamconcutiaturrigore,dentibusquatiat,labrisquepraefrigoreliueat,persuadeattamensibipereiusmodisqualores,febriuminitiailla,nonessefebriuminitia:Nequeenim,quitalibusinitiismoritur(quodplerumqueinIntermittentibusfit)uerafebriextinctum,credatquiuolet:etenimnonsoleodecontingentibussensunotis,aliumaduocareIudicempraetertactum.Itaenimstupidussum,quoddesensibilibus,nonnisisensuumiudiciosto.(7).Mediciuero,opinioniseterumtenaciores,subterfugiuntinlatibula,utGalenisensatueantur:namquidamuolunt,quodfrigus,autrigor,nonsintfebriuminitia:sedprincipiaaccessionis.SedhosGalenusipsedeiicit,dicens:Intelligimusprimumnomineparoxismi,totiusaccessionispartempessimam.Quodsonat:accessionem,&febrim,essesynonyma.Sedagedum,sifrigusdicatinitiumaccessionis,&nonfebris,saltemaccessioaduentantemfebrimdicit;adeoquenecessarioinitiumaccessioniseritinitiumfebris.(8).Aliiproinde,maluereapertisoculisnonuidere,nonsentire.Quaredicunt,reuerainprincipiofebrili,nullumsentirifrigusuerum,sedmendax,atquedolosumsensuumlenocinium:dumqueexteriusfrigent,uolunt,quodinterneaestuent,crementurqueuerocalore,quamuisalitersentiant.Atquieiusmodideliriaquilibetemediorurefacileexplodet.Namperaliquothoras,intensissimumfriguspenetraliaobsidet.Etenimintamaperta,&indubiafrigorishistoria,(quaefacti&sensusest)argumentumsatluridumproferunt:Intusestmagnuscalor(inquiunt)licetnonsensibilis:quiasiticontinuapremuntur,quaeutestsiccitatisindexprimario,haectameninuiuispraesupponitaequalemsibicalorem.Adeoqueplusauthoritatismeretursitis,quamsensus.(10).Atnesciunthancsitim,nonacalore,utnequeasiccitatemanare,proutaliascontingitinsitinaturali.Ideoenimnecexhibitopotusedari.Quodregulariterfierideberet,siasiccouelcalidositisistaoriretur.Fallaxergositis,nonautemfrigus.Oriturnamquesitisabexcremento,quodfacultatemistamsensitiuam,eiusqueorganum,maleaffectat,illuditquenonsecus,atquesirempentemagnasiccitasaduenisset.Namsoletacidumsulfuris(quodinsesiccissimum&corrosiuum)eiusmodifallacemsitimdelinirenonsecusatqueaquaignemextinguit.(11).AtquisaltemnonconcedentAduersarii,siccitatemtollipersiccissimaremedia:nonautemhumidorum,&frigidorumpotationepotius.Sedcurnonlicetparirationeariolari,frigusinfebriuminitio,exsoporeinuicto?cumnonminusScholaestatuant,soporemabinuictofrigoreprouenire,quamsitimasiccitate.(12).Necobestquodsopornonomnibusadsitfebrientibus.Sufficitnamque,acmaioremconfusionemadfert,quodaliquibussitfrequenssopor.(13).Sedtandemquoeuadent,siinuigorefebrium(quaestatioestfebriumaestuosissima)concedantnontantamsitim,quantaminitio:attameninteriora,tumadsensum,multaanxietateaestuantmaxime.Quaresicaloremprodatsitis,huiusqueindiciumsitacaloreinseparabile,sicuttrementespraefrigoredicanturnihilominusardere,deberetmaximasitispremere,subcalidissimafebriumaetate.Atquiistudnegant,quidagentergopropriareticapti?Longeitaqueerrantquotquotabaccidentibus,peraccidenssubsequentibus,dererumnatiuisradicibusferuntsuaiudicia.(14).Estergolethalisignorantiae,febrimmaledefiniuisse,siiuxtadefinitionemfebrimcurauerint.ImoperlegemCorneliamdeSicariis,inillosagendum,quimalecurantpertinacitereos,quisuamuitamipsisconcredidere:Utpotequorumreatu,totmillionummyriades,taminfaustenecantur.(15).Enimuerosifebris,siuecalorfebrilis(suntenimhaecduosynonymainScholis)debeatprimumaccendiincorde,nequetamenfebriummateria(quamaiuntdeunoexquatuorhumoribusputrefactisprodire)consistatinsinubuscordis:ergocalorsiuefebris,nonaccenditurprimuminmateriafebrili,frustraqueinquiriturputredo,utintimamatqueimmediatamcausamcalorispraeternaturam,inueniant.(16).Acperconsequens,exinruitdefinitiofebris.Imoindesequitur,quodfebrisprimario,intime,&immediate,nonexistatinsuamateriaundecausatur(utuolunt)materialiter,&originaliter:sedalibi,putainsolocorde.Iterumexeademthesisequitur,quodutsitfebris,nonrequiraturaccendimateriampeccantem&febrilem:sedaliudaccensibile,primarioresidensincorde,&indelabilepertotumcorpus.Hocenimaccensibilecorpus,unacumHippocrate,uocospiritumimpetumfacientem.(17).Sedhocultimum,nonexmenteUeterumhucattuli:sedextortumest,atqueperuim,mihiconcediiussi;dequosuoloco,ubidecausaefficientefebriumdisseram.Saltemeonuncuiolenterimpetrato,sequitur,quodmateriapeccansfebrium,nonproprieaccendatur,nequeinseprimario,uelefficientercaleat,necquidemcalefaciatpraeternaturam,siprimumaccensibileaccendidebeatincorde.Ergonecmateriapeccansinfebri,caletsupra,autpraetergradumnaturae.Sedilludquodincordeaccenditur,nonerataccensum,anteaccessumfebris:adeoqueomnimododiffertamateriapeccanteinfebribus.(18).Tandem&hincapteconcluditur,quodquicumqueintenduntperimerefebrimperrefrigerantia,uttalia,nonintendantsanarepercausarumablationem,perradicumsuccisionem,euulsionemquefontis,atquefomitisfebrilis:seddumtaxatintenduntauferre,&corrigerecalorem,quiestquoddamproductumposterius,hospitatumextramateriamfebrilem.Applicantnempesuaremediaadposterius,nonautemadprius.(19).Siquidemcalorfebrium,estaccensusinimpetumfacienteArcheo:&radixfebrium,estipsamateriapeccans.Respiciuntergotantumadablationemeffectusconsequentis,&resultantisexpositioneradicisillius,cuiusergoArcheusnonquidemaradiceaccenditur;sedacalorealiundehausto.Dumnimirumseipsumaccenditpropriathymosi,&caloresuoadgradum,supraexigentiamdeducto,inquototusestmolestus,quatenussuprasuaeexigentiaeamplitudinemestdelatus.(20).Necenimputandum,quodexosaemateriaefebrili,quampeccantem,mecumnominant,sicinsitaliquiscalorutdeincepsisfebrilitercalefaciattotumintegrale.Siquidempropterquodunumquodqueesttale,illudipsumuoluntessemagistale.(21).Deindeetiam,quiaomneagenscalefactiuum,persuispecies,fortiusagatinpropinquumquamindistans.Quaproptersimateriafebrilissuocalorereliquacalefaceret,necesseesset,quodcentrum,siuenidusquorecipituristamateriafebrilispeccans,priustorrereturincremium,quamquodindealiquoddistanscalefieret.(22).Imo,simateriapeccans,propriaspontecaleret,&febrisessetismeruscalorpraeternaturam,omnisfebrisuttalis,deberetessecontinua,necintermitteret,donecomnismateriapeccanspenitusessetconsumptaincinerem.(23).Nequeideoullaessetratiorepetitionis,uelrecidiuae,cummateriapeccans,adsuiconsumptionemusqueexgenialiproprietatesempercalefaceret.(24).Quinimo&cadauertamcaleretpostmortem,&febritorquereturardentiusquamdumuiueret,eoquodeademnumeromateria,cuiusobsequiomorsaduenit,etiamnumperstetincadauere:cumqueeamsupponuntcalidam,proprioputrediniscalore,magisquesitputridapostmortem,ut&potentiusamorteputrefaciens,pluresqueafficiatpartessibiconterminas,quamdumuiueret.Idcircoetiamplusactualitercaleretpostmortem,quaminuita.Atsanehicerrorproditur.Namfebrisquaeuiuumcalefecit,statimamortecessat,omnisquecalorcumuitaexpirat.(25).Quodnosinstrueredeberet,caloremfebrilemnonessemateriaepeccantiproprium,uelinquilinum:quodquecalormateriaepeccantis,nonefficienter&effectiuecalefaciatinfebribus.(26).Ergoperpetuouerumest,quodmateriapeccans,tantumoccasionalitercalefaciat:Archeusuerositomnisalterationisopifex,adeoquehoctituloimpetumfaciens,efficienter,primario,immediate,semper,ubique,&solusnoncalefaciat,iuxtaaxioma.(27).Quidquidinsaniseditactionessanas,idipsuminmorbiseditactionesuitiatas.Spiritusenimistecalefacithominemnaturaliterinsanitate,idemquiinfebribusaestuat.(28).Perexemplum.Spinaquernadigitoinfixa,actu&potentialiterfrigida,moxindigitoexcitatcalorempraeternaturam.Nonquidemquodcalidihumoresaffluant,quasiperspinameoconuocati,expectassentspinaeuulnus,&quialiassuissedibustemperatiresedissent.Siquidemcruoruulneriproximus,primusaccurrit,aditumuenienticruoripraeripit.Etipsepersequoquenoncalet:sedexgratiauitalisspiritus.Itaqueinflammatio,&tumorcumpulsuduro,dolore,&acalore,asolospiritucausaliter:abinfixauerospina,occasionaliterdumtaxat,procedunt.Paradigmacerteadfebrispositionem,modum,cognitionem&sanationemsufficiens.Nimirumcausapeccansinfebri,noncaletexse:calefacitautemtantumoccasionaliter,&adspinaesiuecausaeoccasionaliseuulsionemsequitursanitas.SolusubiqueArcheuseffectiuefebrimconcitat,&quoabeuntepermortem,cessatcumeofebris.(30).Ergocalorestaccidensposterius,&subsequensadfebrisessentiam.(31).AccenditnimirumseipsumArcheus,innisu,quocuperetexpelleremateriamoccasionalem,tanquamsibiimpactamspinam.Hancautemquicunqueaufert,siueidfiatpercalidamedia,siuepertemperata,siuedemumperfrigida,ismorbumaradicetollit,&estnaturaequasiindifferens.(32).Quiaeoipsosedatur,cessatquethymosisArchei.Quamobremcalor,utcumquepraeternaturamauctus,indiciumpossitessefebrium;nonesttamenipsefebris,necilliideointermedendum,magnopereestinsudandum.HincnempeHippocratesseriomonuit,calorem&frigus,nonessemorbos,utnequehorumcausas:sedcausas(nimirumoccasionales)morborum,esseamarum,acre,salsum,ponticumetc.Spiritumuero,esseeum,quiimpetusomnesfacit.GalenusdeinquingentisfacileannisHippocrateiunior,multumchartaemaculauit,suaquedicacitate,sequacesadseallexit.Posteritasueroadmiratahuncgarritum,eundemsecutaest:maximisemperfecit,quodfuitminimi.Deinmundusiniudiciisfriuolisubiqueinsenuit;magniaestimanssemperponderis,quodsuaeessetinconstantiaesimillimum.NutantesScholaeintroduxereputredinem.CaputIi.(1).Scholaecoactaesuntpraetercaloremaliudinfebribuscomminisci.(2).Alterdefectusindefinitionefebris.(3).ContradicuntScholaepositisaseprincipiis.(4).Quodfebriumessentianonsitacalore.(5).Sensimobliuiscuntursuarumchesium.(6).Aromarosarumcalidissimum.(7).AncalorfebrilisrecteaScholiscenseaturoririaputredine.(8).Febrismalignainquodifferatareliquis.(9).Crisisfebriumasudoresitsaluberrima.(10).CurScholaerefugerintadputredinem.(11).Stolidacomparatiocalorisinfimoequino.(12).Curfimusequicaleat.(13).Graduscalorisputrescentisreinonsufficientertotumhomineminfebriestcalefaciendo.(14).Putrefactionuspiamestcausacaloris.(15).Fimusnoncalescitaputredine.(16).Curcaloremfebrilemnonathermisdesumpserint.(17).IgnorantiaradicumScholasdetorsitadeffectuumconsiderationes&remedia.(18).Fimuscaloremperditdumincipitputrere.(19).CaecitasingensScholarum.(20).Galenuserrorisconuictus.(21).Cruoreminuenisnunquamputrefieri,adeoquelerroneumestquoddeSynochonugantur.(22).Probanturpraecedentia.(23).Dosuenarum.(24).Uelruitnatura,uelScholarumdoctrina.(25).Paradigmaexuarietatecruoris.(26).Ridiculatabulacruorisemissi.(27).ArgumentumaPestecontrausumScholarum.(28).IterumaPleuritide.(29).Calores&turbulentiaecruorisnontestantureiusuitia.(30).LuridaScholarumdeceptio.(31).Humoresinfebribussupponereputridos,ridiculum.(32).Contradefinitionemfebriumpraecedentiscapitis,aliquotalleganturabsurda.(33).FriuolaexcusatioperDiariam.(34).Impugnaturiterumpraecedensfebriumdefinitio.(35).Scholaruminconstantia.(36).Cruoremnonputrereinuenis.(37).Corruptiounde.(38).Cruoremhemorrhoidumnonesseputridum.(39).Remediummirabilecontrahemorrhoides,perannulum.Itemqueproaliismorbis.(1).MeditabanturScholaequodnonrarocalorperexercitiaeffloresceret,febrientiumcalorinonabsimilis,quicumtamenfebrilisnonesset,caloremquidemfebribusnecessariumcensuerunt:nonindifferenterquemlibet,sedillumquieputredinesuscitaretur.Iamnonampliusdecaloreanxiae,utnequedegradu,autintemperieeius:sedpotiusdecausacontinenteillius.Nequeenimsufficereuisusestcalorgraduatuspraeternaturamprofebri,nisi&isemergateputredine.(2).Quaecerteparticula,torpideomissaestinpraefatafebriumdefinitione.(3).Ergoiamfebrisessentia,nonampliusestnuduscalor,nechicdistinguetfebresexdiuersitatecaloris(licetspeciesinderesultetundeessentiasedhumorumputridorum,uelsaltemputrescentiumuarietatibus.Bellesaneinceptum,sicestapositisterminisuagari,utcumanteanonrespicerentnisicalorem,quisuperaretconsuetamnaturaetemperiem,deindeexigantcalorem,&subiectumputredinis,quemuoluntaccensuminmateriapeccanteputrida:nonautemampliusprimumincorde.(4).Atcumcaloris,nonnisiunicasitspeciesingradu,momentaueroeiusdemplurima:sintquespeciesfebriumplurimae,necpossitmultitudofebriumspecificaprodireexunicaspeciecalorispraeternaturam.Ergoinessecalorisaliudspectaturpraetergradumeiusdem.Nonergocalorconstituetessentiamfebrilem:sedistudaliud,rationecuiusprorumpitfebriumdiuersitas.Siergoputredodiuersorum,sitcausaefficiensdiuersitatisfebrium,tameritcalorcausatumputredinis,quamipsametfebris:adeoquecumactiocausalitatisputridi,aliudquidinuoluatpraetercaloremipsum,nonpoteritfebrisessecalor.(5).IamScholaeconfuse,plurimautrobiqueastruunt,utsiipsasnoniuuetunum,iuuetsaltemaliud.Itautquamuispraefatamdefinitionemseruentmordicus,eamqueadorent:sensimtamenabintemperienudacalorisdeflectunt,adhumorumputredinem.Necsistuntinhisnugis,quininsuperadremediacalidarefugiant,oblitaesuarumthesium.Idquesiueattententpurgationes,siuedemumadpropriafebriumspecificaseseconuerterint.(6).Quidnamqueinmedendoestmodosolennius,quamprofebridedisseaposemataexlupulo,asparago,etc.eademquesaccharocondidisse?Quidenimaromaterosisinclusoestardentius,siuesaporemspectes,siueapplicationem,sinequotamenipsarosamerumestcadauer?Quidenimubiquecrebriusoccurrit,quamsulfurisautuitriolicorrosiuum(multiplicitersuadentelucroadulteratum)iulapiisfebrilibusimmiscuisse?Rhabarbarodenique&scammoneatis,sontesquosfingunthumoreselicuisse?(7).Ergoanteomniaexprofessoexaminandum,anfebriliscalorsuumdebeatortumputredini.Quamobremimprimisdocuipalam,caloremfebrilemnullatenuspenderecausaliterexmateriapeccante.(8).Deindedidici,quodsolafebrismaligna,inhocacaeterisdiscrepet,quodsuamateriapeccansadiunctamhabeatputredinemincipientem.Quaesideininsuifastigiumperreptarit,donecputredositinfactoesse,intusquemanserit,necessariammoxmortemadferat.Sinueroinfieriesse,foraspropulsetur(utinuariolis,erysipelateetc.)plerumquesanatur.Eoquodmotumadextra,plerumquecomitetursanitas.(9).Hincnamquefebrescieuntsubfinemsudoresspontaneos.(10).EstqueCrisis,quaepersudoresterminatur,longesaluberrima,&perconsequensetiamremediasudorifera.(11).Confugeruntautemadputredinem,utreperirentcausam,undeprimumfrigus,moxdeincaloremstabilirent.Assumuntideofimumequinum,actufrigidum,sponteincalescere,propterputredinem.Atquamstolideutrobique,credulomundoimponunt!Namuaccinus,exiisdemalimentis,meliusputruit&digestusest,quamequinus,tamennonincalescit.Fimusetiamequi,quigraminepascitur,autuiciis,nonincalescit,proutdumgranisuescitur,nonminustamenille,quamhic,putruit.(12).Nesciuereergo,quodcalorsequaturmansagrana,nonautemnaturamputredinis.Ergoinsulsetraducuntcaloremfebrilem,adhumoresinfebriputridos,abcalorefiminondumputrentis.NesciuereergoScholae,quodquofimusequinus,propinquiorestincipientiputredini,tantomagisorbeturomnicalore.Idemquenecunquamproindeputrebit,sispargatur.Atsolumdumincumulumcontrahiturmadidus,nonsecusacfoenum&flores,sicomprimunturmadida,accendunturanteputredinem.Nesciuere,inquam,fimumincalescereperpropriosspiritussaliumcompressorum.Deniqueetsifimuscalescatinfieriesseputredinis,cessattamenomniscalor,anteinceptamputrefactioneminfactoesse.Adeoquecalorfimi,nonquadratmateriaefebrili,simultoantelatitetputrida(utaiunt)inreceptaculis,&quideminquartanacontinuo,&diutissime.(13).Imonecestgraduscalorisfimiadaequatus,utaputridocentrodispergaturusqueinplantaspedum:quinpriuscorporiscentrumexurat,ubiputridusishumorrestagnaret.Estergoexemplumfimiplaneimpertinensfebribus,eoquemagis,quodnondocentfrigus,temporeprius,calore.Quinimoinnatura,nuspiamputrefactiocausatcalorem,multoqueminusinuitalibus.(14).Naminputrefiente,estnecessariumfrigus,siuitaspoliatur,quaenobisfonscalorisest.EtenimdiebusintercalaribusIntermittentium,nonquerimurdeaestu,autnosmolestatfrigus:quandotamensupponunthumoresputrefieri.Itaquesicalor&friguscausalitersuccedantinputrefacto,sitqueinfebriumaccessufrigussemperantecalorem,frigusestmagisnatiuumputrido,quamcalor.Idcircoenimadurationefrigorisinfebrimetimurmorbidiuturnitatem,nonautemacalore.Tandemostendiomnemcaloremfebrilem,esseprorsusabArcheo,ideoquecessareantemortem:quandoattamenfrigus&putredoinualescuntmagis.Implicatetiam,quodcalorfebrilisessetaputrido,&primumsuccendereturinipsocorde,undeputredoexulat.(15).Deniquenonaccenditurcalorinfimoaputredinesui,Namsiquotidienouaequiurinairroretur,nequideminannumincalescet.(16).Certumestautem,quodurinanonpraeseruetaputredine,quamueriusaugeret.Ueriusenimcaloresethermis,uelcalcedesumpsissent:sedhorumcalorumcausasmagisignorabant:quapropterfaciliusaestimarunt,uniusfimiequiniputredinemaccusasse.Neceratcurpotiusacalore,quamafrigore,aliisquesymptomatibusfebrilemessentiammutuarent,cumsintpariaacsociafebriumaccidentia.Itaquesemperstudueruntdebellareaccidentiaproducti:quiaradicesignorarunt.Sedcumiamconstetresmateriales,esseipsammateriam,quomodosanabunt,quiduntaxatadcalores,totumsanandicardinemuertunt?Saltemceciditfimiequinisimilitudo,&calorisfebrilis,putrediniadscripta.Namfimus,dumtantillumputrereincipit,caloremexuit.(18).Acquamdiucalerepotest,artificessalempetraeexineliciunt:sinautemincaluerit,utsibiinutilem,rusticisrelinquunt.(19).AtScholae,humorumputredinemaccusant:&quidemuniusaceiusdemhumoris,tamprofrigore,quamprocalore,&utroqueintenso.Atqueperconsequens,unum&idem,duooppositaimmediateexseefficeret.Ergonecesseesset,alterutrumhorum,utsitperse,alterumueroperaccidens.Siitaquefrigus,estprolesputredinisperse,nonpotestullatenusessentialiterincluderecalorem:sedtantumperaccidens.Sinautemcalorestfiliusputredinisperse,necutiquefebristuminciperetafrigore.Satlucetattamenexpraefatis,quodScholaeputent,putredinem,febriumessentiam:caloremueroatquefrigus,accidentiacomitantiaputredinem.QuareGalenusait:Cumsanguisputrescit,fitbilis.(20).Quemtextumsiadmiserint,istabiliseritputridainsuiortu,uelnon.Siputrida,faceretTertianam:nonautemSynochumuelcausumputridam.(21).SciantigiturScholae,cruoreminuenisputrefierinunquam,quinsimulipsametuenaputreat,utinGangrena,&mortificationibus.Adeoquepetuntprincipium,quicruorememittunt,neputreatinuenis.ItemquiSynochumecruoreputridouenarumoririasserunt.Itemquequicruoremdumputrescit,inbilemuertiaiunt.(22).Quaesicprobo.Uenaesuumcruorem,etiamincadauere,retinentfluidumconsensutotiusAnatomiae,cruorautemextrauenatus,moxingrumumconcrescit.Estautemcruoriscruoriscoagulatio,corruptionisdumtaxatinitium,&uiaseparationisintegri.Ergosiuenacustodiatcruorem;acorruptioneincadauere:multoidmagisinuiuis.Argumentoaminoriadmaius.Putrentquidemexcrementaperegrinainuenis:tampropriaenimirum,quamalienaedigestionisretenta(utdedigestionibusalibi)atnunquamsanguis.QuippequiiuxtaSacra,estsedes,&thesaurusuitae.Siipsaergouita,nequeatacorruptionepraeseruaresuamsedem&thesaurumquantisperestinuenis,quandoergoseruabiteum?&quomodounquameritimmunisacorruptela?Itemquesiuita,nonseruetaputredinesanguineminquogliscit,quomodopraeseruabunturossa.(23).Uenaeergo,aCreatoresuntordinatae,utsanguinemseruentacorruptione,quiauitaconfermentataestsanguiniuenarum.(24).Itaquesubhacquaestioneruitdecus,&destinationaturae:uelruittotusordomedendihactenusadoratusamedentibus.Sedesto,quonamsignoiudicantScholaesanguinemputridum?nonneexcolorealbiore,nigriore,flauo,subuiridi,fuscoue?nonneexmateriauiscosa,crassa,aquea,tenui?&tandemannonexconsistentia,nonfibrosa,uixcohaerenteetc.(25).Astdeclaro,subpoenaconuictimendacii,siquisuelitexperiri,quodducentorumpetulantiumrusticorum,&sanorumcruores,unicodieexaminauerim:erantquemultiillorum,aspectuualdedissimilares,colore,materia,&consistentia,quorumpluresdistillaui,&reperi,medendoaequeutiles.Solentnamquenostratesrustici,alteraPentecostesmitteresanguinem,quolargiuspotitarent.Etenimquanquampluresuiderenturputridi,aliieruginosi,uelatrabiliarii:Imprimistamenrusticiundeeffluxerant,erantadmodumsani.Ergopercausamconfirmabant,senonobstantibuscorruptionisindiciis,cruoresabalsaminaturanequicquamalienos.(26).Quareobrisitabulamiudiciorumexaspectuemissicruoris,adeoqueconfirmauimecum,amediciscruoremseruariiussum,utsaltemhacratione,unamuisitationemaegrotisadnumerent.(27).Etenimsicorruptiocruorisuspiamlocumhabet,indicetquesuiemissionemeotitulo,idsaneoporteretesseinPeste;(28)AtquiinPesteestuenaesectioexitialis:ergonusquamincruoreestputredo,metusqueneputredocruorisinualescat,&perconsequensscopuscruorismittendihacexparteerroneus.Supponoquoqueuiros30aequaPleuritidedepressos,decemautemillorum,effunderecruoremeuenaapparenteruitiatum(estnamquecruorpleuriticoruminstaruinirubri,cuigrumilactisconfluunt)residuosautem20.curabocitracruorisemissionem.Certumestinterimquodisti20.cruoremnonaliteraffectumhabeant,quamdecemquibussectauenafuit.Iterumque,quodsanatisillis20.siuenapandatur,reperieturillorumcruorrectificatus,inpristinumrestitutus,&longeapleuriticocruorealienus.ErgoPleuriticicruornonestcorruptus,quanquamtalisuideatur.Quodprobo;quiaacorrupto,siuepriuato,nondaturregressusaduitamsanitatemsiuehabitum.Nonigiturcruorater,liuidus,uiridis&c.testantursuicorruptionem:sedsoliusefferuescentiae,autturbulentiaefermentalissignapraebent.Imprimisnamquesiaquosior&flauussanguisuitiumindicaret,arterialissanguis,uenarumcruore,essetlongedeterior;quodesterroneum:etenimnonalitercruorpraefatissignisdistinguitur,quamsicutuinumturbaturdumuitisfloret,nonenimcorrumpiturideo:quippesublatoturbine,spontereclarescititerum.(29).Sicpariterfebris,cruoremuariformiterturbat,alienisquefaciebusdecolorat.Sedhaelaruaecessant,febresublata.Equideminspectorescruoris,soleoaequiparareferentibusiudiciumdeuinoHispanico,putantibusqueaspicerelotium.(30).Seddicent:siputredononinsitcruori,curergotertia,&nonprima,uelprima,&nontertiauicesalitpurerubicunduseuena?Atistudargumentum,saltemconuincit,unampartemcruorisplus,citiusqueturbarialtera,nectotum,automnemsimul.(31).Certumestnamque,naturam,sensim,lineariuia,adstatutamsibiperfectionemtendere.Cruoremideopropecor,purioremesse,quamquicircaprimameiusofficinamest.ErgoTertianam,tamContinuam,quamInterpolatam,exbileflaua,Quartanamexatra,ut&quotidianam,expituita,sedputridis,constareaiunt:errantque.Namcurnecessefuithoshumores(quosalibifictitiosdemonstraui)supponereputridos,cumfateanturSynochumnonputridam,continuam,&tribuspraefatisatrociorem?Quaesanesiconferantur,cumpropositafebriumdefinitione,iamnecessario,sanguisinSynochoomni,&spiritusuitalis,inDiaria,constanteuitaputrebunt,terminumscilicetputredinisassecutierunt.(32).DeincumfateanturScholaeeiusmodiputridoshumores,nonconsistereinthecacordis,&quodproindenonaccendanturprimarioinfebri,adeoqueperconsequens,frustraexigaturputredo,adcaloremfebrilemaccensumincorde.Siergoputridihumores,accendantalongespiritumincorde:Idomnilegenaturae,priusfietcominus,quameminus,satiusqueomnemcruoremintermediumputrediniscaloreaccendent,dabuntquesicomnesfebresnecessariamSynochumputridam.QuarenecQuartanasistetcursum,repetetquerecursum,sieademeiusmateriaputrida,inSplenesospesadannumexpectet.Gangrenaecertemedocent,nihilputridi(namputridumomne,estmortuum)possedudumpersistereabsqueulteriorisuicontagio.(33).NeccapioquomodoputrebitipsaeuitaeArcheus,utGalenoproDiariasatisfaciat?QuodsiintelligantDiariamfiliamilliusputredinis,quaetandemspirituiuitaeinseritur.Atsicomnesfebres,inScholis,essentDiariae.DeniquesiDiaria,filiaputredinis:praesupponiturergoputredofermentataspirituiuitae.Underelapsusadeasdemangustias.(34).Sinautemintelligantincipientemdumtaxatputredinem,siuedispositionemadputredinemsitquecaloreffectusputredinis:ergosequitur,quodDiariahabebittantumdispositionemadcalorem,nonautemcaloremuerum,utinecproindeueraeritfebris.AtScholaerequiruntformalem,&absolutamputredinem,utcalorisfebriliscausaminueniant.(35).Oblitae,quodtunccaloreriteffectusputredinis,&nonfebris:adeoquedistinguent,coacte,caloremafebri.QuippecumSynochusnonputrida,situerafebrisabsqueputredine,&perconsequens,debebitesseabsquecalore.Interimpaulatimdeponuntcalorisformidinem,necilliincumbenduminmedendo,dummetuendasitmaiornoxaabcontagioputredinisinhabentibussymbolum.Praestaretqueideoputredinemauertere,quamrefrigeriisfrustrafebrimdeliniuisse.Atsanequaecumqueputrediniresistunt,suntcalida.Myrrhaenim,iamabismilleannis,cadaueraMemphyticapraeseruat,quoaliascumCichoreo,Plantagine,&uestrisrefrigerantibus,dudumputruissent.Suntigiturputridorumhumorum,sanguinisitem,atquespiritusputrefactiones,adeofabellissimiles,quoduixcrederemScholasseriolocutas,nisiistastheses,pertherapeuticemfataliteretiamnumhodieconfirmarent.Procolophoneadhucunumaddam.(36).Quidquidincorporesemelcorruptumest,nunquamiterumreditingratiam,sedsanguisuenarumututuideaturcorruptus,redititerumingratiam.Ergononfuitsemelcorruptus.Probaturmaior,quiainnobiscorruptioesteffectussequestrationisdispositionumuitalium:adeoquepraesupponitpriuationemacmortemipsiuscorrupti.(37).Probaturminorpereos,quicuranturaPeste,Pleuritide,&febriabsqueeductionecruoris.(38).Itemque:Sisanguisunquamcensendusestputridus,uelcorruptus,existensinuenis,ismaximeerithaemorrhoidalis:sedhicnonestcorruptusquanquampeneuelutextrauenatus:ergonunquamcruorcensendusestputridusinuenis.(39).MaioremprobattotaChirurgia,deulceribus,contingentiahemorrhoidumnatis.Proboautemminorem.Quiametallumcompono,undesigesteturannulus,ipsospatioorationisDominicaetolliturhemorrhoidumdolor,&24.horiseuanescunthemorrhoidestaminternaequamexternae,ututmaximeprotuberent.Ergoillecruorrecipituringratiam,&benesehabent.Ualetetiamisteannulusinsuffocatione,&motibusuteri,&morbisplurimis.Cuiusdescriptionematquecomponendimodumtradointractatusuperillauerba:Inuerbisherbis&lapidibusestmagnauirtus.Ubideuirtutemagnarerumloquor.DoctrinaUeterumdeCircuitibusexaminatur.CaputIii.(1).CausaecircuituumfebriliuminScholis.(2).Primuserror.(3).Galenusinsimulaturerroris.(4).Quaternariushumorumcursuspectus.(5).IngensScholarum&pertinaxcaecitas.(6).ExploditurGalenusdelocoIntermittentium,multisanxietatibusindeprofluis.(7).ComputusbilisnecessariaeproaccessutertianaeiuxtaScholas.(8).Perarithmeticonrefellitur.(9).Exsuppositisconcluditurnonposseinfebriesseplethoramalterodie.(10).PetitioprincipiiinGalenicis.(11).GalenusAnatomiaeignarusmultoslibrosdeAnatomiaexscripsit.(12).Infaustamedenditheorematainclademmortaliumadiaboloinuenta.(13).Argumentumcontra,acapsisdesumptum.(14).Flauam&etiambilemnonhospitariinSplene,&Folliculofellis.(15).ContraAstrologoscirculumfebrileminastradeferentes.(16).SimilitudinesinScholispraelectae,nonquadrant.(17).AliquotargumentacontradoctrinamScholarum.(18).MeritumFernelii.(19).Paracelsitemeritas&inconstantia.(20).HominemnonesseMicrocosmum,seSacrisobtemperandum.(21).Paracelsusdeceptus.(1).StatorumcircuituumcausasScholaeaiunt;quodscilicettantidempituitaegenereturindies,quantumbilisalternadie,&quantumatrae,triduo.Gratulorlinguaenostrati,quaehiscenominibusabhellenismodesumptis,lubenscarereuoluit.(2).AtnonsiccausameffectricemdocentScholae,sedtantumcausamremotam,quamsinequanon,uocant.Itaqueindignormerito,quodScholaequintumhumoremproquintananonfinxerint,necdimidiatum,&sequialterumproHepiala,&Hemitriteis.Duplatamitembilemneglexisse,proTertianaduplici,necmeminisseduplataebilisatrae,produpliciQuartana:Noninuenissehumoremerraticum,acincertum,profebrierratica:uelhumorescontinuos,&incessantersurrogatos,procontinuis,singulo,alterno,uelternodieexasperantibus.Actandemhumorempigrum,profebrilenta.(3).Saltemdebebantexposuissesiputrescenssanguismuteturinbilem,quareconuertaturtotusinpus.Curcruorpurulentusintabe,nonefficiatcausam,&expectorationesflauaenonpariantTertianam:sedfebrimhecticam,idquemoxacibo.Quapropterhumorumquaternarius,protantofebrium,aliorumquemorborumcatalogo,adhucindiesaucto,nemininonsuspectusessedebet.(4).Quantumueroadsedemhumorumputridorumfebriliumattinet,tamstupidusaequeinhocGalenusest,quodsuumerrorempatefaceremepuduisset,nisiScholaeinmortaliumperniciemeundemmordicustuerenturadhuchodie,respectumabantiquitatepotioremuenerantes,quamaueritate,quasifontesSapientiaeinGalenoexhaustiessent.Quiutstatitremorisinfebribus,causasreperiret,nonnisifabulasanilesscripsit:quarumquotiesrecordor,admiroringenue,quodtotingenia,iamindeadiebusGaleni,illispotuerintsubscribere.Inquosanemagnamstupeoingeniorumignauiamindagandi:assentientiumfalsisprincipiis,neiusdisputandierganegantes,praeripiaturillis.NonitaqueampliusGalenum,sedScholasalloquar.(6).Utinamergomihiexponant,quoductore,modo,uiaque,humorputridus,singulisaccessibus,ueniatabofficinishumorum,aduenarumextrema,quaeterminanturinhabitumcorporis,siueincarnem&pellem?Namsieratputridus,antequamaduenarumexiles,&ultimasextremitatesueniret,curunicus(nimirumbilisuelpituita)atribusseparatursociis,utputrescatexul,longeasuislaribus?QuisueilletamineptusSeparator,quiinnocuumhumorem,asuocompositoauellit,adtamabsurdosfines?Curergoperstiteeodemseparatoreinuitam,febriseademnonperseueratinuitam?QuispaedagogushuncSeparatoremadmonetsuierroris,utresipiscattempestiue?Saltemsiuenarumextrema,nonputridumillumhumorem,corrumpunt;ipsaeuenaeeruntmagisputridae,adeoqueGangrenalaborabuntinexcusabili.Sinauteminipsisuenarumextremis,subsitcausaadseuocanshumoreminsontem,uteundempenesseputrefaciat.Atmaioricompendio,istudexequereturincruoresibipropinquo,inquemiuspotiushabet,&unde,ipsitamestliberumsepararebilemautpituitam,quamidemaliasestuernaculumpharmacosolutiuo.Deniquesilubetepropinquocruore,parassehumoremputridum,frustraquantitatemcongruambilisexpectabittotobiduo.Atsihumoristeputruerit,priusquamaduenarumextremaattingeret:tumcontradicuntsibiScholae,eritquesedesIntermittentium,noninhabitucorporis:sedinprimishumorumofficinis.Deniquesieuenis,totusunicaaccessionisuiceputridushumordispergaturinhabitumcorporis,usqueinsuiconsumptionem:saltemcurilleSeparator,autpropulsor(cumnilmoueaturaseipsoquodnonsituitale)minuseritgenerosusinuisceribus,quamquiinuenarumextremislocatur?Tandem,quodeliriifine,haechumorisputridi,erittransmigratioaMesenterioperHepar,&Cor,usqueadextremauenarum?Respericuliplena;metuendumquequinmoxtotumsanguinemfrequentitransituinquinetsuaputredine,actabolethali.EtenimueldecumanumestoGalenimendacium:uelnaturahumanaspontepropriammeditaturruinam.Caditquehocmodoreuulsionisnecessitas,peruenaesectionemostentata.SiquidemspontaneaIntermittentiumui,statishoris,anidogenerationis,humorputridusreuellitur,imosponteprofluit,usqueadextremauenarum:nisifortepericulosacenseaturistareuulsioquaetotaperCor,transuenamcauamfieridebet,taminIntermittentibus,quamperuenaesectiones.Deindeueltotamateriafebrilispersingulosaccessus,trahiturenidonatiuitatis,uelnontota.Sitota,noneritcausareditus:sinontotaexhauritur.Quarenouushumor,quiadsingulosfuturosaccessusputrescit,nonmagisfebrilemaccessummouebitsuiputrefactione,quamsuiexpulsione?Siquidemmaiorlabor&dolordumpusfit,quamfactopure.Curistocasu,sedesfebriumnoneritpotiusinlocoputrefactionis,quaminlocisperquaetransitdumexpellitur?Cur,inquam,redeunteappetitu,absentesiti,acuigiliis(putadiebusquietisIntermittentium)putrescetbilis,uelpituitainuisceribus?Eiusqueputrefactio,nonturbatoeconomiamofficinarumhumoralium?Quareatrabilis,quaefieretdieLune,biduoputrescetinmaturamputredinem,&quaesequentidiefieret,unicotantumdieputret,quantumprior,binisputruitdiebus?siiunctumutraquedieMercuriiaccessumQuartanaefaciat?QuarequaefitdieLunae,suumnonmouetparoxysmumdieMercurii,&quaefitdieMartis,similitersuumtumultumnonexcitatdieIouis?acconsequentersiquafactaestdieMercurii,accessumformetdieUeneris?AttollunturMedentumhumeri,inarcantursupercilia,&incusanturproprietatesoccultae,dumpercreditas,acsuppositasinsaniasresponderecogunturadsensunota.CurtandeminrigoribusTertianae,uoluntessefel,idquodsubinitiiseuomitur,&naturamisthacuergereaiunt,siductusnaturae,eodeminteruallo,exopposito,acentroprocedatadextremauenarum?quoniamnaturanonmouetunicoinstantiduosmotusoppositos,intro&extra,praecipuecausauniusexcrementi,quodfelputatur.Curistauomitio,nontantundemdemitdeatrocitateaccessus,quantumestcopiosailliusexcrementiexpulsio,quodputantipsamTertianaemateriam?SiauteminTertianasupersitbilisresiduaabaccessu,insuisofficinis,curpotiusputrefacitbilemnouam,quamsibiradicaliterannexoshumores?quomodouomitusamarus,sitis,&tamgrandialaesionumindicia,infestantstomachum,dumpleraquemalisaburra,adextremauenarumtransmigrauerit,utrigoresconcutiat.AtquiCauteriinotasgerunt,cernuntbiduoafebribus,parca,autnullaemungiexcrementa:quaecertemultaessent,siaduenarumextrema,&corporishabitum,totfebrilessordesperaccessussinguloslaberentur.Scholaegestiuntrigoriscausastamlepidefictas,&stolidecreditas.SedcurGalenusmagisattendithumorisquantitatem,quampromptameiusdemobedientiam?Nonnebilisobcalorem,&fluxum,licetpaucior,sequacioressetadputrefactiuiclientelam,quameratalioquipituita?Sedcurbilisnonmouetaccessumquotidie,siminormedietaseius,sufficiatproTertiana?dumscilicetmaiormedietaseiusperuomitumreiicitur?Deniquedixissedebuisset,quotunciaerequirerenturputridihumoris,prosinguloaccessu.(7).Ansex?uelseptem?Equidemsaepe,duplumeiusreiiciturperuomitum,subinitiumTertianae,&paroxysmusestnihilominor.Ergosiseptemadhucunciae,adorauenarumprofectaesint,&duodecim,peruomitumexcretae,sintunciae19.requuisitaeergo,proTertiana.(8).Cuiussidimidiumacceperisnempe8.bilisflauaequotidie,&perconsequens,duplumpituitae,erunteiusunciae17.&adminimum4.unciaebilisatraequotidie:&adminimumtantumdemsanguinisquotidie,quantumpituitae:idestunciae17.quaesimuliuncta,conficienturquotidieunciae46.infebrienteetiamabstemio,hisfabellisquiuolet,fidemdet,&exhisfistulis,Musicusconcentumfaciat,quipotest.(9).ConcludosaltemexsuppositisScholarumfomniis.Nullatenusdeberiuenaesectionem,utnequelaxatiuumfebrientibus,sihumoruminipsonascaturtantundem,cumtantundemconsumaturinfebrientiabstemio,quiadeficienteappetitu,digestione,&cibo,attamennecesseest,hocponduscompensariexmassacruoris.Ergononestinstituendainanitioinfebrientiabstemioperbiduum.(10).Atquaeso,undesciuitGalenus,tantundembilisflauae,alternodiefieri,quantumpituitaeindies,&atraetriduo.Praesertimquinunquamcadauerhumanuminspexisseprobatur106.locis,abAndreaUesalioBruxellense,&Anatomicorumprincipe?NamsiGalenushocscribatabsqueprobatione,saltemScholaesuodeliriosubscriberenontenebantur.Sinautemhocdidicitabipsisedoctusfebribus.Nonpoteratutiquehocidemineffectum,simul&incausamuniusreireferre.Absurdamnamqueatquestolidamprincipiipetitionemcontinerenecesseest,Idemproseipsoincausam,&effectumproducere.Puta.QuodTertianacontingatabileflayaputrida,alternodie,&Quartanadietertio,abilenigra,eoquodalternisdiebustantundembilisflauaeconficiatur,quantumatraetototriduo.Iterumquehuiusreiueritatemprobet,quodTertianaadoriaturalternisdiebus,&Quartanatriduiinteruallo,eoquodtantumdembilisflayaefiatalternodie,quantumatraetriduo.(12).MiserandacertemedenditheorematainuereAdolescentumpropinata,aegrisobedireiussa,&aScholishactenusadorata.UndeuidelicetsucceduntindiesmorboruminfaustaecurationesinperniciemChristianiorbis,&salutisanimarum.(13).Atsaltemsibilis,sesquialteraproportioneexcederetmelancholiam,Splen,adminimumsuperatsexiesfolliculumfellis.Siergoratumsit,quodScholaecumGalenodocent,quodalternadie,tantundemfellis,autbilisflauaefiat,quantumatraebilistriduo;sitqueSplencapsaatraebilis,&folliculusfellissitthecabilis,autCreatorerrauitinsuisfinibus,aliterfabricandoipsaillorumreceptacula,quamGalenusstatuit:autfel&SplennonerantcondifabularumScholaeMedicae.(14).Proindealii,quibusnonsatisfaciebantcommentaGalenidefebriumcircuitu,(15).Astrologiamoraruntinsuppetias,eoquodfebris,statutishorissubinderepetat.Sed&hiallidunturadaliasangustias,dumomnibushorisincipiantfebres,itemquealiquothorisretardent,autanticipent,imoperaliquotuicessileant,&obdormiant.Undenonsatratumfecere,humanamnaturamadlubitumAstrorumcogi,utnequemateriaefebrilisyngamiamcumAstrisesse.Quisquiliae,&uanitinnitussunt,auribuscreduliseffusa.(16).Aliiquoquetandempersimilitudinesquaestionisesatisfecisserentur,sidixerint.febressehaberepermodumaliorumseminum:quorumquaedamnempecitogerminant,utNasturtium;Petroselinumuerolongesegnius.Sednonualetexemplum,quodlitemliteresoluit.Namseminaquaetardiusresoluunturinhumido,proptergummosamoleitatem,etiampigriusgerminant,ut&aliapromptius,quaemucilaginem,succoterraeuicinioremobtinent.Quocircaeiusmodisimilitudonullatenusspectatfebres,quibusnoluntfieriparoxysmos,obresolutionemfacilem,autdifficilem:(17).sedobhumorumputridorumaffluxumparcum,autcopiosum.Alioquisanepituitaaputredinealienissima,uixseptimodieaffligeret,ubiinterimatrabilis(quaecadauericensetur,uelcarnisimillima)longecitiusputreret.AtsaltemstantedoctrinaScholarum,derigore&circuitufebrium,necessumestTertianamsanari,perexhaustionemmateriaeinaccessu,&defectumnouaebilis,profuturoparoxysmorequisitae,sipatienstotobiduo,acibo&potuabstinuerit.Sedconsequensestfalsum,ergo&thesisGalenica.SinueroScholaedoceant,dicantquetumnouamliquaribilemecruore.Athocestnaturamplussolicitamfingere,utfebrimconseruet,quamaliasuitam,uitaequethesaurumsanguinem.Deniqueistabilisecruoreseparata,uelpatrata,siputridaest:curnonunacumbilepraecedentisaccessus,establegataperuenas,quaeiamanteainueniscumcruoredetinebatur?uelanforteistaresiduaatqueputridabilis,praenouitcontingentemforebiduiabstinentiam,utscilicetinhuncdefectumsereseruaret,adcontinuandamfebrim,alioquipraebilispenuriaperituram?Uelannaturasibicomplacuitincustodiabilisputridae?Quodsiueroistabiliseuenisaffluens,nonsitputrida;profectoiaminsanit,atquefuritnatura,quodcruoremdissoluatpotius,uthabeatquodputrefaciat,incontinuationemfuturaefebris.SedScholaeGalenicaefatenturillamputridam,singulisqueaccessibuseffundiperuenashumoremputridum,acdeferriinexilesuenarumextremitates:illudqueessecausamtremoris,accessus,&frigorisimmensi.Cuiusuidelicethumorisputredo,dumibidemmagisintenditurmoxdeincausettantumaestum.Hasegocensuiaridasstipulas,indignasfabulas,miserandasigmentaanilia,&generihumanopernitiosissimasignorantias.(18).AcsaneFerneliushancScholaruminscitiamdetexitprimus.QuareRondeletius,&asseclaeGaleni,inFernelium,tamquamScholaedesertorem,atqueApostataminuehuntur.FerneliusitaquenidumIntermittentium,circaStomachum,Duodenum,&Pancreas,primumsubodoratusest,&Continuarumsedem,circaCorfixitquidem:sedauetericurandarumfebriumnorma,nonaususfuitdeflectere.CaeperatenimapertecontrapraecedentesScholasdisputare,profebriumnido:sedpostmoduminterabditaseoccultauit;stramineisnempeuinculishumorumputridorumseextricarenonualens,passusestsibieripifebriumessentiam,&cognitionem.(19).Paracelsusuero,febriumrigoreterrefactus,febrilemcognitionemauribusteneresibipersuadens,suosibiMicrocosmiinuentoallegoricotitillans,febriumdefinitmorbumsulfurisacnitri:atquealibiiterum,terraemotumMicrocosmi.Quasisulfur&nitrum,seipsisfierentlongefrigidiora,dumelimo(uellimbo,utait)Microcosmiseparantur,&ultroposthorasaliquot,sponteaccenderenturigneEthnae.EtenimutGalenusinuestigandiscausisubiquecespitauit,adeoqueineoseprodiditnonessemedicum,(cuiusnomenait,Inuentoroccasionis:)ItaParacelsus,miralicentialapsusestinMicrocosmiparoemiasMedicoindignas.(20).Duraquippelexesset,quaehominem,nuditerutMacrocosmumreferret,praecipitassetinomniummorborumaerumnosasnecessitates.Egocertegratuloranimaemeae,quodfiguramDeiuiuireferam;(21).nonautemmundi.Deceptusfuitbonushicuir,quodnesciretignemnusquamaccendere,nisisuccendaturprius,necututfinxerit,esseinnobissilicem&chalybem,simulqueconcussoreminpunctoattritionissilicis.Nonsaneopusfuithis,utnequepuluerepyrio,procalorefebrili,nisiprimoappulsucrememur,&dehiscamusmedii.Deestergoinnobismateriaactualissulfuris,&salispetrae,deestconnexioamborum,deestignisactualis.Actandemdeestcorpus,quodistamaccensionemunicotoleretmomento.Naeniaeergo,&fabulaesunto,febriumcausae&originesinScholis.Phlebotomiainfebribusexaminatur.CaputIu.(1).Ratiounicacontrahumores,caeteraealibi.(2).PropositiouniuersalisproPhlebotomiaGalenoauthore.(3).Syllogismuscontraeundem.4.Probatiologistica.5.QuodPlethorabonicruorissitimpossibilis.6.Inuenisnonsubsistereunquamcruoremcorruptum.(7).Nonpossediciplethoraminstatuneutrocruoris.(8).ExthesibusScholarumnunquamindicariuenaesectionem.(9).Quidsitpropriecacochymiainuenis.(10).Coindicationesloco.Indicationispropriae,&oppositascontraindicationi,perperamquadrare.(11).PropositioAuthoriscontrauenaesectioneminfebri.(12).Scholaeinfamantsualaxatiuaperprobationesuenaesectionis.(13).Finescoindicationum.(14).PraemonitioAuthoris.(15).Quomodorefrigeratsanguinismissio.(16).MiserandahistorieInfantisCardinalis.(17).SummenotandumcontraMedicoscruorisauidos.(18).Consciamensmilletestes.(19).Argiimentumindesumptum.(20).Essentialisstatusfebrium.(21).ExplanatiopraecedentisArgumentiderefrigerio,&subterfugiaScholarum.(22).Noniriabunoextremorumadaliud,maleaMathesiiduciinMedicinam.(23).Elenchusestinmedendo.(24).ArgumentumexthesiScholarumopponitur.(25).FucusScholarumexpertinaciinscitia.(26).Uiresobtinentprimatumindicandi.(27).OpponiturHippocratesdeAtlaetis:sedmaleintellectus.(28).Depletionumdifferentiae.(29).Minusnocetfebris,quamuenaesectio.(30).ObligatioMedentum.(31).Intentiogeneralisinfebribus,&huicoppositauenaesectio.(32).SemperuenaesectionemobesseprobatMathesis.(33).Incertitudomedentum,principiorumdefectumarguit.(34).Uenaesectionequitminuerecausamfebrium.(35).Argumentumasufficientienumeratione.(36).Aliudacruorisqualitate.(37).QuorsumcoganturScholae.(38).Spesuanainemissicruorismutationibus.(39).UanamcoindicationemPhlebotomiaeproreuulsione,taminfebri,quammenstruo.(40).Deriuatioinmorbistopicisquandoqueutilis:sedinfebribusimpertinens.(41).UenaesectionocuainPleuritide.(42).DiscantScholaearusticissuaaxiomataessefalsa.(43).Reuulsioinfebribusnorma.(44).QuidMediciexhoccapitedisceredebeant.Antequamadulterioresscopospergam,debebamrepetere,quaealibilongotractatudemonstraui.Innaturauidelicetnonesseduasbiles,&pituitam,tanquampartesconstitutiuascruoris,nisitractatusfebriumsuccinctioremmepostularet,praecipuequodisthaecpersehoclocoruant:ubinonhumorum,nisiputridorumfitmentio,cumanimalputridumnonsitampliusanimal.(1).Duoigiturpraesidiauniuersaliamedenditantumexaminabo,Phlebotomiamnimirum&Purgationem,tanquambinasMedicinaecolumnas,quibusquecollisis,totumaedificium,sponteuelutinruderaconcidit,ablantisquehispraesidiis,Medentesdeserantinfirmos,nonhabentesremedia,praetercorporisatqueuiriumdiminutiua,quaesigillatimattingamuniuersa.(2).Enimueroexconsensugaleni,inomnifebre(hecticaexcepta)requiriturUenaesectio.Scholisitaque,&exitiosaehuiussaeculiconsuetudinihuncegoSyllogismumstatuo.(3).Phlebotomiaestinutilis,ubicumquenonindicaturnecessaria:siue,ubiIndicatioillipropriadeest:Sedinfebribusnonindicaturnecessaria.ErgoPhlebotomiainfebribusestinutilis.Probaturmaior.Quiafinisestcausarumdirectrixprima,&dispositrixmediorumadse.Ubicumqueergofinisnonindicatnecessitatemmediorum,frustracomparanturadfinemnonrequisita.Praesertimubiexcontraindicationeconstat,cruoremnonemittiabsqueuiriumiactura.Perperamergoinstituuntureiusmodimedia,quaefinisindicatfrustra,inutilia,&cumuiriumdiminutionefieri.MinoremautemprobatHorat.Augeniusdemontesancto,tribuslibrisexprofesso.DocensAcademiarumconsensu,quodsolaplethora,siueuenarumnimiaplenitudo,idest,nimiacruorisabundantia,sitindicatrixphlebotomiae.Nequeidquidemdirecteadsanationemfebrium:sedobplethoraeeuacuationem.Atquiinfebribusnunquamsubsistitplethora,ergonunquaminfebribusindicaturphlebotomia,&perconsequens,esthaecomninoinutilis.Conclusioestquidemnoua&paradoxa,attamenuera.Quodigiturpluribuseritprobandum.IpseGalenusprobatsubsumptum.Docenssingulofebriumaccessuplusbilisdifflariquambiduogeneretur.Interimcaeteramembranoncessantnutririconsuetosanguine.Idest,adhucpraeterconsumptionemafebricausatam,suamtaxamcruorissoliticonsumunt.(4).Quaepraecedenticapite,exhumoreperuomitumreiecto,incomputumredegi.Iamueroilludipsummaioriconniuentiainculcandumest.Quocircasibeneualenti,quotidiefiantunciaeoctocruoris,necessumest,totidemquoqueindiesinalimentumabsumi,autalias,moxinimmensammolemhomoprotuberaret.Quidsiergobeneualenti,quotidiedecedantunciaeoctocruoris:certenonminusconsumetfebris.Ergocumnulla,autpaucasitciborumappetentia,digestio,&sanguificatio,necessarioquoquemoxbinisdiebus,plethora,siquasitinitio,deficiet,cessabitqueeiusindicatio,procruorismissioneinfebriente.Quodautemmoxinfebribusnonsitampliusplethora;hocuidentquotquotulceraecauteriopatiuntur.Quaescilicetmoxafebribussiccantur,necsolitumpusdant.Imprimisautemnotandum,utnunquamuirespeccarepossuntabundantia,nequideminMathusalem:itanecbonussanguis,peccatnimietate,eoquoduitesuitales,&sanguis,sintcorrelatiua.(5).QuiaiuxtaScripturam,anima,siueroburuitale,estinsanguine.(6).Exconsequentiergo,nunquampotestesseplethorainbonosanguine(7).Abalteraautemextremitate,praecedenticapitedemonstraui,noncontineriunquaminuenis,sanguinemcorruptum:ergo,siquasitunquampossibilisplethorauenarum,illadeberetconsistereinmediostatucruoris,intercorruptum&optimesanum:siueconsideremuseundemstatumdecidentiae&neutralitatis,ueldemum,quatenusexutroquemistum,saltemmeminerintGalenistae,bonumprouenireexintegracausa,malumueroesingulisdefectibus:adeoquehuncstatumnondiciplethoricum:sedcacochymicum.Necoptareuenaesectionem:sedpotiuspurgationem,quaeselectiuemalumeducat,bonumautemrelinquat.(8).Adeoqueexsuisthesibus,nondumprobariuenaesectionemullatenusindicari.Namiuxtareiueritatem,iamanteostendi,nonconsisterecacochymiaminuenis,quaescilicetestdumtaxatcruoristurbatio:adquamsubleuandam,nonindicariturbaticruorisexhaustionem,quantumturbatorisaffectusablationem.(9).Potissimumquodsitpuriorsanguis,quipercordiscentrumtransiens,suamdepurationemestsortitus:ideoquequiecubitotrahitur,primusqueeducitur,puriorerit,relinqueturautemintusimpurior.Porrocumiamconstetdeesseplethoraminfebribus,quaesanguinisemissionemrequirat,idquequadamtenusScholaeolfecerint,substitueruntlocoIndicationisaliquotcoindicationes,quasiaequiponderantesIndicationiadaequataeinnatura,&praeponderantescontra(10).Indicationi,quaealioquisane,cumauiriumconseruationedesumitur,totaprimatumobtineredebet,(11)eoprorsusnomine,quodomnisfebriscito,tute,&perfectesitcurabilisabsqueuenaesectione.(12).Enimueroproomnibustamdiuersisclientumhumorumputrefactionibus,&febribusindemanantibus,unicouenaesectionispraesidiostatimutuntur,quiaaffatim(utaiunt)succurrit,&adlubitumsistitur,quasaltemdistinctione,sualaxatiuaquodammodoinfamant.(13).Aiuntnamquelicetuenaesectio,naturali,atqueunicasuiindicatione,propterplethoramrequiriuideatur;imonecilla,humoresputrefactosproprieauferat:attamenrefrigerat,uenarumsarcinamexonerat,uiresrecreat,partemmalihumoris,unacumbonodemit;fluxumquehumorumadnidumputredinis,perderiuationem,acreuulsionemsistit,pacat,auocatque.Quapropternaturasolamensentiens,caetera,faelicius,facilusquesatagit.Bonasuntuerbaaitsus,comedenspsalmospoenitentiales:atnonprosuntfamelicae.Haesuntuidelicetcoindicationes,quibuscontinuandammortaliumpernitiempersuadent,quibusquesigillatimsatisfaciam.Atquianteomniapraemonitumuolo.(14).Quodquamquaminrobustiori,&plenioricorpore,notabilislaesiopercruorisemissionemnonsit,imononraromoxsubleuari,etiamaegrisanariuideantur:nonpotesttamennonimprobariuenaesectio,cumcitraeandem,faeliciussanenturfebrientes,namututadprimamueliteratasuenaesectiones,saepefebriumatrocitasremiserit:Idsanenonalias,contingit,quamquodArcheus,subitamuiriumdepletionem,acindebitamrefrigerationemperhorrescat,adeoqueexpelleremateriamfebrilem,&fungiofficio,negligat.Quiueroperphlebotomumcuratiuidentur:certerecidiuant,saltemtardiorem,minusquefirmamconsequunturualetudinem.QuamassertionemTurcaeprobant,magnaqueorbisparsmecum,uenaeapertionemignorans,quippequamDeus,innaturanusquaminstituisselegitur,autapprobasse,imonequidemeiusmentionemfecisse.Quodautemadprimumcoindicationisscopum,quirefrigeratiodicitur,attinet.(15).Profecto,sanguinismissiononaliotitulorefrigerat,quamquatenusdecalidouitalifuratur.Nonautemquoduimfrigefactiuam&positiuamobtineat.Quosaltemnomine,debeteiusmodirefrigeratioessenocua.Curquaeso,inhecticanonaperiuntuenam?annonindigetfebrisrefrigeratione?ueldesinitessefebris?(16).Atdeficitcruorhecticis,quaredefectucruoris,&uirium,facilisestnoxaeanimaduersioper16phlebotomiamallatae,quamalioquiuiresrobustiorestegunt.Anno1641.8.NouembrisdissectumfuitcorpusPrincipisFerdinandi,HispaniarumRegisFratris,Card.Toletani,qui89.diebusTertianafebriagitatusobiitaetatis32.annorum.Etenimsublatiscorde,hepate,&pulmone,adeoquedissectisuenis&arteriis,uixcochlearcruorisincauumthoracisconfluxit,planenimirumheparostenditexangue,corueroinstarcrumenaeflaccidum.Biduoenimantemortem,plusedisset,siipsiconcessumfuisset.Fuitnempeperuenaesectiones,purgationeshirudinesqueitaexhaustus,utdixi,nondesinebattamenTertianasuumtypumseruare.(17).Quidergotantasanguiniseuacuatioprofuit?Quiduerefrigeratioistapalamfecit,nisiquoduanaessenteiusmodieuacuantia,quaenepunctumquidemfebriumtollerent.(18).EstneistamedendimethodusquaefacitMedicum,quemcreauit&honorandumpraecepit,obsuinecessitatem,Altissimus?SinesciatinuiroiuuenecurareTertianam,quorsumconferetistamethodus?Estneillaars,cuiusegetinfirmus,&nonsanus?UtinamatqueutinamPrincepsbonusille,nonfuissetusus?QuicumCortracoreduxaSenatuBruxellensisalutaretur,conualescensabagonemortispraecruoris&uiriumminutionibus,tumfirmusobambulabatincubiculo.Horrentitaquemedentes,suosfebriculososexponereadoccursumfrigidorum,quibusscilicetstatim,atqueaffatim,experirenturrefrigerantiumuirtutemindiciomanifesto,quodnonmultumfidantsuiscalorum,&refrigerantiumregulis.Namcumiamconstet,totumcaloreminfebriesseipsiusmetspiritusuitalis:sequituretiam,quodrefrigeratioperuenaesectionem,sitmeraspiritusuitalis,una&sanguinisexhaustio,&depauperatio.Namsifebrissitcurandautintemperies,peruenaesectionem,tanquam!remediumrefrigerans(contrariumheuconstat!perexhaustionemomnissanguinisePrincipeInfanteHispaniarum.(19).InquoadhucpridieantemortemfebrisTertiana,nonobstantetantorefrigerio,suosaccessusseruabat,)soloquefrigore,sanationemintendantaliietiaminquotidiana(quamepituitaputridaaccendiscribunt)saltemrefrigeriumistud,longefaciliusobtinerent,exponendoaegrumseminudum,adboreae,uelzephyriflatum,uelsuspendendoinaqua,autprofundoputeo,donecsesatrefrigeratumtestaretur.Statimenimsic,&affatimsanationemabsoluerent,siintusconsciainscitia,suamcalorisessentiamfebrilem,nondamnaret.(20).Itaquefebrisnonestnudacaloristempestas:sedadestoccasionalisuitiatamateria,adcuiusexpulsionem,Archaeusperaccidensseaccendit,uelutindignatus.QuodquamdiuinScholisfueritneglectum,praeposterae,pernitiosae,&coniecturaleseruntfebriumsanationes,eoqueomnesnequicquamgratiarumactionedignum,debebuntmedenti,cumspontaneanaturebonitatecurentur,atqueutinampermedicosnonpostergarentur.(21).AdargumentumuerosanationisperfrigussubitumrespondebuntScholaepericulosamesseitionem,abunoextremoadaliud.Quasuaeignorantiaeexcusatione,ospopuliobturant,uelutaliquidfidedignumdicerent.Nonaduertentes,quodineosibicontradicant,dumuenaesectionem,eopotissimumscopolaudant,&praeferuntlaxatiuis,quodstatim,atqueaffatim,perrefrigeriumsuccurrat,ideoqueuelocis,&praesidiiuniuersalisnomenclaturamdedere.Suamenimimpotentiam,ininscitiafundatam,coguntadarbitriumaxiomatismaleintellecti,&peiusapplicati:(22).Siquidemindubiumest,quodliceatconfestimabscinderelaqueumsuspensi,utpriuatusaere,illoquantociuspotiatur.Itemquodliceatsubmersum,statimpronositudeponere,utaquamepulmonereiiciat.Liceat,inquam,aliquemstatimadripamextrahere,liceatquestatimuulnusabindispositioneliberare,&cicatriceclaudere.Plurimaenimsicuulneraunicodiesigillantur:quodsolutiocontinui,nilindigetpraetersuireunitionem,liceatstatimosfractumueldissocatumreponere.LiceatsimiliterinCaduco,Syncope,lipothymia,crampo,quantocitiusinfirmosreuocare,excrementorumdetentionessoluerestatim,statimqueprofluuiummuliebresistere.Nequeenimautumandum,quodnaturainpropriadestructionegaudeat,quodqueestatusano,repentinamquidemmortemintromittat,remediumautemrecuset,quodrepentemorbumrepellat.Alioquinonfaceret,quodinpossibilibusestlongeoptimum,utinecunumquodquedesideraretesse,&conseruari.InMathesiquidemstatuiturimpossibile,abextremoadextremumpergereabsquemedio,negatqueistudmedium,omnempenitusinteriacentiam:quamsiinnaturalibus;cumquadamlatitudinedederimus,adhucconfestim,atqueoptimeegissecensebimur.AdeoqueneclicetilludMatheseosadsanationestorquere.Fateorequidem,nonlicerehydropem,perparacenthesin,unicaaffatimuiceeducere:utnequepus,egrandiapostematetotumelicere;necconglaciatumpraefrigore,immediateadhypocaustumdeferre,nequefamepaeneextinctum,affatimalere.Atsane,istudnoncogitmediocritatistardus,&necessariusincessusuttalis,autabunoextremorumadaliudprogressio,quasinaturaceleremopitulationemauersaretur.(23).Cumhaecipsisitindicatiouernacula,cognata,medullaris,&intimepropria.Seduetanturista,quiauiriumindedependensexolutiononferretceleresistosmotus.Perelenchumergocausaenonutcausae,Scholaeaegrosarcent,asubitaneoauxilio,quodnonhabent:utignorantiamaliquoapuduulgusuelentaxiomate,maledirecto.Namquotiessineuiriumamissione(uiresnamque,semperprimatumobtinentinIndicationibus)sanatiohaberipotest,quocitiusidfit,maioriquoqueiubilonaturae,arripitur.Prout&infebribus,multapucunditate,utiliadmirationeobseruaui.(24).Ergo(interminis)sifebrissitmeruscalorpraeternaturam,debeatquepercontrariadebellatiuaomnissanatioperfici:ergorequiritfrigefactionempraeternaturam,utscilicetcontrariastentsubeodemgenere.Idest,Necessariofebrisomnis,sanareturabambientismultofrigore;acpotissimum,quiaambientisfrigus,uirescolligit,nonautemdissipat.Sedconsequensestfalsum:ergo&antecedens.ErgoScholaenonintenduntperuenaesectionem,calorisrefrigerium:sedprimarioablationemipsiuscruoris,&mitigationemaccidentium,quaeuiresdebilitatasconsequitur.Siueprimariointendunt,uirium,&sanguinisdiminutionem.Idquodplenofucoappellantliberioremarteriarumrespirationem.(25).EgoueroIndicationem,quaeuiriumconseruationemconcernit,estqueoppositauenarumdepletionicuicumque,sempermaximipendo,quiadiminutis,stratisqueuiribus,necmorbusprofligaripotest,necaliquidsuperestmedentiagendum.(26).IdcircoHippocrates,decernitnaturasipsas,essemorborummedicatrices,quodIndicatio,quaeauiribusCaputIu.conseruandissumitur,totumsanationisscopummoderetur.Utergoratio,uirescustodiendassuadet:ita&cruorem,quodhic,illascontineat.(27).HippocratesquideminplethoraAthlaetarum,statim,&cumulatim,cruoremiussitmittendum.IdqueScholaeprouenaesectioneubiqueintonant.Sedridicule,istudpromorborum,febriumquesanationeallegatur.Nonenimidiussitproptermetumplethorae,utcunqueuenaeillorumsanguinesatabundent:sedsolum,neuasarepleta,inroborisexercitiisdissiliant,acdehiscant.AlioquiquidAthlaetissanis,cumsanationefebriuminterceditcommune?nonenimfebrientimetusestplethorae,necutuenaexercitiisrumpatur,notandumporro,depletionescruorissicsehabere.(28).Quodquaeauenerefactaest,sitirreparabilisuiriumexhaustio,quiademitdeinnatocordisspiritu.Huicautempropinquaestexhaustioperuenaesectionesfacta,eoquodpromptesuffureturArcheuminfluum,&affatim.Morbusuero,etsiuiresdirectequoqueoppugnet:quiatamenidnonefficitaffatim,sedsensim,ideouirespotiusconcutit&atterit,quamquoduereexhauriat.(29).Facilioritaqueestuiriumrestitutio,amorboattributarum,quamexhaustarumauenaesectione.Namquiauenaesectionedebilitanturinmorbis,plerumquedestituunturcrisi,&siamorboresurgant,paulatim,multisqueanxietatibusualetudinariiconualescunt,longadierumserie,&nonsinemeturecidiuarum.Quiueromorbodecumbuntabsqueuenaesectione,restituunturdefacili,&conualescentes,moxpristinumattinguntstatum.Sinueroremediisdestituti,etiamnonnunquamadextremumdeuenerint,crisimtamennaturamolitur,eosquereficit,eoquodillorumuires,etsiamorboconquassataequidemsint,nontamenperierint,exhaustaeaffatimpercruorisemissiones.(30).Quaproptermedicusexconscientia,&incharitateteneturmederi,nonperdispendiumsubitaneumuirium,utnequeperpericulaindeconsequentia,necetiamperuitaeabbreuiationemnecessariam,iuxtapsalmum.Spiritusmeusattenuabitur(ergo)diesmeiabbreuiabuntur.CumqueiuxtaSacra,uitagliscatinsanguine,ututhuncaffatimdimiseris,nonnisicumuitaepraeiudicioemiseris,Intentioenimperpetuanaturae,sanandisfebribus,estpersudores.(31).Ideoqueaccessusplerumqueterminanturpersudores.Sedhuicintentionidiametraliteropponituruenaesectio.Siquidemhaecuellitcruoremintrorsum,adreplendumuasacruoredepleta:motusueronaturae,adsanationemfebriumrequisitus,proceditacentroforas,anobilibus,&uisceribus,adpellem.Quodautemuenaesectiodebilitetnecessario,licetfortiores,&plethorici,idsecusexperiri,&testariuideantur:sitextusSacer,quiuitaminsanguinehabitareadmonet,nonsatisponderishabeat,saltemidmanifestumfietsiliberaliorisanguinismissionepeccaueris,statimenimuires,&aegerconcidunt.Ergoinmathesisisexnotabiliterlaedant:trianonpossuntnonlaedere,quanquamnonitasensibiliter.(32).Laedereautemnaturam,quieandemsanare,&restitueredebet,nonestpermissum,siipsasibinaturadebeatessemedicatrix,tantoquefelicior,quofortior.Satisenimsitmedico,quodaegeralioquiinexcusabilidebilitatelabascatpermorbum,inedias,inappetentias,inquietudines,dolores,anxietates,uigilias,sudores&c.nequeidcircofidusAuxiliator,debetdebilitatemadderedebilitatibus.Fraudulentumestsubleuamen,quoduenaesectioadfert,eiusquetamincertumestremedium,quodnemomedentumhactenusausitpollicerisanationemindefuturam.Quisqueartificumfacit,quodpromittit.(33).Statuariusnempestatuam,calceariuscalceosindubieparat.SolusautemMedicusnilaudetexartesponderesua:quianititurfundamentisincertis,peraccidensdumtaxat,subinde,atquedoloseproficuus.Quiautcunqueremuerteris,ignorantiaeplenumest,procuratadebilitate,sanareuelle.Perrepentinamnempecruorisdepletionem,cumulatefactam,plerumquenaturanegligitexpulsionemsuihostis.Quamattamenexpulsionemdemonstrauicontineretotamfebrium,&naturaescenam.Inconfessoestpraeterea,quodmateriafebrilisnonconsistatinuenasupraCor:(34).&perconsequens,nequeuenaesectiomateriamoccasionalemullatenusexhauriat,autdirectamedendiintentione,effectiuesanet.Denique,simittenduscruor,obperspirationemfacilemarteriarum.(35).Idsaltemfrustraneumininitiis&incrementisfebrium,cumcalornondumuiget.Cumqueinstatu,utnequeindeclinationesitmittenduscruor.Ergonunquam.Quodautemnoninstatu,probatur:quiapraepediturcrisis,cumnatura(utscribunt)maximeimpeditaluctatur,&plerumqueuictrix,minimetumtoleretuiriumiacturam,&auocationemaduello.Sinueroinstatunaturauictasit,quiderituenaesectiotumaliud,quammerumhomicidium?Siergoinstatunonconuenituenampandere,dummaximuscalor,anxietas,&potissimaarteriarumexigiturrespiratio:multocerteminusconuenietininitiis,&augmentis.Praesertimquodprimisstatimdiebus,metusplethoraeabeat,adeoquesatfacilissitarteriarumperspiratio.Quodautemmorbi,insuadeclinatione,uenaesectionemnecpetant,nectolerent,tamestclarum,&omniumuocetestatum:quodnemouenaesectionemunquam,perdeclinationemmorbi,intentet.(36).Consideremuspraeterea,quodinfebribus,cruorinuenis,uelbonussit,uelmalus,uelneuter.Sibonus:bonumerit,bonumdetinuisse,eoquoduiribusaddat.Nam(utalibiostendi)plethoraemetus,uelmoxabinitio,siquisesset,cessauit.Quodautemuoluntbonumcruoremdimitti,obrefrigerium,&putredinisdifflationem.Iamenimutrumquesatsublatumest,&imaginariumbonum,quodsupponunt,realem,&necessariamuiriumiacturamadfert.CaeterumdocentScholaeuenaesectioneminfebrinonmandari,propterbonitatemcruoris,quaenempesupponuntmalum&putredinem.Egoautemsatdocui,nondaricorruptuminuenisquamdiuuiuitur&perconsequens,ruerehuncScholarumscopuminuenasecanda.(37).Oportetergomihidemonstrentmalitiamcruoris,quaesitcitraeiusdemcorruptionem.Deinde,malumistumcruorem,detineriinuena,acordeusqueadmanum,siratamuelintuenaesectionem,inquantumtalem,uelquatenusreuulsionem.Doceant,inquam,quodmaluscruor;nonsitinprimisofficinis,eductoquepercubitiuenamcruorenontrahaturdeterioradcor,quauenacaua,dexterumcordissinumfacit.Instruantpariter,quoddepletissuperioribusuenis,nonsitmaiorlibertas,&impunitas,quanoxia&febriliaadcorpertingant,quamante.Adeoquodlocodifflandiputredinem(quaminreiueritateprobauinullam)nonoccasioneturpotiusliberaditusauraeputridaeadcor.Quorsumnempedepletarumuenarumuacuitas,attrahitcruoreminfernae.Ostendant,inquam,quarationeeffluuiumcruoris,&diminutiouiriumpercubitum,impediatputredinem,siueimportetcorrectionem,&redintegrationemputridi.Itemexplicentse,quiduelintdici,quoduenaesectiofieret,quoarteriaeliberiusrespirent,cumputredo(siquaessetinuenispossibilis)nonaffectetsanguinemarterialemtotiusnaturaecondum.Probentqueinsuper,quodimminutobonosanguine,&uiribus,proportionaliter,sitmaiorpotestasresiduoimpuro,inquinatoqueperputredinem(utsupponunt)seipsumpraeseruandiaputrefactioneimminente.DoceantitemcontraTextumSacrum,quoduita,atqueanimasintpotius&libentiusincontaminatosanguineresiduo,quaminpuriore,peruenaesectionemablato.Alioquiregulariterbonieductio,includitresiduimaliauctamproportionem,effrenemquelicentiam.Quidsidemuminfebri,acuenis,cruorsitmalus,bonumqueaiunt(tanquamsignum&effectum)quodinmissionecruoris,maluseffluat:putentque,tantumdemsaltemmalicruoris,abreptum.Primoprobentcruorem,quemcensentnoxium,uerenoxium,proutante,iamprobauiinsontem:Acdeindoceant,pereiusmodimalicruorisfestinam,&plenamemissionem,nilpraeiudiciiuiribusesseablatum:quodquesuperstitecruoreinquinato,minutisiamuiribus,sanguinisfactadepletio,eritincausa,curputredoresiduicruoris,pergereminusualeat?&ansperentquandoqueinuenissemelputrefactocruorequomodolibet,abeiusmodiuidelicetpriuatione,dariinnaturaregressum?Etenimostendant,noncontradicere,quodfebripropriumsit,cruoremipsuminquinare,&hancproprietatemtolliaposteriori,aputrefactiscilicetremotione?(38).etenimsiprimumimpuriorsanguiseuenadepromatur,iteratouenampanduntinterimuiresconsternunt,turbantque,hinc&crisisspemtollunt,quidsitumrubicundioreffluxerit.Certeexclamant.Quasitotummaliagmenablatumprimauice,fuissetquefebriumsedes,acordeadcubitumdumtaxatextensa:bonusautem,circaheparresideret.AstdeprehendisemperinHydropeultimorumexcrementorumformidolosaseuacuationes,multoqueideomagis,innudasanguinisabreptione,quaerectauiaacordeperuulnus,uitalesspiritusabducit,siueismalus,siuebonus,uelneutercenseatur.Imprimisprobaui,quodpeccentpetitioneprincipii,tamquaedeSynocho,causoqueputridis,quamquaedesanguinisputridiemissionibussupponuntur.Quapropterloquendoadnumeros,subleuaminafactapropteruiriumereptionem,semperinuenifraudeplena,utprotantillosubleuaminis,uiresmorborumbaiulae,eneruentur.Perindeenimatquepotusfebriuminitio,sitimprotantillosolariuidetur:sedquistamdemens,quodtumpotaret,sisciretpotumsibiuiresnecessariassuffurari?Infidumestitaque,dolosum,&momentaneumrefrigerationisauxiliumperuenaesectionem:Deneutrotandemcruore,quinecbonusnecmalussitrespectuuenaesectionis,nildiciestoperaepretium:cumnegatumsubdisiunctione,negarietiampossitcopulatiue.Namsiueneutersitis,quicommistionebonicumdeprauatoconstat(supponendodeprauatum,quinonest)uelis,cuiestintroductaalterationeutra,inutrumqueeuentumpraedictasatisfaciunt.Tandemutspemquaeinreuulsioneestabscindam,&sicomnesexaequotollamcoindicationes,tanquammiserapertinaciaesubterfugia.Insanumestsubsidium,uenaesectionem(copiosamenimplerumquehocfineexigunt)fecisse,siueinfebribus,siuedemuminmenstruis,propterreuulsionem,eoquodmateriafebrilis,nonnatetincruore,autfluctuetinuenis,tanquampiscisinaqua:seduasiintusadhaeret,proutsuoloco,demateriaoccasionaliedisseram.Promenstruoautemsimiliter:eoquodeiusseparatio,fiatetoto,&nonnisiseparatricemanuArchei.Phlebotomiauero,nilseparatseparabilium:quiasinepraecognitionefinis,adeoqueabsqueelectioneagit.Sedperpetuoeffluituicinior,moxuaseaperto,&insonscruor:quem,quiadeincontinuofilo,aliussubsequiturmetuuacui:idcircomenstruacircauterum,studionaturaealioquicollecta,peruenaesectionemindedistrahuntur,acintotumretrogradiuntur.SiautemPhlebotomiaquandoqueinplethora&euchymamulierebenesuccesserit,atcerteinaliismultis,miserandamcatastrophendedit.Etenimsimenstruum,solasuiquantitate(dumiamcollectum,&inueniscircauterumsegregatumest)peccaret,IndicationemPhlebotomiindiuiduam,&insolocasusuppositolubensadmisero.Atmenstruum,beneconstitutouterosifluxerit,abundesuissatisfacitfinibus,&hactenusreuulsiofrustranea,quanquametiamimpossibilehypothesissupponat.Phlebotomianamque,nonnisimeraestcruoris,&indistinctadepletio.Depletaeautemuenae,extempore,undecunque,qualemcumquecruoremadsereuocant.Quiautcruorissuntauidaethecae;ita&uacuitatisimpatientes.Atqueproindemenstruum,inexitumdicatum,idest,hactenuscatalogoexcrementorumsemelinscriptumanatura,uenaedepletaealliciunt.(40).Deriuatioautem,quiaparcaestcruoriseffusio,modocongruiseuenisfiat,saepeprofuitmultismorbistopicis,adeoqueinfebribusestimpertinens.(41).SedinstantuenaesectioneminPleuritideesseitanecessariam,utsubpoenacapitalisitiniuncta.Siquidemaiunt,nisiadcostasaffluenscruor,multicruoriseffusionereuellatur,periculumestnemoxPleuritishomineminterimatsuffocando.Egosane,neminiPleuritico,sanguinemmitto,estquecuratioeiusmodituta,certa,commoda&solida.Nemoillorumperit,ubiinterimsubphlebotomo,plureslongatandemtabepereunt,&quotannisrecidiuamexperiuntur.IuxtaGalenumenim.Quicumquediequadragesimononsuntperfectesanati,tabidifiunt.Egouero,intrapaucosdies,perfectesano,necrecidiuamsentiunt.Necquidemsolusmeaadhocarcanahabeo.(42).Quinimouidirusticumomnespleuriticostertiopotusanantem.Utebaturenimstercoreiumentiprouiro,&caballipromuliere,quoddiluebatincereuisia,accolaturamexpressampropinabat.Tantascilicetestmedentumignorantia,tantaqueScholarumpertinacia,quodDeusrusticis&paruulisdetscientiam,quamAethnicalitterainflatisdenegat.Iamspectandum,sialiquisreuulsionisususinfebribus.(43).Enimuerocumopusreuulsionisnonsitprimarioaliudquamuenaesectio,adquam,peraccidens,speratursuccedenscruoruenturus,eiusquereibeneficio,nonfluxurumforeadlocumaffectum.Adquamthesimsequitur,quodpereiusmodieuacuationem,traheturcruorpeccansfebrilis,(sicloquorconniuens)inuenasdispersus,quialiassuonido,proculacordelatitans,suaenoxaefermentum,nontamferocitercordicommunicaret.Quodestdicere:Pereiusmodireuulsionemfore,quodhumorpeccans,aparteignobili,adnobilioremtraheretur.Crudiornamque,acfeculentiorsanguis,estinMesaraicisuenis:defecatiorautem,quipropiusadcordisaulamaccesserit.Aliasnamqueindiscretanatura,iuxtauitaefontemprimaparricidiitelastatuisset.Cumigiturnonfluctuetinuenismateriafebrilis,necsedeatpropecor:Absitcredere,illamperuenaesectionesexigi,autlocomoueri,ututalioquisubindediuersicolorsanguis,periteratassanguinisemissiones,emungatur.Atroxitaqueremedium,siadlocumemissicruoris,alteraremotisaccesserit.Namsicintotum&adnobiliora,uniuslocilabesdispergeretur,estquealioquifaciliscoinquinatioinhabentibussymbolum.(44).Tandem,sisemelabdicatisEthnicorumerroribus,Moderniinuitamproximirespicerent,scirentutiqueuanaessereuulsionumcommenta;pernitiosamthesaurisanguinis&uiriumdeperditionem:Nullamnoxamasanguineintrauenas:sedtantumabhostilibus,&peregrinisexcrementisinsultare:Deumquoquesufficientiafecissesordiumquarumcunqueemunctoria,neclacerationeuenarumopus,ptofebriumuictoria.Purgatioexaminatur.CaputU.(1).PrimaconfessioScholarumdesuispurgantibus.(2).Fraudescorrectionum.(3).Alteraconfessio.(4).Tertia.(5).Excusationesturpes.(6).Quartaconfessio.(7).Historiafrequens.(8).Dolusinnomine.(9).Explicaturquidsitdarilaxatiuumdumturgenthumores,&quamfraudeplenum.(10).HistoriapoenitentiaeAuthoris.(11).Conclusioindetracta.(12).NopemnotabiliainScholarumpernitiem.(13).HistoriacuiusdamPrincipisuiri.(14).Quintaconfessio.(15).Examenpraedictorum:(16).Sextaconfessio.(17).Subterfugiauana,&foeda.(18).Retortatelaexconfessioneseptima.(19).Argumentumueneniafoetore.(20).Probatiomechanica.(21).IdemexGaleno.(22).Probatioabeffectu.(23).Scholaeimpugnantsuatheoremata.(24).PositishypothesibusScholarum,nemomoripossetafebri,&falsumesset,quodnondandapurgantiainitiofebrium.(25).QuodhicAphorismusdolumincludat,&Hippocratisinaduertentiam.(26).Coctioinmorbisnominisabusus.(1).AgnoscuntScholaesuapurgantia,adAgaricumusquecorrectioneopushabere,eoquoduiminferantnaturae.Atqueutinamcorrectionesillae,nonignauae,nonstolidaeessent,potiusqueinseruirentadcomparandaminnocentiammedelae,quamadeiuscastrationem.(2).Siquidemcastratiouiriuminpharmaco,dolumconcludit,neuidedeFebribus.licetaegeruenenumsubesseintelligat.Cicutataetiamofficinarumremedia,suntinstarlupidomestici,quidataoccasione,dumsibiconfiditur,adsolitamnaturaesuaeferociamredit.Hincenimneccorrectapharmaca,proprioetymoappellareaudent.Puta,DiagridiinomineScammonaeamuelant,ut&Alahandal,Colocynthidemlaruat.Compositademumlaxatiua,inDispensatoriismilitantsubmentitoducistitulo.(3).Interimnequeuntnegare,quininsingulissolutiuisScammonaea&Colocynthis,nonsintbinaecolumnae,quibustotumpurgandiaedificiuminnititur,quibusquecollisis,totumquidquidsuperstructumestruit.Mitiorademumsolutiua,utmanna,cassia,sena,rhabarbarumetc.duobusillisducibusantesignanis,suadederenomina.(4).Fatentur,inquam,Scholae,exhibitolaxante,nonesseampliusinpotestateMedentis;adeoqueperhocinfamantlaxatiua,eaquephlebotomiaeproindepostponunt.(5).Etenimsiquidcrudeliuspatraueritlaxatiuum,ueldosim,uelcorrectionem,uelaegrinaturamfluidam,uelSeplastam,ueleiusuxoremaccusant,nesolutiuoalioquipharmaconomenpereat.(6).Intereatamenfatentur,uelintnolint,solutiuauniuersa,tabidumuirusinseclaudere:solamqueAloeminprouerbioinnocuamuocant.Caeterauerocumadditamento,correctione,&circumspectioneexhibenda,utnequepraepostere,autpraemature.(7).Nuperenimuiriudiciosus,aSecretisSenatusBrabantici,utsanitatemcustodiret,pillulamusualemexaloelota(castratascilicet)sumpseratcuiusdumnonreperireteffectum,transeuntiidMedicodenuntiat.Quiculpatignauiamaloes,adeoquepicron,siueamarum,inpigrumuertit.Praescribam(inquit)maialespillulas.Quibusassumptismisereperiit,quiatotahebdomadafrustralaboratum,utlaxantisremediieffroenemeffectumcompesceret.Isenimutseamorbofuturoliberaret,dolomedentisperiit,&reliquitprolesundecim.Undeprimarioliquettamesselaxantiliberumferocireinbeneualentem;quamaliasinaegrum.Impunenempe,etiaminuitamprincipum,grassarilicet,subnomineMedentis,doloquepharmaci.(8).QuiaterrategitcrudelemMedentuminscitiam.Speciosussanetituluspurgatio,siuedepuratio:seddoliplenus.Atqueutinammedentispurgatoriumqueatpiaremorbos!Utinamquoadhocnonfit,aegrinonexpectarentpurgatoriumamanuMedentum!(9).Luctusaneestdignissimum,quodaiunt,exhibitolaxante,antemorbicoctionem,educiquidemeosdemhumores(namlaxantiauoluntperselectionemeducereunumhumorum,&nonalium)quosalioquipostpraefatammorbiconcoctionem:essetameninutilem,imo&nocuam.Nectamenindehactenusdiscant,humores,perlaxantiaeductos;,nonessehumores,necpeccantes;(aliasnamqueutraquestationemorbi,&unicolaxantesuppositis,necessariodeberentiuuareaequaliter,simateriaeeidempeccanti,detrahant)sedmeramputrilaginem,&merumliquamentabefactum,peruiruslaxatiuorum.Tantoqueinfeliciusbibiturhostis,uthancferinamexerceatintuslanienam,incarne&sanguine.(10).Etenimperfactihistoriam,narrabopoenitentiae,&scientiaemeaeinmedendoexordia.Enimuerouixexephebiseram,quodchirothecamdomicellae,aridascabieinfectae,indueram:Undeprimumilla,acdeinalteramanuscabiemcontraxi,cumpure,&pustulisinfamem.MedicinostraeUrbisSenioresaduocati.Uenaesectionemprimumadhepatisrefrigeriummandarunt.DeintriduanoApozemate,bilemflauamtorridam,&pituitamsalsam,adeductionempraepararunt.Actandemperpillulasdefumaria,purgationempraefatorumhumoruminstituerunt,multosqueaffatimsecessusprouocarunt.Gauisusego,quodaceruumfoetidiliquorisexcreuissem.Monueruntergo,idempharmacumperendieassumendum,itemqueiterumposttriduum,parisuccessu:acmeoiudicio,sitotumiunctumfuisset,facileduassitulasimpleuissetputridum,putidumque,quodhumoresputabam.Quienimanteasanus,alacer,integrisuiribus,leuisinsaltu&cursu:iamredactuseraminmaciem,tremebantgenua,genaecollapsae,&uoxmihirauca.Dixiitaque,&sero,ubinamhospitatifuereistihumoresinme?Necenimincapite,thorace,uelinuentrelocumtantaefarraginireperiebam.Nametsipriuusomnibusuisceribus,dimidiumeiustamenuixtotacauitascontinerepotuisset.Conclusiergomecum.(11).Quodistihumoresnonpraeextiterantinme:sedinmefactierant.Accognouiliquidoistudputridumliquamenfactumfuisseabassumptolaxatiuo:quodidemessetfacturum,quotiesassumerem:Interimeademmetentabatscabiesquaeante.Unde1.cognoui,quodscabiessitcontagiumpellis,nonautemhepatisintemperies.2.Quodmentitumessetuitiumistorumhumoruminscabie.(12).Quaesolocontactuchirothecae,parataerat.3.Quodpharmacapurgantianonpurgarent,autmundarent:sedputrefacerent.4.Quoduiuidamcorporismeisubstantiamliquassent,&inputrilaginemresoluissent.5.Quodindifferentercontaminarent,quidquidquoquomodoattingerent,siuecruoresset,siuedemumipsametcarouiuens:nonautemselectiueunumproalioelicerent,&separarent.6.Quodcontaminatum,denotaretsuumcontaminansessemerumuenenum,corporisliquefactiuum,&putrefactiuum.7.Quodcontaminatumpropulsantenaturaefflueret,donecuispharmaciexantlataesset.8.Quodhocfieretnonsecusinsano,atqueinaegro.9.Quodqueideopericulosumessetpharmacumsolutiuum,antequamnaturauictrixessetinmorbis,postmodumueronoxaeiusnonitamanifestaappareret.Quibusdudum,atqueseriomecumpensitatis,desciuiaGaleno,quitotuscircahumoresistositaimplicitus,utomnesmorbosindeconstareasserat.Atcummihiadhucdeessentmeliora,quaeinuicemhumorum,&laxatiuorumsubstituerem,cumadmiratione,&commiserationegenerishumani,tandemstudiumMedendisuspendereuolui,donecAltissimus,exsuibeneplacito,quaerentimihi,postmultanummorum&annorumdispendia,dignatusestdonareIntellectum,quemutinamexmeisoperibusmundussibiincommodumapplicaret.Creuitinmeaususeundo,acindiesmagisconfirmatussum,quotidianiserrorumMedentumobseruationibus.(13).Intercaetera,meminiquodArchiatri,Principiexhibuerantscammoneatumpharmacum,undeunicodie,quadraginta&unumsecessussuccesserant.Quiunacumlotioilliusdiei,meiubente,ponderati,pendebantlibrasoctodecim&unciasseptemliquaminisflaui,&putridi.Dixiergoilli,&suisMedicis.Enimuerosiistudliquamensitbilis,unusquedequatuor.Iamphlegmaincorporeinderesiduum(unatertiabilemsuperans,iuxtaGalenum)pendebitlibrasuigintiseptem&unciasdecem,&eodemcomputo,supereruntmeracaeatraebilislibraenouem&unciaetres:Idest,pituitae&melancholiaenonpermistarumbiliflauae,libraetrigintasex&unciaetredecim.Purgationemitaquedebebantfateri,nonessecorporispurificationem:quinpotiusrelictorumhumorum(siquieiusmodiessent)distemperationem.Deinquodpraefatasolutio,nonessetbiliselectiuamundatio,autcorporisasuperfluabileliberatio:sedmeracruorisliquatioputrefactiua.Siquidemdumcruoressetinuenis,nonfoetebatante,moxputetinintestino,eodeminstanti,quoextrauenasexcidit.(15).Sedsodes,quouaseiamcontinebunturtrigintaseptemlibraepituitae&atraebilisresiduarum?praesertimdumapurgatione,uenae,quaeanteatumebant,nuncconciderunt,necapparentamplius?Sequentimanenamquemiserille,quiseuestrisarbitriisconcredidit,acsepurificatumrebatur,cassa,acuta,&raucauoceloquitur,tremitmanibus,uacillatgenubus,oculisconcauis,exhaustisuenis,consternatouultu,sitiquepressusimportuna,&deiectaappetentia,sepridiemultapassumaffirmat,pertamdolosam&anxiamdepurationisexperientiam,dubitatqueiterumredireeandemuiam.(16).Certustamencredit,sidosislaxatiuiauctiorfuisset,malesibicessissetnegotium.ExistaenimfortipurgationeinPrincipe,statimdeberetelucesceresolutiuorumuirulentaproprietas.(17).ResponderuntMedentes,Principisnaturamfacilem,nimiumauscultassepharmaco,&adeuitandamrelictorumhumorumcolluuiempraefatam,simulquedisproportionemeorumdem.QuamScammonaea,exproprietatenedumeliciatbilem:sedexipsocruore,siuecompositoexquatuorconfecerit,unicumliquamenpersedemreiectum:(18).Underursusconclusi,imposturamatquedolum,quaecholeram,uelpituitameducisupponit,quaequeselectiueunumpraealioexcerniperhibet,dumiamfatentur,esseomnessimulliquatos.EtiuxtaGalenumdumsanguisputrescit,fitbilis,&falsumesse,quodCholagogon(uerbigratia)curetmorbosbiliosos,quodquedeceptiosit,quibilemeduciaiunt,si&caeteritrespriuscorrupti,simuleiiciantur.Nemocerteestueritatisstudiosus,quinonhincstatimintelligat,corruereUeterumMedendibasim;tamrespectuhumorumquamselectionissolutiuorumMedicaminum.Profectoadmirorinstuporemusque,quodMundusperniciemlaxatiuorumnondumanimaduerterit,quialioquitamrepentepersentitquaslibettechnasmarsupiosuopraetextas.Indubiumestsiquidem;quinlaxatiuaoccultumgeranttoxicum,quodtotuiduarumacpupillorummillenafecit.Nequeenimeducuntsingularempostsehumorem,quem,singularitractatudemonstraui,nunquaminnaturafuisse,nisiinlibrisMedentum.Etenimdosimlaxatiuiauge,atqueillicoseprodetlaethaleuenenum.(19).Agedum,curistauestrabilis,tamcelerieffluxusubsequens,foetettamhorrende,quaeunoquadrantepriusnonfoetebat?Celeritasenimeffluxus,putrefactioniansamadimit,ut&foeroris.Oletnamquecadauer,&nonstercus.Nequeetiamabintestinis,tamrepente,tamolidistercorisodoremmutuaret.Itaquefoetorindicattoxicumefficiens,&materiamcadauerosam,euiuodesumptam.(20).QuodproboMechanice:Siquishauseritdrachmamuitriolialbiinuinosoluti,moxuomitumcit.Atsistatimapotusuperbibathaustumcereuisiae,aquaeetc.isquidemplurimospatietursecessus:attamenprorsusabsquefoetore.Scammonaeaigitur&uitriolum,pariterliquantcruoremmesaraicum.Hocquidem,uiolentaponticitatesui.Illudueroputrefactiuo,olidoquelaxatiuorumueneno.Cuiussoliusconsideratione,purgatio,utcrudele,&stupiduminuentum,nemininonsuspectaessedebet.(21).EtenimsiiuxtaGalenum,sanguisdumputrescit,fitbilis,ergoliquamenfoetidum,atqueflauum,perlaxatiuadeiectum,mentiensquebilem,exputrefactocruoreestgeneratum.Atqueperconsequens,ipsalaxatiua,suntputrefactiuacruoris.QuodexGaleno,Scholisinuitis,facilecolligitur.EtenimpotissimumcommendatTheriacam,eoquodpotissimeuenenisresistat.SignumquoqueoptimaeTheriacesdiagnosticumasserit,quodsiunacumlaxatiuissumaturTheriaca,indubienonsubsequentursecessus.AnnonhaecGaleniuerba,conuincuntlaxatiuaessemerauenena?quorumscilicetuniuersaoperatioeluditur,perTheriacamuenenorumdomitricem?(22).cuisuspicioniconsonanteffectus.Quippesumptopurgante,aequaliterdeiiciuntaeger&sanus,liquaminaeiusdemcoloris,odoris,&conditionis:quapropternonexigithumorempeccantem,praenonpeccante:sedindifferentercontaminatquidquidattingit.(23).Porro&Scholaeimpugnantlibertatemselectiuam,quamsolutiuistribuunt.Namsihumoraliquisequatuor,sitputridusinfebribus,indicetquenaturalitersuiablationem:laxatiuaueroeducantselectiuehumoremecruore,insanis(utiuolunt)imocarnemsanamliquefaciant,utindescopumsuumnanciscantur,quiest,liquamenputridumfundere,quodaluusdeiicit.Saltemlaxatiuanonhabebuntparemlicentiaminfebribus,adeliciendumexcrementumpeccans,&putridum.Namputridumnonhabetampliuspristinamessentiam,&proprietates,quashabebatantesuiputrefactionem.Etenimsimagnesattiahatferrum:nontrahetetiamproindeferruginem.Ideoquesipurgans,resoluatcarnes&cruorem,utindebilemeducat,quamproprietatespecificauinctamadsetrahit:nonproindetrahitpariterputrida&putrefacta,uenisinclusa,quaelcausaessentfebrium.(24).Nemosane,perfebresoppeteretunquam,siduoScholarumaxiomataueritateniterentur.Nempesihumoresputridisintcausafebrium,Itemquesicedantselectiue,perpurgantia.Insuperuesanacautioesset,nepurgantiadenturinprincipiisfebriumantequammateriaturgeat;nimirumnonantematuritatem,accoctionemmateriaepeccantis.Undesatliquet,laxantiaforesecusnocua.Sinautemdenturpostquammorbimateriaiamriteestsubacta:imposturampraefatacautiocontinet.(25).Quippeeffectumsponteacbeneficionaturaeprocuratum,attribuitpharmacosoluenti.Aquosaneetiamtum,iustiusprobusMedicusabstinet.Quoniamtumperturbatcrisim,periculumconfusionisinducit,&recidiuae.Pharmacumenimsoluens,semperatqueperse,nonsecuseducitnoncocta,aceaquaepostmodumcoctauocantur:quiautrobiqueaequeatroxacuirulentum.Sedpostquamnaturamorbumsuperauit,minusnoxaeinfert,nequetamapertelaxatiuidolustummanifestatur.Adeoquesitumlaxansdetur,uidebiturMedicus,suaartemorbumuicisse.Caeterumsilaxatiuaeducerentsingula,humoressuosperelectionem:necessarioetiamqualibetstationemorbiconducerent,quippequaesempereundemliquorem&aequefoetentemeducunt:turbantautemquammaxime,quoadnaturanoneuaseritsuperior.(26).QuamilliusuictoriammorbiconcoctionemdixereScholae.Nonsanequodnaturadigerere,autcoquereaggrediaturquidquam,quoduitiosumest,autsibiinusumnoncadit:quippequaeintelligentianonerrantegubernatur.Haecdeutroqueuniuersalipraesidioinfebribusadmonitasufficiant.ConcludenscumHippocrateadDemocritum,omnesolutiuum,depraedarideuiribus,&substantianostricorporis.ConsideratioQuartanae.CaputUi.(1).QuartanaillusitScholarumregulas.(2).Quarenesciantcurarequartanam.(3).Deficeresolitasinaliismorborumeuentibusexcusationes.(4).Omennexquartanaincaeterisfebribus.(5).QuartanaeexamenadScholarumcalculum.(6).DebilitatesipsiusGaleni.(7).DeliquiainMedentibusnotata.(8).CoactauerbainconfessioneMedentum.(9).ArgumentacontraatrambileminSplene,&subterfugiaMedentum.(10).UeraratioundeSplenindurescitsubfinemquartanae,errorqueScholarumdetegitur.(11).Notabiliaaliquotinquartana.(12).Modusinebriandi,organaque.(13).Notabiledespirituuiniuegetabili,ebaccis.Iuniperi.(14).Curuinaordinariogratamortalibus.(15).Quomodoarteriaetrahantremediasua.(16).Impedimentuminoleisessatis,quodineorundemsalibusnonest.(17).Modusfiendicardiacaepassionis,quametiamuocantregiam.(18).Astomachouariimorbichronici.(19).RuditassaeculiHippocratici,&sinceritas.(20).QuartanaenullasedesrelinquiturinScholis.(21).PauculadicunturnotabiliadeInsanis.(22).Sedesamentiarum.Integrosanetractatudemonstraui,nunquaminrerumnaturafuissehumores,quosScholaeMedicae,inartissuaebasimpraesupponunt,spectaretqueexprofessohucilletractatus,nisipropedieminoperealiorummorborumrepetendusesset.Eoquodomnesmorbospassimistishumoribusnuncuparint.(1).Hoclocoautemsufficietobiterdemonstrasse,febresortumsuum,nullatenusdebereeiusmodihumoribussiueintegris,siueputrefactis.NuncdeQuartanaquaedamdicam:nonenimquodmateriaautefficientedifferatacognatisfebribus,autaliascuretur,quamunicoeodemquemodo,&medio,quosuperanturcaeterae:sedquiaQuartanacollisisScholarumuiribusnunquamdeuictafuerit:atqueadeoludibriafeceritMedentumcommentaria,uanosquesermonesdebileatra,deSplene,nigrae,atqueretorridaebiliscloaca,dequesolutiuis,atrambilemperelectionemeducentibus.QuartanaitaquedoctrinamAcademiarum,harumquepromissa,risuiiamdudumexposuittanquamuanassineuiribusnugas,atqueluridasfabellas.Desperatanimirumperartessanatio,eneruemmedicaminumopem,dispensatoriorumuanapollicita,atqueindubiamcausarumfebriliumignorantiampatefecit.BoneDeus!IampatetquodMedicinonsolumnequeantsanareLepram,Podagram,Paralysin,Asthma,calculum,caducum,reliquosquecontentossubingentiincurabiliumcatalogo,nunquamsuaspontesanatorum:sednecquidemQuartanam,quaepatienteromnemexpectat,illuditqueMedentumoperam,quamtamennatura,suapteui,inScholarumignominiamsanat,demerenorunt!Etenimquiperuenaesectiones,scarificationes,hirudines,uesicatoria,&aluipurgationes,adeoqueperdiminutionescorporis,&uirium,dumtaxatsuassanationesmoliuntur,Ethnicisquedoctrinistotiinhaerent,etiampernaturam,aueracausarum,&remediorumcognitioneexcluduntur.(2).Quiaimprimisnullumillorummedicamen,adsedemQuartanaepertingit,quinpriuspersingulariumdigestionumtaelonia,tributumpersoluens,omninonsitexutumfacultate,adtantummalumrequisita.Necenimidaliundededucere,autmultisprobaredebeo,satesto,quodhactenusinfaustafuerintMedentumsubsidia.Purgantnimirumatqueuenamincidunt,reliquumdeindedesinuntnaturaebaiulandum:sciuntqueinterimcertose,nilistiusmodiremediisprofuturos,autunquamprofuisse:Utinamsaltemnonnocuissent:Fateriitaquedebentremedia,simulqueartishypothesesomnes,inhocmorbosibideficere,imonecsolituminaliismorbissibiualereincurabilitatissubterfugium.(3).NamomnesAcademiarumpotestatesconnexae,tantundemnonpossunt,quantumnaturaabsqueillis,suaspontepotest,&facit.(4).Caeterumeundeminscitiaepudorem,atqueomnimodamimpotentiam,quamQuartanainScholisdetexit,incaeterisquoquefebriumcurationibus,fatericogerentur:nisiillaeultroadterminumproperarent.Quapropteriamdudumominor,quodexlexQuartana,uenturamoxaetate,distinguetpseudomedicosaueris,quoselegit,creauit,&honorandospraecepitAltissimus.(5).ScholaeergoQuartanam,adcalculumaliarumfebriumdefiniunt,percalorempraeternaturamaccensumprimumincordeabhumoreatrabiliarioputrido,eramulisextremisuenarum,diffusoinhabitumcorporis:cuiusatraebilisputridaesedem,nihilominusinLieneagnoscunt.Efflagito?sodes,dicatmihiprofessioMedica,quemconcentumextantaaphoniaedantunquam?&annonsit,garrulitate,tamaegrorum,quamTyronummentesoffudisse?exponant,inquam,curillecalor,nonprimoaccendaturinLiene,quasedetcausa,siuehumor,quisuaputredine(utaiunt)estcalorisinnaturaliscausa?proutdumspina,digitoinfixahaerens,ipsedigitusprimarioaestuatlongequeantephlegmonisputredinem?CurQuartanaadeopertinax,sisinguloaccessu,naturasibiuiamreperit,quaputridambilematram,peruenas,inhabitum(etiamipsofrigorisrigore,&uenarumangustia)dispergat?Quomodopostsesquiannum,saepeeademnumeroatrabilis,adhucputridaerit,durumqueSplenemdabit,sisinguloaccessu,dispergaturincorporishabitum?QuomodosiabinitioinSplenefuit,cumtamdiuturnoputridiconcubinatu,Splenemiamdudumnonputrefecit?quipraesertimnilnisicloacapessimiexcrementiaScholiscensetur?Quomodoposttotmenses,Quartanameliussponterecedit,inMedentumopprobrium,dumtamennecessarioaridior,crassior,magisqueputruerit,quamprimisaccessibus?Denique,quipotesthumorabortumalus,atqueputridus,tandemdigeri?Stultescitnenatura,uthumorem,queminprincipiodigerererecusasset,postrepudium,&sesquiannumtandemdigerereincipiat,iamantenecessarioplaneputrefactum?Quaeratiomutatiarbitrii?Annaturamtumpriusfactipoenituit?Quomodonontaedebitipsam,quaetotmensesluctandocumputrido,pessimoquehumore,sepaeneexantlauit,uttandemexcludat,quodpeneseamiaminduruit,totquenominibusoffensumfuit?Sienimtriduo,tantumatraebilisasseruetur,quantumaccessuisatis,quidhocadlienem?quidueaddigestionemprimitiuae,&putridaeatraebilisfaciet?Siquotidieatrabilisdenouonecessariofiat,deponaturinSplenem,atqueindedeferaturinstomachumsuiemunctorium?quomodopertotmenses,naturaeritoblitailliusemunctorii,uiarum,expulsionum,&ritus?horumquenonrecordabitur,nisipropefinem,tamtaediosum?QuidsiSena,Aepithymus,quodqueinArmeno,&LasuliLapidibus,hospitaturarsenicumatrambilemundecunque(praesertimenaturalisuodiuersorio)exigant,haecquesitQuartanaecausatotalis,indubia,totqueregulis,Authoribus,&saeculorumconsensu,accusata,curergoQuartanamnontollunt,imminuunt,autullatenusabbreuiant?SedMedentes,posttotcarnificinas,suosaegrosdeseruntdebilitatossubdesperationiscustodia,culinaequeregiminecommendatos.Quidtandemsibiuult,multaista,putidaqueliquaminissaburra,quamhisepotis,aegercredulus,sineprofectueiicit,uiresquesibiindeimminuipercipit?nonneuerumestistudHippocratis,Sieducanturquaeconuenit,meliussehabentaegri,&facileeiusmodisubductionesferunt?Curenimtametsiimmediocritersumptaeiusmodisolutiua,inultimumusqueuitaeflatum,Quartanaattamen,deiuresuoremittitnihil?DisciteergoiunioresMedici,ameSene,quoduestrihumores,remediaquelaxantia,nonsuntnisimeradeliria,quibusinuicemsubscribendodelusumestuobisperEthnicos,quibusdonummedendinonfuitdatum.(6).UtpoteneGalenusquidemunquamAnatomiamuidit,utcunquedeea,&usupartiummagnificetriumphet,nunquamargentumuiuumuidit,cunctaquesimpliciauerbotenuseDioscorideestmutuatus,suppressohuiusuirinomine.(7).Nunquam,inquam,uelaquamrosaceamnouit.Nonnepudendum,utaliquidnummorumemungatis,uenaesectiones,&leuiorasubindecarthartica,propinatis,sinespeullaemendationis?Multaqueadnauseamusquededigestioneputridaemelancholiae,denubecula,siueaeneorematelotii,mussitatisinteruos,cumtamendiffidentiaepleni,fatendumestuobis,haecuerba,abinitioinpectorelatuisse.(8).ContraQuartanamhabemusnihil,sanguinemmittimus,&purgamus,atquedeincepsnilscimus.Oportetexpectareterminumcumpatientia.QuiacontraQuartanam,nonestremediuminnostristhecis.(9).Naturaseipsamiuuaredebet.Interimintumescitduriorlien,&nonrarounaquoquemalleoli.SiitaqueatrabilisessetcontinensQuartanaecausa,daretquedurumSplenem:quomodotandemcessatfebris,permanenteeiuscausatotaliinSplene?QuomodoiaminSpleneindurata,meliuseuacuabitur,quamdumnatura,perfebrim,illiusproscriptionemmoliebatur.Quopactotandem,meliusrecedetindurata,quamfluxilisininitio?Ancessantefebre,putredinemamisit?dumscilicethydropemminatur,tumetqueduruslien?quaetamensuntindiciapristinaesuaeprauitatis.Sedansolaatrabilisinternaturalia,asuiputredineredibitinpristinumstatum?Siuerocessetfebris,quodatrabilissitabsumptapertotcircuitus:CuriamplusMedentiobtemperat,quamdumnullaessetuisceristensio?QuarenuncdemumsperatisauxiliaaCapparibus,Tamarisco,&Ammoniaco,quaedurantefebri,erantignaua?Sieadematrabilissuperest,curcessatilla,sospitefebri?Sinautematrabiliscumfebriabiit,curpraescribitisremediaadfluidiorematrambilem?Quidsiperabscessum,fingatisatrambilemadSplenemdelatam:quodnamestistuduiscusSplenenobilius,quodabsquesensu,querimonia,&labe,atrambilem,praeternaturamtantispertolerauit?febriumquetotinsultuspassumest?Curabscessusiste,nonfiebatuiribusadhucintegris,adpropulsandumhostem,magisidoneis?Curnon,dumfluidioressetmateria?Quomodosaluabitis,quodSplensitemunctoriumatraebilis,sihanctandem,aliundeadSplenemdeferrioportuit,posttotlabores&angustias?Quareergodurities&tumorLienis,tandemcumlaboribuscreuereadproportionem?Mirumsanehactenusignotumesse,quodSplensubQuartanaetorturistolerauitplurima,cuiusdigestionumsingularium,sinetopicaliumerrore,saburraistasitresidua,protumoreLienis.(10).QuodqueidcircoduritiesSplenissitexistiusmoditransmutatiserroneis,maiorqueideo,quoSplenispraecedensafflictio,grauior.QuodnimirumLientumescit,exproductoperQuartanam:nonautemsitipsaQuartanaemateriaoccasionalis,multoqueminusaliquaatrabilis.Utpotequaeinnaturafuitnunquam.Quapropteretiamcontingit,quodeiusmodidurities,eSpleneeuanescatsponte,postquamresumptisuiribus,suasnaturadigestionesperficit.ProptereacuraduriSplenis;nonsitaestinhumectando,emolliendo,&purgandoatrambilem:quantuminrecreandisuiribusdigestionis.(11).Procuiusconfirmationesciendum:Splenem,quadringentisfortearteriisconspersumesse,necullumomninouiscus,tamfrequentiarteriarumpropagineditari,atqueLienem.Deinsciendum,sedemQuartanae,nedumesseinipsoLieniscorpore,ueruminipsismeteiusarteriis,sinonomnibus,salteminaliquibus.Quodpunctumunicum,fecitsanationemQuartanaedifficilem.Tertiodemumsciendum,quodarteria,nullumestomacho,Intestinis,uelaliunde,succumtrahatsibi;namquorsumsibiistumattraheret,cumexinnilsibiunquamboniparet?Illeenimchylusattractus,adhuccaretmediispraeuiis,quibusunquamqueatadperfectionemsanguinisarterialisdeduci.Alioquiarteriaesibiplusanxietatisextantilloperegriniliquorissuctuattraxissent,quamlongispostlaboribusexantlareualeant.(12).Concedoquidem,arteriasordinario,&immediate,attraherespirituminebriantemestomacho,quiomnipropemodumuegetabiliinnascitur,perartem,solafermentiui,aconcretodistigatur,actandemperignemeducitur.Perexemplum.(13).SibaccaeIuniperi,inaquabulliantur,subteralembicum,moxindeassurgunt,&colliguntur,aqua,&oleumessentiale.Tandem,sibaccaetumdemumperfermentummacerentur,iteratadeindistillatione,elicituraquaardenslenissima,siueaquauitae.Minustamen,quamsiabiisdembaccis,oleumnonforetpriusablatum.Tertiodemum,siresiduaebaccae,persetaceumtranscolatae,coquanturinElectuarium,iamnactusessolutiuum,omnibusofficinarumcompositispraelucens.Spiritumergouitaeardentem,uegetabilisnaturaecontubernalem,(quemHellenismusScholarumuidit,autsciuitnunquam)arteria,adselubensestomachorapit,quemalias,primariasuiinstructionenaturaparat,edigestochylo:Gaudetsane,semultocompendio,reperisseliquorem,undespiritumuitalemsibiefficiat.(14).Hactenusnempeuina,mortalibusregulariterplacent,Corexhilarant,&inebriant,siplusiustopotentur.Namspiritusuini,nondumestuitalisnoster:quiaadhucdeterminationisindiuidualisindigus,utindeArcheusuitalisinfluens,functionumnostrarumexecutor,construatur.QuaproptercumnecMesenterium,nechepar,sintdestinatainfabricamspiritusuitalis,gaudetCor,illumimmediate,atqueprompte,perarteriasiamanteparatum,estomachoassugere.(15).Undesequitur,siarteriaeattrahantsibispiritumuini,uaporuminstar,etiamtrahentodoresessentiarum.Hincnamquedeliquia,imo&restaurationes,uiceuersa.Arteriaeuero,nontrahuntolea,licetessentialia,&grata;eoquodnonsugantsubstantiamliquoris,multominusolea.Utergomedicamenacceptumsitcordi,&abhocattrahaturintro,debetesseodorum,&inseparabiliternuptumspirituiuini.Quareuinaodoracaeterisfaciliusinebriant,quiamaritatiodoresspirituiuini,facillimeadmittunturadCor,Caput,Uterumetc.(16).Odoresautemoleosi,abstractiasuisconcretis,inquinandopotiusafficiunt,quammaterialiter,inarteriassubeant.Ideonempeperuiniimmodicitates,uitaequeerrores,saepenonmerusalliciturinarteriasuinispiritus:sed&aliquidsuccorumsimul.(17).Undedemumuiniheluonibus,difficilesCordispalpitationessuccrescuntmerusqueuinispiritus,importunaassiduitate,arteriaearundinemintusferit,eiustopicas,acpropriasdigestionesturbat,quapropteretiamparsalimentiarterialisdegenerans,uariassuscitatclades,etiaminuitamdurabiles.(18).Contingiteniminarteriastomachi,quoduinispiritus,suasesociansimportunitate,alimentoarteriaespermatico,dierumcursu,suscitetindelebilesuertigines,cephalagiasperennes,caducuminquam,syncopes,sopores,Apoplexiasetc.Inhuiusnempemembri,tanquamCordisoeconomia,suasnancisciturthymoses,inuitamdurabilesnonnisimaioribusarcanis,delebiles.Eademquoqueuia,morsinopina,sibinonrarofecitintroitum.Quiaindesuasponte,nunquameducitureiusmodiuitiatamateria.NametsiArcheussitaptus,suatandemalimentaconsumere:nontamenhociurisobtinet,inexcrementaperegrinocoagulodegenerata,adeoqueobid,uirtutiuitalinonauscultantia.Ideonempe,parsistacordistitulumassumpsit,syncopesdefacilisuscitat:Comitialesetiampost24.annum,itemqueaffectuseiusmodiCorditributihabenturillisincurabiles,quipotioribus,medendieruendisfacultatibus,nonmultuminsudarunt.SedemhanccaduciHippocrates(pacetantiuiri,&talissaeculidico)ignorauit.(19).Quippequiinliminemedendiconstitutus,suassaltemobseruationes,hisquenatasmedicationes,fideliterposteritatitradidit.Dixitnamque,siMelancholiatransitincorpus,generatcaducum:amentiamuero,siinanimampenetret.(20).Siergoincorpus,&animam,atrabilistranscendens,faciatcaducum&amentiam:quorsumergoperget,utgeneretquartanam?Scholaeimprimisgaudent,tantoAuthoreprohumoreatrabiliario:sedobliuiscunturQuartanae,longerecedentisacaduco&amentia.Namquocunquerespexerint,quartana,uelnonfietabatrabile:uelhaecnoneritincorporenecinanimadumquartanamcondit.(21).Quantumautemadmaniam&caducumattinet,quasiuiarumsoladiuersitateseparentur.Siue,quodidemhumornunceuaporaret,autmaterialiterhospitareturindiuersoriisfacultatumprincipum.Ridiculumsane,licetpigrumacplausibilecommentumintamangustohumorumquaternario,omnibusmorbiscausaminuenisse.Namimprimiscaducus,multostrictiusconsopit,&alienatanimaepotestates,licetinsaniaelongepertinacius.Quocircalongealiter(parcantmihimanesHippocratis)praefatimorbi,quamuiarum,acterminorum,metathesi,distinguuntur.Quinimogenusamentiae,perspecies,propriamateria,proprioqueefficiente,differet:utuidereestinrabieexmorsucanis,&ictuTarantulae.NondumenimHippocratissaeculo,causaererumenotuerant,quarumnotitiamgarrulaGraeciahactenussuppressit.Necetiamdeliriairacunda,abileflaua,ferinaabatra,&iocosaasanguinefiunt.Certealiasquotidieiocosedeliriessemusomnes,autsanguinepriui,febriliaenimdeliria,imprimisexmateriafebrili,inofficinassomniorumirreptante,petuntur,necaliunde.Nonautem,quodcorpusdeserat,utinmentemsubintret.ItemquenunquaminCauso,Synocho,autfebribuscontinuis,deliriumobueniret:sedsemperinquartanis,atrabiliariisquemorbis.Profecto,iamdeliriumestabipsofebriuminitio,ubiscilicetfebris,&deliriicausa,suntinradiceiunctim.Paulatimnempeauctanequitia,debilitatisqueorganis,ascenditdeliriuminsueperfectionismaturitatem.Sicinuino,itemqueinquibusdamsimplicibus,imo&pariterinfebrilibusexcrementis,tegituroccultumdelirium,necprodit,nisiuiseiusincrasimascenderit.Saltemsingulapereandemuiamregiam,pronequitiaesuaegenio,furiuntinorganaphantasiae,proutalibideAmentiis.Semenergodeliriiabinitio,inmateriafebrililatuit,quodtandemadiustamsuimalignitatempromouetur.SiergoAmentiaedifferantmateria&efficiente,idest,totaspecie,&ente:multosanelongiusdistantinuicem,atqueperegrinomagisseminedistant,caducus,&Amentia,quamquodunicaatrabilis,sedibusexorbitans,utrumquepareret.Proutalibidedumuiratu.Amentiae(unouerbodicam)omnesarteriisfouentur,hospitioqueHypochondrii.(22).Iuxtaillud,Quibusuenafortiterinpraecordiispulsitat,iimoxmentealienantur.Proindeetiamnonrari,perturbationeexcitatriceegent,antequaminmaniamrecidiuent.Quippepersimiliperturbationepartam.AuxiliaMedentumaestimantur.CaputUii.(1).QualiasintauxiliaMedentum.(2).Uanitaseorumdem.(3).Topicorumnoxa,&deriuatiofictilis.(4).Aquainuesicatoriis,fuitmeruscruor.(5).Obiectiosoluta.(6).Uesicatoriumcrudeliusquamcruorisemissio.(7).Quorsumexcogitatauesicatoria.(8).Clysterquarehostilisintestino.(9).ClysternunquamadIleonIntestinumattingit.(10).LaxatiuainClystere,acriorasunt,nocuautpurgantia:sedminus.(11).Quocumquetitulo&introitunocetuenenumintrosumpsisse.(12).NunquamfebresextrahiClysteribus.(13).Obsuntideouitaelongae.(14).ClysterutMedentesnominat.(15).Prognosiseclysterumusu.(16).Perclysteresnutrire,stupidum.(17).Omen.(18).Uulgusmedentumnotatur.(1).Auxiliauulgariaexaminarestatui,antequamfebriumnaturamdeterminem.Suntautemillascarificationes,haemorrhoidumapertiones,uesicatoria&idgenusalia;cunctaqueconcurruntincruoris,uirium,&corporisdiminutiones.Quaequeideo,iamsatcondemnatasunt,subpraesidiisuniuersalibus.(2).Stultanimirumsubsidia,circacorporissuperficiem,ubicentralialaborant,&obsessasunt,quibusquenonexpeditisabhoste,frustraest,&nocuum,quidquidpereiusmodisimiarumgesticulationesestintentatum.Uanumcertespeirudimentumest,uelleperconsequens,radicemlocodimouere,auferendoinsontemcruoremepelle.QuodsatismiserPrincepsInfansCardinalisexhaustisuenis,nihilominusperstitetypoTertianaeAnatomicisconfirmauitluctuosospectaculo.(3).Itemqueparacenthesis,siueapertiopropeumbilicuminhydrope,huiusmodispemextingueredudumdebuisset.Namibiobuiumest,epropinquocentro,aquasdepromerequotidie,defructuparteaquaeprolubituindieshaurire.Atfrustra,quianequidquamderadicedecedit.AdeoqueParacenthesis,uitamadpaucostantumdiesdilatat.Uesicatoriaautemsummesempernocuasunto,&aspiritunequamMolochexcogitata.Namaquaindecontinuostillans,nilnisicruortransmutatusest.(4).Dumenimquismanumuelcrusamburit,ignisnonuocatserumsanguinisadlocumcombustum.Necaquaeiusmodi,alibidelitescit,laxoquefraenoexpectansaccursura,dumpellisquandoqueambureretur.Surdaessetaqua,adignisuocationem,necpareretnaturaextrinsecoimperanti.(5).Quidsicruoriinnatetaqua,quambilemuocant.Sanenonfluctuatilla,separataacruore,nisipostesuscoagulationem,siuecorruptionem.Hancitaqueintenduntuesicatores,nonautemconseruationem,&sanationem.Nonestergo:sedfit,aquaistasalsa;nonseparatur,inquam,acruore,sedipsuscruortransmutaturinaquam,persimilemHydropi,diarrheae,similibusquedefectibus.(6).Tantoergouesicatoriasuntpericulipleniora,quamuenaesectio.Quodhaecsistaturadarbitrium:illaueronon,quaepostuenaesectiones,uanasquecorporislanienas,tandempropterimpedimentacomatisfebrilis,adeoqueadeffectusposteriorisadulterationem,sitsomniata.(7).Soporososenimpraedoloretotulcerumexcitaregaudent:atqueututremuoluascrudelisestlanionumcarnificina.Necenimsoporosus,quiadormit,malesehabet:seddormit,quiamalesehabet.Adeoqueimpediresomnum,nonestutile:seddumtaxatualet,tollereradicemsoporis.Quiergoperdolores,somnumsuspendunttantum,crudeliteraegruminmortempraecipitant.Blandiunturnempepopulo,saeuiendoinaegrum,interimperseuerantinofficiocrudelis,&infidiauxiliatorisstipendiarii.Etenimsifebrienssoporosusdormiat,siueuellicatusexciteturassidue,eiusmodistupidalenocinia,neminimumpraestantfebribus.Quaproptersoleodareoretenusmearemedia,&cibosstatishoris,necrespicere,utrumdormiueritnecne.DicocumApostolisilludAntiquum.SiLazarusdormiat,ergosanabitur.Torturaeenimfebrientiillatae,neminiprofuereunquam.(8).QuodautemadClysteresattinet,frequensacpudendummedentumsubsidium.Egosaltemolim,enematanunquam,nisicumpudoresuasi,&descripsi.Postquamautemfidaremedianactussum,clysteresprorsusabhorrui,uelutbelluinumremediumabaue(utaiunt)edoctum.Etenimquodclysterquilibet,naturalitersitintestinohostilis,exinfacileliquet.Quodsingularecipiantur,permodum,&respectumrecipientis.Quodsiclatiusexplico.Oculilacryma,etsisalsa,tamenindolensest,quiaoculofamiliaris,&cognata.Aquauerosimplex,inoculodolet;&aliudquidlibet.Urinaquoque,etsisalsanonmordicatuesicam.Decoctumautemqualecumque,perCathaeteraintromissum,etiamsuauissimum,doletintus.Siuerolotium,ueltantillumaciditatishauserit,enouelliscereuisiis,autaliunde,ingensmoxstranguria,&lotiieststillicidium.Stercusergo,cumcognatumsitintestinorumcontentum,&domesticum,nonmordicat,necsentitur,donecadcarnosasrectiintestinipartes,deuenerit,tanquamianitorismunerefungentes,sentiuntque&urgentideo.Undeconcludo,quodClysterquilibet,cumsitperegrinusIntestino,nonpossitnonilliessemolestusatqueingratus.(9).DeniqueClyster,nunquamascenditadIleonIntestinum.Etenimsiuncias18.iniicias,iammagnaeiusparsintubosuperest,uelforaselabituriniiciendo,adeoquetantumadprincipiaColiIntestinipertingit.(10).DeniquesiClysteriinsintlaxantia(plerumquenamquedecipitursicaeger,laxatiuaperhorrescens)utpurgatiuorumuirusiamexplosi;ita&laxantisClysterisusum,pariiure.Fateor,minorisestnoxaeClyster,quatenusosstomachi,sempernobilissimomunereuitaefungitur,uitaqueoblaedituruenenolaxante.(11).Atsaltemnemoinficiaripotest,quinsitodiosum,introuenenaadmisisse,quocumquetitulo,&introitu.Quipperesoluuntenematapurgatiua,cruoreminMesenterio.Saltemqueinterminisfebriumloquendo.(12).NemounquamperClysteresfebreseduxit:quialoca,materiafebriliobsessa,nonadiuerunt,nequeillasolanturunquam.Necinterimdesinuntcontaminare,&emungerecruoremeuenis,conterminisintestino.(13).Illudenimasenibusdidici,quodquicumqueamatuitamlongam&sanamabstineatapurgantibusquacunqueimposturaassumptis.Clysterhodielasciuioribuspopulistamfamiliarisest,quodelotio&adiumentumuocetur.Quasiexcrementumnaturaleuelinteluere.(14).CerteututistasMedentuminsidiasspectes,nonnisiamalosunt,adolo,&mendacio:acpiisauribuspudoremsuscitant.Adeoqueiamsuntstercorumcorrectores,ablutores,idest,malarumartiuminuentores.Atsunt,quiignauiamIntestino,perClysteremintroduxere,uelaliouitiocontraxere,ideoquedeincepssibiClysteribusassuescendumpersuadent.Saneuitiumstipticitatis,utaliaradicescaturitacpendet,facilepropriosanationisterminosuccurritur.Etenimutquiminuslaxamaluumhabet,aegrotat:ita&quipigrampatitur,laborat.(15).Sanandumestmalum,nonautempalliando,perClysteremquotidiealuusproritanda&laxandaest.Facilisnempeestprognosis,quodsicpergendo,nouissimasempereruntdeteriora,uitaqueconcreditaeiusmodiauxiliatoribus,necessarioaccurtetur.Subscribenthis,nationesquotquotlaxantiainhorrorehabent.UtCampinienses,Arduennenses,itemqueAscurianietc.quibusutClysterestinsolitus,inauditusque:itaseniumrobustum&frequentissimum.(16).EstcaeterumClysteriultimusscopus,quodiusculacarniumliquatarum,spealendiiniiciant,Quodprofecto,intolerandaestupiditatisestargumentum.Naminiectiliquores,primumsemiscentstercoriibidemreperto,deindeinfundunturpartibus,quibuspropriumestcunctainstercusmutare,actertio,constatperexperientiam,quodeiusmodiiuscula,sibinishorisabindereiiciantur,oleantnonsolumstercus:sedquodammodocadauer.Etenimcumnoneaturadsecundumauttertium,nisiperprimum:nonpossitautem,ecibisinstomachoindigestis,&inuerumaclaudabilemchylumnoncommutatis,fiericruorullatenus:sequituretiam,quodiniectaiusculacadauerentur,nunquamautem,possintinalimentumtransire.Necarguitquidquam,quodeiusmodiiuscula,carnemliquatamgerant,permodumChyli;Namactumestnihil,nisipriussusceperintfermentalesproprietatesprimaedigestionis,praeparatoriasaduitam,alibiextrastomachum,nonreperibiles.Quidquidenimindigestumestomacholabitur,molestumest,diarrheas,tormina,itemqueructusnidorososmouet,&Ascaridesgignit.Quaeauteminferneiniiciuntur,quianequidquambeneficiiprimaedigestionishabent,necessariocadauerantur.(17).Quiacaloremlociquidemexperiuntur:sedorbanturuerofermentouitalisdigestionis.MiserorsaneMedicastros,enemataineiusmodiabususdetorsisse,necsemeladpraefatasrationesrespexisse:&metuo,nequimagnatibustantopereassentantur,posthacaliquemepulariiubeant,eumqueaduomitum,posttreshorascogant,utquodeuomuit,peranuminiiciantiis,quimultamacie&atrophiaconfectisunt.(18).Saneseruumpecusadulatorignarus,medicumagens,necquidquamhabens,praetercorporis,&uiriumdiminutiones,discererecusans,quiamaleagendoconsenuit,necunquamaliquidlaudedignumindagauittotuslucrointentus,simulatqueeScholisdimissus,suissemperuestigiisinsistens,neceshominumexcusans,quiasecundumartemcurauit,antecedentiumgregeminsecutus.Hisinquit,Seneca,Multiadsapientiamnonperuenerunt:quiaputabantseperuenisse.Opprobrioaestimantplenum,ipsumsemelDoctorem,abaliisadhucdisceredebere,Anileergoinuentum,enemanutriens.Uidinamqueinfortioribus,iusculacadauerisfoetorehorrentiareiecta:intenerioribusuero,syncopesmouisse.UbiinterimClysteresexmalua,&furfuribus,minusincommodifouebant.Cassaergoiuuaminauulgaria,aMedentibusadfebriumintentiones,siueindicationesinstructa.Quianequicquamderadicefebriumdemunt,subigunt,autattingunt.RemediausualiaponderanturCaputUiii.(1).Censuraaquarumstillatarum.(2).Qualessintaquaeessentiales.(3).Censuradecoctionum.(4).Confortantiaexauro&gemmisexaminantur.(5).Demonstratioabusuummechanica.(6).Gemmaenilquidquamdissoluunturinnobisututpulueratae.(7).Perlaetritae,&acidoSpiritudissolutaeexaminanturobiter.(8).PropriamuerecundiamtestaturAuthor.(9).Perlaequaeinofficinisdissoluunturnonsuntperlae.(10).Dissolutaeperlaeautcorallainacidoaliquo,manentquodpridemerant.(11).Quinquenotabiliaindesumpta.(12).Auxiliumgalliueteris,anileinuentum.(13).ExaminaturAlkermes.(14).Frustraconfortantia,ubihostisintus,uelfortissimoscalcat.RemediainternaaMedicisusurpatainfebribussispectentur,reperientureiusdemfarinae,cumreliquisillorumauxiliis.Nampraeterquamquodinunumcalorem,tanquamscopum,&reicardinemferantur,inseadhucnaucisunt,nequeullatenusrespondentmateriaeputridae.(1).Imprimisenimaquaedistillataetamquaerefrigerantesdicuntur,utdeCichoraeo,lactuca,portulaca,&plantagine,quamquaedeclassealterantiummaiorum,qualesdegramine,cuscuta,capillisUeneris,Carduobenedicto,scorcioneraetc.ueletiamdecordialibussuntpetitae,nonsuntreueranisiherbarumsudores,nonautemsanguisillarum:atqueutinamnonadlucrisuasumadulteratae.Suntnempeaquaepluuiaeuiridium&recentium:nonautemliquoresherbarumessentiales,quaetotamreicrasimreferant&saporem.(2).Ergoimposturamteguntsuonomine,atqueinterim,beneagendioccasioelabitur.(3).Porrodecoctastirpium,cumcontineantgummata,&mucilaginessimplicium,negotiumfebrilistomacho,nauseas,euersiones,aliasquemolestiasparant:idcircoetiamcumexcrementisseiungunt,&sequestranturpostquamexhibuerintomnesanxietates.Necsaltemquidquameorum,adlocaaffecta,uitalesqueagros,introdefertur.(4).SolentquoqueMediciostentaresuaexhilarantia,cordialia&restaurantiaexauroegemmisparata,parisanecumcaeterisstupiditate.Nametsisintintenuempollinemcomminuta,nequidquamabignetolerant,multoqueminus,auirtutedigestiua.Leuiganturenimprimuminmortarioaeneo,partemqueaerissecumgemmaeabradunt,quialimaquauisduriores.(5).Idqueofficinisquandoquedemonstraui,dumpulueremistumgemmaruminaquafortimacerarem.Etenimsestatimcoloruiridisprodidit,fassusqueestPharmacopola,quodsuafortificantia,potissimumagerent,communicandoaegrisuirideaeris,siueaeruginem.Deindesigemmae,postmodumcuriosiustriturenturincote,siuemarmore,selongeteneriore,accrescuntinpondere,&euaduntconfortantiamarmora&saxa,praeteroriginalesgemmas.(6).Namtandemnonplusproficiuntleuigataegemmae,quamsisilicesautuitrumpuluerataassumantur.Idquemecumsubscribent,quotquotunquamexaminandaecorporum,analysiuacauerint,mecumquemiserabunturinanesMedentumstoliditates,&infaustasaegrorumclientelas.(7).Imoperlasuelcorallaexhibenttriturata,uelacetostillatitio,succouelimonumsoluta,iterumqueexsiccata,&solubiliainquouispotabili.Atquiperlaenonsunteiusdemduritieicumgemmiscrystallinis;sedderegnoanimali,continentquedotespretiosissimas,nonpoteruntnonegregiamlargiriopem.EtenimMargaritaesponteincolumbinostomachoresoluunturquidem,atinnostro,nequidquamtolerant,siuecomminutaepulueretenus,siuesolutaeutantebibantur.(8).Imprimisnamquenotandummeanteresipiscentiamdidicisse,peraliquotperlarumsicpraeparatarumlibras,uanamtantumesseiactantiam,quidquidspondeantdeillisMedentes.DeindeueramMargaritam,nonhabereintusfarinaceum,atquedissimilaremasuocorticepuluerem:sedtotumperlaecorpus,adcentrumusque,essemeraspelliculasinuicemincumbentes,tanquamsubstratoscaeparumcortices.Quodmecumsciunt,quotquotperlasoualisfigurae,noruntadorbicularemperlam,redigere.Atquipraefatiperlarumcorticesnullatenusresoluunturperacidaantedicta:(9).ergotantumfalsarumperlarumfarinamdissoluent.Imoetsipraefaticorticesdissoluerentur,(quodnon)adhucessentidemperlaepuluisquiante.Cuiscilicetiamacididissoluentis,salcombinatussit,adeoquecontingat,illosaledissoluentissoluto,unaquoquecumeo,soluiperlarum,autcorallorumpuluerem,quemsalistecombibit.(10).Quipuluisututoculorumiudiciocenseatursolutus,mutataqueMargaritaesubstantia:attamennonnisimerafrausest,&oculorumfascinus.Namperlaeautcorallanonsecusinpristinasuinaturaadhucperstant,quamalioquiargentuminChrysulcadissolutumsospesperstat,cunctissuispristinisqualitatibusplaneimmutatum.Namaliasidemargentum,indeiterumnonpossetrepeti,cumapriuationeadhabitumnondeturregressus.Quiergoperlassicsolutasbibunt,tantumabestquodperlarumsubstantialacteafruantur,nonbibuntsibinisisalemacetisolutum.QuodMechanicesicprobo.Sidissolutisperlis,autcorallis,aliquotguttassalistartariinfuderis,statimoccultusperlarumpuluisadfundumdecidit.Quodfactiest.(11).Primoergo,perlaeofficinarum,nonsuntuerae:sedearumabortusquidam,permediamconchaesubstantiamintusseminatus.Secundo,puluisperlarumautcorallorumdissolutusquamquamilludatoculos:nontamenuereestsolutus,manenspuluisquiante.Tertio,proconfortatiuisnonsubstituuntnisiacidumsalemdissoluentium.Quarto,puluisillesicsolutus,nonpotestfiericruor,ideoquenequesubireinuenas.Quinto,quidsiintroissetadhepar,uenamcauam,adeoquedigestionisui,salacetosusilliadhaerens,tandemintransmutationemabsumptusesset.Quidaliudpraestarenthuiusmodiconfortatiua,quamquoduenasintusexoticopuluereoblinirent?&peregrinotandemhospiteindelebilemalumsarcinarent?Haecmessisdegemmisexpectanda.(12).Aequeanileostentumest,quoddegalliueterisiureherbissociatopollicentur.Namimprimisplusuitae,uiriumqueestiniunioribusauibus,quamindecrepitis.IudiciumdeferaturadGallinas.Suntqueiusculamedicata,stomachoingrata,acmolesta,adeoquefaciledimittunturadexcrementa.Itaquehocmodo,submutatalarua,iterumsuaapozematamentiuntur,subiuregalliueteris.(13).PostremoestantidotusAlkermes,quaelicet,quatenusconstatsyrupoecoccobaphico(utinamnonperrosasadulterato)sitlaudabilis:nihilominusinquantumtosta,assataque,crudiorebysso,donecpuluerariqueat,impraegnatur,totagranitinctoriipotestasuitiatur.Quodsericumsictostum,nilaliudsit,quamlanabombicinauermium,caumatedeprauata.TulitenimidauaricuiusdamsenisInuentum,putantis,naturamexhilararirebus,suosoculosoblectantibus.Absit,namintus,naturamnecaurum,gemmae,necpretiosa,uttalia,spiritusuitalesreficientmultoqueminus,assatacrudebyssus,&siessetpurpureocoloretincta:nisiuitalesspiritussibiperadditamentauirium,restaurationespersenserint.Caeterum,frustraneasuntconfortantia,&cordialia,quaeperstitefebriumfomite,diminutoquecruore&uiribus,expectantur.(14).Namsifebris,robustum,acbeneualentemconsternat,quomodofortificaripermittetiamconsternatum?praecipueperrestotogenereexoticas,necunionesymboli,cumspiritibusconuenientes?Quomodociuissefortificabit,quihostemdomesticum,sepotiorem,penesrecepit?Luridaergo,atqueuana,Medentum,defortificantibus,acroborantibuspromissa,fraudeplena.Etenimquiuirescumsanguineexhaurit,subtrahitquepereuacuantia,uinumueroatqueimmediatauiriumrestaurantiauetat:refrigerantiaquoque,utcaloriuitaliinimica,continuoprosequitur,quomodoroburperelectuariaeiusmodiconciliabit.Ueracausarigoris.CaputIx.(1).Rigor&tremorabimpetumfacientespiritu,nonautemefficienteracausamorbifica.(2).Quareintendatrigores.(3).Curfrigus&caloremexcitet.(4).Curincipiatcumfrigore.(5).AuthornonrecurritadlegesMicrocosmi.(6).Intermittentiaesuntinomnibusagentibusfere.(7).Modusfiendifrigoris.(8).Modus&causarigoris.(9).NotaignorantiaeinGaleno,demembriiectigatione.(10).Causaardensfebrilis.(11).OmnemmotumtamsanumquamaegrumefficienterfieriabArcheo.(12).QuomodoAuthoriddidicerit.(13).TurbulentiaArcheiturbaturinam.(14).Ordinariumfellisofficiumturbatur,&facitamarumchylum.(15).Quareetiamuomitusamariillius,nihildefebriminuit.(16).Undeaestus&sudorinfebri.(17).Quidsudorindicet.(18).Acoraugetfrigus,quodprobaterysipelas.(19).Gangrenautsistaturindubie.(20).Curinitiumcontinuaefebrisabhorrore.(21).Paracelsusnotatur.(22).Galenierrores,praesertimdeputredinecruoris,&spiritus.(23).UerasedesDiariae,&hecticae.(24).FabulosaGalenisimilitudo,proastuhecticaefebris.(25).Quarecalxeperaquamaccendatur.(26).Probatiomechanica.(27).Stolidacausaoscitationis.(28).Ueracausa&organumeiusdem.(29).Somnus,sopor,uertigo,apoplexiaetc.aborestomachi.(30).Oscitationonestinmusculisgenarum,autmandibulae.(1).Hippocratesspirituiuitae,primusnomenindidit,utscilicetsitimpetumfaciens,ductorqueomniumquaeinnobiscontingunt.Quamcertepraerogatiuamdemumnemouocauitincontrouersiam.InterimposteraeScholae,uelutrotationisuitiouertiginosae,causastremorisinaniliafigmentadetorserunt.Spiritusergocosmocratorinnobis,initiummotiuuminnobissolusobtinuit,tamlocale,quamalteratiuum:Rigorisuidelicetcausam,tamquoadmotumlocalemquamfrigoris,atquesubsequentiscalorisalterationescontinens.(2).IntenditnamqueArcheus,pertremulosrigoresexcutereadhaerenspartisimilariexcrementum.Perindequasiatquearaneasuosquatitcasses,atquerigoresuccutit,utexcutiatperegrinum,quodinillosincidit.(3).SedArcheusaduertensseperrigoresparumproficere,Blasalteratiuumexcitat.Quodtotumalibidocuinaturaliterconsistereinhyeme&aestate,frigore,inquam,&calore:Quorumnempealternauicissitudine,tandemcunctasublunaria,dierumcurrentenumerofatiscunt.(4).Abhyemeideo,inipsometUniuerso,anniinitiumprocedit,peruer,&aestatem,inautumnum,inquofructustandemmaturantur.Quaecumqueenimexnaturafiunt,hocprincipium,incrementum,statum,&declinationemsubeunt.SicipseArcheus,(quatenusseminaatqueuitaliauniuersa,generaliumnaturamimitantur)citrigoresfebriles,frigora&calores.Nonautemmateriafebrilispeccans:proutiamsatsuperqueprobatumestinitio.Sicnamque&inossiumexarthiosi,statimdentesquatiunt,&rigoressubnascuntur,itemquedumpraegnans,abortumnonuitalempraecociterexpellit.(5).Nequeenimhaecdico,quasiconfugiensadcommentumMicrocosmiParacelsi,etsinaturamUniuersi,moduminsingulisuniuocumobseruareanimaduertam.Naturasiquidem,sibiutrobiquecompar,acsimilarisest,quodsensusfebrientiumconqueritur,inhyemesibi,atqueaestateobuenientibus.(6).Etenimquiinluctasuspiriosussuccubuit,aliquantisperquiescit,&anhelitumrecuperat,perquemoramuiresresarcit,quibusincumbentemuictoremexcutiat.Sicnaturaliductuuniuoco,Archeusinfebribussibiquietesperinteruallaimperat,acdeinresumptisuiribus&uicibus,hostemfebrimnititurexcutere.(7).Inquosanepars,cuiinsidetmateriafebrilis,primumsecontrahitinrugas.Quodsentiturfacileinpraecordiis.Partiueroobsessae,totumgenusuenosum,quodamconsensucollaborat,strictimquesearctatcontractisfibrisobliquis.Indenamquerarus,durus,atqueminutuspulsus,frigorisindexacopifex.Hancenimcorrugantemstricturamuenarum,quisquefebriens,siinseanimaduertat,faciledignoscet,acpenitusnaturalemetiambeneualenti.Nametsiscrotumlaxumpropendeat,statimtamenatquescoriahumanaadsphincteradelabitur,corrugaturscrotumsuaptesponte.Naturaleestitaqueuenis,&partibusprimarioaffectis,seseinrugascontraxisse.Cumigituruenispassimassocienturplerumquearteriae,necesseesthas,pariterobliquacumuenisconuulsionecontrahi.Quodsanefacilepercipientfebricitantes,sihorummemores,serioattendantadea,quaesentiunt.Haecigiturestfrigoriscausainfebribus.(8).Tremorisautemcumsitinipsismusculis,notandumest,musculoshabereduosmotus.Unumquidem,quatenussuntclientesuoluntatis,utedantuoluntariummotum:Alterumuero,inquantuminuitauoluntate,proprioferunturmotu:estquehiciterumduplex,priorscilicet,quiunicotractuuiolento,contrahiturproutinSpasmo,Crampoetc.Alteruero,quiinteruallapatitur,qualisesttremorfebrilis,iectigatio,&tremormembrialicuius(putacapitis,autmanuumetc.)senio,acpotatoribusfamiliaris.(9).ProfectononsinenotaGalenustranseat,quinrisuexcipiatur.Docetenimeiusmodisenilemtremoremfieri,exluctaponderiscumfacultatemotiuaarbitrali.Quodquehaecnimirumconeturmembrumattollere,sedobdebilitatem,inchoatummotumsistatpraeponderemembri,impeditum.Quasiuerofacultasmotrixuoluntaria,nitereturinuitauoluntateattollereiacensatquequietummembrumutcontinuosubsiliret?Redeoadterminosdefebribus.Cumitaquenedumpellis(utinscroto)uerumetiammembranaesingulaemotupropriosibiquenaturalicrispentur,rugentur,contrahanturque,nonestabsonum,&musculosuumdaremotum.Etenimsic&amorteinTetanoutrimquetendunturmusculi,dudumabinterituomnisuoluntatis.Sicnempepurgantiumuenenosaqualitas,nonraropartesmusculosasconuellit,&infebribuslaethalibus,inuitaesuntconuulsiones,cumintercalariremissione.DequibuscumtractatudeSpasmodiffuseegerim,hoclocomonuissesatfuerit,quodduaeistaefacultatesmotrices,naturalitercompetantmusculo.Quarumunaferiatur,quiescitquequamdiumusculibenesehabent:sedmoueturuelutauxiliarisinoccursurerumsibimolestarum.(10).TandemigiturcumArcheusperuenarum&arteriarumobliquamcontracturam,perquemusculorumtrepidationes,senilproficereaduerterit;indignatus,quidlibetmotitat,utperegrinumhostemaseexcutiat.Quocircarepetoquodiamaliquotiesdixi;Nimirumomnemmotum,taminsanis,quaminaegris,immediateproficisci,constitutiue,&efficienter,abImpetumfacienteArcheo:occasionaliterueroacausisoccasionalibus.(11).Quodmechaniceprimumdeprehendiperquaedamfebriumremedia.Quippesiipsodieaccessus,&horaopportunapropinentur,saepeunicauice,multasfebrestollant.Estistanempeopportunitas,inspatiohorulae,anteparoxysmum,quantumscilicetexigitactuatiomedicaminis&stomachouacuo.NamsideturdiebusquietisIntermittentium,ueldudumabinceptoparoxysmo,dummedicamennonpraesentitnaturamsibiauxiliatricem,tamadactuandumsiueanimandum,quamadexpellendummateriamoccasionalemfebris,incassumpropinatur.Imotumangitmedicamenmagisquamiuuat,quatenusnaturam,dumquiesceremallet,adproscriptionemstimulat.InPesteuero,malignis,aliisquecontinuis,siporrigaturieiunostomacho,necperpotumeiusactiointerturbetur,plerumqueunicauicetotumsanationisadimpletofficium.Alioquisanedumstringuntur&anxianturuenaeuelalias,naturaabincaeptoauocaturopere;uelintermediaquieteexpergefit:IndignationesArcheiirritanturmagis.Necsatfuithicnuditerdixisse,quodArcheus,infebribusprimoBlasfrigoris,atquedeincalorissuscitet,quatenussemina,munditypuminseaemulentur&deferant.Siquidemnihilaseipsomoueturnaturaliter,exceptoArcheo,quiprimusmotoranimantisest.Unicuiqueenimseminidatumuigoremscio,utsemelhicexcitatus,deincepspropriauirtuteseipsumsitmouendo,omniaquealiadeincepspraeterse,quaesubsphaerasuaeactiuitatiscontinentur.(13).Turbidaeideoatqueconfusaeexcernuntururinae,uaporesacidi&indigesti,etiam&nidorosisuscitantur,euntesinlocaimpropria,frigoriscausamaugentes.(14).Felautem,quodregulariterchylumstomachiacidum,commutatinsalsum,(utuidereestinurina)praeposteronegotio,insertaminduodenointestino,succumiamconuertitinamarum.(15).Archeusinterimtotustumexpulsioniintentus,hocamarumrecrementum,aliasdolosaesiticulosum,subfrigorefebrili:nonraroexcutit,nectamenindequidquamfebriensproficit,quodnouitercontaminatum,praestodeiiciat.Quiaestproductuminfebribusexcrementum:nonautemmaliradixoccasionalis.(16).TandemitaqueuelutiratusArcheus,seipsumaccenditpropriathymosi(nonautemaputredinedepromptocalore)hostemqueadoritur,aestuat,olidumquetandemsudoremprofundit.(17).Nonaliofine,quamutexpellathostem,subquaexcretionepatefacit,quodisthacmateriafebrilisnaturaliterpellendasit,&Medicoindicetnaturamducendam,quasponteuergit.(18).Idest,Diaphoreticasola,essefebriumappropriataatquespecificaremedia.Etenimerysipelatisinitio,frigusinsolitum,modicum,nontamenrigor,quiaacorhabituosusadhucmodicus:quidumadcorporissuperficiempertigerit,extrapropriumsuidiuersorium,ibidemacescere,atqueputrerepergit.Ideoquesaponaria&lixiuialismedela,extinguiterisipelas.(19).Ut&lixiuiumforte,gangrenasprofundescarificataspotentersistit:eoquodinlixiuialibus;omneacidumcommoritur.(20)Febrescontinuaeabintusdetentaaciditate,similiterprimumrigent,&infinemsiueconsumptionemusquepostmodumaestuant.Palpitatiocordisquoqueotiosos,atqueuiniheluonesexercet,prout&Artistasdiumultumquecircaaquasfortesoccupatos.(21).Utpoteubiqueaciditasuaporalis,peruaditnostripenitissima,attamensinefebri,namdeestmateriaoccasionalis.Paracelsusenim,exunicoaethnaeignesulfuris&nitri,suprasexagintafebriumspecieshariolatur.Necullamfebribussedemdetegit,utrobiquemethodiexpers.Galenusueroutintermittentiumsedeminosculissiueextremisuenarumdisponit:itaContinuarumnidum,citrauelultraheparstatuit.(22).Synochumautemtamputridam,quamnon,peruenamcauamcircacorcollocat.Diariamquoqueinipsospirituuitali,adeoqueinipsoetiamcordeconstituit.Quonilhebetiuscogitaripotuitunquam,quamdecernere,spiritumuitalemputrereconstanteuita.Namcumille,sitbalsamussolusquinosaputredineuindicat,quidtandemeritresiduumquodbalsametipsumbalsamumsiputruerithic?quiduesalietsalemsicorrumpatur?etenimsileuiculasuiportioneputrefieret,totummoxnecessariocontaminabitur:cumspirituuminspiritus,sitcrasispotentissima,&uernaculumsymbolum.UitanamqueuixhoraequadranteprotrahiturinPeste,dumcontagiuminuaditspiritum.Paritersiputredocruoremapprehendat,moxuelutcontinuataincruoreGangrena,necessitatamorsoboritur.Dicamigitur&sedem&materiamfebrilem,qualiterexperientia,longaquererumindagomihipatefecereSermomihiestdefebribusperseatquesolitariis:nonautemalienapassionegenitis.(23).ImprimisitaqueDiaria,quaequeephemeradicitur,abuniusdieiduratione,sedetinstomachicauo&plerumqueexuitiatocibo.Quare&auomitu,uelperactadigestione,spontecessat.Similiterfebristabida,siuehectica,quaedamestquotidianaDiaria,acorruptacibiparte,moxsumptiscibisrepetens.Nametsiappetitusperstetsospes,edantqueutlubet,saltemCorruptorinpulmonenoncessatautferiatur,quincontinuotransmutetcruoreminflaua,dura,spissa,&quandoquecinereaphlegmata.Subquocorruptionislaboreauocatspiritumamuniisdigestionis,fitquealiqualiscorruptiosemidigesti.(24).PudendaqueesthuiuslociScholarumfabula,quamprolentahacfebrisibicomminiscuntur,ubienimpotissimumputredinemprocaloreaccusareposset,nonfuitaususeamimpendere.Quodscilicetcalxaccendaturaspersioneaquae,eodemparitermodocontingatinfebritabida.Quodnempepostunamautsesquialteramhoram,istafebrisinualescat,&adoririuideaturpostcibum,quatenustum,asperganturpartessolidae,alimentoecibisassumptisparato.Imprimis,hisobstatquodinfrabinashoras,instomachosano,nondumsitperactaconcoctioChyli,multominuscompletasanguificatio:minimequecruorisinsecundarium,&spermaticumalimentumtransmutatio,utpotequodrorismodoaiuntdispergiinpenitissimasolidorum:longissimequeactardissime,pulmohocnouumalimentum,abhepatemutuat.Ergonequeuntsolidainstarcalcisaspergi&indeaccendi,quantisperinstomachonegotiumestcumchylo.Deindeistacalcissimilitudo,estmeraeinscitiae.(25).Utpotequaenonaccenditurpropteraspersionemperse:sedperaccidens.Quatenusnullasaliasaliunt,uelagunt,quamdiusicca,idest,nisiresoluantur.Incalceuiuaautemestduplexsalalcalizatum.Unumquidemlixiuiale,&alterumacidum,&utrumquepersensumgustusdistinguibile.Quaeduosalia,resolutaperaquam,duminseinuicemagunt,accenduntur,quodidemacciditinThermis,saleacidofontium,inmarcasitarumlixiuialemmateriamprimamagente.Idipsumpermechanicam,&aposteriori,nonquidempropterquid;sedquiaest,sicprobo.(26).Etenimsisalitartari,spiritumuitrioliacidumsuperfuderis,confestimambo,actufrigida,aestuant.Ideoqueexcalcinatoplumboinspirituaceti,sihunctotumabstraxeris,quamprimumatquealcalieius,combiberithumidumexaere,realiterignemconcipit,etiaminpera.QuamobremnescueruntScholae,sicalxnonaccendereturmutuaspirituumsaliumagitatione,quodnunquamlapidesceret.Deniquequidestinuiuis,quodcalcissiccitatemreferat?Quid,inquam,quodactusiccum?calcineum?&nonquotidianorore,continuoquepermadeat?Annondigestiosolidorumestcontinuaacinterrupta?Saneututconsiderem,propinantnaeniasproelementisnaturaestolidaequeignorantiaeplenaestsimilitudocalcis,cumfebrihectica.Atqueutoscitatiofebresmultascomitatur:itasaneoscitanteratquefebrilitercunctatradidere.(27).Cuiusergoetiamnotandum,insulsamcausamoscitationidariaGaleno.Scilicetquodfuliginescongestaemusculosmandibulaesuscitantutexplodantur.Imprimisplurimaefuliginesinflarentillosmusculos,quibusmultaestoscitandinecessitas&frequentia.Deindecumeiusmodifuliginesessentultimaedigestionisinsensiliarecrementa,curillapotius,quamaliarumpartiumsuiexpulsionemmouerent?curnonquotidieidsollicitarent?&subindeperquadragenariamnonoscitatur?Curinfebribusillaefuliginesmagisobuiae,quaminPodagra,&Apoplexia?(28).Certenullaestfunctionumnostricorporisquaemagisadexemplummouetur,utoscitatio.Oscitantemnamquefacilesequimur,etiamnolentesacinuiti.Nonigituroscitatioafuligine,sedabillafacultate&parte,quaeimaginationiparet.EtenimScholaemecumadmittuntosstomachiaconspectufacillimemoueri.Quoniampluriminauseant,&uomuntpronissime,conspectisautimaginatissordibus:uisoqueacerbipomiesu,osmultissaliualiquescit.Osstomachiergopotissimumadimaginationemmouetur.(29).Somnusuero,itemsopor,Coma,Catochus,Catalepsis,Uertigoeiusquegenerisaccidentiaaborestomachipromanant(proutalibideduumuiratu:)Oscitatioueroestsomnipraenuntia,uelpedissequa,idcircoeidempartioscitationemtribuo.Namincolaphantasiaprimorumimpetuumibidemhabitat,cordisquenomenclaturamideosuscepit.Sic&amoesto,frequentiaducuntursuspiria,utosstomachisensibiliteraggrauatum,alleuient.Itaergoasegnistomachodormitionempostulante,libidooscitandimusculossubterdormiendumirrequietos,excutit,tenditque,inquo,musculosbuccarum,&Tracheaeinclientelamuocat:nonsecusatqueosethmoidescircaorganumolfactus,prosternutationeinsubsidiumuocatmusculosthoracis.Proutenimcausasternutationisnonestquaerendainmusculisquibusfit:multocerteminusoscitatioestmusculorummandibulae.(30).Cumalioquicompressisdentibus,idest,motucontrariomandibulae,etiamoscitaripossit.RectiusenimScholaeadasperamarteriamoscitandorespexissent,quaetrahiturbinisdigitisdeorsummotuheteroclito.Interimdefuligineilliusarteriae,nequidquamsonueruntunquam:quippequaesatsemperpatet,&aeriperuia,alioquioscitarenondeberet.Istanempeestcorporiscompago,quodetiaminnonnecessariis,mutuasmembramanustradant,acquasiproiurepropriocertentalienaorgana.SedesFebrium.CaputX.(1).Unicasedescontinuarum&intermittentium.(2).Uariantfebres,exsolamateriaoccasionali.(3).Nidusfebriumquibusclaudaturterminis.(4).Causus&Synochipropeosuentriculi.(5).Probaturalaesaactione.(6).Quartana,exlexinsedesua.(7).Materia&sedesmalignarum.(8).Testisquiacaeterisfebribusseparetur.(1).Sedescontinuarumfebriumnondiffertabintermittentium.Hactenusproindeoccurruntcontinuae,quaeinIntermittentesdesinunt,&contra.Uariantitaquefebresillae,noncommigrationelocorum,autexnaturadiuersorii:sedsoliusmateriaeoccasionalis,ergo.(2).HactenusquoquerepugnonedumGaleno,sed&Ferneliodelocorumfebriliumessentialidifferentia.(3).Nidusergofebrium,inprimisestofficinis,extenditurscilicetaPyloro,perduodenum,&uasaibidemmultiplicia,Intestinaitem,uenasMesenterii,Lienem,usqueadhepar.(4).Proximioresautemoriuentriculi,sunteomolestiores,suisqueanxietatibusmagisformidandae.(5).Meamdesedefebriumdoctrinam,confirmantnausea,praecipuecarnium,piscium,&quaefacilecadauerisinstarolent,perhorrescentia,moxafebriumintroitu;sitisitem,inappetentia,cephalalgiasyncipitis,hemicraniasinistrilateris,deliria,sopor,uigilia,anxietatestopicaecircaosstomachi,ructusnidorosi,consternatadigestio,uomitus,linguaequoqueamaror,siccitas,fissurae,nigredoetc.Quaesanesuntindiciaoblaesiduumuiratusinactioneregiminis:hucacceduntsuperueniensructusacidus,nubeculaurinae,quaequecoctionemstomachirediissearguuntproutintractatudeUronomantiaalibi.(6).SolaautemquartanainSpleneipso,uenisquesibicontiguis,hospitiumdelegit.Malignauerosola,aliquidputridipeculiaritersibiuendicatcircaorificiumuentriculi.(7).Suntautemtantopeiores,quaenonineiusconcauo,sedinconuexosederint:eoquodnonnisiextraordinariumarcanum,adistaattingatloca.IdeonamqueCastrenses,&Endemicaeomnes,caeterissuntperuicaciores,acplerumquecitrasitim.Quibusuixperceptibiliscalorest,solaqueaegroscontinuaanxietasadferetrumducit.Huiusmodinamquefebres,deforistantumcontaminant,ultimumstomachinutrimentumafficiunt.QuiareueraquamdiuuiuiturperspirabileatqueexpirabileesttotumcorpusiuxtaHippocratem.Etenimalibidemonstraui,pulmonem,&diaphragmaundequaqueporisperuiainuiuis,quadumendemicatranseunt,acstomachiconnexumpercutiunt,nonrarostomachiultimumalimentuminficiunt.Diariamdixicumhecticainstomachosedere.(8).Pestisauteminhoc,acaeterismalignisdistat,quodcumnonsedeatinsordibusfebrilibus,utnequeincruore;afficiattantumipsumspiritumuitalemsuiodore,obidquoqueintret&exeatnecessariocumaereperporosdiaphragmatis,adeoquetenditsicprimarioadstomachum,necpotenspergereulteriusmotulocali,suamibidemsistitimpressioneminnutrimentostomachi.Undemoxuomitus,Cephalalgia,sopores,deliria,syncopes,&quaeuitiatiorisstomachiconsequunturdominium.Causaoccasionalisfebrium.CaputXi.(1).Causaoccasionalisfebrium,nonestueracontinens.(2).Curcausaoccasionalissitdiuersainse.(3).Duplexcausaoccasionalis.(4).Cruorestcompositumnaturale&simplex:ideoquenonappositumexdissimilaribus.(5).Priorcausaoccasionalis&materialisfebrium.(6).Alteramateria.(7).Scholarumignorantiadetincturaurinae.(8).Cururinatingaturtardius.(9).FalsaiudiciaScholarumdeurinis.(10).FabulaScholarumdetincturafelleaurinae.(11).ArgumentumScholarumexinscitiaGaleni.(12).Quidrectiusexindecolligendumesset.(13).Sagittatordeliriiubihabitet.(14).Curindeliriononsitadhibendumremediumcapiti.(15).Undenascanturapostematauniuersa.(16).Iniuriascholarum.(17).Undeeneorema.(18).Bonusmedicuscurcrisimnegligat.(19).Quidsitcoctioinfebribus.Foedum,acmiserandum,imo&luctuosum,Scholaeexhibentspectaculum,passimobuium.Utcumfebris,nospalamalloquatur,nihilomagisatotsaeculiscognouerinteamutnequepelleresciantradicitus.Quodiamnequidquamfeliciussanenturfebres,postbismilleannorumexperimenta,&dissectiones,quamolimabinitio.(1).Enimueroquidquidestcausacausae,idipsumestetiamcausacausati:Quaproptercausaoccasionalisindesinenterpraesens,&intushospitata(quamcontinentemuocantalii)estcausacausaeinternaefebrium(quammoxdeclarabo)ipsiusfebris,&accidentiumindenatorum.Sienimcausaoccasionalis,essetueracausacontinens,ipsiusquefebrismateria;profectonullaessetunquamIntermittens.Nampositiscausisessentialibus,adfebrimrequisitis:necessarioquoquefebrisadest:sedcausaoccasionalisadestabinitiousqueadfinem,quaesicontinensesset,&essentiamfebrisinsuigremioeffectiuecontineret,etiamfebrisadesset,quamdiuistacontinenssuicausa.Sedconsequensestfalsum;ergo&Antecedens.Idestcausaistanonestcontinens,&intimadefebriumessentia:sedexternailli,&ideooccasionalis.Cumqueinuarietatecausaeoccasionalisconsistatratio,quauelestcontinua,uelintermittens:curetiamplusminusuemolestasit,citatior,auttardiorprosuiexpulsione.Necesseest,necunicamuniusputredinisdarioccasionemseminalem.Cumigiturrerumdefinitioaptissimeacausisconstituentibus,&essentialibuspetatur(proutalibidelogicis)duplicemideostatuicausaeoccasionalismateriam:nouamquidem,atquehactenusinauditamutramque.(3).Inauditam,inquam,quippequiutramquebilem,pituitam,&cruoremuelutsanguinisconstitutiua,nonagnoscam,necadmittaminnatura(proutpluribus,peculiaridehumoribustractatu,demonstraui)necimprimiscruorem,appositumepluribusdissimilaribus,concedo.(4).Utnequesiindeconstitutusesset,unquamimmediateinsuiconstitutiuaretrocedereposset,nequeillosinextrauenatocruoreostendere,errorisqueansamScholisdareposset.Cumapriuationenondeturimmediatusregressusadpristinumhabitum.Quarefriuolumest,arguerequatuoresseinsanguinehumores,quodquandoquetria,&quandoquequatuorexin,persuicorruptionemsecernantur.Quamquaestionem,utalibisatuentilatamdescripsi,hicobiterattigissesatest.(5).Siquidemhocloco,nullamexistishumoribus,opempetendamduxerim.Sedinultimaalimentidigestione,dumpartessolidae,sibiesanguinestudentassimilarenutrimentum,contingitpersaepedegeneresfierialterationes,&uelutabortuspraeposteros.Hocergodegeneralimentum,uariassubienssuemutationisabusiuastesseras,diuersasquoquefebresgignit.Longequedistantprimiilli;suppositiquehumoresexchylo,&chymoparati,auerosolidorumalimento,persanguinistransmutationemdegenerante.Itaquefebresnonexutraquebile,pituita,cruore&spirituputridis,sedexsecundariis,nonquidemputrentibus:atinterassimilandumdegeneratis,oriuntur.Degenerantueroadmistionereiextraneae,uelimpressioneperegrina,ueldemumerroreindignati,uelauocatiArchei.(6).lteramporrocausamoccasionalemfebriumdeducoaliunde.Quodscilicet,quiaindubieperAnatomencredimus,uenasMesaraicas,pertotumintestinorumductumconspersas,sugerequidquidliquidi,&Archeussibifamiliareforenouerit.TrahuntitaquepraefataeuenaeexIleiintestiniextremis,hisquecognatisgrossioribusintestinis,succumquendam:Sedcumibidemnonsitampliusaliquodalimentum,atpotiusstercusaliquod,assuguntenshactenusanonymum,quapropterillinouumnomendaredebui,Scoriamergouoco,siuestercusliquidum,adsuosfinesinnaturautile.Quippeurinaeincommodisresistens,adeoqueurinaetinctae,nontamcitolapidescunt,atqueaquosiores.(7).Quidquidergourinamtinxithactenus,estScoria,nonautemfel:proutalioquiGalenistaedelusi,tyronesseduxerunt,(quodalibilatiusinuronoscopia)adeoquesua,deurinarumtinctura,iudicia,adfelleos,&biliososhumoresdelata,nonnisiscoriam,siuestercusliquidumspectant.Namquantumqueuelminimafellisguttulainlotioesset,(quantominustanta,atqueexigiturprototiussaturatatinctura)totaamaricaret:sednonamaricat:ergo,noninesteifel.Maiorconstatexrupturafellisinpisce,utcunquepiscemexquisiteabluasafelle,tamengustuamarusest.Minorobuiaestgustu.QuodautemlotiitincturasitScoria,patetperdistillationem.HuiusquedemonstrationesintractatudeDuelech,cuiqueexpeririuolenti,obtuliobuias.(8).Ultimoergo,tincturaadlotiumtransit:quodchyliinScoriammutatiaduentus,adColonIntestinumsittardior,quiahoccolon,estsituposterius.(9).FalsaergohactenusfueruntiudiciaScholarum,decoloribus,&contentourinarum,&indedesumptaehariolationes.LepidaergoignorantiaefabellaestGaleni,dicentis:Maneuideourinammeamaqueam,quaremereponoadquietem,&postaliquodspatium,tinctamuideo,quiabilisultimoaduenit,&sicurinaultimamsuidigestionismaturitatemrecipit.Quasiurinainuesica,sinonemittaturcoquereturmaturitatesui,ueladditamentotingentisfellis?Bilissane,siquaesset,cognatimorireturcumaliishumoribus,&sanguinisserourina,eodemscilicetiecorissanguificantislabore,quolotiumtransitperiecur,bilisaffusailludtingeret,&nonaliquothoraspost,nisiostendant,utileforeistambilemexcrementalemaliquantisper,&separatam,asseruariextralotium.Inoppositumautemsicargumentanturabeuentualiconiectura,&causismaleintellectis.(11).Aiuntenimexperientiaeesse,quodinfebribuscontinuis,sipostflauasurinas,repenteaqueaeappareantsignificarifuturadeliria,obabreptamincaputbilem,iuxtaGalenum.Sedhicuirostenderedebuisset.Quismissorilliusbilisesset,quisductorperuenas&quodnamreceptaculumistiusbilis.Ansinuscerebri(nullaestenimaliaincapitecauitas)sinemortepraesentanea,bilemistamferret?&quofinehaecfaceretnatura,utacloacishumorum,emunctoriouicinis,directeinoppositum,bilemfebrilem,&totaliterexcrementitiam,adnobilissimumuiscusdeferret?Egouero,inmeauronomantia,exiisdemlotiisigniscollegi,scoriamnonferriperuenasmoredebitoadlotium:ergopraeternaturamdetinerialibi,certumest:nonferriautemadcaput:sedadpraecordialesuenas,idestadsedemfebrilem,ipsumalterumexcrementumfebrile,undeauguror,febrimauctumiri;&indedelirium.(13).Quodautemsagittatordelirii,&amentiarum,habitetinpraecordiis,patettamexHippocrates.Cuiuenainhypochondriofortiterpulsat,ismoxmentealienatur:quamexproprietatenominis,inScholisrecepti,quopassionemhypochondriacam,asededenominant.(14).Quodautemsagittatorisscopussitcerebrum,utdeliria,&soporesexcitet,nondebetmouereMedicum,utproindecapitiremediumadhibeat.Siquidemidsemperestadposteriusadtelauibrata:nonautemadsagittatorem,medelamapplicuisse.QuarequamdiuScoria,rectaferturadlotium,uelutnaturalesibiemunctorium,beneest:atsioblique,alioferatur,fitfebriscontinua.Tamquianaturasuiestexcrementum,quamquiahospitioindebitorecedit.Alioquialimentum,inuiadigestionisultimaedegener,plerumquemitiusestatqueinsipidum,ideoqueIntermittentesdat,&longiores,quatenusglutinosiorestillarummateria.AtrociorueroestScoria:atqueideocrudelioresfebrescontinuassuscitat,citiusqueadperiodumaspirantes.Duoautemhaecexcrementa,siueambaecausaeoccasionales,ubiconspirauerint,spurias,haepialas,hemitritaeas,sesquialteras,&erraticasfebresproferunt.Potentioribusergoincisiuisegentintermittentes,quamcontinuae,quiapertinaciorem,magisqueglutinosammateriamoccasionalemhabent,uasisquaeintusadnascitur.(17).Sinautemalimentumistud,suprahepardegenerat,apostematauariasuscitat,nonautemfebresprimarias.Etenimquia&inPhlegmonecruor,uelalimentumsolidorum,inpusdegenerat,febrimquoquenecessariamaduehit.Cumqueadultimumdeuenerit,minorlabor&dolor.Prout&percontinuas,tumcrisisuelabscessusinstat.(16).EtenimcurScholaenonconcludunt,potiusexnubeculaurinaepituitam,quamperfectaeconcoctionissignum,siunicabilislotiumtingat?Sanenubeculaista,denotatprimario,quodstomachusacidisuifermentumrecuperarit.IndeSenex,ructusacidosnidorosissuperuenientesbonumait,adeoquedeclinationemfebriumadessedesignat,autCrisim.BonusautemMedicus,negligerecrisesdebet,quiaanticipare.Namnaturacrisimnonfacit,nisidumsolatotumonusbaiulat,statisdiebus.UerusergoMedicus,antecrisim,morbumsuperaredebet,ideoqueneccrisimexpectat,necoptat:Infidusautem,posttergatanaturaeintentione;Crisimuelimpedit,ueldilatat.Coctiouero,quaeinfebribusexpectatur,esttenacismateriaeincisio,&abstersio:Nonautem,quodalioquinaturamoliatur,digestionemreipraeternaturam,neccoquatquicquam,nisisimilarisemper,&uniuocadigestione,sibipraetendatassimilare.Saepenamqueideoinquartananubeculaapparens,euanescit,eoquodcoctio,quamnubeculadesignat,nonsitueramateriaesubactioprimariaintentione;sedstomachisaltemfermentumdigestiuum.Alioquimateriafebrilisemelfactafluidiore,nonsuperuenitillinouacruditas.DiaetaFebrium.CaputXii.(1).Quisuictustenuissimusacutorum.(2).Cibisnonsuntmiscendamedicaminaherbacea.(3).Potentfebrientes.(4).Acarnosisabstinendum.(5).Medentumuesania.(6).Qualiscibus&potusfebrientibusaptus.(7).Deuiniusuinfebribusdisceptatio.(8).Febrim&caloremradicaliterdistingui.(9).Anremediumsitcalidumueltemperatumprofebri,parumrefert.(10).Obiectiorefutatur.(11).Archeiaccensioquanta.(1).UnicoHippocratispraeceptoisto.Quodinmorbisacutisstatimtenuissimouictuutendumpraecepit.Uictumautemtenuissimumnoninterpretorarctumieiunium,siueabstinentiamseueram;necitemiusculacarnium,quocumqueherbarumfauorealterata.(2).Profectononsuntmedicaminaistacibismiscenda:sedsingula,persuasscenassuntintroducenda.Imprimisdetestorinfebribus,abstinentiamapotu.(3).Namsifebrissitcalida&siticulosa,priueturautempotuhumectante,depopulaturcruorem,&solidarumpartiumalimenta,cumuiribus.Etenim,utilicetuesicamexonerare,quotiesurgetetiamimportunanecessitas,adhocnonpetitaaMedicouenia:pariterquoqueestbibendum,quotiesmonetnecessitas:cumunumnonsitmagisnaturaeconsonumquamaliud:Sitisalioquistrictalex,&ruptamandatiobedientia,iammillies,Medentiopprobriumattulit.(4).Abhorreoetiaminfebriiuracarnium:namextemplonaturadetestatureadem,&quomeraciora,eoquoquedamnosioraexmenteHippocratis.Corporaimpura(sicuocatfebrientium,quibusstomachinidorosi)quoplusnutris,eomagislaedis.Laeduntnamquefebrientes,quiacaro,oua,pisces,&iuscula,faciletumcadauerantur,acminimenutriunt.Uesaniaeenimsimileest,saepedeplereuenas,iterumqueuellenutrireeos,quibusuisdigestiuapessumdataest.(5).Confortare,inquam,uelle,ubihostisintusest.(6).Satisfaciuntenimtumpotissimumcereuisiaetenues,uinonuptae,quibuspanisadmiscetur,priusinaquaseparatimcoctus,usqueincollam,siuemucilaginem.Etfrigidehaecsumpta,cruda,&noncocta.Siquidemcoquendodeperitpotibus,nonautemaccrescitillorumuirtus.Sicnamqueeauisinsensibilitermistapotui,utriqueindicationisatisfacit:nectimendum,neaegersubhacDiaeta,perinediampereat.Maxime,cumMedicinomine,sitindignus,quifebrientemnonrestituitantequatriduum.(7).CaeterumcontrauiniusumincrepantGalenistaeomnes(quanquamsecretohaustauinatotiartiGalenicaecontumeliammilliesattulerint)eoquodfebris,nonsitnisimeruscalor,abHippocrateIgnisuocata,eritqueuinumfebrienti,qualeestoleumadextinguendumignem.Sedhocargumentum,utanilisfabula,iamantesubfebrisdefinitioneperiit.Eoquemagis,quodsitquotidianaeexperientiaeaduersarium.Namquotquotmodiceuinoutunturinfebribus,faciliusconualescunt,uiresconseruant,&inpristinumocyusrestituuntur.Quiueropostcorporisdiminutiones,&uiniabstinentiamfortassiseuadunt,naturaesoliusbeneficio:Illiperlongamhebdomadumseriem,perstantualetudinarii.Siquidemnemodubitat,quinPestis,sitfebrisatrocissima,acutissima,&celerrima:quinabsqueuenaesectione,&purgatione,solisquesudoribus,&uinimeraciorispotu,soluatur.NemoquoqueambigitquinTheriaca,aliaquesudorifera,sintcalida,propinenturinuino,imo&inaquauitae.Cumquehaec,uttalianonobsint:sedprosintinfebriumacutissima:multominuserituinumauferenduminmitioribus.Praesertimquodconstet,caloremnonesseconstitutiuumfebrium:sedperaccidensconsequens.NecestquodarguantdiscrimenPestisabaliisfebribus.NamreueraPestisfluctuatinArcheo,utuenenum.Febresuero,pertinacem,&adhaerentemuenismateriamoccasionalemhabent.utrobiqueideoexigidiaphoretica:InPestequidemsudoriferacumalexipharmacocontralabemueneni.Incaeterisuerofebribus,diaphoreticaquaeincidunt,dissoluunt&abstergunt.Etutrobiquequidemhocnegotiumpercalidacompletur.Uinumautem,peculiaremhabetindicationem:nonsolumquiauiresaddit,quibusnaturaexosammateriamdomat:ueruminsuper,quodsitplaustrummedicaminumconueniens.Estnimirumnuntius,quiuiasnouit,itineriaccinctus,charusintimis,&admissusinpenetralia.EteniminIuuene,acuiroforti,cumfebriminuta,estcaloringens:ubiinterimsenibus,estfebrislaethalis,acardua,uixtamencaloremhabetmolestum.Siergocalor,exhibitouinoaugeatur:nonproindeaugeturfebrilismalignitas.(8).Quippefebris&calor,suntradicaliterdistincta(quodiamostendiperfebresiuuenum&senum.)Nilrefert;etsicalorismolestiaparumincreueritpotuuini:namcumfoenore,idcompensatur.Eoquoduires(morborumunicaemedicatrices)moderatouinoaugeantur.Hocipsumsipenitius,acradicalitertrutinetur,reperies,quodcalornonpropriecomiteturfebrim:seduiriumualorem.ItaquequodScholae,inuinotantopereperhorrescunt,boniestindiciinota.Laethalesnamqueacpessimaefebresuixcalent:omnisquefebris,circamortemabsquecaloreest.Siergomotuscaloris,sitipsiusArchei,adexpulsionemhostis:&uinumcaloremaddat:ergoquiperuinumprocedit,iuxtaconformitatemnaturaemedetur.Uerumtamendemus,caloremexhibitouinomaiorem,imoetiamfebrimacriorem.Quidenimindealiudsequitur,nisiquoduinum,constitutionemuitalemadauxerit?QuodqueIuuenumconstitutionisitstatusistepropinquior,quamquiperrefrigerantiaincedit,uelnondato.uino?Suntnamquemediarefrigerantia,mortisimiliora,cessationiamotu,&defectui:calorueroamoderatouino,estmediumsimileuitae,&medio,quoipseArcheusutitur.Etenimuigori,statui,&crisi,propinquiorestconstitutiocalorisauctiauino,quamsiflaccescentibusuiribus,languidiorcalorabstemiofuerit.Haecdeuinipotu.Deaquaepotuautemdecisioestocalidamfebrientesnonappetunt,necsitiunttepidam:frigidaautemingraduremissoadmittenda,instatussummocalorenecmetuendumutdixidecommixtioneextremorum.Quippeexperientiaiamdudumfeliciterhunctimoremexcussit.Aliisautemfebriumstationibusnecfrigidautnecaffatimpotanda,nunquamtamensitistoleranda,necquidemsubtersudorem;sedtumpotuscalidusesto.Sisitisurgeatnecpabulumpotusfebrishabeat,depopulaturhumiduminnatum.Caeterumquoddeaquaecruditateincusant,sicsumito.Aquascaturiensesabulosimplex&optimaest&sumendadefonteipso.Quaeautempercanalesdecurrituelelutosofontescaturitiammixtaemalignitatisestparticeps.Hancautemnontamcrudamuocoquaminfectam.Aquaenimperseneccrudaneccoctadicimereturutnequepercaloremmaturatur,necaliquidacquirit:sufficitenimmodoillisummumfrigusretundatur,infectisautemaquisutaturnemo,utnequeullopotufrigidoinpeste&malignis.(9).Atspatiosiorestratio,proremediocalido.Nequeenimsuadeounquamremedium,quodsolocaloremodereturfebribus:sedsicutuinumiuuatconfortando,&penitiusintroducendocopulatasibiiuuamina:itaremedia,incidendo,resoluendo,abstergendoque,eoquenominefaelicius,quodArcheum,operando,sibiconsonumhabeant.Hactenusenimuiressuas,commiscetremediorumpotestatibus,utcausaoccasionalisprofligatur,utquenonconsternatasuires,moxexcipiatfirmiorualetudo.Histandemforreobiicient:(10).Quodcumcalorinfebri,siteffectusindignatiImpetumfacientis:sequaturetiamexmensuracaloris,indignationemArcheiessemetiendam,&perconsequens,quidquidcaloremfebrilemauget,augereetiamfebrim.Respondianteuniusradicisessepluressurculos,effectus,siuesymptomatauaria.Saepequesubmitioricalore,adueniredeliria,comata,pulsuumintermittentias,designantianimirumauctamfebrim.Proutetenerogermineglandis,maiorfronsquamequercuueteri.Elenchusitaqueinargumentoest,inhomine(febrismaior)egoenimfebrimadauctamhorreo,quamsymptomatalaethaliaadauctasequuntur.Increuisseautemfebrim,eoquodArcheusfortiusinsurgat,adexpulsionemradicisfebrilis,nequaquamformido.Atqueidsifebrimauctamuoicentinconclusione,parummoror.(11).Nam&sicScholaesuadent,nonmagnoperetimendumabaccidentibuspraeterrationemsuperuenientibus.Notandumestergo,Archeumnunquamaccendiintotosui:Alioquienimsubfinemaccessus,totusArcheusexolutus,causaessetdeliquii:AccenditurergoArcheusinmultauelpaucaportionesui.IdeoqueauctoperuinumArcheo,sipluseiusaccendatur,nonpluseideperit(&tamenfortiusstrinxitcausamoccasionalem)quamnonroboratoauctoqueArcheo,&minoreiusparsaccendatur.FebrisEssentia.CaputXiii.(1).Qualisdefinitioessentialis&physica.(2).Morbisuntentiapersesubsistentia,&nonaccidentia.(3).Quaremorbihabitentinalienohospitio.(4).Morbusnonestsolusnisus,necmotus,necintemperiesnecdiathesis.(5).Essentiafebris,quamscholaeignoranthactenus.(6).Aliusergoscopusmedendi,quamquihactenus.(7).Causaoccasionalissola,utfebresdistinguat.(8).FacilitaturcuraMedici.(1).Definitiorei,nonexgeneredefiniti,&differentiaconstitutiuaspecierum,fabricandaest,proutinlogicisalibidemonstraui.Eoquodpraeterrationale,&irrationale(simodoadhucsintdifferentiaeconstitutixaeanimalium)eiusmodidifferentiaenullae,inScholisappareant.Seddefinitiophysica,constaredebetcausis,materiali,&efficienteinterna,siueseminali.Utpotequaeduae,remipsamtotamqueconstituunt,&ineamanentinseparabiliteressentiales,quamdiuipsaest.Adeoquerempercausas,harumqueproprietatesexplicant.(2).Febresprofecto,materiamhabent,&efficienteminternam,permodumaliorumentiuminsesubsistentium,licetmorbiomnes,habitentincorporeuiuente.(3).Eoquodnonsintentiaprimaecreationis:sedapraeuaricationismaledictoinchoati.Ideoquenechabentpropriesuumensseminale,quodipsosconstituit,&fouet:sedlocoseminis,ipsisestensoccasionale,undeexcitantur.Quocessante,cessatquoquemorbus.Quotiesergononuitale,inagrumuitalemestinsertum,indignaturArcheus,&excandescit,utistudperegrinumesuianatomiaexcludat.(4).Quodinliminehuiustractatus,perSpinamdigitoinfixamedocui.Itaquefebrisnonestsolusnisusexpulsiuus,siuemotusalteratiuus(multoqueminusipsaalteratio,&diathesis,utalioquiputaruntScholae)sedfebris,estipsaparsmaterialis,indignationedeturpatiArchei.(5).DefoedaturnempeparsArcheiperiram,suscipitqueiconem,siueideamindignationis(quodinpraegnantemetuente,autappetentequippiam,clareexprimitur,dumdesiderataereisigillum,infoetumdeportat)&quidquiddeArcheodefoedatumest,peregrinaistaIdaea,hocdebetperaccessumexterminari:usqueadeoistaestlassitudiniscausainfebribus,quodspiritus,peregrinaIcone,siueimagineodiosainsignitus,tanquamineptus,adobeundasolitamuniasuiregiminis,totuseuanescat.Sicnempeprofundespeculantes,multalassitudinefatigantur.NamArcheussiimagineminseinductamhabetinutilisfitregendocorpori.Ideonamqueincurii,saniores,fortiores,atquelongiorisuitae,tardecanescunt.StudiumitaqueMedentis,nonestdirigendumadposterius,siueadalterationesinArcheonaturalitersusceptas.Nam(utdixi)inmorbis,cunctapendentacausaoccasionali,inagrumuitaleminserta.Quiamorbi,nonhabentinseradicemessentialempermanentiae&stabilitatis,sicuthabentcaeteraentia,quaeseminibussuisconstantatquesubsistunt.Quiareueraomnes,immediateconsistuntinuita.(Incadauereideononestmorbus)horumqueideointeritusomnis,&cessatiopendetinablationecausaeoccasionalis.(6).Scopusergomedendinonseuertatadcalorisrefrigerium,autadmotusalteratiuosconsopiendos,utnequeadaccidentiumcomitantium,&effectuumproductorumexpectationem:Incassumnempelaboraueritmedicus,operamdies,&occasionesperdet,quamdiuadcausaeoccasionalissublationemnonintenderit.Imoquantocyusidfecerit,eoiucundius&gratiusauxiliumerit.(7).Infebribusuniuersis,estunicaArcheiaccensio,siueindignatio,unde&inessentia,&nominefebriliconueniunt:solumautempercausamoccasionalemdistinctae.(8).Materianimirum&hospitiumfebresdistinguunt.Imo,proboMedico,magninonestmomenti,diuersitatesfebrium,iuxtamateriaeproprietates,&loca,curioseindagasse,cumnecpraecauissesitdatum:nequedicipossitremedio:uadetuadtalemuenam,ueladistumlocum.Sufficitenimnouisse,quaeiamantegeneraliterdeterminaui.Totumquemedentisstudiumsit,inuenisseremedia,apudquaeomnesfebreseiusdemsuntpretii&ponderis,utmoxdeclarabo.Perfectafebriumomniumsanatio.CaputXiu.(1).Proprietascausaeoccasionalis.(2).Quarenonsitputrida.(3).Uomitiua&laxatiuatantumsanantperaccidens.(4).Scholaecurcondignanonhabuerintremedia.(5).NemocuratusafebribusperMedentes.(6).ExcusatioAuthoris.(7).Remediumfebrilequale.(8).NotanturParacelsifoelicitas,&inaduertentia.(9).Descriptioremediiuniuersalis.(10).Remediumpurgansfebres&aegros:nonautemsanos,describitur.(11).RarissimaproprietasliquorisAlkahest.(12).Particulariaremediafebrium.(1).Ergoiammanifestum,&satesto,febrilemmateriamoccasionalemexpugnandam,eamquesinoneduliumcorruptum(utinDiaria)saltemesseexcrementum,nonquidemputridum(nisiinmalignis,quibusadhucputredoestinfieriesse)sedperegrinumexoticumnonuitale,detentumcontranaturam,adeoqueinalienammessemdelatum.HocquetitulopenitushostileArcheo.(2).Etenimsiputridum,nonessettenax,necadhaereretcontumax(perputredinemnamquefibraetenacesfatiscunt)adeoquenecdiuturnasfebresdaret,quinconfestimuascontinenssecumputrefaceret,&mortificaret.Undemorsnecessitata.Detineturergofebriummateriaoccasionalis,praeteruotanaturae,locisindebitis,quibusnonestullasentinacorporis.(3).Uomitiuaergo&laxatiua,siquidproficuiunquampraestiterint,idtotumperaccidensest;quatenusscilicet,adstimulationemunius,alterum,pronum,acuicinum,unaexturbatur.Namalioquifebriumoccasionalismateria,ordinariononinstomachiautIntestinorumcauoresidet,quiasuntsentinae,&locaexpulsioniappropriata.NisifortassisinDiaria,cholera,diarrhea,dysenteria,aliisquehorumcanaliumfebribus,abadhaerentemateriaproritatis.(4).Egoenimdefebribusprimariisloquorpraecipue.ImprimisnonpotueruntScholae,condignafebribusquaerereremedia,malisacfalsisimbutaeprincipiis.Nonquaerentesautemremedia,neceaetiampotueruntinuenisse.ErgoMedentes,hactenusdestitutiueroremedio,febresconatisuntcurare,euntesincirculum.Siquiautemsubillissuntcurati,peraccidensidfuit.(5).AgantDeogratias,quiuiresaegrislargitusest,quibus,febri&auxiliisillorumrestiterunt.Mediciigitur,febrespostergarunt,locosanationis,perouirium,&cruorisexhaustiones.(6).Absitinuidiadictis,nonenimiactantia,autuanagloriolaecupido(DeumIudicemtestor)sedhaec,medicere,&palamscriberecoegithumananecessitas,&mortaliumcommiseratio.Meumergoexpenditalentum.Credat,&sequaturquiuolet.Permenonstatamplius,simortalescreduli,febribuspereant.unicanimirumfalceamputaturomniumfebriumcausaoccasionalis.(7).Idremediumestsudoriferum,quodincidit,extenuat,resoluit,liquat,abradit&simulabstergitcausamoccasionalem,ubicumquelocorumeademumextiterit.Estqueuniuersalisfebriummedicina,diaphoreticaquidem,insensibiliter,&citrasudorem,praefatoseffectuspatrans.(8).EnimueroParacelsusquanquamarcanahaberetquibusunicohaustuquartanamomnesqueexaequofebresfelicitersanaret:nonfuittamenillidatacausarumcognitio.ContentusMacrocosmisingulascreaturas,innosintroduxisse,sicquesimpliciumomnium,&stellarumspecies,numeros,atqueproprietates,artimedicaeapplicuissesubcredulitate:idquenonquidempersimilitudines,sedperuniuocamidentitatemtampraecisesciendauoluit,subpoenaIdiotismiconuicti.Itaquefebrimnondistinguo,siremediisitsummabonitas.Etenimistudremedium,estPraecipitatusdiaphoreticusParacelsi.Quiomnemsanatfebrimunicapotione.Hecticamautem,intralunaecursum.(9).Oretenusenimassumptus,curatcarcinoma,lupum,&quodlibetaesthiomenumcacoethesulcus,siueexternum,siueinternum,itemquehydropem,Asthma,&morbumquemcumquechronicum.CompletenimsolusdesideriaMedentum,taminPhysicis,quamChirurgicisdefectibus.Eiusdescriptio,esttaminlibrodemortererum,quamChirurgiaMagna,illamquenonnihilmanifestiusdeclarabo,AccipepulueremIoannisdeUigopropriamanuparatum:Namalioquiadmistominio,estadulteratus,prout&qualecumqueMedicamenChymicum,quoduenaleextat,fraudeplenumest.Hicpuluis,affusoelementoignis,deUitrioloUenerisextracti,cumaquaRegis,cohobandusestquinies,subfinemaugendoignem:namfixaturplane.Etestpuluisualdecorrosiuus.Quideincohobeturdeciescumaquauitaeoptimedeflegmata,&uicibussingulisrenouata,donecomnemcorrosionemsecumabstulerit.Ettumistepuluis,instarsacchari,dulcisest.Ideoquespiritusuini,ibidemappellaturSaltaberi,siueTabarzet,quodsaccharumsonat.Nonquodinse,dulcissit,sedauferatcorrosiuossecumspiritus.Adeoutresiduuspuluis,proprianecaliundemutuatadulcedine,fulgeat.NampraeterquamquodignisUitriolisitdulcis,ipsumsulfurmercurii,tuncextrainuersum,estsummaedulcedinis.Fixusestpuluisiste,&dicituraurumhorizontale.Etenimpaucisabsoluisecretum,quodMedicumnobilitat.Atistudparasse,proprimauice,estingentisoperae,pendetqueeiusdirectioamanueius,cuidebeturomnishonos,quiaparuulisreuelateiusmodiarcana,quaemundusnescit,&idcircouilipendit.(10).Est&purgatioDiuceltatesson,quaePodagramnonminus,quamfebresradicituscurat.Eiusquearcanumcorallinumuocatur,quodparaturexessentiaaurihorizontalis,hocmodo.AMercuriouulgouenali,abstraheliquoremAlkahest,cuiusmeminit2.deuiribusmembrorumc.dehepate.Quodfituniushoraequadrante.Nam,inquit,Raymundus,astantibusamicis&praesenteRege,coagulauiargentumuiuum,&nemopraeterRegem,sciuitmodum.Inquacoagulatione,istudestsingulare.QuodliquorAlkahest,ideminnumero,pondere&actiuitatetantumualetmillesimaactione,quantumprimam.Quiamagitursinereactionepatientis.(11).Mercurioigitursiccoagulato,absqueullacoagulantisremanentia,facindepulueremminutum.Etdistillaabilloquinies,aquamabalbuminibusouorumdistillatam,atquesulfurMercurii,quodpersuipraefatamcoagulationemforasdeductumest,fietrubicunduminstarcoralli,&quanquamfoeteataquaalbuminum,tamenistepuluisdulcisest,fixus,ferensomnemfolliumignem,necperitinplumbiexamine.SpoliaturtamenuirtuteMedica,duminalbummetallumreducitur.Daturautemgranisoctoplerumque.Quiapurgatcorpushumanum,quamdiusordidumest,&nonperfectesanum.Sanatquoqueulcerauesicae,laryngis,&oesophagi.AtcumnoncuiqueMedicocontingatadireCorinthum,necliceatprofanareArcanaDei,quihorumdispensatormanereuoluit:satfuitTheoriammedicammanifestasse.Utorando,quaerendo,&pulsando,scientiamacquirant,undeomnedonumbonumdescendit.(12).Attamensuntquaedamfebriumparticulariaremedia,quaelicetadGenerumamplitudinemuniuersalemnonascendant:febribustamenplerumquesatisfaciunt.CuiiusmodisuntsaliaaCephalicis,itemqueamaiorana,roremarino,saluia,ruta,atquesimilibus.Nonexistimanshaecsaliaessealcaliacinerum,seduolatilia,&quaesimpliciumtotamcrasimcontinent.Etenimsuntdiaphoreticainsignia,atquenonnihiltemperata.Quaesidebitastatione,nimirumieiunostomacho,&anteparoxysmumIntermittentiumuelquouistemporecontinuatum,potenturinuino,uelaceto,sudorqueproliciatur,nunquamMedentemfidelem,ludibrioexponent.Cessaquoquemirari,quodabsqueomnieuacuationefebrescurandasproponamsidiapheresimatquesudoressuadeam.Nam&alligatissimplicibus,magnoMedentumdedecore,frequenterfebrescuratasuidi.Denique&istuddicam,quodperemplastrum,centenasquartanastutosanauerim,absquerecidiua,licetautumnales.Inspecierumfebriliumigiturfamilia,nonraroparticulariaeiusmodi,uniuersalisremediiapicemattingunt.Quaerite&inuenietismodo?Medicinanoninquaestumsolumsit.Namsiuobisintentioest,Misericordiaexcharitate,obuiabituobisinitinere,Ueritas,&luxaPatreluminumdescendens,cuisithonorisretributioinaeternum.Responsioadcontumelias.CaputXu.(1).Argumentumincontemptoresscientiarum.(2).ResponsionesadconuitiaGalenicorum.(3).AdulteratasuntChymicaofficinarum.(4).Perignemmitescuntcorrosiua.(5).Obiectiodeparuitatedosis.(6).DignitasMercurii&stibii.(7).Rarissimumarcanumsalisuolatilis.(8).ResomnesclamantprouindictainGalenistamspretoremChymiae.(9).OrigoPharmaciae.(10).Obiectiodesolutioneperlarum&corallorum.(11).Quomodoseparanturinstomachodissoluentiaadissolutis.(12).Quidsignificetpraecipitareinchymicis.(13).Censuradequibusdamscriptoribuschymicis.(14).Iterataobiectio,subterfugiaadmollioresanimantumtophos,siuelapides.(15).Qualissitactiogemmaruminnos.(16).Quidsitinteneriorilapide,quodoperaturpulueresuosospitepermanente.(17).Probaemechanicae.(18).Probaeexarmispropriis.(19).Patientismiraquadamacpropemoduminfinitareactio,sinepassionetransmutatiuaessentiaesuae.(20).Explicatiopermechanicam.(21).Quidcorporaapparenterdissoluta,innobispatiantur.(22).Periculumignotumscholis.(23).Arcanuminuolutum,primoperingratadissoluta:atquedeindesuperlatiuumperdissoluentiagrata.(24).Medicamengenericum.(25).PeroratioadMedentes.(26).Laussalisuolatilisetartaro.Ulcerosumhocsaeculumperuersissimorumingeniorum,nonpatieturadmonitosresipiscere.Tantumenimadhucabestquodpleriquepracticantiumdetrectenturhuiusmodiarcanamaiorainquirere,quodpassiminscientiasquasignorantinuehantur.Quodautemeasdemignorentpenitus,&paenegestiantsibiqueinuicemgratulenturdeillaruminscitia,nectempusinillisinutiliterabsumpsisse,patet,quianonpudetillosscientiamChymicamuelutfumiuendulamatqueillusoriamsiuefalsam,scriptis,&sarcasmisuilipendere.Atnesciuntquodcumnonentisnonsitscientia,nullusqueconceptusinmenteillirespondens.(1).Adeoqueineo,quonegantueritatemscientiae,manifestantseeandemignorare.Idestuilipendereid,quodpenitusignorant.Suntquealiiquimitius,sedaequestolide,dicunt.1.Istanonsuntnostrifori,remmedicamnequaquamattingunt,sequimurnamqueabantiquoapprobata.2.MedicaminaChymica,empyreumaredolent,calida,uiolenta,&minimetrita.3.Seruoshabemus,quinobis,quaeusuisunt,fideliterpraeparant.Estqueindecorumuirodocto,Pharmaceuticenexercere.4.Fumiuenduliexperimentatores,omneseuacuationeshorridasinstituunt,terroreplenas,quiaMercurio&Antimonio,uenenisapertis,tantuminnituntur.Adeoquecircumforaneosinter,suntreputandi.Haecsuntquaeprosuainscitiaincautoobtruduntuulgo.Quibusexordinesicsatisdo.(2).Agiturdemedicamentis,nonautemderebus,quaecoriariumautfigulumconcernunt.Pudendumergosupponuntsubterfugium,quodignorent,quaedisceredebuissent.Necetiamfidumestfundamentumabantiquitatesemperruinosum,euntesquaitum,nonquaeundumerat,semperantecedentiumgregemsequentes,caecisquementisiudiciissibimutuosubscribentes.Respondentetiammesilenteseruinostrifugitiui,aquibuscorrosiuumpuluerempraecipitati,&dulciorisalterius,siueminusuirulenti,itemqueuitrumantimonii,acflores,cinabrium,&insumma,nonnisiuenenamutuant,admagnorummorborumtransplantationes&palliationes.(3).Caeteruminsigniteradulterataomnia,prolibidinelucri.Namfacileestignarosdecipere,inrebus,quasprofitenturseignorare.Suntnempeoleaessentialiauenalia,quaequemagnoaerependuntur,adulterataomniaatquesingula:sinouempartesoleiAmygdalini,adunamessentialiscommistasesse,facilissitexperimenti.Iniicenempeincochlearaquaeuitaequidquidsupernatauerit,estodeoleoessentiali,reliquumuero,Amygdalinum.Idquetutiussciueris,siinbalneoexperimentumfeceris.Oleumsulfuris,exdimidioaquaestpluuia,Uitrioliautemstagma,totuminimposturamdelatumest:&quotidiemagisfutile.Quodsimpliciexamineperbalneum,moxconstabit.Uixsextampartemeiusessemerum,eamqueadhuctincturaexcorticequernograuatam.Adsecundumdeniquerespondebomox.Nuncsatestdixisse,selectioreshodieMedicos,nonspernerechymicaremedia,quodeorumlibri,nouitertestantur.Adeoqueuulpesuituperatuuas,&gallinas,inarboresequestratas.Quantumautempraestent,silentibusnobis,loquunturaegriexperti.Adtertium.Nonestindecorum,manupropriapraeparassequaedamselectiora,&illasuisposterislegasse,actradidissepermanus.NecenimindecorumeratPontificiHaebraeo,strauissearmenta,&lanionemegisse,prosalutepopuli.Anfortestercusoliduminspexisse,&baculoagitasse,gloriosiusestGalenicaeturbae,quamnobisfurnos,uasa&carbonestractasse?Sanesimomentumueritatishaberent,cognoscerent,quodoperacharitatis,noninfamentquemquam.Atquicharitatemnonhabentcunctapraeterquaestumaclucrumcensentindecora.Abscediteabhocfastu,&estotemisericordes,sicutpateruester,quiincaelisest,estmisericors.Aliasnamquedicet.Nesciouos,inlucrum,&imposturamuiuentes.Atsanehosambitiosulos,nonmoraturdedecus:sedignorantia,&cupidolucri.Plurisenimfaciuntuisitationumnumerum,quamsanationisgloriam,quaeinbenefecisse,totasesepelit.Etenimtamcito,atqueaScholis,Doctoristitulodimissisunt,lampetrinisoculisperplateas,&diuersoriainquirunt,annonsintaegri,quisibiuitamsuamcredant.Sedsistegradum,nonestmedicina,permodummechanicarumexercenda.EtquiainhocpunctoMedenteserrant,Paterluminum,suadonasubtrahit,postquamMedicinautaratrumestexculta.Habetotecharitatem,&lucrumuosspontesequetur,cumhonore&gloria,quaefugientemarripiuntmedicum,quemAltissimushonorandumpraecepit.(4).Adquartum.Concedo,inChymiamnonminus,quaminremmedicam,licentiosissimeseintrusisseomnenebulonumgenus,uariamqueindeclademgenerihumanoemergerequotidie,inquossaneMagistratusiuresaeuiredeberet.Sedhaecnoninfamantuirosprobos.Certumest,quodsemperlucroannexafuerintfraus,&adulteratiomedicaminum.Quantumautemadopprobriumremediorum&Chymicorumspectat,idlargioriperiodotrutinandum.Imprimishicquadratquodscientianonhabeathostem,nisiignorantem,nonquemlibet,sedsuperbum,&discererecusantem.Quodpatetperiamdictacorrosiuanempeatquemanifestauenena,euaderesaccharodulciora.Facilius,&admanumidempatetsiquidemflammula,Ranunculus,apiumrisus,&c.uimuesicatoriam,moxdistillandodeponant,proutsuccuscitrisuamaciditatem,hydropiperacrimoniametc.(5).Necrefert,quodPharmacaChymica,sintparuadosiexhibenda.Idenimnonaccusatuirulentiam:sedsummamagendientelechiam.Sicnempealiadosisestciborum,&aliaScammoneae,esulae,&Colocynthidis.Ideomedicusindiscretus,tortorisinstarest.UiresremediiChymiciarctanturinparuaquantitate,subquaplacent,dumquaequesuisproportionibus,respiciantuim,&necessitatesaegrorum.HucfortenonineptequadratilludHieremiae15.(6)."Siseparauerispretiosumeuilitanquamosmeumeris".Quodautemdeargentouiuo&Antimonioimproperant,meramcontinetreruminscitiam,&stupidamcontumeliam.NamAntimoniumquamdiuuomitumautsedesmouet,&Mercuriusreuificaripotest,uenenasunt,necboniuiriremedia.Seddumadapicemuenerunt,inquemaDeodestinantur,nemomortalium,illorumuirtutesindagare,uelencomiiscondignisillustrarepotest,ututcrepautilammomo:nequeenimgloriamum,Mercuri,&Stibiiuimpurgatiuamnouisse,aegrisquepropinasse,quipurgantiadetestamur,praesertimquaesanumaequeatqueinfirmumdissoluuntputrefaciendo.Bilemdeponite,&mementote,quodinthecisuestris,nilresonentdispensatoria,praeterScammoneam,colocynthidem,elaterium,esulam,idest,meratoxica.Deinde,etsiuegetabilium&aromatumessentiaesintcalidae:illorumtamensaliauolatilia(quaenunquamuidistis)sunttemperata.(7).Adeo,utsioleumcinnamomi,garyophillorum,lauendulaeetc,noueristransmutareinsalemuolatilem,nactusesmedicamentemperatum,efficiensquantumdeistissimplicibussperaripotest,inueteriuertigine,palpitatione,Apoplexiasimilibusque.ErgoquiclauesMedicinaetenenthodie,cumnecadytaintrent,mortalesarcentabusufructudonorum,quaeAltissimusinnaturadisposuit.(8).Clamantergoincaelumpraestantissimarumrerumpotestates,seuelutfrustrauenisse,uixquemquamesse,quiuinculaearumsoluat,utbeneuolentiam,quammortalibusdebent,persoluant:sedpotiuseuasissestuprorum,&adulteriorumpraemia.Illaergoscientia,quaedocetinspicerecorporaocclusa,persuianalysin,acuirtutesillorumabsconditaseruere,famulaPharmaceuticesnonest(utsonantignorantiumconuitia)sedpotissimahistoriaenaturalistecmarsisest.IncepitnamquePharmacia,primumamercatoribussimplicium&herbarumcollectoribus,deinuero,cumcernerentMedici,nonunicuiqueopportunumesse,simpliciaelixare,condire&praeparare,negotiumistud,simulfuitsimpliciumuenditoribuscommissum.InterimMedici,selectiora,&secretasibiseruabant,quibushonoremposterissuiscompararent.Sedtandem,crescenteMedentumignauia,contentifuerunt,discurrereperplateas,dedomoindomum,exfrequentiauisitationumquaestumfecisse,successeruntdemumindedispensatoria,selectasformulashincinde,pronutuignorantiaecompilasse,utinofficinisseruarentur,&ostentarenturuenalia,magisadexpeditionem,quamadproprietatem.UndetandemMedici,compositacompositisnectentes,millequandoquesimpliciumfarraginemaegrispropinant,utsiunumnoniuuet,iuuetsaltemaliud.Ueladminimum,seexcusent,quodiuxtatritamnormam,curamaegrorumgesserint.HaecestPharmaciahodierna,aquaquantumdistetPhilosophiaChymica,noruntquidemquieandemuelaliminesalutarunt,ignorantuero,soliignariosores.AegresaneferentGalenistae,quodsuisignominiis&contumeliis;permeramlucemresponderim,quodquesuampotissimorumremediorumsupellectilemuellicauerim,quareinstabunt(satscio)hocmodo.(10).Urges,perlas,corallaetc.inliquoribusacidulisnondissolui:sedtantumasalibusdissoluentiumuelutcalcinari,acpuluerari,abscondiquoque,acfieriinuisibiliaoculis.IdqueprobasperargentuminChrysulcadissolutum:quodindesospesreducitur:ergononamiseritpristinamessentiam:&istuddetorquesadpraefatoslapides,&probas;quiapersalemalcalidetartaro,praecipitaturrursusidemlapisadfundum,quianteaeratinuisibilispuluis,quatenussalalcali,combibitsalemacetosumquicontinebatinselapidumpuluerem.Sednoncernis,quodimprimisuestratyrocinia,huiusmodidissolutionesdoceant,&magnifaciant.Tumetiamquodstomachuscareatsaletartari,utdissolutospuluerespraecipitet,separetqueadissoluentesuo,ideoqueproponasludibrium.AcperconsequensmateriaPerlarum,Conrallorum&c.semelhocmododissoluta,solutamaneat,&introaduenasadmittatur,cumliquoribuschymi,adeoqueinurinamuelcruoremtransmutetur,praestetquequantumpollicemur:Respondeo.Naturamnonopushaberesaletartari,adseparandumistumpuluerem,abdissoluentesuo.(11).Quoniamedoctaesttamaparteciborum,quamdigestionispropriae,huncpulueremsequestrare.Suntnamquequamplurimaintercibosquaehunceffectumproferunt.Qualiasuntolera,itemqueherbaeuulnerariaeetc.quibusplerumquesaluolatilelixiuialeinest.Itemqueuinacumalbumineouorum,nedumseparanteiusmodidissoluentiacoagulata,apulueribusdissolutis:sed&Mercuriumpraecipitatumreuiuificant.Deniqueipsametstomachidigestio,ordinariospiritusuegetabilesacidos,substantialitertransmutatinsalemurinae,salsum,atqueuolatilem:quicumampliusnonhabeatpristinasuiresdissolauendi,quasinaciditatepriushabebat:(12).illicoderelinquit(idestpraecipitat)puluerem,quemanteoccultabatdissolutuminsuaaciditate:Ideoqueanteforesmezaraicarumuenarum,praefatumpuluerempraecipitat,&exuit.(13).AdeoquesciantGaleniste,quodscriptorestyrociniiChymici,adhucTyronessint,gestiantaliisproponere,quaesummislabrisdegustarunt:adeoquenondumPhilosophiaepenetraliaadiuerint.(14).SediteruminstabuntGalenistae.Dicentes,quodnotabiliterlapidesBezoar,cancrorum,limacum&c.tampulueretenussumpti,quamsolutiindissoluenteacido,prosint,inPeste,febribus,lithiasi,uulneratis,deuolutisabalto.Quapropterpermestolideidemnegariperlis,coralloetc.Quibusrespondeo.Gemmas,lapides,&saxa,multamhaberelatitudinem,&differreplurimuminterse.(15).Imprimisnamquegemmae,silices,marmora,&quaecumquecrystallinamhabentduritiem,nequidquamagunt,autpatiunturinnosautanobis,nisipermodumappensi&periapti,idquetantisperdumabore,perrecrementatranseunt.Uishorumideolanguida,quiacorporenimisdenso,clausalatet.Perlaeuero&coralla,quaecumqueconchiliorumsaxatilemduritiemhabent,gemmisquideminduritiecedunt,attamenproindenondumconficiunturinhumanostomacho,utbeneinquibusdamauibus.LapidesautemBezoar,cancrorumetc.adhucperlisminusduri,nonsuntdenaturasaxatili:sedpotiusfiuntexsuccolacteosemicaseato,&semipetrificato,habentquetophinaturam,intercartilaginem&lapidem,neutram.Proutputaminalapidum,inmespilis,persicisetc.Neutrumgenus,atquemediumseruant,interligna,&lapidemtophicum.(16).Hisitaproueritaterei,&melioriintellectusuppositis,dico,quodquanquamlapisBezoar,cancrorumetc.quoadsolidampuluerissuimateriam,nullatenusdigeranturastomachohumano,attamenillisinestsuccusquidamlacteus,&mucilagineus,magnaeuirtutis,exiguaetamenquantitatis.Qualemcontingitetiamelimaturacornuceruinielixandoextrahi.(17).Siitaquepraefatorumlapidumpuluereminaquapluuia,ueldistillatadudumbullias,perfiltrumcolandodecoctumapulueresepares,hocueroperbalneumdistillandoelicias,reperiestandemaliquantulumpraedictaemucilaginis.Caeterumpuluisreliquus,utelixandoinuictus,ita&stomachonostroindigestuspermanet.Adeoqueexpraefatiliquorisquantitatepusilla,pendetratio,curdragmaunicailliuslapidispuluerati,sumptainaliquoliquore,plusefficiat,quamalioquiunusscrupuluseiusdem.Cuminterimuinum,uelacetum,eodemhaustucombibita,cumpraefatispulueribus,nesextantempuluerisdissoluant:reliquumuero,integrum,nonmutatumdeserant.Quodpatet,silapidemcancrorum,noninpuluerem,sedfrustatimcomminutumbiberis,&postexcretionemablueris,reperiesidemponduseius,quodante,adeoquenihileiusastomachosubactum.Necquidquamillorumlapidumperdigestionemparticipari.(18).Agedum,premamqueGalenistaspropriotelo.Etenimsilapidespraefati,uelperlae,pulueretenusassumpta,innobisliquescerent,frustratentatisdissoluereilla.Iamergoconstatperdemonstrationemmechanicam,tenerioresanimaliumlapides,contineremucilaginem,quaperlae,coralla,&saxatiliacarent:Attamencorporaquarumdamrerum,permanentiuminsuipuluere,&soliditatehomogenea,&inseparabili,utpatiunturinsuidissolutioneactionemadissoluente:itaquoqueuicissim,dissoluenspatiaturadissoluto,sineullainterimcorporisimmutabilisparticipatione.NamexaxiomateChymico,dissoluens,eademoperacoagulatur,perquam,dissolutumdissoluitur.Ideoquesiauferaturdissoluensadissoluto,ordinarionilpraeterinsipidamaquaminderecuperatur,sineacrimonia,&aciditate:quaesaneutsuntsaliumclientes,coagulanturindissoluto,eiquecomitesastant.(20).Clariusidemcognosces:Sioleumuitrioli,distillesaMercuriocurrente,oleumcoagulaturcumMercurio,manentqueamboinfundo,formaniuis.Etquidquidindestillatur,estmeraaqua.Nixistaautem,silauetur,fitcitrinuspuluis,quifacileinpristinummercuriumcurrentemreducitur,eodemprorsusponderequoante.Siueroaquamablutionisdistillaueris,habesinfundomerumalumen,exacidosaleuitrioli.Sicnempedissoluentiamutantur,tametsidissoluta,nequidquamdesuimateria,autsubstantiaperdiderint.Aguntqueeiusmodidissoluentiainnos,permodumalterationisacquisitae,insuipassibilitate:nonautemexproprietateparticipata,adissolutisimmutatis.(21).AdpropositumergoArgumentum.Saliaaceti,uini,succilimonum,uelequercu,itemquechylistomachiciacidi,quatenussuntuegetabilia,&anostradigestionealterabilia,digerendoquidemmutanturinnobis,insalemurinarium:attamenprodiuersitatereidissolutae,illadissolutiuapatiunturaliquid,exaptitudinesuaeconuertibilitatis:attamennequidquaminnostransferuntdedissolutonondigestibili,nisipartemsuidigestibilemcontineat;proutdixidemucilaginelactealapidumanimantatorum.(22).Quodsiueroalioqui,introinuenas,eiusmodidissolutumpergeret(quodnunquam)utsuasnobisdotescommunicet(putaperlasautlapidespraefatos)plurimaeindeconsequerenturanxietateslocosubsidiorum.Namprimo,cumnonsintdigestainstomacho(proutiamanteprobaui)nequeinsecundademumdigenstioneconquipoterunt.Quianonituradsecundum,nisiperprimum.2.Ergonunquamconuertenturincruorem,sedinaliuduenarumrecrementum.Tertio,Nascenturpulueresinuenis&renibus,constipabunturqueexoticohospitepuluere,pernullumdeincepsremediumeductibili:Haecdictasuntdedissolutis,abdissoluenteuegetabili,acproindeinnobisdigestibili.(23).Uerumtamensidissoluanturresperdissoluentianondigestibiliaeaueleruntingratanaturaestomachi.Ideoqueuomitum&sedesmouent.Adeoutsonlaincongruitas,malignitas&ingratitudosumptorum,sintcausacuruomitum&sedemmoueant,expellanturqueconfestim,cumiis,quaeinsuifactionemdeturbarunt.Idcircoanxietates&molestiasexhibent.Siuerodissoluentiasintnaturaegrata,introlubenteradmittuntur.Nequidquamtamenpatiturcomposituminde,tamexpartedissoluentis,quamdissoluti.Siquidemutrumqueestindigestibile.Ergoistudcompositummanetsospesutpridem,transitomnesuenarumofficinas:actandem(siquidemnonpotestmutari,necperconsequenstransireinfamiliamuitalem)expellitursudore,perdiapheresim.(24).Inquoitinere,quidquidpraeclaraeiusmodiarcanaattinguntsordium,dissoluunt,secumquerapiunt,sicquemedenturfebribus,&morbischronicisplerisque.(25).Quicumqueergo,mendendocharitatemproximicordihabetis,discitedissoluensaliquod,quodsithomogeneum,immutabile,dissoluenssuaobiectainmateriamprimamliquidam,&nactuserisintimasrerumessentias,harumquemdotesposseinspicere.(26).Quodsiautemadistudignisarcanumnonpertingatis,discitesaltem,salemtartarireddereuolatilem,uthuiusmediouestrasdissolutionesperficiatis.Quietsisuasoluta,anaticehomogeneadeserat,digestusinnobis:illgrumtamenalionuoturuiresmutuatusest,quasintrodefert,plurimorummorborumdomitrices.Adhaecautem,nonsufficitlibrosterere:sedinsuperoportet,carbonesatqueuasaemere,&uigilatasexordinenoctesimpendere.Sicfeci,sicdixi,LausDeo.QuodAcademiaeThesi8.uenaesectionemnempeinhibeantnisiincruorisplenitudine,inhacautemsolumadmittant,eoquodtumphlebotomiaeuitiumnonsatisapertumessepossitquodquethesidecimaiamimpliciteconcedantfebrimnonessemerumcaloremsedpercalefacientia&corroborantia(calidaomnia)curandam.Estnimirumalterutrumnecessariumuelscilicetfebrimnonessecaloreminsuiradice,uelnonmedicandumpercontrariaamplius.ExthesibusLouaniensibussubConsultissimoDominoD.UopiscoFortunatoPlempiodisputatisLouanii26.NouembrisAnno164I.ScholarimHumoristarumPassiuaDeceptioatqueIgnorantia.Quamsideincepsdefenderint,pertinacimalitiategent,atqueeandem,Deusindignatus,deteget,iamimminenteaetate,inorbisChristianiutilitatem,&pertinaciumconfusionem.PraefatioAdLectorem.Scripseraminsolitocalamodefebribus,dumquelibellusadmerediret,uixeundemintellexi,proptercrassa,atqueinnumeramenda.Moxabinde,ututuitiosusplaneidcirco:attameninfrapaucashebdomadasdesideraricepit.Undecensui,simendosus,prelodignus,&expetitusfuisset,quodalterameditionem,potioriiureexpeteret.Nedum,utemendatusprodiret,quialiorumnaeuos,&ignorantiasantemecommissas,proderet,adeoqueuitammortalium,quamproxime,atqueintimeponderaret,doctrinasingulari,adquamresponderetentassetadhucnemohactenus:uerumpeculiarius,utinauditailliusdoctrina,primariouera,quamuisinexpectata,stabilireturfortius.Itaquecoactusfui,meinumismatisdiplomasuperaddere:quoabHumoristis,GalenicaeScholaeasseclis,meisqueosoribus,firmitercircumquaquetutaretur,traditamqueueritatemconculcarinonsineret.Quapropterrationesaddidi,quibusostendiuanitatem,&falsitatemcommentihumorum,quibus,Medentes,pernitiosofundamento,mundumuniuersumcircumuenere,caemeteriasaginarunt,familiasdestruxeruntuiduasatqueorphanos,multismyriadibusfecerunt:adeoquese,inculinarum,&comediarumfacetiosintroduxerunt.Paracelsusquidemexorsusesthumorumfallaciasexplodere,habetquehodieubiuisferesuossequaces,interdoctissimosuiros:attamenhuncnodum,numquamquisanteme(quodsciam)exprofessoexplicareattentauit.Itaquesiquisantehacminatusfuerit,inlibrummeumdefebribus,calamumstringere,eoquodiniqueferret,meduopraesidiamedendiuniuersalia,nedumeuertisse:sedpotissimumdemonstrasse,nullumlaxatiuorum,electiuehuncpraeillo,humoremsubduxisseunquamhactenus,imoquodessentsingula&cunctapurgatiua,merumuirushostileuitae:fortassisiamsuumdeponetcalamum,dumpotentius,confirmatumidemdogmacernet.Quodscilicetimpossibilissitinnaturautriusquebilis,&pituitaeexistentia,nugacesindecomplexiones,&morbosoririedoctos,creditosque,falsisinnitiprincipiis.Etperconsequens,medendimethodum,iuxtahumorumametriasinstitutam,essefallacem,merasomnia,anilesfabulas,&nugacesnanios.Debuinamquerotunde,sincere,accandideagere,quotiesdeDeo,Ueritate,uita,bonoquepublicomortalium,scribendumdecreui.Testeminhoc,ut&iudicem,imploro,quiUia,Ueritas,acipsissimaestUitamortalium.Hancitaqueueriindaginem,&assecutumbrauium,suasubtutela,&irroratione,lubensexposui.Ualetemortalesconsocii.Faustauobisimprecoromnia.Quiaueraedoceo.ScholarmHumoristarumPassiuaDeceptioatqueIgnorantia.QuatuorhumoresGalenistarum,essefictitios.CaputI.(1).Respondeturobuiandoiisquicontralibrumdefebribusscripturireuolent(2).SupponiturdogmaScholarum.(3).Falsumesse,quicquiddeelementis,gradibus,mistionibus,dissidiis,&morbisedoctumhactenus.(4).Nuspiamessecalorem,nisiexlumine,motu,uita,&Blasalterante.(5).Humiditatumatquesiccitatumdeterminationes.(6).Relatiomorbiadsanitatem,qualis.(7).Remediamorborum,unde.(8).Paracelsiinconstantia,prout&Galeni.(9).Apriuationenondariregressum,iuxtaScholas:quaetamenubiqueinhancregulamimpingunt.(10).Deficiuntinprobandoquaternionemhumorum.(11).Frangunturduaecolumnaehumorum.(12).Multainsimplicibus,duastantumhabentalteritates.(13).Miserlogismusasimilitudineprohumorumnumero.(14).InluminecespitantScholae.(15).Laruadetegiturargumentisophistici.(16).Similitudiniexlacte,opponitursimilitudoabherbis.(17).Pariterlotium,proquintohumoreponideberet.(18).Scholarumanxietas.(19).Dilemmacontrahumores.(20).Athesisupposita,argumentum.(21).Asufficientienumerationeofficinarum.(22).Abimpossibili.(23).Ababsurdo.(24).Rationes.(16).numero.(25).Contrathesimdepituita.(26).Abimplicitablasphemia.(27).Abofficina.(28).Abimpertinentiasuppositaethesis.(29).Aconuenienti.(30).Apodagra&torminibus.(31).Aberysipelate.(32).Acausticis.(33).AuerboEuangelico.(34).AdefectuSeparatoris.(35).Anutritionesimilarium.(36).Abimpertinenti.(37).DeformitasargumentiScholaerumformati.(38).ASimili.(39).Anaturaelementali.(40).Asimplicitatesuifinis.(41).Negatiothesis.(42).AbaxiomatePhilosophico.(43).Agustu,&proprietatibus.(44).Quisinuentorhumorum.(45).Quidfundorumdiuersitasarguar.(46).Acruoreaethiopis.(47).Undecruorrubeatmagisinsuperficie.(48).Asimili.(49).Undecolorummutatioinrebus.(50).Aspeciefacti,inpluribus.(51).LudicrahaemorroscopiaScholarum.(52).Imposturaemiserae.(53).OmissioScholarumridicula.(54).IudiciumMedentum,contrasepugnat.(55).Subterfugiainuitisbucciselabentia.(56).Immanislibellusdenaturahumana.(57).Abeffectibus,&timore.(58).AconfessioneMedentum.(59).Stercorariinondistinguunthomines,nisiperstercora.(60).ArgumentumScholarumridiculum.(61).Contra.AbAxiomatePhysices.(62).Dilemma.(63).Galenusridiculus,circacausamuarietatishumorum.(64).AnxietatesGaleni.(65).RefutationesperinitiaPhysica.(66).Paracelsierror.(67).Scholaecruoremnesciunt.(68).ArgumentumcontraThesim.(69).FalsumacridiculumScholarumsuppositumdeSplenissuccenturiatus(70).Absurda.(71).Mechanicademonstratio.(72).ContraThesimdeatrabile.(73).Multaabsurdasequuntur.(74).MiserrimeprobantScholae,Thesimsuamproatrabile.(75).Defectusaliquotconsequentes.(76).Dilemma.(77).ParacelsiIdiotismus.(78).Acidum,nonfermentatterram.(79).Abimpertinenti.(80).Dilemma.(81).Abimpossibili.(82).SuppositumridiculumScholarum,eiusquequatuorabsurda.(83).Aliquotabsurda,comitantiaopinionemdemelleGaleni.(84).Abimplicantibus.(85).ExsuppositionefalsideelementisperDilemma.(86).Anumeroelementorumuero.(87).Obiectiobrutalis.(88).Sinoneundumperhumores:quomodoergosanandum?(89).Laussalistartariuolatilis.(1).Inauditamdefebribusdoctrinamemisi,utaudirem,quidmedocerentfelicioraingenia.Erantnamque,quisepromiserantarbitros,quostamensileretantisperconiicio,donectractatumdehumoribus,quempromiseram,meexmagnooperemeoexcerpturum,edidissem.Siquidemnonpoterantignorare:Sihumores(praetercruorem)solitosinScholis,innaturanunquamfuisse,autfuturos,satsuperquedemonstrarem:quodnullamquoquemecumlitemdefebribus,sinthabituri.Idqueiammeingenuefacturumspondeo:nonquidemquatenusParadoxinominegloriussim:sedomnino,excommiserationeergaTyronesmaleinstructos,&aegros,malesubhumorumcommento,tractatos.(2).Itaquereispeciemprimoconstituam.EnimueroabsorptoinMezenteriiuenaschylo,asserunteundemdeportariadportamhepatis,uenamnimirumcaudicem,exramulis,permezenteriuminIntestinadistributis,surgentem:Atquesubtransitum,perexilesuenarumtubulos,inheparextentos,chylumillumuihepatis,conuertiincruorem,simulqueinpituitam,acduplicembilem.HancquedeincepssepararipartiminLienem,partimqueinfellisfolliculum.Itscilicetutriusquebilissuperuacaneae,sintsuicustodes:Naturalesuerobilesduas,tanquamsanguinispartesintegrales,acconstitutlyas,commiscerisimulsanguini,adnutriendarumpartiumnecessitates.Inquorumhumorumquaternariisymmetria,utisanitatemconsistere:Itauiceuersa,inametria,morbosomneshospitari.Ametriamautem,tamexrepugnantiumelementorumquatuor,perpetualucta,atquehostiliindefessaquecontrarietate,quamexassumtorum,intemperiespontanea,&concitapugnainnata,prouenire.(3).Equidemiamcausamantecedentemtantifigmenti,satsubmouiinPhysicisinitiis,&ortuMedendi.Ubinimirumdemonstrauisufficienter,nonessequatuorelementainnatura,&perconsequens.Sitantumsinttria,nonpossecongrediquatuor.Disruptumitaquequaternionem,nonpossequatuorelementalesimparescausarecongressus,temperies,mistiones,contrarietates,odia,litesetc.Docuinempesatclare,fructus,quosUetustascrediditcorporamista,conflataqueexcongressuquatuorelementorum:materialiterexunicoelementoesse.(4).Deniqueetiamillatriaelementa,naturaliterfrigere,necusquaminrebusessecaloremnatiuum,nisiexlumine,uita,motu,&Blasalterante.Adeoquecaloreminelementis,essemerumRelolleum.(5).Itemactualemquoquehumiditatemomnem,esseAquae:uirtualemuero,exseminumproprietate.Siccitatemsimiliter,esseperseinaere,&terra:Infructibusuero,rationeseminum,&coagulationum.Falsamergohactenusdoctrinam,celebratamdeelementis,mistionibus,qualitatibus,temperamentis,dissidiis,gradibusinordineadmorbos,horumquesanationes.(6).Demonstrauiquoqueexprofesso,innaturanonessecontraria.(7).Sanitatemopponimorbo,relationeintegriaddefectuosum.Remediascilicet,morbumtollere,nonuicontrarietatis,utnequepropternudamsimilitudinem:sedproptermerumBonitatisdonumrestauransnaturamadiuuando,quaealioquisuipsiusestmedicatrix.Haecsanesaterant,poterantquehumoresremediotollere,nisiconsuetudoopposita,mentemuelutligasset,neadUeritatiscognitionemproperaret.Estnamqueperdifficiledissuescere,quiiamdudumistishumoribus,compendioseomnemmorbicataloguminspexisse,sibiconfidunt.(8).Quapropterdiscendicupidis,lubensmanumporrigam.Paracelsusenim,primus,humoresitarisit,Helueticomore,utGalenicos,simul&ArabesMedicos,Humoristarumcognominedeluserit:Attamenipsesaepeinconstans,adhumoreslabitur,&complexiones,nondumsatinsuisthesibusfundatus.InterimScholaeGalenicae,subindequatuorelementorumdatasqualitates,utsolitariasintemperies,uolueruntoppugnandas:&plerumqueiterum,cumpariumhumorumabundantia,finxeruntproscribendasintemperies.Cumqueleporemseauribustenuissegloriataefacilitatecommentidelusae,primoinludibriumuenere:quodmedendifacultatemdeturparintabsurditatibus.Immemoressuaeimprimisdisciplinae,quodaformaepriuatione,nondeturimmediatusregressusadhabitum.(9).Attamenexquatuorhumoribuscarnemconstitui,hancquerursusineosdemquatuorresolui,praecipitisuasuasseruerunt.Decernuntnempe,ecibisfabricarichylum,homogeneumquideminstomacho:quitamenseparatisaluiexcrementis,semperquatuorhumores,praeterurinam,unicasanguificationisactione:nunquamuerounicus,duo,tres,quinque,autpluresfierent.Idquesicstatuerunt,perelementorumquaternariumcreduliterabductae.Undeconsequenssaltem,hancquadrifariamrepartitionemuniuschyli,nonquidemediuersisciborumuarietatibusderiuare:sedprorsusessentialiterdependere,exipsasanguificationisentelechiapropria.Quodnoncaretsuaabsurditate.Quodscilicetuniusactusnaturalis,essetquadruplexscopus,essentialiterdifferens.Sedexplosoiamalibielementorumquaternione,eiusdemcongressu,istahumorumquadruplicitassupposita,acsubscripraquidemfuit,atnondumhactenusprobata.Etenimprotantarum,tamquepernitiosarumfabularumapparatu,duobusturgidisargumentisabreptaesuntScholae:quaesipaululumpresseris,foetidumhalitum:nonautemueritatissuccumeffundent.(11).Quorumprius,exquatuorestelementispetitum:utinuitumsanguinemsubnumerumquaternariumcogant,adobedientiamtriumelementorum,tantumexistentium:licetexunicoduntaxatillorum,ipsesanguismaterialiterfiat.(12).Quasisingulaquaeexelementorumconnubiooriricredunt,quatuorheterogeneaspartes,necessarioproindehaberedeberent,elementissuistotidemconformes.(Certealibiomnifariamostendi,quaedamcorporanilhaberealteritatis,nequideminsale,sulfure,&mercurio:aliaautemtantumduastandemproferreheterogeneitates)necenimpotiorratio,cursilexinunicum,&similaremsaltemsalemreducatur:quamcruornecessariosepareturinquatuorhumores.Hincnamquemanifestumfit,quodratiofictiquaternariielementorum,sitapriori,respectuquaternariihumorumincruore,&nusquamalibi.(13).Alterumautem,&potissimumScholarumargumentum,prohumorumquaternario,nonestaliquisformalislogismus:sednuda,acmiserainductio,asimilistabilita.Aiuntnempe.Inlactereperiturserum,caseus,&butyrum.Idesttriadistincta.Ergoincruore,necessariosemper&constitutiueeruntquatuor,eoquodinaliquorumcruorenotentquatuordiuersa:quaescilicetanima,appetituumpedissequa,multolabore,&figmentiadiumentis,diremsitinquatuordiuersitates.Saepenamqueaquamsupernatantemnotant,quiaflaua,&subpallidaest,eamideobilemflauam,siuefel,nominant(licetnonamaricet,careatqueessentialifellisproprietate.)Sedimenuerocircafundum,ponderosius,acnigriusquandoque,uocantbilematram:medioauteminterstitio,rubrumnotantsanguinem,inquo,dumfibrasalbidasanimaduertunt,coagulationisgelatiuaematres,easpituitamdixere.Incisaenimuenapoplitispuellarum,intepida,telisaraneaesimilesapparenteiusmodifibrae,quaspituitamdixere.(14).Atprimumannotaredebuissent,inappositamlactis,&cruorissimilitudinem,nildocere,auturgere.Eoquodaquasupernatanscruori,nonsitpinguedocolostri,supernatanslacti:quareueldisparestagens,uelmateria,uelutrumque.Acproindeintantaamborumdifformitate,nonritefundarihumorumnecessitatem,incruore.(15).IncuriaeenimSchosae,nonaduertunt,incruorenascipartiumheterogeneitatem,postquamsedisposuerit,admoxadfuturamcorruptionem.Idcircoheterogeneitasista,accusatquidemcontentorumfactaminmortedisparitatem:atnullatenusproindeuiuidorumhumorumnecessariamconnexionem.Quidnamquedicentdeillocruore,quiomnicaretprorsussero?uelquipertotumuniformitercoagulatusrubet?Quodfrequensest,amultissudoribus,&potusabstinentia.Ergoneserumsupernatans,utina,&sudor,relictaincruore,eruntsynonymacumbile&felle?&unumquidcumipsasanguinisessentia?(16).Egoquideminherbisunicumfaltemsuccumclarificatumuidihactenus:utpariterunicumcruoremnostriconstitutiuum,agnosco.Sanguificationemuidelicetsimplicem,&unicamuniushepatisactionem,uniuocumque,exindistinctocremore,unicoquestomachifermento,factumchymumprofiteor.Quamsanguificationem,sciomeramtransmutationemalimentorumformalem,nequaquamautemsolamduntaxatheterogeneorumappositionem.(17).Nequeenimetsiparschyli,uertaturinlotium,proindeculpandaestdifformitasagentishepatis:sedrecipientissolaincapacitas.Nequeenimideolotium,proquintohumore,amplectisuntausae.Nametsiparslotii,materialiterremaneatincruore,nonesttamendenaturacruoris,proutseruminlacte,alioquiestessentialisparslactis.(18).Aquamergosupranatantem(quamsudorem,serum,&urinaeresiduumfatentur,adeototamcreduntexcrementosam)turpiteraequiparantnuncbutyrosaeparti,lactiquesupernatanti,elementoignisadaequatae:atquealias,serolactis.Etlongeturpius,utrumqueharum,indistincteassimilantfelli.(19).Fientergosubunosanguificationisactu,eademqueofficina,quatuorpariterhumores,equolibetcibo,quiaabhepatisdestinationeimmediateprincipaliter,simpliciter,atquesemperintenti:uelfiuntlocis&momentisimparibus.Nonequidemimparibus:quiasicnonessentunius,&eiusdemcruorispartesconstitutiuae.Sinautemparibus:cur,dumlotium,&bilisfiuntsimul,unumnonmisceturindiuiduealteri:cumalioquiinnatura,aquamisceaturaquaeinseparabiliter,prout&fel,urinae.Curdeniquelotium,nunquamamaricat,sisemperipsifelsitcommistum,aquotingiturutaiunt:Cumdisruptiofellisinpisce,nulla,utcumqueexquisitiorelotio,amaritudinemistamtollat?Unicaquefellisguttula,totamurinaesitulam,amarorealioquipollueret?(20).Quisdeniqueille,tamexquisitusSeparator,quipotuitaquosambilem,alotioseparare,nonpotuitautemlotiumomne,acruorematerialitersegregare?Quaredemumbilisista,siuefelcruoris,nonadrenes,unacumlotiorapitur(quodprobatamaroristotalisabsentia)sisupraheparcredaturbiliscruoripermista?(21).Consideremusergo,quomodoaIecorebilisfactainhepate,deuenietadfolliculumfellis.Ubinamfitsanguificatio?Ancircaportam,&cauumhepatis?Anueroinipsometcorporelecoris?Andemuminipsauenacauasuprahepar?Atquiquocumquehorumlocorumfiatistabilis:saltemnonestindeuenaregressus,probile,adfellisuesiculam.(22).DeberetenimaIecore,moturetrogrado,incertisqueductibus,pergereadfel.Cursaltembilisistautraque,permanensincruorismassa,suahabetexcrementa,&separatadiuersoria?Pituitauero,&cruor,excrementiscarent?Sieniminfrahepar,utraquefit,quisergoSeparator,illamseparat?&quorsum?cumibidemsimulgenerata,perfectemisceanturlotio?Sinautemincelerrimotransitu,perexiguosuenarum,exilesqueramulos,inhepardistentos,fel,simulcumsanguificationisactufiat,simulquebilisatra;meminerintquaesoTyrones,exilitatisramulorum,siueuenularum,quaeuixurinaetransmittendae,satissit,adeoquerequirerentmomentaneamurinae,cruoris,triumquereliquorumhumorum,transmutationem,acremorefactam.(24).Hocalibiexprofesso,desextuplicidigestione,tototractatuexplanaui.Etparagrapho16.singulariter.Quodecibisnonfiatbilis,ac17.quodfel,situiscusinformaliquoris,atquenecessariusbalsamusuitae:nullatenusautemexcrementum.25.ExplicaturcuriosaopinioScholarum,deusufellis.26.Quodnaturaplusprofelle,quamprophlegmatefuissetsolicita.27.Quodseparatiourinae,&serositatiscruoris,totaessentiadifferataserositatisseparationeelacte.30.Quantumfelimportet,supraomnemexcrementiindolem.31.Quareaues,lotio&renecarerepotuerint,nonautemfelle.35.Quodexcrementarenum,&alui,coloremfellisquidemhabeant,nonautemfelleproindetingantur,multoqueminusbile.36.Quomodostercus,excludatfelliscommistionem.37.Felleauideantur,quaeneutiquamfelleasint,ideoqueperperamaScholishaecfuissepraeterita.Itemliquoremporraceum,nonessefellis;probatgallihistoria,&aliquotexperimentasubsequentiacap.dePyloro.§.24.Quaenecumtaediohicrepetam,inquiretcuriosuslector,citatisquelocisreperiet.EtenimsiIecur,utramquebilem,&pituitam,unacumcruoregeneret,curmagnamillarumpartemproexcrementodespicit&deponit?reliquamueroincruorereseruet?cumalioquisimplicis,&homogeneicruoris,uelnulladeberetessepartiumsingularumdualitas,uelnonminuspituitae&cruoris,quamutriusquebilis,eademessetnecessariadualitas.Necratioalioquipatitur,quodidemsingularisciborumcremor,quotidie,atquesemperaequaliterqueinsexpartessecetur:cruoremnempe,utramquebileminsanguineretentam,&utramqueiterumexcrementitiam&suainhospitiareclusam,actandempituitam.Praesertimubifel,totaproprietate,differtaliquore,sanguiniextrauenatosupernatante.Quibussexhumoribus,silotiumaddideris:iamordinarioconstituenturexunicocremoreseptemhumores,peritquesuppositum,quaternariielementaliscommentum,figmentiquenecessitas.(25).Itaquesiunicoactuuniushepatis,haecsimuldirecto,ordinarioquedestinationiscursufiant,curexhomogeneocremorisliquore,generatillatanquamnecessaria,quibusadesse,utnequeadbeneesse,nullatenusopusest?Sinautemsintalendo,curpotiusbilemutramquesequestratinsuasthecas,&primariaconstitutionisdomicilia,quampituitam?quamuidelicetnonerubescuntfateri,liquoremdefectuosum,frigidum,adeoquemortis,erroris,&indigentiaeuitalisparticipem?Atquiuoluntpituitaminuenisrecondi,acrecoquiincruorem.Ergonondumesthocaliquid,crudum,indigestum,&incoctumadhuc,nondumhumoruerus,singularis,nondumqueconstitutiuuscruoris:cumsitadhucdeficiens,nonsecusatqueomphacium,uinumdicinequit.Etenimsiaquaepituitarespondeat,prout&cruorem,aeriassimilant:tamperfectusinseunusessedeberet,quamalter,tamquenecessariusaequaliter,sisintelementaleshumoresquatuor,adcompositionem&uicissitudinemnostri,aequenecessarii,Ludicrumsaneidcontinet,quodhumor,asuidestinationedeficiens,inaliumordinariomutaretur.Quasiaquae,nonessetsuaperfectio,destinatio,ordo,&constitutio:sedinaeremnaturaliteracscopoCreatoripropositoferretur.Atquialibi,innostrisPhysicisostendi,arteautnatura,nunquamaquaminaerem,necuicissimhunc,inaquam,mutariposse.Siergopituita,aquamreferat,quiacontinet,&cruoraerem.Nunquampoteritsubsisterepituitaeulliusincruoremadoptio.Acperconsequens,fictumestquidquiddehumorum,atqueelementorumunione,similitudine,commistione,complexione,atquenecessitateestedoctumhactenus.Imosinondumpituitasitmatura,temporisqueceleritatepraecoci,sittantuminuiaadcruorem:ideoqueinuenisrelicta,mistaquecruori,utperficiatur,actandemalat:Iamnonsolumhepar,eritcruorisofficina:sedcanalisquilibetuenarum,uiscerisnaturam,quiaproprietates,atqueofficiacontinet,hepatipraefereturinsanguificando,&cruorisperfectione.Imonecpituita,essentialiteressetseparatushumor,acruore:nonalias;quamuuaacerba,nondiffertessentialiteramatura.(26).EodemergotitulototusChylusstomachi,eritpituita.Denique,cumpituitasitsenio,defectui,&imperfectionitributa,mortiquoqueidcircopropinquiorquambilis,huicetiamnaturaemagisinimica:uisusessetrerumOpifexseuerior,quieiusmodihostem,peromnesuenas,cruoriadaequatepermistumreliquisset,necillireceptaculumdicasset.Isinquamquimortemnonfecit,defectusnecessitatesaboriginecopulassetnaturaehumanae.(27).Deniquecumeodato,propriumiecorismunus,nonessetsanguificatio;perfectius,&pluspoteritiecuroperarieminus,inuenaecayaeconfractibus,quamcominusinpropriadomo:nisimalintScholae,sanguificationem,independenteruenistribuere.Finaliter,sipituita,nonnisisoladifferatmaturitate,acruore,nonestessentialiterdistinctushumor,acperconsequens,quaternariushumorum,internariummigrat.(28).DeindetesteGaleno,fitindiesduplopluspituitae(quodprobatpertertianamfebrim)quambilis.Quantumergopituitae,nonfietinsanis,acperfectedigerentibus?Quantumquepituitaequotidienongenerabiturinfrigidioribus,sihumores,fiantiuxtacomplexionumdispositiones?Imoexinsequitur:sempernecessario,acnaturaliter,omnemdigestionemessedefectuosam,&uitiosam.Quianunquamfinem,atquenaturaepropositumassequeturnatura:sinaturaliterpituita,utquartushumorcruoris,generetur.Intemperatisalioquideficeredeberentpituita,cumutraquebile.(29).Curquaeso,cruorabundansuertiturinaxungiam,cumlongefacilius(utaiuntdecholagogis)inbilemmutetur,&minoriponderenaturamaggrauet,quambilis,quaetamobedienterparetuocantisolutiuo?Curenimsobrieuiuens,intemperata(quamuocant)complexione,quotidieutramquebilem,insuareponetreceptacula?Annonindepotiusliquet,fel,&lienemnutririalio,uitaliqueliquore,quamquiesanguineproscriptus,30excrementiconditionesacquisiuit?Sedagedum,quisillehumorinPodagra,tamimmanidoloremolestus?Egoquidemalibiexinstituto,probauiesseacidum,quare&iuxtaScholaruminstitutafrigere,ideoquelongeabile,&ignediuersum:attameninPodagra,quamuocantcalidam(quonempeestacidior,eoquoqueatrocior)conquerunturacutissimidoloris,&caloris.Ergouelbiliseritacida,necampliusamara:uelquintihumorisoblitaesuntScholae.(31).Idemesto,acpariudicium,inColica,&torminibus.InErysipelatequoqueacidusesthumor:quippequisaponariismitescitremediis.Itaquenonestbilis,amarumuefel.(32).Dein,incausticis,escharoticisque(putainpruno,Ignepersicoetc.)estsalcausticus,desortealcalium:nonautemamarus.ProutnecinCancro,Lupo,Phagedaeniciscunctis,acsummedolentibus.Salenimquirodit,nullatenusamarusest.Quaproptereffectus,maximeigneiinnobis,ridentfrustraneumbiliscommentum.Cumpraesertim,quiignisnaturamimitantur,minimesinthumorisbiliosiclientes.(33).Itaquesiefructibusarbor,exoperibusautem,atqueproprietatibus,resquaequeaestimandasit,monenteUerboUeritatis,nonuideo,quousu,fine,necessitate,auttemeritatefinxerintbilemflauam,igneam.Nonenimnecessefuitfabulaeinstar,tresfingerehumoresquotidianos,acdomesticosnostriconstitutiuos,idest,sinequibusnonuiuatur.Quinunquaminreinaturafuerunt,autullamsuinecessitatemsuggerunt.(34).Atquodnamautqualeuiscusseparabitutramquebilemsuperfluam,abelectouenarumcruore?Renesquidem,separantlotiumprouesica.Anergodeeritutriquebilisuusseparator?Uelsponte,excrementosabilis,uadetadcloacassuas?Etenimnonestlotiitantanecessitastaminesse,quaminseparatore,quantautriusquebilis:sibilisutraque,sitnecessariaadessesimpliciter.Siquidemauescommodecarerepotueruntlotio.Curergonaturafuitminussolicita,utuiscusfaceretexpurgandaebili,quamfuiteiiciendolotio?Ergonecystisfellis,&Lienattrahentforteutramquebilemadse,absqueseparatorissubsidio?Imocumsanguificatiositactiosimplex,uniuoca,&scopinaturalis,nonpotuitsaneunicumhepar,produceresimul,exhomogeneoliquore,quatuorhumores,totoelementoinuicemdiuersos,acseparareproculaseinuicem,duostantum,uelutnocuos.Alioqui,siheparsatforet,separandissuisliquoribus.potioriiuresegregassetlotium,fecissetquenecessitatemrerumprorsusfrustraneam.Deniquesinonomnemecruorebilemsequestret,nequidemintemperatissimorobore,peccabitnecessariosempernatura,uelinabundantiautriusquebilis,inexcessucalorisproformandabile,&frigorissimulpropituita:itemquepeccabitbitcontinuo,inseparando.Adeoquecumexcessumnecessarium,iniusto(utuocant)temperamento,accusetutraquebilis:nonpotuithaec,unquamfieriaptanutritioni.(35).Cumadhucquotidienutriamuriisdem,quibusconstamus.(36).Semineuidelicettemperato,uiuidoque,bilemutramquerespuente.Eritqueparratiobiliutrique,quaeestpituitae.Itsihaecperficiaturincruoremintrauenas:bilisnonminusfietcruorinarteriis.Namsiextraofficinamnaturalem,propriam,&requisitam,pituitaincruoremmutetur:multomagisbilisflaya,aptaerit,utincorde,degeneretinsanguinemflauioremarteriae,atqueinspiritumuitae,eritquecorofficinarestauratiyaexcrementifellei.(37).Seduahquammiserumestargumentum?dumsanguisextrauenatus,sedisponitadcorruptionem,cernunturquandoqueduo,tres,uelpluresliquores:ergototidemsuntnostriconstitutiui.(38).Sanguisenimtotus,mutaturinlac,&tumpostsuicorruptionemsubordinatastantumhabettrespartes,serumuidelicet,caseum,&butyrum:necunquamplures.Quandoqueenimtotus,inuberecoagulaturindurumtumoremcaseiforma:subindetotus,inpusalbum,flauum,subuirideetc.quandoqueinliquorempungentem,rodentem,aquosummigrat:utinCholera,ulceribusetc.aliasquoqueinserosumliquoremsalsum,totusrecedit,utinHydrope,multisqueHydragogis.Nonraroquoquepicisinstar,totusnigrescit,utincruoreextrauenato,gangrena&c.frequenterautemincinereumatqueputidumlutum,utinDiarrheis.Alibiquoquetotusinflayumuirus,Icterumpraefert,qualiter&demorsisaserpenteostentatur.Alibiquoquetotuscruor,citraseparationemheterogenei,mutaturinMelicerides,atheromataetc.AtqueinDiabete,totuscruor,mutaturinlotiumlacteum.Proutpucsubtabe,totusmigratinsputumsubflauum.Forteneergo,incruore,totidemconstituendisunthumores,quotcernuntureiusdegenerationes?Totqueeruntliquoresinaquapluuia,quotsuntcrescentiaeterra?(39).Estnamquecruor,nobisaquaeinstar:necopushabuitdiuersisseminibusinhepate,utsitunicusaequalishumornutrititius.Sedinculinisultimis,suasassequiturrequisitasdiuersitates,quibusfungiturnutritionisofficio.(40).Adeoquefrustra,insuiinitio,uariispolleretseminibus,acheterogeneitatibus,quitotus,homogenealitertandem,debetinunicumglutinosum,album,actransparensspermanutritiuum,propartiumsimilariumsustentaculo,reduci,uelmanereruberprocarnemusculorum,acuiscerumparenchymate.(41).Quocircaconstanternego,cruorem,quandiuuiuit,autinuenis(etiamamortehominis)detinetur,coagulari:acperconsequens,haberepartesintegralesdisparatas,ullasuiheterogeneitatiseddiuersitatemomnemincruore,fieri,pereiusdemduntaxatinteritum.Ergo,humorumdiuersitas,estfiliatantummortis,nonautemuitae.(42).Necrefert,quodsubindeincorporeoccurrantexcrementa,uultumcruorismentientia,undescilicetperdegenerationemfactasunt.Nonenimurina,uinumestamplius,proutnecpus,autmuccus,autsputa,suntadhucpartescruoris.Quiaexcrementa,nonsuntamplius,quoderantantesuicorruptionem.Eoquodresquoqueessentiam,&nomenassumataterminotransmutationis.Quidenimarguit,sicruorperphlebotomum,aquam,uelaliosfundos,subsuicorruptionesegreget,sieiusmodiaqua,proindenecfelsit,necbilis,necamara,careatqueproprietatibusfellis?Quaeneestistacredulitas?Supernatataquacruorimortuo:ergoestbilisfellea,quaesubfalsogustu,amaroremfellismentitur?(43).Nonestenimistasupernatansaqua,parsintegraliscruoris,necdeeiusessentia,autcontentis,magisuecognatacruori,quamcurrus,respectuhominisinsidentis.Dolendumestitaque,totseculis,neminemunquamdegustasse,istamaquam:sedauorumnugissuainscripsissenominaomnes:specieinquammedendi,destructionesaegrorum,subfalsisprincipiistradidisseScholas.(44).Siquidemhumores,suntexitialesignorantiae,ignauiae,turpitudinesque,amendaciorumpatre,introductae,&asequentiumlaxacredulitate,celebratae.Nonenimetsifunduscruoris,subindeminushabeat,eritproindeatrabilis:proutnecsedimentumlotii,estpituita.Seddumuitacruorisrecessit,nonmirumsingula,quaeinuitaeunitatecustodiebantur,repetantconditionesmateriales,quibusobligantur.(45).Fundorumenimuarietas,aponderumpraeeminentiainliquidispendet.Latitudinemquippeinponderehabent,quaepostmortemheterogeneaeuadunt,&sensiminataxiamconfusionisproperant.Anenimsaniiudiciiuir,credatuinum,cereuisiam,herbarumquesuccos,suammelancholiamadfundumcumsediminedeponere?Quidenimcommunehabetmelancholia,cumheterogeneasediminissubstantia?Quoadcoloremuero.(46).Omnisaethiops,cruoremhabetfereatrum,plerumqueautemabsquesero.Nullustamenillorum,melancholicus.Omnesueroiracundi.(47).Cruorenim,quiabambienterefrigeraturinpeluistatim,rubescitmagisillo,quiadfundumdemersus,diutiustepuit.Nam&hocordinarium.Quodextrauenatuscruorquilibet,statimincorporenigrescat.Quaecunqueenimfacileputrent,facileetiamadmittuntputrediniscomites,citiusqueputrescitparscruoris,quaediutiuspostsuimortemtepuit.Necmirumitaque,quodparsfundiinferioris,intensiusnigrescat.Quodautematercruor,nonsitseparatioponderisincruore,multoqueminusatrabilis:nouemcirciterunciascruorisrecentis,&adhucliquidi,induasseparauiscutellas:quarumunaminaquafrigidanatandamexposui:alteramuero,prioriaequalemteporelentodiutiusdetinui.Haecqueplurimumatricruorisostendebat:illaueronequicquam.Heterogeneitasergo,inliquoremortuo,putrescente,acputrescibilistatim,estcorruptionisadaequatumindicium.Quodqueideo,nechabetuitale,autseminaleinitium,signum,utnecsuaeprimitiuaecompositionisargumentum.Etenimoriginalitercomponimur,exuitalisemine:&resoluimurinputridum,atquecadauerosumliquamenaqueum:quod&saepeinuiuentibus,proparteaccidit.(48).Quidsicruorexpallidorubeat,Anidproinpituitaeeritascribendum?Anpomarubea,eruntpallidioribusmagissanguinea?prunasubnigra,albicantibusmagismelancholica?(49).Etenimcoloresnondesignantfictoshumores,autelementa:sedimitanturproprietatesuitaemediaeatqueseminumdestinationes.Itaest.Coloresatquespissitudines,inmateria,suntoperaArcheiseminalis:nonautemappositorumhumorumconfusatestimonia.(50).Recurreadlibrumdeinauditafebriumdoctrina.Quodducentorumrusticorum,sanorumsanguines,unicomaneinspexerim,aspectucolorumacfundorumdiuersitatibusinsignes.Quidamenimgelatiuamsubnigram&coactamreferebant:saepeetiamsubuiridiliquorepermistam,subindetantumconspersamleuiter.Cruoritemaliuspertotumaquosus,aliusmuccosuserat,aliusinfundorubebat,aliusinsummitatemagis.Alteriaquasupernatabat,clara,pallidasubflaua,quaealibiinmediocruorisinterclusalatebat.Aliuscruorpunctatimmaculosus,alterquepertotumexrubentepallidus,alterinpuniceum,atrumuecoloremaliuspropendulus:proutdemumaliusperstratasubuiridiserat.(51).Quaproptercommiseratussumdeceptoriamhaemorrhoscopiam,iudiciaqueemissocruoresolita,humorumconimenta,acfacilesaegrorumcredulitates.Ariolatornamquecruorisinspector,moxpeccantis,atquesuperabundantisnomen,proprietates,itemquehominisilliusmores,complexionem,inclinationem,morbilatentisspeciem,magnitudinem,exitum,atqueinsupermortisgenus,imo&fortunarumdependentiampraedicereexhumorisconiecturasatagit.(54).Quisquisautemhumorumpeccaueritintabulahaemorrhoscopiae,capitisdiminutioneproscriptussitilico,&nisimoxilicoparuerit,perinfamemsecessumprofligandusest.QuiaMedicusadmanumhabet,suorumhumorumpeculiaressatellites,quiuinctossingulos,&putrefactoseducant.Sicenimludificantignaros,&interimsicquoqueuisitationumcrebritasstabilitur.Quippeexpraeiudicatonorunt,qualeeritlabumen,quodassumtosuosolutiuo,putrefactumrecedet.Etenimetiammaximephlegmaticusapudillos,sirhabarbarousussit,flauumexcernet,minusquetinctum,siscammoneatasumserit,nonautemmucidumliquamen,qualeabassumtiscolocynthidismagistralibus(suntnamquecunctacompositaofficinarum,scammonea,uelcolocynthide,uelutraquetanquambinissuffultacolumnis.)Saepeetiam,quemhiciudicatbiliosum,alteruocatsanguineum,sinautempituitosumquemputant,uiderintsemeliratum,moxetiambileaestuarecontendentalii:Potataquescammonea,unusalterumderidet,siseparatimuocentur,quodbilemasanguineo,adeocopiosameduxerit,sibiqueutartisgnaro,mercedemintensioremdeberi,occulteeoipsoinsinuat.Naminreiueritate,fraus,&fructusdoloconnexus,uigent,quotiesneglectisuaniscomplexionibus,humoribus,posthabitoque,speciosocruorisemissiindicio,&aspectu,praesciturexassumtisolutiuiproprietateuenefica,qualemamurcamquisquesitdeiecturus.Solutiuumscilicet,obitfunctionemhepatisapudeos.Quiahumoresquosuolunt,fabricat,eductosqueostentatadlubitum,&iuxtaprognosimimposturae:glorianturqueuelutetripode,aegrispraedixisse,peccantiumhumorumeducendorumcolores,acproprietates,illosquecacatos,respondisseinharuspicio,adpraescitaauguria.Miserasanedoctrina,inscitiaquepianda:quiamiserrimusille,quiassumtotabefactiuo,suumcruorempermisitputrilaginislarua,exhauriri.(53).AtmirumsaltemquodScholaesordesauriumpraeterierint.Namquaeflauae,&amarae,bilisrecentioremdarentmemoriam,fidemquefirmiorem,quamquaecruoriaquasupernatat.Iamergoincerebro,alterestbiliscustos,acfolliculus.Asthaesordes,nonnisisanguineabsumto,inalimoniamcerebri,apparent:felauteminessepristino,permanerenequit,absumtocruore,cuiusfuissetparsintegralis:essetergoauxiliumprobile,abexcrementoformalitertransmutato;petitum.Praesertim,quodsolumfuliginisspecie,perauresexhalat.Namquoprofundius,scalpruminauremmittitur,minusistarumsordiumderaditur.Suntergoridicula,&languidaargumenta,quotquotprohumoribusspemfaciunt.Coloresetiamdeiectiexcrementi,effectussuntpotatipharmaci:nonautemtestimoniaabundantiae,authumoriselecti,reiectiqueconformitas.Haecdedoctrinafebrium,cap.desolutiuisadlongumsuntdescripta.(54).Sufficitmihitestimonium,exoreScholarum,quodintercunctasolutiua,solaaloesinnocua.Nonergoinnocui,quihocprofitentur,interimaliisnoxiisquotidieutinondesinunt:nonquiasanaaegris,quaenoxiadocent,sedsibireperiuntproficua.(55).Quidagimus,agemusque,inquientaliqui,nisienimuenamsubindepandamus,&aluumsubducamus,domimanemus,uulgirisus,&scenarumfabulafacti?(56).InScholisenimpraelegiturlibellusdenaturahumana,Hippocraticalumnioseascriptus.Docens,quodunum&pariquantitatesolutiuumexhibitum,diuersisannistationibus,diuersoshumoresemunxerit,acsemperpostspasmos,unacumsiclaruatocruore,uitamabstulerit.Quodsonat,subspeciosopurgationistitulo,iusfactum,putrefaciendicruorem,colliquandicarnem,subimpostura,&adlubitummedentis,alicuiuscolorishumorum,tandemquenisidosisdolum,uenenumquetegat,quodprofluxurussanguissicmutatus,aegronecemsitallaturus,utquanquampraefatolibellodicatur,unumidemquelaxatiuum,aliisatquealiisannistationibus,alios,atquealios,primoeducturumhumores:esttamenconstanteruerum,omnesolutiuum,supradebitamdosim,suumenecaresumentem.Adeoutfrequentertabidailliusuis,tampertinaciteruenisintinctamaneat,quodrestringinequeat,&morscolliquandosubsequatur.Quanquamipsepotussolutiuus,necisquepatronus,fereprimusexciderit.Frustraquehoccasuadhibenturrestringentia:ubinonestlaesaretentrix:seduenenumimpressumcontinuotabefacit.Quarerequiriturpotiusantidotus,quamastringenspharmacum.Quodnempepeccandofacitlethalisdiarrhea:idipsumlaxatiua,submedentumartificio,inuolutofalsahumorumthesi.Tandemeductohumorereo,&accusatoinsonte,nequicquamtamenindeplerumquemitiormorbus.Anergoindenonsuntconiiciendaludibria?&quicquiddehumoribus,illorumexcessu,delectu,&segregatione,estgarritum?etenimquotidianumest,quodeuentus,frustrentaegrorumspem,acMedentumpollicita.(57).Ideoquenecaudentcertosponderesanationem,perabductionemhumorum,suislaxatiuis,quossolos,incausamcontinentemmorborum,attamenaccusantserio.Quianimirummaleedocti,&nimisadfalsorumaxiomatumpersuasiones.AttamenaitHippocratessiillaeducantur,quaeeducioportet,meliussehabent,atquefaciletolerant.Quinimonecaudent,corporaseriosolicitarepurgantibus,antequammorbussuaedigestionis:naturaautemuictoriaesuaespem,fecerit,(idqueabsqueMedentumopera)futuraecriseos.Hocautem,nesolutiua,simulquesuaScholarumaxiomata,apuduulgusinfamentur,sipraecociter,antequamcorporaturgeant,Idest,antemorbipessumdationem,epotislaxatiuis,sanationonsubsequatur.Itaquecumpraeteruenaesectionem,&purgationes,parumsupersitapudMedentes,remedii;netamenMedentesnaucifiant,minoralaxatiua,subindepropinant,utaliquidfecisseuideantur.Fatenturquidemprotestanturque,illaminoratiua,morbumaradicenondetruncaturatquasialiasmaioralaxatiua,morbos,falcisinstardemeterent)sedhumorispeccantisdiminutiua,atquehactenusauxiliatura:Puta,sinonadsanitatem:saltemadmortemaegri,uelMedentisculinam.(58).ClamenimMedicifatentur,parumauxiliiepulsu,urinaeinspectione,&cruorehaustum:Inspexisseuerolotium,&cruoremsubGordoniiregulis,siueimposturis,nescilicetpraedecessoribussapereuiderenturminus.Quaesanedolum,atquesuperbiamfraudeuelatam,continent.ImpurisaltemMediciinuentumtulit,hominem,stercorumnomineuocari,&distingui.(59).Biliosumnempe,Melancholicum,Phlegmaticum,quaemeracreduntexcrementa.Certumestenim,perlaxatiuapharmaca,cruorem,&carnem,sineseparationeheterogeneitatis,inputrilaginemistamflauam,acputidam,resolui.Estqueargumentumhecobes,indeintulisse.(60).Sisanguis&caro,liquataperanumrecedant,fiantqueflauusliquor,autmucidumexcrementum:ergocaro&sanguis,constant,&componunturiisdemmateriis:quaesuntuerabilis&pituita.(61).Siquidem,praeterquamquodcruor,nonessetuerumcompositumnaturale:sedappositumepluribusdifformibusessentialiter:etiamnonpossetretrogradiiteruminbilem,undecompositumaiuntcruorem.Uelalioquiessetimmediatusrecessus,apriuationeadhabitum.Ergouelexbile,nunquamfactusfuitcruor,multoqueminuscaro,quaespeciedifferrentabile.(62).Etperconsequens,sitotacaro&sanguis,quandoqueinistamputredinem(quambilemnominant)transmutentur,&eiiciantur,adeoquetamarte,quammorbo,totacaroliquescat:necesseestalterutrum:uelistambilemputridam,formaliter,&actuadhuccruorem&carnemesse:uelbilem,semelincruorisortu,mortuam&transmutatam,iterumimmediatoregressu,reuixisse,tamaliquationecarnis,quamcruoris.Necesseestinquam,uelquatuoristoshumorespersisteresemperinpropriissuisformis,subspecietamenacuelamine,tamcarnis,quamcruoris:ueldemumquatuoristoshumores,suumesse,acformas,exuisse,subintroitumformaecruoris,&carnis.Sipriusdixeris:Iamcruornonestcompositumnaturale:sedappositumexpluribus.Sinueroposteriusuelis.Estimpossibilisimmediatusregressuscruoris&carnis,inbilem,autalioshumoresconstitutiuossui.Underursussequitur.Quaeperpoculumlaxatiuumeiiciuntur,nonessebilem:sedcadauerosumliquamenputidum,uipharmacisicdeturpatum.(63)GalenusenimuideturPassiuaDeceptio.Cap.I.bilemutramqueautpituitam,reiicereincomplexionesnaturaleshominis,usqueadeo&inmeramintemperiemreferre.Siquidemaitunicummel,insanguineis,totumuertiinsanguinem,quodincholericis,totummutaturinbilem.Quapropternontaminpropensionemmateriae,quaminuitiosamhepatisintemperiem,huiusmodihumorumnatiuitates,tanquamindifferentesrelegat.(64).Undeconsequens:tresadminimumsemperIntemperiessemper,acsimulconfluere,quaesingulae,singulosparianthumores.Imouerendum,neGalenusallidaturadscopulos,&submersuspereat,dumdocet,totumsanguinemputridumuertiinbilem.Namindecogeturconcedere,quotidiepartemcruoris,insuiconstitutioneputridam:imo&mel,inbiliosis,totum,infrapaucashoras,putrere:nonauteminsanguineis.Adeoquetamcomplexionembiliosam,quameiusbilem,essemerascorruptiones.Saltemquantumbilisquotidieinsanguificationefit:tantumdemexplacitoistoGaleni,putrescit.Acperconsequens,nonestbilis,humorconstitutiuuscruorissani,acbeneualentis:sedadiacensuitiosum.Etenimdumcruorputridus,testeGaleno,uertiturinbilem:intelligituristabilis,uerabilis,nonautemensputridum,cumputridabilisalioqui,nonmagiscensendasitbilis,quamhomoputridus,homo.(65).Atpostquamopticesciui,quodnullumens,existensinsuiperfectione,attesteturpartesdissimilaressuaeradicisseminalis,siquaesuperessent:Sedquodsemen,disponatsuammateriam,utexea,hocunumquid,fiat,&nonperappositionem:sedperueramformalemtransmutationem:sciuiperfectedeinceps,etiamquoddiuersitas,incruoriscorruptionesubindeelucescens,nunquampossitattestari,multoqueminusostentare,partesconstitutiuasmateriaeexqua.Nonmagisquamuitulusstrangulatus,etsiinapesmutetur,proindeestcompositusexapibus.Uelmel,sicumroremaiali,unaingraminenocte,pleniluniumtulerit,muteturinanguillas;cumpaneautemsecalitio,informicastranseat:Indusiumueromuliebre,occlusumcumfrumento,abeatinmures,infrapaucosdies.Nontamenmelproindeexanguillisautformicis,uitulusexapibus,uelmures,elino&menstruo,suamdesumuntmateriam.Eritquecompositaanguilla,formicaetc.emelle,sicutiterumanguillamortuaiterumexsuicorpore,melexcludat.(66).ErratproindeParacelsus,quiciconiamassam,inserpentem,&anates,inranas,spatioquindenae,aitrecedere,quodaueseiusmodicibisuescisolitaeessent,illasquebestias,ideoinseseminalitercontineredebeant.Idenimexperientiaefacti,&Philosophiaerepugnatpenitus.Nonequidemorigorerum,estexiis,inquaeresolutamutantur.Eoquodingenerationenaturali,oporteatpartesconstitutiuas,sicfieriunumquidutabunicageneratiforma,actuenturplenarie.Ideoquequicquidsubgenerationisrelatione,nonestimmutatumabessepristino,idplanemanetexclusum,atquedeses.Cunctaenimnaturalia,uniuocoferemodoacsemine,constituuntur.Adeoetsiconflenturpartesintegrales,qualessunt,ossa&nerui:illatamen,nonsolumconnexionismethodo:sedspecificaeunionisuitaliuinculocolligata,transeuntinalienamfamiliam:fiuntqueensipsum,undepartesseminispriorisrepeti,estnaturaeprorsusimpossibile.Nonestitaquecruor,parscontextaexquatuorhumoribus,specieelementalidifferentibus:multoqueminus,estcruorresolubilis,inhumoresillos,undecrediturortus.Sedperconsequens,quicquidecruore,autperaluumcorrumpendo,producitur,utnonesthumorunusdequatuorillisfictis:sedputridumeruorisexcrementum.Multominusestbasisfundandiargumenti,prohumorumpossibiliexistentia.(67).Liquidoproindeconstat,Scholas,cruoremnonintellexisse,utensnaturale,unum,&compositumnaturae:sedproenteartificiali,expluribusconsarcinato,atqueconnexo.Subquaignorantia,certumest,proprietates,requisita,sanitatem,morbos,remediaquoque,unahactenusmansisseincognita,falsisquemedendiprincipiis,perconiecturamtantumfuisseMedicatum.SedagedumunicauisIecoris,insanguificationeregulariter,directe,atqueordinarioproducetquatuorsimulhumores,horumqueuarietas(exemploMellisperGalenummemorato)pendetexquadrupliciuarietateuniusefficientis.(68).Itaquenecesseest,regulariter,acquotidiepraepollereinunicohepate,quadripartitam,expressamintemperiemcomplexionalem:quarumscilicetquaelibet,inuitasocia,suumaptasitfabricarehumorem.Cumqueplusordinariopituitaegenerariscribat,ideoque&quotidianae,febriscausamabundantioremstatuat.Sequitur,quodintemperatissimietiamcholerici,complexiopituitosaeritadhucpraepotentior.Astcumiamdudumcessent,conculcataquesintelementorumfigmenta,undequalitatum,&humorumsperandaessetreflexioquaternarii:Nullaiamporroratiosupererit,curmagisadquatuorhumores,quamadtres,ueladdecemuergeret,cuiuscumquedemumdispositionis,heresillamateria,extiterit.Quiasublatotruncofundamentali,quodscilicetnonsint,necfuerintunquamquatuorelementainUniuerso,nequeexiisdem,corpusnostrumullatenusconstituatur,materialiter,autefficienter.Simulruitetiamtotahumorumgeneratioquadruplex,insecore.Quippe,quaeadelementa,horumquesuppositas,fictasquequalitates,connexasqueluctas,semperrespexit.(69).QuamestdeniqueinconsideratumhocScholarumcommentum,quoduelintSplenem,cloacamesseatrae,acpessimaebilis;attamenSpleneminIecorisadiutoriumcedere:utnempeSplensanguificando,Iecorissuccenturiatumadministret,dumscilicet,malesehabetIecur.Quasiinnobisiuresubstitutionis,uisIecoris,uitalisalioglisceret,&praecipueinsordidam,quamaiuntpessimarumcalamitatumthecam.BoneacpiissimeIesu,tanticonfusionesinmedendoadmittes,adhucdudum?Respicepopulumtuum,subtamdensisfalsitatibusingemiscentem,&recordaregenuinaebenignitatistuae.CernuntnamqueScholaeinartificialibus,arcamuariisfrustiscompactam,dissoluiiteruminsuaspartes:putaruntqueludicrastupiditate,ideminnatura,pertuamhumanitatemcontigisse,bilemnemperepetiecruore,imo&ecarnequoque,semperqueideoperstitissebilem,subtransmutatisformalibusinitiis:&exbile,ideocruoremiterummaterialitersurgere,acresurgere.Aliusuerouidit,saleminaquamresolui,necuideritumamplius,moxqueperaquaeebullitionem,rursussalemapparere.Idemidcircoinsuishumoribusfictis,contingereautumarunt.Quasibilisimmutataessentialiter,nuncincruorem,actandemincarnem,mutaretur,&adlubitumMedentis,persolutiuasua,indesospesrediret.(71).Sedeamusadmanum.Sumaturputataflauabilis,cruoriextrauenatosupernatans,coquaturquocumquegraduteporis,autcaloris:nunquamtameninderetorridafiet,aeruginosa,uelporracea,multoqueminusatraillaacida,quamaiunt,terramfermentare.(72).QuaesifiatinLiene:ergononestsanguificationisparsautcruoris.SinuerofiatinIecore,cumaliistribus,exeademsimilarichylimateria:sedadiuersisagentibus:etenimcuminhepate,sintexiles,actenuissimiuenarumramuli,continuolotiotransmittendooccupati,necuenaehepatis,directeinSplenemrespiciant:nonuideoquomodoatrabilis,abhepateseparata,adSplenemdeferatur.Potissimumubimagnalotiiaffluentia,&cruorisabundantiasursumdefertur.(73).Utraqueautembilis,deorsum,adsuaseparatimcollegia,oppositaconfusione,intamexilibusuenis,officinaesanguificationis,ferrideberent.NonergoaIecore,deferripotestatrabilis,quamdicuntexcrementitiam:quinpotiusLienalitur,exuenis,&arteriislienaribus,iuxtaconsuetumaliorummembrorum.NecLienuiuitexproscriptoexcremento,nequeestcloacacorporis,pessimiquehumoris.SinamqueLienaIecore,atrambilemdesumeredebebat:quarenonestuicinushepati?QuaresolusSplen,interuiscera,nutrieturexcrementohorrido?Etquatandemdepelletsuperuacaneumhocpernitiosumrecrementum?Anperstomachum,eiusqueorificium,tamnobileacsensile,iamlatrinaultimieritexcrementi?Adeonemalignumhoclabumen,appetentiamsuggeretstomacho?Quorsumenimrecoqueturscoria,iamtotogenere,proscriptione,&proprietatibusreiecta?Stomachusuicemcordisaemulariconceditur:ergoneconueniensfuit,quodstomachus,conceptusqueeiuscibus,totaquetotiusindeoeconomia,contagiomalignirecrementi,quotidiecontaminarentur?Anenimidnonfuitnaturam,eiusquecreatorem,acreationisinitioinexcusabilisincogitantiae,insimulasse?Nonnefolliculusaliquisseparandisfaecibusfuissetaptior,siullaessetatrabilis,quamquodnobileuiscusSplenis,totarteriispraegnans,&nobileuiscusstomachi,pessimiexcrementifierentrefugia?(74).Sedquotelo,tantadefenduntScholae,,deliria?Aiuntenim.Aliquandouisum,atrumsuccum,acidum,uomitureiectum,quiinterramdecidens,eandemfermentimodoattolleret.Undemultaconsequentercollegeruntabsurda.1.Quodistudacidumexcrementum,acoloreuocarideberetmelancholia,siueatrabilis.2.Quodfiatquandoqueapropriasuamateria:saepetamenaflauabilerecocta.3.Atnonscituradhucexutramateria,utnequecoquinailliusferculi.(75).Cumflauabilis,alioqui,citraconfusionem,nonpossetdeferriadalienumLienishospitium.4.Bilem,humorumquamuoluntcalidissimam,&igneam,aiunt,percocturam,redigiinterreumhumoremfrigidum,&siccum.5.Inatrum,abaqueo,&flayo.6.Inacidum,&fermentantem,abamarissimofelle.7.Curigiturbilisflaua(felinquam)propriofolliculo,nunquamrecoquiturinatram?Curadhanccoctionem,alienumlimenmendicat?Quotidieopusfuitrecoctionebilisflauae,sirecoquendo,inpeiusfestinet?Quarenatura,quaesemperfacitepossibilibus,quodestoptimum,nonexpellitcumsordibusaluibilem,quamcommutatindeteriusperrecoctionem?SinLiensitatraebilisofficina:nonestillitantusquotidiecalor,quisitretorrendaebilisatis.Autsicaleat,quomodo,ebileflaua,calida,fiethumorfrigidus?CumpotissimumGalenusuelitmel,diuersisauscultansintemperiebus,mutariindiuersoshumores,intemperiebusillisconformes?Quasidecoctumliquidum,uiressacchariamitteret,oppositasqueindueret,eoquodinsyrupumuelillinctuminspissetur.Quarefelhactenus,quocumqueartificiorecoctum,nunquamaciditatemassumsit?Quaenimuia,quoueductore,uelimpulsore,flauabilisinIecorisofficina,cruoriexquisitepermista,&homogenealitercoorta,duceturadLienisuasperegrinum,utibidem,torrendo,fiatatrabilis,siLienisitpropriumcondereatrumspissumqueliquoremfrigidumterrestrem?Anenimhocfine,Lientotarteriisdiues,quodsibinonhabeatuiscuspar,intantapulsuumuitalitate,utuidelicetbilemflauam,inatramdeturpandocoquat?Quomodoatra,differetaflaua,siunocalorispuncto,fiathocaliquid?Nonneidestcaloricoquenti,totumnaturaenegotiumconcredere,absterritisproprietatibusformalibus?AnlocuseritinLiene,allabentiperegrinaebili,sialiunde,euenis&arteriis,suisnecessitatibussitsatisfactum?ubiergoinlimine,acforibuslienispraestolabituraduentansbilis,sigratushospes,iamdomumobsederit?AnLien,innatouenarum,&arteriarumsanguiniualedicet,utaduentantembileminserecipiat,adexcoquendum,inatramsordem?Quidsibilistorreridicatur,inipsisuenis:cumomniumuenarumcalor,sitdumtaxatmoderatustepor,nonfietexigneoliquorebilis,frigidusalter?Necestratio,curuenae,alecorefurenturministeriasanguificandi.Nequeetiam,curinuenis,priusdecoctaatra,deinferreturadLienem,quaerenssibinouumhospitium.Necdemumhactenuscomprehendipossuntuenae,coctricesflauaebilis,inatram.Quisdemumfomesille,quibilemflauam,absquenecessitatetorreat,inaliud,&peiusexcrementum?Etenimdumdeofficinisnaturaeloquor,scionilmoueriaseipso,necstultosessecalores,nullifiniintentosbono:utnecdigestiones,abipsanaturapropositasinobiectaridicula.Etenimsiuenulasit,quaLien,instomachum,inspiretdigestiuumfermentum,acuigoremuitalem,nonuideocuridcirco,totatraebilisfigmentaconueniant:undecathenatimtotcalamitatumturmaesuntsecutae.(76).Quamineptumenim,finxisseteterrimamnaturaescoriam(utfatentur)repudiatumque,achorridumexcrementum,stomachoindeliciisesse?appetitumeiuscurare?Adeonobilempartem,inquinandis,tamciborum,quamfunctionumuitaliumpotestatibus,subiectamreddere?Etenimbilisatra,quaeprimordialiterparareturechylo,esteiusdemspeciei,cumilla,quaegigniturebileretorrida(nisimalintiam,&quintumadmitterehumorem)uelestdiuersa.Sieiusdemspeciei.Iamidemhocaliquid,eritacidumfrigidum&terreum,eritqueigneumamarum,fietqueproximeediuersismateriis,dispositisadsuosfinesdiuersos,Idqueperunicumagenselementarium,simplex,&nonseminale.EritqueGalenuscumsuomelle,inbiuio.Itemquebilisflaua,eritsubordinata,exsuiindole,adbilematram,tanquamensperfectius,perelaborationem:adeoqueflauabilis,noneritunusdequatuor:sedsemihumor.Atsaltemnonpercipio,curscoriasuperuacanea,fiatquotidie,debeatqueesse,denostriconstitutiuis.Quaenesithebetudo,quaecoegeritfingeretotfabulas?Profecto,ututistaMedendipaginauoluatur,tota,absquenecessitate,uolutaturinterstercora.Estquidemfermentumacidum,uitale,acspiritale,inSplene,quostomachuscoquit:quoscilicetdeficiente,etiamcorruitappetitus.IdeoqueSenexait.Infebribusructusacidos,nidorosissuperuenientes,bonum.Estnempefermentum,aLieneinspiratum,magnitituli&usustotalissubiectum:nequaquamatraesaburrae,melancholicoqueexcrementodicandum.(77).Paracelsus,scribithominem,commodiuscarerepotuisserenibus&Splene.Quodpraetersuumidiotismum:implicitamcontinetblasphemiam.NamquicquidfecitDeus,fuit,eritquelongesemperoptimum.(78).SienimScholae,effudissentunquamChrysulcam,facilecomperissent,quodacor,terramdissoluat:nonautemfermentet.2.Quodfermentorumsitactio,inhabentiasymbolum.3.Terram,nonessefermentabilem,quiaafermentisfructuum,elementumnonestfermentabileobconstantiam,simplicitatemquesui.Etenimsifermentumpanificii,nonfermentetligna,autlapides,quodnamergoreperieturterraefermentum?Siquidemistaestfermentorumconditio(nonconsiderataaScholis)quodfermentum,exquo,semelestsusceptum,ulteriuscontinuofermentet,neccesset,quamdiuconsimilesibiobiectumreperit.Quareelementa,concipiuntquidemalienafructuumfermenta:sednullatenus,iisdemproindefermentantur.Quiaomniafermenta,suntelementisinadaequata.Quiacarenttransmutatione,seminibusquesibiadaequatis.Alioquisiterraessetfermentabilis,cadauerainhumarinonpossentquintotusmoxterraeglobus,laethiserotabo,nobisfieretdeleterius.4.ErgoGalenushaecnunquamsciuit,nunquamchrysulcam,imonequidemrosaceamcognouit,nunquamfermentaformaliaolfecit.5.Necatrabilis,terramullatenusfermentat,sinusquam,acnunquamfuit.Licetfimi,perdissolutionemabacidisebulliant.Porro,exunicopane&aqua,fitchylus.Siergoinpane&aqua,quadruplexlaterethumorinnatura,eodemiure,omnisherbarumsuccus,semperquadruplexessedeberet.Quodsomniumesto.Donemusitaque,quodexsolopane,&aquasimplici,fiantquatuorfictihumores.Hiimprimis,nonfiuntseminaliter,atquedispositiue,exaquasimplicielementali:ergoexpaneresoluto,&solo,fietchylus;&hicdeincepsmutabiturinquatuorhumores,extituloagentishepatis.(80).Ideoqueiamexorbitans,acanomalumiecur.Siquidemcuiuslibetagentisnaturalis,uniuocatantum,atquesimplexestactio.Necesseestergo,uelinhepate,essequatuorsimulagentiasanguificationis,uelruerequaternariumhumorum,ScholarumHumoristaruminfictarudera.Namsiesimplicitatepraefatichyli,nonfiantquatuorhumores,spontenaturae,nequeexuiquadruplicisagentis,inIecorecollaborantis:Siue,sinonfiatsuppositafictorumhumorumquadruplicitas,exuiagentis,autpatientis.Recte,quicquidnegatursubdisiunctione,negaripotestcopulatiue,obnegatiuiamplitudinem.(81).Igiturconcludo:siexconnexioneagentissimplicis,&materiaeuniuocae,procedatactiosanguificationisuitalis:eacerte,uteritsimplex:ita&nonnisiunicihumoris,materessepoterit.Sinueroproptereduliorumdiuersitatem,uarietateshumorum,incruore,fingamus:Iamextoteduliissimulsumtiscentumhumoresadminimum,concedendieruntincruore.(82).SeduoluntScholae,subunicocalorisdigerentisgradu,plurescibos,mutariinchylum,eiusdemquecalorismoderamine,produciinhepate,semperquatuorhumores.IdquetaminSueco,quamAethiope.Fatenturdemumsanguificationem,propriumIecorisopificium:Lienisuero,tantumperinordinationem,atquesuppetias;licetinterim,circacoctionembilisflauae,inatram,sitimpeditus,&stercoribusLieninuolutus.1.ImprimisruitGalenus,cumsuomelle,quodtotumuelincruorem,uelinbilemuertiscribit.2.Nonproceditgeneratiohumorum,exuielementali.3.Nonadcassumquaternariumelementorum,estrecurrendum.4.Alioqui,tamhepatiessetnaturalissuabilificatioetc.quamestsanguificatio.5.Cruorerit,nonnisiconfusahumorumconnexio,generatumanomalum,nonautemcompositumnaturale,sednecessitatibusagentium,atquefinium,orbatum.Profectoutrobiquemagnaenugae,magnasinuoluuntcuras,&magnaabsurda.Quaesipertinaciaminduant:iamamentiam,sinon&malitiamfoyent.Nugaeigiturhumorum,acacodaemoneinuentae,inpaganosdiremtaesunt,&aScholishactenussubscriptae.Etenimdiaboloaptae,quiaconfusionesMedendo,fallacias,&mendaciacontinent;ideoquenecesquotidianaspariunt,lumennaturaeobscurant,figmentaplausibiliapraesupponuntomnibusqueexemplisapari,destituuntur:tantoqueillaefabulaearidiores,stupidiores,pernitiosiores,actemerariaemagis,quoinclademmortaliumcredunturtenacius.(83).Uertiginosusitaquetotus,Galenus,quitotummel,nuncinsanguinem,nuncinbilem,uertiasserit.1.Primodefuithuictemerarioassertori,nuntius,quicertioremredderetquid,quantumquedemellistotalitateessetfactum.Adeoquetemeritatis&figmenti,totusestsuspectus.2.Deestaffirmantiueritas.Siquideminnatura,deficitbilis,ideoque&complexiocholerica.3.Illeenim,quimembrorumproprietatesperingentiauolumina,solisattribuitelementariisqualitatibus:exsoloactualicalorehepatisunius,quaternariumhumorum,inunicasanguificationisactione,constituiscribitconstanter.Cumtamenactualiscalor,inunicomembro,nequeatnonessesimplex,unoeodemquetempore.DiscatergoGalenus,ueriussomniaredemelle,&sanguificatione.(84).Necabscedatadpuerilia,credendoquatuoruictrices,&contrariascomplexioneselementalessimulinhepatestare,quarumsingulae,exuniuocochylo,suumsibieffinganthumorem,inunicumcruorissubiectumconnectibilem,indequedeciduum,adpharmacisolutiuiplacitum.Desistatinquamcredere,quodobsolum,simplicemquecaloremdiyersificenturhumores,unicoexmelle,uelchylo.Cumnonattendatmiserille,MedicinaePrinceps,perhocrequiriintemperatoecoriscalore,simultotidemcalores,suppositoentisdiuersosintepefaciendo,prototidemhumoribus.Aduertitesodales,quodnullatenuscogamur,adcommentumquatuorhumorum:Etenimquaediarihea,cholera,&uomituumfaeculentiisexcernuntur,nonsunthumoresScholisiactati,sedsuntexcrementa,quaemorbusuindexfabricat,&expellit:prout&quoslaxatiuaeiiciunt,suntintegricruoriscorruptelae.Quodqueillicmorbusuindexagit,Idheic,laxatiuum,multoscilicetcompendio,exequitur.Nequeenimmorborumianua,fictishumorumpersuasionibusclauditur.CumiuxtaPhilosophiam,Nunquamexentetransmutatoelicianturilla,undeinfieriesse,naturaliterconstituitur.Porroquamtumuissatalibiprobauerim,nonesseelementaquatuor,neceorundemcongressum,adfabricamcorporum,quaemistacreduntur.Indequeconsequens,nonessedisparemsecorisactionem,inprocreationesemperquatuorhumorum.Attamenquoscholaecernant,qualifulcronitatur,totaillarum,inMedendo,basis,agamexmeraillarumconcessa,&traditadoctrina.(85).Enimuero,sinonpermaneantelementacumsuisformis,inmisto:necetiampoteruntpermanereillorumproprietates:cumipsaeformae,sintimmediatasubiectainhaesionissuarumproprietatum.Sinueromalint,elementapermanerecumsuisformis,inmisto:iamuelformaeistorum,noneruntactussubstantiales,atsolumuinculaelementorum.Redibuntnamquesemperintegra,esingulasuppositiconquassatione.Obdormientscilicettantisper,formaeelementorum,dumpraesidebuntformaemisti:ergocumformamisti,sitnecessariopurus,&simplexactusultimatus:nonpotestessequadruplex(imoquantumuismaterialia,acremotamateriaeilliusprincipia,essentipsaactualiaelementa)&perconsequens,nonestratiofingendiquaternariihumorum,exparteagentis.Eoquodactiosanguificationis,neutiquamsitelementalis:seduitalis&fermentiiecorarii:cuiusomnimodasimplicitas,nonpotuitrespicerefinaliter,humorumquaternionem,exuniformi,optimequeunitochylo,oriundum.Adeo,etsiinmisto,essent20.elementa,nonprointotidemhumorumnecessariaeessentproductiones.(86).Stupidaergo,&diabolicaepersuasionis,estspeculatio,quaeextribuselementis,nequaquamadmisturamcorporumconcurrentibus,quatuornumerohumoressemper,acordinarioprodiredebere;atqueindeunicumtantummodocruoremregulariterconstitui.(87).Indenimirumsanationisatquemorborumnecessitatesdictari.Obiicientforte.Admittiscausamsonticamdepellendam,uetaslaxatiua,quiauenenosa,cruoremautem,atqueuiresuitales,subtrahunt.SedabequoHungariae,didicereuenaesectiones,abaue,clysteresetc.Ergo.UerumdicamcumPropheta.Nolitefierisicutequus&mulus,quibusnonestIntellectus.Nolitediscereamagistristalibus.Subscribetenimmeouoto,parsdimidiaContinentis.QuippesubImperiisOttomannico,Abyssino,Indiarumpartepotissima,estuenaesectioinusitata.Harumtamennationumrobora,agilitates,promptitudinem,uigilantiam,&laborumconstantiam,tamadagendum,quamtolerandum,disciteexHistoriis.Meritoquemecumlugebitis,nationes,olimbelloformidabiles,hodie,sensim,subMedentibus,euasisse,adquemuisuentorumaxem,moribundas.EtenimSeptentrio,&Occidens,quaeintotummundumsolentspargeresuosbellatores,deinceps,propterhasScholarumineptiasoccidunt,simulatquephalanxperegreproficiscitur.Obiicientdemum.(88).Sipraesidiauniuersaliademas,necadhumorumablationemtedirigas,quoergomedio,superabismorbos:Respondeocumpraefatisnationibus,Naturam,essemorborumMedicatricem,eamconfortandamideo,nonconsternandam.Finiumpromotioneopusesse.Sienimsordes,primisadhaeserint.latebris:insistendumresolutiuis,&abstersiuis,naturatutosatagentereliquum.Sinueropenitiorirecessualiquidpertinacius,occultiusquerestiterit:assumendasuntalcaliauolatilia,quaeinstarsaponis,cunctaabstergunt.(89).Mirumsane,quantumsaltartari,uelunici,uolatilefactum,nonpraestiterit.Namomnemeuenisamurcamdetergit,&obstruentiumcontumaciam,dispergitqueapostematumsusceptaconciliabula.Dehocsalis(&nonolei)spiritu,uerumestilludParacelsi,quodquocumquenonattigerit,uixaliuspotentior,perueniet.Externaautem,tamtopicis,quaminternisuitaliumpotestatumsuppetiiscurantur:modoperdiapheresim,cruorisclarificationem,balsamiquenouitincturas,acredintegrationesintendatis.Maioraautemarcana,adremediiUniuersalisfastigium,quodammodoascendunt.Discite.NamuenditDeussudoribusartes.Superfetatiosupplementaria,adhumorumfallaciam.CaputIi.(1).Medentumincuriaplangenda.(2).Mistioelementorum,obiterrepicitur.(3).Non,Christianisconniuendaeignorantiaepaganica.(4).Catharrideliriaexhumoribusprognata.(5).Ignatiscustodibuserrantibus,fuereCatharritandemstabiliti.(6).Infringiturquaternariushumorumpercontusionemmembri.(7).Arieteconcutiturbilisflaua.(8).Probaturususfellisincognitus.(9).Bilem,nonessefel.(10).AbsurditasScholarum.(11).ErrorGalenicus.(12).ConsequentiaargumentiScholarumludicra.(13).Scholaspraeignauiaindagandi,agnorassecontentaurinae,&neglexisseuronomantiam.(14).ErroresmultiplicesUeterum.(15).Argumentumexregulafalsi.(16).DefectusScholarum.(17).Bilis,aScholisostensa,estcruoriperaccidens,nonautemdeessentia.(18).Iterumpersuppositionemfalsi.(19).Scholaedebebuntuelintnolintdeglutire,duoAuthorisaxiomata.(20).IterumconniuentersupponiturerrorScholarum.(21).Iterumsupponitur.(22).Absurdaaliquotatquepudenda,proponuntur.(23).Scholarumtectablasphemia.(24).Fel,uiscusuitale.(25).PaganosnonfuisseilluminatosdonoMedendi.(26).Muccum,necpituitam,utnequecerebriesseexcrementum.Enimuerotantopereradicatusesthumorumnumerus,quodsemeleosdemrefutassenonsitsatis.Adeoquecumnonsatisdoceatur,quodnonsatisdiscitur,cogorrepeterepersuperfetationem,quaeiamsuperiusadlongumdemonstrareattentaui.Siquideminhoccardine,totusmedendiuersaturrhombus.(1).Etenimmiratussumsaepissime,quodpugnaelementorum,mistionum,&complexionumfigmenta,pertotsaecula,orbemchristianumdementarinthactenus.quodquehorumfalsitatemaduerteritnemo.Ubitamenrestuatuncagitur,pariesdumintimusardet,cuiquesuus.Tantoquepernitiosiusperpetuarithaeccaecitas,postquamMedici,suasomniainremMedendiintroduxerunt.Etenimperhaeccommenta,Uniuersammorborumfamiliam,horumquesanationes,insuasnugas,astipulantemortaliumcredulitate,transtulere.Insequidemplaneerantridicula,acscenica,nisilacrymis,luctu,planctu,acMiserorumcommiseratione,totum,peruices,uicosquepopulumChristi,replerentquotidie,familiasdestruerent,uiduas,&orphanosproferrentimpune.Deniqueadpraefatas,caecasqueMedentumtemeritateshas,fictisunthumorestotidem,adnumerumscilicetquaternariumelementorum.Horumnempeametria,morbosforteuniuersosconstare,ut&consequentersanitatem,exsequestratiatorumputaticiorumabundantia:Sanitatistandemredintegrationem,acconseruationem(ututuitaebreuitatemcausaretpraefatahumorumcruorisquesequestratio)recuperari.UahcrudeleMedentumScholarumdogma,atquefacinussceleste!Itaquenonsatsemper,credulorumfallaciaspassiuas,pernitiosasqueScholaruminuentiones,&continuatasdemumsubscribendoignauias,instuporemusque,&gemitusfrequentes,sumseriodetestatus,&apudDominumIesummeum,conquestus,quodgenushumanum,subdaemoniifraudulentistechnis,tantacredulitate,sesesubstrauerittampertinaci,&atrocicrudelitati,substernatqueaequeconstanteretiamnumhodie.Praesertimubiinexterioribus,nullum,huiusmodinugaereperirensfomentum.RogauiitaqueclementemNaturaeparentem,dignareturaliquemsuscitare,cuidosesset,refellendaetantaemortalium,atqueScholarumhebetudini.Certeenimimprimisconstititmihiextanta,tamqueconstanticaecitate,nosmortales,planenihili,necquicquamsapere,nequideminnaturalibus,nisisuperne,manusOmnipotentis,percolumnamignis,intantanocteilluminet.(2).Siquidemimprimisexistentiaigniselementalis,propeglobumLunae,superantissuasphaera,regionemaerismultoties,prorsusinseludicrumcommentumcontinet,tantoquemagisadynaton,quodindepertotcentenamilliaria,&transaerisfrigidissimumclima,penetraretincessanter,uocatusscilicetaccersitusque,uelspontedescendensignis,contrapropriamsuppositaesuaeleuitatisregulam,adeoqueuiolenteraericommiscetur,simulqueinitapace,pactisquefaederibus,unauiolenterdescenderenteminusdeorsum,Ignis&aer,adsingulorumseminumimperia,mistionumqueconstitutiones,singulismomentisnouas,etiaminsolitas.(3)Dolendumsane,atquesummemiserandum,quoddiabolicahuiusmodimendacia,quaeinAristoteleridenda,&conniuendaerant,etiamnumhodie,atotsaeculis,perseuerent,nondumdestiterint,nondumquesurrexeritaliquis,quitantaecaecitati,nonsitpatronus.Quaetamennulloconceptu,nullafide,necullaueritatischlamyde,obuoluipotest.Potissimum,quodabhiscescholasticisfabellisductoribus,humoresquatuorexcogitati,imoetiamobedirecoacti,suinaturauiderentur,&consentirenturofficiis,itemqueproprietatibusmistionum,acuelitationum,intestinammortis,morborum,utquoquesanitatisspem,atqueregulascontinere.QuaetamennonnisiinnatoCacodaemonisodio,acsuggestione,perquecontinuatamScholarumsubscribendiignauiamsteterecredita,uelutnaturaeprincipia,DeoConditoresicpermittente,ordinata.Aduersusquaecuncta,unicumsufficeredeberet,QuodnimirumIgnem,extranumerumelementorum,imo&substantiarumcensum,submouerim,impossibilemqueelementorumcommistionem,procorporum(quaemixtacreduntur)constitutionerequisitam,demonstrauerim.Sicutnemosanaementis,deinceps,necessitatamparitatemhumorum,cumelementis,possit,autdebeatadmittere.Etenimfuithumorum,quamelementorumfallacia,abstrusiorinpopulo,minusqueperuia:sedquodaDoctis,aciudiciosis,consensafuerit,habendumprocommiseratione,proximodebita:quaeutpopulicredulitatesdeflet:itahebetudinemScholarum,atqueconstantemindagandiignauiam,siueincuriam,incusat.(4).QuodautemCatharridemensdeliramentum,paritermundummireafflixerit,acmecumsaepiusoccasionesrimatus,quonimirumfonte,tantascholarumhereditariacaecitas,&inasserendo,taminueteratapertinaciaprodirent:(5).Tandemcognoui,utriusqueCustodiserrantisignorantiam,fecisseoccasionemlabendi,inmiseram,subscriptamquedecidentiumhumorumconfessionem.Nimirumsaepequisperauramfrigidiorem,moxgutture,ceruice,dentibus,uelhumerisperculsus,credulusque,putat,iuxtaMedentumassertiones,defluerecreditoshumores,adloca,frigorepercussa.Cumalioquifrigus,utestnaturasui,repercussiuum,potiusproculase,auerteretdecubitumhumorum,Catharrosubseruireputatorum.Astmultahodiephlebotomia,frequensquesolutiuum,sicutroburpartiumminuunt,minutumque,inposterosdimittunt:itanonmirumsane,abiniquiaerisendemate,uelalioquifrigorisexcellentiiniuria,partespercussas,atqueantedebilitatas,facilepatiinpropriisofficiorum,acdigestionumfunctionibus.Itnimirumproductadegenera,causammaliibidemnati,nonautemaliundeisthucdeflui,patefaciant.Licetinterimistaproductaaliena,nilcommunehabeant,cumquatuorsuppositishumoribus:multoqueminus,horumconuincantdefluentiamposteram.Quorumtamenfalsitas,tantiestmomenti:quodassertorumhumorumthesis,nequeatnon;hebetudinem,&incogitantiamScholarum,insuismedendiprincipiis,necessarioabusupernitiosissimo,mortalibusinuoluere.Quippe,quodindearsmedendi,morbus,sanitas,uitae,atquetandemmortisnecessitas,consequantur.Quodproinhoclocolucidius,inbeneficiumproximorumdeceptorum,iterumexplicabo.AtquiprincipioresumamScholarumthesimquafinguntcruorem,equatuordiuersis,&connexishumoribuscomponi.(6).Uidemusnempe,quodpostcontusionemmembri,primosequaturtumor,quistatimplerumquerubet,acdeinlazureocoloremutatur,moxabindeliuet,posteanigricat,acpostremoflauescit,longequeincirculosdispergitur.Itaqueiuxtahumoristas,cruoriste,primoinatrambilemmigrat,&haectandem,inbilemflauam.Sicquehumorliquidior,pertinacissimeresisteret,essetqueatra,longefaciliorisdissipationis,quamflaua.Sicquenonatraexflaua:sedretrogradoplanemodo,haecinflauammutaretur.QuodestinuitoGaleno,quinunquamatramnouitreuertiinbilemflauam.Quinpotius,cruoremomnem,immediate,acnaturaliterinbilemflauam,persuialienationes,contenderescribit.Hucspectatdoctrinainauditadefebribus.cap.desolutiuis.Ubinempeostendi,quodiuxtauirussolutiuorum,diuersimodecruortransmuteturpersuicorruptionem.Idnimirumincontusionibuscontingit,cruorqueextrauenatus,acuitaesodalitiosensimdestitutus,paulatimquoquetampartiumaffectibus,quamcruoriscorruptelisuariis,auscultat.Nonautemquodexcrementorumdemortuorumuarietas,autcorruptelaedifformitas,compositionemcruoris,testaripossit,autdebeat.EnimueroScholaesupponuntproMedicinaeinstitutionibus:(7).Quodflauabilis,situnusdequatuorconstitutiuiscruoris,felleusnempe,&amarus:ideoque,quodquiquandoqueperuomitumreiiciturflayus,&amaricans,sitipsametbilis,imofelipsum,essentialiterquecoincidensinidentitate,cumpraefatabile,&felleoriginali,quaeambo,ecibisquotidie,adcruorisconstitutionem,fabricaricontendunt.Bilemnempeadcruoriscompositionem:feluero,tanquamexcrementum,inthecamsuamsubteriecurrelegari,utindeperaluisordesforasuadat.Quodautemperuomitumreiiciturflauum,amarum,subindeporraceum,&aeruginosumcolore:hincnempeprobantipsamoriginalembilem,quaecruoriextrauenatosupernatat,debere,uelitnolit,naturaliteresseamaram,acfelleam:aciterumuiceuersa,ueritatispenuria,bilem,cruorisconstitutiuam,debereessenecessarioamaram,eoquodhocrecrementum,estordinarioamarum.Quinetiamquamuisamarumreiectumqueuomituexcrementum,abile,incruorerelicta,prorsusdiscrepet,postsuiindeseparationem:propter(utaiunt)abundantiamsui,nimietatem,acmeracitatem,separandoacquisitam:attamenuoluntesseessentiali,reiqueactualiueritate,eadem:tamscilicet,quodreiiciturperuomitum,quodqueadhucrelinquiturprocompositione,&requisitacruorisintegritate,quamistudtertium,quodadfolliculumfellis,quotidianoepasturesultans,defertur,indequeefferriaiunt,adtingendaexcrementatamalui,quamuesicae.Quaescilicetunam,eandemque,acuniuocammerambilemflauam,choleram,unicumqueinsuiradicehumorem,dequatuornostriconstitutiuis,serioasserunt.InquoScholarumdogmate,contineripernitiosammortaliumdeceptionem,sicprobo.(8).Namprimo,patet:quodcontentumincystidefellis,nonsitexcrementumhumanum,aberroreiecinorispartum,&lococalcaris,adstimulumintestinorumdestinatum:seduiscusnobile,balsamiconditionemreferens,acsummetamnecessarium,utnequidempiscibus,absquefelleuiueresitlicitum,exmeraaquaetiamparceuiuentibus:ubiattamenpotantesaues,citrarenes,uesicam,&lotiiemunctoria,felicesuiuunt.Quodintractatudedigestionibus,itemquedeSplenis,&fellisimperiis,alibisufficienter,&adrepugnantiumsaturitatem,exprofessodemonstraui.(9).QuorsumLectorrecurret.Deniquequodstomachusperuomitumregurgitatnonessefel,alibiexprofessodemonstrabitur.Satesto,hicquodstomachus,sithospitium,fellissequestrationiinsolens,&impossibile.Cumfel,nonaiecore,multoqueminusacystidesua,nonreuoceturadstomachum.QuodnempepugnatcumScholis,uolentibus,quodfel,directo,destinatoquemotu,accanali,perintestina,suiexorbitantiamdimittat,atqueindescoriaeorundem,tingatur.(10).Dein,nonestuia,perquam,felinstomachumtrahaturretrogradomotu,abhepate.Siabhepatefactum,naturaliterdeferaturadcystidafellis,iamseparatum,actanquaminutilereiiciatur:&indetandem,perintestina,stercoribusmistumpropellatur.Namstomachus,adsenontrahitexcrementaabintestinis.Itaque,siquodperstomachumuomitusreiicitamarumatqueflauum,felesset;postquaminhepate(iuxtaScholarumtraditionessuppono)generatumesset,dimissumqueadfolliculumfellis,atqueindeinIntestinum,exulfactum,rursusattraheretursursumadstomachum.Erraretquestomachusfinenaturali,debito,atquesolito.Quaealibiexprofessolatius.Nuncaliudaequeimpertinenstrutinabo.(11).UoluntScholae,felordinariouelutexcrementuminutile,quodquecruori,utparsintegralis,noncommiscetur,abhepatenonstatimquidem:sedperaliquothoras,postquamfelsuofolliculoinmistumsit,inIntestinis,quoquestercoriadmistum,trahirursusperuenasMezenterii,uturinaemisceatur.InquitsiquidemGalenus,corpuslotiimeirespiciomultomane,planeaquosumnectinctum:quaproptersuperdormio,&uideourinamtumtinctam.Ergouelsoloteporecontinuato,tingiturspontesua,lotium:uel(proutScholaedocent)commisceturtandempostaliquothorasfeltingens.Ergohincpatet:quoduelintfel,asuofolliculo,perintestinadeponi,moxiterumsubfinemdigestionum,&circaultimumIleideueniens,attrahiinuenasMezenterii,perportamIecorisassugi,intromittiinhepar,uenamcauam,&peremulgentes,labiinrenescumlotio.Quicirculusfellis,aIecoreinIecur,tamestinfamisignorantiaeplenus,quodnihilaeque.Siquidem1.constat.Quodflauedourinae,nonsitexfelle,necamara.2.Quodpromptius,sifelfieretinhepate,&nonipsouiscerefolliculisui,aIecoreinrenessecederet,quamquodcontraomnenaturaedecus,astercoribusrepetereturquodpriussemelessetreiectumatqueproscriptum.Naminrerumnatura,autinrenumdiuersorio,nunquamfuitfel,autbilis.Quodquestomachoaberrantefit,&reiicituramarum,nunquamfuitfel,autbilis:sedmerumeiusrecrementum.(12).Ideoquebilisamaror,nullatenusrecteinfertur,examaritudineperegrinarumsordium.3.Nonsatprobatusestbilisamarorinlotio,cuiusneminimumunquamfuituerum.NemohactenusextotsaeculorumMedicis,urinamamaram,gustuinuenit:uelasserereaususfuit,nisifigmentispaganicissubscribendo:necguttamliquoris,cruoriextrauenatosupernatantis,ullam,ullusunquamdegustareaususfuit:sedomnesuniuersimmaluerepaganicisfabellissubscribere.Necminimumdubitarunt,quinillesupernatansliquor,essetmerabilisfellea,flaya,&amara.Nectentaruntcognoscere,ullamfellis,autfictaebilisamaroremurinaeinesse,nequidemurinisIctericis.Quodtamensummeessetuerum,&inexcusabilesiuelunicafellisgutta,tribuslibrisurinae,permisceretur.Sinautemaliquisunquamurinam,uelpraefatum,supernatantemliquoremcruori,casu,autuolenterdegustarit,necresipueritabilispermistione,necessitatequefellis:Iamdedittestimoniumsuaepertinaciae,&ignorantiae.Namomnishumorfelleus,naturalitersemperamaricat:sednecsupernatansliquoristeutnequeurinaamaricant.Ergononsunthumoresfellei.Itaqueextentandiincuria,malueruntfabulissubscribere,falsaqueproueriscredere,atquetutaripertinaciter;quamindutamopinionemistamdeserant.Asteffectusindeprodeuntes,luxitomnisposteritas,totusqueadhuchodieorbisChristianusmecumplangit.Itaqueunussaltemexperiaturquaedixi,quaequesineincommodo,autpericulostatimexperiripoterit,&dolebituirprobusomnis,tantamtotsaeculorumignorantiam,ignauiam,&atrocempopuliChristideceptionempassiuam.(14).ErgoquamScholaedicuntbilemflauam,taminlotio,quamincruoriscomposito,necbilisest,necamara,necfel,necunusdefictisidcircoquatuorhumoribuselementalibus,necelementoignisrespondens,cumignis,nullatenussitelementum.Nescitumquehactenus,quemgustumhaberet,unusexistisquatuorsuppositishumoribus.Imoquotiesmorbosaccusantbiliosos,dysenteriam,Erysipelasetc.etsiosamaricaretsubinde.Liquortamenexerysipelateemanans,nonestamarus:sedplaneexacidosalsus.Isinquamhumor,decuiusardoreconquerunturScholaeinerysipelate,uocaturacerrimus:cuminterimnecacrimoniam,nequeamaritudinemullampraeseferat.Suntqueinconstantesinhoc;cumacrimoniatamenhumorum,tantundemabamaroredistaredeberet,quantumpiperacolocynthide,uelcucumereasinino.Adeoquetamoscitanter,&inconstanter,deproprietatibussuaebilisScholaeegerunt.QuodinIure,testisuarians,sitomnifideindignus,habeaturproinsipido,uelfalsario,sitqueadrestitutionemcogendus,quantumalteri,suotestimonio,laesionisattulerit.(15).Sedagedum,supponamus(nonautemcredamus)supernatantemcruoriliquorem,essebilemfelleam,&denaturalicompositioneeius.Saltemistecruor,cuiiambilisistasupernatat,nonessetampliuscruor,siunumdequatuorsuiconstitutiuisdefecerit,factaquesitsegregatiothori,componentiumscilicetseparatiorealis:Nonenimcaseus,aquoserositasablataest,lacestamplius.Nequeeniminficiortotumintegralesubsistere,expartiumheterogenearumunione:sedcessatpristiniconcretiintegritas,simulatquepartiumconstitutiuarumunarecessit.(16).SupponuntnimirumScholae,quatuorhumorumpermanentiam,&connexionem,procruorisconstitutione.Imopraeterhancsimplicem,&uanamsuppositionem,nilaScholisprobatumhactenus,quodnonmagiscommiseratione,quamfidesitdignum.Negoitaquestolidumsuppositum,neclicetproin,anonprobatathesi,adfalsasdeductionesbiliosas,harumquelegationesindiuersascorporispartes,atquepassiones,procedere:sipriusnonfecerintconstaredequaestioneansitbilisulla,procompositionecruorisrequisita.(17).Ergobilis,locumnonhabetincruoriscompositione,licetextrauenatocruori,supernatetserositasurinacea.Namistaserositas,estcruoriperaccidens.Quodsatprobatillorumcruor,quiparumbiberunt,multumquelaborarunt,&sudarunt.Saepenamquetaliumcruor,perphlebotomiamablatus,caretomniprorsusserositate.Acperconsequens,essetorbatusbile.Itemquenecdesinitistecruor,essecruor:Quinonnisiperaccidensserositatemadmittit.QuodalibicapitedeLatice(hactenusScholisincognito)deOrtuMedicinae,demonstraui.Latexenim,adsuosfines,cruorirelinquitur,cuiusideoignorantia,Medenteshactenus,abUronomantia,pluriumquemorborumcognitione,seclusit.(18).Resumamiterumsupponendo.Quodbilisflaua,naturalitersitliquoraquosus,cruorisupernatans.SaltemergodoceantScholae,sibilis,sithumormaximeigneus,ignemrepresentans,&continens,insubstantia,&proprietatibus,quomodoignis,gliscatinmeraaquasalsa?Quomodononsuffoceturinaqua?Quomodosubunitatisidentitate,ignis&aqua,seinuicemcompatiantur,ut&aerimmediate,subphlegmate?Quiduspiamrepererintinnatura,quodcogatignemconnectereinaquasalsa?Reperienttandem,seadactasadcredendumhasnugas,propterquaternariumelementorum,&corporummistorumnecessitatem.Quampostquamdemonstrationibuspropterquid,utramqueconculcatam,mundusmeisscriptisassecutusfuerit.RidebuntipsaemetScholae,omnisqueposteritas,auorumstoliditateshactenustampertinacitertutatas,inMedendotampernitiosas,&instruendofalsas.Quoduelintnolint,deglutiredebebunt,duomeaaxiomataalibidemonstrata.(19).Quorumunumest.Nullumesseigniselementum,ignemqueculinarium,siueartificialem,nonessesubstantiam.Acconsequenter,siconcurrerentpluraadcruoriscompositionem:saltemnonposseconfluerequatuorelementa.Acmalequadrareideofictionemquatuorhumorum,procruorenostro,promistione,temperie,lucta,itemquepromorborum,acsanationumueritate,existentia,actualitate,alteritate,&sanatione.Alterumautemmeorumaxiomatum,alibisatprobatumest.Quodomnesublunareuisibile;materialiternoncomponaturexquatuor,utnequeextribuselementiscommixtis.Paenitendumergoserio.Quoniamignis,necelementumest,utnequesubstantia,necinnostricompositionemaduocandus,profictaMicrocosmiaequiparatione,aquosusliquorsalsusutformamignisreferat.(20).Iterumconniuentersuppono.Naturamquotidieexomnicibo,uixconficerecruorissatis(proutlibrodefebriuminauditadoctrina)Saltemidcomprobatnatura,cumprocruoresuperabundanti,nullumhactenusstatueritdiuersorium:attamensemperabundanter,acsuperflue,exomnicibo,utramquebilemparat(quodprobantScholaepertincturamurinae,&sordiumalui)ergosaltemquotidie,naturaiecoriserrat,fundataqueestinerrore,peccatqueetiaminabstemiis,piscibus,&nationibus,soliusaquaepotationesaturatis.Quodscilicetminimumsuperabundantishumorisignei,&terreigeneret,plusquequamprosuisalimentis,sibisitopus.Curergononpeccatnaturapotius,inqualitate,proutindiesindistinctimpeccatinquantitate?Curetiamlococruoris(quartiscilicethumorisordinarii)nonpariterpeccandoparitcruoremquendamabortiuum,excrementitium,proscribenduminexilium,sicutduasbilesquotidienimiasexulatdefacto,ecompositionecruoris,uitaequesodalitio?Curetiamebonis,&euchymiscibis,temperatesumtis,quotidieplusmalignorum,&expellendorum,quamoptimicruorisparit?CumGalenoteste,incalidisnaturis,totummel,quodaliasintemperatis,atqueideosanguineis,uertiturtotaliterinsanguinem,uertaturinbilemflauam?exclusisuidelicetaliistribusconsociishumoribus?Undesequitur.Quodfabricahumorum,nonexcomplexionecibi:sedprorsusexhepatisadrastiaproueniat.Indeconsequenter,siquotidie,bilisutriusqueplusiustoconficiatur,idtotumpeccato,acuitionaturae,tantumessetribuendum.Omnisqueideohepatisnaturaliscomplexio,uitiosaest,acerronea,inomnibusatquesingulis.Inabstemiis,itemqueintorridis,ut&inexanguibus,&febrientibusquotidiepeccaturinutriusquebilisnimietate,utetiaminsanguinispenuria.Undesequitur,primarium,acprincipalemnaturaescopum,uersaricircafabricampraefataeutriusquebilisexcrementosae.Quisergoextotabsurditatibus,noncernet,&discernet,suppositaethesisfalsitatem?(21)Supponoitaqueulterius.QuodScholaedoceant,bilematram,esseacidam.Idautemprobant,quiacadensinterram,peruomitumreiecta,fermentateam,siterracooperiatur.Fundamentumhuiusstolidiargumenti,iamsupraconculcaui.Secundodocent,atrambilemfierisubinde,exflauarecocta,siueabundantercocta,quasisuaspontetandemflauadeflueretinatram,tanquamfinemsuiultimatum.QuasScholarumthesescomitanturmultaabsurda.(22).Namimprimis,sibicontradicuntScholaeinhoc,quodstatuantquatuorhumores,simulqueeodemdigestionismotunasci,siuefieri,sinempecruoriscompositioexquatuorconiunctiscontingat,Secundosecumluctantur,dumbilemflauam,coquendo,inporraceam,&aeruginosamterminaridocent.Idest,induereuiridemcolorem,&interimincrescereinamarore.Ergoatrabilisnonestacida,exsupercoctioneflauae,necillaexhacoritur:uelalioquinaturaecoctiononestuniuoca,ineodemcorpore,eodemquedigestionisrectorepromota.Uelsaneidquodreiiciturquandoqueacidumatquenigrum,nonestbilisatra.Nisiforteutrumqueaequemeritonegetur.Deinubi,&quomodosupercoqueturflauabilis?noneniminlecore,ubiexilesuenulae,motamcoquendinontolerant,continuonempecruore,&lotiotranseunte,repletae.Necdemumatrafiet,exrecoctaflauainuenisMezenterii:cumhaecontinuodistendanturciborumsuctu,&potuumtransitu:essetqueflauaebilisrecoctio,nedumimpedimento:Ueruminsupercontagioni,nouellochylo,tendentiadofficinamsanguificationis.Quodsiueroflauabilis,necinfra,necsuprahepar,necdemuminipsisramulisiecorisrecoquatur,utindefiatatra:Sedflaua,deferaturadLienem,utinillouisceretransmutatioflauaeinatram,&amaraeinacidam,contingat:Tumsaltemmeminissedeberent,quodeoconcesso,iamatrabilis,siuequartushumor,deficeretprocompositionesanguinis,&cruorexaliistribus,tantumessetcompositus.QuodthesimsanguificationisScholarumfundituseuertit.Tandemquorsuminseruietrecoctiobilisflauae,inatram,siindehostile,&terreumelementum,incruoredeficiens,posterospatioconsurgeret?estnetantoperesolicitanatura,utparetmoxexulandoshumores?quosquepauloinfra,nonentiaostendam?merafigmentanullifinidicata?Demumundenamflauabilis,istamsibiaciditatem,examarorehauriet,cunctisuisceribusextrastomachumhostilibus?siinhumoremordinarium,acnaturalem,directetranseat?Quomodoigneushumor,percoctionismoram,aeruginiscoloremassumet,praesertimsubeodemlento,uitaliquetepore?fietqueater,acidus,&fexterrestris?Anergo,forteterranasciturmaterialiter,exrecoctaaquaigneasubinamquoqueterrarumprouenitacidum,exinspissatoamaro?Acunde,ScholaefictamhancdidicereMetamorphosim?Estnefortehumoristeacidus,ater,atqueterrestris,humorquidamsingularis,unusdequatuorelementalibustriumelementorum?atestergofalsum,quodexrecocta,retorridaqueflaua,eundemfieriasseruere.Imotimenduminsuper,nequintusdicendussit,quisibiparemalterum,nondumhabuit,eritquenonminusnecessariushic,quamaliiquatuor,siadhucausintquatuoralioscomminisci.Estnimirumhicacidus,bilisfamiliaindignus.Quihuiusomniproprietatepenitusestspoliatus,nempequiacidusest,crassus,niger,inspissatus,recoctus,frigidus,terreus,&saturnius.AstubinamdidicereScholae,terramuocareignematrumacidum,frigidumsiccum,utatrambilemfingant,quartum,elementalemquehumorem,prointegritate&consistentiasanguinisrequisitum?RespiceLector,quorsumfigmenticomplicataabsurditas,Scholasadegerit,quodnominum,atqueueritatispenuria,duoelementa,fictosqueindefecerinthumores,terramfrigidam,simulqueliquoremamarum,acrem,acidum&igneum?Bilemqueflauam,simulquemoxeandematramacrem,amaram,&acidamuocauerint?Uahltimeantsibifunestumcasum,postquamatotsaeculis,iamcespitandoitum,&profugiendo,tammiserementitumest.Atsaltemconiicio,nouumhocatraebilisgermen,inconstantiScholarumhebetudine,nonhaberecertamassertionem(quoddemonstrauiprimumfuissecruoremalimentariumSplenis,quandoquesinistroeuentudegenerem)necabinitio,&procruorisconstitutionerequisitum:Diciautemadegenerabile,recoctioneproductum,subterfugiiloco,utnempeatotabsurditatumanxietatibusquodammodoseliberent.Coguntursaltempotiusconcedere,quodaterilleliquoracidus,subinde,uitiolienisreiectus,sitamurcaexcrementosa,inutilis,necintendentenaturafactushumor.Itutsitalioqui,siprosiliredicant,exnaturaeintento(etsirariusconspiciatur)necitemexpriusrecoctabileflaua:saltemimmeritumnomen,&proprietatemacquisiuit(necenimsesatexplicantScholae,uagantesinsuidogmatisinconstantia)bilis,igneae&felleaeproprietatis.Iamterra,quandoquenilerit,praeterigneminspissatum,siappositequadrentfictihumores,attributiselementis.Flauaitem&atra,fientsimul,eodemqueteporisagente,utuni,ambaebiles,respondeantterrae.Praesertimcumiamconstet,Ignemnonmagisposse,quamesse,denumeroelementali.Sinuerotribustantumelementis,tressufficianthumores,curquatuorexcogitarunt?Idnamqueiuxtaputatossomniorumerrores,estnaturamcogereuoluisse:perquetemeritatesiamassuetas,gentilesfutilitatesconfirmasseabsquedonoluminisMedendi.Sedquomodoquatuor,quadrabunttribus?Quaesinonquadrent,nonpergantsaltemScholaedeinceps,pertinaciterUeterumpaganismumtutari.Siquidempereiusmodipaganorummendacia,sanareuelle,estintroduxissepernitiosam,&erroneampraxim,inpropriamdamnationem,&proximicalamitates.Siergoatrabilis,noninIecoreappareat,suisinsignitaproprietatibus,necinLieneexrecoctaflaua,autfelletosto:imonequeexproprianaturaeintentione,necitemhumorsecundariusalimentalis:nullacerteestflayabilis,utnecullaatra.Imosiutraquebilis,sithumorquotidianus,partesqueconstitutiuaecruoris:sitqueitembilisutraque,quotidianumrecrementum,delegatumadsuascloacas,Ergo&stercuspariiure,eritexcrementum,nonquidemciborum:sedcruoris:quiatinctumabileflaua.Atprofectostupidanimissuntutriusquebilisofficia,aScholisdestinata.Quodnimirumoportueritnaturamcontinuosolicitamfore,progenerationebilisflauae,protinctura,&amarorestercoris,&lotii(licetutrique,hicgustusdesit)utetiamproexcretriciscalcare.Deniquequorsumoportuitstomachumstimulariabatrabilehesterna,priusacorecontaminata?Siquidemstomachusnonminusgenialiexcretricedotatusest,quamattractrice,uelretentrice?Curitematra(quaeexcondosui,nedumamara&acris:sed&pernitioseacidafingitur)degeneratinacidam,utstomachocalcariniiciat?cumacidum,iuxtaScholas,potiusrestringat.Pudeatergouirosiudiciosos,bilemflauam,atquefelleamdicere,eamqueadurinaetincturamrequiriamaram:Cuminlotionullussitunquamrepertusamaror.Pudeatqueinretantimomenti,qualisest,templumSpiritusSancti,hasbilesprocruorispartibuscomponentibusasserere.Adeoquenonentiumregimen,&doctrinam,infinesimpossibiliteruerosdirexisse.Namsitamfel,quamSplen,sintreceptacula,solisdicatasordibus:erubescant,dumcernuntsolumSplenem,plureshaberearterias,quamomniasimuluiscera.Considerentque,curtotarteriisopusfuerit,procloacauituperosissimirecrementi.(23).Etanid,nonsituitaeAuthoremgloriosissimum,errorisinsimulasse,quiplusuitaeinternae,dedissetunisordiumlatrinae,quamomnibussimuluitaeaulis.Quiquecorcontinenter,&absqueferialaborareiussit,utsufficientesuitaespiritus,adSplenemtransmittatquadringentisfortearteriis.NonnealioquisatiusnaturaeArbiter,uitamindignioresususlocasset?Parumqueideoatraebilisnasci,acfieriiussisset(dumnonexciborumcomplexione,&bonitate:sedsolohepatisnisu,humoreshi,uelisti,multi,autpaucifiant,iuxtaGalenumdemelle)pernitiosisquesordibus,amplioremlongeexitumdonasset,&proculanobiliuiscereremotum.(UideturnamqueCreator,uelutfiniumobliuiosus,aScholisaccusari.)Itsicutintestina,totamhesternamsarcinam,simul,acsemel:ita&Lien,suamunicauicedepleat,corpusquenostrumatantohosteseruetimmune.Namsiatrabilis,sitexcrementum:etenimquocitius,aclimpidiuseuacuatur,eoquoquemelius.ProutUesicaretentolotio,nonuoluptuatur,utneclonganonretentissibisordibusinthesaurum,delectatur.Sedgaudentdestituisarcinauiceunica,acfestinanter.ErgoScholae,exconsequenti,impieaccusantreumCreatorem,quodfinespraefatos,uelnesciuerit,autpraeteriens,illorumnonmeminisset.Quippequinocuum,quotidieexcrementum,abundantersuccrescereuoluisset,peruenasexiles,moturetrogrado,eminusadLienemoppositum,copiosedeferri,strictoquecanali,instomachumexonerari,&necloacaforsitanabhospitelaedatur,praefecissetillitotarterias,uttotusLien,nilpraeterarteriarumcomplexumreferat.(24)Uah!apagetantahominumtemeritas.Enimueropardefelledelirant.Dumnesciunt,ipsumliquoremfellis,nonminusesseuiscusuitale,quamsitmembranastomachi,ipsumcordisparenchyma,autcerebrimedullarissubstantia.IdquesaltemexTobiadidicissedebuissent,iamabolimedoctae.NamRaphael(quodSpiritusnomen,sonatMedicinamDei)iussitasportarifel,nonpiscem,quialiasfacileputruisset.Nonautembalsamicumfel.Ergofelsuprasortemcruoris,carnis,cadaueris,ossium,uiscerisordinarii,uicesbalsamiexplebat.Quiainnobis,uitaeclauumdetinet.Proutalibidedigestionibus,&usufellis.Pueriledeniqueasserunt,Quodcumquotidiesat,imonimium,adsuosusus,genereturfellis,nihilominusiubeant,ipsumfellisfolliculum,manerecondumthesauralemexcrementi,aciugiterrepletumproscriptafaece.ubialioquisiistudueriapparentiamhaberet,debuissetfelquotidie,acfestinanterexonerari,permodumuesicae,quiaexcernendogauderet,nonautemdetinendosemperturgere:nisiuisascusesset.(25).Quaealioquidebitaexcretionis,&exonerationisfestinantia,cumnecinfelle,utnecinSplene,uisatur:indubitatoestsigno,Gentiles,suacommentauenumexposuissecredulis:necaDatoreLuminumilluminatos.ItemqueScholasGentilium,nocuasfabellas,etiamnumhodie,persuos,proInstitutisMedendi,docere,credere,acproindeinpraxi,iuxtafallacessaeculorumconsensus,atrociterlabi,eodematqueolimtenore.Quatuoruidelicethumores,meraquenonentia,nunquamfutura,ueraesse,necessaria&existentia.Auorumnempesomnia,atquefigmentaedocta,exindagandiincuriasubscriptastetisse.Eoquodindoctrinadehumoribus,Scholaedeficiant,causis,ortu,gustu,effectu,fine,sequestratione,appropriationeadelementa,temperamento,commistione,qualitatibuselementalibus,proprietatibusgenuinis,totisquenecessitatibusnaturae,&Philosophiae.EalsamnimirumdocendoartemMedendi,damnosissimahebetudineambularunt,&hodieaequeturpitercaeciambulant.(26).Parumdepituitadixi,namsideilladicam,quamscribunt,copiosissimefieriquotidie,cruoripermistam,actandemmutariincruorem.Sufficitprimo;quodeandemdemonstrauerim,essesibrascruoris,siuecruoremipsum,festinanteradterminumdigestionissolidorumproperantem,adeoqueLimensecundariialimentiiamsubintrasse.Tumdemum,quodostenderim,suamolenugas,sponteruere.Dumiameoipso,quaternariumsuumhumorumtollunt,sipituitasitcruorincipiens,autnondumsatdigestus.SedquiaScholae,plerumquepituitam,permuccumprobant:hicaliquiddehocexcrementodicam.Ostendamnimirum,Scholaspenitusnescire,quidsitmuccus,dumdefiniunteundem,essecerebripituitosum,acnaturaeexcrementumsuperfluum:acquasirecrementumresiduum,totforteunciarumunicodie,abassumtocruoreindigestionemcerebrinecessarium.Quae,utalibi,tractatudeLatice,itemquedecustodeerrante,exprofessoattigi:Hicsaltemobiterdemonstrabo.Enimueroastiti,ubiHelleborus,turbith,necotiana&c.tunderentur,&statim,aliquotiessternutaui,stillabantquenarescopiosummuccum,nedumaquosum:sedetiammucaginosum.Statimquaelibetanuscenseret,quodillemuccusnonprodiisset,sirerumistarumpollinemeuolantem,nonhausissem.Ergononeratincapiteantea:sedfiebat.Sinimirumapertuseratcanalis&tamennonefflueret.Siergoistefalsusmuccus,sitcerebripropriumexcrementum,estresiduumalimentisuisecundarii,ibidemrelictum,afinitaeiuspartisdigestione.Atnecistud:namprofluxissetspontesua,&absqueodorererum.Quodnon.Igiturfactumfuit,nonexsuperfluitatealimenti:sedabalimentodegenerante,siuedegenerato.Cerebrumalioqui,excrementumhabet,permodumaliarumpartiumsolidarum,quodscilicetinsensilidiapnaea,dispergiturinambientem.Estautemmuccus,perTabacumautaliasternutatoriaprolectus,planesimilisordinario:sedmuccusilleuiolenterexcitatus,nonestexcrementumdigestioniscerebri:ergonequemuccusordinarius.Fitautemceleriter,&plurimus;imo&absquemanifestastatimcerebrilaesione.Alioqui,sidefectudigestiuaedegeneraret,necessariocaputquoquemaleualeret.Sedconsequensestfalsum:ergo&suppositumantecedens.Ergoestaliaquaedamfacultas,praeterordinariam,&principalemnutritiuamcerebri;quaeeiusmodimuccumparit,adoccursumperegrini,infestiqueodoris,pulueris,aeris,uelobstructionissibiinternae.Quisanediffertplurimum,iuxtaperegriniilliusoccurrentisuarietates.Insignum,quodeiusmodifacultas(quamcustodemnomino,tamLaryngi,quamnaribuspraefixam)diuersimodeaboccursantibusaffecta,diuersosstatimpariatsuiscapsulismuccos,exmassaLaticis.Admirorautem,quodhactenusnemo,hasfacultatestaminLarynge,quaminuia,usqueadorganumodoratus,extentas,aduerterit:sedruditertotum,transeundo,incerebripituitamsitrelatum.Excrementumitaquenocuum,ostentantScholae,insciissibiparentibusgenitumquidem:atnondumconstarefecerunt,essentiam,existentiam,autquidditatemapparentempituitae,quartiquehumoris,quemprocolumnareiMedicaeunaerexerunt.ItinamsitalterSamson,quiduasbilis,unamquepituitae,collidatcolumnaseuertaturquepalatiumapparens,quodcacodaemon,infraudemmortaliumhucusquedetinuit.Bilismentitusuomitus.CaputIii.(1).Inuentioquatuorhumorum,lauta.(2).Falsamostenduntpituitam.(3).Bilismansitindistincta.(4).Absurduminatrabile.(5).Quomodoprobentbilemflauam.(6).Quidsitamarumacflauum,quodperuomitumeiicitur.(7).AMechanicauituli.(8).Nonessefel,quodeiicitur.(9).Quadruplicierrorenasciturhocamarumrecrementum.(10).ElenchusScholarum.(11).Obiectio,cumpetitioneprincipii.(12).Probaturnonessefel,quodTertianareiicitsubinitio,argumentomultiplici.(13).Stomachumfamelicum,nontraherebilemefelle.(14).Cystisfellis,caretsupernointroitu.(15).FelnonsufficeretcunctisScholarumcommentis.(16).Rationembilis,nonpetendamabIgne.(17).Figmentumabsurdum,adquodcompelluntur.(18).Nonposseignemsubsistereabsqueactualiconflagratione.(19).Proaerefingiturhumorpriuilegiatus.(20).Absurdaaliquot,utramquebilemsequentia.(21).Absurdaaliquotcomitantiapituitam.(22).Quidsit,quodputantpituitamincruore.(23).QualiterAuthorinhocaScholisrecedat.AUita,&nimisradicatadoctrinahumorumquamquaearietibusleuiteradmotisconcidat.Quoniamabassuetisdifficilereceditur.Semelauulsamaliradixuerrucaest,timendumnerepullulet:quaepraecipueiamubiquegermenobtinuit.Eruntquippequimelioranescientes,seuelutaMedendoexclusoscernent,&praeindignatione,ueritatipulsanti,occludentfores.Alii,quiinignauiaconsenuerunt,melioradisceretorpentes,caeterospresespernent.Iboillisobuiam.(1).EnimuerocumMedentes,cruoremingrumosdensariuidissent,consideraruntliquoremaliquemrubrum,&currentem,simulquealium,quiinitioquidemcumrubroflueret,sedmoxspontestaret,&grumesceretingelatiuum.Fuitenimistacruorisprimitiuainspectio&anatome.Creditumquoqueesthactenus,cruorem,essesaltemillumrubicundum,fluxilemqueliquorem.Nescitumque,quodinMezaraicis,nondumnactisfibris,spermatisqueinitiis,acrudimentis,etiamibidemessetueruscruornondumfibrosus:eoquodnonuiderentcoloretenus,cruoreminuenis,subhepate,differreacruoreuenaecayaesuprahepar.(2).Utitaqueinaquamdimissopoplite,auirginecruorememitterent:obseruaruntcumgaudio,cruorem,tinxisseimmediateaquam,&insuperfibrasquasdam,telarumaraneaeueluticonemreferentes.Undeincunctanter,Scholaepronuntiaruntpituitam,iamuisumanifestam.Etnostraquoquedoctrina,rixadenominecenseriposset,nisifibra,postmortemcruorisapparerettantum.Nam&incadauere,dudumamortisfrigoribus,inconcretustamencruor,manetinuenis,uiuitqueideotantisper.Nonenimlac,hancpituitamhabet:quiainseparationeheterogeneorum,caseum,&grumoshabet,quibusconstringitur.Delactenamque&cruoreloquor,proutsuntentia,actuexistentiaintegra,nondumseparatapercorruptionem:Scholaeuerocruoremaspiciunt,dumiamcadauerest,concretum,necproprieilludamplius,cuiusetymonhabet,quoadfluit.Nonmagisquamhomomortuus,homoestcumparticulaalienante.(3).Addideruntmoxetiam,tertiumhumoremcruori,quifelesset,necdumaserosis,lotio,sudore,&aquacruoriaccidentaliterinnatantibusdiscretus;necattenderuntanamarusesset,meritoquetitulo,proprietatesfellispossideret,necnesatillisacuolupe,quodessetliquoraqueus,ueltenuiterluteicoloris.Namlexfundandifel,eratinplacitoprincipisMedicorum:nonautemampliusnaturae.Inciditinquatuorelementorummeditationem,deerattamenquartushumor.Quocirca,utnumerusresponderetelementis,quaeputabanturquatuor,atqueadsingulascorporispropemodumconstitutionesconfluere,excogitatusoportunefuithumorquartus,terraesimilisideo&ater,quemdumdudumfrustrainquirerent,tandemproprioactemerarioausu,arecoctoigneo,&felleo,prodireestiussus,sicutbilisretentonomine,aflaua,inatramdegeneraresitiussa,&abigneoliquoreexcogitato,prodiitterreus.(4).Torridusqueamaror(Inuiuisquippe,moxadlubitum,torreri,assari,frixari,aequaimportunitatefuitmandatum)infeladustum,subteporeuitae,aciditatemassumereuolitumest.Adeoqueexmateriaignea,peractumignis,&teporis,fierifrigidum,atqueterreumproductum,immediate.InuitaerecalcitrantScholaemodernaeinterim,dumdistillataquaeuis,accusantmutuataecaliditatisabempyreumate.Etenimutatrambilemfinxerepriores,quaenumerumelementorumimpleret,eamomnibusconiecturis,licetridiculis,tandemsuntassecuti.Itanempeflauam,perIcterum,&uomitusamaros,profundamentonaturae&artis,introduxere.Quippeinnatanscruoriextrauenatoliquor,cumnullumprorsusamaroremreferret,potuissenttyrones,uelextunc,defellisnaturadubitasse,sisaltemdigitumsemelintinctumleuiterdegustassent.QuaredumScholaeanimaduerterent,peruomitum,flaua,simul&amara,frequenterdeiici,imosubindeporrisuccum,dissolutaeaeruginis,uellazuriiinfusum,mentirentur:bilemcertocertiusstatuerunt.Necdeeaampliusdisputandum,utnequecontranegantemeiusmodiprincipia(delotiiautembile,moxsuburonoscopiadicam)eamquedeindequoquelotio,acstercoribusquibuslibet,etiamsordibusaurium,&oculorum,inesse,audacteraffirmarunt,SedpleniushancdoctrinamconfirmauitIcterus,quippequios,&saliuamamaroresuffundit,cutispruritumexcitatcitrinae.Creditumestfacileitaque,exfelle,isthaecuniuersamutari.Imoexfelleadusto,&peccante,tamquantitate,quamqualitate,omneseiusmodimorboscutaneos,uitioquehepatis,plusiiustofellis,pariendo,affirmarunt.Quibusnempecircumstantiis,satsuperquebilisexistentiam,acnecessariamassociationem,seprobassesuntratae.Hincdeincepsortumestsomnium,quodillosquatuorsimulhumores,inessentiapermanentesconnexuit,atqueindeunicumsanguinem,exillorumconglomerationeprodire,rursusquesinguloshumores,aconnexo,concretoquecruoris,resilire,quotiesluctaeelementali,intemperieiuidelicet,uellaxatiuorumuotisplaceret.(6)Egoiammeas,&quotidianasobseruationes,uulgolubensnarrabo.Imprimisnamquesicopiosior,durior,uixquesatmasticatuscibus,incaenasitsumtus:maneproinfrequenteruomitusflauus,amarus,specieuitelliouorum,uelaliasinstarolei,esemineraporumexpressi,succedit:Indeitaqueprimusconieci,istudfieri,digestionisstomachaliserrore:nonautemuitiohepatis,defectusanguificationis,autbilificationisabundantia.Siquidemnonraro,eodemuomitu,maledigesti,&masticaticibi,partiminflauamsaburramconuersi,simuleiiciconspiciuntur.Deinconiecistantibusregulissanguificationis,eiusmodiflaua&amararecrementa,necbilem,necfel,multoqueminus,partem,cruorisconstitutiuamesse,Quodnecdumestomachoessentelapsa,nequeideoecorissanguificationemexperta.Cumscirem,nilastomachoadsecur,nisiperlongammoram,&uenarumMezaraicarumuenulas.Quapropterpariter,nequealecore,iteresseadstomachumnisipereasdemuiasadmodumremotas,&credendoimpossibiles.Praesertimdumintegri,malesubducticibi,unacumflauoatqueamarouomituprodirecernantur.(7).Didicipraetereauituliexemplo,&oculariinspectione,hancflauamsaburram,generariinstomachomaledisposito:atqueinduodenomagisregularitertemperatisbrutis.Cumetiamnaturaliter,inIleo,flauescantassumtalacticinea.Uitulusnamque,dumtaxatlacmaternumbibens,ostenditmoxanece,quodlac,statimgrumescatincoagulumacescens,&liquoremaqueumacidum:utrumquecaseisparandisexpetitum.Hocinquamcoagulum,statimdeininstomacho,lactisalbedinemdeponit,fitfuscum,acinduodeno,&ileiinitio,flauescit,deininprogressu,magissaturateflauet:ulteriusuero,planecitrinatur,circamonoculumintestinumautem,uiridescit.Postremostercorescit.DicantergoScholae,ancoloresisti,aflaya,&porraceabilefiant?duminterimitamutentur,anteaduentuminhepar?Anuerohicoloresfiantaproprietateintestinorum?(8).Infantespariter,suctolacte,statimcitrinumcacantmerumquediceresfel,&infantulosomnes,primosuiinitiobiliosiores,uirisseipsis,fatericogunturScholae,quostamenaetas,cibuslactis,pusilluscalor,continuadormitio,&exercitiicarentia,abilissuspicioneexcusant.Sinautemtorminapatiturinfans,siueacidorumsymptomata,prestoidemstercuscitrinum,moxuiridescit,tantoquemagis,quantumlongiusasanitaterecesserit.Indemanifestumfit,taminnobis,quaminbrutis,lac,propriadigestione,citrinumfieri,omnemuidelicetcremoremspontaneonaturae,&corruptionisfilo,labendoadexcrementum,acsuoptemotuflauescerepropriastomachi,&intestinorumopera.Acsuberranteuidigestiua,facillimealienari,flauere,uirere,&diuersossortirisapores.Nonautemquodproptereafelsit,autfiat.Fiuntnamquehaecinintestinis,extraofficinamhepatis,&afacultatibusalienis,necinstabulo,sanguificationidemandato.Siquidemsifel,sitparsconstitutiuacruoris,eoipso,fitetiaminloco,&materia,quacruorgeneratur:nonauteminintestino.Essetnamqueprimalactismutatio,infelflauum,ueluiride,idquenaturaliter:atqueindeincruorem.Flauusergocremoriste,moxinduodeno,sponteproficit,istosquecolores,nonhumorumfictorum:sednaturalisexerementi,induit.Quocircanecmirum,idemstomachoeuenire,subquocumqueculpaereatu,districto.Nimirumtotumcremoremcontentum,statiminuitiosum,amarumatqueflauumchylumtraduci,quodinIcterostatimoccurrit.Interimindecursuchyli,perIleonintestinum,sugiturinuenas,quicquidnedumnaturaefinitimum,parandoquecruoriconueniens,Archeuscensuerit:uerumetiam,totumsimulserum,unauersusheparascendit.(9).Sinitaquechylus,circumstomachisepta,excrementiuultumpraematureassumat,erroredigestiyaepraeuentus:significaturuelPylorioffensio,ueldigestiuaeerror,cibiautcremorisuitium,uelmoranimia.Ideoquesensissefermentumuitalefellis,praeposterum,acmaleapplicatum.Saepesicnamquecontingitbeneualenti,quodoblatuscremorprobus,ritequeinstomachosubactus,ascoponaturaealienetur,oblatopoculolaxante,totusqueperistamtyrannidem,inIntestinis,fiatamara&flauaputrilago.Quaequelicetcadauerosasit,recensecruoreparta,proptertamensuiamarorem,acuirussolutiui,hauddegustaturacanibus,utnequeasue,aliasastercoribusminusabhorrente.Sentiuntnempe,amarumsubesseuiruspharmaci,longeaciborum,cruoris,atquecarnisbonitatealienum.Elenchusergosit.Uenenatumpharmacumdecibis,potu,&cruore,patrauitamarumlaticem:ergofelest,&bilis.Itemquestomachomalesehabente,patrauitexcrementumamarum:ergoestfel,&bilisinhepateprocreata,&instomachumindirectistubis,transfusa.Indiscretumplanefigmentum,quodbilissitparsintentapernaturam,&aIecorefabricaretur,quaepassimacorruptionesolutiuipharmaci,uitioquedigestiuae,incholera,dysenteriaec.nasciturcausispropriis.Quasiproles,effectus,fructus,&productaerrorum,sintparsconstitutiuacruorisnostri.IgiturquodScholaenominantpartemcruorisnatiuam,comparemcumputrentechylo,acbilemsiuefel.Idtotum,estmerumexcrementum,abagentenaturali,maledisposito,alienatum,&degener.Sicetiamauriumsordes,felerunt,siflauedo,&amarorsufficiant,utfeldicatur.Quodato,iamflauum,quodperuomitum,utstercus,reiicitur,consanguineum&defamiliacruoriserit.(11).AtsaltemuoluntScholaeflauum,&amarum,subtertertianaeinitiareiectum,feldenuntiareinfallibiliter.Probantnempefel,exTertiana:&hanciterum,probantafellereiecto,essefelleam.Imprimisnonconsiderant.Siueeiusmodiuomitussuccesseritaparoxysmofebrili,siuedemumbeneualenti,abinordinatacaenaetc.Quodtamenproindenonmuteturproprietas,autnaturailliusexcrementi.Alioquitantameracaebiliseiectio,importaretTertianaepessundationem,sihaec,abilecausaretur.Quarenecbilisest,nequefel:sedmerumstomachi,&ieiuniintestini,excrementum.(12).QuiaquodinitioTertianaeeiiciturflauum,nonuenitdeIecoreautfelle,adeoquedeofficinabilis:seduenitnoneminusaborificiostomachi,ubisciliceteiusestnatiuitas.Nonautemdehepate:cumfebrimnectollat,necdiminuatsaltem.Itemquedeberetperignotacompita,deduciabhepateadstomachum.Quarenecfacile,necpraesto(proutalioquipraestoadestinsimiliuomitu,&cholera)nectuto,necimpermistumposseteoperuenire,longequetutiusafelle,inIntestina:&abhepate,retrorsumperuenasMezenterii,quamadsensibilestomachiorificium,tranfretaret.Proculnimirum,tambilisofficinamentita,quamipsametTertianaesedescollocanturastomacho,uthic,sitordinarium,inhiscemalisemunctorium.Curergofeladstomachumpotius,quamadintestina,longeproniora,&aptioradefertur.Namsialibiquaminstomacho,sitgeneratumilludamarumexcrementum,impertinenterprorsus,reoqueductudeferturadstomachum.Itemquesextuploplus,saepeunicouomitureiiciturhuiusflauae,&amaraesaburrae,quamferatcapacitasfolliculifellis.Quiproindehospitiumilliussellis,essenonpotuit,utneccapacitateminhepate,prosuigenerationeobtinere,nechospitariinterhepar&stomachum,absquelaethalinoxa,confusioneplena.Sinuerositfel,&productumipsiusstomachi:iamstomachusfellificationemabhepatefuratusest.Iamquealiohospitio,ductore,&aequiualentefabro,fietbilis,acfelextrahepar,quamquouniuocussecumcruorparatur.Autcertenullabilis,estdeessentialicompositocruoris.Fortassisergohaecbilis,hocquefel,quodreiiciturperuomitum,anomaloloco,&errantefabrofit?Atqueideonecessario,necbiliserit,necfel.Atquinondumdealiabilecruorisconstat.Iniuriumestergocruori,huiusqueinnataebili,siquaesset,fundari,acprobari,perexcrementum,quodnunquamprincipiis,autofficinisbiliosis,estparatum.ImoexinparIus,&licentiaest,quicquidbiliosumsuspicatur,comparariinessentia,colore,sapore,&efficiente,huicexcrementouirulento,peruomitumexcreto,inTertiana,aliisquenauseis,itemqueilli,quodincholeratamsursum,quamdeorsum,atqueinsolutiuis,continuafabricaexpellitur.Adeoqueiamexhincliquet,antesignanosbilisInuentores,temerario,&inconsultoausu,introduxissebilem,procruoriselementaliappositione(quamcompositionemuocant)falsoqueasseruereilludflauum,&amarumeuomitum,essefel,&bilem,deefficientialecoris,&constitutionecruoris.Etenimquamincertus&stupidusestfinis,genitor,separator,missor,ductor,uia,&canalis,quibusistabilis,abhepateadstomachum,retrogradomotudelegaretur?Nisimalintstultahorumesseobsequia,&necessitates.AtnunquamhaecexaminaruntScholae:uerumceleritranspontem,lutumquepede,praeterierunt,undeanxietatesababsurdisformidabant,quasisolilucroinhiantes:quaetamenmaioriemolumentoindagassent,quamquodquotidieadscriptaGaleni,suascenturiassuperaddidissent.Nequeenimminusdiffertexcrementumacruore,quamcadauersuis,abhomine.Namcadauer,uixitquandoque:excrementumautemistud,nunquam.InIecoreautemnullamformaribilem,iamprobatum.Sinbilisquoquealibi,quaminIecorefiat,exsuppositoScholarumquoque,noneratuerabilis:multoqueminus,abillius(excrementiscilicet)essentia,probabiliseritbilisessentia.Quodsiuero,bilis,aliquopede,infamiliamexcrementi,originaliterintrauerit,iameoipso,erithumoralienusabile,quamnihilominusseriaintentione,pernaturamnostramintendi,patrari,&optariScholaeiubent,tanquamperelementalemnecessitatemcommonitae.Saltemintelligerenemosanaementis,potest,curuenaestomachi(quasnullumprorsusunquamchylumsorbereposse,demonstrauialibi)allicientadse,uelutamicum,quodhepar,quodqueuenae,actotacorporisoeconomia,exiliodignum,seriosemelauersatasunt.Curuidelicettamflagitiosasarcina,aliundegenita,notha,atqueperegrina,ducereturadstomachum;quicordissensum,nobilitates,passiones,atqueteneritudinempossidet.Inuersosane,confusoquererumordine,sordes,adcordisrythmosexprimensuiscus,detruderentur,sialiunde,utexoticiadoptarentur.Quisilleamens,acdeuiusductor,quitaliaadstomachumdetrudat?Cessatenimiamterminusbilis,dumreliquiaehesternaecaenae,supponunturmaledigestae,&nonmasticantedentereiectaeadhucintegrae,flayaetamen,&amarae.Nequeenimcorrelatiuasunt,quodmultabilisefflueretinstomachum,quotieshuius,aliquodnotabileadestuitium.Postliberalemenimturgidamquecaenam,prout&febrilemaccessum,adsuntpariainappetentia,famistolerantia,ructusamarus,nidorosus,nausea,pondus,uertigoetc.Quapropter,ista,&asimiliortamatre,facilecredendum.Adeo(quodintitulopromisi)nonsitnisimentitusbilisuomitus,quobilemcreduliterpersuaseruntprimihumoruminuentores.(13).Aiuntquoque,&bilemideo,efolliculofellis,adstomachumtrahifamelicum.Atquamignauoiudicioidstabilitum,quodquesordesretrogradopulsurepetanturadstomachum,dicantPhilosophi.Nonenimfamesappetitferrum,autglaciem:sedtantumferturadobiectacomestibilia,undealimentumsibisperatnatura.Nonautemferturpromiscueinquaelibet.Sicnecappetitnatura,quodsemel,utreprobumexcreuisset.Sciens,nonquidlibetequolibet,fieriposse.Necideosperat,uelspectatabexcrementoalimentum.Quodnecideoappetit,necallicitadse.AtqueutinamidScholaeconsiderassent,antebilistemerariamdoctrinam.Concedoquidem,perinordinationes,subindesequi,inordinata,confusaqueobsequia.Atnonproinadmittam,eparuofellisfolliculo,sextuplumdepromiprouomitu,utnequetemere,quicquamadstomachumtrahi:cumipsummetfel,situiscusnobile,&uitaleproutalibi.(14).Quaproptersubindecuriosiustentando,inspexicystidemfellis:nullumquetamenmeatumsupernepatere,elecoreadfel,comperi:Idqueprofacto,supponoinlure.Quareetiamcensui,felnonfieriabhepate:sedinpropriacapsa,depurosanguineIecoris,pararimaterialiter,&efficienter,apropriofellisArcheo.Saltemsiinsensilisaliquisporussit,quiabhepate,bileminspiraret(quodnon)incapsamfellis.Quareergoos,adexitumfellis,quinquagiesadminimum,pluspatet,eiiciendo,quamintrandofelli?Siquidemnullusatotsaeculisintroitusadhuc,perocusum,lustraripotuit.Nonne&hincperuiaestconfirmatio,quodfellisorificium,inintestinumieiunum,tendatduntaxatadinspirationemsuifermenti,uitalis,&necessarii?(15).FelnamqueinTertiana,nunquamsufficerettingendaeurinae,aluiscoriis,alimoniaequoquequotidianaequamqueprocruorissubsistentiarequirunt,Insuperutnecproabundantiaquamalternisdiebus,subterinitiaaccessuum,euomunt,etiamsobrii.Nonneenimexhincdidicissedebuissent,quodquicquidbilemuocant,sitmerumexcrementum,exconstitutionemorbosaprocreatum?&quodsicestprocreatum,nonpossestabilirequidditatemcruoris,bilis,autfellis?Quippecuiiusnullum,iudicandiquaternariinecessitates,procruorisintegritate,&appositione,lococompositionis?Simulatqueenimructusacidi,reddunturstomacho,cessatinfaustiillius,&amarirecrementipraesentiainstomacho,exchylodeturpato.Abeuntqueextumidcirco,ructusnidorosi.Bilisergofictaestinstomacho,perquam,bilemhepatis,aequefictam,stabilireoriginalitercontenduntScholae,oriturabinordinationestomachi:nonautemabintentionenaturae,procruorisconstitutione.Totaergoestexcrementum,malequequadratalteribili,fictaeincruoriscompositione.Quippequaenunquamprobabiturintranaturaelimites,cumeiusnullapraesentiaeprematnecessitudo.Felenim,uiscusestuitale,acsummenecessarium.Quapropternectemere,synonimumhumori,autexcrementoestannumerandum,utne16quepropartecruoris,censendum.(16).Etenimelementaseinuicemdestruere&uorarerepetitim,aiunt.Inprobationeautemdefecerehactenus.Solumautemallegantignemartificialem,quemputantaquam&aereminseconuertere,quotiesnoncernuntureaamplius.Seddeficiuntinthesipropria.Namdocentignem,aquaminse,&noninaeremconuertere.Stultaqueessetignisactio,quaenonprose,sedproaerelaboraret.Imolicetaqua,ignemextinguat:nunquamuisumtamen,quodeconuerso,ignisfieretaqua.Satenimputarunt,statuisse,necprobassesuastheses.Interhumoresautem,quemigniassimilatumuolunt,aquamostendunt,nonacrem,mordacem,utnequesalemamaram:sedmodestesalsam:Quamquealibiuocantcruorisserum:desumtoabaqueaparte,lactisetymo.Uocantinquambilem,Ignirespondentem.Iubentnempe,elementasuispareredeberesomniis.EtenimScholae,interrogataeserio,aiuntbilemessehumoremmereigneum,acfelleumeoquodcomponaturactualiterapraedominanteigne.Egouerosilensadhasnugas,stupeo,duminnatanscruoriaqueumserumaspicio.Adduntquoque,ignemuerum,inbile,supprimi,tanquamaformamixtilaruatum,acfrenatum.Atcredatquiuolet,quodformabilis,exmeroignisdominiosuscepta,utigneoselementieffectus,innobisproferret,coerceretitasuiproductum,inquoactualiterlateret,utactuprorsusfrigeret,&serosumsitens,acmereaqueum.(18).Reorideo,atquescio,sitantillusignisactualis,essetinmisto,quodstatimabadiunctissuppressus,periret.Imosinihilominusuiheteroclita,persisteretsospesignis:saltemnequicquamueneraretformam,autcorpusilliusmisti,quinabsquereflexione,autconniuentia,totumcremaret,&absumeretprosuiindole.Itaqueuelignis,cessaret,uelmistumnecessarioperiret,necpossetformabilis,alterutrumimpedire.Etenimhactenusuisumnonfuit,quodartifex,quiuitrum,testas,lateres,aurichalcum,&tc.perignemparat,queatusquam,autunquamignem,terrae,aquae,&aericopulare,utindeensaliquodmistumconstituat,multoqueminus,quodignem,coelodefluumalliciat,aericonnecterit,aque&terrae.Mirumitaque,quodinadynato,totauisMedica,basimstabiliathactenus.Tantoquemirabilius,quodadsurdahuiusmodisomnia,totusmundus,uelutsoporestertuerit;cunctoscredulitatedementarit.Tantoquemirabilius;quodcrediderintignemsubaliiselementisinmistionibussuppressum,adhucnihilominuspersistereincolumem.Ibitamensatnorunt,&animaduerterunt,omnemmoxignem,quotiesacomburendocessat,uelaquaeiungitur,statimperire,&innihilumredigi.Etenimsispiritumuitalem,siueauramaetheream,locoignisattulissent,ueniadignaeuideripossentScholae:SedmalueruntinEpimenidissomniodementare,quamhumorem,igniparem,nonreperisse.Utiuxtaconceptamendacia,humorumexsurgeretquaternarius.(19).Proaereenim,priuilegiatumfinxerehumorem,quinonessetexcrementitius,moreduorumsociorum,Ideoquehossubindenutrientes,plerumquetamensuperfluos,sinonetiamscoriasappellant.(20).Utilesuero,potissimumeonomine:nonquidemquasialantpartesspermaticas,praeterthecascystidisfellis,&Splenis.(atmiserrimasaltemmembra,quaesolispasciexcrementiscogantur,&cedererenumpriuilegio)Utilitatemautembilis,notantridiculam,quodanumstimulet,atqueurinam.Cuminterimpallidaeurinae,sintincontinentiorestinctis.ImoaluusIctericorum(quambilepriuariaiuntproptercinereassordes)satestlaxaordinario.Atquicumtreshumores,quicruoriinessefinguntur,nondifferantaseipsisreiectis,nisisolasuperfluitatisinfamia:nonpossetnon,ipsumhumidumradicale,nutririperexcrementa:siutraquebilis,&pituita,essentalendo.Utautemcopiabilis(quamaiuntquotidianam)supputeturquodammodo.AlternosaltemdieinTertiana,peruomitumreiiciturlargaquantitas,praeteradhuceiusquotidianamconsumtionem,quamdicuntalendonecessariam.Imoclariuselucetcopiahuiusbilisfictae,inIctero,quemdefiniuntsolacystidisfellisobstructione.Adeouttum,lotium,sitnil,nisimerumfel,totusquehabitus,&internaepartes,intimae,&extimae,fellea.Quaecumnilputentur,praeterbilemnonampliusperaluum,reiectam.Cerniturhincplustriplosaltembilisgenerariquotidie,quamcruorisextribussimulaliisconnexi.Malememores,quodsextuploplustincturae,perurinamsolamIcteritiamrecedat,quamalioquiinsano,aluus&urina,eduntsimul.Indesaltemsequitur,Icterum,nonsolamessefellisobstructionem,quamputant.Clausoenimfellisorificio,statimfel,totumcruorem(aiunt)quantitatesuperat.Necenimporraceaautaeruginosa(qualisestomachofrequensprodit)inIctero,ualdecrebraest.(21).Pituitamporro,cumcruore,peruenasferriaiunt,&tandemincruoremmutari.Adeo,uttaminuenis,quaminhepate,constituantpropriamcruorisofficinam,atqueefficienspromiscuum.Atsaltemhumorumdeficitquaternarius,siflauabilis,nondifferatabatra,nisisolainspissationerecoctionis,&pituitanondifferatacruore,nisiteporeacfotu.Nonenimcarotosta,acrudasoletdistinguispecie:Quarenecpituita,acruoredissentiret,nisisolamaturitate,utpomaimmatura,amaturis.Atnunquampotuerepituitaminuenisostendere,nisifibras,quaese,auenaesectione,inaquatepida,secernunt:Adeoquenecantemortemcruoris,esse,autuideriincipiunt.Quamdiuenimsanguis,estalendispartibusutilis,eiusparssolidior,areliquocorporesui,eratindistincta.Quiaeratcompositumuerum&integrale.(22).Ideniminnaturaesystemateutrobiqueobuium.Namcumnaturaagatobfines,Authorisuonotos:semperunapars,suscipitpromtiusArcheiimpressiones,quamaltera.Finisenimcruorifuit,solidorumnutritio.Ideoquesoliditatisgradus,paulatimanhelat,&acquirit.Itaquecruor,moxatqueinIecoreperficitur,partesuimaturiore,magisquespermatica,albasfibras,atquedesideraticoagulihomogenei,initia,assumit,quaspriusinMezenteriiuenisnonhabebat,utpatetindysentericis.(23).Estnimirumcruorisparsoptima,&perfectissimaideo,quamScholaepituitamuocant,quamquesolidiori,acspermaticaeconstitutioniaffinem,scio.Scholaeinquam,pituitam,cruditatis,senii,atquedefectuumfiliam,nominant,etiaminpuero,iuuene,acuiro.Dissentionempe&inhoc,aScholis:utpotepropituitaeprobatione,nilnisimucum,merassordes,&scorias,spectandaofferunt:qualissaepeperuomitum&sedemeiicitur,deficienteuentrisculina.Etenimsaepeabrasumapoculotruculento,ut&nariummucum,quiquepulmonumquocunqueuitioexcreatur,pituitasuntmeraScholarum.Quaescilicet,perultimaedigestioniserrores,parantursordes,acausismorbificis.EstquetantaScholarumhebetudo,utcumsuoGaleno,damnentciliumneryorum,membranarum,tendinumetc.eoquodputentpituitaeessematres.Necattendant,quodpartessimilares,acprimaeconstitutionis,sintspermaticaenaturae:easqueindistinctaprorsusconfusione,uocantpituitosas.Nesciae,autsaltemimmemores,quodproximenutriamuriisdem,quibusconstamus.Adeoquesiparteshomogeneae,similares,acprimaeconstitutionis,damnenturabhumoristis,tanquampituitosae.Alterutrumsanenecesseest.UelScholasnescire,pituitamabhumoresecundarioatquespermaticodistinguere:uelplane,nullamesseincruorepenituspituitam.Idquequodincruorepituitamratesunt,esseinitium,acfundamentumsecundarii,&proximialimentisolidorum.Nuncdebileflaua,quaeinurinissupponitur,dicendumcumpraeteritorumsaeculorumadmiratione,&crassaignorantia.UronomantiaUeterum.CaputIu.(1).Urinarum,diuisio.(2).Paracelsinonineptaobseruatio.(3).Authorisscopus.(4).Erratumhactenusiniudicio,delotiicirculo.(5).Undecirculusinurina.(6).SententiaGaleniludicra.(7).Probaturnoninessefel,lotio.(8).Scholarumincogitantia.(9).Quidurinaeflauedoindicet.(10).Nilbilis,autfellisinesselotio.(11).Triplexinhocerror.(12).Petitioprincipii.(13).Nonrapibilemelotio,adcerebrum.(14).Aliquotabsurdacomitantia.(15).AbAnatome.(16).AbIctero.(17).Quidfundamentaliterdesignenturinaeaqueae,repenteposttinctas,infebribus.(18).Urinaeprognoseshactenus,fuissemerasomnia.(19).Deficitcanalis.(20).Submotuumdiuisione.(21).Nubeculaurinae,andesignetpituitam.(22).Cunctainnobiscoquunturunicofine,nempeutalant.(23).CurSpleni,duplexfermentum.(24).Quidsitillud,quodSplen,quandoqueinstomachumeructat.(25).Sublatacausa,nontolliquemlibeteffectum.(26).Quiddicaturinaconfusa.(27).Undecruditasinlotio.(28).Curstranguriauixsaneturinsenibus.(29).Undesedimenbolare.(30).Errorescircaecontenta,tampropria,quamaliena,alibideDuelech.(31).Nouaadhucmethodus,qudicandilotiumexpondere.(1).EnimueroScholae,prolotiiariolationepraesupponuntmateriamdilutam,siueaqueam:Exhuiusopposito,crassam,acdeinmediocrem.Itemqueconfusas,turbulentas,opacas,proutetiamclaras,atqueperspicuas.Confusarumautemquaedam,percalefactionemredeuntinpristinamdiaphaneitatem:aliae,permanentturbidae.Quaedamdeniquesemelclarificatae,turbanturmoxiterum:aliaeuerodifficulter.Secundo,considerantcoloresfereomnes,abaqueo;albo,lacteo,&crasso:itemqueabaqueopellucido,insubnigrumusque.Tertio,speculantur,contentapropria,&aliena.Alienanimirumuoco,ramentauiscida,cruenta,arenas,calculos.Eaqueuelmatulismoxaffixa,uelsidentialibera.Propriauerosunt,quaefereordinario,exconfusispraecipitantur,uelperspicuisinnatant,insuperficie,paulosubteream,inmedio,circafundum,uelipsifundoincumbentia:illaqueuelcohaerentia,ueldiuulsa.Quarto,considerantspumam,&bullas.Quintotandem,attenduntcirculum.(2).AtParacelsus,urinaecorpusinsuperdistinguit,inurinamcruoris,potus,&mistam.Cruoris,dicit,sipridieuesperi,&noctu,micturiensmane,nondumbiberit.Urinaautempotus,sit,quaeamulto,&holigophoropotu,estcollecta.Mistamquoqueuocat,sobriorum,siuetemperatorum.PorroquoddeurinaAlcolita,&tartarea,fingit,tractatudetartarismanifestabitur.Imprimisprotestor,menoncontendereuspiam,quaebeneabauisscriptasunt,recensere,multoqueminuscastigare,necpraeceptadeurinaeiudiciistractare,necalioruminuentaexplicare,necApologumagere.SedtantumdetegerecupioScholarumantiquatoserrores,exfictishumoribusoriundos,neiunioresposthacabducantur,iuxtasomniorumcredulitates.(3).Primoergo,recenseboerroresdecirculourinae,deincommissosincoloribus,tertio,quiineneorematecontingunt.Acquarto,tandemillospropalabo,quiincoagulationum,siuecontentorumiudiciisobuenere.Undequilibet,facileintelliget,iudicia,&prognosesurinae,hactenunsstetisseabsqueiudicio,&fundamento.MirasscilicetGordoniiimposturas,ignaropopello,subfalsoharuspicistitulo,uenundatas.(4).Inprimisergo,incirculourinaecespitatumest,cumhactenusnescitumsit,quaresaepius,circulus,sitalteriuscoloris,quamcorpuslotiiresiduum.Putatumnimirum,circulum,areliquourinaecorporeseparari,uelutpinguius,abaquoso,ueltanquamcolostrum,alactecuiinnatat.Interimquanquamagitataurina,extemplotamenidemcirculus,quieratante,apparet,nequicquamdecirculoulterius,extrasuppositosterminos,indagatumest.Uidentquidem,saeperubicundioremcirculum,magisquesaturatum,quamcolorsitinresiduourinaecorpore:imorubicundiorem,magisqueintensamflauedinem,plerumquecarerecirculo,distinctoaburinaecolore:(5).Nequicquamtamenindagarunt,undecirculi,&urinaeistaessetuarietas.Attamennecproindecirculus,estcolor,falsoquidamapparens,falsaquesuispecie,oculosilludens.Nequeenimalioquipossetsubflauaurina,rubicundiorem,magisqueintensumcoloremedere,pernudamsuireflexionem:sedpotiussubflauopallidiorempingeret,sicirculicolos,tantumessetapparensareflexione.Itaqueratioalteraticoloris,incirculolotii,pendetreueraexipsometcorporelotii.Adeoquecirculussolus;totamconsistentiam,colorem,&lotiitransparentiamindicat,quiacontinet.Quodlignumnephriticumdocetinsigniexemplo.Hoclignumenim,aquapluuiamaceratum,sideineiusinfusionem,lateraliterinspexeris,rubeumtotum,insuicorporeest:sedhabetcirculumlazureum,utcumquedecoctum,uelinfusumistudmaceratum,prolubitucommoueristurbide.Apparetnempesicrubeuscolorcruoris,lazureustransuenaminspectus.Itaquoquecaeruleuscolor,incirculodecoctiNephritici,lazureusestquidem:sedmultiplicatus,nigricatmagis,&exobscurorubescit,quiatamceruleus,quamflauus,magisadalbumtendunt,quamrubeus,transuitrumueluenam,ediametrouisus.Eodemmodo,incorporelotii,rubeuscolor,simplicitertalis,qualisincirculoapparet:quirefractus,extransuersourinae,nonitaincirculocitrinusest.Circulusitaque,estcolorisuerusindex,intransparentibus:Inopacisautem,uelturbidis,circulusnonapparet.Quantumueroadlotiicoloremattinet,Scholaeaiunturinamaqueam,tenuem,pallidam,essesignumdeficientisdigestionis,proutflauedinemanifestatinctam,bonaedigestionisindicem.(6).Galeniest.Amedianoctereddolotium,quoddumcernonondumdebitaflauedinetinctum,adsomnumredeo.Acpostduas,tresuehorasabinde,experrectus,iterummeio,&urinamdebitosaturatamcolorereperio.Indeconiicio,absolutamdigestionem,&flauambilemfelleam,lotioiamaffusam.Haec,Scholarummodernaetiamdoctrinaest.Egotamenadhucdubito,anlotiiflauedo,unisempertribuaturcausae:cuminconstanter,nuncdigestioniperactae,nuncueromistaetribuantflauaebili.(7).Atneerrent,utrumqueiunxere.Egoitaquecumneminemreperirem,quiseinhocdistinxerit,utrumqueexplicarecogor.Etenimurinafebricitantis,flauior,quambeneualentis:huiustamendigestio,longeestuegetior.Quodextracontrouersiamest.Ergosolaurinaeflauedo,absqueeneorematelaudabili,fallaxdigestionisbonae,signumesto.Deinde,siunicasaltemfellisgutta,induabuslibrisloriifuerit,totaamaricat:atquiurinaetiamcitrinans,&crocea,nunquamestamara:ergononrecipitfelsibiadmistum,neceiustinctura,estexfelle.(8).EquidemsiScholae,persapores,derebusiudicant,curtamparumsolicitae,quodnunquamiddeurinistentarint?Anenimsolasufficitflauedo,utfelinurinaiudicetur?UelanMedicodecentiusest,falsadocere,&assereremendacia,inpernitiemaegri,quampropriamurinamsemeldegustasse?cumnecquidemsaturatissimaurinaIcteri,quicquamamarorispraeferat.FastusergodetegitiustumScholarumerrorem.(9).Saltemexuerbisharum,indubiumest,quinlotio,tincturasubfinemdigestionisaddatur.Quodsiitasit,curexinsaltemnonagnouerunt;flauedinemlotii;nonabile,autfelle:sedaliunde,aduenire?Quiasibilis,insanguificandofieret,unacumcruore,&urina,&abinitio,simulurinaeconnata,&inspersa,urinamtingeret:necbilisessetultimumconstitutuminsecore,siessetparscruorisconstitutiua,eiusquesuperfluum,confestimemungereturcumurina,necseparatum,sibiadtempus,facerethospitium.Aut,siidratumsit,deberetsaltemistudhospitiumnominari,&peranatomenoccurrere,acinueniri.Sedcumflauedo,inlotioGaleni,sitposteriorlotiicorpore,denotaturlocusultimiIlei,ubicumiamcremorincipitstercorescere,aliquidstercorisliquidi,indetrahitur,peruenasMezenterii,infinellei,quodlotioinspergituradsuosfines(proutantedefebribus,&alibideLithiasi)utile.Quodautemflauedolotii,sitstercorisilliusliquidi,&nullatenusfellis:nedumgustuslotii:sed&distillatio,manifestecomprobant.Siquidemfaetorillius,emergitdistillando.Quorsumautemstercusliquidum;conueniatlotio,lociscitatisdocetur.(10).Sufficitmodo,quodueltenuiterdisruptofelle,auis,autpiscis,utcunqueoptimeeluatur:attamenamarorremaneat.Itaquesitantillumfellisinesseturinae,uellatici,quicruoriinnatatextrauenato,inexcusabilisessentamaroris.(11).Sedconsequensestfalsum:ergo&Antecedens.ItaquetripliciterinhocerraruntScholae.Primo,dumflauum,&liquidumstercus,lotiomistumignorantes,bilemputant.2.Quiaexflauedinesola,&subscribendiassuetudine,bilemconiecere.Quasinilcroceum,quodnonetiaminnobis,essedebeatfelleum.(12).Probantnimirumidemperseipsum.Bilemnempeinnatura,eoquodsitmanifesta,inlotio.EtIterum.Quodflauetinlotio,iddebereessebilem.Eoquodnilsecus,quamflayabilis,flauiessetcolorispenesnos.Tertiotandem.Namerranteiudicio,decoloreordinario,adeoquedeipsourinaecontento,necesseest,ruantprognosesdeurina,quotquotcoloribus,&contentisinnisaesunthactenus.Atsaltem,cumiamconstet,urinaeflauedinem,nonessebilem:sedexcrementumstercoreum:nonmirum,&instomacho,aliudflauum,quodetiamsitamarumexcrementum,aliolonge,&propriosibierrorefermenti,gigni,quodproindenondebeatessedefamiliafellis.(13).Porro,cuminfebribus,flaueurinerepentepallescant,designeturquedeliriumfuturum:idqueaScholis,sitinterpretatumfieri,quatenusbilisrapiturincerebrum.Elenchusestnoncausaeincausam.Sufficitnamquedemonstratumiam,istuddelirium,nonnasciexbile,raptaincerebrum:sedquiastercusliquidum,quodcumurinaireeratsolitum,iamdetineturinHypochondrio;neclotio,prosolito,admiscetur.Ideodeliriumexillasede,undeamentiaeomnes,originemdesumunt:utsuotractatudoceo.Etenim&hocsolotitulo,quaedamdementiae,nuncupanturideoHypochondriacae.(14).Alioquienim,quisessetilleraptorbilis,quihanc,incerebrum,meram,&acruoreuenarum,perquasdeferretur,uelalotio,separatam,duceret?Quorsumenimraperetillam,cumnilabsqueobiecto,saltemapparenterbono,fiat?quomodopercruorem,citracontagium,adcerebrumdeferret?Quomodoriteacruoresepararetur:siquidemcruoriextrauenato,nonsupernatatputatabilis,nisimortuo,&coagulatopriuscruore?quitamennunquaminuenis,(nequidemcadaueris)coagulationemcogitat?Inquemdeniquecerebrisinumtandem,istabilisurinaceaeffunderetur,inquofestinammortemnonefficeret?QuisdeniqueilleSeparatorfuerit,quibilem,adurinamtenderesolitam,efolliculofellisnuncadcaputdetorqueret?Etquauiaidfieret?Anipsametmateriamorbosa,sponteascendetadcerebrum,eritquemotrixsuipsius?Tuncsaltempraeterimmensasabsurditates,necesseforet,febrimeiusmodiomnem,consisterenonextrafellisfolliculum,quodnemoadhuchactenus,estsuspicatus.Atcuiusfinisergo,febris(quamputantmerumaccidens)bilem,adcaputcitaret?Anoptimumfueritinnaturaiudicatum,materiammorbi,duduminpraecordiislatitantem,nunctandemincaputrelegasse?Quidue,siuagainuenisfluctitet,abcruoreseparata,sursumquespontescanderit,curpotiusnonproscribiturforas,uiasolita?Aniamnaturahumana,contrauniuersalemnisumrerum,suiinternecionemprocurabit?Aneiusmodidemumfuror,aptuseritsequestrandaebili,quaenonnisisedatouigore,essetseparabilis?Anfortefel,peregrinationisauidum,ultro,acsponteseseseparet,&adcaputconscendet?Quotandemutre,latitatfelincapite,utamentiamfebrilemconcitet?Aninsinubuscerebri?aninarterialimentitoplexuGaleni?Atutrobiquestatimessetlaethalis;felquedelirisnaribusstillaret.(15).Deniquesipostflauas,urinaeaquosae,infebribus,deliriatuta,cumrisuedant.AtcerteiuxtaHyppocratemtumhuiusmodideliria,nonexfelleerunt.Adeoquenecurina,coloreflayoiamspoliata,habebit,curbilepriuetur,necquoraptambilemdeponat.Siquidemdeliriacumrisu,bilemomnemexcludunt.(16).InIctero,ipsumtandemcerebrum,flauet.Quidsiexbile,estIcteruscurestsinedelirio?sineuiscerumcunctorumerysipelate?Sinuerononfelipsum:sedeius(inconsideratumsubterfugium)uaporincerebrum,deliriahaecfebrium,concitet:curigiturScholaeuoluntfel,inurinamaterialiter,&iuxtatincturam,deficere?(17).Ergoaquosaurinapostflauas,infebribusdenotattincturamurinae,siuestercusliquidum,(liquorestciboruminIntestinis,immediate,antequamstercorescant)detineriinpraecordiismeracum.Uenanamque,fortiterinhypochondriopulsans,denotatamentiamfuturamiuxtaHyppocratem.(18).Quatenusstercusliquidum,nonritepurgatum,tumultuaturinhypochondriis.Meraergosuntsomnia,quaedeurinaecolorehactenus,tanquametripodeprophetanturScholae.Effectuquidem,&obseruantiadidicere,quaesesolentmutuoconsequi.Deliriumnempeinfebri,alotioclaro,postflayum.Rectequidem,siinnudahaesissentobseruantia:sedcumadcausasdeuentum,illasqueiuxtaritumtheorematum,fictorumqueprincipiorumiussum,disposuerunt,temeresibiinuicemhactenussubscripseruntomnes.Nullaestnamqueinnaturabilis,nullumunquamfel,inurina:multoqueminus,quodindeseparetur,atqueferaturadcaput.Nullabilisintotocorpore,quianullafuitunquaminnatura.Necfelbilisest:sedipseliquorfellis,uiscusestuitale,magnimomenti,cuicumrene,&cerebro,nilcommuneintercedit.Necestuiaulla,necaptasocietasfelliscumlotio.Necadfelattinet,siueurinasitaquosa,siueflaua&spissa.Cystisfellis,uenamnonhabetadcaput.(19).Sinuelintpercauamuenam,felferri,quomodofel,nonpermisceretsecruori?cruorfebrientiumtotusnonessetamarus?quocanaliergo,adcaputfestinabit?Quisductor,feladcaputducet?quisseparabitacruore,utinitinerenondetineatur?Quorsumnaturamoliretureiusmodiimpertinentias?quomodocruor,manebitabexoticofellecitracontagium?(20).Ascensusiste,auteritmotusspontaneus,autmissio,auttractus.Somnianssicolimanus,dixitante,&Scholaeeamsuntsecute.Namsibilisfelleascandatpropriomotu.Iameritcuiuishominideliriumcontinuum.Sedquorsumuenacaua,feladcerebrummiserit?Ansicfebrimcurauerit?Anardoremminuet?Atcerte,conclusamanetmateriafebrilis,siueexlotio,bilis,siueefolliculo,felrapiaturincerebrum,siuenon.Quorsumetiamcerebrum,bilemadsealliceret,succouiuido,&longemeliori,acpropinquioremadens?Idqueetiamcumdestinationehepatispugnat.Nihilnamquemittitur,trahiturue,saltemcitraelectionem,finematquedestinationemArchei.Anergobilis,areliquorumtriumconiugio,ferturincerebrum,uelabhoc,trahitur?Sane,cerebrumsiciamante,&nonpostbilisaduentumdementabat,necopushabebatbile,addelirandum.Demumcururinaaquosa,potiusdeliriumarguit,infebricontinua,quamininterpolata?quaminpotatore?quaminlithiasi?quaminuitiatastomachicoctione?nisiquiamorsestinhypochondrio,ubifebrisetiamtum?(21).Uanumestergo,Scholarumdeflauabileinurina,&adcerebrum,itineriscommentum.Caeterum,cumiamnubeculainurinisapparet,confestimMedicusconclamat&quasiipseuicisset,inquit,Scholarumsuffragio,&obseruantia,quodhumormorbificus,sitconcoctus;quodquetum,tutositpurgandumdeinceps.Dicamprimum,quidistasitnubecula.Exindemumiudicabitquilibet,inpraefatis,nilpraetermeraludibriacontineri.Estnimirumistanubecula,signumdigestionisstomachi:nonautemmateriaemorbificae.(23).Digestionisautemsignumesto;quodfermentastomachi,fellis,&hepatisredierint,quaeanteaerantpraepedita,conclusaetc.Indeuiresrecuperatumiri,estinspe.Alioquimateria,quamdicuntmorbificam,nonintentaturcoqui,unquam.Quianaturanonintenditcoquere,neccoquitquicquam,nisiuniuocofine,&modo,utscilicetinsuumalimentumredigat,&nonaliofine:sedfermenta(quoruminterest,restransmutareduntaxat)iamrestituta,digestionishospitiis,subigentmateriammorbi;subterferulam,illamqueadplacitumexterminabunt.Etenimdocuidedigestionibus,aciditateminstomacho,nonesseexponticitateassumtorum:sedexipso,specificostomachifermentoacido.Atqui,proutacidoestproprium,coagularelactea:idcircodecremorestomachi,nonpotesttamexacte,quidquidinseestlacteum,separariinIecore,quineiustantillumnonrapiaturcumlotio,ibiquenubeculamfaciat.Ergonubecula,signumestfermentireducisinstomachum.Necenimistudeneorema,estdenaturam,autmateriafebrili,nequeeandemaccusat,uelexcusat.Necdemumistanubecula,signumestfermentipropriifellis(hocnempenonestacidum:sedsalsum,acdegustuspiritusuitalis,proutalibideuitalonga)sedlienarisfermenti:quodnimirumLienspiratinstomachum,cuiustutelamsuscepit.Ideonamqueinquartana,saepeistanubeculaapparet,iterumque,saepedisparet.Dumappetitus,acdigestio,restituuntur,iterumquesecedunt,perstiteinterimsempereademquartana.Alioquisiistanubecula,significaretmateriammorbi,uelutobiectum,autefficientem:certe,constansperseueraretsemelnata;cummateriasemelcocta,regulariteriterumnonreincrudetur.(23).Ergoprosuioeconomia,propriaqueuiscerisdigestione,Splen,uitalefermentum,exinsitosibi,genialiquespiritu,obtinuit.Ideonamquedeproprietate,odore,gustuquespiritusuitalis,est.Quicumsitsalinus&balsamicus(proutdeuitalonga)debentetiamquartanaemateriamsubigere&uincere.Seduiscerihuic,dataestcurastomachi,digestioniqueeiushactenuspraesidet:ideoqueadhoc,iureobtinuitaliudfermentumacidum,quodnisiinstomachumdebitainspireturdosi,oriunturinappetentiae,cruditates,imo&ipseboulimus.(24).Itaquesihoc,tutelaestomachicaedecusfermentum;inSpleneexorbitet:fiuntcruentae,&atraeexscreationesinstomachum,quasScholaecensueruntatrambilem.Cumalioqui,nonsitnisiexpurgatio,acrenouatiocruorisalimentarii,abipsoSplene.Ergoacidumstomachi,etsisitcausanubeculae,totusquecremoracidus.insalsum,ordinario,subterfellisDominiumconuertatur(utdedigestionibusalibi)perstattamennubecula,abacidogenita.(25).Cuiusergo,notandum.Quodablatacausa,tollatureffectusdemfuturo;nonautemdepraeterito.Quiaeffectusdepraeterito,estproductum,iampersesubstans:saepequoque,nonampliuscomitantiapriorumcausarum,opushabens.IdquodnumquamhactenusinScholisfuitconsideratum,utnequedistinctum.(26).Saepeergourinaconfusa,meiituracalculosis,itemqueincordispalpitatione,&alibi.Aliauero,etsiclara,moxspontetamen,turbaturinaere.Acquidemomnisturbidaurina,latensacidumcontinet,eiusqueminus,sisemeladignemclaruerit,necturbeturdeinceps.Saltemfermentifelleidefectumindicat.Quippedesignatur,quodtantillustepor,acidumrelictumcoxerit,&uicerit.Sicnempepoma,nondummatura,soledulcescunt.Quotiesetiamfermentumfolliculi,siueuiscerisfellis,pessundatstomachifermentum,atquepylorumuitiat,totiesdigestioniscruditas,adeoque&lotium,absquenubeculaest.Instomachoetiamestsubindeamaror,aberrantedigestione,eiusmodirecrementumparturiente.(28).Sinautemillius,uiscerisfermentumsubplantatur,esturinaesedimencrassum,&album,necunquamabsquestranguria:quaeideoinsenibusdifficiliscuratu.Aciditasautemistalotii,instranguriis,quanquamnonsitgustuimanifesta;quantulacumquetamen,sufficitadpraefatoseffectusdoloris.Quodpatetinurinanouellaecereuisiae,ponticitatemsuaecereuisiae,imperceptibiliteradhucparticipante.Dumautemhepatisfermentum,nimiumsuperatstomachi;&fellisactiuitates:sedimenbolare,inurinaturbida,&fulua.(29).Quasioptaretsanguificari,quodistidestinationi,estineptum.Rubeumautemsedimeninurinaflaya,quodqueperigniscaloremfacileliquescit,denotatfermentumhepatis,peregrinoimpedimentoexasperari.(30).Quaefermentorumhistoria,tractatudedigestionibusconscribitur.Sunt&postremoerrores,&pigritiaemultiplices,circaortumcontentorum,quostractatudeLithiasiexprofessoexpendi.Tutaestinterimmethodus,examinandiurinas,perpondus.Incianimirum,pendeat600.grana.(31).Uasautemuitreumhabui,angusticolli,pendensgrana1354.Repletumautemaquapluuia,pendenteinsupergrana4670.Inuentaesturinasenis,pendereeodemuase,4720.grana.Siuesuperarepondusaquaepluuiae,50.granis.Urinaautemmulierissanae,aetatisannorum55.pependit.4745.grana.Urinaiuuenissani,annorum19.pependitgrana4766.Alteriusautemiuuenisparis,abstemiiapotu,pependit4800.grana.Iuuenis36.annorum,tertianamtolerantis,cumtussi,pependit4763.grana.Praefatusautemiuuenis19.annorum,cumtertianaduplici,noctepraecedente,parumbiberat:pependitautemurinaeius,4848.grana.Quodfuit82.granisamplius,quamdumsanus.esset.Uirgo,cordispalpitationempassa,minxitinstaraquaepluuiae,quaequeideoaequiponderabataquaepluuiae.Urinatepens,semperseipsafrigida,paucisgranisleuior,ut&extensior.Sitqueidcircouascollibreuis,&acuminati,utfereinpuncto,urinamdimetiatur.Pluraaliusaddet,&meditabitur.Estquelongefaciliormethodus,quamquaeponderandointegrumhominem,inAphorismosestredacta.Egosempercircamorbiessentias,remedia,&applicationes,siueinsanationem,anhelaui:quiqueauramuulgaremodi,odietiamprognosim,quaepraedictionem,&praescientiamdiuinationibusessetfamiliaris.Magegauisusaegrumsanare,quammulta,amphibologicepraedixisse.Icterum,nonabileflaua.CaputU.(1).SuppositioScholarumhoccasiu.(2).Responsioapposita.(3).Subterfugiumordinariumatqueridiculum.(4).Aliudsubterfugium.(5).PerAnatomendocetur,Ictericausa.(6).ImplicantsibiScholae.(7).Abimpertinenti.(8).DuplexinIcterouitium.(9).ObliuioScholarum.(10).Absurda,adcausasIcterihumoristarum.(11).QuatuorAbsurda.(12).Quodorisamaror,nonarguatbilem.(13).Icterum,nonabobstructofelle.(14).InIctero,semperaliquoduirus.(15).Colores,siinordinati,inexcremento,nonfieriacausisordinatisinnatura.(16).Probatur,aremediispropriis.(17).AIuuantibus&nocentibus,nondesumiindicationescuratiuas.(18).CausaadaequataIcteri.(19).Icterum,nonnasci,nisiacausisuniuocis.(20).NonsanariIcterumperflauaremedia,uttalia.(21).Historiainstranguriasenili.(22).Bos,illuditcaususIcteri,traditasabHumoristis,&usumradicumgraminis.(23).Bilem,nonmittiadtingendaaluirecrementa.(24).Pallensscoriaintestini,nontamaccusatfellisabsentiam:quamtransmutandierrorem.(25).Contrapossibilitatemobstructifellis,inIctero:Propterignoratammorbiquidditatem.(26).Aliudargumentum.(27).Tertium.(28).Abimperrinenti.(29).Abimpossibilitatetincturae.(30).Abamarore.(31).Adisproportionetingentis,&tincti.(32).GeneratioanonymiueneniinIctero.(33).Absurdaaliquotproponuntur,Humoristisconsiderandaserio.(34).Conclusioepraemissis.(35).NidusIcteri.(36).ErrorMedentum,circabilistransituminpiscem.(1).Antesignanumargumentum,quoHumoristaecredunt,seexplenanecessitateconfirmasse,bilisflauaeexistentiam&generationem,quodqueanchoraeuicemsupplet;estIcterus.Cuiusfauore,contenduntcystimfellis,insuiexituuersusieiunumIntestinum,obstipatam.Bilemideoquotidiegeneratam,moxqueasuinatiuitateregurgitari,atquedispergiintotumcorpus.Quapropterutiordinariam:sic&necessariambilis,siuefellisgenerationem,quotidianamproscriptionem,&separationemsupponunt.Meatumautemfellisinferum,constipatumprobant.Quiaaluiexcrementasuntfelledestituta,ideo&cinereicoloris,necflaua.Quapropterlotiumuicesiesplusiustotinctumoccurrit:atqueindiesmeracius.Ergotamuesicae,quamaluiexcrementa,suamdesumunttincturamafelle.(2).Primo.Nondumprobaruntsuperumaliquemintroitumfellis,adfolliculum:utnequeishactenusperexquisitamanatomen,estrepertus.Ergo,uelperinferiorem,felexcrementosumquotidieintraret,uelinsensibiliter.Nonhocmodo,ubitantaessetquotidianifellisabundantia.Necetiamprioremodo.Cumisthacfrustraintraret,quastatimegredideberet.Itemquesiisthacingrederetur,deberetperintestinum,sursumintrare,necsicunquamdeficerettincturastercorum,fellea,etsiaditusinferioressetocclusus.InlimineitaquehaerentHumoristae,inprobandaquaestioneansit.Acdeindedeficiunt,inductu,&separationefelliseIecore.Tertio.Saltemexdisproportione,facilecolligerepossent,sedeceptos.NamsiIctericus,biberitlibrasoctounodie,tantundemflauissimilotiipropemodumestredditurus,cuiussaltemlibraequatuor,essentmerifellis,&quoinfirmioresaegrifuerint,mortiqueuiciniores:eourinae,inflauedine,eruntquoqueintensiores,nequicquamtamenamarae.Dimetiendumergoeratquantumflaui,quotidieperlotium,&percutimexpellaturIctericis:anuidelicettantundemfellis,quotidieperaluumpellatursanis,praecipuequibusrarusestsecessus.Quodsinon:ergononestfel,nonbilis,autdenaturalibushumoribus,quifitinIctero:sedplaneuirusexcrementosum.Etperconsequens,Icterus,nonprobatseefelleoriri.Tandem,Humoristarumargumento,persuppositionemconcesso,Saltemeoipsofatentur,nullaminnaturabilem,nequidemquaeunacumcruore,inuirusfluctuarecreditur,exnaturaescopo,siueobnutritionem,fieri:sedsemper,utcumquesumatur,esseexcrementitiam,&productumaliquod,quotamsuiquantitate,quamqualitate,sitpraeternaturam,&sanguificandiscopum.Perconsequensquoque,bilem,necessedecruoriscompositione,utnequedenaturaeintentione,quamhabetingenerandocruorem.Idest.Bilem,nonessehumoremnostriconstitutiuum,uelpartemcruorisintegralem.(3).Quodsiautemresponderint:Bilem,inIcteroquidemessehumoremmorbosum,ideoque&excrementosum:nonautemproinde&ordinariambilem.Atqui,utillisfiderem,priusprobaredebuissent,utriusquebilisradicalemdifferentiam.Cumalioquisolafellisobstructio,sitcausaicteriinScholis.Quaespeciembilismutarenequit:cumipsaobstructio,meatum:nonautembilem,autfelrespiciat.Denique,siIctericausa,sitexcrementummorbosum,atquealiudlonge,abile,cruorisconstitutiua.Necordinaria,acnaturalisalioquibilis:ergoadminimum,estimpertinens,argumentumScholarum:perfictumatqueexcrementosum,uellenaturalishumorisnecessitatemintrudere,atquenecessariamconfirmare.Quemadmodumglarealisaqua,etiamnonprobatnutritionemossis,autossificationeminporo,fracturisincrescente.utinecpus,probatcarnisgenerationem.(4).Quidsidicant,fel,nonqualitate:atsolaquantitatemolestum,inIctero,quaesorespiciant:Quoniamuelprimadie,imo&antemanifestumIcterum,maleschabentIcterici:Deniquenonsolamolestattumquantitasacimpedit:sed&longearctius,nocetipsaqualitas.Suntnempelcterici,angustiosi,&suspiriosi;aprimadie,instomachiorificioquerunturanxietatis,deiectaequamprimumappetentiae,anxii,uelutperpetuafebriculaconquassati,&ueremorbidi,cumpulsuduro,inaequali.Quibusqualitaspotiusnocua,quamquantitasdesignatur.Equidemduocadaueraictericadissecta,meminimepraesente.Neutriustamenorificiumfelleum,eratobstipatum(curiosenamquetotumperlustrabam)SeduenaeMezenterii(infrasecurnempe,acproculremotaeafelle)cruoreflayo,acstercoreo,scatebant.(5).Felnempeadesseputabatur,antequamalecorefieripotuerat.Atqueexcrementaalui,indeabundantertingipotuissent,nisiordineinuerso,stercusliquidumatqueflauum,quodinfernedescenderedebuisset,inMezenterio,detentumesset:atquealiuduirus,acausisperegrinis,supernenatumfuisset.Estnamqueistudstercusliquidum,secundaedigestionisproles,rapiturquefrequentersursum:&quanquamIctericissubindesitorisamaror:nontamenillorumurinaamaricat.Sediam,debilismentitouomitu,satexplicatum,esseperegrinumefficiens,quoduirusperegrinum,cummultaanxietateinstomachoprimordialiter,&nonesecore,repetitumsel,generat.Necestinquamstercoriflauo,&liquido,amarorullus.Cumneclotium,indeflauum,amaroremagnoscat.TristitianonraroortumdeditIctero.(6).Tristitiamuero,SpleninuncupantHumoristaenonergotristitia,eritcausaantecedens,immediata,atquecontinensoppilationisfellis.StercusquoqueliquidumnedumdigestiyaeerroremultiplicatIcterum:sed&uitiodispensatiuae,ordineretrogrado,rapiturinuenas:quodqueinfernepurgaridebebat,sursumuocaturmittiturue.Exalterainsuperparte,ipsumIcteriefficiens,uirusparit,domesticouitio,nonsecusatqueobsoletastomachidigestione,demonstrauiuirusnasci,quodperuomitumexpellitur.(7).EtenimfrequenterinIctero,anisordespallent,acpenealbicant,crasdeinderursusflauent,iterumquemoxinde,pallentcineree,utpridem.Quodfellisobstructionibus,sicalternatimminimecontingit:namsemelsolutis,&apertis,nonestreclusio,autclausuratamfacilis,uelimminensatqueinterpolata.(8).DuoitaqueinIctero,simulconcurrunt.Unumest,alienatiosecundaedigestionis,quochylusperuertitur,tamquiregulariterbonusesset,&incruoremmutandus,quamquialias,naturaliter,instercusliquidum,intraIntestinafacessit.Alterumautemestalienatiodistributiuaeacdigestiuaestomachi.Saepenempeacrapula,estcopiosusuomitusflauus,prout&deiectiotalisapoculosolutiuo.Iamnamque,superioricapiteostensumest,instomacho,errantedigestione,taleamarumgigni,itemque&inIntestinopuerorum,uitulorumetc.Namstomachi&intestinipropriaestflauedo,quaesubindeetiamadigestiuaerrante,amaricat.Obiautemcumerroredigestiuae,adestuitiumdistributiuae,Icterusiamconfluit:eoquodpraeternaturam,quodnascitur,praeternaturam,inuenas,&corpusdispergitur:quodaliasnecnasci,necisthacdeferridebebat,sedpersuaemunctoriaurgeri.(9).Quaedistributiua,aScholishactenusestneglecta.Cuiustamenerrore,uariifiuntmorbi:nimirumfluxussymptomatici,apostemata,ariduraepartium,edemataetc.Praesertiminterminis,Icterus.Stercusenimliquidumquodnaturaliterpostseparationempuriorischyli,alioquicircafinemIleigeneratur,postremo,&antemerumstercus,inColointestino.Iampraecociter,aIeiunoIntestinoincipit,acpraeternaturamuertiturinflauumistudexcrementum(nontamenamarum,qualeinstomachonascitur)undeillifas,scandendiinuenasMezenterii,nascitur.SuntideoexcrementaAlui,coloriscinerei,orbatastereoreliquidosibinaturali,&tingenteflauedine.1.Scholeetenimintelliguntfel,&bilem,essesynonima.2.Cystidemfellis,inIcteroclausam,quaadduodenumIntestinumtendit.3.Idcircoaluisordes,debitafellisportionepriuatas,pallescere.4.Felergo,quodperanumsecederedebebat,urinae,supraproportionaliter&immoderatecommisceri,soliusitineriserrore.Quaecredulitatisstupiditates,Medendifundamentatransuertifecere,magnamquemortalibusclademattulere,nonminusquaminconsideratasmanifestarunttemeritates.(11).Naminprimisconstat(quodalibiprobauidedigestionibus)quodstercushumanum,etsiflaueatparum,autmultum,nonsitamarumtamenproinde,utnequeurinaicteritia.Canesenimeduntflauumstercusinfantium,quasiadhuclactissaporem,illisreferat.Sintamenguttulasalicuiusfellis,huicflauostercoricommisceatur,acanenequicquamlambitur.ErgoScholaefatenturbilem,ordinarium,atquenecessarium,cruorisexcrementumnaturale.Cuiusattamengeneratio,nonintendituranatura,sedpraeteruitalisnaturaeinstinctus,acperaccidens,morbosaest.Quidsios,Ictericoamaricet,anproindebilemarguit?InIcterourinaflauissima,nonamaricat:ergofelle,&bileorbataest.Osintimore,moxamaricat,cumsalsedine.Timorautem,nilquicquamimperii,superfelobtinuit,utconceptopayore,effundaturinos.EtenimsiinIctero,cystisfellis,sitinfernesicclausa,utnilbilis,induodenumfluat,ergonecos,inIcteroamarumestafelleabduodenosiueieiunointestino,sursumtracto:cumnonsitaliaalioquiuia,quafel,inos.ascendereposset.(13).SaepeetiaminIctero,postcineritiaaluiexcrementa,redeuntflaua,curergoIcterusnondesinit,sieiuscausa,iamdesistat?QuidsiinIctero,assumtorhabarbaro,uelcholagogoalio,quicquiddeiicitur,flauaebilistestimoniadederit:curergosumtocholagogo,nonterminaturIcterus;sibilisperintestina;adMedentisnutum,delabatur?Quidsiexoticumfermentum,autuirus,nonraro,totumcruorem,&carnesipsas,perdiarrheam,infaetidum,atqueflauumliquamentransmutet,&deiiciat,quodqueScholaebilem,absquecontrouersiadicunt;(14).Siinquametiamaserpentiscuiusdammorsu,repentequisIcterosuccumbat,anproinconfestimfellisfolliculusclaudetur?Quispotiusexinnoncensuerit,InomniIctero,aliquodconsimileuiruspatrans,latere:quoddigestiuam,&&distributiuamalienet?Adeoquebilem,naturaliternonabigne,utnequearectadigestionemultoqueminusanatiuicalorisfaecunditate:seduituperosoplanetitulo,innaturafieri.(15).Ideoqueexcrementapallescere,flauere,rubere,&nigricare,nonaliunde,quamexuitio,tamdigestirae,quamdistributiuae?Infantumnempestercus,flauiusestadultorum,nontamencensenturinScholis,proptereabiliosiores.Estitaqueflauedoexcrementi,expropriaeputrefactionisuitio,oboriens.(16).QuidsiergoIcterus,nonsitexoppilationefellis:nonneconsequenter;fellisdeoppilatiuaeruntfrustranea?Sicnempe,utserpentesaliquot,exproprietatefaciuntIcterum:ita&insectaaliquot,Icterumsanantuicissim,ut&quaedamsimplicia,forisalligatadumtaxat.Quatenusnempeuirustollunt,quodpraefatasfacultatesalienat:nonautem,quodeiusmodiuermes,autsimplicia,statimcystimfellisobstruant,autdeoppilent.(17).Meminerintergo,aiuuantibusacnocentibus,nonaptesumiindicationescuratiuas:sedaptius,diagnosticas.Quodquealibiexprofessopleniuspatefeci.(18).ItaqueefficiensIcteri,estfermentumpraeternaturamuirulentum:quodgylorum,sicmaleaffectat,utdigestiua,simulquedistributiua,alienentur.Sedetqueuirusistud,uelinduodeno,uellongius,abIleocommunicatur.Sicsubindeaserpentedemorsus,confestimIcteroaffligitur.Nonautemquodictusille,inpelle,statimoccluseritmeatumfellisinIeiunumintestinum.(19).ProindeIcterus,perappositosfloreschrysanthemi,dentisleonis,aliorumquemultorumsimilium,nonraroquoqueperantidotaquaedam,pylorocongrua,sanatur.Qualessuntmillepedae,lumbriciterrae,flauiuermesinterasseres,&quaeualenterabsterguntprimamcorporisregionem.(20).Necetenimrhabarbarum,crocus,curcuma,lapatumacutum,&c.curanticterumquatenusflaua:sedillorumflauedo,potiusindicatdestinationemsibiesse,addetersionemueneni.Signaturaeenim,produntcrasiminternamrei:nonautemipsacrasisremdetegit.(21).Octuagenariusquidam,&socerMediciBruxellensis,perbienniumcontinuastillabatstranguria.Censusideo,haberecalculuminuesica.Dissectotandemeiuscadauere,fuitrepertum,acalculoimmune.MoxMedicusiste,secalculumsocericonfregisse,oblatissaxifragis,iactitabat.Atnonastranguriastillante.Fuitautemeiusfel,grumisaliquotrefertum,absqueictero,defectusautemSplenis,stranguriamsenumcausat.Italibiprobauidedigestionibus.Iudaeienim,conquerunturplurimum,deatrabile,atquemoerore.(22).Utunturautemlapide,quiquandoqueinfellebouisreperitur:subflayusest,&natatinaquasubinde,quanquamsubindedurior&ater.Atbos,nonIctero:sedmalleoperit,necmaleualetaflauabile,licetcystisfellis,calculosatisamplositocclusa.Deniqueboscontinuopastusgramine,felleoppilatur.Ergotantusradicumgraminisusus,inapozematibussingulis,totusestridiculus.(23).1.Antequamergoconcedam,fel,adtingendaaluiexcrementaquotidiedemitti,priusconstatedebet,quodessetbilisinrerumnatura.2.Dein,quodhumanaesordes,insigniamaritudinesintpraeditae.Quodtamenalibidedigestionibusfalsumprobatur.3.Constaredeberet,quodidempigmentum,tingensurinam,&aluisordes,nongenereturnaturaliterinipsomembranarumductu,quiIntestinumdicitur,proutsupradeuituloconstarefeci.4.Siergolotium,&stercora,ordinario,atquenaturaliterflaueant,nontamensintamara:ergononafelle,autbile.Ergonecmirum,sierranteeiusmodiefficientenaturae,copiosiorfiateiusmoditinctura,adeoqueintensioreIctero,intensiusquoqueflauescerequotidielotium,inIcteritio.Necmitumquoquesiaberrantecausaefficiente,&distribuente,pertotumcorpus,eiusmodi,excrementaflaua,deferantur,Icterum,atquetandem&mortemsubnasci.Etenimsiincrapulosostomacho,flauedoamarafiat,aberrantedigestione:idquetamextra,quamintraIcterum,taminsano,quamfebriente,tamqueinobstructo,quampatulofelle.Deniquesiinobstructofelle,appareantlapidesgrumietc.absqueIctero.SiinIctero,urinasitintensissimeflaua,&tingens,absqueamarore,&felle:Haecquecunctasubsoliusdigestiyaeerrore;&distributiuapeccante.Nonestmirumexcrementaalui,utriusquefacultatisuitio,pallere.Siquidemeiusdemfacultatis,estbeneualentis,patrarehocaliquid:&maleualentis,hocaliquidfacereuitiatum.(24).Tandem,pallensaluiexcrementum,&urinaruforubea,inIctero,nonquidemfellis,utnequebiliscommistionemaccusant:sederrorestransmutando,&distribuendocommissos.NamremediaspecificaIcteri,exiguapraesertimquantitate(utassolent)data,noniuuarent,sisit(quodsupponitur)infernum(idestunicum)fellisorificiumadaequate,atquetotaliterclausum(namquicquidnonesttotaliterclausum,satpatettransfluentifelli)(24)namemunctoriumsicclausum,utnullatenussitexpulsiuumsuarumsuperfluitatum:multocerteminus,eritremediiperegrini,priusqueinstomachotransmutati,attractiuum,ueladmissiuum.Ideoqueergoplanefrustraneum.Deniquesialiquodcystidi,sitossuperum(quodnullum:(26).namnonreperiturtransitusnisiinferneilludsaneaptumminimeesset,adtrahendumbilem:multoqueminusintantacopiabilis,quantasupponiturinIctero.DeberetergobilistrahiperIecur,nectantaedimitterentursordes,transipsumfellisfolliculum,quiporisexperscensetursuperne,Adeoquenonessetundeinferuscanalis,obstruiposset.(27).Tumdenuo,hincsequitur.Sibilisullaesset,eaquenontransmitteretursuperne,transcystimfellis:remediumquoquecontraIcterum,superneincystimlabinequeat:nequeinfernepariteradmitti(quippeexactesupponiturocclusum)necessarioquilibetIcterussempererit,absquespesanandi,quiacitraremedium.(28).Tumdemumaliundepatet,quodliquorfellis,sitmerumuiscusuitale:nonautembilis,autquotidianaehepatissordes.Itaquesinondumconspicuus,necdumqueprobatusmeatusaIecoretranscystim,sitinuentus:quareergoocclusoinfernomeatu,folliculi,moxtotumcorpus,felleregurgitaret?Siquidemhoc,praesupponattantundemfellis,priusabhepateparati.(29).Porrosibilisflaua,quamcruoriextrauenatoputantsupernatare,tamtingatexcrementaalui,quamuesicae,eaque,bilisuixsubpallideflauescat:certeillanunquampoteriturinamIctericamtingere,intamspissamatquesaturatamcolorisflauedinem.Cumid,propterquodunumquodqueesttale,debeatessemagisadhuctale.Longequeabest,quodmerabilis,quamsimulcumcruoresibicognato,ordinatimgeneraridicitis,essetcoloratior,quamlotiumIcterici,quodnedumnonestbilis:seduixquinquagintaseripartibus,unabiliscenseturadiecta.NecinterimuixlotiumIcterici,inquinquagesimaparteideoadscendit,admeraebilistincturam.Itaquesiurina(quaematerialiter,potum,suicorporeubique,&semperrepraesentat)adhucsuumcolorem,afelle,&bilemutuet.IpsaurinaeIcteritiaetinctura,debetadminimumtrigecuplo,suocorporetincturamfellis,imo&croci,superare,essetquefelspissum,instaruitelliouorum.Quodcumnonsitdenaturabilis,autfellis,ergonecpoteriturinaeIcteritiaetinctura,unquamesseafelle.Estquehaecargumentatio,anumero,extensione,mensura,&spissitudine.ItaquedeberentScholae,retrospicereadsuastheses,deobstructionefellis:acfacilereperirent,nonessesubcentesimamfellisautbilisproportionem(etsiponaturfolliculusfellisobstructus,&felnonadaniexcrementadetrudi)quotidieortae,adeamquaesolaurinaexcernitur.Deinde,nonessecuringrauescenteIctero,quotidielotium,&habituscolos,ingrauescant,&augeantur,cumminoralioquisanguificatio,fellisquecontingatindiesinstantemorte,generatio.(30).Quodquemagisest.urinaIcteri,nonestamara(quodunicasaltemguttula,inapicelinguaesatlucidenotaripotest)essetautemfellelongeamarior,siabhoc,suamdesumerettincturam:autdeberetfelinomnilotionaturalemsuumperdereamarorem.Quorumutrumqueaequeestabsurdum.Cumquealiasomnisamaror,acaeterisomnibusurinisexulet(Absurdissimumautemomnemtotiusurinaeflauedinem,asolofelle,siuebile,mendicare,neclotiumtameninterimullum,sitamarum)essetsaltemamarorinurinaIcterica,peregrinaadmodumqualitas,necabileoriunda.Quodestdicere.Abexoticoexcremento,inseamaro(qualeestsubindeperuomitumquodreiiciturtamsanisquamaegrisnonautemabilenaturali.(31).AdmensuramcogendoScholas.Colorflauus,quounicasaltemdie,lotiuminIcterotingitur,possettantundemstercorissaturatocoloreminficere,quantumquadragintadiebus,peraluumeiicitur.Sufficeretautemtantundemcolorisexuberareinlotioindies,quantum,singulodie,bilis,stercorisinficiat.Ergoobstructiofellis,nequitincausaesse,curquadrigecuploplustincturae,&fellisgeneretur,siurinaetinctura,totiusqueflauitiescorporis,spectentursimul.(32).Imo,quandocaeteraabsurditatumcaterua,excusariposset,perIcterum,quotidieplusrufaebilis(sicfaecemistamnuncperlicentiamuoco)transhabitumcorporisdispergitur,&simulperurinam,&decuploplus,fellisquotidiesicexpellitur,quamgignaturcruoris.ErgosaltemScholaedoceredebuissent,curfellisdetentio&obstructio,multiplicetfellisgenerationem,sinolintunaconcedere,istameiusmodifellis,&omnisfictaebilisalioquigenerationem,esseexcrementosam.Adeoquefictamessebilemhumorumquequaternarium.(33).Sedquicquidhorumgeneratur,essepartimanonymiueneni,quodbilem,falsocredidere,delusaeperIcterum,acpraecedentiumcapitumcasus.IndaginemitaqueIctericiueneni,frustraneamcensuere,cumbilemistamputarentsolaquantitateabundantem,&naturalemalioquicruorisconpartem.Ahutinamexaminassentprius,quodbilisflaua(qualemcruoriextrauenatosupernatareostendunt)nequeataltiustingereurinam(aqueamalioquiexsuiserinatura)quamipsametbilisestaclongeadhucminus.Quodqueurinaordinaria,mediocrisflauedinis,atquetemperata,sittamenaltiustincta,quamsitipsasupernatanspraefatabilis.QuodinIctero,sitcolorquadragiesplussaturatus,&tinctus,quamquiapraefatabiletingisperetur.Quodquequomorbosior,mortiqueuiciniorIcterus,eourinaestquoquerufaflauedinesaturatior.Nectamensitratio,curplusbilisgeneraretur,quotidie,dumeiusestminornecessitas,minorquecalornaturalisinhepate.Plusessetinquamigniselementalis,quomorsestpropinquior,&ignis,siquisforet,suaepraefocationiuicinior.Quodquedumdicanttemere,totummelinbilemacfeluerti,inconstitutionebiliosa,forti,ignea,uirili,acforti,quodaliasinsanguineo,totumfitsanguis.Adeoque&propria,inuitaqueconfessionecoactae,noncernant,quodsuaefictaebilisgeneratio,procedatutiobiqueabaliquacorporisuirulentaindispositione,quaequetandemaucta,multofoecundiuseiusmodisordesprofert,quamcruoris,imoquamsoletpauloante.(34).Cuminterim,nullasiteiusmodibilisnecessitas:plurimaautemcruoris,inIctero.Nonuideantindeconcludi.1.Quodnaturainsummasuisanitate,sempererraretinsuisfinibus.2.Adeoque&creatoreius,errasset.3.Quodquenoncessaret,felcopiosissimumfacere,dumilludmaximehorret,eoqueminimeopushaberet:QuodbilificatioinScholis,sitexcausamorbifica:nonautemexintegritatenaturae.Quodquicquiduocantbilem,necbilissit,necfel,necunusdequatuorfictishumoribus,nostriconstitutiuis:sedexceptofelle,bilemessemerumsemperexcrementum,stercoreum:sinonsimuletiamdefectuosum,atqueuirulentum.Nonergounquambilisextititinnatura.Feluero,estuiscuspraepotens,innaturaliquorisprimigenii,apprimeuitale,&summenecessarium.Deestitaquebilis,innaturauniuersa,ergo&proIctero.Choleraautemquicquidsuoattingitfermentouirulento,inquinat,&inuirustransmutat,absquecessatione.Esttotaitaquebilisinuentiofutilis,mendosa,&pernitiosa.(34).NidusautemsiueofficinaIcteri,estapyloro,usqueadfinemduodeni.MeminienimLuciumpiscem,quandoqueuiuum,indorso,acapiteincaudamapertum,superligatumtransyersiminregionestomachi,infrapaucashoras,foetuisseputidumcadauer,totamqueeiuscarnemquaeanteeratalbissima,flayameuasisse.UulgusMedentumrebatur,setraxissebilem,abIcterico.Egoueroratussum,uiuumpiscem,caloreIcterici,putruisse,suamqueflauedinem,acorruptione,mutuasse.ExcrementumpelliintinctuminIcterico,nonsecus,atquecarnempiscis,cadauerosumuirusesse.Eratnamquetamputiduspiscis,quodafelesperneretur.Egoitaqueuirumsanauiperquaedamcalcinataalcalia.Haecdefalsitatehumorum,&humoristarummiseradecipula,dixisse,satesto.Reliquaautemquaedehumorumdecubituhucspectantiaoccurrerepossent,alibiparticuiaritractatudecatharrideliramentisadunguemexplanabo.PostremoautemquodproAtrabile,haemorrhoides,menstruadeniqueatquecarcinomauberumincusaresolent.Idsanesubsilentio,uelutresponsioneindignum,&tanquaminutilesnaeniassperno,inmagnacredulitatisproximorumcommiseratione,necnoncaecitatisScholarum.Siquidemreceduntinhocaterminissibipropositis,taminsanguificando,&adLienemdelabendo,quamincommigrandoabileflauainatram.Quoniamhaemorrhoides,&uenaeuteri,nonsemper,quotidieautubiuis:sedduntaxatcircauenarumexitum,cruorbonusalioqui,malignatur,deturpaturqueiislocis,&nonantea:nonautemquodinSpleneiamanteadegeneresset,acinultimumanimittatur.PerindeetiamquicquiddeCoryzaTussi,Asthmate,Apnea,Pleuritide,Odontalgiaetc.commentanturScholaeproPituitaestabilimento;Idtotumproridiculosomnopaganismidemonstrabo,tractatudeCatharrideliramentis,suoloco.Mihiautemnuncsatuisumostendisse:pituitamnullaminconsortioquatuorhumorumcontineri:idquequodacausismorbosiseliditur,quodmuccosum,atquehactenuspituitaeinstarpersuaserunt,eiici:sufficitostendissenunc,titulumexcrementiilludipsumsubiisse,necullatenusfamiliaehumorisuitalisascribendum.SitDominusesusinterme,&horumInterpretes.LibrisiclusitPoetacontrahumoristasChristianiSanguinissitibundos.QuidmultisfidisMedicisDuxoptime?multumest.Sifidasuni:caeteraturbanocet.Nonneuidestotouacuaricorporeuenas?Hicsecathicurit,crescitabartemalum:QuisquealiquidgipsiGalleniconsulit:omnesOppugnantunumcorpus:&artenecant.Induperatoremmedicorumturbaperemit;Anmedicosmedicamcredishaberemanum?SanguineBelgafuitPrinceps,medicaturIberoTurbamodo:Belgasnoniuuatistemodus.Paucadabotumulo:Iacethicduxoptimus:inquemNilpotuitMarsdumcorporesanguiserat.QuodMarsnonpotuitMedicipotieresecando,SicMayorsipsofitminorHippocrate.AppendixAdTractatumDeFebribus,SiueCaputXui.DetegituressentiaFebrium.(1).Uitamortalium,estmorborumcausaefficiens.(2).Inhoc,estuitaerrorfurialis.(3).Probatiopraecedentium.(4).Author,inquodissentiataUeteribus.(5).Efficiensinternum,eiusquemateria,probantur.(6).Qualiterformeturquidditasfebrium.(7).Propositio.(8).Quodexcausanaturali,olimconsistebatimmortalitus.(9).Idearummorbosarumorigo.(10).QuidUeteresdeceperit.(11).ArcheumsuisperturbationumIdeis,imitariimaginationem.(12).Probaturpraefatapropositio.(13).OriginisIdearumfonsduplex.(14).ProbaturnecessitasIdearuminfebri.(15).Idemperenumerationempartium.(16).CausaeOccasionalisexamen.HactenusquasicontraScholasdisputaui,nonaususdocerefebriumessentiam.Itaquedumarboremprodatsuusfructus,compulsussumproPhiliatris,supplementumaddere,quofebriumincognitahactenusessentia,mageillustretur,deturqueTyronimodusinterstinguendiiudiciiaiudicio,&remediiaremedio.Ostendiimprimissatpotenter,definitionemfebrium,hactenusnescitam;ideoessentiam,essentialesquecausasillarum,adhucignorari:Cumquenobisnonsitlicitacognitiorerum,apriori:saltemmirandumfortiter,quodpraetercalorem,proessentiafebrili,excogitatumsitnihil:dumtamenhistoriaipsafebrium,satpotuissetpandissecausarumnecessitates,consonantiam,&constantiam:saltemqueacalorisridiculoerrore,mortalesreduxisse:nisiipsaMortaliumignauia,perindaganditaedium,&subscribendifacilitates,fuissetallecta.(1).Loquorimprimisdenaturahominiscorrupta,qualisatransgressione,deincepsperseuerat.Etenimmorbusadhucexulerat,quamdiumorsaberat:sicquidem,utmorbonondumullasuiessetspesinpotentia.Sedpostquammorsintrauitinuitam,stetitmorbusomnis,inpotentialiexercituinuitamipsamdirecto.(2).Sicutmorbusnidumsuumstabulareintenderitinuitaliinitio:nonquidemutexternumaliquod,in,&aduersusuitam,pugnando:sedinipsametuita,hospesexternusensemsuumstringeret,quouitam,(hospitiumsuum,suaequequidditatispatronum)detruncaret.Istanempefuithumanaeimmortalitatiscorruptela,quodexipsametuita,mortemsibideincepsdesumserit.Necenimiocoloquor.Absit,ubideconseruandamortaliumuitascribo.Enimuerostatimsimulcumuita,peritomnismorbus.(3).Necenimmateriae,utcunquefinganturhostiles,ampliusamortedimicant,autferuent.Quapropteromnisdirectioefficientisinterni,debetabipsauitadependere.EtenimquodUetereshucusqueanteme,naturaeduellumuocarunt,complexionisitemelementalis,cumsolitariisqualitatibus,autcumipsainuicemputatitiorumhumorumpeccanteadrastiam:(4).Idtotum,asseueroaprincipiouitalieffectiue,efficienter,&immediateprocedere.Idest,abinordinatione,indignatione,tumultu,terrore,abhorrescentiaquespirituumuitalium:Materiamautemexcrementosam,quamquepeccantem,siuemorbidamputarunt,&uocarunt:Uocopraeternaturam,acausaoccasionalierrante,uelaliena,productam,detentam,uelintroductam.Adcoqueeiusmodimateriamomnem,duntaxatoccasionalemuoco:Incitatricemquidem;atplaneexternammorbo:Itpotecuiusadhucmateriaeperstitepraesentia,nonrarototafebriscessat,&peritfunditus.(5).Ergofebrileefficiensinternum,atqueimmediatumensformale,estipsametuita;eiusqueimmediatamateria,abaurauitali(inquahospitatur,&sedetipsauita)propartedesumitur,&abscedit.Sicqueestipsiimmediata,acplenipotentiariapotestasinuitam,sibisymbolouniformitatisconnexam.Etenimalioquinimportunumesset,furentiuitae,extrase,morborumparere:siue,formaleatqueessentialeinitium,fundamentum,atquesemenconcipere,efficere,&fouere.Nonenimualetuita,morbum,seminaliter,inalienoexcrementorumexternoquesubiecto,stabilire.Namsiuitaamorbotoleraredebebat,angustiari,atquenecari:debebatcerteasemetipsaiamdeturpata,omnempatiiniuriam.SuxtaAdagium,"Nemo,nisiaseipsoladitur."(6).RuditeridolimquoqueHippocratessensit,quispiritumillumuitalem,impetumfaciens(tamaduitam,quamadinternecionem)primusuocauit.Deusenimmortemnonfecitprohomine:quaeapeccatoincepit.Nonenimnego,uitamstimulariinpropriaminiuriam,acausisoccasionalibus:Atsaltemoptarem,Ueteresdiremsissentcausamessentialiterinternam,abexternisoccasionalibus,utidecet.Internumautem,&externum,nonsumoprocorporisrespectu:sedquodradicaliteressentialiterqueestmorboproprium,iduocointernum,atqueinseparabile:secusuero,sitantumaccidentaliteradiaceat.Itaqueanteomnia,serio&unicenotandum,qualiteripsafebriumquidditasformetur,aquidditateefficientisuitae.Itnonsolumperhocconcipiaturipsaprincipiandimorbihaeccitas:uerumutinsuper,cognoscaturdeterminatioessentialisemanansquidditatiueabuitaipsa.(7).Quaeideosuntaltiusinculcanda.Quaresitlocopropositionis,Quodmortalitas,mors,&morbus,cumpeccatointrauerint,uitamcorruperint,totamquehumanitatem,impuritatecontaminauerint.Nonquidem,quodintroitussingularumfebrium,sitproinexnouopeccato,utnequeimmediateexpeccatooriginis,licetoriginaliterindedefluxerint.Sedinstatupuritatis,eratimmortalitas,nonmors,nonmorbus.(8).Quiatum,Mensimmortalis,immediateregebatcorpus,ideoqueacaducis,seprorsusinferioribus,quicquampatiebatur,suumidcircodomicilium,sibiunitum,abinteritu,&corruptelameritoliberabat.Atpostpraeuaricationem,Menssuumregimen,animaesensitiuaetradidit,undeuitamillemortisimportunisnecessitatibuseuasitobnoxia.Sensitiuaitaque,deincepsauramuitalemconcitauit,quaeexinτοενορμον,acprimariusmorborumfaber,abHippocrateappellaricoepit.Astmaleasuissequacibus,potestaseiusdem,fuitintellecta:neglectumqueillud,mansitapudposteros,Impetumfaciens,nescitumetiam,quodmorborumdiscriminaauitaimmediatemanarent.Ideoquefalso,occasionalibus,nunquamqueexistentibushumoribus,totumconcreditumfuitmorborumnegotium.Etenim,deorigine,&principiismedendi,tradidimodum,quoilludimpetumfaciens,producitensIdeale,undefebres,morbiqueuniuersi,ortumsuummutuant.QuamIdearumgenerationem,ibidemexprofessotractatam,nunctantumobiterattingam.(9).Primoitaque,Inconfessoest,rabiemcanisexcitari,a,uelinconceptueius,perIdeameffectricemilliusrabidiueneni.Quodinsanocanenonest,proutinamente.Patetqueinde,istuduirus(quodnostramamorsuferitimaginationem)fabricariabIdea,perconceptumrabidi,patrata.IdemetiamoccurritinTarantula,serpentibus,&furorepercitis.SicinTumuloPestis,hancIdeam,nedumexpauorehominis:sed&auraeuitalis,construi,demonstraui.Quareetiamperaequenecessarium,quodprofebri(quaeabImpetumfaciente,uitaliqueinitiosuscitatur,necsponte,autexnihilooritur,mouetur,autincrescit)succrescatineodemuitaliinitio,Ideamotrix,siuecausaeffectrix,uirulentaquideminse,acuarians,iuxtasignaturas,quashaecarborIdeaefebrilis,profructibusexhibet.(10).Etenimutexnihilo,nihilfit:exaliquoautemsemperaliquid:putarunttamUeteresquammoderni,febresquascunque,necessariooririexluctaelementorum,uelsaltemfictitiorumhumorum.Necliquidoetiamnumdefiniuere,cuiusdeambobushisce,febriumessettextura.Accumnonsintnisielementanumerotria,nechaecconfluantadcorporumconstitutionem(quiaalibiostendamimpossibilemhorumconnexionem)nonpossuntaliquodens,asealienumproducere.Humoresuerocumnunquamuspiamadhucfuerint:sintquefebresexaereo,acmagisabstractocorpore,quamquodliquidumexcrementumputatur:deprehendianihilo,nilquidemfierimaterialiter:sedefficientereffectiue,atqueformaliterpleraqueabIdeaconceptafieri,quaedemummoxsecorporibusuestiunt.Perconceptumscilicet,fiuntIdeaeactiuae,seminumqueformaliainitia,quaesestatimuestiunttunicaspiritusuitalis,cumqua,tumdeniqueinscenamprodeunt,fiuntqueilludImpetumfaciens,soloduntaxatnomine,aScholiscognitum,acproinaPracticisneglectum.Etenim,quodfebressubindeaAppendixperturbationibusanimioriantur,idlippis,actonsoribusperaequenotum.(11).SedArcheum,siueimpetumfacientemspiritum,suaspatiperturbationes,harumquesoboles,suscitatasIdeas,inseconcipere,inopinum,atquehucusqueinauditumestquidemScholis.Attamencertiusnil,quamquodsaliuarabidi,dudumpostmortemcanis,ineoquemmomordit,producatsuamrabiem,planesuocanipersimilem,undemanauit.(12).Quareinsaliua,fuitIdeaformatrixseminalis,illiusrabieiproductaeparilli,undeprimafluxitinfectio.Nameiusmodiinfectio,potestatempraesupponitactricem,uitalem,potentemquepropagatricemsuiseminis,licetnobismortem,&amentiamcauset.Potentiaautemista,nequaquamagit,utnudumaccidens:sedquatenusformalisubiectoinhaesionisinhabitat.Necetiamquodmateriauisibilis,siuediuersoriuminhaesionis,sitipsametpotentia,necexcitatrix,uelstimulussuiipsius,autquodistapotentia,subsistatsolitariaextraradicem,quaeillamsuscitauit:Sedomnispotentia,habetensfouens,patrans,acdirigenssui,longespiritualius,&abstractius,quamsitsuacapsainhaesionis.Abstractiusinquam,quamsitipsummedium,inquodpotentiamotrixestrecepta.Imoformalius,quamsitipsametqualitaspotentiae.Estnimirumarchitectonicaimagomali,autboni,effectrixeffectuum,taminmorbis,quaminceterisentibusseminalibus.Sumitautemistaimago,primordialesuiinitium,excogitationehominis,uelsuccenturiatoconceptuspiritusArchealis(demorbisnuncloquor.)Sicnempeanimasensitiua,estpermodumrecipientis,inspiritu,siueauraArcheali.EtquanquamArcheus,nonanxieturpermodumanimaeusualem,atquehumanum:attamendiuersoriumanimaesensitiuae(quodestipseArcheus)fruiturpermodumsuaereceptioniproprium,Ideisoriundis,tamasuisconceptibus,quamaconceptuumexorbitationibus.(13).NecenimArcheus,istaspassiones,sempereproprioconceptupiscatur:sed&abingestis,maledigestis,&transmutatis.Usqueadeo&abexcrementisnonritesubactis,autsegregatis.Adeoque&nedumafacultatibusnostrisalienatis,auterrantibus:ueruminsuper,exdotereruminnata.Proutinsaliuarabididentis,estproprietasIdealisuirulenta,quaeanimaesensitiuaeimaginationes,innobisalienat,adsuilubitum.(4).Ergoinrebus,estquaedampotentiaaccidentalis,quaesicontagium,autsuipropagationemperficiat,indigetuiformali,&seminali,quaerectrixsitactionis.Seminanamque,utfiguram,uelsuisimilitudinem,edantinproductis,necessariohancimaginemsibiinsculptamhabent,sidebeatextraseagere,aliuduesibisimileerigereinproducto:cumeiusmodisimilitudo,Ideampraesupponatformatricem.Deniquemateriafebriumoccasionalis,siessetdefebriumessentia,uelnonprocederet,saltemsempercomitaretureffectumsibiproprium.Quaredumquaternariushumorum,horumqueexistentia,sintficta:necessumest,quodfictacausahumoralis,necpraeexistat,necsubsequaturessentiamfebris,necsitrespectushumorumadfebrim,necuicissimfebris,adfictoshumores.Deniqueneccruor(thesaurusuitae)potestullomodo,essefebriumcausaconstitutiua:imonecquidemcausaoccasionalis;nisisitextrauenatus,priusquecorruptus:idest,nisipriusdesinatessecruor.Siquidemextrauenaticruoris,nonestaliareflexio,quamquodinuiuentethecasitcadauer,uariasqueinterimsubeattransmutationes,prouarietateIdeaeArchei,inproximisculinis,clauooeconomiaeprefecti.Estnempeuitiatushiccruor,cadauerosumiamexcrementum,&causaoccasionalis,quaexcitusArcheusIdeamfurorisfabricat.(16)Deniquealiudquodcunqueexcrementum,asubsequentedigestionedefaedatum,causaeoccasionalisiusinsetransfert,febrimqueoccasionaliterparit,nonsecusaciamdecruoredixi.Estqueeiusmodiexcrementum,auitiodigestiue,acdistributiue,uelsensimaccumulatum,ueldemumafebri,autinspiratisperegrinis,productum.Ututfuerit,saltemrespectufebrium,semperremanetexternum,necharumessentiamsubintratunquam.Suntquidemduntaxataccidentalesconsiderationes,quaegradumfebriumproximerespiciunt.Etenimsiactiomorborum,procedatimmediateinuitam,&auitaexordiumsumat:utiqueestnecessarium,quodessentiamorborum,quoquepenetretpenitus,ipsammedullamessentialemuitae.Caeteraueroexterna,qualia,acquantacunque,tantumrespiciunt,anmateriaoccasionalis,sitinquanto,maior,minorue;Anefficiensinluuene,sitpotentius,quaminsene,ininitiomorbi,quaminfine;Inmaligna,quaminmitioreetc.Sedeiusmodipotestatumgradus,suntcorrelatiuaefficientis,aduirescollati.Docentquequidem,quantumsituerendum,abaccidenteoccasionaliterirruente.Egoautemhicspectoformalemfebrisessentiam.Itaquesemperadest,acpermanetessentialispotestasinterniefficientis,siueipsiusuitae:&denominatio,desumtaexterminorelationis,etsispemMedentismutet,superioritatemuitae,acproportionemAgentisuariet:Attamenipsauita,semperestintimumprincipale,formale,atqueessentialefebriumefficiens;manetqueubiuismateriaoccasionalis,extraueram,&internamcausammaterialem.Namsaepeaufertur,cessatuefebris,restante,residuaadhuceiusmateria,&efficienteoccasionalibus.Etenimsaepe,quartanacessatsuasponte,postquemensemforterepetititerum:adeoquemateriamoccasionalemseruabatsibiinterimintactam,accitraactionem,uelutdormientem.Idemqueensoccasionalealibi,pacatapriusprocellaArchei,totumsponteconsumitur.Saepequoquefebres,postse,relinquuntdebilitates,uiriumquetopicasdiminutiones,inuitamdurabiles:quatenusuitainsitiArcheiextruncata,suasquepassaesttribulationesnimias.CaptXuii.QuidditatisfebrilisIndago.(1).ErrroneaScholarumspeculatio.(2).DiffertAuthoraScholis.(3).Modusfiendifebrium,adIndicationespropagatur.(4).Centrumfebrile.(5).Sitis,&frigorisexamen.(6).ConfirmaturCentridoctrina.(7).Curfebrisquandoquetermineturperappetituminsolitorum.(8).Oeconomiafebrilisinpyloro.(9).Exlexquartana,&exoticarumfebriumsedesinaudita.(10).Curuomitusnonsoluathasfebresperegrinas.(11).Definitiofebrislacera.(12).Remediorumexamen.(13).Speiuanitasundesitintroducta.(1).AntehactamModerni,quamPriores,consideraruntfebriumnaturam,acquidditatem,exspeculationecaloris,taminterni,quamaestiuiambientis.Itemqueessentiamillamdimensisunt,exacrimonia,atrocitate,multiplicitatemateriaeoccasionalis,uelexmalignitateunius,uelplurium,dequatuorfictitiishumoribus.Sicenim,quaingredidebuissent,ianuamsibiantenaresoccluserunt.Siquidemmodusfiendiinfebribus,itemqueeiusinternumefficiens,atquemateriaseminalis,mansereneglecta.contemplatisuntfebrimduntaxatinfactoesse:adeoquesicsibicognitionemessentiaeabstulerunt:ubialias,modusfiendi,supradistinctus,enucleatinternamfebrisquidditatem,quamfactafebrisclaudit:nonpotensIntellectushumanussuaui,penetrareres,quassibiexinstitutoocclusit.Docuiitaquesuperius,quoinitioactiuo&uitali,febrisinnobisoriaturseminaliter,&materialiter,idest,integraliter.Etenimquidditasfebrium,permodumfiendi,edocta,patefacitquidditatemefficiens,aquoformatur.Siquidemomnemsuideterminationemmendicatauita.(2).Ideoenimueraquidditasentalis,atqueessentialisdifferttotocoelo,aUeterumputatitiaquidditate(accidentalinempe)febrium.Ipsumnamqueensaccidentale(quodestipsaUeterumputatafebris)differttotopraedicamento,abentesubstantiali,uitaliquefebrium,atqueaseminaliinitio,progressu,coaptatione,actione,sequestratione,deturpatione,&proprietateimmediata,haustascilicet,tamexpartematernamateriaeinternae,atqueuitalis;quampaterna:nimirum,uitalisefficientisprincipiiquidditate.SiquidemMedentes,hactenusomnemmorbum,internudasqualitatescollocant.Caeterumdemonstraui,quodcalornonsitessentia,autdeessentiafebrium:sedmerumaccidens,separabileafebri,febriqueaccidentaliter,&perinterualla,adiacens.(3)Restatmodoadcognitionemfebris;acremediorum,contemplarimodumfiendi,infieriesse,utarborafructibusprodatur.Itaqueomnispropemodumfebrisstatimabsuiinitio,horret,aspernaturque,carnes,pisces,iuscula,oua,&quaecunqueintrastomachummoxcorrumpiqueunt.Namcarnes&piscessolotepore,sponteuaduntincorruptionessibiproprias,atquefoetores,tanquamadterminumcadauerisfestinarent.Hecque,ubiinstomachumdelabuntur,fermentosolito,debito,acdigerenteorbatum,soloilliuslocitepore,festinantinsuicorruptionem.Ructusenimfebriles,hincfiuntolidi,ideoquenidorosis,ructusacidossuperuenire,bonumomenportendereuultHippocrates:eoquodfermentumdigestiuumstomachi(quodcunctaacescerecogit)serediisse,ructuacido,testetur.Quoaliasabsente,dormiente,impedito,uelsuppresso,carnes,&quaefacileputrereparatasunt,moxcorrumpuntur.Indedeinuomitusflauus,porraceus,&amarus,acorruptooeconomiiure,suscitatur.Haecestcausa,curstatim,quaecunquefacileputrent,fiantexosainfebribus.(4).Atsaltemhincpatet,stomachumessepalaestramcertaminisfebrilis.Tum,huicconceptuistatimsuffragatursitis,plerasquefebrescomitans.(5).Imo&immaniintermittentium.diuturnoquefrigore,atrociorsitis,uomitusqueaffluentiorflauaeilliusamurcae,quamalioquiinacutissimiscontinuarumcaloribus.Necetenimproindeadsolitalatibulasubterfugiendum:quasifrigerentduntaxatexterna:atinternaferuerentuiscera,aestuarentquepotentissime.Undenimirumsubfrigore,tantainfestaretsitisimportunitas.Absit,tamapertisnugis,ueritatiuelleimponere!Siquidemintermittentiuminitiis,horrores,atquefrigora,sentiunturnonminoraintus,quaminartubus.Proptereascilicetquatiunturpraefrigoreinternalatibula,usqueadeo,quoddentes&artus,nonnisiinternumprodantfrigus.Sedanturautemrigoresfebriles,simulatqueinternifrigorisfuroreuasitmitior.Estautemistasitisfraudulenta.utpotequamnonsolumpotus,nonrestinguit,potantemquemiseredeludit:sedetiamdocet,senonadefectuhumidicausari.Atsisupponatur(risudignusalioqui)feruensintuscalor,tantisperacdirumfrigus,epenetrali,rigoressuscitat.(6).Ansaltemdumferuorille,domesticusfebriumhospes(licetnondumquerulus,autsensatushactenus)forasspargitur,frigusqueabactumest;Aninquamnonacquiratsibiuireseundo?sesequeexplicet?nonquidempermodumsubstantiae,extenuataedilatando,sedpermodumcalorisexcrescentis,agendo.Perindeutmanus,perniuemfrigefacta,sicaloremrepetat,magismagisqueincalescit,aclongepotentius,quamquaeiuxtaignemcalefactaest.Curitaque,sisitisacalorefiatinterno,saltemnonrestinguiturpotu:Curetiamcaloreiamaucto,&perfebrileaugmentum,adstatumampliato,nonincrescitparitersitis;sedpotiusplerumquemitigatur.Annonhincconstat,sitim,nonacalore:sedalienalongeradice,scaturire?praesertimubinonraro,stagmaacidumsulfuris,sitimuelrestinguituelsaltempotentersedat?Appetitusergosubitaneaauersio,horrorqueciborum,potuumquefastidiosusdelectusinfebribus,sitispeneinsatiabilis,uomitus,nausea,anxietascumsuspiriis,uigiliasubindecontinua,nonrarusdeniquesopor,ueldeliria,locum,siuesentinamfebrilem,detegunt,accusantquestomachum,eiusueuicina.(7).Ideoenimlenta,pertinaciorquefebris,soluiturfrequenterperappetitumreruminsolitarum(putahalecis,rerumquefumatarum)sperans,perremeiusmodiinauspicatam,subigerehospitemhostem.Arridentnempeeiusmodiinsolita,nonquidemquoddigestioni(quippequaetumnullaibidemest)sint,autalimentoapta?sedquiaimpressionalemIdeamArchei,atquesigillumfebrile,obliterant,nonsecus,atquealiascibiinordinati,exoticas,silentesueminArcheoIdeasparoxysmales,occasionaliterexcitant.Etenimsiproculinde,suumnidumfebrisdelegisset,debeatqueomniscibus,priusinstomachotransmutari.Ideoquequoquoindelongiusdeuiat,eociborumuigor,acpriorisuitaequalitasmagesternitur.Quaresiappetitu,&fruitioneinsolitiilliuscibi,supereturdiuturnaalioquifebris:designat,quodfebrisnonproculamembroappetente,sitremota.(8).Reditnimirumquoquecumappetitualias,ructusacidus.Atsaltemexdiductispatet,quoduenaestomachales,nontrahantadiecur,sicutmesaraice,sedpotiusnutriendostomachosintdicatae.Quodalibidedigestionibusstudioexplanaui.Siquidemsaepeabiduoassumta,nonobstantesiti,peruomitumreiiciuntur.ErgoPylorus(inferusstomachiianitor)quamdiufebrisimperat,nonritesuofungiturmunere,sitisque,quesubistobiduosuboritur,aliquotiesrepetit,torquet,iterumquemitescit.NescitquePylorus,quofine,setampertinaciterclaudat,actantoperepotumillumdetineat,intrafebriumsentinamstomachum.Inquapraecipuetumnonsperaturdigestionisbonitas:sedpotiusingestilongamora,&consequenscorruptio.Nescitinquam,quorsumtamamenteseffectusedat,dumexeiusmodidetentis,procreatflaua,&amaraexcrementa,quaehactenusfellisimagineincautosdelusere,Illaqueelidatabunde,frustra,accitrasubleuamen.Exinnamqueconiicio,facultatemappetitricemciborumacpotuum,orificiostomachiinsertam,declinasseinPylorum,susquedequeconfusaomnia:sitimqueideoamentemaequeinfestare:quiatotumfebrilisconfusionischaos,agitaturimmediatestabuloexoticoPylori.Necenimistasitis,potusedatur,quaenonestsuoloco,instomachinempeorificio.Cuiussoliusmunusest,denunciarealimoniaedefectus.Febrisitaquehabetuirus,estqueserpensmulticeps,quodcircaPylorum,&pauloinfra,hospitatur,uelinsidetconuexostomachi.Etenimnonrarasuntdeliriaridicula,aliasquoqeferocia,iuxtaueneniilliussortem.Sitimautemsuscitatserpensille,saepequoqueangustias,lipothymias,&syncopes,ueluomitusfrequentes,amaros,ueletiamsoliusalimoniaeinpatientes&intolerantes.Uigiliasuecontinuas,harumqueuicem,soporescompensantalibi.Primosaltemintroitu,fermentumstomachi,cumedendidesiderio,interciduntstatim.NequeideofrustraconqueriturAnatome,dissectionumdifficultatesmoxsubPyloro,superarequasuisaliastotiuscorporis,propteruasorummultitudinem,glandulisintortam.Hincnamqueexorbitationesalimenti,maledigesti,malequedistributi,itemquescoriae,siuestercorisliquidi,extraorbitamalienati,uelhumorisalimentarii,acspermaticidegeneratio,simulconcurrunt.undestomachioeconomiaeuertitur.Cunctasiquidemconcurruntinuasorummultiplicatatextura,excrementorumqueadhuccommistione.Quibusdecausis,uirussurgit,alienanturquealimentaascopo,uariasquepermoramsubeuntiaalterationes.QuasdumtopicusibidemArcheus,suapersentitditione,angustiatus,turbatus,acuelutidemens,diuersimodeillaadhucalteratmagis,acprouenenorumillorumsuasu,uariasconfingitsuarumperturbationumIdeas,utProtheumPoetarumexprimat,uariamquefebriumscenameffingat.Nonprointamenuirulentihuiuscontagiimetamorphoses,finesque,suntMedentumobiecta.Necenimtamuenenorum,symptomatumueestspectandauarietas,quantumlocidignitas,&perturbatioArchei,&deinquomediocompescaturuirus,reducaturqueauersio,concitataqueconfusioArchei.Namhissedatis,cessatmoxipsafebris,quaequematerialiteribidempeccant;facileanaturadomantur,atquereceduntdirectesubacta.Hacscilicetuia,statimfebrescedunt,adappulsumalicuiusArcani:residuumautemexpulsionis,committiturhumerisnaturae.ItsuaserueturHippocratidignitas.Quod"ipsanasiueCaputXui.turae,sintmorborummedicatrices".HaecdeContinuis,iuxtaatqueinterpolatisfebribus,&loconatalitioillarum.(9).Solaautemquartanaexlex,penitiussubiisseuisa,siueextracontuberniastomachi,adSplenemseporrexisse.Paremattamenseruatsibiprogressum,&explicationem,superArcheumloci:dumintraproprioslares,erroremdigestioniscommittens,statisperiodissuosexcitatfurores.Estdeniquemalignarum,castrensium,purpurearumetc.alienaprorsus,atqueinsolitaadmodumsedes,propagatio,acinsuetamedendianxietas.Dumscilicet,perinspirataendematalocorum,paludum,mineralium,fumorum,hospitalium,infirmorum,putidorumqueodorum,hauriunturfoetoresetc:Qui,dumperpulmonem,inthoracempenetrant,transdiaphragma,connexamstomachisuperficiemferiunt,acsueuirulentieIdeamdepingunt,inalimentoproximeassimilando.Quodproindedegener,ibidemsesistit,&Archeumlociinuitatinsuosfurores:undeinsolitaesubsiliuntfebriumtragoediae,atrocesnempe,pertinaces,acfallacesadmodum.Quiasopores,uigilias,amentiasque&anxietatespericulosioresexcitant;Iuxtacuiusqueueneni,obnatiibidemstimulum,diuersimodeArcheiuitalisperturbationessuscitantem.Sicmodosurrexerefebres,absquesiti,calore,&turbine,inMedentumconfusiones:quianimirumnihilosecurioresfebresconcitant.Quaedamenimcumtantillofrigorisprimordio,citoquefiniente,necantcito,uellanguide,nonminustamentruculenter,quamquaemagnasymptomatumferitateinfestant.(10).Patetsaltemnunc,curuomitiua,febrimistamstomachi,ibidemquesuaemansionissignaedentem,necquicquamsubleuent.Nametsiproductumfebrile,uomitiuadomareuideantur:nontollunttamenoccasionaleproducens,inconuexo,externoquestomachiplantatum.Manuducamuritaqueabipsafebri,&statimindicationesindepetitae,docebunt,omnesanxietatesistas,incipere,&agitaricircastomachum.Mirumsane,quodScholaenihilominusHepar,&bilem,uelpituitam,putridanimirum,adhucincusent,postquamdeiectiones,arte,uelnaturaeimpetupromotas,niliuuisseattenderint?Somnusetenimlaboremadfertinfebri:nonauteminsanis:eoquodastomacho,nonautemalecore,somnussurgat(quodalibilatius.)Uitiumautemoriginalefebris,&occasionale,estpermutati:Ideoqueetiampermutantis,horumquepermutatiuaactio,manifesta,sentiturcircastomachum.EstqueideosolemnisdefinitioScholarum,ruinosa:Quaedecernitfebrim,acordeprimumaccendi,&inchoari.Quodautemfebriumoccasionalismateria,sitpermutatumalimentum,proximeassimilandum,forteidprostomachoadmittetur:Atnonequeobuiumeritconcipere,scoriam,siuestercusliquidum,amesenterioretrogradum.Atcertequanquamidinsanisregulariteroccurrat:nontameninfebribus,quibussingularisideo,&propriaestquaeuisexorbitatio.Etenimsicscoriaabuterolotii,&calculisedibusmigratperabscessumindirectum,adpleuram,aduenasstomachi,&uasaDuodeniintestini.Cuiusdeuiationis,nullaestratio,nisiipsaconfusionisArcheilicentia.Denique(repetam)necsemperacausaoccasionalipriore,ipsafebrisprofluit,dirigiturque.SiquidemipseArcheus,etsiabexternononsoliciteturerrore;tamenincontinentiaesuaepeccato,subindesuasponte,furoresassumit,propriaqueluxuriatlibertatisinsolentia.Tumultuaturenim,acleuiculoerrore,suaeindignationisideasfabricat,nonsecus,atqueridiculasaepedecausasuscitatur.QuodqueminusmiruminArcheouniuersali,sititubet,cumunicus,tamdiuersisfacultatumfunctionibusregendis,praesit.(12).Etenimquiacentrummali,circastomachum,palaestramlocauit,uanaesuntuenarumdepletiones,uiriumquefurta.Siquidemcruor,culpacaret.Quodsuprasatdemonstraui.Estqueaequeridiculum,uellecorroborare,perAlchermes,gemmas,&perlascontritas.corroborareinquamuelle,ubihostisintusdominatur,ipsamqueuitam,inomnemdissolutionisataxian,atqueconfusionempraecipitat.Hostisnamque,quipotuitintegramsanitatem,roburqueualidumsternere,spernetquicquidsepraesenteadconfortandumobiicietur.Frustraideosymptomatumsubleuamenintenditur,sinonadsituictrixmedela,quaequecompescatuitalisArcheiconfusionem.Quaenimirumessentialis,&principalissanationumesteffectrix.Acdolendumest,corroborationemuirium,unamanuintendere,quamalteramanus,persolutiua,&phlebotomumdeiicit.Remediumitaqueplausibile,mensuraturabeffectu,situmultumArcheisedet,&Ideamfebrilemexstinguat.Pacatonamquelocofebrili,siueapertocarcere,Archeus,quianteadiruebatcuncta,quiaconfusus:iamtranquillus,expellithostem,&materiaeoccasionales,apertocarcererepenteeffluunt.Idqueindifficillimoinsperatoquecasucontemplamur.Siquidemablatoluisuenereaecontagio,tuberculaossea,atquedura,euanescuntsponte.Alibiquoque,abscessusdesperaticontingunt,soliussaepenaturaeductu.Sicinsolitaedeclinationes,dissolutiones,resolutiones,atquerecessus,etiamabHumoristisagnoscuntur.Ideoquepronioressperofore,circaoccasionalisfebrilismateriaespontaneamexpulsionem:Saltem,nonessepetendamasolutiuispharmacisopem,utnecauiriumuitaliumfurtiuisremediis.SedatonimirumpriusArcheifurore,formanteIdeasfebriles:sequestranturfaciledeinceps,quae,&qualiaoportet.Idquefacileferuntinfirmi,acmeliusseindehabent,quatenusagrauantepondere,&obnataperturbationumconfusione,subleuantur.Itaquecognitioquidditatisfebrilis,exterminatspem,quamauenaesectione,solutiuis,scarificatione,&cantharidibus,mouentMedentes,unamscilicetobculpam.Nesuasfrustrauisitationesfecisse,praemiumquedeimposturapetere,uideantur.Cumautemsuperatapropemodumfebri,Archeusseadtranquillitatemcomponit,utpercrises,sudores,uelhaemorrhagiam,ueletiamperhaemorrhoides,tanquamfuriarumresiduamluctam,quietem&sanitatemsaepeadduxerit.IdsaneMedentesfefellit,omnemquespeminhirudine,&phlebotomocollocarunt,necconsiderarunt,quodadhibitoremedioiusto,statim,etiamturgentissimaehaemorrhoides,citracruoriseffusionemdispareant,necsanitatisacquisitionem,autconseruationemimpediant.Quodaliasforetimpossibile,sicruorhaemorrhoidalis,tamfoedo,charactere,qualidepingitur,infamisesset.Delectusitaqueremediorum,infebribus,desumendusestabArcanis,quorumutinsignisestuarietas:ita&occultapraeparatio.Primariaenimsunt,quaeplacanttumultuminuitaexcitatum.Sequuntur,quesuperantuirusfebrile.Augustioraautemsunt,quaeutrumquesimulcontinent.Suntdenique,quefamulanturexpulsiue,plausibilinempeabstersione,&resolutione.InquomiraestOmnipotentisprodigalitas,quaesimpliciacruda,profebribusdirexit,acmodicepraeparata,instarfalcis,febrimdemetunt.Gauderemsanehaecpropalare:sedmeabsterruerunteuentus,malomeoexperti,etenimcircafinemelapsiseculi,inceperamperstagmasulfuris,&uitriolimederi,dicebametiam,quaenamessentinsuetailla,ignotaqueremedia.Primumenim,Medentes,chirothecamsuampraefatisremediisostendebantcorrosam,acresolutam,utaegrosterrerent,nesuusstomachusidemtoleraret.atcumpostmodum,nonobstantemedentumdetrectationisfuco,cernerent,amesanatos,beneualere,aseruisfugitiuismeisiusseruntdistillariquaedam,quaeuiderant,&didicerant.Hincinmercatores,&Seplasiasmigraruntchymica.Necsaneinuiderem:nisiadulteratauenundarenturuniuersa,quamdiulucrum,&auaritiapraeualebunt.Dolendumsane,nilhorummortalibuspropinari:quodnonmiserrimesitadulteratum:Dicamsaltemproingenuis,quodspiritussalistartari,siunicornu,argentum,hydrargyrum,lapidescancrorum,uelaliquodesimplicibusdissoluerit,nedumfebrim:sed&pluresaffatimmorbossanet.Nonenim,quodsperem,argentum,hydrargyrum,uelaliahuiusmodi,inuenastransitura.Sufficitmihi,quodillespiritusalcali,abhiscecorporibus,insalemredactusuolatilem,&coagulabilem,inofficinastomachiadnormamciborumredactus,transeatinMesaraicas,saltemperlotiumisthacdeportatus;&transeundolambat,resoluatquesordesibidemsubnatas,uiexoticasibiassumta.Certehuiusmodiplura,magisqueobuia,lubenscommunicarem,nisiabsterruissetcalamumtorpor,ignauiaquemedentum,solilucroinhiantium,uitamquemortaliumexponentiumsubSeplasiae,suaequeuxorisbonafide,&appetitulucri.QuantumautemadQuartanam,solitussumillamdepellere,emplastro,expaucisresoluentibus,&abstergentibuscomposito.Necunquammefefellit,nisiquodinobesis,tardiorasinteiusobsequia.Impertinens.AutoroptatuidereHumoristam,quiaeremaquaeadaequassetlibrando,utGalenistarumtemperiemaequalemadpondus,connectat.Quantumaerisuidelicet,prolibraaquae,sumendum,utinpondereadaequentur?Aliud.Aer,necleuisest,necgrauis.quiaestsinepondere.Ideoquenecponderari,necadequaripotest.Ergosummaacoptimacomplexionum,spedestitutaest,doctrinaGaleni:quiamentitastentoriaipsiestlibertas.InlibrodeFebribus,&TractatucontraquatuorhumoresScholarum.Paginao.lin.35.proexpositionelegeexpositionep.14.l.21.proaposematalegeapozemata.p.21.I.27.proqualegequaep.23.I.3.pro&etiamlege&atramI.Ii.protantidemlegetantundeml.19.prosequilegesesqui.l.28.procausamlegecausum.p.31.I.I.profebriumlegefebrimp.41.I.24.proattributarumlegeattritarum.p.44.I.29.proinfernaelegeinfernep.64.I.26.prodistigaturlegedisigiatur.p.83.I.8.Proinsertamlegeinsertum.l.26.prohabituosuslegehalituosusp.89.I.15.proconnexumlegeconuexum.p.124.I.18.proremediolegedemediop.126.I.24.progelatiuelegegelatinap.130.I.31.proacscopolegeascopo.P.I3i.I.18.prohuiclegehincl.26.proconfractibuslegeanfractibus.p.135.I.18.proheterogeneitatilegeheterogeneitate.I.28.proquoquelegequaequel.33.proquaenelegequaeuep.136.I.12.prohabeatlegerubeat.p.137.I.27.progelatibamlegegelatinam.p.143.I.9.prosempersemperlegesemperp.150.I.18.proquaenelegequaeuep.152.l.34.prosequestratiatarumlegesequestratorum.p.164.I.22.proullamlegeullum.p.178.I.2.progelatiuumlegegelatinam.p.187.I.19.proocusumlegeoculum.P.192.I.7.prociliumlegecibum.p.207.I.4.proquolegequod.TractatusdeFebribusperClariss.&Expertiss.UirumD.Ioan.BaptistamUanHelmontidescriptus,admultorumexercitium,&instructionemMedicinaecandidatorum;absqueoffensioneCatholicaeReligionisutilitertypiscommittetur.ActumAntuerpiae,Xiu.Decembris,M.Dc.Xli.P.Coens,S.t.L.ScholasticusLib.Pestis.AuthoreIoanneBaptistaUanHelmont,ToparchainRoyenborch,Pellines,etc.ColoniaeAgrippinae,ApudIodocumKalcouen,Lector,titulusquemlegis,terrorlugubris,foribusaffixus,intusmortem,mortisgenus,&hominumnuntiatflagrum.Sta:&inquire,quidhoc?Mirare.QuidsibiuultTumuliEpigraphePestis.Subanatomeabii,nonobii:quandiumalesuadainuidiaMomi,&hominumignaracupido,mefouebunt.ErgoHeicNonfunus;noncadauer,nonmors,nonSceleton,nonluctus,noncontagium.Aeterno,DaGloriam.QuodPestisiamdesiit,subAnatomespropriosupplicio.Ioan.A2Ioan.baptistaUanHelmontiBruxellensis,PhilosophisPerIgnem,ToparchaInRoyenborgh,Pellinesetc.Salutem&gaudiumChristianis.ChareLector,Semper,uelapuero,inquisiuiueritatem,superomnedelectabile,quiapassim,inueniebamomnemhominemmendacem:adeoqueexseculiimpietate,cunctamendosa,ignara,commenta,fallacia,&imposturisplena,inuenta.Cumqueomnesstatus,religiones,&conditiones,oportuneinuestigaremperindiuidua:uidiquideminnumeris,atquemensuris,ueritatemcertam,acimmutabilem.Inrebuscreatisdenique,essentiamquidem,&proprietatesrerum,ueras,atquebonas:sedipsamueritatem,ututapudhominesinquirerem,nusquaminueni.Doluimagnopere,quodueritasseabscondisset,acaptumeo,nesciens,uitiumistud,meumesse,nonautemrerum.Tandem,cumconsiderassem,quodDeusipse,essetnudaueritas,Euangeliumsumsiadmanus.Inquo,&sisingularemuoritatemubiquenotarem:attameninterpretationesoffendi,adcarnislubitum.Imohodie,studiosossodulosaliquot,notaui,adexcusandasexcusationesinpeccatis,praecipueMagnatum.AdeoqueEuangeliiueritas,censeturesseprofessa:atnonacconsentita,utdecebat.Namnemoost,habensduastunicas,quiunamexuit.utpauperem,tanquamChristumpraesentem,illainduat,exmeroamore.Nemogenamalteram,uerberantioffert.AdeoqueEuangelicaueritas,studioquorundam,hodieobsoletaest,interChristianos.Inquaconsideratione,dumsemelferepernoctassem,postannorumaliquotstudia&anxietatesplurimas,resoluebammecum,quodPestem,quaetumnostratesinuaserat,quumqueomnesfugiebunt,gratisubiqueadorirer.Etquanquamexlibris,undecunqueremediaselectissima,incompendiumcontraxissem,simulqueremedia,abaliisdescripta,admanumhaberem:irritatamencuncta,languida,atqueuanaeexpertussum.Derelictinamque,atquepauperes,saepesuosuomitus,acructussupermeofferebant,animamqueinterbrachia,efflabantmeanxio:sedDeus,ignarum,atqueinutilemhuncseruum,praeseruauit.Atquetandem,comprehendiPestisnaturam,progressum,&proprietates,longealias,quamhactenusScholaeintellexerant.Quoniamipsimetdoctores,&scribentes,primiaufugiunt,&quaehincindeeuariisauthoribus,compilarunt,aequeignaris,extollunt,atquecommendant,tanquamlongeoptima;quaqueexsuainscitia,sicaestimant.Adeoqueomnisillorumdoctrina,fundamentoputationisinnititur.Interimtamencognitiouenenipestilentis,desideratur,hactenusieiuna:acremediaexposcuntur,quaeimmutatoinprioribusofficinissuidono,superarequeantuenenilabem.DequibusnilperScholassomniatumhactenus.CuiusgenerissitPestis.Obuenitmihisomnium,postanxiampernoctationem,atquedumnoxnoctiindicatscientiam,existimauisomniumcontinerescientiam.Itaquesomniamea,Lectorisiudiciolubenssubstituo.ConsiderabamenimmeinCryptisextraurbem(Grottasuocant)uidiLabyrinthosDedalicos,fornicesalicubirimam,ruinamqueminantes.PorticusPlutonisdixissem,quibustenebraeinueteratae,aerspissus,longaquietefessus,lumencandelae,eminuslucere,nonpermittit.Etenimaerisdensitudo,Gasterrae,obuiabatsic,quodpaucisabindepassibus,uixflammacereimicaret.Noxnamque,offuscatosonituobmutescitsic,quodnonproculinde,clamornonaudiatur:uideaturqueobtusiortonus,nonuocem;seduocisumbramreferre.Nilenimibiuitale,exceptauespertilionumturba,attextisnidisinforniceconglomeratorum.Heutristespectaculum,aeternaemortisimago,ubitenebrionumsedes.Inquasiincolarumunum,fortelaeserisimportunum:candelispriuaris,&moxuita,nisiextinctolumine,testernashumilem,acuelutmortuumfinxeris.Tenebrionesenim,obscuritatumindigenae,aneminepeti,autcorrigisustinent:multoqueminus,asedeabigi.Iniuriamuocant,allatumcontraipsoslumen:quiapenesse,lumennechabent,necamant.Subdoctrina&correctione,nonexipsorumnidisemanante,clamantuindictam:ineamqueconiunctisuotisinhiant.Quamfortesenim,quia,&quandoplurimi?Quamaudaces,intenebrarumseculo,&regno?quamqueimmites,ubiuotis,&uolatibussuorum,fauentomnia?Anhelitusenimnoster,tantamibidemoletfracedinem,utmoxnospallore,moratingat.Enimuerometalliciscuniculisestfamiliare,utnisifrequentersoliumpertundatur,nouusquedeaethereaeraspiret,certe,Montani,caecoGaspereunt:sinautemnonpernoctauerint,saltemmorbumcontrahunt,inuitamusque,deplorabilem.Solentenimproinde,utuitaemontanorumconsulant,permachinas,nouumaerainflare,noxiumqueexsufflare.AtincryptisRomanis,nonquaerunturmineralia,Ideo&ArseniciGascarent.Inueniunturnempeibidemfrequentiasepulcra,quaeChristianorummartyrum,gloriosemortuorum,putantur.Dubitareitaquesomnianscoepi,anprofuga,necreperibilishodieueritas,ibidemsibitumulumfecissetcummartyribus?arrisitdormientiquaestioEtenimdeterraMedicum,utMedicinamcreauitAltissimus.ExistimauiitaqueMedicinaeueritatem,acMediciscientiam,innaturaefundamentostabili,abditiorequesepulcro,seoccultasse,abindigno,contaminatoquemortaliumcontuitu,nostrumquerefugissecommercia,multisselabyrinthis,&anxietatibusobruisse.Itautproluminisexiguitate,quodnobisexnaturasocialeest,maneatueritas,tenebrisobtecta,&obseptadifficultatibus.Acpessimumhictandemoccurrit:quodhocueritatissepulcrum,nonabonogenio:atinfaustisnocturnisauibus,custodiatur.Ideospiritibustenebrarumsitsubplantatum.Quisquisautemilleest,quimolitur,quodistiscustodibusminusapplaudit,uiolentummoxexperiturimperiumillorum,quispeciepietatis,acquietis,haecregnaPlutoniscustodiunt,quasisua.AccumipsiinlumenUeritatisnonueniant,etiamaliosintrarenonsinunt,nisisesibisternanthumiles.Circumcingiturenimmoxaliusquilibet,apotestatibustenebrarum,hostibusprimaeUeritatis,quispeciepietatis,legatasuorumsepulcrorumsibiuendicant:quiapenesse,regnumUeritatisiactitant.Ideoquesibidelegatumimperiumlitterarum,scientiarum,&Magnatumpotestates.Hienimnecaues,necmures,sortitimediumachermaphroditicumgenus,inceduntqueutestLucae.20.Penetrantdomos,atquepossessionesuiduarum,abducuntpostsemulierculasonerataspeccatisetc.Certeeiusmodiomnenegotium,perambulatintenebris,&cumdaemonioMeridiano,omniseorumconatus.Equidemnoncernebammedium,aperiendisepulcriUeritatis,nisilongocumotio:hocautemosoresspiritus,ueladiebusAriaeMontani,nonpermiseruntprobis.Quapropterutoportune,&cumutilitateproximi,idfactitarem,decreuimeuulgosubducere,&fornicesnaturae,frequentiforamine,subterlucempertundere.Acnefrustralaborarem,sublucepeluesuitreasdisposui,utmuto,sonitu,naturaecameram,subtusdeprehenderem.Securi,unco,igni,&liquoreacri,saxadiffringere,quadragintaannorumindefessislaboribus,&impensis,studui,utlumencoelitusinfluat,utquenocturnaeuolucres,quaeseclauesscientiarum,&Ueritatisangiportumcustodirepraesumunt,euanescant,ueladangulumserecipiant,extraaulicismum,&urbanitatumuenationes:Uelsaltemmortales,Ueritatisindagatores,posthacnonimpediantamplius.Hocenimmixtummonstrigenusobstrepit,seomnibusauibuspraestantius:quianonexouo,aliarumauiumritu,incipiunt:sedfoetus,longioriadmammassuctuenutriunt,eiiciuntqueenido,quossibinonsatproficuosputant.Seinquamauiumproindeperspicacissimasgloriantur:hocquiaetiamsubtenebris,clarissimecernunt.Eheusicseculoimponiturpertenebras.Ueritatemauteminumbra,intrasuascryptasmentiuntur,&persuadentuulgo.Quiinterimsemperdiscentes,nunquamadcharitatisscientiamperueniunt.Quialumenasola,acnudacharitateedoctum,nontolerant.Ideoquetechnastenebrarum,telasquesibisempertexunt.Profectofuitmihinecessarium,terraeuisceralacerare,eiusquecraneumpertundere.SiquidemuisusestmihiGalenus,intrasseincryptas,tenuilampade,quimoxinuestibuloterrefactus,cespitauit,adprimumferelimencecidit.Itaqueeffusooleo,rediitadsuos,multaqueconfusedesepulcrisnarrauit,quaenonuiderat,necnouerat,neccredidisset,etsiuidisset.Omnesexin,multatemereapudsuos,stentantursescire,quinecquidemlimennaturaenisiGalenirelatu,eminussalutarunt.Auicennadeniquecumsuacohorte,lustratuGaleni,etsicautiorfactus:nontamenmultoprofundiusintrauit:quinretro,circum,acsursusaspiciens,uertiginecaptus,offensoadsilicempede,praecepsruerit:rediensautem,sepraedecessoribuslongeampliorauidisse,iactitatidiomateperegrino.Quodcumsequacesintelligerent,haererentquequemnamproAntesignanoeligerent,pugnareproPrincipisiuratigloria,singulimaluere,quamipsimetadytaintrarent.Quasihumanamenslibera,clientuminstarprona,libertatemabiurasset.Itaquenullideincepsintrareconati,primisquestentoribuscontenti,seseinpugnam,progloria,&trophaeo,nondumcognitaerei,suiscenturiispraefixere.Quotquotautemadlimenuenere,uelutprimariopatronofactioseaddicti,uestigiisprioruminsistentes,ilicocorruerunt.Somniaruntseingressos.Saltemlumine,&opepriuati,adtantemolisremouendastenebras.Aliiquoquedeinuersuscryptasproperarunt;sedlumen,secumnonattulerant,extinctum,atqueabreptumsensereoleum,perhostesprimaeUeritatis,&humanaesanitatis,actenebrarumincolas.TandemParacelsus,magnafaceingressus,funiculumcircaprimospassus,parietiaffixit,quemsequereturcomitem,acuiarumreducem,aspiranspenetrare,quonondumuestigiamortaliumiterfecerant.Adtantammoxlucem,stupetuolucrumturba,Promethaeumintrasseautumat:extinguerefaculamnonaudet,nonualet:tentattamenclanculum.Plurimamonumentahichomouidet,diutius&libereexpaciatur,porticusfumoreplet,&dumUeritatissarcophagointentus,uiresdeficiunt,faxcadit,lumenmediocursuextinguitur,&fumisuelutsuffocatusest.Egomisellus,tandemintrauiminimolanternaelumine,&nequidobesset,quodquemanumaboperedetineret,funemquidemrecusaui,&lanternam,adzonamsuspendi:sedatergouncussequebatur,orbitamfaciens,reditusnormam.Itaquemeistantuminsistensuestigiis,uidiibidemlongealia,quampraecedensauorumcoetusdescripserat.Atquiasoluseram,adtamarduaponderauiresdeerant,multaqueconatus,aduersanteuespertilionumturba,tandempriorummore,absquefructuexiui.Imolongedeterius.Quiadiutinamora,lumenmihioffuscatumerat,&oculi,deincepsaliamporrolucemomnemferrerecusabant,utpotequiiamtenebrisnimisassueuerant.Usqueadeonisiapertinaciintentopenitusabstinuissem,coelestemihidieilumen,nilomninoproficuisset.Hocsaltemunicum,atqueuerissimumdidiceram:quodomnes,humanisduntaxatfretiauxiliis,ambularemusindensistenebris,peruiasignotas,difficillimasambages,&semitasnoctis,paucorum,malequefidorumindustriam,imitantes:necquicquamtandemindefructuumferremus,praeterquammaleconsumtumlumen,offuscatosoculos,pallentescanitiegenas,confusionesmentis,praesumtionesuanitatis,noctisqueinstantisimaginemterrore,acdesperationeplenam.Deprehendiinsuperomnenebulonum,&meretricumgenus,deceptores,Iudeos,&carnifices,ubisemelpropriatemeritate,seintrusissent,moxaudendograduatos.Innulloenimmaioremlicentiam,temeritatesampliores,credulitatescrudeliores,tenebrasdensiores,acconfusionesfrequentioresoffendi,quaminmunerumnobilissimo:inquo,cuiqueestliberum,occidere,sihomicidium,subsidiipalliositinuolutum,&occisus,terrategatur.RogauiitaqueDeum,limiteminnequitiistamsceleratis,quaecontradiuinummaiestatissuaesimulacrumfaciebant,dignareturstatuere.Uerummoxinde,uanitatemdesideriimeideprehendi.Siquidemquamdiupropriumcommodum,superioritatemtenet,&Medicina,utaratrumexercetur,frustracontendunt,quiChristummeum,patrempauperum,cumMammona,componerestudent.Laudabamolimciuitates,quibusnoneratlicitum,inconsultoMedentumcollegio,insanitatemproximi,debacchari.Atdeinmeamrisistoliditatemquiaexcipiebantur,quigratiscurarent.Undedidici,quodlucrumMedentum,istamsibicaueratlegem,&propriumlucrum,ubiquelegescharitatisuitiaret,specerta,nemineminuentumiri,cuiistaexceptioquadret.Uidiitaqueinlegumconsuetudine,supercreuissedefectus,legesquereddidissesuccoeffoetas.Acfuitcertemeastupiditastantomaiorinhoc,quodnusquamadmittanturincurandoerrorescrassiores,quamquosMedentes,etiamCathedralici,piabiliignorantiacommittunt:prouttotoopereannisus,acparatussumostendere,Mechaniceperignem,practice,omniquegeneredemonstrationum.Enimueroantepaucasecula,ChyrurgumaMedicosequestraruntarrogantia,ignauia,&charitatisextinctio.Quaredeinministri,tractaruntmanualia:quasiChristianumdedeceret,proximummanibusiuuare.Interimnobilesmatronaealiquot,propriismanibus,pluresdefectussanabant,aMedentibusdesperatos.Profecto,postquamambitionis,&lucristudia,excultasunt,refrixitcharitas,misericordiaextincta,arsperiit,datorqueluminum,donasubtraxit,calamitatumnostrarumnumeruscreuit,&Medentes,uulgifabulafactisunt.Ueritasinsepulcroscientiae,sepultamansit,&eiusuice,surrexitconfusumrixarumgenus,sermocinale,prodoctrinareputatum.EtenimMedicidescripserunt,&adsetraxerunttotummorborumexercitum,dolentespropemodum,exiguumadhucillorumessecatalogum.ArtisnamqueGalenicefacilitateallecti,promiseruntgeometricisdemonstrationibusgraduum,caloris&frigoris,metiriomnes,acmederiomnibus.Chyrurgiquoquehorumimitatione,acaemulatione,tammoderni,quamueteres,large,latequetractaruntpromiscuedeomnibus,subserapientesomniumsanationes,inaspectu,acdespectumsuorumpridemheroum.Quoniaminitio,acradicedestinationisMedicae,omniasolisduntaxatphysicis,curandacompetebant:Chyrurgisuerodein,solopermissu,&exgratia.Ambo,sublitemansereconfusa,quamnecterminarepossum,necintendo,certiorfactus.*"QuodelectumdiuinitusMedicum,suasequentur,signa,&prodigiaproScholis.IsenimadhonoremDomini,praeparabatdonaeius,adsolamenproximi:ideoquecommiseratio,eritduxeius.Incordeenimpossidebitueritatem,&scientiaminIntellectu.Chaeritaseritsororeius,&misericordiaDomini,illuminabituiassuas.IlleenimerogabitgratiamDomini,&noneritspeslucri,incogitationibussuis.Dominusenimestdiues,&liberalis,dabitquecentupluminmensuracumulata.Suaoperafoecundabit,manussuasungetbenedictione.Replebitossuumconsolationibus,&tubauerbumeius,aquafugientmorbi.Longitudinedierumimplebituitam,domumsuamdiuitiis,&filiossuos,timoreDomini.Uestigiasuaadferentfelicitatem,&morbiinconspectueius,tanquamnixinmeridieaestatis,ualleapertae.Maledictio,&punitiofugient,&sanitassequetureumatergo.HaecsuntpromissaDomini,Medentibusquoselegit:haesuntbenedictioneseorum,quiambulantinsemitamisericordiae.QuiaDominus,amatmisericordiamfacientes,&proptereailluminabitillos,perconsolatoremspiritum.QuisenimestliberalisutDominus,quigratisdatmulta&proaliquanto,datomnia.BenedictusestDominus,quisolummisericordemsaluat,&saluandumsaluatgratis.Metiturmisericordemmensurabenedictionum.Consolatioauteminuiaspei,obuiabitmisericordi:quiafidelemelegitDominum."EnimueroGraeci,moxdeinArabes,institueruntsanationesinfirmitatum;sinedistinctionepersonaeChyrurgiaPhysico.AcGentilesisti,amorteresurgentes,ChristianosMedicosquandoquesocordiae,auaritiae,&arrogantiaeconfundent.EtenimDeuselectionemMedicisibireseruat.Scholaeuerohacopera,Deumsubleuareuolentes,discipulosassumsereinstruendos,quoslibetacsinediscrimine,proposueruntqueillisartem,inlibrorumlectioneassidua,&disputationibussitam.QuapropterlegeruntlibrosGaleni,Auicennae,&Interpretum:deindeHerbarioseuoluerunt,depictisaduiuumIconibusHerbarum.Quasqueindesinondumproinnouerint,dimittunturstudiosi,adofficinas,&simpliciumcollectores.Cummandato,quoddumprobeeffigiessimpliciumcognouerint,redeantadsuaslectiones,quasexuariisAuthoribus,multo,longoquestudiocollegerunt,utsimplicium,&compositorumpotestates,simul&applicationesdiscant.Uidebitisinterimfortecadauerumdissectiones,audietisque(utaiunt)methodummedendiGalenicam,usumpartium,differentiaspulsuum.ItemnostracommentariaadnonumAlmansoris,iuxtatritampracticantiumnormam.Interimdiscite,argutesuperqualibetpropositione,problematicedisputare.Sicqueintratriennium,inuirosdoctostransmutabimini.Scholaeinterim,uelutpudibundae,nomenMedicideponentes,altiusaliud,exactotriennio,suisspondenttyronibus.QuodestDoctoris.ItaquepostquamArsesterectainfacultatem,religionem,acprofessionem,fastusirrepsit,auaritiaintrusitlucrum,unde&mutuumMedentumodium:quaeomneminaegrosinclementiamsecumadduxere.Litteraporro,&lucroinflantibus,tandemfastus,supereminuitplerumqueauaritiae.QuapropterMedicus,famulum,quibarbampectere,actonderenouisset,inChyrurgumpromouit,sibiturpecensens,quitotlibroseuoluisset,ulcusdeligare,autfractumosreponere.Idnamquehabentuitiacuncta,utpudore,acmetuseassocient,&crimen,decentiaeumbra,tegant.Ideoque&fastus,sensimignauiamcomitemsibidelegit,quorumcopula,inscitiammoxgenerauit.ItanimirumDoctor,adexternosErysipelatissqualloresuocatus,genus,&nomenaffectusignorauit:QuaedumcauteaChyrurgoresciuisset,seroaliquotlibroseuoluit,utsequentimane,multadeaffectudeclamet.Itaqueuenamapeririiubet,serumcumacetorosaceo,uelsaponem,addeliniendosardoresadponiiubet,acinsequentemdiempoculumcholagogumdescribit.ObridetChyrurgus,quotieseuentusnonrespondetpollicitis:&Doctor,externosmorbossensimexuens(quianesciens)contentuspraeeminentetitulo,quodplurimainscriptisChyrurgicislegisset,&longeamplissima,apudplebemdeclamareposset,conniuenteChyrurgo.QuiinteriminconsultoMedico,suosassumitdiscipulos,quimododentemeuellant,uenampanderenorint,basilicum,acdiapalmaextendere,acuulnusdeligaretrienniodidicerint,censenturliberiChyrurgiaeMagistri,inuitisScholis.Doctoresautem,serodidicerunt,fabulameius,quiserpentemfrigorecongelatum,sinusuodonauerat,&abeodemperforatus,misereperiit.Idquehodieeoestprotractum,utChyrurgideinceps,interse,suoshabeantDoctores,Professores,&scriptoresuernaculalingua.Tuncinquam,acserorespexeruntScholae,adeoutquipriusosfractumautdissocatumreponereerubescerent,acpostmodumnescirent,iamgaudeanturinamrefundere,atqueolidumstercus,baculoagitare,utsuosariolenturibidemfugatoshumores.Idquenifecerint,sciantutique,sedomidesides,iuxtalibros,fracesceredebere.IntereanamqueauctaestpenesMedentes,Chyrurgiaeinscitia.FastumequidemubiquepuniuitDeus,perignorantiam,autdementiam.GalenusquidemlibrosTherapeuticesscripsit,quodMethodumMedendiinterpretantur.Sedquisest,quinescit,quodTherapeuta,famulumsonet?Adeoquehumilifamulitiititulo,naturae&aegrisseruiendumfore?AcgloriabimurinDomino,quiseruinaturamassumens,uoluit,quodsuiMedici,inhachumiliuocatione,nobilissimaetotiusUniuersiscientiae,participesessent.EnimueroquandoqueinterrogauiCanonicum,curhorasnonconcineret,quiabinstituto,erantlaudumdiuinarumcantores,angelorumaemuli,nonautemcapituli,autHierarchiaeecclesiasticaedirectores?Respondit,cantaremagniscanonicisindecensfore,sehabereminoresbeneficiatos,acsacellanos.Unusenimpossessionelargioriseleemosynae,denegatDeosuaslaudes,tanquam,remsibiuituperosam:Alteruero,sibireputatindecorum,membraChristilaceratacontrectare,mundare,deligare.Egoautemcertussum,Dominuminfrapaucosdies,ambobusdicturum,nisifiatistanquamunusexhisceparuulis,uoslampigerossineoleo,nescio.Quapropteruosfratresadhortor,tollitelucrum,eiusqueloco,imbibitecharitatem,&sentietisomneopusbonum,quoduobisnuncuideturuile,essenedumlaudabile,honestumacnobile:sedetiamsanctificare,&nobilitaresuumoperatorem.NonnemagnusIudaeorumPontifex,princepserat?lanioarmentorum?gregisqueoccisor?manuscruentashabens?Atlongedecentiusest,ulcerapauperumdeligare,quamfuitolimuictimascedere.Nullumenimopusbonum,incharitate,poteritunquamreputationiquicquamdetrahere.Lucrumergo&fastus,perSathanamintroductasunt.Atdices.Operariusestdignusmercede.Sioperariuses,teergotuaenonpudeatoperae.SapiensaitMedicusaRege(nonapaupere)donumaccipiet(nonstipendium,autmercedem)Itaquesipuraoperantissitintentio,prouidebitDeusiuxtapromissum,quineminemdecipit,promittenscentuplumhocseculo,&uitamalterius.Quarehistoriamuitaemeae,&Dominimagnificentias,obiterdescribam,imitemini,siquidforteboniineaoccurrerit.Equidemhelluolibrorumeram:notabiliacuncta,inlocoscommunescollegeram,sicutpauci,mesuperarentdiligentia:pleriqueautemiudicio.Anno17.meaeadolescentiaepraelegebamlectionesChyrurgicasincollegioMedicorumLouanii,AprofessoribusThomaFyeno,GerardodeUilleers,&Stornioconstitutus.Eheupraesumsidocere,quaeipsusnesciebam.Holerium,Tagautium,Guidonem;Uigonem,Aeginetam;totamqueArabumturmamadaptabam.Quisaneomnessimul,apicemChirurgiaenonintellexerunt.Posteadestiti,demiratustemeritates&incogitantiasmeas,quodsolalibrorumlectione,docerepraesumerem,quaenonnisiuisu,atquemanuumcontrectatione,longousu,&acriiudicioaddiscuntur.Inflabatenimmeinconsideratapraesumtio,quodadhocspontedelectusessem,meosqueprofessores,etiamauditores,lectionumquemearumcensores,haberem.Fidebamenimscriptis,utpueriscontingit,deBaiardo,&Malegigiolegentibus.Tandemstupefactusmecumcomperi,quodeuentusnonresponderentdoctrinae,quodqueProfessores,mihinonpluslucisdarentpracticando,quamantiquorumscripta.Saepeinteriminmentemueniebat,quodScholaeexAuicennaintonant.Nimirumaegris,confidentiaminMedicum,maiorisesseponderis,quamsitMedicus,cumcunctissuisinstrumentis.SuspicabaritaquedebileesseMedentissubsidium,cuiimaginariumconfidentiaeauxiliumanteferretur.Namsiquislaetus,perrisumsanetur.Ridiculasaltemestomedela,ubiMedicus,ridendo,uelconfidendo,sanaueritaegrum.Nonestenimistamedela,quamomnipotens,deterracreauit.RidiculumquoquetumaxiomaScholarumapparuit,perhibens:Aiuuantibus,atquenocentibus,sumicapitalemcurandiindicationem.Eoquodistudaxioma,praesupponatordinario,pharmacaincerta,&nocuaplerumquepraemittisolere.Iuuantiaquoque,siquadatafuerint,casu,absquecognitionedataesse:quaesane,inuitisScholis,Medicinamdefiniunt,artemconiecturalem,morborumquecognitiones,atquesanationes,incipiaposteriori,aberroribus,abincertitentamine,&coniectura.Imoidquoddeincepsexploraretur,aequeforeincertum.AxiomaistudMedicum,meritoPoetamaledixit.Careatsuccessibusopto,quisquisabeuentufactanotandaputat.Doluiergomeistamartemdidicisse.Indignatusquemecumdolui,quinobilisessem,quodinuitamatre,&insciisagnatis,primusinnostrafamilia,Medicinaemenuncupassem.Defleuidudumpeccatuminobedientiae,taeduitqueannorumatquelaboruminelectaprofessioneimpensorum.AcmaestocordesaepesupplexorauiDominum,dignareturmeducereaduocationem,nonquameasponteferebar:sedinquaillicomplacerempotissimum.Uotumquefeci,mesecuturum,&obsecuturumpropossibili,quocumquemeuocaret.Tumprius,utpomouetitopastus,meamagnouinuditatem.Quianecueritatem,necscientiam,inputaticiadoctrinamea,reperi.Ratusimprimiscrudele,exalienismiseriis,nummosaccumulare.Indecensquoque,artemincharitatefundatam,&subconditione,misericordiaeexercendae,elargitam,transsumereinlucrum.Cumnobilitascharitatis,stipendioalienetur,quaepretioextrasecaret,quiaomnipretioestmaior.Quapropterstatimhaereditatemmeamuiduaesorori,inscripsi,&donointeruiuos,transtulieoquodoportuncillacarereuixpoterat.Iuuenisego,rebuscunctisprorsusinutilis,homononfrugi,&quiseperperamstudiisapplicuerat,Deomecommendaui,cumintentioneproficiscendiperegre,Medicinamdeferendi,atqueinpatriamredeundinunquam.Quiaclareinspexitumpenitissimamei,uanitatespriorispraesumtionis,&litteralisDoctrinaedetexi,atquerepudiaui.Adexterositaqueincertuspergo,subspe,quodDominuscursummeumclementerdirigeret,adfinemsuibeneplaciti.SedquomagisMedicinamdetestarer,acuelutimposturam,proculameabiicerem,eonempemaiormeinuasitmedendioccasio.Idiotanamquesemihiassociabat,quipyrotechniaerudimenta,manualiasaltem,nouerat.Moxego,utpenetralequorundamcorporum,perigneminspexi,comprehendimultorumseparationes,tumlibrisnondumtraditas,achodiealiquotincognitas.Deinindiescreuitsciendi,acoperandiauiditas.Nonenimmultopostbiennium,eiusmodimihisuppellectilemcomparaueram,quaapudinfirmos,etiamiuxtaElectoremColoniensemErnestumBauarum,absensmagnifierem,&meadseeuocaret.Tuncenimadhucmagismepuduitnuperae,&doctaemeaeignorantiae.Quapropterstatimabdicauiomneslibros,&sensimeperignemplusproficere,inconceptibusorandoacquisitis,quamlibrisquibuslibet,cantumsempereundemcuculi,canentibus.Tuncquedilucidecognoui,meueraePhilosophiaeaditumuitiasse.Undiqueobstacula,difficultatumqueobscuritatesapparuerunt,quaenonlabor,nonaetas,nonuigilia,nondeniquenummorumdispendia,dispergerepotueruntexcondigno:Sedduntaxatunica,&meraDeibonitas.EtenimnecUenus,necsymposia,uelunicammihihoramsubtrahebant:sedlaborcontinuus,&uigilia,furesmeitemporis.Sanabamnamquelubenspauperes,&mediocrisfortunae,concitusplushumanacommiseratione,&affectumoralierogationis:quamexpurareflexaqueuniuersalicharitate,infontemuitae.Contigitenimquodconsul,autuirpatritius,meaquandoqueoperalibenterusurus,eamdenegauerimpraesentialiterexhibere,nolensdeserereplurespauperiores,necensererplures,propterunum,neglexisse.AttamenDeushancsuperbiam,exsuibeneplaciticharismate,inbonumuertit.Pudebatenimmenummos,nisiaditioribus,recipere.Adeoquodme,Confessariuscoegeritcuiusuisofferentis,pecuniamadmittere,nesecusfaciendo,forespraecluderem,quipudorepraepediti,nonauderentsubsidiaulteriorapetere.Dicebatenim,quaerecusasmunera,daindigo:quaequesinonreceperis,persuperbiamdetrahispauperi,quodsuumeratfuturum.Dabamquoquelibentermedicaminaamepraeparata.Atquiamaiusgaudiumsentiebam,dumaprimate,autdiuiteaduocarer:indignatusmecum,acconfusus,restitidudum,&laborisinsumsiplurimum,utsuccrescentem,nataeinmeauaritiaesurculum,euellerem.Itaqueinme,plusubiquearrogantiae,&elationis,quampiiaffectus,exploraui.Finaliter.Deuspraesciditmihimedia,taminEcclesia:quamapudMagnates,adeoque&apudRodolphumImperatorem,amplaefortunaemihiuidebanturpromitti,animaeueropericulumincurrissem.Inquorumcommutationem,uxorempiam,atquenobilemmihidedit,cumquaUiluordiammesubduxi,perseptenniumPyrotechniaemeimmolaui,acpauperumcalamitatibussubueni.Reperi,acsanecomperi,neminemaDeodesertumiri,quipioaffectu,firmaquefide,Medentismunerefungitur.Etenimomniumquanquamineptissimusoculariterdeprehendi,Deum,ipsamesseinmiseroscharitatem,ideoqueexsuametcharitatiseffluentibonitate,sempermeicuramgessisse.Auctaesuntnamqueuxorishereditates,&amplameaefamiliaedeuenerepatrimonia,nametsilitibussuccumberemexhominumliuore:attamenuictoreuasiperaliquotreuisiones:sicutmisericordieDei,palamcircaindignumapparuerint.Quinimodepressitpraepotentes,quimeadinfamiam,&occultamnecem,subpietatisinuolucro,persequebantur.Etsagittaeinsuospercussoressuntreflexae,adeoutmodoipsospluspudeat,quampoeniteat,manifestatorumcriminum.Interimquotannisaliquotmyriadesinfirmorum,sanaremeisremediisnondesisto,necproindeminuunturmeapharmaca.DidiciergoinexhaustumesseSapientiaethesaurum,acquotidieexperiorhesternamignorantiam,hodieillustrari.Redeundoautemundedigressussum.ReperioScholas,nondumdiscernerepotuisse,quidefectusmedicum,&quinamChirurgumrespiciunt.Quaesilicetmihi,determinare,declarofolaSuscepta,tangereChirurgiam.QuaetomodenouoortuMedendisatexplicui.SuntautemSuscepta,uulnusfodicatum,caesum,casu,morsu,contusione,ambustione,autcongelationefactum.Itemomnistumor,acasu,ictuetc.proueniens.Itemlaceratio,diuulsio,hernia,ossifragium,&dissocatio.Utetiamexternehaustacontagiascabici,herpetis&tc.&nilamplius.Medicosuero,praeterinternosRetentorumdefectus,curareattinetulceraquaeuis,apostemata,&quaecumqueexterna,abinternoproceduntinitio.QualiasuntCancer,Lupus,Lepra.Podagra,Paneritium,Ischiatica.Athodierixamitiorinterutramqueprofessionem,quiaMedicorumplerique,methodum,medelam,&auxiliaignorant,nonsecusatqueChirurgi.Ideoqueetsimanusconserant,&aegrisicloculosexhauriant,tamentandemadmetamdesperationisfestinant.SuntqueinpropositaquaestionedePeste,satisunanimes.Medicusnimirum,recusatpestem,essedesibisuppositis,quiaAnthracem,glandes,bubones,escharam,ampullas,&stigmatapraesefert.SaltemquecumChirurgocondescendit,quodpromittatundecunqueexclassicis&antesignanisauthoribus,secorrasurumoptimaquaequeAlexiteria,sinoncuratiuaexternorum:saltempraeseruatiuacontraatroxuenenum.ImosiTheriacaGaleninonsufficiat,quaeduntaxatiuxtaAndromachum66.simplicia(idestfinalempartemnominisAntichristi)continet,spondetherbariis,sesuperadditurumplurima,quaePestiprofligandaesuntsatis:utquesinonuisufficientepollent,salteminmultitudine,pernumerum,cumPestecertarequeant.SiautemDoctoraciuitateconductusstipendiofuerit,nealiisinfirmissuismetum(sicmetumsuum,alienopauorecoperit)causandoobsit,autdesit,spondetingenue,secalamoostensurum,remaegrotantiumsibiessecordi.Adeout&librumconcinnet,expraeclarissimisundiqueauthoribus,quemcommunitatinuncuparepromittit,subspescilicet,insumtilaborisuani,praemium,rependendiscriptori.Eteniminillotractatu,uictum,exercitia,facienda,cauenda,euerrendaquemedia,praeterremedia,acpraeseruatiua,itasepolliceturdistincturum,exomnibusauthoribus,quodipsametPestiseouiso,denecessitate,morbidafiet.Chirurgusdeniqueait.QuodPestis,quatenusfebrisociatur,suisnonstetregendaarbitriis.Atquiututresquandoquefelicitercesseritsibi:sexsaltemseptimanisabinde,seforcipe,scalpro,nouacula,uelphlebotomo,neminiforeutilem.QuidagetergoPestecorreptus,utroquedesertoredestitutus?quidueagetMagistratus,persuosstipendiatosdelusus?utpotequinilpraeterlucrum,unicumtotiusuitaescopum,respiciunt?Medicusergoremittetaegrumadimpauidasmoniales,quibusutMedico,&tortori,&militi,occidereludoest.Chirurgusuero,spondetsibinotumimperterritumsocium,postquaminsigniterpotauerit:quiquamuisnecuenampanderenorit(hocenim,apexexistimaturintereos)necdignussitipsiusfamulitio:attamensaepeesilua,uelmontibus,simpliciaattulit,atqueideognarusestcuiiusdamsimplicis,quodanherba,frutex,uelarborsit,uelanimal,hactenusdiceredetrectauit.IndubietamenasseritualerecontraPestem,suadetquelubens,illicommittendumcontaminatorumnegotium.GestiensconsentitDominusDoctor,laudatquetonsorissubtileinuentum,&curamprorepub.Adeoqueconuocatosocioisto,daturilliescharoticumlixiuiale,basilicon,&diachylongummatum,simulquemagistralisconfectiopraeseruatiua,aMedentedescripta.Quibusiaminstructus,euaditCiuitatisstipendiarius,ipsiquecommittiturcalamitosaeplebisuita,acreipubusantenna:hactamensubconditione,utsisinatseabAlexianis,&sororculisgubernari,tanquamsuperintendentibus,longapossessioneinaegrosdebacchantibus,annuammercedemsitrecepturus.Miserisaneaegri,miseriorMagistratus,longequemiserrimusDoctor,quibusouessuascommisitMagistratus,quaslupistradunt.Quiahacinparte,homohominipauperi,&contagioso,uerelupusest.QuandoqueautemstrictusIudex,abillis,uitas,animas,pupillosquedesertosexiget.QuidenimRexfacturus,sitimoratusDux,multumaerisase,&populoemunxerit,magnamquerusticorumcohortemsuoalboinscripserit,seuerocumsignifero,inarcemmunitissimamreceperit,scripseritueroadTympanistam,&aliquotannonaeuenditrices,utalacritercumtyronibushostemadoriantur?Rexenimnonneaducibussuisexigetperperamcaesummilitem?destructumqueabhosteoppidum?RespiciteergoPatritii,&Medentes,quidnonimmaneuobisimminet.Quiamorte,&Iudicio,nihilestcertius.Excommiserationeenimuestri,&aegrorum,haecscripsi,auobisauspicor,sitmihiDeuspropitius.SaltemhactenusMagistratusnesciuit,cuiusgenerisessetPestis.InfansPestis.Artaxerxes,perepistolammandabatPeto,adseueniret,adcurandummorbum(adhucanonymum)quisuosciues,&milites,interimebat,eoquodacceptismuneribus,inhocdeuinctusesset.ResponditilliPetusmorehodiernoMedentum.Naturaliaauxilia,popularemgrassationemnonsoluunt.Quienimexnaturafiuntmorbi,eosnatura,iudicanssanat.SedHippocrates,curatmalum,expopularigrassatione.Quiadiuinanatura,hicpraeditusest,&exparuis,admagna,Medicinameuexit.EstigiturdiuinusHippocrates,nonusquidemaChrysamiderege,decimusautem&octauusabAesculapio:uigesimusueroaloue.ExmatreueroPraxithea,exfamiliaHeraclidarum.Quareexutroquesemine,aDiisortumhabet.InreMedicainitiatusestaproauis,quantumcredibileesthosnouisse.uniuersamueroArtem,ipseseipsumdocuit,diuinanaturausus.Etintantumanimiindustria,progenitorestransgressus,quantumetiamartispraestantiaipsossuperauit.Tollitautemnedumbestiarumgenus:sedferorumatqueagrestiummorborumpermagnamterrae,acMarispartem,Aesculapiiauxilia(QuemadmodumTriptolemus,Cererissemina)dispergens.Proindeiustissimeinmultisterraelocis,diuinoshonoresconsecutus,&iisdemdonariiscumHercule&Aesculapio,abAtheniensibus,factusdignus.Huncaccerse,&quantumauriuoluerit,dariiube.Hicenimnonunummodumcurationishuiusmorbinouit.HicestsanitatisPater,seruator,&dolorumcurator.Insumma.HicdiuinaescientiaePrincepsest.ArtaxerxesitaquescribitHystanidi,Hellespontipraefecto.HippocratisCoi,abAesculapiooriginemducentisgloria,admeperuenit:Ipsique,daquantumauriuoluerit,&reliquaabunde:nihildiuitiisparcens.NamoptimatibusPersarum,fietaequalis.Uirosenim,quiconsiliopraestent,inuenire,nonestfacile.HystanesporroadHippocratemsicscribit.MagnusRexArtaxerxes,teopushabet.Iubensaurum,argentum,&quaecunqueuoles,dari.foreteoptimatibusPersarum,aequalem.Tuitaquecitoadsis.HippocratesMedicus,HystaniHellespontipraefecto,Gaudium."RemitteRegiquaedico.Quoduictu,uestitu,domo,&omniaduitamsufficienti,opulentia,fruimur.Persarumautemdiuitiisuti,fasmihinonesse:nequeBarbarosamorbisliberare,Graecorumhostes.Uale."HippocratesDemetrio,sanitatem."PersarumRexmeaccersiuit.Ignarus,quodapudme,maiorestsapientiaeratio,quamauri.Uale.RegiRegum,meomagnoDominoArtaxerxi.Hystanispraefectus.Gaudium.Quammisistiepistolam,adCoumHippocratem,abAesculapiooriundum,demisi:sedabipsoresponsumtuli,quodadtetransmitto,cumeiuslatoreGymnasbe.Dieutyche.Uale.RexRegumMagnusArtaxerxes,Coishaecdicit.DatemeisnuntiisHippocratem,malismoribuspraeditum,inMe,&Persas,petulantem.Sinminus,cognoscetisuospeccatipoenamdaturos.urbemenimuestram,deuastatam,&inInsulamdistractam,inpelagusconuertam:utinposterum.nemosciat,aninhoclocoinsulafuerit,auturbsCos."CoorumB5Coorumresponsum."UisumestpopuloresponderenuntiisArtaxerxis.Coi,nihilMerope,nequeHercule,nequeAesculapioindignumfacient.Omnesciues,nondabuntHippocratem:etiamsipessimamortesintinterituri.QuamDarius&Xerxes,terram&aquamapatribuspetiuerint,populusnondedit,cumeosipsosseimpotentes,uelutalioshomines,mortalesesseuideret.Nuncidemrespondet.ACoisdiscedite,&renuntiate,quodDiiipsi,nostrinegligentes,nonerunt.QuoniamHippocratem,inmanusuestrasnondant."Haecsicadlongumdescripsi,quoconstetueritasfamaeHippocratis,quodquepopularemPestem,perGraeciam,curasset.Enimueromorbusiste,adhucembryo,uixcognitus,uixnominatus,iamperfectecurabatur:Nuncuero,satsuperquecognitus,relinquiturinfimaesortisimpostoribus.Refrixitcharitas:itaqueereptumnobisestlumenscientiae,acIntellectus,&cumHippocrate,certitudocurandi,sepultaest.Quanquamingensuolumen,suonominecircumferatur:hanctamencurandisecuritatemsuppressit(permittenteDeo)metuBarbarorum,uelzeloseruandaeuanitatis,quodstemmatedeastrorumoriundus:uelquoddierumuicissitudine,suaperierintmonumenta,relictissupposititiis.Itutest.Deipermissu,hactenuspraefatascientiaeamplitudo,&securitascurandiPestem,euanuit.LegicentumfortassisAuthoresdePeste,transscriptoressaneomnes,eminusscribentes,metuquemortisinexpertos,acconiecturales.Idsaltemscitum:DiebusHippocratis,nondumremediaoptimamorborum,enotuisse.Tumenimsolissimplicibus&crudis,sanationesinstituebantur,praeparationibusillorum,nondumexcogitatis.Galenusuero,plusquinquesaeculisiunior,commentariaadHippocratemscribereannisus,&adlubitumabduxit.Nunquamquippeargentumuiuum,nunquamrosaceam,uelaquamuitaeuiderat.EtquanquamrudeessetHippocratissaeculum,tamensanationesipsiparebant,quaenecGalenohodie,necsuisullatenusobediunt.Hippocratesminusgarrulitatis,pluscandorisautem,scientiae,accaelestisluminishabebat:itautcumruditate,uisasintsaeculaexuissepuritatem,acdonumDei.Quarenostra,peruersissimorummorum,&ingeniorumsuitferacissima.PlacuitigiturDeo,ueram&exquisitamPestissanationem,&praecautionem,unacumHippocrate,obdormiuisse.SaltemabaetateNohae,adpiaculumDauidis,nildepopulariPesteinterIudaeoslegitur.Dauidtamen,Pestem,fami,acbello,nonpraetulit,nisipraecognitam.InterPersasuero&Graecos,praetercommemoratamtabemaetateHippocratis,hostishumanigeneris,acprincepsmundi,Pestesaliquotferocirefecit,permissudiuino,quashumanisuictimispiarisibiSathaniussit.Forte,quodistudnonessetconcessum.utprincipitenebrarum:quantumquodfuturaePestis,praecognitionemhaberet,simulque&terminisedationissuae:undeortum,occasum,&potestatemsedandi,sibiuiolenter,fabulose,&deceptorie,uendicaret.ApudRomanos,raraPestislegitur.Etantepaucasaecula,Pestisobsoletaferememoria.Demumpersaecularediit,saeuiitqueperseptuagesimum,moxdeinperannumquinquagesimumgrassauit:ItautannusIubili,nubilusfieret,&atrox.IamPestis,trimaestBizantii.Turcae,apestiferacontagione,sibinonsolentpraecauere.IdeoqueChristianosirrident,tanquamdiuinaeordinationiresistentes,luemquedeclinantes,irritoplerumqueconatu.Uindictaediuinaegerendummorem,quaecuicunquedestinato,exnecessitateeueniat.Septenisquibusqueannis,PestisinAegyptouariat.Intertiumplerumqueannumdurathocmodo,uttestaturPolonusPrincepsRadziuilius.Primoanno,leuiterinchoatur,cumSollibramingreditur,saeuitquemaximeinDecembri,usqueinMartium.Quotemporecaloressuntmitiores:ubiueroinualuerint,cumSol,annosequenti,Leonemingreditur,statimcessatPestis,&quidemita:utsiquisapostemapestiferumintushabuerit,&adhorampraedictam,praefatisignicaelestissuperuixerit,omnepericulumeuadat.Quemadmodumapudnosfrigora:itahic,calores,Pestemprofligant;&duobusmensibussecureuiuitur.PostquamueroSol,libramfueritingressus,rursussensimPestisinchoatur,&duratadSolisingressuminLeonem.Tertioanno,eandemseruatrationem,nisiquoddeacerbitate,magisremittit.Postea,sicontagioaliundenonfueritillata,quatuorannisequentes,aPestesuntimmunes.Quandoquelongioresetiamfiuntinduciae.Sedplerumquemalum,septenniorecurrit.Messis,subfinemMartiiinchoatur.AnteextremosAprilisdies,perficitur.NamperMaiumuentiMeridionalesspirant,quifrugesadnihilum,cremandoredigerent.HaecPrincepsille,ibidemsicedoctus,omniaquecredens,scripsit.Quibussuosatisfaciamloco.SaltemhaecnoncommemoratSacrascriptura,olimaccidisseAegypto,etsiSol,accoelum,uoluanturnunceademorbitaquaolim.Parentumenimmeorummemoria,dePeste,uelutderarissimomonstrosermo.Apudnos,nuperperquindecimannosuiguit.Cessatmodo.Bruxellaetumexstructaeaedes,procontaminatispauperibus,ipsaquemaeniafuerepertusaadfossamAquilonis.Quibusaedibus,dudumpatriacarerepotuit.Culpamauteminnosrefero.Praeceptumcharitatiserat:Bouemautasinumproximi,lutoextrahe,adherumdeducito,necsecustransibisperuiam.Nuncautempecusproximi,nonsolumnonliberatur:sedipsideprimimus,Imofratrem(TemplumDei)inmaximisnecessitatibus,&lethalibusmorbis,ipsideserimus,aufugimus,auresque,adeiuseiulatusobturamus.QuisqueinstarSacerdotis&Leuitaetranseuntium,seexcusataboperecharitatis:tanquamsibeneoperari,suaenonessetprofessionis:mendaxquetextus:Quodcunqueminimoexhiscefeceris,mihifactumreputabo.Nonmirumigiturulcerosishiscedierumquisquiliis,Deumminitariperuersissimipopuliinternecionem:&urbes,tanquamager,arabuntur.Saepeenimmecumhorrui,illudantesignanumfuturiexcidiiuniuersisignum.EruntPestes.Desperabamenimexinde,neminemabHippocrateuenturum,quiampliuspopularemPestemsanaret.Sedaliundesperaui,quodsicutquaeoptamus,speremusfacile,&sperando,etiamcredamus:itaquoqueferedesperamus,quaeplurimumformidamus.Credidiitaque,&speraui,hancsecuritatemsanandaePestisdetectamiri,iterumqueanteextremammundiscenam,occultatumiriomneauxilium.Saltemautumo,aliasferePesteslongehorribiliores,quamantehacunquam,quibusquecunctaalexiteriaeruntuana.SiquidemPestisnostra,hodiebrutanonaffectat.Inextremauerodierumamurca,Pestes,nedumhomines:sed&feras,imopisces,&arboresdelebunt.EruntquePestes,nonautemPestisordinaria.Alioquihocsignumfuturiinteritus,essetincertum.EruntnempePestesamanuDei,abinuersioneampullarum,uthabetApocalypsis,contraillasautem,nonestclypeusinnaturafuturus.Pollicebarergomihipriusquamhaecscribereattentarem,Pestemsanabilemusqueadillamtemporumfaciem,uerumqueremediumillius,exHippocratissepulcro:seupotiusaPatreluminum,desursumpetendumesse.Dicamquaedidiciinposterorumutilitatem.Alabenostraimmune,ut&innocuumcoelum.AbAntiquorumscriptis,neminima,animae,sciendiauidae,consolatio,autaerumnosis,desertisqueapparuitaegris.Imprimisfideiest.Stellasesse,inSigna,tempora,dies&annos;nechominem,posseullatenusofficiastellarumalienare,autadaliosscoposdeclinare.QuodoperamanuumDomini,sintcoeli;QuodDeusnoncreauitmortem.Ideoqueneccoelumcontineatmortem,morbum,uenenum,discordias,corruptiones,autcausameffectiuamhorum.Siquidemnonadcausam:sedadsignafuturorum:acduntaxatintemporum,siuemeteororummutationem,dierum&annorumsuccessionemdestinantur.Officiumergocoelorum,nonestmalumgenerare,causareuenena,spargere,autinfluere,bellaserere,acmortessuscitare.Quiacoelumnequitexcederelimitessuaedestinationis,coelienarrantgloriamDei,Incuiushonorem,&humanitatisingrataeusus,creatumest.Ideoqueinsepotiuscontinetuitam,lumen,gaudium,pacem,sanitatemquecumordinato,continuatoquemotu.Coelonulla,atransgressuAdami,legiturcommunicatamaledictio,necinfusaexecratio,utneclabesinspersa.Terraquidemproferttribulos,&spinas.QuiasubterLunam,estcacodaemonis,mortisque(quiapeccatorum)feudum,imperiumdiscordiarum,atqueuicissitudinum.Terranobiseuasitnouerca,uallisideomiseriarum;peccatorumlabe,&sarcinapraegnans.QuiaDeoplacuit,nonaliamforeadquietemuiam,nisipertribulationes:ImooportuitChristumpati,&itaintrareingloriam,nonquidemalienam:sedpropriam,eoquodformamseruiassumereuoluerit.CredouerboDei,nequaquamautemuanitatibusAugurumcoeli:reorque,quiPestemacoelooriundamscribunt,adhucdeceptos,gentiliumerroribuscespitare.CoelienarrantgloriamDei,&operamanuumDomini,annuntiatfirmamentum.Coeliergo,annuntiantdulce,acamarumuenturum,nonautemcausantillud.Imonecamaranobis,licetuocaremala:namDeusomniaadbonumfinemdirexit.Ergocoelumfuturaannuntiat:nonautemcausat:&stellae,suntnobisadsignafuturorumduntaxat,eruntqueideosignainSole,Luna,acstellis.Causantetiamduntaxatstellae,pernatiuumBlas,uicissitudinestemporum,inaere,aquis,terra.Undeconsequenterpendentmutationes,acmaturationes,taminfructibus,quamincorporehumano,potissimumaegrotante.Intelligoquoqueastra,hactenusnobisesseintempora,perBlas,motiuum,&alteratiuumillorum.Nequeenimcoeliproinsuntuenefici,autuenenorumcoctores,bellorumincensores&c.Recognoscoomninoillos,tanquamuicissitudinumalteratores,inqualitatibuselementalibus,quoadstationumalteritates.Quocircaaegrosuariealteraricontingit,inpromotione,&maturitateconceptoruminseseminum:eoquodnostraeuiresuitales,suumomneBlasconcitent,adnormamgeneralissimimotusastrorum:nonquidemuelutductorumuiolentium:sedpraecedentium,autcomitantium.EtenimliberApocal.nontribuitcoelis,uelminimamullamuimpunitiuam:sedeandem,inAngelosdiuinitusdistributam.Quoqueproinpercutientes,&ministrispiritus,dicuntur,Iudicisimperiafacientes.Pestemitaque,noncredamfacile,temporumimportunismutationibus,suumdebereortum.Quod&EudoxusapudFernelium,sensit.Nullaquerationeinducar,utcredam,coelos,dareaccretionem,formam,figuram,uires,autquiduisaliud,quodexenteseminumproficiscitur.Nam&antestellasnatas,herbapollebatsemineuirenti.Adeotametsiastranullaessent:attamenuiUerbi,naturaliteromnesemen,exse,estproducendosuumconstitutum:Inuitisquestellis,acannistationibus,imo&climatibus,perartemproducunturmultaseminaatquefructusperegrini.QuapropterHippocratisepidemica,commentarioGaleniillustrata,nominequeAuthorisindigna,continentplurima.Nontantumquiaannistationibusmorbos,&nonsuisquosqueseminibusuariasqueinfirmitatesuniradici(idest,qualitatibusprimisaeris)attribuit,adeoqueeffectusdiuersos,iniustiscausiscopulet:quam,quodcontineantplurimasnugarumabsurditates.SoleoeniminhociudiciariosAstrologos,Empiriciscomparare,quinactounguento,pulyereautalioquopiam,eademextolluntadomnespropemodummorbos,pluresqueadhucalios,ualere.Sicmultiexillis,noncontentiastrorumannuntiatione,cogunt,illaessefabros,deastros,acpatronosabsolutos,omnisfortunae,&infortunii,uitaeacmortisfuturaeconscios,fabricatores,consiliariosdenique,&fudicescogitationum,quaestionumqueinterrogatarum.Siitaquenoncontineantmortem,bella,uenena,Pestem:utiqueneceiusmodiflagrasupernospoteruntdepluere.Cumdarenequeant,quaenonhabent,noncontinent,noncausant,nequegenerant.Nonenimnuntius,bellorumpraeco,horumimperatorest,uelcausa.SienimIesuitaTrigantiusueranarrat,Sinarumlatissimo,totoqueimperio,Pestisestinsolita,&uisanunquam:cuitamenidemSaturnus,idemqueMars,&aequepotenterquinobis,praeest.Deniquesiquibusdamterris,certoPestissaeuiattermino,recurratquepraecognitisstationibus,quibustamenolimPestisadmodumeratperegrina:Consequensessetsane,uelillasprouinciasnonsubiacerestellaruminfluentiisuelnoniisdemquibusolim,uelillasPestesesseadulteras,uelsaltem(utopinorego)nonprouenirecoelitus.Cumnimirumibidemnonsintconciliabulastellarum,quaeannuatimdiesseruentstatutoscomitiorum.QuidsienimPestis,inunaciuitate,maximammortaliumpartemdeleat,frustraprofectoeritomnisMagistratusprouidentia,siuicinalocasubtereundemMeridianum,uelangulumcoelisita,nequeantpraeseruariintacta.Cumquestellaruminfluxus,uelirradiatio,situniuersalissima,utcunqueinsaniantalii;nonesttamencredendum,possecoelitusPestesabastrisinfluere,addeputataloca,urbes,&pagos.Namsistellaruminfluxus,essetpestiferus,auteritaer,uelGassuperneadnosdimissumipsaPestis,autmeranudaqualitasperaeremdescendens,quaeadnosperuenit,absqueillocorpore,eritqueuelconceptainstellis,uelgeneratainaerenobisuicino.Siprimumhorum:necesseforetsimulomnesmundiangulosinfici,nisiinaere,&peraeracanalemueltubum,acoelo;adnosusque,directum,&immotumsupponamus:perquemetiam,necsecus,aerpestiferus,adnosdeferatur,stellarumfuligines,acinquinamentadeducens.Etenimcumdistantiastellarumaterra,sitmultarummillenarumdiametrorumterrae:nonestcogitabile,quodaliquastellaefuligo,adhoccentrumpertingatsospes(minusqueadaliquamprouinciameius)quinuniuersalisimultabo,inficiattotumterraemarisqueambitum,uniuscentriminimispatium,uicemquesubientem.Itaquesiterra,sitminimipunctiinstar,hucspectantquaealibidixi,deaerisregione,quanecuenti,necrosunquam,autpluuiadecurrunt,necmeteorasuasludunttragoedias.Multoqueminus,eprofundocoeli,quicquamperpendiculariterdefluit,autsideplueret,nonsufficerentdecadesaliquotaetatisnestoreae,priusquamnobisaduenaeessent.Sinautemastra,saltemdimittantmeram,nudamquequalitatem.Illa,ueltantoloci&dietaruminteruallo,aliquoties,&aliquotannorumitinerariodegenerabit,atquedeficiet,adeoqueantequamadnosperueniat,nilpristinihabebitsibisimile:necposseteiusmodiperegreadueniensqualitas,locumcertuminficere,nisiuelutinpyxide,perAngelumdeferatur.SiautemperAngelum;iamcessatquaestionaturalis,frustraquecoelosfacimuspestiferos,ueneficos,siAngelussitipsepestifer.Quialioquilongepromtius,uenenumpestilens,propeterram,autinnobis,quamquodapuris,atqueinsontibuscoelisidsecumferat.Qualitasdeniquepestifera,coelitusdelabens,sinoninaereinclusa,simuldescenderit,autmigrabitdesubiectoinsubiectum(quodPeripateticirecusant,&Scholaemodernae)uelpermillenasspeciessui,totiesquedegeneratas,uelutperegrinatota,abortusuoadnosdeueniet,adeoquefrustraneumeritcoelorumuenenum.Sinautemputeturinnubibuspropeterramgenerari:ergocoelumimmune,atqueinsons,falsoaccusatur.Ostendisiquidemalibi,coelosduntaxatoperariperBlasmotiuumlocale,&alteratiuumcalorisatquefrigoris.Nequaquamautemperuenena.utpotequaesuntsublunariumduntaxatproprietatesformales,acfermentalesseminisalicuius.Admittoquidemlubens,telumigneumsubindeuisum,telumigneumexaere,adlocumaliquemuibratum,cecidisse,quodquePestissubindesitinsecuta.Atquiistudprodigiumimprimis,nonexprofundocoelisinudelabitur:sedepropinquiorinube.ForteSathan,tonitruicomestelumeiusmodidimittit,quoPestemscitminitatam:(undeantiquitusDeihonoresadserapuit)atnonproindetelumistud,estcausaPestis.AlioquisaneadunamquamlibetPestem,telumaequenecessariumuibraretur.PraesertimquodIgnispropriumsit,consumerePestem,atqueuenena:nonautemgenerare.ItaqueIgnisnaturaliternunquamsignificatPestem,cuiusdestructionemcontinet.Estqueideoeiusmodiigneumtelum,portentumrarissimum,aspiritibusadterroremdimissum:illi,quiaduitaesuaeemendationemilludretorserit,estqueprofecto,scoponostroimpertinens,aclongemagisfriuolum,siexindecoelumnotemuspestiferum.Suntnempeportentaquaeuisincerta,acfundamentoMedicoinepta.Sedseculumsihancpestilentemmercemprotruderet(creditumenimsicesthactenus,malequegentiles,nostrasScholasdeceperuntnomineepidemico)quorsumergototScriptores?quaeuehactenusfuereexcogitatamediacontrastellarumimportunosistosinfluxus?Quisenimimpediuithactenus,nemedulla,menstruatimcrescatinossibus?Itaquefalsoaccusaruntcoelum.SatScholisuisumesto,coelum,authoremPestisfecisse,&remedia,suamquescientiam,subdesperationissilentiosepeliisse,soliussuasuignorantiae,metusqueterrore.Ergocoeliaccusatio,ubiquemanifestam,acnecessariaminuoluitinscitiam.Attandempostquamstudiorumomnemcontraxereneruum,suadentuitandaloca;quibusplagaeuigent,utendumcibiseuchymis,bonumignemstruendum,cauendumasordibusquibuslibet.ItendumquefrequenterTheriaca,cui,cumnondumsatsimpliciumsitingestum,quisqueprolubitunouascumulatimcenturiasaddat,adeoquepraestantissimacenseturantidotus,quaemillesimpliciumcongestumcontinentaceruum:utqueunumdemilleforteiuuet,saltemnonnociturumsperant.IstanempesuntAlexipharmacamagistralia,utsiinterimprouoto;resminusfaustesuccesserit:culpasaltemcareat,quitotsimulselectissima,multisqueclassicisAuthoribuscommendata,compilauit.Praescribuntquoquegratasuffumigiaaceti,aromatumqueodores,malemendaciorumsuorummemores:quasilanguidaeiusmodiremedia,contrasuaillorumprincipiafacerent:idestcontracoelituspertotumaerem,diffusauenena.Etenimsiproptereiusmodiodores,uelbarba,uelunguis,ueldeniquemedulla,cessetaccrescere,aliquampossetspeifiduciamingerere,quodsemenpestilensluridoremediosuperariposset.Itaquesiullaessetratio,causatiuaPestis,incoelis,eapotioriiure,hominicompeteretincoelos:Sisapiensdominabiturastris:nonautemastra,sapienti.NampotestSapiens,significationesastrorum,aliquainpartemutare,quanquamnonstellarummotum.Sedistudhocloco,estimpertinenstantopere,quantumestfalsacoelorumaccusatio.Siquidemsistellae,causatiueinnosagerenteffectumsuum,utiquesapiensmitigareposset,falsoquepercoeliaccusationemseMedentesexcusarenituntur,propteradynaton.Nonestinquamullainnosstellarumactiopraetermeteoricam.Astrologienimmultafingunt,quaenoruntessefalsa,imo&impossibiliaquaeintheoricisplanetarumutrobiquesuntobuia.Uerumtamennecnatura,necproindeMedicina,regulamfalsiadmittit,utnequesuppositionesAlgebrae.Itaquefinaliter,sipopularisPestis,ecoelolaberetur,foretnecesse,coelumimpugnare,&impedire,siadradicemeundum,&nonadproductumposterius:adeoquetotaMedendiars,nonnisifrustraneaprorsus,praescriberetpropraecautionePestis.Atqui,tantumfacinus,nonsibiScholaefidunt,ruuntquelibentiusadadynata,utsuaeclypeumfaciantinscitiae,queantqueinPestemmitterequoslibetignaros,potatores,temulentosquemortaliumtortores.Patetsaltemhinc,quodcausasPestis,hactenusnonafronteadoriantur:sedatergo,&adeffectustantumrespexerint.Adeoquequicquiddepraecautionedictumest,merashabereproximorumimposturas.Imitanturenimrusticum,conantemexhaurireriuum,quapropelittusinmarefestinat,nonautemfontemobturando.ItaqueuelnoncreduntPestem,coelooriundam:ueleorumremediasuntdesperatione,acdeceptioneplena.Porrosicoelum,tanquamparensiratus(utParacelsosomniareplacuit)nostranotetcrimina,contamineturquenostrisimpietatibus,nosquesuisideoiaculisuulneretuindex,tamquecalamitosenosinterimat:certe,ueldeasteraliquiserit,uelanimalsensitiuum,sibiDeiofficiumarrogans,&Angelorumpercutientiummunerisinuidens,docetnos,inuidiamremcoelestemesse,ut&uindictamcreaturae,inhominem.Sedcurnotetnostracrimina,sinotandopolluatur?&quomodopolluetur,sipeccatumsitmerumnonens?Quomodoistesagittariuspersentiet,merumnonens?quomodoabscessumuoluntatishumanae,aDeoiudicauerit?etenimsinobisirascatur,&inultionemaccendatur,propterilludnihil:quomodononmagisnobisindignabitur,ubisenseritnossuasimitariactiones&praepedire?dumscilicetplacatocoeloPestemnobisformamusnostristerroribus?longequeacerbiusferret,quodhomo,inuitocoelo,medereturPesti,superetsuauulnera,suaquemuniaincoelidespectumanteuertat,autimpediat.Pestisdenique,siordinatoAstrorummotu,annuntiatiue,acuelutannuatimpraediciposset(proutdeAegyptoalioruminformationesiamantenarraui)piaculaautemnostra,ordinatodie,numero,&mensura,careant.Peccatanamquependentexcordehominis,liberoquearbitrio:ergoistacausa,nonestsuoeffectuicondigna,eiusquesigno.NegantautemTheologi,effectusfuturosliberiarbitrii,praesciriastellisadeoquenecscientiam,necintellectum,habitareincoelis,corporibusqueinanimatis.ErgonecquidemdenuntiantPestem,bellaetc.uentura,apeccatissibipraecognitis.Satesto,Pestemdenuntiari,nontanquamobcausamincitatricem:sedquiaAeternoplacuit.Consciusutquisque,seipsumexaminet,acemendet.Necopusestmentitasprauitates,&maleuolentias,fingereinSaturno,uelMarte:sipeccatanostra,sintcausaeffectualiscontagii.AdeoquesibicontradicuntAstrologi,atqueariolatoresMedici.Necenimalioquiessetnecesse,tortorem,reoiratumfingere,etsieundeminterimat.Sodes,curnostraeiniquitates,potiusSaturnumacMartem,quamLunam,millenisaliquotmilliaribusuicinioreminstigauerint?CurremotissimusSaturnus,criminumnostrorumpotioruindexesset,quamLuna?Namsialiquodastrumessetpestilens,certeessetpotissimumillud,quodpraeestnocti,quieti,&reductioniinprimammateriam.DeniquesiPestis,tanquampunitio,nosinuadat,autperAngelosnuntios,orbiummotores,mittatur:Sanenullaeritnaturalis,sidentquesponte,Scholarumpraescriptiones,acregulae,tamadpraecautionem,quamcurationem.Coelumpraenuntiandiergo,futuripraesagumest,datquesignaPestis,quaesuisreuelatDeus.NonautemcoelumpraesentisPestiseffectiuum,utnequepraesciens.Errarentsiquidemalioqui,tamcoelum,quamdirectrixIntelligentiaAngelica,quotiespueruminsontemPestepiaret,propeccatore,necpiorumhabitacula,Pestiunquamsubessent.AcDeus,praetoreminiustumconstitueret,quibonosPestenecaretcrudeliter,quaenefariosnonapprehenderet.Bonosinquam,prodelictisnoncogitatis,necaret.Uelhincsaltemliquet,Pestem,suamhaberecausaminnatura.Demum,siPestis,coelestislucisproles,eacerteininstantisemperexurgeret:cumastrorumaspectus,sintperminuta,momentanei.QuarePestis,antequamuenenoaliundenato,adnosdeueniret,primouentodispergeretur,primapluuiaeirrorationeablueretur,noctisque,acnubiumfrigoribuspacaretur,priusquamadnosdeueniret:&punirentururbes,quaeminimepeccassent.Tum,est&inParacelsoridiculumquodsagittariusPestis,acnotatornostrorumcriminum,habitaretinSole(inquoDeusposuitsuumtabernaculum)tanquamiratusacuindexparens,propterimpuritatiscontagiumsusceptum.SaturnustamenacMars(alibisicinconstansait)essentcriminumultores.Itaquequocunquemodosumatur,prouidentiapunientiscoeli,patituriniuriam,&Deus,blasphemiam.Adeoquedoluspaganismiincluditur,siuedixerintpestilensuenenumastelliscudi,uelinuindictamcriminummitti:siueetiamnaturaliastrorumcursufabricari,perqualitateselementalesannuas,uelextraordinarias,autindirectas,acportentosas,aSathanadirectas:ItrobiqueinAtheismumpaganoruminpingunt.Namneccacodemonillamquamgentilespuitant,potestateminnoshabet,neclegiturinPesteDeali,aliussatelles,praeterAngelosLucis,adeoqueaSacrorumueritate,estabscessisse,stellis,autdiabolo,uimPestisgenerandaetribuisse.PraecipueubidePestenaturali,&nonDealidisputatiooccurrit,dequeremediis,causis,&obstaculisestinquirendum.Naminprimis,nonraro,Pestisunicoabindiuiduoincipit,pueronempeinsonte,adeoquecoeli,piaculohuiuspueri,integramfamiliam,oppidum,&prouinciamtandem,innocuumnempeprofacinoroso,feriissent,permodumSeplasiae,quid,proquosubstituentis.DeniquedumPestisserpitsuocontagio,abunoinalium,salteminsecundo,tertio,acdecimo,noneritampliusuenenumacoelopropinatum,autuulnusacoeloinflictum:quasitotaira,autuindictacoeli,concitareturculpaprimiinsontis.DeniquePestis,soloterrorepauidiconcepta,cuminspeciespecialissima(etenimnullaaliaexistitactuinindiuiduis)nondifferataqualibetalia,quaeecoelomitteretur,uenenoastrorum.Ergonequeullaprorsuseritnaturalisecoelo,sialiunde,nudaterrorisimagineconcipiatur,neccoelisitindigasuiorigo.Namalioquiunumindiuiduum,nonconstituituraparentibus,totopraedicamentodiuersis.EtenimsiMedicum,&MedicinamdeterracreaueritAltissimus:&Pestis,abastrisformetur:uereorsaltem,netantouenenoimparomnissitfuturaMedicina.AtsaltemDominusnonpotuiterrasse,quodMedicinamdeterra,&nondecoelomiserit.EnimuerolibriRegum,&Apocalypseos,sanctisAngelisPestemattribuunt,quaediuinaesitultionispentaculum.NeclicetaSacrisrecedere,adcacodaemones,&astra,uenenorumpestilentiumexordia.DeniqueParacelsusPestemcoelitus,uelutasagittario,duntaxatintrialoca,nimirumponeaures,subteraxillas,&inInguinadiradiariscribit.QuapropteraliismembrisobortaPestis,uelPestisnonerit,uelalteriusgeneris,&causarumdisparatarum,quamquaeUulnuscoelesteesset.Ueldeniquecoelumsagittandoerrauit,uelsaltemParacelsus,audendotemereerrauit.Itaquesialienaecausae,Pestemfabricent,absquecoelorumope,necesseest,hossuapossessione,&putationepriuandos,coelumqueposthac,petitorie,litemaggredidebere.SideniquePestis,uulnusest:ergoestdesusceptisexternis:nonfebris,autmorbus,constansstatutosemine.&perconsequens,quicquiddiaphoreticoruminPestissubsidiumhactenusdecreuere,falsumatquedeceptoriumesto.Magisqueoportunaeruntincarnatiua,&uulneraria.Etlongeestuanissimumdiaphoreticumpropraecautione,nequisasagittariocoelestiuulneretur.Essetenimsudoriferiignauusclypeus,contrasagittamtamuirulentam,tampotenter,procul,recta,tantoqueotiouibratam,securissimequeductampertotmillenamilliastadiorumpergentetelo.DecebatenimParacelsumsciuisse,carbunculum,glandulas,bubones,atqueparotides:nonquidemipsamessePestemimonecullatenusesseuulnera:sedsigna,productum,&effectuspestilentes.Quippenam&Pestisaliquotsignata,frequenternonnisiamorte,uisuntur.Quaproptercoelestisillefundarius,nonPestem:sedPestiseffectum,quotiesuulneraret,immitteret.Seroquenimisuenisset,utPestem,siueuulnus,illispartibusinfligatei,quiiamanteaperPestemobiisset.Quidamnempecontinuouomituriens,cumcephalalgia,moritursubcontinuisdeliquiis,infrahorasseptem,abinuasioneaegritudinis.Moxautemcircaobitum,tingitursupraumbilicum,usqueadclauiculas,frequentistigmate,seuuibicenigro.Curiositatisergo,cumAnatomicusdeficeret,dissecuieum,acinueni,osstomachi,escharanigra,iamcauterizatum.Deniqueuibices,nonsuntuulnera,proutnecglandulae,uesiculae,bubonesetc.ergosaltemcoelum,nonuulneratinPeste.Quaesiaperiantur,ulcerauocasParacelse,&distinguiscontrauulnera,actemetipsum.Fabuloseergonimis,coelumnostralabeinquinatur,harumqueestiniuriarumuindex,prout&criminumnostrorumGraphiarius&uulnerator.Paganismiidfuitoliminuentum,utcoelos,atquedeastros,incultumblasphemeattolleret.Blasphemequoqueatquestulte,aParacelsoquatuorelementaingeruntur,quieorumRelolleumridereassolet.Potissimumquod,inortuMedicinaenostrae,quaternariuselementorumsitsublatus,taminnaturaniuersi,quammistorumconstitutione.Etenimquaminscienteradaequaturquaternariuselementorum,ternarioemunctoriorumpraefato?Paracelsusenim,arcanispotitus,planeheroicis,promorborumsubplantatione,destitutusquescientiaMedica,aPatreluminumdescendente,titulumqueMonarchaearcanorum,sibiultroassumens,hocqueausuprincipatumMedendiinuadens,dePeste,tanquamsibiignotohoste,tractauit.ProindePestemquandoquecoelo;aliasSoli,Solisquequandoqueelementis,acnonrarosolisPhitonissis,Sagis,acspiritibustaminfernalibus,quamelementalibusDeastrisascribit,plerumqueoblitusdoctrinaesuiParamiri:ubiPestesentisnaturae,entisueneni(quasialiquaextaretueneniexpers,autuenenumaliquod,nonessetnaturale)entisastrorum,(quasiAstra,supranaturam,autextraeamessent)entissagarum(hasIncubis,Lemuribus,sylphis,etc.tribuit,contraensetiamastrorumdistinguit,neSagae,sintfortassissapientes,quidominaridicunturastris)&entisDealisproponit,suiqueibidemoblitus,&entisimaginatiui,cuiustamenpraecaeteris,memoriamhabuissedebuisset.Nisifortassismalit,ensimaginatiuum,nonpossecausaremorbos,autnusquamuigere,nisipenessagas.Enimuero,utPestemdiuinam,arbitrorspernereremedianaturae:itaquoque,siquadaemonibus,autSagispropria(quodnonestcredibile)atsaltemsuamcoelooriginemneutiquamdeberet.EtenimaliassiPestisSagariaesset,solitisessetlongeimmanior,propteradiunctumuirusexternum,&agendipromptitudinem,iracacodaemonisacceleratam,&ampliatam.FraterP.Boucher,minorita,insuisorientalibusperegrinationibus,uttestisocularis,narrat.QuodquantumuisAegyptus,sitalioquiPestiualdeobnoxia:pridietameninundationisNili,quotannisdecidereroremsingularem,quemElthalimuocant,cuiusaduentu,prompte,&uniuersaliter,sanantur,quotquotPestedecumbunt,acsani,praeseruanturabea,eodemrore.Etenimsihocuerum,necsataprincipeRadziuilioinuestigatum:nilquicquamtamenexindeducipotest,quoPestem,coelituscausarinaturalitersciamus.Cumexinsaltemsequatur,meteororumquaedamessesana,aliaueroquibusdamnoxia.Quodhactenusnemonegauit.EtenimquamuisSol,pridieinundationisNili,fereadlocumeundem,quotannisredeat:nontamensimuleaedemstellaecomitesrecurrunt.Dein,Rosille,nonestcoelorumautstellarumprolesnequeexBlascoelestimeteorico:sedpridieinundationis,iamduduminundataestterraaltiorAbyssina,calida&australismagis,quaemagnumdeseuaporem,nitrorefertumemittit(estnamquetotaNiliaquanitrosa)quiuapor,inroremnedumresoluitur(Ros,alibimella,tereniabin,manna,entali,aclaudanumuelutgummata,plorat:atqueapudnos,quotidierosmaialis,salesaccharinoscatet)currentemquecomitatur.Nilum:sedtotumaeremAegypti,etiamhumectandoabluit,aegrorumquecorporareficit,nonmultosecus,acimber,terram,postlongasariditates.Saltemego,SacrisadmonitusspernoAugurescoeli.ItaquesicoelumsitPestisgrassantiscausa:deberetesseparitercausaalteriuscuiusquePestis.Quiaidemspecieens,easdemsortiturcausasconstitutiuas,aquibusipsaspecies,suamrecipitidentitatem.Itaqueconstanternego;uiruspestilenscoelonasci,autastellisdimitti:Pestesueroomnes,quaenonsingulariter,proflagrodiuinitusmittuntur,suntuelendemicae,uelterrorequodamfabricatae.Quaeautemcontagiohaustaemutuantur,sequuntursemen,atquefermentumsuum.Pestisautemendemica,licethauriaturforinsecusoccasionaliter,nonesttamenPestiascribenda,nisiArcheinostriterror,Ideamuirulentampauoris,abenteendemicoconcepti,priusfabricet,utimoxconstabit.Negoinsuper,ullamPestemesseepidemicam.Namtametsiaer,multorumcorpora,aduariasputredinisconfusionesinuitet:nullatenustamen,estPestilentisuenenicausaprimordialis.Namsicutomnisputredo,aPestediffert:itauicissimquoqueuenenumPestis,aquauiscorruptione,filiameteori.Quodnisiriteatqueperfectesitcognitum:nullatenusquoquepoteritintelliginaturaPestis:multoqueminus,eiusdemradicalissanatiopromoueri.Adhuiuscapitiscalcem,argumentumaddam,quodaripafluminumdesumitur.Uidinempe,quiutPesteinfectasuitarentaedes,Antuerpiadiscesserunt;alios,quifugerentabuariolis,quibusantebiennium,adhucuultum,cicatricibusmaculatumcircumferebant,inScaldiipso,percussisuntmorbis,quosuitassepraesumebant,sequeutsanossubduxerant.Meminiquoquemequondam,puellamleprosamcurasseUiluordiae,quaedumiamper7.hebdomadassanataputaretur,&Antuerpiamrediret,confestimpertotumcorpusinipsofluuio,sibilepramrepullularesensit.Quaedemumadmerediens,sanataque,persemestre,Uiluordiaeestmorata.Attameneodemdie,quodomumrediret,inScaldi,rursusrepullulauitoccultataLepra.Mulieresquoqueinabortumprocliues,etsirhedaruspergerent,feliciterquecessissetiter,attameninfluuio,seditioneminuterosensere,domumquearipaperrhedamuectae,illasincruentumprofluuiumlapsas,sciui.Adeoquefluuius,coeliaemulus,planetiscreditumhonoremsuffuratur.Deaestateloquor;adeoquenecfrigusinfluuio,tumaliquodsuspectum,incusandum.Frigusetiamautumni,ruspergendo,nonobstetit,quantummenseAugusto,fluuius,necconcussiorhedae,quantumquietanauigatio,noxaeattulit.Nondemumuaporaqueus,influuiooberrans.Siquidemdiebuspluuiis,rusitinerando,calamitatesnarrataenonobuenere.Itnequedegendocircapalustrialoca:sedinfluuiis,fluxuiacrefluxuioportunis,pauculaehorae,hasmolestiasPestis,ectymatum,leprae,&exanthematum,inuexere,quaeinterrisnonoboriebantur.Arginesenim,acripas,bisquotidieaquadeserit,foetetqueolidusfracedinefundus.Quapropterfluuius,tacendoloquitur,probatquefracidiodorisnocumenta,quaemoxdicam.Idqueenimproinnontamlittorimaris,quamripisestuernaculum.Namadsalsummare,arenamquefundi,nullaestfracedoqualisinsemidulcibusfluuiis,quareaquaeuixunquamprorsusnitidaesunt,carentqueodoresibiproprio.Coelumergo,alabenostraestimmune,utabaccusationibusignorantuminsons,culpacaretuindictae.Reliquiaesuntpaganismi,quasnisiScholaMedicadeuitarit,sciat,Datoremluminum,beneficiasuanonillisporrecturum.PeregrinaLuesnoua.Nonomnesmorbi,ueneresimulinpalaestram.FeliciasaneAtauorumsecula,quibuspaucaeinfirmitates,strinxerantgladium,inhumanamimbecillitatem.ProductumquedeincepstransgressionisAdamicae,sensimnobiscumnaturaeprimordiaassociauit.Astrologienim,adhuchodie,confugiuntaddeterminatassiderumpositiones,iras,incompatibilitatesoppositionum,acluminummalignorumcongressus.Quibusprimafebris,primaApoplexia,primauePestis,natasit.Etenimquanquamnonsoleamindagarepraeterita,quaenonproficere:sedobessepossunt:multoqueminusassueueriminquirere,quorumadipisci,dare,facere,autsperarenonpossemdemonstrationes:attamennonpotuinon,irriderepaganismifutilitateminAstrarelatam.AssentirernamquefaciliusAstrologis,sinatasemelfebris,abortaqueapoplexia,cessassent,cessanteillaconstellatione.Demonstrarequoquesipossent,quonaminterimhospitio,febrishabitaret,distractasemelstellarumfebriliumdissocatione.Quapropterlibrodeuitalonga,morborumomnium,mortisqueintroituminnaturamhumanam,primus,exsuaoriginedescribere,coactusfui.Adeoquedilucideintelligoacopticecerno,reliquiasesseexpaganismo,quicunqueaususest,stellarumofficia,&destinationesextendere,supratextumSacrorum,quidicit,quodAstra,sintnobisinsignaduntaxat,tempora,dies&annos.EtenimsiAstrologisassentireriudiciariis,arbitrarerfebrile,autPestilenssemen,semelnatum,deincepsintrasseinnaturam:necquidem,utmaledictioniscuiuspiam,sedcreationisdeincepsprolem,continuaresuamgenerationem.Sedcummorborumplerique,tandeminsanitatemdesinant,sisaltemnoncumaegrisipsisoppetant,acplerumquecitranouaeprolissuscitationem:necessumesset,sipropterinfausta(ridiculum,autblasphemumChristianouerbum)quandoquelumina,incepissent:nechodiesineillisincipereposse:siluminailla,siccongressa,aestimandasintcausaemorborumefficientes.Credidiitaque,postquampenitiusabditorum,corporumanalyses,perIgnemexplicuissem,quodeadem,morborumabinitiofuerint,quae&hodie,principia,atqueradices.QuodsatisclaredemonstrauiintomodeorigineMedicinae,tractatu,demorbisingenere.Crediderimquoque,aliquotmorbos,initiofuisse,uelutinsuiinfantia,leniores,celerioresquehabuisseprogressus,&facilioresquoqueextinctiones,obpristinumnaturaehumanaerobur.Aliquottamenmorbos,suiinitioferocioresfuisse,quinempenonitaadhaerentradicihumanaefragilitatis;sedluiutperegrinaeconsociiacquiruntur.Etenimutolim,naturaeerantrobustiores,quaeutsusceptrices,ita&medicatricessuntmorborum:sicmodo,experiorseminamorborum,indiesproficere,robustiusincidere,acincalescere,nostramquenaturam,quoitlongius,proceditqueintempestiuius,eoquoquenegligentius,remediisauscultare.Enimueropatrumnostrorum,diebus,surrexiteatenusincognitaluesUeneris,cumpedissequis,&asseclis.Notaturautemannus1494.&Parthenoplicaobsidio,aetasluis,eiusqueprimanatiuitas.Quicquiddemumsemelpenesnosadoleuit,quanquaminillisindiuiduispereat:speciemtamendeincepsseruat,&uixinterirescit,quandiuperennatmandatumeius,quilabem,incarnemmittit.ItScorbutum,PestisHungariaeetc.nostrisabauisignota.Nostraeautemplagaecrescuntindies,quia&impietatesmultiplicantur.Mutanturquidemmorbi,laruantur,augentur,degenerantquepersuicopulam.Itaqueanimomaiore,deincepsderemediisaltioribuspensitandum.Exmorborumdeteriorationeautem,coniecisecurioremMedendiartem,quamquaehactenus,perfrequentemphlebotomiam,&uenenosamresolutionemlaxantium,consertisuinculis,mortalesincaemiteriumpraecocitertrahit,surgeredebere.ominorenim,quiacernoluemUeneris,caeterasaegritudines,mutaturaminsuiobsequium:&Pestemquoquehactenusforedegenerem.EnimuerolegiquandoqueinreuelationibusS.Brigittae,iteminuitisS.Dominici,UincentiiFarrerii,Colettaeetc.unanimiapparitioneillosuidisse,succensumuelutMundiSaluatorem,supermortaliumimpietatibus,minatumqueexitiumgenerishumani,tribusiaculis.Cuiusapparitionisergo,B.Uincentius,ordinisS.ClaraereformatricemColettam,utUalenciisHispaniarum,superintellectualiraptu,uideratgenubusprostratam,anteSacrosanctamTrinitatem,quodexoraretauxiliumDeiparaeuirginis.UtChristusDominus,auerteretpiaculum,comminatumprocommeritosupplicio.DesertaquepatriaUalentia,GandauumuenitColettaminuisurus:quamstatim,agnouiteandem,quaminraptupraefatouiderat,&quaerebat.ProAuaritiaenim,eratsagittabellorum,quibusmaleparta,malequereseruataauferuntur.ProSuperbia,eratinmanuomnipotentis,iaculuminediae,famis.Ecclesiasticosautem,quoshuiusmodipeccata,utplurimumtangunt,minaturfugareutraquelancea,apossessionibus,contrauotaaccumulatis,malequeusurpatis.Actandemcontraluxuriam,sagittamcontagiiinmanugerebat.NonequidemDauidcasu:sedaltioriductu,Pestemprobello&fameelegit.Quiatotuspopulus,regisadexemplumfornicatorerat.Singulareidsalteminpraefatauisione,quoddiuersissanctis,&annisapparuerit,&quidemanteluisaduentum.Quoniamnonestuerbum,quodDominusnonreuelaueritsuisProphetis.Postremo,subdierumplenitudine,submaturitate,&completopeccatorumnumero,immisitlonganimisDeus,unamtriumsagittaruminmediumcarnis,acconfestimapparuitLuesUeneris,planeatrox,uirulenta,acfestinantiputredinenecans.Deincepsautemaliaeaegritudines,imo&ipsaPestis,labemeiuscontrahit.Necueteresmorbi,respondentampliusdescriptionibusauorum,necconsuetamfeudiobedientiamremediisexhibent:Namolimingentesexercitus,citra,ultraqueEuropam,inAsiam,&Africamducebantur,absquenotabilicontagio,idemqueutrobiqueferemilitumcensusinueniebatur.Astiam,moxabinceptaobsidione,moriunturintuspraesidia,&simulobsidentiacastra,acceleratamqueexpugnationem,confestimpopularisPestissubsequitur.Uixenimunicapraesidiicohors,forasproficiscitur,quamnonsequanturcurrus,aegrotisonusti,etsipostsenosocomiaonerauerit.PraecipuiChirurgorum,cumadmirationeplangunt,quodnonitapridem,minoraquaeuisuulnera,uixsolitisobediantampliusmedelis.PorroluesistaprimumuisalegiturinobsidioneNeapolisanno1494.Medentesquoqueortumeiusperconiecturasattentant.Aliisenimplacuitluisnatiuitatem,Indiisocciduistribuere,quodqueibidemessetuernaculaatquesolita.Aliisueroplacuitorientalemplagamaccusare.Ueruntamenoccasus,Indias,immunesfuissetestaturipseFerdinandusCortesius,earundemExpugnator,quodquepostaduentumsuum,nondumibidemenotuisset:sedeoaduectamluem,cumAethiope,mancipioPamphilideNaruaez.ForteenimillerecensabobsessuNeapoliseoappulerat,secumqueattulerat.Etenimcumibidemprimumluesuidericeperit,disputatuminternationes,anGallo,anHispano,anueroNeapolitano,cederedebeatintriumphum.InterimnemounquamLusitanumaccusauit,acperconsequens,IndiaeOrientalesimmuneserant.NamLusitanusinobsidioneNeapolitana,nonmerat,quiueteriodio,bellaCastellanicalubenspromouebat.SolustamenLusitanuscumexclusioneHispanorum,eoumlustrauerat,sibiquesubegerat.Nechisobstat:quodabolimLuesSinensibussitassueta.NamindenemoadbellumNeapolimaduenit.Ergosiuerumsit,quodLuesinSina,antiquitateuincat:potuitibidemiisdeminitiisincepisse:proutcatapultas,&typographiamantenoshabuerunt.SaltemLuesnusquamabEndemicis,necabaerisinfectione.Hincetiamnonpassimpopularis.QuodautemnonaSinensibusadnossitdelataLues,patetexguaiaco,cuiusususapudEuropeos80.annissenior,quamradicisChinae.Dein,quiaintroitusinChinamsubpoenacapitis,omnibusexternisuetitus.NunquamLuestumuisainorisextraChinamquorsumtamenSinensesproptercommerciaquotannisexcurrebant.Atguaiacumabocciduisterrisuenit.Aliiforteproindecontendunt,hancLuxuriaeluem,incepisse,eoquodannonaecaritas,mactatorumcarnescadauerumsuffurari,&clanculumcoctasdiuendi,suasisset.SedcumantropophagisIndis,haeclues,anteaduentumPamphili,fuissetignota,nonrecipiturhorumallegatum.Astrologiquoque,quibusomniumcontingentiumcausae,referunturinsiderumaspectus,&rotationes:nequidcitracooperationemastrorumfiericoncederent:peregrinumtumstellarumsitum,duntaxatsuperNeapoliminfluxisseaiunt,quemmultaanxietatequaerentes,nonduminuenerunt.Quasiidemastrorumsitus,nunquamfuissetantea.RefraganturenimSacra,Astrologorumhuicopinioni,utsupraiamprobaui.Paracelsustandem,Luem,multislibris,&additamentisinconstanterindagans,copulamleprosaemeretriciscumscabiosomilitegallo,incusat,acdetestatur.Quasiueroantea,nullaleprosa,gallosordidocommistafuisset?Adrefellendumautem,sufficit:quodParacelsus,etiaminhocsibisitinconstans.Neganspluribuslibrisluemueneris,perse,essemorbum,sedaliismorbispermittitduntaxatasseclam.Attamenomniscontagio,siueexLepra,siueexPeste,uelaliundecontracta,uere,&actualiterinseestmorbus.NecmirumquoquecausamLuishactenusnesciriabiis,quiadnaturaesoliuscontingentiasrespexerunt.Credopotius,totapparitiones,Sanctisnonfuissefrustra,acsinescopoostensas.Credoitaque,initialuis,exuibratoiaculoIraediuinae,haustafuisse,&innaturaminsita,nonsecus,atquelagenaruminuersione,tertiaquandoqueperibitmortaliumpersona.Nonquidem,quoduelimluemlibidinisreputari,suiprincipiomiraculosampenitus,quiaapiaculoincepisset.Scionamque,utinnaturahabetmodo:ita&suiinitiofermentum,atqueradicemreperisse.EnimueroLaicusquidam,&uirsanctus,adquaestionesarduasaliquot,solitusuisionessomniales,acnonraroquoqueperMentisabstractionem,notionesintellectualessuscipere:nimiafortecuriositate,hasindagauitquaestiones.1.CuristaLuespraeteritoseculo,&nonanteaerupisset:cumanteactispaganorumdiebus,scelerataquaelibetscurrilitasnunquamdefuerit?2.Unde,sinonabIndis,inEuropamuenerit?3.Quaecausasitcontinuitatis,&mitigationis,acmutationis,sidiuinitusimmissa?Nammiraculararopercontagiumtranseunt,acnisitraditomandato,suaminnaturacausamnanciscuntur.SednequeDeusinsontespuniresolet,proutinnocentes,saepeLuesUenerisinficit.Dixititaquelaicus,sibiinuisioneintellectualiuisumiumentum,quodpenedifflueretulcerefoetido.Quimorbusequinaespecieiproprius,nostratesdenWorm:GalliueroLeFarcin,uocant.Indesensimequipurulentacariepereunt.Hocautemiumentumuidit,uelutcanibusinescamdeputatum,totumtergusuitiatumhabens,etiamcircauasnaturae.Necpraeteristamuisionem,aliudresponsumhabuit.Quaproptersesuspicaridixit.QuodinobsidioneNeapolitana,(quaprimum,dirahaecluesemersit)nefandoaliquispeccato,congressumcumeiusmodiiumentohabuisset.Saltemindeconiicio,nonanteauisamraritatemmorbi,quippenoncredamfacileunquameiusmodipeccatum,intalibusterminis,aboriginemundicommissum;estquemorbus,luiuenereaesimilis,&equinaenaturaeaffinisacfamiliaris.Potuitqueideosuumfermentum(permittenteDeouindice)inhumanamfamiliamnaturalitertransplantasse,diuinitusquanquamanteacomminatum.Miscuisseinquamcontagiumequinum,infandaelibidinisactutum(perindeatquehodieameretricesordidausqueintestesmaris,attrahituripsaLues)gonorrheam,carcinoma,atquebubonesuenereosetc.propagans.Atcuriosusessedesino,quotiesresscita,nulliestusui.Nisifortemauishincmeditari,equossiculcerososcurariremedioLuis,&uiceuersa,perHydrargyrumoptimepraeparatum.SeruitsaltemconsideratioLuis,degeneri,acmultiplicataePestihodiernae,&quaepluressubaduentumAntichristi,minataesuntinSacris.Addo.Quodsitinfamis,infeceritqueomnemmundiangulum:effectuquoquepalamostenderit:quodsitcommunecarnispiaculum,serpensqueadulteriorem,&uulgoadhucincognitumscopum.Enimyeroprimoexordionedumdudumignotastetit:sed&suimedelainfelicitertentata,&adhuchodie,uulgoignorata.Undeconsequens,quodincertis,&ferocibuspharmacis,mortaliumuitaindignata,humiliatamodosit,uelantecuiusqueiiuuentutem.Quaedebilitas,perpetuitatisquandamspondetperennitatem,acinabstemiis,adquartamsaltemgenerationisperiodum.Imolicetamplahominumcaterua,nunquamluemcontraxerit:nihilominus,cumuixunquamLuessitbenecurata,manserintquereliquiae:supersuntsane,quiMedentumtemeritatesexperti,seipsissuntlongefactiinfirmiores.Parsnamqueueneni,quaepermansitpenesillosradicalis,praeterhorridasunctionum,suffituum,&saliuationumtorturas:necesseesteotitulo,illorumsuccessores,notabilidebilitatediminutos.EstnimirumLues,nonquidemmorbus,constansmateriaexqua:sedfermentumduntaxatuenenosum,solidis,uelliquidisnostripartibus,odorisinstar,affixum.Adeoque(quodLuiestsingulare)nedumpartibusconstitutiuis:sed&excrementis,siuealiorummorborummateriis,quasattingit,seincorporat,quiaafficit,&commiscetur.Cumquefaciliussitueneno,contaminaremateriam,iamrecenterdestinataminexcrementum,quampartemadhucuiuam,adeoque&hactenusresistentem.Hincfit,quodquicumquemanifesta,ueloccultahabentquorumcumquemorboruminitia,Luemfacilecontrahant;quaeproinde,seetiaminuariasmorborumlaruas,associationetransmigrat.Inmultisnamqueulcera,pustulasque;inaliis,ossiumcarieserodit,duraexcitattubera,Bubonesitem,phlegmones,&purulentaapostematafacit,ut&uulnera,curandopertinacia.Alibiquoque,peperitparalyses,podagricosinsultus,Icterum,Hydropemueetc.IdenimParacelsumdecepit,putantem,quodLuesnonsitinsemorbus,quiaaliismorbisadhaereret.Nammaledictio,iamnaturae,aboriginesua,impurae,superueniens,nonproceditgenerationeconsueta:sedsuumcorpus,incorporealiorummorborumreperitpraedispositum.Itautparitasconceptus,natiuitatis,subsistentiae,&effectuuminalienocorpore(humanonimirum)prodantparitatemortusLuis,&aliorummorborum,eoquodpariterapraeuaricationeemanent.Morbiitaque,aLuisortudeinceps,degeneresfacti,uenenialicuiusritumimitanturplerumque:necullus,sathorumcausasinuestigauit,quarenimirum,pleriquemorborum,euaserintcontagiosi,atrociores,frequentiores,tardius,difficiliusquefugaces,quamolim.Indubienamque,Pestisestsolitofrequentior,minimanosoccasionearripit,crudeliterinsectatur,faciliusquedispergitur,quiaassociatanouotoxico.Etenimplures,uelutdesperantes,putaruntnaturaenostraeuires,sicadsuifinembreuidecurrere.SedUerboDeieststabileimperium,Nonestullushorumdefectus,specieihumanaeincorporatus:sedperaccidens,indiuiduistantumadhaerens;cumqueomneperegrinumadhaerens,separationisitobnoxium,nullumquealienum,sitidoneum,utsimulacroDei,medullitusconiungaturinconstitutiuisprincipiis;Idcircoomneperegrinum,suiortum,augmentum,ascensum,statum,declinationemacinteritum,necessariosuscipit,actandemetiamsponte,perulteriorespropagationes,restaurationemexpectat.SuntnamqueuirtuteUerbi,seminaacspecies,inaeuumdurabilia.Hincconsequens,hospitemexoticum,tandemcederedebere,estabulo,inquodclancularioerrorefurtiueirrepsit.EoquodUerbipotestas,nullistempestatibus,longitudinemotuum,autdierum,utnechostistechnis,praescriptionempatitur.Diluuiumquidem,terramcoperuit,quiahomouiamsuamcorruperat:Ideoque&hodieobpeccata,penesnosinfirmitaslocumsibifecit,accrescitindiesnoua,&comminaturaliainsuper.Anno1540.subPaulo3.circaautumnuminApuliapropeTarentum,primaapparuitTarantula,monstrumaburbesicdictumAraneaesimile:sedduplomaius.Quoddeincepsmansitinspecie,&aTarentino,inAgrumiamRomanumquoquetransplantatumest.EtenimapudDanielemomnemonstrum,inrempublicamexcrescens,amariuenit.Confirmanturhocmonstronouiadulatores,quihominesasedemorsos,dementant&exultandotripudiant,tanquambeneegissent,credendoadulatoribus.Anno1550.inAugusto,GalliprimumuideruntTriticum,quoduocantroratum,siuemellitum:inaristaadhucuiridi,halecemfumatamodorereferens:inmaturauero,nilnisifoetidumpuluerematrum:populariumutinam,nonmorborumpluriumcausam.Plagaestquaenobismagnamfuraturannonaepartem:satanempeestzizaniacontrapotentioresPraelatos.Quamutinamnoscerentacpraeuiderent.Anno1556.nostrisorismaritimisprimumapparuitScorbutum,Ueteribusignotum.Quodgingiuas,&anhelituminficit,accrura:quia&interioraobsidet.DesignanturhomineseodemannoinBelgioadmissi,dulcicontagio,intus&extrasubuertentes,sibicredulos.Nonitapridemfebriscastrensis,adorsaestnostrates,contagioprofundo,absquesiti,&caloreenecans,denotanturque,quispeciepietatis,nouaspargunt&suspectadogmatainterdomesticos.Atsaltemnil,quodhostileestsemel,deincepsinsuaspecieintercidit,quiaadflagrum,immittitur,accaeci,nonindagamuscausamoccasionalem,mediumlethiferum,finem,atqueremedium.HodieenimCastrorumimpuritates,paludum,domorum,cumpauperiemilitum,uelutinsolitarumaegritudinumcausasincusant,acinterMedentessuperhancaleam,totauertiturpraeseruatiua.Quasiueroolimcastrapuriora,dumPestes,atqueinsolitaefebres,nondumerant.Scioetenim,quotiesfebrisdestemmateantiquarum,caditincorpus,quodactuLuemuenerispatitur,autquandoquehabuit,malequesublatam,confestimistafebrisseassociet,uenenosisLuisquisquiliis,undeuenenamutuat,quaemaligna&castrensisdicicoepit;sesequepropagetcontagio,etiamininsontesalue.Estqueuidelicetexfebrimare,&Luematre,tertium,abutroquegenitorumdiuersummonstrum,exmorbisspeciedistinctis.Hincnimirumtamfebris,quamPestis,laruataeuaserint,atqueincognita.SicnamqueLuesinchaofebrilipergitdispergi,fitqueiuriscommunis,InfelixnempeLuismonstrum,utriqueparentumdissimile,proditoriumuenenum,Pestisaemulumeuadit,Pestemqueipsam,nouoputredinisfermento,truculentioremparitsolito.Nonabsonumergohodiernacastra,pluresaegros,frequentioresmortes,&contagiomalignioressuscitare.Necimmerito,castrafacilioressequunturinfectiones,quamalioquipopulosioresurbes:quippemiles,ciuibus,Luisestobiectumpropinquius.Pestisitaque,fomitemprofauillareperiens,facilerecurrit.OpinionesUeterum.Pestis,omniseculo,insupplicium,abIratisdiismissumreputatur.IdeoHippocrates,omnempenituscontagiilabem,diuinuminmorbis,nominat.Gentilesadhuchodie,adsuatransfugiuntIdola.GentiumDii,daemonia.Christianiuero,adunicumaeternumNumenrecurrimus,subsidiaquesanctorumimploramus.Quiagloriosus,acmirabilisDeus,insanctissuis,quiimpetrant,quaenobisnostradenegantdemerita.UrbesenimsuntinBelgio,quibussodalitassanctorum,inPestepatronorum,hactenusimmunesseruauitciuesabolim,quotquotmissiinauxilium,&seruitiumPestecontaminatorum.Nemoenim,missusadecanoconciue,acsodali,etsiinfectissimoaPesteinseruiret,unquamaPesteapprehensusfuit.Sicest.CatumulusPestis.pillicapitiscuiusque,suntnumerati.Noncaditfronsdearbore,absquepermissuDei.Multominus,nobisaliquidaccidit,praeterpermissum,&praescientiamDomini.Sicuerumest.Pestisquaedam,amanibusDominiuenit,quameuitareestimpossibile,quiauenitabeo,quisagittando,errarenequit.IdcircodehacPeste,nequicquamscriberedecreui:utnequedesanationemiraculosa.NamsinaturalisPestis,permiraculumsanetur,eaadMedicumnonspectat.Plurimiquoquenostrumopinantur;Pestemnonnisidiuinitusmitti,absqueconcursucausaesecundae.Mahumetaniquoque,cumCaluinistis,creduntPestemineuitabilispraedestinationissortem.Necideolocauitantautinfectacorpora,utnequenocuaquaelibet.Malesibiconstantes.Siquidemfera,nocerenequit,nonconsentienteDomino,adeoquehacexpartenonsitPestenocentior:aferistamencauent,acsetutantur.AngliaquoquehactenusproprioPestisnominecaruit,quamqueabolimPlagamnominat.Quantumadcausaseiusattinet,Graeciprimum,acdeinarabes,acquicumquealterutrishorum,sesedicarunt,Pesteminduascausasconuocant.Quarumpriorescatharticas,siuepraecedentes;posterioresuero,connexas,coniunctascontinentes,comitantesqueproxime,appellant.Enimuerocumcernerent,humanumcorpus,suaperindiuidua,&habitationumloca,magnadifferreuarietate:excogitaruntuniuersalemcausamproPeste.Coelumnempe,perAstrologosseducti,culparunt:quodnoxiolumine,motuquesuo,aeradirotaboconspergat,cuiusproindeuirus,epidemicumnominarunt.Actametsiuiderentmorbos,contagioinfames,oririoccasionestagnorum,antrorum,fundorumuenenosorum,mineralium,sordium,montium,uliginum,uallis,autsentinae,undeuariaeputrilaginesscaturirent:nontamenunquamhorummorborumindolem,Pestemaestimarunt:sedseparatonomineendemicosuocarunt.Quaedistinctio,moxdubiumomnesopiuit,acipsimetinhocsoporestertuerunt.gauisi,inuniuersalemculpam,adcoelosrelegassesuaminscitiam:sequesecurosautumarunt,nequicquamdiffidentes,quodseculpa,illosuero,ignoranti,coelumuindicaret.Sperabantitemmortuos,atquemoribundos,suasobedientiasdetestando,nonexauditumiri,nequeaccusaturosMedentumincuriam,acignorantiam.PraesertimubiprimussemperMedicusaufugit,suumdeserensaegrotuminuitaedesperatione.QuocircaAstrorumariolatores,insubsidiumconuocant,utsihorumerroresmundustueatur,coniunctacriminationecoeluminfament,quodabstractiluministabidoueneno,aerem,&aquasinquinet.AstpraedecessoribusmultoaudaciorParacelsus,uoluit,labenostracoeluminficirealiter,peccatanostrastilonotare,&inuitose,recipere,ideoultoremesse,acinnecesproritatum.Pestemautemessemerumuulnus,sagittaricoelitus;uulnerandoastra,currendoquelaedere.Quodquehaecuulnera,tribusduntaxat,nequepluribus,locis,(nescienshaecesseemunctorianostra)poneauresscilicet,subteraxillas,&ininguine.Alibiquoquenontres:sed4.Pestesstatuit,iuxtaelementorumnumerum;Quadruplici,multumquediuersoremedio,superandassingulas.Alibiuero&quintamPestemexcogitat,aGnomis,Sylphis,Nymphis,Satyris,lemuribus,Gigantibus,Faunisueimmissam,quodhosfortequintumautumaretelementum.PorroaciuitateStertzingarogatus,proselectoalexiterio:stellataatqueelementataremediaprioradeserens,finaliterpotuiexTheriaca,Myrrhapetasitide,terrasigillata,spermateceti,Asclepiadepimpinella,TumulusPestis.Ualeriana,&Caphura,cumoptimaaquauitaetotusfisusest.Perinaduertentiamscilicet,immemorabreptus,incentumsimpliciumconfusiones,asemultoties,acserio,moxantedetestatas.Deniquenecsimulconueniunt,quodaliaselementumIgnis,nequicquamacoelodistinxeritsaepius,&nihilominus,quatuorPestes,ortu,causa,acremediisdistinctastradiderit:quasunidicaueratcoeloquodalibisolumPestisauthoremuoluit.Uultetiamquodcrystallus,Arles,itemquegemmae,inaeregignantur,accoelitusdecidant,quaealibi,suiimmemorfructusaquaenominat,uolenscrystallumnisimeramesseglaciem,frigoreconstrictam.TandemPestiscumsitmalumcoeli,&exquartogradu:tincturamautemgemmarumdicatoptimaistiusuulnerissolidatiua:adeoque&remedium2.graduscurarePestemquartigradus.Inanemquoquedefatigationemmiseror,circaremedia,quaeintermillenosSpagyros,uixunuspraeparet.Friuolumestenimtotconderelibros,actandemrecurrisseaduixparabilia,inmorbopopulari,ubiqueobuio.Friuolumestenim,uagantePeste,totamregionemalerecarnibusciconiaeaufugaesubautumnum,autlingualeoninaappensa.Cunctaenimeiusmodiignaramdeteguntiactantiam,nonautemcommunemcharitatem,intamaerumnosaaegritudine.NecenimHippocrateseiusmodiremediis,PestemeGraeciafugauit.Alioquienimpauper(siremediis,acobsoniispretiosis,Pestisprofligaretur)uitaedesperatione,fortunaeinaequalitate,multoplanctu,iustoquedolore,Deum,personarumexceptorem,sibiquedenegataremedia,pensitaret.Nunquamitaquecredidero,Deum,innatura,minussolicitum,sanandopauperem,quamdiuitem.HistoriaLazarienim,&epulonisdiyuitis,mirificepauperesconfortat.TandemParacelsus,librosPestisedidit,aPhitonissis,aclemuribusgeneratae:lemuresinquamsatyrasetc.quoscacodaemonesnegat,ingenerandaPeste,Sagiscoaequat:remediatamen,tantaePestiaddere,neglexit.QuasitituloMonarchaearcanorumsibipraesumto,satesset,noncalcassepriorumuestigia,acplurimumfumi:acparumignis,suscitasse,suiquememoriamrisuiexposuisse.NamlibridePeste,deTartaris,demineralibus,etc.multumgarritum,parumfidiauxiliicontinent.DiuisaPestis.ParamirumParacelsi,totumincumbit,utpersuadeatomnem,absqueexceptione,morbum,acnominatimquoquePestem,totaspecie,essequintuplicem.Causisnimirum,ortu,proprietatibus,atqueremediisdistinctam.Primamautemspeciemuocatensnaturale,originaliterexfructibuselementatisprocedens,hancquePestem,librisdePesteacpestilitatedescripsit,quibussitibisibiinterpres.Astcumconstet,fructus,quosScholaehactenuscredideremistorumelementorum,essesoliusaquae:(proutdeortuMedicinaealibi,claredemonstraui)necessarioquoqueruitiamdoctrinaelementorum,proPestesaltem.Aliuddeinmorborumpraedicamentum,uocatensastrale,tanquamecoelostellatodepluens.ProsequiturquemultislibrisdePeste,hocduntaxatentisgenus,omissisaliis.Adeoquecumalibicoelum,coelorumquefructus,cumelementoignis,confundat:etiamrursuscoincidetPestisastralis,cumnaturali,&elementaliignea.Tertiumdeinmorborumgenusgeneralissimum,uocatensUeneni.QuasiPestisalicubiessetquaepiamueneniexpers:&quasisuumuenenum,extra,supra,autpraeterensnaturale,Pestishaberet:SicitaqueAstra,contraensnaturaedistinguitIdiotismopraepeditus.Atsaltem,quasinaturalis,&AstralisPestis,nonessentuenenosae?Quartumtandemmorborumgenus,uocatEnsspiritale,cooperantescilicetcacodaemone,cumsuismancipiis.Reuocathucquoqueexecrationes,&desperationeshominum;omittitueroimprimissuosfaunos,lemures,nymphas,satyrasetc.nisihosforteuelitcacodaemonumsocios.Saltempraecipuumnegligitcardinem,propriamnimirumphantasiam:cumnonraramPestem,solusterrorgeneret.Putatquequinimoensspiritaleexternum,essentialemPestiscausam,perquamspeciesduntaxatdirimendaesunt.Adeoqueeffectusduos,diuersosspecie,soliscausisdistinguit,externisoccasionalibus,&accidentalibus.Etenimcertumest,siueSaga,tanquamuenefica,pestiferamlabemalicuiconnecteret,siuealiomedioidfiat,acproprionaturaeuitio,saltemPestisindescaturiens,utrobiqueuna,&eademest.QuintumpostremogenusMorborumuocat,Ensdeale,siuefidelium,satisstupide,Deumamorbisipsisnondistinguendo,proutalioquiliberumest,naturamabeffectusuonequaquamseparasse.PestisautemDealisnusquam,uelamplissimissuisscriptismentionemfecit.Admeautemquantumattinet,ensastrale,nonadmitto.LicetidParacelsusnonunitantumexquinque;sedsibiinconstans,omnibusuniuersimpestilentiis,communefecit.Similiterdeniqueconfundo,EnsUeneni,cumEntenaturae.Namsinonuenenum:necetiamobidPestemcontinet.AtcumPestis,seperatumhabeatortumatqueprogressum,areliquismorbisdistinctum:Imaginationibusatqueterroribusnonparumalligatum.HactenusomnemPestemfaciospiritualem.Nonquidemsagariamobid;UerumperturbationibusArchealibustributariam,acmerenaturalem.Quodsiuerocacodaemoncollaboretproexcidiohumano:transplantabiturquidem&incrudescetferocius:nontamenadhocsuperstitione(licetaliterParamirumsentiat)opus,autatramitenaturaedeuiaestPestis,quippesubternaturam,ensspiritaleeuidenter,uelitnolit,sempermilitat.DuasigiturspeciediuersasPestesagnoscosolum.UnamnempequaeimmediateexmanuOmnipotentis,perAngelumpercutientemmittitur,adexecutionemoccultiIudiciisuaeDeitatis.HancetenimquanquamPestemetsiagnoscam:eandemtamenDominomeointegralitercommitto,dicoqueresignatamente:FiatuoluntastuaDomine.siquidemnecremediumopto,nisiprotuobeneplacito.FinaliteritaquePestemnaturaetantumubiqueattingamutPhilosophus.Eamqueuocoalteram.ConiunctacausaUeterum.Inmorbisuniuersim,citraqueexceptionem,causamefficientem&externam,nullam,praeteroccasionalem,quandoquedemorboingenere,disserendo,duntaxatagnoui.Nuncporro,coelum,aditumdareadPestem,iustemenegareostendi:licetinterimBlasmeteori,occasionaliterqueatdisponeresubiectumpatiens,adfacilioremimpressionemsusceptionis.ItaqueadconnexasPestiscausasattendamprimum:quasaUeteribus,relatasinhumorumcorruptionem,&calorisaccensionemlegimus,ideoqueconscriptaperseruamina,persolahumorumputrediniresistendaedeputataputata.AtnondumScholaeexplicuere,quisnam,quouenominedonandussitillehumoruitiatus,caloreaccensus,quiinuenis,uisceribus,uelhabitu,sittitioPestis.Nondumquenouerunt,inAegyptograssantemPestemcaloribusmagnis,potiusextingui,quamexcitari.Proutapudnos,Pestemplerumquemagisautumnalem,quamaestiualemesse.QuandoqueenimScholaeadendemicarecurrunt,tamdomestica,quamforinseca,quaequoquomodoputredinemincitare,uelaccumularecreduntur.Deniquepropraeseruatiuis,quaeuiscorraduntsimplicia,etiamcalida,modofideHerbariorumcommendentur.HaesitatioueroScholarum,ut&remedioruminfaustaincertitudo,tegiturubique,diuersarumridiculocomplexionumeuentu.Quaesanefuithactenuscommunis,actritaaptitudo,adexcusandasexcusationesinnece.TandemqueDoctorum,ingentiPestisformidine,detegiturdiffidentiaScholarum,superlegibus,&librorumpollicitationibus.Salteminfaustasaegrorumobedientiasdemulcent,perunicum:Sicstabatinfatis.Ergopatienterferendum,quodmiserille,ueliste,essetrelatusinoppetiturorumcatalogum.InterimopusPestistruculentum,truculentioruero,quiopemiactitat,necadfert.CelerprogressusPestis,proignauiatantaMedentum.ToxicuminPeste,unicosaltemnonferiaturmomento,necpacemadmittit,quodinduciasspernit.Siquiergoessenthumores,infactoesse,putredineinPestecorrupti,cumnequeantretrocedere,acreduciinpristinumintegritatisnitorem:sitquenaturalismorboruminScholis,indicatioprima,atquepotissima,nocuumcitissimeeuellere,uanaqueessecunctaauxilia,nisiquaeprompte,penitusquepeccantemcolluuiemsequestrent.Sequeretur,quoduniuersaliapraesidiapurgationesscilicet,acuenaesectiones)sintpotissimaPestisauxilia.Quaetamenmultotiesiamsuntrepertamortemaccelerare.Necessarioquoquecorruithypothesis,quaehumorescorruptos,inPestiscausamproximamintroducit.NamreueraPestis,potiushumoresalimentariosinficit,quamquodhi,Pestiscausasint.Alioquialibisatconstarefeci,naturam,humoresincruorisconstitutione,nonagnoscere,nechabuisseunquam.Quocircanechi,quicquamcausareualent;quiasuntnonentia.Deniquesihumores,infieriesseputredinis,essentPestisconnexacausa.SaltemdebuissentScholae,nomenilliushumorisedidisse,itemquemodum,acprocessumexposuisse,quoistihumorescorrumpuntur,iamquecorrupti,sintcausaconiunctaPestis.Itemquequopacto,celeritersequestrentur,cumimpedimentosuaeimpressionis,inpartesuitales.Debuissentdeniquelocumdesignare,inquo,tanquamnido,praegressaecorruptionispestilentisconciliabulumesset.Namsihoccentrum,sintuenaeueluiscera(ubiprimaexcrementorumnempecontingitsequestratio)prorsusdamnosusessetomnissudor:quippequiastomachouelhepate,transuitaliauiscerauirusduceret,&nonperconsuetassentinaspropiuseffunderet.SicnamqueLuesueneris,solagonorrhea,intestibusdomiciliumeligens,sipersolutiua,alotiiofficinisretrotrahatur,utperuenasinAluumrecidat:necessariamLuem,intotumspargitsoloistotransitu.MultoitaquemagisPestis,sihumoresinpropriisofficinisinquinasset,transeundopersudoresefferretur,infallibilitertotumquicquiduitaleintusest,contaminaret.Sinuerohabituscorporis,locussitputrefactionishumorumpestilentium:IamridiculaeritMedentumdiaeta,quaehumorumputrefactibiliumgenerationemcrediturpraepedire.Deniqueaquo,&undeputredoincruoreeuchymoantePestemincorporishabitu,ueletiamcentro,oriretur:nequicquamdehisomnibusestdeterminatumperScholas.Satisputantes,obiterdixisse,humorumcorruptionem,Pestisessecausamconiunctam,eoquodDoctoresprofugi,hancnonnisiexobliquosemperaspexerint.Cumenimaduerterentepotolaxatiuo,carnes&cruorem,illotoxicotabefactas,&humoremflauum,uelpallidummucum,obscurioremuecruorem,nondumplenetransmutatumeffluere:asseruerunt,nedumcruorem:seduniuersumcorpus,constarequatuorspeciediuersishumoribus,ineosqueiterumresolui.usqueadeo,Pesteminbileflaua,ignicomparata,uelinatra,ideoquemelancholiadicta,terrae,Saturno,atquemalignitatipropinquiore,hancputredinem,proPesteinchoariautumarunt.Equidemlicetalibiquatuorhumores,ceufutileatquenocuumcommentum,abundedemonstrauerim:donemustameniampersuppositionemfalsi,quodcruorconstaretexillorumquatuorcommixtione:attamendumcruoriamessedesiit,mutatusqueestformalitransmutationeinalimentarium,acuitalemliquorem,quisingulamembraimmediatenutrit,auget,&fouet;SaltemcumueritatePhilosophiaepugnat,quodliquorisalimentarius,performalemtransmutationem,degenerasanguine,nondumobliuiosusessetpriorissortissuae,accompaginis.Putasiuinum,cereuisia,liquamencarnis,cumsuccoolerum,unopastusintbibita,mutataqueincruorem.Certeistudcruorisconstitutum,nonestunum,quandiuexquatuorillisdiuersis,adhuccommistis,constat:uerumquatuor,duntaxatunumfiunt,dumperformalemtransmutationemfactasuntproductumnouum,quiestcruor.Pariteritaque;etsicruor,exquatuorhumorumconnexioneconstaret:attamencumiamsintunum,&nonampliusquatuor,noneritistudunum,ampliusistudconnexum,exquatuorprimaeuisliquoribusdatis.Necmorbiinderesultantes,queunt,autinesse,autinsanando,reputarihumorosi,nonmagispotentesretrogradi,inquatuorillosfictitioshumores(etsidenturfuissereales)quamsemelfactussanguis,potestretrocedereinpristinumuinum,cereuisiam,iuscarnium,&succumolerum.PatetergoquodScholae,contraomnemPhilosophiamignorent,formalemessetransmutationemdumexcibis,cruor;&excruore,fitliquoralimentarius.Patetqueexpraefatiscaecitatibus,maximammorborumpartem,inscitiaeprincipiorum,concreditaminScholis.Egoautemingenueprotestor,meinnullisauorumlibrisuelminimumunquamsubsidiiauxiliarispunctumreperisse.Namquamuisplures,uelutopitulati,conualescerent:uidinihilominusdecuploplures,quiabinitioinuasaePestis,iisdemremediisusifuerant,infeliciterperiisse.Theriacaenimabolim,semperiuuamenpollicita,eiusqueaquamodoexcellentiorpassimhabetur,uanamquanquamopem,contineresciant,quiPestisnoruntproprietates.NamAlexiteria,quaeuenenacohibent,nilcertihabentcontraPestem.IdeoqueMedentesAcademici,subinfidaTheriacestutela,nonaudentsecontagioPestisexponere.EstquippeuenenumPestis,longesecretumaquouisalio.ReligiosiautemquidaminUrbe,nilintentatumrelinquentes,quonummos,uelaestimationemcomparent,selectissimamTheriacam,magnoprofitenturuendere.SedcumnemomilitansChristo,implicetsenegotiissecularibus,apomposiseiusmodistentoribus,cuiqueapprimecauendumhortor:quippenonperostiumsedsuperne,pertectumintrant,nonuocati,inMedicinamsese.intrudunt.HienimcumTulliopoenedicent;Populoimposuimus,&famosissimipharmacopolaeuisisumus.EtenimTheriaca,Hippocrati,Pestisdomitori,adhucignota,triplummellis,adpuluerumcunctorumcopiam,recipit.Simpliciaquoquesexaginta,discordia,arida,dura,conclusa,cruda,excrementosa,&plerumqueabimatuinueterata.Haecinquamsubcoctimistionemellis,multumeffoetaTumulusPestis.redduntur.Mixtionemquoque,&digestionem,adebilifebrienteexigunt,praecipue,uenenouitiatostomacho,&abArcheointusconsternato,acconfusetumultuante.Quapropterparumauxilii,&consolationisminimumpraestant.NamTrochiscideUipera,coctimonituGaleni,cumsintcapitalesimplexTheriaces,faciledocent,aquamtheriacalem,esseplaneridiculam.Namsiuipera,distillando,aquamtheriacalemuirtutesaturet:quidniTrochiscideuipera,primasui,acGalenicacoctura,omnemistamexueruntmedendipraerogatiuam?Quidigituragamcumsemperdiscentibus,&nunquamadscientiam,quamdocereprofitentur,peruenientibus?Plurimienim(testeSeneca)adscientiamistamnonperuenerunt:quiaputabantseperuenisse.Tandemnecsatfuit,tacuissenominahumorum,quosputaruntputrereantePestem,essequehuiuscomitemcausam:quinetiamtransiliendotranseuntipsamcorruptionisquidditatem,quaepaucissubindehoris,suamabsoluittragaediam.UidenturenimMedentessuauipuluinaricubuisse,pariesdumproximusardet,&eleuatosemelsupercubitumcapite,dixissearrestum.Pestisestmorbuscontagiosus,exputrefactishumoribus,febriconnexus,acutissimus&ualdepericulosus:quodicto,caputrursusreclinasseinsomnumpomeridianum,opimepastos,quisomnus,subtantaluce,oculosillorumiterumclausit.Mundusinterimeiulat,uidenseffectus,hociudicionotatos,noncausas,utnecdeniqueremedia.Quarerustici,comamintemporibus,utraquemanuscabentesaliudarrestumpronuntiant.Non(aiunt)opusestmultostudio,nectotlibris,utquisdicatPestemlethalem,&contagiosam,quodquisquesuodidicitmalo.Praestabititaquefidosauxiliatoresconsulere,nonampliussomnolentos,aPestefugitiuos,atqueremediorumignaros.Praeparatasedes.Nonsufficit,PestiscausasScholisincognitasdemonstrasse,nisimeasdicamexperientias,Pestiscausam,diuersoseiusprocessus,infieri,peregrinasproprietatesinfactoesse,praeseruationes,&sanationem.Initioitaquerepetam,quaealibidemonstraui.Scilicet,innatura,duassaltemesse,necplurescausas.Materiamnimirum,&efficientem,quaminPesteArcheum,Uulcanum,siuesemenappello.Promateriasaltem,nonsitaliquaindiscretaHyle,quaenunquamextitit,neceritinnatura:seruitqueMathesi,&nonspeculatorinaturae.MateriamitaquePestilentemspecto,inrelationeadefficienssibiinternum.MateriaergoPestis,estsiluesterspiritus,uenenotinctus.Materiaautemista,tripliciteradfinemsibipropositumtendit.Quoniamuelforinsecusaduentat,totaliterque,acperfectepestifera,apestilentiaegroto,uelcadauere,locoque,uelutensili,inquinata,exhalans:UelcrudaadhucafracidoGasterraeintrotrahitur,quaedeinintusrecipitfermentumappropriatiuum,acgradatimtandemuenenumpestilensinnobisacquirit.Ueletiamtotumintusnostriexitium,materialiter&formaliter,absqueexternoadiutoriosubindeconficitur.Quodautemnonsintpluresmodi,quibusPestisfiat,patetexdiuisione.Namueltotaintusgeneratur,sineexoticoauxilio:uelabextra,incidit.eaqueestperfecta,inmateria&formaueneni,soliusappropriationis,&applicationisindiga:uelestadhuccruda,imperfecta,acuelutembryo.Indesaltemimprimisobuiumeuadit,quodPestis,nonprimariosempercorinuadat.Namuidi,quitangendopestiferaschartas,eoipsosenseritdoloremuelutpungentsacus,moxquepestilentemAnthraceminIndicedigitoostendit,&postbiduum,occubuit.Porrotriplexpraefatamateria,ututprima,sitplaneuenenosa:utrobiquetamensetenetintranumerumcausaeantecedentis.Nonsecusenimatquetoxicum,oretenusassumtum,nonestipsemorbus,autmors:sedtantumcausaoccasionaliseius.Nonenimquicquamcorporeum,agitimmediateinuitam,autpotestatesuitales(utpotequaesuntdenaturaluminumcoelestium)quinpriussitreceptum,redditumqueuelutdomesticum.Cumqueuenenumaliquod,iamsitfactumciuisnostridiuersorii,deglutitumnempe,uelattractum:nondumtamenadhuc,potestadoccultauitaliumseminariaingredi,ueladmitti(quiaesttotosuiesse,externum)quinpriusuenenosaqualitas,agendoinuitam,suscitetArcheum(omniumalioquiagendorumsubsuoimperio,authoratqueopifex)insuidefensionem.EtenimalioquinonagitPestilensuenenum,instarensis,quiomnesineodemattactus,suimomento,uulnerataequaliter:Pestilensautemuirus,quosdamferirenonualet.Archeusitaque,cumexsuiindole,habeatanimalesperturbationes,passiones,confusiones,atquealteritates,subitodeseprofertimaginemsuaealterationisconceptae:illamqueIdeam,inparticulapropriaesuaesubstantiae,inquaconcipitur,depingit.Quaesitinstructamortisimago,estipsametPestis.SiquidemPestem,nonaliquamnudamqualitatemexistimo,tametsinonalibi,quamincorpore,tanquamaccidentiainsubiectoinhaerentiae,existat:sedPestisestens,naturaeuiruspersesubsistensinnobis,constansquemateria,formaacproprietatibussuis.Quodalibitractatudemorbispenitissimedemonstraui.Hicmonuisseautemsatest.Quoduita,nilopereturuincendo,autperdendonisipermotusuitalesanimaesensitiuae,quaenonestsolita,nisiperIdeasoperariinArcheum,motuumquorumcunqueexecutorem:proutnecArcheus,aliteroperaturincorpus,Quocircahoclocoobiternotandumest,quodmaterialisatqueimmediatacausamorbiinterna,sitipsemorbus,nonaliterquamcausamaterialis,inhomine,estipsumeiuscorpus,asemine,insenectutemusqueperseuerans:nonautemquodaliquasithominiscausamaterialisconiuncta,preteripsumipsiuscorpus.Quodestipsumgenerationisproductum,excausamaterialinempe,&seminaliefficienteinterno.QuaehactenusScholisfueruntobtecta,adeoquecausasmorborumoccasionales,reputaruntinternas,immediatasatqueconiunctas,planeadhucdistinctasaproducto.Quapropterhoclocodeniquerepetendumest,etiam,quodinPhysiologicisdocui.Nimirumsexinnobisessedigestiones.Etenimintribusprioribus;suaRetenta,suaqueesseexcrementa.Quaecumsingulainse,suisqueregionibus,sintmolesta,imopercomplicationematqueextrauagationem,odiosaeuaserint,inTransmissa,acTransmutatadegenerant,uariosqueindeinducuntmorbosoccasionaliter.Inquartauero,acquintadigestione,ostendi,nonadmittiullumperceptibileexcrementum.AtinSexta,quaeestTransmutatorum,plurimaoccurrerestercoraspontanea,erroreuegetatiuae:aliquainsuperaliundetransmitti,utetiamnonpaucauiolentoSusceptorumimperio,degenerare.QuaehactenusaScholisnescita,ideoque&neglectafuere.Quaequeideonominepropriocaruere,horumqueeffectusmorbosi,ridiculeinquatuorfictoshumoreshepatis,fueretranslati,&adiudicati.Quocircaprimusego,quanquamTartaricausasmorbificasexpulerim,netamenuidearcuncta,exanimositate,uelleinnouare,hassordes,Tartarumcruorishicuocabo:licetetymoinproprio,quiauerinominisdefectu.Excrementaergoeiusmodi,siuealiunde,inhabitumcorporissintdelata:seudemumpropriofacultatumerrore,subtransmutandofacta,seudeniqueexternorumuiolentoimperio,ibidemdegenerata:tartarumcruorisnuncupo.Nonquodreuerasinttartari,inmateria,acmodo,tartariuini:sedquiaexbonoalimento,iamdeturpato,quodanteafoecundumerat,atqueuitale,posteahostileeuaserit.Haecqueideopraemonui,utsciatisTartarumcruoris,esseproductumPestis,illumquefacilefieriacausisefficientibuspestiferis.Quinimonondumsatest,dixissetartarumcruoris,productumPestisesse;sedinsuperoportetlocumpraefigere.Doceboenimmox,Pestem,esseuenenumterroris:ideoquenotaui,sedemeius,siuenidumprimitiuum,esseinHypochondrio,ubiuidelicetprimaterrorishumaniestconceptiosiueperturbationibusexternis,seudemumsponteconceptorummotibus,contingat.QuamobremadsuntinPeste,uomitus,deliriumdolorcapitisetc:quaesuolocoinRepub.Splenisdepinxi.ItaquesiScholae,tartarumhunccruoris,procausaconiunctaposuissent,adhuctamenabinuicemdiuersiessemus.Quatenusquodpenesillas,causaconnexaesset,Pestisproductumapudmeest.NamPestis,heteroclitomodo,nosinuadit.Neceiusmateriaconiuncta,estaliquodsolidumcorpus,uelliquoruisibilis,utnequeidcircoconspicuaaliquaputredo:sedsolumGas,separatum,acdegeneratumabArcheisubstantia.Quicquidautemuisibile,uitiatuminPesteoccurtit,nonestdeipsamateriaPestis,siuenonmateriaexqua.sedest,uelmateriaoccasionalis,dequaante,uelestproductum,siuefoetus,inquoPestissedettanquaminnido.QuapropterAnthrax;bubo,auteschara,nonsuntmateriaprimitiuaPestis:sedeffectusacproductum,quodPestissibiparauit.NamplerumqueestPestistamatrox,acuelox:utsimulatqueinArcheumestintroducta,nequeatobmittere,quindehumorealimentario,partemaliquamnonsubiiciatsuaetyrannidi,habitetqueinea.Quocircasiputridushumor,causaimmediataPestisesset,profectoputridusfuisset,antequamputruisset.CumnempeipsaPestis,sibiparetuitiosumilludproductum,quodScholaeuocanthumores,adhucindefinitos.Ferneliusenim,Scholispaulosagacioresseuoluit,nouitqueideo,Pestemnonnasci,uelconsistereeputredinequatuorfictorumhumorum,utnequeexaeriscalore,autfrigore:sedexuenenoaliquo,abditarumcausarumalumno.Deniqueaduertendum:quodcumtartaruscruoris,siueultimaedigestionisuitiataescoria,susceperitfermentumPestilens,nonminus,quamcaeteratransmutata,priuilegiumhabeatexhalandiperporos,sineullapostseresidentia,siueresiduocapitemortuo(sicChymiciuocantresiduamadistillationefaecem)sinempehumoresfuerintalimentarii:nonautemsiipsasolidorumsubstantia,inescharam,autAnthracem,sitambusta.Sicnempe,multodurioraLuisUenereaetubera,ossibus,uelutaequalia,arreptoresolutionisconcilio,penituseuanescunt.Quanquamautemtartaruscruoris,praefataquoquegaudeatpraerogatiua,quotiesextrauitaeoeconomiam,utinfamis,estproscriptus:attamenduminpus,autuirussaniosumtransmutatusest,pellempriuseroditinescharaespeciem,quamquoduaporetenustranssudet.Idquescilicetobimpressamperegrinifermentilabem,quadegenerauitintransmutatumformale.Atsiodoremfermentiquidem,hauserittartaruscruoris:sednondumsittransmutatus:fiuntTumulusPestis.glandulae,bubonesetc.quaesudorisprofluuio,citracutisapertionemnonraroterminantur:ubipraefataaliaidnequeunt.HaecqueomniafereaScholisinCatarrhossuntrelegata.Totusergotartaruscruoris,domesticusquidempartusest:sednothus,quiui,destructione,&erroreintrususest.Atcumremedianaturae,sintsubnoxiatantisdigestionumaulis:&corpora,praestantiaetameminentis,possideantuiolentiamatqueagendirobur,itemquesordesadmistas,autserasdifficileshabeant,nonsatprofectoaestimataestPyrotechnia,quaeunumsubindesimplex,eoaltitudinisgraduat,utomnesdigestionumsordes,inextimasusqueoras,persequaturcumuindicta.Alioquiinultimadigestione,plurimioccurruntlanguores,interincurabiliaaScholisrelata,obunicamsoliusremediiculpam,quaedefectumcomitatur,&accusat.NonsecusatqueSagarumopera,sanationedestituuntur,quodnegliganturremedia,quaeinmaliradicemeant.Siquidemdiabolicaeiusmodiincommoda,nontamcorpus,eiusuesordesapprehenduntquamArcheumipsum,quicumsitueluthominislucidaimago,sequitur,quoddumillespiritus,inaliquosuicorporisorgano,detorquetur;idemmembrum;patiaturArcheisynptomata.Adeoquequicquidpatiturspiritus,uitae,sensusquerector:necesseest,patiaturcorpus:nonautemcontra.Nequeenimunocruoremutilus,proindemutilumgenerat.Quiaspiritus,nonestdefectuosus.Namquicquidcorpuspatitur,licethocidemsentiatspiritus:nontamenhiccontrahitur,nisipassioadextremumuergat.Idest,intrauitaeradicem,siuespirituminsitumconfermentetur,proutdecolicaspasmode,alibiostendi.Tartarusergocruoris,nonestmirum,siabIdeaArchealiconcitetur.Quotusquisqueenimest,quinescit,quodindignatio,confusio,tristenuntium,terror&c.statimappetitumedenditollant:suspiria,uellacrymasconcitent?&insolitamsarcinampraecordiissubtendant?quatenusnempealimentumsextaedigestionis,instomachodegenerat,ubiuideliceteiusmodipassiones,proximefabricantur?Hicergocruoristartarus,semeldegenerfactus,hostismoxmoreinfestat.Acproutcanissemelrabidus,rabiemsuamorteluit:Itatartarusille,semelproscriptus,inquesordiumnumerumrelatus,nunquamdeincepsingratiamredit.QuiaquicquidArcheussemeldeserit,consestimmoritur,quodquemortuumest,nonampliusreuiuiscit,necpacemcumhosteinit.Itaqueuindictaecupido,&philautiaeindignatio,inprimonaturaefonte,radicitusconnatasunt,manifestiusquoqueinsurguntinsubiectoperfectiore:adeoqueinsensitiuis,potestatisirascibilisthymosin,acgloriamsibiuendicant.Quaretartarusillecruoris,Pestesubactus,nonparetampliusuitaelegibus,sedpristinaeobedientiaesuaepoenitens,furorislibertatemeffraenemsibiarrogat,eoquenostruculentiusinfestat,quofidentius,semelabditaintusArcheiconsiliareceperit.QuodsynbolizarenominantScholae.Tumenimestfurdomesticus,cuiuiaeadthesaurum,promiqueintestini,suntcogniti.Quamenimceleriternecant,paucaepurisguttae,subcranio?quanqueatrocitatemnonminaturcruorextrauenatus?quamcrudelis,uelunicaspinainapostemate?nonmirumitaque,morborumferocissimamPestem,moxpareresuumproductum,sedemquesinonrepererit,sibistatimfaciat.RestattamensanandaePestisspes,quodtartarusille,suumquePestisdiuersorium,difflenturdebitosudorisexterminio.Quodintelligequmamdiumanseritinspecieliquabilistartari.Alioquinamquesipartemsolidamarripuerit,spesuitaeintercidit,nisiipsaparsarrepta,statimsequestrariqueat.Ectymataautemstribiliginesnigrae,autuibices,Archeumdenotantaffectum.Pellisnamquesunttincturaesuperficiales;quamsiprofundiusapprehenderint,etiamcauterizant.CumqueArcheumimmediatepenetrent,praecaeteris,celerrimoindigentremedio.Notatuquoquedignum,insensilemdiapnaeam,inPeste,differreasudore.Eoquoddiaphoresis,siueinsensilistranspiratio,sitmateriaalimenti,adeoqueetiamtartaricruoriscontaminati:sudorueroestdesubstantiaLaticis.Transpiratioautem,cumsitcontinua,etiamcitrasudorem:Hincfit,quodsudor,potissimumabluat,&siccatranspiratioobidraroadPestissanationemsufficiat.Abluensquesudorcopiosus,ideociendus.Itdumpestilenstartarustranspirat,suaueneninequitia,sudorepartimeluatur,partimquediscenssusmoraacceleretur.HicliquetdifficultasaScholisnotata,&nondiremta.Nimirumcuraliquotdefectusstomachici,nonuomitu,autsecessu:sedsolocurentursudore.EoquodconsistantinRetentisstomachitransmutatisinSextadigestione,nonautemincremorisresiduis.Pestisitaqueplerumqueinstomachoincipit,ibiquetartarumpatrat,acinficit:inquemperturbationesArchei,suosfeceremoximpetus.Namomnisimaginatioconcupiscibilis,ibisuamsedemhabet,atqueIdeamfabricat.Maximequecircastomachiorificium,uitalesuirescelataesunt.utalibimultotiesexprofessodemonstraui.Quiaautemtartaruscruoris,formaestmucaginis;HincPestisidea,lubensinglandulusprotuberat.StomachusnamqueeiusqueArcheus,quiacontinuamimaginandisocietatemincerebrummittit,hincparotidesponeaures.Perdiaphragmaueroinpulmonesatqueaxillaspenetrat,oriturquespirandianxietas.Pestiferiautemodoresinstomachoparati(quodnos,odoribuscarbonumsaepeexperti,uomuimuscumcephalalgia,acdeiectaappetentia)uomitusfrequentescumdolorecapitiscomitantur.Sinautempergantadhepar.IambuboinInguine.ImaginanturMineralia&Herbae:suomodoanomalo.Quicquidperesserealesubsistit,quodammodoseipsumamat:quapropteretiamsensumamici,uelhostium:Idest,suarumcommoditatum,acmolestiarumhabet.QuarePhilautiacubatingremionaturae.Resautem,uixunquameodemstatu,absqueuicissitudinepermanent.Ergoaliquidtolerant,Sinergopatiantur,uiamquedestructionisambulent,necesseestutique,causamhabeant,undedolent.Quaresympathia,&antipathia,etiaminLapidibiis(InMagneteautemmanifestissime)notantur.Quaetamenabsquesensu,consisterenequeunt.Ebicunqueautemistesensusest,licetobtusus;contingitetiamspeciemimaginationisaliquam,subiectosuoconformem,comitari.Aliasnamqueestpenitusimpossibile,aliquidsibiconsonumdiligere,appetere,attrahere,&applicare,uelaliquodaduersumfugere,nisireciproce,sensusaliquis,cognitio,desiderium,auersioqueobiectipraesentisadsint.Quaecuncta,clauduntinse,obscuramsensationem,imaginationem,acselectionisaliquamimaginem.Alioquienim,quomodoresmouebitur,autalterabituradobiectisuipraesentiam,nisiipsumsentiatsibiadesse?Sisentiat,quomodoalterabitur,nisisubconceptupassionis.sibisensatae?acnisisensatusilleconceptus,aliqualeminseincludatimaginationem?Inhocangulo(notaLector)abstrusaiacetomnisoccultarumproprietatumcognitio,quamScholaeasuaindagineproscripsere:desistentesundeincipiendumerat,iuxtaaxioma.Philosophoauspicandum,ubinaturadesinit.Deliberauiitaqueexquisitiusdemonstrare,quodinanimatis,inhabitetspeciessensus,phantasiae,imo&electionis:analogatamenratione,iuxtacapacitatem,&gradumcuiusque.Noninterimheic300.phytacommemoro,quaeprobandilonginquaabsentia,uiderenturmultisridicula.Nostrumautemparadoxum,offendetneminem,modificateintelligentem.Imprimisindubitatumest,quinfloresaliquotsolemcomitentur,tamdiebuslucidis,quibusSolnonsplendet,quamipsisnoctibus:Attestantessibimotum,sensum,&dilectionemSolisesse.utpotesinequibus,impossibileest,occultatumSolemcomitari.EtenimproutseroSoleminoccasuamittunt(quidumfestinatadortum,nonoperaturapudnos,inumbraterraemorantes)attamensiueintereanoxcaleat,frigeat,serenasit,autpluuia:noncessanttamenflores,aequaliterseseadortumflectere.Quodimprimisdesignatnotionemortus,&circuitussolarissibiesse.quapartesitoccasurus,&oriturus.Uocainstinctumnaturae,uelutlubet.Nominanamque,remnonmutabunt.Resipsa,estfacti,factumautem,causamsuaminflorehabet.Haecauteminplantis,uegetanteranimatissiccontingere,minusmirum.Sedquodetiamlocuminmineralibushabeant,sicprobo.nihilfereinnaturafit,absquemotuproprio:nihilquesponte,autaseipsomouetur,nisiobproprietatem,acreatoresibiinditam,quamUeteresamorempropriumnominant,uoluntquehactenusPhilautiam,naturaeesseprimogenitam,prosuicustodiadatam,atqueinnatam.Haecqueubiadest,necessariaquoqueestSympathia,acAntipathia,respectudiuersitatisobiectorum.Sicnempeauiumcaeterarumplumae,apennisaquilaecariemsubiredicuntur:&pannus,espontemortuarumouiumlanis,moxsponteforaminibuspertunditur,uelutcarieresolutus,quibuslocis,filamortuaelanaedecurrunt.Quodnonfit,sitotuspannus,pariterexmortuarumspontepecudumlanisconstruatur.Sictympanum,expelleouina&asininamutescit,siuicinumpulseturexcoriolupino.PellisGulonis(animalueracissimuminSueuiaest)hominiquantumuissobrio,necuenatori,somniaordinariaexcitatdeuenatione,accommestione:sidormienseademtegatur.Sedquidhaecadmineralia?Uadoequidemauegetabiliregno,perresmortuas,sensimadLapides,quibusSacra,magnamuirtutemtribuunt.Enimyerolapides,necmouere,necalterarepossent,sisensationemsuiobiecti,nonhaberent.Necenimcorallusrubenspallesceret,sicarnemmulierishystericae,gestatustetigerit,nisieiusdefectusipsesentiret.LapidummanifestissimusenimMagnes,seprodit,quisepropriomotulocali,uertitadaquilonem,quasiuitalisesset.NonautemquodaBoreatrahatur.QuoniamsiMagnes,auersasuiparte,ponaturadSeptentrioneminpyxidelignea,superuultumstagnantisaquae,quamcitissimepyxisseuoluit,altero,atqueoppositoLapidisangulo,adaquilonem.ErgosiidfieretpertractumBoreae,&nonspontaneoimpulsiyomotu,ipsiusMagnetis:moxpariterquoquepyxis,eodemtractu,adripamborealemconcederet.Quodtamennonfit:sedmanetpyxiscumsuolapide,immota,postquamlapis,secumpyxideretorserit,requisitolatere,&motu.Clarumestergo,quodMagnes,spontepropria,seuoluatadBoream.Indedeincepssequitur,sibiessesensum,notionem&desideriumadBoream,simulqueconformismotusinitium.Porrosiquispropepraefatampyxidem,frustumpolitumchalybisteneat,adlatusaustrale:confestimtuncMagnesBoreamnegligit,acseadaciemuertit.Sicutnedumpyxisseuertatadchalybem;sedtotaetiam,natetaquilonemuersus.Undequoqueobuiumest,quodMagnes,fortioriappetituferaturadferrum,quamadAquilonem:sitqueillichalybs,minorisalteritatis,quamSeptentrio.Consequenteretiam,patetquodmanifestapolleatobiectorumelectione.Nonnullicircahancremfutilemoueruntdubium.AnuidelicetMagnesferrumtrahat,anueroferrum,trahatipsumMagnetem?Nescientesutrimqueessereciprocumtractum.Quinonuenitpaulatim,obmultamfamiliaritatem,necseruatrespectus,necobseruatfineslucriproprii,fruitionis,circumstantiarum,autconsequentiae.Necistetractusestobnoxiusadulatori,autdetrectatori:sedestdonuminArcheis,utriusquepartis,anaturaprimordialiteringenitus&charactereproprietariosignatus,abeo,quifecitomnia,itaquidemutsichalybs,sitmagneteleuior,trahaturadmagnetem:secusuero,silapis,chalybesitleuior.Eoquodtractus,nonsitinuno,&obedientiatractus,inaltero:sedunicustractusmutuusinclinatiuus,&nontrahentis,cumrenitentisuelitatione.Adeoqueexhincmanifestatur,quoddesiderium,sitnaturaprius,tractu,tractusque,ut,aliquidposterius,sequaturdesiderium:tanquameffectus,suamcausam.SiergotestanteUeritate,cunctaexoperibussintdignoscenda,fructusquesuamprodantarborem:profectoeiusmodiattractiuaeinclinationessubsisterenequeunt,absquetestimonioalicuiusuitaeconparticipatae,sensationis,notionis&electionis.Porronecminusmineraliumuita,quamuitauegetabilium,suamperuitamdistinguitur,auitaanimali,atqueeorumgenerationesinuicem.Eoquoduegetabile,acminerale,nonoperanturnisiunum,autpaucapropria:eademqueadhuccumpraecisitate,alteritate,proprietate,inclinationeatquenecessitate,quotiesobiectumpropriumillisestpraesens:Sedanimaloperaturplura,eaqueneccoacte,utnequeperaccidensobiecti:uerumprorsusperdesiderium,conplacentiam,appetitum,uoluntatem,&electionemcuiuspiamdeliberationis.Cumeorundemprimaoperatio,situita:secundaautem,appetitus,desiderium,uelamorproprius,ueloblectamentum.Tertiotandemselectiodeliberatiua,&obiectorumdistinctiua.Sicuiditaurumlibidinesaturatum,ueteremuaccamspreuisse,oblataautemiuenca,lasciuissemoxstatimdenuo.Obscureautemuiuentiumprimaoperatio,estpotestasadessentialitatemseminalem.Alterademum,exercitiumpotestatum,&proprietatum.Tertiatandem,maior,minorqueinclinatio,motus,&notio.Quaequidemnonfluunt,exelectionedeliberatiua:sedexpotestatiuaalteritate,peregrinitate,similitudine,appropriatione,puritate,autobiectorumineptitudine.QuocircafuitUeterumiustaopinio,omniaesseinomnibus,permodumrecipientis.Atpotestateseiusmodi,propterobscuritatemsuiindiscretam,&Indagatorumsocordiam,uixcreditaefuerunt:apraecedentibusuero,atquemodernis,nonconsideratae.Acpropteraccessusdifficultates,mundumuagadesperatione,&nomineoccultarumproprietatumcircumuenere:acseipsossuaoccaecaruntignauia.Scopusautemmeushoclocofuit.Quodsiherbisacmineralibus,huiusmodinotiones,proprietatumoccultarumauthrices,atquemoderatricesinsint:easdempotiorilongeratione,&luculentiorimodoinhabitarecarni&sanguini.Nimirumexcellenter,cumparticulari&affectatanotione,motu,inclinatione,appetitu,amore,alteritate,hostilitate,&repugnantia:quamilla,quaeinnobisquinquesensuumministeriooccurrunt.Lsqueadeoincarne&sanguine,essequandamseminalemnotionem,distinctionem,imaginationem,amoris,conuenientiae,similitudinis:itemquetimoris,terroris,tristitiae,repugnantiae&c.cumintuitulucri,&damni,noxae&complacentiae,superioritatisinquam&inferioritatis,adeoqueagentisacpatientis.Quippequaedependentianecessaria,necessitatisconsequentis,fluunt,&comitanturpraedictassensationes.Quaesaneinuitalisanguine,altiorigradusuntcharacterizatae,propterinnatumArcheumharumpassionumquarumcumqueauthorem,acfabrum:quamalioquiintotogenerenonanimantato.Deusnamqueacadauere,extinctisuiribusdefuncto,quemlibetdentemhominisuiui,soloattactu,marcescere,excidereque,quiasperniauita,cogit.Quodnonitempraestatdensecadauere,uiolentaneceinterempto,uelacutomoxmorboextincto.Capillusparitercadaueris,spontaneasensimmortesublati,soloattactu,calyosfacit.Uerrucaeatquestigmata,aperturbationepraegnantis,foetuiinducta,attactucadaueris,sensim,acspontemortui,donecparsstigmatisintimerefrixerit:sponteetiamstigma,sensimeuanescit.Attendemecum,anhaecnonsintalteriussensationistestimonia,quamsoliusfrigoris.Aninsuperinisthacsensatione,nonsitconnexacognitionaturalis,atquemortisformido.Quaeadhuccadaueriinsuntquoque.SiquidemTetanuscadaueris,siuerigiditaseius,nonestfrigorisaliquacongelatio:sedmeraconuulsiomusculorum,mortemhorrentium,uiuentiumqueetiampostanimaediscessum.Hincnempecadaueraeorum,quiuiolentamorteoppetunt:quianonomninoextinctisuiribuscarnisintereunt,Tetanumpraefatumnonnisidudumpostsentiunt.Animal.Phantasticum.Herbas&mineralia,instinctuquodamnaturae,idestsuomodoimaginari.SicdemumcruoremacMumiam,conceptusquosdamnatiuos,haberedixi,inordine,acsimilitudineadhominem.QuaeutadscopumnostrumdePeste,dirigantur.Meminerisquopactoperturbationespraegnantisappositamanuadaliquodmembrum,licetinaduertenter,incogitanter,citraqueuoluntatisconcursum,depingantinfoetu,membrumcontactocorrespondens,imagineobiectiilliusperturbationis.Imagineinquam:nonautemsignaturaotiosa.Sed,putaappetitumfuisseadcerasum:depingiturutiqueinfoetu,&inmembroconsimili,qualepraegnanssibimanutetigit,cerasum,quoduiridescit,flauescitatquerubescitquotannis,iisdemstationibus,quibusarboriscerasa,hascolorumuicissitudinesacquirunt.Etquodestlongemirabilius,contigitfoetumsicsignatum,Maio,atqueuniohassignaturascolorum,inBelgiopassum:quipostea,inHispaniaMartio&Aprili,easdemexprimeret.Actandemrediensinpatriam,rursusinMaio,aclunioillasostentaret.Subualidaquoquepraegnantisimpressione,nedumnouasuperinduciturcerasigeneratio:sedetiamcontingit,uetusesseimmutari,cogitquelococederegenerationemseminalem:imo&Deiimaginem,iamuiuidam,uelinprocinctusuiaduentus,nonuenire,substituiquecreaturamalienigenam,atquemonstrum.Quorumcontingentiis,suntplenae,quotidianae,atqueinuitaeexperientiae.Quaepotestas,praegnantidataconceditur.Nontamenquodproinaliismulieribus,imaginesconceptuumnondeferanturpariteraduterum,cuinoninhabitatembryo.Docuinamquesingularitractatu,hominumperturbationes,inpraecordiis,circaosstomachi,fabricari.Uirisnempeindeadcoradscendere,mulieribusautemprocliuiusmittiaduterum.Eoquodmulierdestinetnaturaliterinspirationesuitales,adfoetum.Adeoqueomnispraecordiorumcommotiomuliebris,continuorespicituterum,siueadsitfoetus,siuenon.Quicunqueergomulieremdeliberatoanimoperturbatmoerore,etc.isillimorbumuolensimmittit.Etquigrauidaminfestat:matri,acproliofficere,sesciat.Hincpuellaecircamaturitatisannos,sidifficultatumconceptibusanxientur,solentuanisconceptuumIdeisuteriparietescontinuodepingere,utplurium,acuariorumsynptomatum,sibiinmalaciamauthricesfiant.Quoniamuterusnonimpunefert,sibitranquillitatemauferri,perperegrinasimagines.Uirautem,suasinpraecordiisformatimagines,tamconcupiscibilisfacultatis,quamirascibilis,utnonimmeritoproinde,amentiadicaturHypochondriaca,idquenonsecusatqueinmulierecontingit:sedconceptuumideas,adCor,&cerebrumtransmittitliberius.Quidamenimexpectansmane,praetoreminsuamsupellectilemmissumiri,totanoctesedensmoestus,capiteinpalmammanusinclinato,manelatuscapitiscanumhabuit,quapartemanumtetigeranttempora.Adeoquemanuspraegnantis,suasexorbitationesaduterum,&uirimanus,suospayores,usqueinpellemcapitistraducit:Saltemhincpatet,pilorumesseueramaccretionem,nutritionem,atquenoninanemcolorumsignaturam,nonauteminnasciperappositionem,aretroexpellentem:Dein,quodperturbatioinuiris,multumaffinissitmuliebri,licetlongeinfirmior.Docuiquoquealias,perturbationumenergiam,inSpleneconsistere.QuapropteruetustasSaturnum,principiumatqueparentemdeastrorum,errantiumquoqueAstrorumsummum,quinempedeorsum,inreliquosinflueret:nequaquamreliquisursumreflecterent,utpotestellae,adsublunariumcommoditatesconspirarecreduntur,nonautemsursum.Saturnumitaque,originemuitae,&conceptionum,siuegenerationuminitiumdixere:imo&deyoratoremrecentispuerinominarunt,designantesperhoc,quodimaginesafacultateconcupiscibilifabricataesecundentsemina,&digestionuminnobishospitia:proutquandoexorbitant,nouellumsanguinemconsumant,morbosqueplurimosincutiant.Imaginatioigitursplenetica,primoshabetimpetus,quiconcedunturnonesseinpotestatenostra.Saturnusideo,uelutcitrainitiumfictus:Iupiterueropraecipuaeiusproles,sedeparentemdeiiciens,rationisfulgoremsignificabat,primosimaginationisimpetussubigentem.Imagouero,perimaginationemformata,moxinSpleneuestiturspirituuitali,eumqueassumit,undeIdeafortificaturadoperumexecutionem.Quotusquisqueenimest,quinonsensitsubindecircastomachiorificium(quaparteSplenmaximesensitiuus,sicut&tactusinextremisdigitorum)perturbationes,anxietates,&suspirandioccasiones?Nonneesurientimoxtolliturappetitus,pertristenuntium?Notabileheicesto:quodlicetpraegnanti,sitplaneignotaessentialisdispositiorerum,subperturbationeapprehensarum,easdemtamenpenitusformet,atquefiguretinfoetudumextratruncumarborum,incarne,cerasumfabricatininstanti,continensinternumesse,&seminaliscerasiscientias.Nonmirumestigitur,terroremaPeste,fabricareIdeamPestis,undePestisipsa,moxpullulat.Quamuisanimasensitiuahominis,Pestisessentiamignoret.Hicpatetcampusapricus,adprobandumcunctarumrerumnotionessiueIdeas,inTumulusPestis.nobisformariuianimaesensitiuae:iaceretamenobtenebratas,inmenteimmortali,quasAdamopraesentesfuissecredimus,dumbrutis,iustainderetnomina.Etenimsimuliebrisconceptus,exundationeperturbationiscuiuspiam,illectus,internasplantarumanimaliumuedispositionesdepingat(imoquandoquecum,totasuifoetustransmutatione)necesseestinipsamente,tanquamdiuinaeimaginissculptroessentiali,rerumsublunariumsaltemnotionemessentialemhabitare,modoinnaturaeimpuritate&peccatioriginalismacula,depressamacdeformatam.Alioquianimasensitiuaresalienasfacerenonpotest,quasnescit&nonhabet:adeoqueopusest,adhocconfluerementemimmortalem,perturbationibusexcitam.Obscuraatquedifficilisadmodumuia,perquamAdepti,nullalibrorumope,pristinamscientiarumlucemaliquam,uenaricontendunt.Ideoque&LaboremSophiaeappellant.EamqueParacelsusestimatdecuplofaciliorem,quamdidicisseGrammaticen.OpinaturtamenPicus,nisioperatorutaturmedio,ipsummoxoppetiturumBinsica,siueariditatecerebri.Propterassiduitatemspeculationum,spiritumuitaeattenuatumiri.Quicquididsit,saltemcausaruminscitia,neglexitplurima,fueruntqueaegrorumopitulationes,frustraexpectatae.Discussiautemhoclocoimagines,phantasiagenitas,quoconstet,qualiteromnecorporeum,proueniatexinuisibili,acincorporeoinitio(quodantiquitusamundointelligibili,petiaffirmabant)perimaginationem,Antecessorisparentis,imitandoquadamsimilitudine,mundicreationemiussuincomprehensibilisUerbi(fiat)exinfinitudineNihili,semelfactam.QuaedeincepssuamnactaestcontinuationemexdonoUerbi.Producantursemina.Perpraediductamimaginationemscilicet,tamplantarum,quamanimalium.Naturaitaque,sequendoinfusamsibipotestatem,profertomnesemen,eximaginecuiiusdamconceptus.Estnimirumtaminanimantibus,quaminplantis,imo&inipsismineralibus,suacuiusqueimaginatio,suomodoinproprio,productrixtamen,utrobiquefoecunditatisseminum,tamadessenaturale,quamsuperincidentium,&monstrosorum.Imaginatioquippe,conditreiconceptaeimaginem,quamsuisaDeodatisdonis,conuertitinmedio,quodsemendicitur.Sinequauidelicetimagine,omnesemen,estduntaxatinanissiliqua.Nonsecusatqueflospeponis,atergononhabenspromissumpeponem,inaneestostentum.Imagoitaqueseminalisilla,proutinsegeritperfectamsimilitudinemsuaeiconisconcipiende:sicetiamliberamincorruptamquecognitionemrerumsibiagendarumsubtergenerationisdecursum.Hoctamennotabileingenerationibus.Quodsicutpraegnansnonoperaturpropositamirabilia,nisisitperturbationeperculsa,silexquesitconcussusadchalybem:Itaseminaanimalumdesinuntessefoecunda,nisiconiunctasitlibidinisperturbatio,faciensanimamdescendere,insemen,utilludilluminet.Quapropterherbae,moxaproductolanguent,completosuaeimaginationis,siueproprietatisscopo.Atmineralia,quianonsuntdestinata,utpropaginemesuiscorporibusexcitent,eoquoquesuosimaginationisfines,longeobscurioreshabent:Cumergoomnisgeneratio,imaginempraesupponat,iuxtaquam,suasdispositionesexequatur.Hincfierinequit,quodimaginatioterroris,generetIdeamamoris.Necphantasiametusabhoste,phantasmaproducatterrorisaPeste.Nonimmeritoquoqueloca,infectiPeste,uitandasunt,acnedumpropteruitiatumiam.atquecontaminatumaerem:uerumetiamutobiectauitentur,quaeadterrorisimaginationemconducunt.Iameminusapparetlittus,quorsumnauigamus,&quopactoterror,sitpaterPestis.Puerosetiamcontingitcelerrimeimaginari,atquecommoueri:illorumtamenperturbationesnongeruntseminainsuisimaginibus,autPestemexterroresibifaciunt.Perindenamquehisest,atquenouellofidicini,quiprimislectionibusconceptamcogitationem,nonnisidifficulteraddigitostransmittit.Atpostquamartisgnarusest,digitiqueiamassuefactiimaginibustonorum,acmotuum:peraguntinhaesitantermandatumphantasiae,totumquepersonantHymnum,licetsubindeattentocolloquio,mentemamusicaauerterit.NequeenimcessantdigitiadfinemperceptiHymni,pergere.ImaginataePestisrequisitaadIdeam.Saepefidemexperientiafecit,quodquisterroresolo,Pestemabsentemsibiatquesuisparauerit.Quaeueritas,ostendit,quodimagophantasiae,abincorporeosuaenuditatisesse,&cogitationissimplicitate,sepaulatimuestiat,induatqueuitaespiritum,&ineo,suiproductumseminalerelinquat:enssane,admagna,atqueterribiliafacinora,promptissimum.Uerumenimuero,utadexecutionemsuaedestinationisnondumestsatis(Reperiturnempequodimago,aduisceraperueniens,nihilominusnonraroflaccescat)Idcircodeclarauiinpraegnante,manuminsuperrequiri,organumorganorum,utexternum&signum,determinatimembri,inquodestsculpendaimago.Etenimperpetuo,animamediisutitur,superquae,imagoferturadesse,&operari.Delineareautemidcircodebui,qualiteranima,operatiuassuorumconceptuumimagines,admanum,nequaquamautemadpedemdimittatexemplofidicinis:&quopacto,perconsuetudinem,suasstatimimaginestransmittat,quaealioquipraeterconsuetum,molestissimeeopertingerent.Quocircanotandum,sipregnansfueritdextera(sinistratamenmanualiquodsuimembrumsubperturbationisinsultuattigerit,nihilindesuperfoetumsignatumiri.Undeapparet,manumillam,quaecommunis,ordinaria,&quotidianaestcogitatuumexecutrix:sitetiamdirectriximaginumadloca,&operationes.Uirideononperindefortiterperphantasiamoperatur,atquemulier:necaliaquaeuisfoemina,perindeatquepraegnans.Nequeetiamterrorquiuis,Pestemgenerat.Terrorenimalupo,colubio,autcanerabido,nonparitinnobisimaginesoperatiuaslupi,autcolubri:lmonecquidemubilupusuisibiliteradsit:prouttamenPestis,perterrorisimaginem,nobisnascitur.Dubiumitaquesubest.Anterritaimaginatioanimae,aPeste,eiusqueimago,sitsufficiens,&adaequatacausaPestis?Serioimprimisattendendum,Imaginationemperseinsufficientemadoperandum,nisialiainsuperconcurrant.Imprimisnamqueinordinariisprorsusomnibus,solitisqueoperibus,exdeliberationeelectiueanimeprouenientibus,oportetadsituoluntas.Pistornamquefrustra,multa,depanificio,intentequeimaginabitur,nisimanuumuoluntas,nonquidemadaliquodmembrum:sedadpastam,admouerit.EgopariterdePestescribensabsqueterrore,inplenouelle,&conceptucogitantisanimae,multadePestemeditor:nontamenobidhancmihicontraho.Nemoetiam,nisifortedesperansfatuus,Pestisgenerationem,inconsensuuoluntatisintendit.Requiriturergouoluntasexplicata,inquotidiano,acnaturalicursuactionumoperatiuarum,inquibus,uellededucitconceptasindeliberationeimagines,adexecutionemoperis.Atnullatenusexigiturconsensusuoluntatis,adgenerationementis,auttransmutationemuniusinaliud.Siquidemomnistransmutatio,licetmonstruosa,nititurtamenpriuilegiisueraegenerationis:cumsitreideatioinArcheo,exuictorianouaeimaginis,traductasuperseminalem,quaepriuseratconceptainArcheo.Ergo,consideratiotransmutationis,nonexpenditconsensumuoluntatis.Denique,nequenudaimaginatio,siueimaginisproductio,nequemanuumattactus,sufficiuntsimul,adtransmutandum:Sed(attendebene)omneopusimaginationis,quodinnobis,nouamgenerationem,ueltransmutationemuniusinaliud,producit,necessario,requiritalicuiusfideiconcursum,colligataeineodemsubiectipuncto,ipsiusphantasiae.Nimirum,terrorabanimalinocuo,nonproducitinnobisistudnociuumanimal,nequeeiussaltemuenenum.Perindeetiam,utimeaattentaimaginatio,meditansmirabileuirusPestis,nongeneratproindePesteminme.RatioitaquequareterroraPeste,magisPestemfaciat,quamterrorabanimalibus,uenenumeorundem;ineoconsistit:QuoduenenumPestis,nonsolumfiatexapprehensione,&conceptuterribiliumeffectuum:Sedquodsimulconcurratcumillis,inseparabilisquaedamfides,perquamterritus,acpauidusquisque,timendoimaginatur,creditquetenuiter,se,iamaliquidpestiferiueneni,contraxisse.Unde(necenimprius)Pestisimago,perhuiusmoditerroremconcepta,operans&foecundaeuasit.Namisterror,cumsuspicionecredula,applicatanimamsicterritam,Archeo,uthunc,uestiatimagineterrorisconcepti.Cuiusquoquefideidefectu,etsianimaliaingentemterroremconciperent,nontamenPestemhumanamarripiuntunquam:licetsuamtabem,utnaturaleuenenum,quandoquehauriant,undeetiamoppetunt.Estnamqueuenenumfermentale,quodututcelerrimecumiistransigat:ueratamenPestisnonest.Quisquisautemrabientem,inseinsilientemuiderit,&quantumcumqueexindeterritusfuerit,imofebrimconcipiat,atquemoriatur:nemotamenunquam,ueltenuitercredit,serabidiuenenumhausisse,absquemorsu.Quareetiamtotussuusterror,estsaltem,nemordeatur.Quodpotiusincluditpraecautionemfuturi,quamfidemnatiueneni.Terrorigitur,occasioPestis,uehitinimaginationealiqualemfidem,timoremque,sealiquidcontagionis,actuhausisse,subincertitudine,&agoniaeiusmodi.EoquoduenenumPestis,sitinuisibile,nonautemrabidimorsus.Quaeparticulafidei,cumperturbationeterroris,perficitactualemimagineminArcheo,generandePestissemen.Eoquodimaginatum,apprehensumcumperturbatione,&creditum,stentactualiterineodempunctophantasiae,proferentisimaginem,inArcheum,tanquamensseminale.Alioquietiam,necquaeuisfides,adhocestsufficiens.Quippenemoest,quinoncredatfirmiter,quodPestispossitoccidere,contaminare,aduenire,etc.Sedtalisistafides,estlanguida,&uelutmortua,necproindeoperatiua.idest.nonnocua.Nisiessentialiterineodemidentitatispuncto,sitconnexaterrori,apprehensocumperturbatione,exhaustuactualisueneni.Castraenim&arces,persaepepayorempanicum,aclethalemterroremarripiunt,simulatquecumtimoreperturbationumcredunt,hostemproditorie,autclanculumirrepsisse,autinsperatamopemnactum,&tc.Quaecunctasubnocteopaca,magisinualescunt,quafiuntinuisibilia,magisquehorrenda,actimendauniuersa.Somnialespollutiones,quanquamfortemhabeantimaginationem,absquemotuautfornicationisillecebris,sufficientemexpulsioni,fideitamenilliusdefectu,sementantumsterileeiiciunt.Etenimetsiimaginatioopereturdormiendo:nontamenfidesoperatursomniando.Quippequaenonimaginationis,atsoliusestfiliauoluntatis.Somnusnimirum,adhocconducitpeculiariter,uttransmutatusliquoralimentarius,perappositionem,mentisqueinformationem,omninoassimiletur.Quapropteradolescentibusannis,plus,atquepraefundiusdormitur,quamsubsequentibus.Cumquemateriaeuitales,suashabeantimaginationesnaturales,etiamquaenonsuntimaginationesintellectuales:certe,ipsasanguinisimaginatio,subtersomnum,potentissimeoperabitur.Sedfides,cumsituisseparata,animae,acuoluntatialligata,necessarioquoquesubsomnosopitur.EstitaqueimaginationisSpleneticaeactus,propemoduminconcussus,acindesinens.Sedanima,semelcredensunumaliquid,cessatdein,quiescitqueacredendi,autconfidendiconsideratione,donecdenouo,obiectumillirefricetur.Nechocloco,loquordefideChristiana,acdonoDeisupernaturali:sedintueorconfidentiam:tamscilicetdelusionemcredendo,quamreiueraeputationem.Catulaenimquaedamiuuenis,&nondumlasciua,catellumquindecimdierumnacta,lambit,amat,&mammisapponit:deininfatuata,crediditsuumessefoetum,quaeadhuceratincorrupta,moxillimammaetuberant,&uidicopiosumlacprofudisse.ItemmediaHyemesioptespullos,tepefacoualinteocalente,atqueinterimdeplumapectuscaponis,ponesuperoua,utfoueat,cumqueibidemconclude.Qui,teporemouorum,acfriguspectorisinsuetum,surgendosentiens,incipitouafouere.Incubandoautemconcipitfalsamfidem,creditqueseouorummatrem,pullosomnes,adextremumusqueeducit,&crocitatufouentisgallinaesimili,conuocat,pugnaxquepropullis,gallumfugat:atquetandemingenstristatur,apullisderelictus.Siitaquefalsafides,opereturtanta,quidnonfundatiorquaelibet,terroriPestisconiuncta?Inestergoimaginatioquaedam,sanguininatiua,partibusanimalis,imo&morbosisexcrementis:adeoutcruoriextrauenato,iamremediamagnetica,applicaricumfructuincaeperint.Consideremusetiam,sextaedigestionismucilaginemexcrementitiam,adherereintraharundines(unicosicetymo,uocouenas,arterias,intestina,&canalesquoslibet)suaprimumqualitateinsontem:sedhospitiiius,quatenusindirecteaduenaest,uiolantem.Ideoqueperse,partiinsidiantem.Moxdein,abArcheo,partiinsito,concipiturdesideriumexpellendiillam:cuiusconceptusIdea,inexosammucilaginemimprimitur.Quaecumsitseminalis,formam,aliqualemuitam,itemque&hincpotestatemagendi,nanciscitur:acsuamdeincepsmateriammoderatur,adpropositossibi,nactosquefines.Membrumautem,nonualenssubigerehospitem,sibiinuitoconnexum,maioriflagratnisu,appetituqueexpellendi.Necenimappetitusiste,estampliusensrationis,siueimaginatum:sedsurrexitinensquoddamseminale,propterconceptamabArcheoIdeam,sibiimpressam,induitquemateriamexoticam,inomnemmorbosiseminisperfectionem.Nonsecusatqueinsaliuarabientis,ipsametrabiesseminalis,&inpictofoetusceraso,conceptusgrauidae.Sicnamquepotestateagendi,ditatamateries,iuxtaimaginemindutaepassionis,incipitagereinmembrumhospitale.Inestnimirumilli,iamipsemorbus,semineefficientepotitus.Quitandempertinaciusconnexus,saepeuictor,uitalemfacultatemilliusmembri,insuiclientelamsubigit.Mortificatnimirum,suoquecontagioconformempartem,cuiinsidet,reddit.Parsautem,cumsitlassationi,huiusquetermino,obnoxia,econtrauerocharacter,siueideaseminalisiamconcepta,sitindefessa:necesseest,uelutconuocatisuiribusArchei,morbusilleproscribaturpercrisim,uelroboremorbisponteexantlato,orbeturuiagendi,fiantqueoppilationes,acScirrhi:uelloco,uictapellatur,fiatqueabscessus:uelmedicaminispraepollentiui,pellatur.Aliasnamque,naturahabenasdeserens,manusuinctas,morbotradit.Quatenusscilicetparscontinens,acontentohosteuicta,reliquumtotum,sibisimilereddit,nonsaecusatqueGangrenaminutula,totummoxmortificat:ita&materiamorbosaadhaerens,partemcuiadhaeretinfectans,totumintegrale,moxinficit.Nequeenimsempersuntabinitio,innataseminamorbosaemateriae:quaeideotantispertantumestmateriaoccasionalis.Quinimoutplurimumfatua,atqueinnoxiaqualitatumprosapia,innocentiamsimulantspinaemorbosae.Noxianunquamalioqui,nonintroadmitterentur,quiaintimeanteadmissionem,atquesagaciter,abArcheoexaminarisolent.Sternuntureniminliminemox,quaecumqueincapacessuntnecessitudinisuitae.Siergosordes,proditorioerroreintroadmissae,autperdegenerationemsubortae,intushostilitatesrecipiant,easqueinnosexerceant,dumagendirobore,fucrintqualificataeabIdearecepta:necmirumetiam,sifermentumueneni,subindeacquirant,coquenacto,paratasinnosmanusiniiciant.Haecestsuccinctatartaricruoris,imaginumquemorbosarumorigo,progressus,atquehistoria.Porroimaginesuenenorum,sicsehabent:Inbestiisenimuenenosis,uenenumfierieximagineirae,prouerbiodocemur.Mortalabestia,mortoilueleno.Quodlocumduntaxathabet,inuenenispropriisspeciei.Nonautemincadaueribus,Pesteextinctorum,quodtaminhominibus,quamfalcone,quotidieexperimur.EoquodPestis,nonexira,promoreserpentumuenenosorum,nascatur.Canisnamque,ludens,sidenteicerit,uulnuscitomedicabileinfligit:sinautemiratodente,nontamenquampraecedens,profundiusmomorderit,iamuulnusfecit,ueneniiraeparticeps.Sinautemrabidusfuerit,iamnontransiensuenenumirae:sedrabieisuaemortiferae,atqueamentiscompar,communicat.Accensanimirumuoluntatenocendi,periram,imaginem,bellua,aliasinsons,parituenenosam,acperdentem,eandemtransmittit.Multoidluculentiusinferissontibus.Suntideouenefici,curiosi,utpriusiratis,atqueirritatisserpentibus,laethaleuirusmutuent.Catulaluxurians,simanumpuerilambat,eandemuesicat.Equaueroluxurians,suapedumcornua,siueungulas,uenenoimbuit:sicnimirum,utdysentricissintpraesentitoxico:quaealias,anonluxuriante,sibutyrofrixenturpulueratae,confestimdysenteriamsanant.Plantarumautemuenenapropria,nonabira,autpayoresunt:sedfermentumcorruptiuumseminaliimaginationinatiuae,illarumcontinuandisseminibusamundicreatore,estinditum.Necestenimplantishostilitas,autuoluntasnocendinobis.Adeoquenecuenenum,exsiccatisplantiscommoritur.Estnamquefermentumuenenatum,plantisabexordiomundiconfermentatum,acseminaliterpropagandum,obfinesCreatoriTergloriososoli,cognitos.Rabidusautem,uenenumpersaliuam,adeoqueperdentemcommunicat.Densnamque,rabidoinseruit,quantummanus,praegnanti.DeniqueImaginatioplantarum,quanquamseminumsuorumsitformatrix:ipsatamennonlibera,autarbitraria:sedpotiusdosseminalis,propagatiuasuisimilis,idquecumtotalisuiproprietate.Inquoquiescit,nonalienisperturbationibus,autillaecebris,alterabilis.Quapropterinse,monstrumnonconcipit,necfacitunquamsponte,nisiabexternolacessita.estitaqueuenenorum,istadifferentia,origo,progressus,productum,&nocendimodus:Haecqueeodeduxi,utintelligaturscilicet,siexirauirulentarumferarum,fiatextemplolaethaleuenenum,posseetiamperterrorem,inhominisArcheo,fieriterrificumPestisuenenum.Sinamquetristitia,amentiam,hydropem,autcaducum:Irauerocolicam,Apoplexiam,spasmum;densaqueanxietas,uelintensaminuscogitatio,furiosumuelLunaticumgignant:necarationedeuiumest,ImaginemPestis,intusfabricari,experturbationeilliusUulcani,inquofabricanturprimiimpetus.Cuiusparoxysmi,saepeutamentiumtollunturperSpleneticaauxilia.Animalexiguum,araneaesimile,SolifugaSolinodicitur,quoddiemfugiat,Sardineaefodinisargentariisfrequens,reptatqueoccultim,&perimprudentiamsupersedentibus,Pestemfacit.Quoduenenumquidem,nonestueraPestis:sedpustulauenenosa.Namsubiungit.Calidosfontesuicinosesse,quiabolentstatim,insertumaSolifugauenenum.Sicnimirumlaethalesfodinarumhalitus,nonraropestilentesuocantur,quiafossores,diutiusmorantes,enecant.Experimentumautemhuiuspericulifaceresolent:sidimissaardenslucernaincuniculos,confestimextinguatur.Necmirum,sipraeteruirus,etiampraefocentlumenuitale,silumenigneumcandelaeextinguant.FermentumPestilens.Consideraqualitercanis,moestusambuat,cibumrecusat,potumquehorret,quantosodiistimulos,acinuidiaeconceptusalat,anterabiem.Denique,utconceptussui,uisplenaria,noninsaliuamtantum:sedindentem(quitransuestes,nitideabstergitur)translata,solouelutodore,simpliciqueuniusodoratussuffitu,sufficit,adexcitandamseram,seriamquerabiem,indemorso.Minimusnempetactusdentis,quapartecutispatet,solaqueepidermidehiat,ututsalienteforascruore,abluatur:nihilominusimaginemsuaerabieisictraducit,utsicutmanuspraegnantis,membrumfoetusdepingit:itacanis,perdentissuiattactum,infraquadragesimumdiem,rabiemadferet.Nequeenimduntaxatadmortem,ututuulnusinsolasitepidermide,pergit;sedpereuntantemortem,principesmentisfacultates,sequunturqueutpedissequaemox,quo,peruenenumphantasticum,abducuntur.Etenimisdentisodor,quasimerumnihilest,ensincorporeum,nonsecusatquefracididoliiodor,uelodorpedis,nouocalceoinduti,facientisuestigium.Canisetenim,dudumabimpressouestigio,herumnouit,distinguitqueisthactransiisse.Sicodoruestis,autchartae,pestilentitabeinfamis,subtilissimo,inperceptibili,actenuissimoueneno,noscontaminat.Acnedumlaethalinosuenenoimbuit,necatque:sed&mentemlocodeiicit,nonsecusatquerabididentisattactussubterpellem,rationemasuamaiestatedeturbat,cogitquesequiaddeterminatamsuaerabieinormam.Pauetnamquedemorsus,stataperiodo,adliquidorumcunctorumconspectum,concipitcaninaminuidiam,optatqueuiuentesomnes,posseperdere,suamquemultiplicarerabiem.NarrantScriptores,inuulneresuccrescereuermescapitecanino.Saltemnondiffiteorsuspicandum,huicuenenoinessefermentum,spiritusimaginationumrespiciens,&affectans:Inquos,minimaodorisconparticipatio,suaeimaginisintroducitIdeam:cuiphantasianostracederecogatur,imopotius,plenetransmuteturinhorridumistudphantasma.Mirumnempe,quodcanisuenaticus,omniumsuaematrisprimogenitus,soluscanemrabidumadoritur,&superat.Dosipsiestinuictaeimaginationis,etiam,utsiarabidodemorsus,minimetamenrabiosusfiat.ubiinterimreliquiomnes,permorsum,rabiemcontrahunt,arabidofugiunt,necsecontrahunc,defendereaudent.Estergoistuduenenum,rabieidiuersorium,imaginationisetiamperegrinushospes,quiabimaginationepugnantisanimae,superatur.Ergohincnouimus,omniauenena,inseessefermentalia.Quaedamnamquesolamdestruuntmateriam,&spiritumsimulimaginatiuum,undemorbi,amentiamconnexamhabentes.Aliaueroduntaxatspiritumaffectant.Qualiasuntquaerabiem,quaequeamentias&catalepsesadferunt.Quaeuidelicetcorpusnonliquefaciunt,autnotabiliteralterant:solumautemspiritumsensitiuum,trahuntinpernitiem.Tarantulanimirum,uixunquamquiescit,ideoque&hominem,quempupugit,irrequietaturbatmolestia.Aspiceenimquamhorridaeffigie,suas,inhominem,cuiuspellem,ueltenuipuncturapertuderit,imaginationestraducat.Uileenim,paruum,atqueinbellereptile,inperceptibiliquantitatesuiueneni,totuminficit,eiusquementalespotestates,subtersuiclientelam,statimrapit.Bellesaneetiamquadratodoruestigii,similatusPesti.Namlicetedito,uentisqueperflatoloco,aedesaperiantur,&uentiscedatinfectadomusaura:nontamenproindecessatperendiePestis,quinsufficiattollendototamplebem.Necenimcessatodoruestigii(quantitatisnihili)inuia,uentisexpositi,nisipluuialauetur,autterrategatur:suumsempercanirefertherum.MeminietiamquodinPesteOstendana,ipsametfracedopestilens,soletcrematassoleasparumolere,solebamquePesteinfectum,odoreilloprodere.Porroantepraeuaricationem,omneanimanssubiectumerathomini,tanquamhero:suaqueuitamedialiquescebat,&peribatedendo,anteconspectumnostriArchei.Astiam,uelcatulus,praedominaturuitaenostrae,&liberasanimaemortaliumpotestates,subtersuasinfirmitatesrabiei,cogit.Calamitosumnempeest,imaginemDei,deincepssubiaceremorsuiinsectarum,uariasquesectaridebuisseimaginesfermentiuenenicuiuslibet.Deuiumqueest,seruiliabruta,morsumsuum,imagineirae,uenenoamenti,atquemortiferoimbuere.Ahquampenitissime,atquefortiterireimagosigillatur?Quamquerapidaceleritate,adfaliuamtransmigrat?quantisinfirmitatibusoportunaestmulier,exoccultoodoreuteri?quaminfandisenimintellectusexorbitationibusuexatur?Siquidemnonrarofracidusodor,communicatuseplantispedum,superbamnostristaturamdeiicit,priuatquesensu,memoria&intellectuepilepticos?Quamprompteenimcontagiumexcrementihypochondriaci,subterseptum,mentemalienat,seducitquemoestitia,horrore,furore,amentia,febrilibusdeliriis,&lethargidifferentiis,dumiuxtaimaginem,fermentosuoinnatam,nosalienant?Quamenimterribileterrorisuenenummomentounico,fulminisictuimprimitur?inbelluamquamicerit,adeouteiuscarniumesu,Pestisdeglutiatur?quodsalteminsignumest,fulmenaportentosoinitio,terrorisplenosagittari,undenimirumArcheus,inmomentoextinctus,suiterrorisimaginemdetegendo,peritfereinmomento.Saepenamquesomnus,imosopor,estinhomine:ubiinArcheoestingensPestisperturbatio.Saepeeconuerso,Archeusperturbationibusexpeditus,atqueTumulusPestis.securusuiuit:ubihomomiseresuisconflictaturperturbationibus.Inbellis&ebellis,nuncatrocioresPestes,quampraeteritisseculis:quiabellapauoreseniora,plusquepauoris,&irarumminushabent,cumhomo,inhominemimpetuiraemotus,uindictaestuderet.Necmirumidcirco,quodpropriaurinaepotatio,Pestemcohiberetanteaccessum:nonquatenusalexiterium:sedquiapersuasionemacspemcontinebat,antequamsumeretur.Memininamquequodanno1635,dumGallusLouaniumuicinumobsedisset,plurimaindePestis,Bruxellensespauidos,terrefactasquetimoremulierculas,moxdeininuaderet,quaequeinpagosomnesdispersa,magnamubiquestragemattulerit.Etenim&conparticipatiouitaeineduliisfacit,utcitouitaliafiant,arripiantquemoxArcheumnostrum,Indignatione,furore,&multiplicialioquisynptomatumcladesubnoxium:ItainMagnoOportet,clauditurnobismultaeluisnecessitas,actransplantatio.Atqui,siesculentorumproprietatesuitaemediae,aliquatenusinsanguineremaneredebeant,eatenus&carnescomedentium,uarientsaporem,prociborumdiuersitate:necesseest,nosafficiabiis,quaeinnobis,suumrelinquuntsynbolum.Equidemsapores,proprietatumtestes,tamcumexternis,quaminternisputrilaginumconsortiis,foeduspepigere,quaeideoinnobisfacilefiuntparticipesiniuriarum.Uitanempemediaciborum,nostrisremanetincarnibus:pisciuoraehincnationes,acCarthusiani,cimicibusnoninfestantur.Carnesenimminusbeneseruatae,exsynbolouitaemediaenobisresiduo,quamlibetfacileputredinemnobisinurunt.Indeetiamformalescorruptelaeinnobisinauspicatosurguntinitio.Deincarnes&pisces,etsimactenturtempestiue,saepetameninse,morborumtabescontinebant,quibusubiuescimur(praesertimsinidoremanteacontraxerint)insuisynboliconsortia,facileconcedimus,nobisquestatimnidores,acfracedinesmumialessuscitant.Nequeenimbouesautoues,uescunturhominibus,necnostraminsecontrahuntPestem:sednosbobusuescimur,brutalemquehaurimusPestem,iuxta&nostram.Insoloquiahomine,multorumbrutorumPestes,suamluduntscenam.Quare,necinsontessuntcibi,nonriteconfecti,dumfermentumstomachiilludunt:quiainalienassuaeluiscolonias,&putredinesuarias,faciletranseunt.HaecequidemnouarumcalamitatumalteritatiinPeste,quandoquefuturacausaeritnouissimorumtemporumindicatrix.SaltemnunquaminScholisperpensasunt,uenenorum;actoxicorumfermenta.Sedhorumactio,aequiuocaideoratafuit,coelestiqueimpressionicomparata.Semperenim,ubiininscitiamlabuntur,surdorumcoelorumopem,proculnimisdissitam,implorant,acSaturnuminsontemculpant.Uocantenimactionemaequiuocam,duumagensnongeneratsibisimile.Itincoelestibus,acmoeteorisoccurrit.Atquamimproprieadcoelos,&actionesillorumaequiuocas,sitrecursum,propteruenena,facilequisquenouerit,quiuenena,utagentiamerenaturalia,atquedomestica,nedumalteratiuapermodummaeteororum:sedtransmutantia,&spermatica,aspexerit.Quidnamqueseminaligenerationisimiliusessepotest,quamsiexilescorpionisuirus,totumhomineminterficiat,suiqueseminisproprietatem,intotumpropaget?Necenimfermentauspiamaequiuoce:sedplaneuniuoceoperantur.QuoniamsiPestisaequiuocaactionepullularet,nonessetutiquecontagiosa,cumsibisimilenonproduceret.Patetitaqueneglectafermentorumindagatione(quorumtamencommercio,omnisrerumgenerandarumtransmutatioconscribitur)uenenahactenus,taminfieri,quaminesse,acoperari,sintignota.Maxime,quodproprietasueneni,sit,perdestructionemArcheihumani,suamimprimereimaginemseminalem,inuicemalterius.Quapropteretiamhuiusueneniorganum,estipsumfermentum.Hocautem,deuenenisintellige,quaeimagineseminalitenus,transmutationemmoliuntur:nonautemdemeriscorrosiuis:utpotequaenonfermentaliterArcheum,eiusueimaginemcorrumpunt:sedeundeminfuroremconcitant,quipropriamdeinmateriam,siuehospitium,deuastat:subcuiusalterationem,autinteritum,ipseArcheusquoquelococedit,cumintegritate,atqueretentionesuaeimaginis.Magnitudoenim,uehementia,robur,&celeritasuenenorum,deceperuntScholas,quaeneglectafermentorumconsideratione,praeterieruntunicumgenerationumorganumdispositiuumpraecedensintroductionemimaginisseminalis.SuntnamqueScholaesolitaeoperanaturaemetiriadpedemartificialium:&sicubiquidesset,quodminushuicpediquadrare,sibiuideretur,uerbosamexcusatione,adcoelos,&occultascausasrecursumest,utignauiam,atqueinscitias,indagandiimpossibilitateuelent.FormaatquemateriaPestis.Cummorbusinnobispropriumperficerenomen&omendebeat,tanquaminsuodomicilio,suiquepropriaeessentialescausaemaneantinproducto,necesseest,quamdiualiquidinaere,aquaautterrauagatur:idnequemorbusinseessepossit,nequeeiuscausacontinens.Imoquicquidantecedentiumcausarumnomineestinsiguitum,nonsitnisioccasionalis,nilperse:sedperaccidens,causans,nilcitraappropriationeminnobisacceptam.102Ioan.Bapt.UanHelmontQuapropternecindicant,necoptant,necpraescribuntcurationem,multoqueminusmorborumsanationem:sedduntaxatcautionemsiuefugam.OccasionesergoPestis,considerandaesunt,quatenusquandoquehospitataemorborumoccasiones,incausarumseriemmigrant.Iamitaquesatisimprimisdocui,Pestemnondimitticoelitus.Cumqueomniseffectus,sitfructus,siueproductum,suae,&nonalienaearboris.Idcircoquaeuiscausa,suum,&nonalienumproduciteffectum.Pestisigitur,specificam,propriam,&nonalienamcausamhabet.NecenimPestesdistinguereperaccidentiasua,comitantiauelsignatalicet:quippequaefluuntimmediateadiuersitatesubiectorum:eoquodpermodum,acnaturamrecipientis,diuersimodeuarientiuxtaconsuetumentiumnaturae.QuapropteretiamPestis,constansmateria,forma,essentia,semine&proprietatibus:suamquoquepostulathabere,unicamquespeciem,cumipsametrerum,autdefectuumessentia,sitindiuiduisproxima.Sinautemuelexterneadueniat,uelintusgeneretur,perindeidest,cumindePestisiamconstituta.Deniquesicitiustardiusuecontaminet,uiolentiorsit,celeriorqueeiusexitus,uariaspartesinuadat,autdiuersimodecorpusexagitet:idtamenproindenonmutatuenenispeciem.Suntnamqueduntaxatsignaquantitatis,commistionisfermenti,appropriationis,&incidentiae,inpartesrecipientes.AlioquiuenenumPestis,internumatqueformale,quodqueeiusquidditatemcontinet,estsingularesemper,inomniindiuiduo.Quoniamessererum,consistitinsimplicitatesuaespeciei.Sicututrobiqueeademestignisessentia,siuemagnus,siueparuus,siuequietus,siuefollibusagitatus,siuedeniqueflamma,rubra,flaua,uiridis,uelcaeruleafuerit.Pestilensitaqueremota,cruda,acprimamateriaoccasionalis,estaerfracidus,uelpotiusfracidumGas,Quaeaerisfracedo,iuxtaignisexperientiam,quamAdeptipromittunt,nondumhabet8200.partemcorporissuiseminalis.Quodfaciliuscompraehendes,siconsideres,uasuinifracidum,doliumqueiamexhaustum,absqueullosuipondere,corrumperenoua,&ueterauina,cadoinfusa.Tractauinempeinmeisphysicis,defermentifracidinatura,&quopactoexincorporeo,fracidoquesemine,orianturuegetabilia,uthincPestisprosapiadistinctiuselucescat.Terraminsuper,ostendifracedinismatrem:utsciamusPestespopulares,aterraemotucastrorum,obsidionumquesequaelis,primamsuioccasionalemhauriremateriam.Ideoenimquantumterradistatacoelo,tantundemquoquemateriaoccasionalisPestis,acoeloestremota.Uocoautemmateriamhancprimam,incorporaleilluduenenumfracidum,existensinGasterrae.Adeoquehocuenenum,tanquammateriamremotamsubsterno,subaliouicinioreueneno,disponentemateriamArchei,quofaciliusassentiatur,tetroremquepestilenteminseconcipiat:Ittandemadhorumdispositionespraeuias,superueniat,quidditaspestilensformalis.Caeterum,sideaerisinfectionibusdebitephilosophandum,necesseesset,ipsiusanatomiamrepetere,expraelibata,inphysicismeis,elementorumdoctrina.Aeritaqueinse,estalterumexelementisprimigeniis,transparens,tamqueleuitatis,quamponderisexpers,inpermutabile,acperpetuum,frigorepraeditumnaturali,nisisituum&commistorumroboreimpediatur:Porisautemubiuisrefertum,&hactenus,extensionem,autcompressionemsuitolerans.Cuiusporositates,uelreplenturuaporibus,alienisqueexhalatibus,uelplanehiant,expertescorporis,insuiintegritatemanentes(quodalibitractatumdeuacuonecessario,demonstraui)enimueronamquesiaeressetabsqueporis,omnicorporeuacuis,nonpossenthalituseleuari,absquecorporumpenetratione.Cumautemdeturaerisdilatatio,&compressiomanifestissima(utaliasplenedemonstraui)necessariodatur&uacuitas,Suntnamqueeiusmodiporositatesinaere,uelututeri,quibusapporrheaefructuumaquae,resoluunturdenuoinultimamaquaesimplicitatem,undeprouenerunt,spolianturquequibuscunquepriorumseminumsignaturis.Suntautemeiusmodieffluuiainaere,peregrina,peraccidens&uaria,iuxtaindolemconcreti,undeexhalarunt.Imprimissuntuaporesaquaepuraeatquesimplicis:deinaquaemarissalsae,quipluuiamcondiuntuaporosasuimyria,&eatenusacorruptionepraeseruant.Secusnamque,obadmistasuariorumexhalatuumsocietates,denecessitate,putrerent,acfoeterentaquaepluuiae,nonminusquamnubesinmontibus,&nebulaepleraeque.Partimergoaerishaustauenena,uaporetenushospitanturinporositatibussuis:partimqueipsumaeriscorpusconspurcant,sinecorporeacommistione,proutuitrum,odoresconcipit.Quaecontaminatio,iure,impressionisnomenhabuit.Estmihidomuscampestris,ameridiesiluaquernadiues:abaquiloneueroamoenarespicitprata:adutramqueporroSolisdomum,collesCererefoecundoshabet.Linteaautemibidemlota,&fontediluta,tabulatosuspensa,nitidissimealbicantflanteBorea,&hincindeetiam,abortuinoccasum,ueluicissim,aboccasuinortum.SoloautemspiranteAustro,fenestrisqueaustralibusapertis,insigniterflauentluteocolore.enumerosanimirumquercu,eructaturhalitustingensinaerem,huncqueanobisinspirari,ut&alinteiscombibi,didici.Itemquesicaquercetis,postsolstitiumaestiuum,exhalatoccultaaporrhea,quaeinsuetumuultum,atquecollum,pruriginosapustulafrequentiinficit,acdeinincruribus.&alibieuaduntconspicua.Suntnamqueinaerequaedamquaeodorenariumpercipiuntur:aliadeniquequaepercanessolosdistinguuntur.Suntque&aliademum,omnisodorisexpertia,licetnoncontagii.Siquidemueneni,uttalis,fermentum,abodoreliberumessepotest.Proindequaeuispatria,suosparitpatiturquelanguores.Soloquippenaturasubest,necomnisfertomniatellus.Quiauariiexpatiunturinaereuapores,prosoliuarietate.Quaepoenitiusmecumtrutinans,saepesummiratus,uitamnostram,adtotextendiannos:cumtammultiplicistipemurundequaquehostiumpotentissimorumsatellite,tamprofundeeundemadmittamus,imo&inuitiattraherecogamur.Necsoloidanhelitu;sedetiampermagnetem,quiperhabitumcarnis,suomoreludit.Etenimquicarbonumfumis,aliarumquererumodoribus,saepe,dudumqueimpayidusinterfui,realitersensiodoresistos,atquefumos,neduminthoracem:sed&indeadstomachumrectadeferri,ructusquenostrosideoexprimereconceptasfuligines.Sicnamqueanhelitus,epulmoneefflatus,refertodoresallii,&ceparumcommestarum;etiampernarescollectus.Pestisautemutrinquehauritur.Quaeautemnondeforis:sedintusspontaneaPestisgignitur,inaxillis,&inguine,raraautemponeauresseprodit.NamhaecplerumqueabhaustisodoribusPestisprosilit.Quaeueromaculisestinfamis:exinternoueneno,intuspriussuffocato,atqueideopessimo,prouenit.Quatenusfracedinesuffocationisplerumqueintenditur.QuaeueroAnthracesexhibet,uelestfortisexpulsio,quaelongius,quaminproximumemunctoriumiacit,uelabattactureicontagiosae,uelinspiratoPestisueneno,oritur.Etenimquaeex106Ioan.Bapt.UanHelmontcontactuinuasit,etsilentiorsit,quamquaealiasuniuersalidecausainsultat:plerumquetamenestlethalior.QuiainsitusmembroArcheus,hacPesteinterimitur.Etindepars,gangraenampestilentemtrahit.CuisubueniendaetotalisArcheusestnegligentior,detutandisuisceribuscogitans,seintrofugiens,recipit,pergitqueserperemortalisistagangraena.Remediaquoqueplerumquesuntignauia,eorumqueintentio,utexterioraescharentur,&postmodumescharacitoexcidat.Hucnempecunctaemplastra,&attrahentiaadhibentur:raraautemsuntadhibita,utuirusipsumsuperent.Pestisautemabextra,utpotissimuminartubusestformidanda:itauiceuersa,quaeabintroforas,sagittatur,minusinuoluitdiscriminis.Enimuerointusnata,primarioArcheumterret,ideoquesubitaneaacpraepotens.UenenumautemPestis,tanctuarreptum,postquamArcheoseinsinuauit,(Quippequiprimumuiuens,ultimummoriens,rerumqueintusagendarumsolusrectorest)ratodemumuenenorummorereliquumfacileinficit.SiquidemipseArcheussemelinfectus,statimterrorispestiferamimaginemconcipit,eamquedesertishabenisregendicorporis,communicatconsociis.DeniqueetsisudorinomniPesteconducat:minustameninilla,quaeexternocontactusubintrauit,nullatenussaltemproptereanegligendus.PorroinPeste,singularisindiuidui(aquosubinde,totacommunitasaffligitur)illicfracedoplerumqueintusincipit,quasemelarrepta,faciliusindeterrorisArchealisuirulentaimagocreditur.CeleriorestPestisquaeabexternaodorisfracedineintrotrahitur,quiaduosgradus(fracedinemnempeatquemumialesyngamicumquefermentum)statimassociat:nonestautemnecessum,utfracedo,sitnaribussensibiliscumauersione.Namsicanes,quiolfactunosexcellunt,fracedinem,autuestigiumheri,inuiasentiant:ipseArcheusnoster,longefaciliusadhuc,quaeintussunt,olefacit,nequitqueideofracidusodornocere,nisifermentummumialeintusinuenerit,cuisecopulet.Iamtuncquidemestpraesto,exoticamateria,nihilominusadhuccontagiiindiga.Idcircooportet,utmateriasitplenisnumerisinstructa,acformalitateagendi.Namsunthaecduoadhuctanquamcausaeoccasionalesatqueirritatiuae.DeniquedeTartarocruorissatdictumest,quodsitproductumPestis,quodquehancpraestolatur,uelfitextemplo,aduentuPestis.TerminusitaquefiendaePestisprimus,estGasfracidum,quodcumnequeatinficere,sineappropriationissynbolo,requiritaliumterminumcorrelatiuum,quiestfermentummumiale(sinequo,nonestappropriationimirumArcheus,Pestissusceptor.SiquidemuirulentaPestismateria,percontagiuminnostraducta,noncontaminatquenquam,nisiArcheusillamapprehenderit,&appropriauerit.InquosaneArcheuslaboratimprouide.NamexinPestisterroremconcipitpropriaphantasia,nonautemexpauorehumano.InquanimirumterrorisArchealisphantasia,Archeus,uenenumpestilensparit.QuodestipsaterrorisconceptiIdea,uestitapropriaArcheiChlamide.EheutuncPestisintusadest,totumquefacilemoxconturbathominem.ImagoergoPestilens,constatauraArcheali,utmateriacontinente,cuiimpressumestuenenumterrorisArchei,tanquamefficiensimmediatum.NequeenimideouirusPestis,quemcumquesemperinquinat,etsiodoremsibiconformem,moxinnobisinuenerit:eoquodfermentummumiale,quanquaminternum:atnihilominusesttantummediumoccasionale,respectucontagiosaeapplicationissiueinfectionisapplicatae.Quaeappropriatio,proximeconsistit,inreali,&actualicongressuimaginis,perterroremgenitae,quamArcheusconcipit,expraefataapplicatione;existimanshuiusrespectu,iamdomisuaeessepotentemhostem,intralareshospitatum.QuipanicusArcheiterror,estcausaimmediata,imaginationegenitaeimaginis:(imaginationemproindeprobaui,esseinArcheo,praeterillam,quaementisconceptibus,taminpraecordiis,quamincordeaccerebropingitur)QuaeimagoestcausaadaequataPestis.IpsissimainquamPestis,nonsecusatquepullus,nihilest,praeteripsumouum,foetumaturatum.Purpureaefebresenim,uenenumquidem,atquecontagiumidcircohabent,praeterputredinem,&fermentumappropriationis(undenimirumsoloshomines,nonitembelluasinquinant)carenttamenIdeaterroris,quoArcheus,confusioneacdesperationeplenus,regimennegligit,funestamqueacseminalemiconempestilentisueneni,fabricat.Hancdeniquesuiconfusionem,facilesuistransmutatisliquoribusalimentariisinsinuat,quibusanteinuigilabat,iaminhostilemtartarumcruoris,degenerat.Archeusenim,gubernaculumdeserens,instarhominispauidi,praeposteresursumatquedeorsuminuertitomnia,&ipsemetprofugus,hostemintusreceptumconclamat.Fiunttenebrae,appetitussternitur,inceptacessatomnisofficinarumdigestio.Quodquepoeneuelsemidigestumerat,corrumpitur,quiatristemmortalisueneniimaginemhorret.Seditioitaque,murmurqueestintuspermembra,quiahorumspiritusinsiti,confusioneminfluiArchei,persentiunt:sedcompescerenequeunt.Etenimsinutrimentumsemidigestum,instomachorecensacmiteerat,sopororitur,itemqueuomitusacnausea:sinautemiamdigerendoaridum,cephalalgiaoccupathominem.Sinautempropemodumdigestum,cumnidoreputrescit.Indeuomituscontinui.Aberrantenimcuncta,putrentquesubimagineueneni,&intetrammucaginemdegeneratalimentumipsiusstomachi,quod&causticamacredinemnonraroinduit.Estquecircastomachum,potissimummurmur.Iitpoteubiprimi&inordinatisunthominumconceptus,atqueimpetus:ibidemquoquedenecessitate,primaArcheiconfusioterroris,suboritur,fitqueimagoteterrimaPestis.EtenimplerumquenotauiPestemcircastomachumprimasedilialocasse.Quidamenimcontinuouomitudeiectus,doloremcapitisingentemsensit,acmoxdelirium,deinde&soporemperinteruallapassus,sedecimhorarumspatioobiit,multisdeliquiispraeuiis.Optabamautemscireundetamceleriter,tantoquesynptomatumfuroreoppetiuisset,necChyrurgusadessecuperet,tandemcultrodissectioneminstitui,acinuenistomachumilliustripliciescharaiamperfectapertusum.Qualiterolimuideramstomachumancillaeperforatum,quaearsenicum,uolensbiberat.InteriminquauisPeste,surgitfebrisabexordio:quia&minitatacorruptio,inArcheoincepit.Uitaliasanecunctaterrentur,innaturalibusimaginumdirectionibus,payidadiscordia,confusione&desperationedisgregatis.Tartaruscruorisquoque,iamlegibussolutus,intantatotiusconfusione,furoremarripit,conceptisfinibussuaepartis,cuiadhaerebat,reluctatur,&terrorisconfusione,omnemadaugettumultum.HaecestscenaPestis,quamaliquando,perdiuinamclementiamuidisomniointellectuali.NonestautemArcheipayor,fuga,desperatio&c.ipsumuenenum:proutnequeiraanimantis,eiusestuenenum.SeduenenumPestilens,estensproductumeximaginepayoris,&uestitumsubstantiaArchei.sicutiraserpentis,iraeimaginem110ioan.Bapt.UanHelmontinparteArcheideponit,illamqueadorganaexecutiuairae,deponitinsaliua&c.estautemuiruspestilens,insehorridum,acmortalicontagioserpentumlongecrudelius,quodscilicetperuitalemperturbationem(qualisestiraserpentis)inbestiisproducitur.ContagioenimPestis,serpitinastantes,neccumuitaanimalisperit.utsolentaliasbestiarumuenena.Eo,quoduenenumPestis,noninhaereatuitae:sedeffumantiindeaurae,insitimago,&quidemArcheoinfectouestita.Itsanies,cruor,&pus,aspersouitriolo,adhucuitamuitalesqueactiones,intotumundefluxerunt,retinuisse,hodiernadocuitmagneticacuratiouulnerum,ulcerum,&ossifragii.QuinimoPestispropulsatpotius,asefrigitiuamuitam,pauidumfugacemqueArcheum.EtsicutRabiescanis,productumassumitsuum,insaliua:sicuenenumterroris,intartarocruorissigillatur,proutetiaminauram,atqueodoremdispergitur,peregreabeuntem.Idcircoenimbelluaesuntimmunesspectatricesnostraecalamitatis,quiauniuociArcheidefectu,ideoque&appropriationecarent.Quodcunquetamensubiectum,siueaurafuerit,uestis,uelaliudsolidius,etiampayorisnesciens,quododoreimbuipotest,potestitidemessesubiectum,inquodproductumpauidaeimaginispossitimprimi,nonaliterquamterra,odoremcelerisuestigiirefert.PorrotametsiPestissitunicaspecie:diuersimodetameninuadit;Semelnamqueadoriturpopularis,quaeuulgatafracedineexsurgit,postterraemotum,exantris,rimis,stagnis,fodinis,&cadaueribustambelluinis,quamhumanis,uirusfracidumeructantibus.Quodtamennondumpestilensest,donecintroreceptum,tumdemumfermentoappropriatumfuerit.UndenimirumterrefactusArcheus,atrocemillamimaginemcreatsuaeconfusionis,atqueterroris.Inuaditquoquesoloodorepestilenti,exinfirmo,uelcadauere,uelloco,autreinquinatahausto.Quiquosubtiliussubiectuminhaesionissuaehabuerit,eoquoqueuelociuscontaminat,celeriusqueArcheoapproximat,obsynbolum.Nequeenimideosudorishalitus,tampraestoinquinat,atqueGaspestilens,odorenonperceptibile.PerindeenimatquecarbonumGas,stomachumcommouet,uomitumcit,dolorescapitis,imoetiamsyncopen:sicPestesnotaui,quaesubtilihalitu,alimentumstomachiproximum,infectant,uomituscontinuos,singultus,syncopesfrequentes,atquedeliria,&mortemcitissimamadferrent.Uomitusqueilli,remediadeglutiendarecusat:syncopaeuiresdeiicit,utdelirium,cibosatqueremediaaspernatur.Materiaauteminfectaiam,sipersudoremauferenda,totamdomum,astomachoadpellemusque,transeundocontaminat,nisiperremediacohibeaturmalignitaseius.Nametsiremedium,illammateriaminfectam,prompteattingat,nontamenfacileeducit,nonlibentersequacem.Siquidemnunquamantitodusaliqua,semelinfectum,inpristinumrestaurat.Estqueideoomnisantitodicura,duntaxatcireapraeseruationemnonduminfectorum,horumquemitigationematqueceleremexpulsionem.Est&arduapopularisPestisoccasio,quodnonuitenturloca,&corporainfecta.QuodinCastris,&obsessisciuitatibus,luculenterapparet.LegimusnamqueinOriente,Pestematribusmilitibus,sepulchrumuiolantibus,incepisse,castraRomanacontaminasse,&tertiammortaliumpartem,percognitasmundioras,interemisse.EstnamqueeiusmodiPestis,celerrima,acferocissima:quaenimirumcunctaferesibinecessaria,secumintroadducit.Etenimcumuenenosamateria,iamnactasitfermentum,nondebetpaciscicumArcheo,desuireceptione,quamfacileaturbatohospiteimpetrat:siquidemiaminse,Ideamapriore,secumadducit,nouamqueintusconsimilem,insociam,abArcheoacquirit.Pestisuero,quaecitraexternamopem.innobis,totamsuigenerationemorditur,acperficit,fitexpraeexistentetartarocruorisfracido,quimoxsponte,cadauerisodoreminduitfacillime.UndeperterritusArcheus,Ideamconceptiterrorissuscitat:sicqueuenenumPestilenssuscitatur:huiusqueseminalis,atqueinfestaimagoilliexcrementoincorporatur:quodigitursaeuiendo,pergitquecontaminando.InsensilienimauranobiscommunicaturPestis,quammuscae,picae,corui,cornices,aquilae,canes,lupi,etc.plerumquedistinguunt.Notissimumnempeest,domesticumanimalcanem,unumquemqueodoredignoscere,cuiusqueuestigia,utcunqueleuiterimpressa,dudumetiamposteadistinguere.EstqueGaspestilens,aequesubtile,acodorabile.AcquirendaeergoPestis,differentessuntmodi.Quorsumrepetereoportet,Pestilensuenenum,duntaxatuniusspecieiesse,neceiusdemrei,pluresposseesseparentes,specie,atqueseminedistinctos.Idestsemina,nonposseessediuersa.Adeoutscorpio,abcymo,&aparentegenitus,nondifferatspecie:utnequepediculusalendibusproueniens,&abhomineprognatusimmediate,identitatemspecificamproiicit.Lendesenim,siuepediculorumoua,suntinidentitateArchei,cummateria,undehomopediculosimmediategenerat.Quoniamsiduosemina,speciediuisa,unicumideminspecieconstituerent,frustraadrerumgenerationem,dispositionesspecificaeinmateria:sedpromiscueomniaexomnibus,atquesingulaexsingulis,prodirent.Agentiaigiturspeciediuersa,etsialiquidsubidentitatespecificaconstituant:Intelligendumtamenidem,aceiusdemArcheisemen,abutroqueformari.Sichomofacitexcrementumuitaleundelumbricus,pediculusetc.fotuquesuo,illamsicdisponit,utArcheumacquiratconsimilem,quempediculusgenerans,suisouisoriginaliterinplantauit.Adeoquepediculusgenerans,estagensuniuocum,quoddese,porrigitsufficientemmateriamgenerationi.Homoautem,estagensaequiuocum,quodmateriamexcrementitiamdesededit,quaelabens,tandeminfotu,Archeumacquiritconsimilem.Siccadauerinuermes,&hisexualiteriterumgenerant,Sicquemuresesordibus,iterumqueeparentibus.Idquetotumininsectis,quorumsemina,uelutsponteputrescentibuscorporibus,eruuntur.Proximasaltemhorummateria,&agensharumgenerationum,utrobiqueestsimplex,uniformis,acspecificaeidentitatis.Ideo&amboconstituta,sunteiusdemspeciei,generantiapostmodumsibisimile,absquedelectu:adeoutpediculi,nostrisexhalatibusprocedentes,congressusadmittantcumiis,quielendibusperfotumegressisunt.Proximaergomateria,proximumqueagens,inPeste,suntutrobiqueeiusdemArcheiseminalis,atqueidentitatisspecificae.Namsiuemateriaintusgradatimfiat,uelrepente;siueexternehausta,actueturinnobis:saltemnunquamuenenumPestisfit,quinArcheiterror,imaginemistamuirulentampepererit.Terroremautemuoco,tamhominisprimoimpetuperculsi:quamipsiusArcheihumani,sanguinisque,exantipathiasuscepti.Hocpacto,uiraudaxacstrenuus,saepecoramPesteestpauidus:ImoquiPestemuixtimet,Archeumintushabet,terriculamentisobnoxium.Sicnamqueinfanstimorisincapax,apprehensionisnescius,nontardiusPestecorripitur,quamtimidamuliercula.Nametsianimositas,ualeatadpraecautionem:nontameninterimituenenumiamconceptum.Suntquediuersaemagnanimitatisaudaciae.Quidamenimintrepidusinmonomachia,quiinconflictibusbelli,timidus.Aliusimperterrituspugnando,quilemuresinsignitermetuit:Tertiusdeniquenontimethostes,armatosautemrusticosformidatetc.Galenusputatbonamcomplexionem,adpondus,siueaequilibriumelementorum,dareroburadresistendumPesti.Isinquam,quisingulaspartesatqueuiscerainhomine,differresolainaequalitatetemperamentielementorum,iamaequalitatemconfluentiumelementorum,adpondus,conceditinunaspeciehumana.Cumalioquisicoressetparstemperatissima,iamtotushomoiuxtaquasuissuipartesdeberetnecessariohabereconsistentiamatqueduritiemcordis.Sedelementorum,commistionum,actemperamentorumopinionemutstultamactotaliterfalsam,firmisdemonstrationibus,primusreieci,inuolumine,deorigineMedicinaeedito.HancigiturelementorumcommistionemlubenterGaleniciscedo,lubenterqueignoro,quomodoponderariqueataer,autignis,utadpondusaquaeacterrae,collibratasimul,carnem,neruos,ossa,cerebrum,cor,medullasetc.deseconficiant.Ahinanecommentum,crudelefacinus,inproximosexplodens:Animositasporro,quamlaudo,nonterreturmorteautPeste,Archeumadornat,utuenenoresistat,receptumqueperaccidens,expellat(uincereautemautinterimerealioquinonpotest)nonsecusacterror,porosclaudit,naturaemotusibiobedientis.Quare,quiaPestesurrexerunt,eodemanno,uixaequefacileaPesteinquinantur.Contrariuminaliismorbis,atqueuenenis,Siquidemhaec,nedumpostserelinquuntdebilitates,undefaciliorestrecidiya:uerumetiamaliauenenaoperantur,commutandopartes,quibushospitantur,Pestilensautemuenenumterrificum,solumprimarioinuaditArcheum,eumqueperterret.Qui,dumsemelhostemcognouerit,acsuperauerit,praesumitdeinceps,audaciorfactus,nontamfacilesesuccubiturum,necoccasioneallatiueneni,tamfaciledeindeterretur.Necobestdebilitas,quamPestisillireliquit:quiasufficit,quodnonaequefacileterreatur,imaginemqueterrorispestilentem,inpropriasuisubstantiadepingat.Suntqueideoreliquauenenamorborum,longecrassiora,quamimagohaustiterroris.Quaedamnamquenonnocent,nisisubcuteaperta:aliauero,edi,autbibipostulant.Basilisciautem,autcatoblepaerarissimumuirus,perimaginationem,uisumdirigentememittitur.SedPestilenstoxicum,proprioArcheiconceptu,intusfabricatur.Uenenacaetera,sensibilialiquosignoproduntur.SolaueroPestis,insensilicontagiocommunicatur,perindeatquehumanipedisuestigium,suiodoremseruat.EcceutImagotristitiaerepentinae,appetitumsternat:reinauseosaeimagocreatuomitum;Imagocondolentiae,pariatlacrymas:Imagolentaetristitiaesuspiriasuscitet:Imagopauoris,generetepilepsiam,atquesubindeParaclysim:Itaquenonfrustraalibidemorbisscribens,demonstraui,laetitiam,metum,iram,odium,caeterasquepassiones,atqueperturbationes,nonsecusatqueterrorPestem,actualemsuiimaginempropriam,atquesingulareminnobisgenerare.Sedharumgenerationessuntnobisdomesticae,magisqueordinariaeproles:Astterrorispestilentisimago,uenenumparitimmediateArcheoinexistens,atqueabeodemdesumitsuimateriam.Ideoquesensus,illamnequeuntconcipere.Archeusigiturconspectocominushostelethali,intusgenito,uelperegreallato,suohuncterrore,pictaquedenouoimagine,admittit,suiquecharactere,atquesubstantiaconfirmat.Manusenimnostra,cadaueri,sponteextincto,admota,moxitapropterfugamArchei,friget,utlongodemumigni,uixrecalescat.Attamencanesnonsentiuntistudfrigus,dumcadaueruorant,proutnonmultumfrigetnobis,cadauerpecuinum.Fraudulentumitaque,&accidentalecadauerishumanifrigusest,plusquefrigefacit,quamfrigorishabeat.Plusquecadauersensimextinctumfrigetnobis,quamcadauerpodagrici,autacutafebremortui.Cumtamenpermachinam,quametimurambientisauraegradus,utrumquehorumcadauerumparfrigussit.ScilicetArcheusextimescensmortem,quamappositamanus,cadaueri,diutinainfirmitateextincto,percipit,fugit,manumdeserit,necfacile(quiamemor)redit.Patetergo,Archeummortemsentire,fugere,etiamillam,quaeante,&extraseest.Magisadhucfermentaputrilaginis(utinrigorefebrili)intusconceptagenitaue.Etquammaximeilla,quaeimaginetenus,intrasuioeconomiamrecepta,tenduntintransmutationemformalemsuiesse.Quippeuirus,perIdeamterroris,summaeestpotestatisactualis.Differtqueimagotimoris,etiampauoris,abimagineterroris:propterformalemactiuitatemconcurrentisfidei,proutanteanotaui.Quinimo,etsiArcheusmortem,atqueuenenapersentiat:terroristamenuirus,nonpersentit,quiaputatsuumesseterrorem,atqueinanempassionem,donecpraegressofermentoappropriationis,cognouerit,uirusistud,sibiesseperegrinum,quodinpartesuireconderat,dumexoticamistamformaretideam,adeoquecumsuialiqualiperditioneuirusstatimaseexplodit.Atqueutinamiamuissibiinnata,noncommunicareturpertotum,quauiapergitsicnamqueuenenumrabidi,nullatenuspersentiturturabhomine,utnequeasuoArcheo,nisipostquamfermentum,inArcheosibistabulauerit.Inquatumrabieiimagine,cumsitstatimmentisalienatioconnexa.HincArcheusnullumsibiconcipitterroreminfurore.Cespitanseniminimaginatione,terrorempotiusexcutit,temerariusinsanit,&arabidouenenodirigitur,adHydrophoibiam.FinaliteritaqueunicumPestilensuirus,unicumquoquehabetterrorisintuitum,unamqueuiamadtumulum,ueladconualescentiam,perbona,uelineptaremedia.QuaecumqueautemhactenusdeterrorispestilentiIdeadixi,nolointerpretatalicenter.Namtimorabhostibus,afure,amorbo,abanimalinocuo,agladio,generantquidempauorisimaginem,atnonPestilentem.Quamideoterrorisnominedesignauidistinctam,aqualibetimagineformidinisconceptae,quapauetanimans.Terroritaquepestilens,nonquemlibet,autcuiusuiscalamitatispauorem,hicdesignat:sedsolumuiruspestilenshorridum,interroreconceptumtamabhomine,quameiusdemArcheo.InhacergoIdea,sitaestPestisessentia,omnisquehuiuslibriquidditas.Fateorquidem,quodimaginescuiusuismetus,facilepermutenturinIdeamterrorispestilentis.Perindeutgrauida,incarnemillibatam,suifoetus,traducitimaginemmuris,imototumembryoneminhorridumquandoqueanimaluelmonstrumtransplantauit.Quiautalibideformisdocui:imaginesformalessesemutuopenetrant,posteriorque,priorem,facileinsuiobsequiumtrahit,quodHippocratesuocat,seminaduci,quouolunt.Equidemelementorumdiuersitatem,&congressumpromixto,itemquecomplexionum,humorum,indequenatarumconditionum,inclinationum,acstudiorum,climatumdenique,angulorum,aetatum,proportionum,fortitudinum,magnitudinis,&alteritatumdiuisiones,insubsidiumignorantiaeconuocare,utperhoc,calamitatesplures,maiores,difficilioresqueefficiamus,incertitudinesaugeamus,inscitiastegamus,dubiapatremus,imposturaspatrocinemur,&uitaedesperationespromoueamus,nonnisiestinuanumlaborasse.Estnamqueluxperfectascientiarum,Ignisinstar,quisinedelectucrematomnecombustibile.TalemolimHippocratesnactuseratscientiam.ProprietasPestis.Demonstrauipathemataanimi,appetitumdemoliri,ut&digestionemsternere.Primosdeniquecogitationummotus,inpraecordiissuasortiriconciliabula.Idcirco&osstomachiMercuriodicaui,cuiEthnicitribueruntingeniiacumen,ut&somniferumcaduceum.DixiquoquePestem,originaliterabhoministerroreconcipi,&quaeadductaecorporepestifero,innosuehituraura,primosuiimpetu,inLienemruere,quieandemmoxexcutit,acuelutipermanum,orificiostomachitradit.Hincappetitusdeiectio,uomitus,dolorcapitis,deliria,deliquia,sitis,sopor,etc.Pestisautemqueinnobisfit,prout&queextrinsecushauritur:suahabentdiuersoria,quibussingulifurereincipiunt.QuandiuautemIdeatristitiaeacmetusobsidenttartarumcruoris,instomacho,acquantisperabestimagoterrorisArchei,nondumPestisadest.Fitquideminterim,siminusaccuratesecustodiuerint,quodtartaruscruoris,magismagisqueinfestus,Archeumtandemterreat:sibiquecudatpestilensuirus.SuntetenimPestes,soloterrorenatae,uelociores,acterribilioresmulto,quamquaeexcontaminataproueniuntaura.Multosetenimhicfortassispercellit;Quodstomachus,cumsaltemmembranasit:perturbationestamen,primosqueimpetus,uelineiusorificiocollocauerim,uelinSplene,illasaltemparteextremasui,quaeorificiostomachiincubat,hincquefermentumimpertitur,addigestionisnecessitatesrequisitum.SedScholaeipsae,osstomachi,cordisetymoappellant.Etenimuulnusilliusloci,acuulnuscordis,iisdemsynptomatibus,acaequeceleriterinterficiunt.Namuidiplures,quibusapoplexiafortis,caputplaneinsensile,acmortuumfecerat:multastamenhoraspost,calerentinpraecordiis.SponsaeniminrhedapropeScaldim,aruranismosquetariissalutatur,eiusquetempora,glansmosquettitraiicit,cerebrinonparumeffunditur,&caputillicomoritur.Uiluordiamautem,quatuorindeleucisdistantem,allatae,pulsus,adhucuitaetestimoniadabat.Nonne&uitalis,totiusquidamrectorspiritus,inuteroest?quiqueduntaxatmembranaest,permodumstomachi?&longemaiorumperturbationumsedes,quamsintiecur,pulmo&renes?Profectomembrainse,nonnisicadauerasunt:spiritusautemestrector,quiuiuificatilla,quem&qualemDeusplantauit,ubiuoluit.Meminiequidemsaepiusmeuidisse,quitartarumcruorisaliqualitimorePestis:sedsinefide,autpraesumptionecontractaeinfectionis,corruptumhaberent,indesinentemanxietatem,atquepugnam,diunoctuquesustinerent,imoquamuissaperent,suasqueriderentanxietates,nonpoterantnontamen,quinconceptamtimorisimaginem,diunoctuque,insomnesoboculosuersarent.Erantnamquesimilesdemorsisarabido,quiuelintnolint,sequacemprobentimaginationemsuam,aduenenilubitum.Demuminipsocruoristartaro,circaprecordiahaerente,inuenipropriamphantasiamnaturalem,quamimagoconcepti,inSplenetimoris,sibifinxerat.Sicnonsemperlasciuasomnia,expraegressaedieiimaginatione,sequuntur:sedplerumqueetiamabipsapraedominanteparastatismateria:nonsecusetiamatquemicturiens,secontinuomeieresomniat.Terrorergohominis,estoccasioPestis:terrorqueArchei,efficiensestimaginis,&uenenipestiferi.EstenimuelutpaterPestis,quipatratauirulentaimagine,licetcesset,saltemPestisconceptaestinsuiimagine.Namsiterrorhominis,essetsufficienscausaPestis:necessarioquoquesemper,terrorempestilentem,Pestissequeretur.Quodfalsum.Proutetiam,ininfante,omnisterrorisexperte,Pestisprolubiturecipitur.Undesatconstat,IpsumArcheumconterritum,esseprimitiuamcausamefficientemimaginispestilentis.Pestisitaqueconstatinquinatione,contagioscilicet,celeritatecursus,singularitateueneni,concomitantiumterribilitate,praeseruationisdemum,accurationisdifficultate.EnimueroponerelinquoPestisinquisitionem,quaeinsuppliciumpropteroccultaDeiiudiciamittitur.Quaelicetplanesitsupranaturam:interimtameneiusmateria,nonestcreaturanuperenihilofacta:quiaquodammodofinesnaturaeingreditur.NonenimAngeluspercutiens,stabatinmonte,quemaerispraeterfluensundacontinua,lamibendoabluit.Nequestabatetiaminexcelsaturri:quaquetamenpeccatumDauidis,concupiscendo,ortumsusceperat:sedstabatinfracidoatrio,Areanae.SicAngeliinApocalypsi,suaseffunduntlagenas,undetertiamortaliumpars,quandoqueperibit.Uerbum,imonutusDomini,cunctafacerepotest,absqueatrio,uagina,gladio,lagenis,effusioneueneni,etc.Sedpietatiseiustantaestubertas,uteiusmodisupplicia,nondetnudaperUerbum:fortepropterperpetuamUerbisuiconstantiam,&irreuocabilemfirmitudinem.Necetiampercacodaemones,Pestemsupernaturalemmittit,neuiuostradatinmanushostium.Pestisdemum,siquaperincantationespartasit,sequiturnaturam.Siquidemnonualetdiabolusexse,uelunumculicemfacere,nisieiusassumatinitiaseminalia.Proutmagisui,nonpotuerunt,expuluere,facereEyniphes,prolesaquarum:quapropter&diaboliinpotentiamconfitentes,tumexclamarunt.UereDeidigitushicest.Siergodiaboloquandoquepermissumfuerit,formarePestem.Idsaneexnaturaeprincipiisdesumsit.DifferretquePestisdiabolicaanaturaliordinaria,applicatione,&appropriatione.Applicaretnempetenacius,actuationem,&impressionemueneni,nonsecus,atquefollis,ignemquemnonfecit,saltempromouetatqueintendit:Appropriaretuerocumpraeparationepraeuiaperimaginemterroris,asuismancipiishaustam,acmutuatam.EtliceteiusmodiPestes,essentferociores:iisdemtamencederentremediisnaturalibus.Atrocioresautemuoco,obceleritatem,superadditascilicetinuidiaetruculentaeimagine,aSagishabita.Attameneiusmodipermissiones,adhucessentdeterminataeadpersonas,acnumerum:imofaciliusexpiarenturperorationem&eleemosynam,quamPestesordinariae.QuoscilicetDeus,humanigenerismisertus,magisoderitdiabolicasartes,diabolumquetaederefaciatdiuinaemoxmisericordiae.Asteudoemones,Pestisstructores,magnacerteidcompassione,utnonnisisubmandatoobedientiae,uirgaDomini,&nonAngelorum,uapulemus.DecorumnempeseruatubiqueDeus.Praetores,acsatellitessumit,quinatiuambonitatemhabent,amicitiamseruant,necindolemdiabolicamassumerepossunt,cuisciuntnullumincoelislocumesse.Zodomamautem,antequamDiabolotraderet,priuauitpriuspaucisinsontibus.EstautemPestis,quaeexecrationeoritur,propterextremampaupertatisamentisanxietatem,derelictamexecrantemparturientem,uulneratumetc.Pestispunitionisdiuinae,quaesaneuixinitiisnaturaeinnititur,facilequedignoscitur:quiasolalocaexecrata,acpersonastalesinuadit:Itemquediuites,quisedentincubilibuseburneis,bibuntexuasisdeauratis,eduntuitulumdearmento,&pinguemouemdegrege,necfratrislosephiincarceratirecordantur.QuoniamhorumexterminationemadiuratDominus,utreliqui,uelutexspeculointueantur,quidsitDeoplacuisse,&displicuisse.Pestesautem,quaecastrasequuntur,acplerumquealiquotabobsidionemensessaeuiunt,nonsuntmilitumimmundiciisascribendae:potissimumsidudumpostcaptamciuitatem(utplerumquefit)inceperint.Nam&castra,olimsuas,&easdemmilitumimpuritateshabebant:sedoccasiofracidiodoriscadauerum,mumialifermentoinacti:quippequodhodie,nonutolim,necsatprofundesepelianturoccisi.Deniquepotissimum,quodlaedanturabinuisibiliglandeeminus,terroremArcheoquaemaioremmouet,quamdumhastahastae,&gladiusgladioanimoseopponerentur.Nequeenimfrustra,inlegeeratpraeceptum.Quodquicumquetangeretcadauer,impurusesset,&abluendus,simulcumsuaueste.QuodqueSol,supercorporasuspensorumnonoccideret.Quaesanelitteralisensu,proreipub.bono,sicsuntaDeopraescripta,nefermentummumialefracescat.Deplorandaeitaqueestcaecitatis,&temeritatis,corporasuspensorumostentariadspectaculum,donecspontedecidant(paruumnempeindecommodum,protantismalis)&perindeestacsidixeritIudex.Deusquidemsicinstituit:sedmagistratuscorrexitproptermelius.QuasiDeoignotumfuisset,quodspectaculumsuspensi,malisforethorridum.ErgosihocsciuitDeus,&nihilominusexpressummandatumsepeliendidedit:nonestmirum,quodtransgressionemcomessequaturpunitio.Acsequitursontes,ultoratergoDeus.Atqueutinamsolosintransgressores,conuersumsupplicium:Etenimsepelire,opusestmisericordiae.Ostentareautemsontessuspensos,nonestopus,adquodaeternumite,autuenitequandoquepronuntiabitur.Siquidemnonminorisestmisericordiae,condemnaticadauersepeliisse,quamprincipis.Haecquemisericordia,nontamexerceturinmortuum:quaminproximos,nefoetorinsequens,eosinficiat.Necenimsepultoprodestsepeliri:seduiuis.Scopusitaquediuinaebonitatis,nonsoluminsepeliendoatinsatprofundeinhumando,consistit.Quaeclariora,perexemplumfient.Etenimfalcomortuus,ponesentesabiectus,acsemiputridus,auiuodeuoratur:atmoxPestecontagiosissimasuaespeciei,corripitur.QuiauirusterrorisintroassumtumArcheosuoincutit,proptersynbolummumiale,putridafracedineinfectum.EstquetantafalconisPestis:quodpestilensfalco,perplateamdelatus,inficiataliosomnes,quitriduoabinde,isthacdeferuntur.Undeconiicies,quidhumanacadauera,tamsuspensorum,quamincuriesepultorum,suiodorefaciant.Canisenimcanemnonedit,nisiinfumatum,dumuidelicetmortismumia,horrorem,gustusalienatione,praeseruandoaputredine,amisit.Lupusautem,lupumnouitermactatum,nonautemputridum,edit.Indesuspicioest,inlupoaliquidesse,appropriationemumialisuperius.PutauitforteParacelsus,idesse,inquosedetprimaobiectiapplicatisensatio.Forte&obidlinguamLupisuspensam,Pestiaduersamputarunt.Quinimomilitumcadauera,profundiushodie,quamolimsepeliendasunt.Quiaglansbombardae,siuemusquetti,facitcontusionem,deinsecumpartemaufert,quareforamenparitpatulum,actandemsimuluenenosamfuliginisimpressionempatrat,undemox,carocircumcirca,gangraenaquadamnigricat.Facilequeuenenuminseassumit:sinoninuita,saltemmoxamorte;dumnempecarnisfestinaputrilagine,interramcombibita,fracedocadauerosaoboritur.QuibusomnibusiunctaestinmorientisArcheo,Ideaultionis,adputrefactionemprona.Indeinaerem,Gasmonstrosum,effunditurinaera,quodArcheosuiuentium,terrorepercutit.Estenimcumcadauere,perindeatquecumfimoequino.Quinonfracescitquandiucalet:Seddumarescit,&salpetraeindemigrauit,tenditquefimusadtransmutatumiri,inliquoremterrae.Alioquinamquesifimus,urinaeequiaspersioneatqueagitationefrequenti,afracedinecohibeatur:multumsalispetraeprofert.Etenimaspicequampotensnutrimentum,&fungusuniusnoctis(estfungusnimirum,fructusesuccoLeffas,coagulatus,primoentiuicinus,quodalibiostendi)sedpostquamfracedinemterraeassumsit,quamdirumsuffocationiuenenumproferat.Aduigilandumitaque,nefracedosurgat,inultimaedigestionisreliquiis.EnimueroPestis,perpedissequam,domummeamsubintrauit.Illastatimconualuit.Iterquefiliusmeus,maiornatu,animoconsternatus,inconcussumostentatanimum,tacuitque,secontinuosuspiriibello,adosstomachi,angi:cumquepraepotentumhostiummeorumtechnis,structisquedolis,domimeae,subcautionefideiussoriadetinerer,noluitqueuterque,medeserendo,rusadire.Cumquealiasobseruassent,natandoserecreari,aestatemedia,meinscioternatarunt,undeobseratatranspiratione,ilicoinfebrimdeuolutusuterque,cumdeiectaappetentia,dolorecapitis,&catocho,obiitapudmoniales,iurantes,semearemediaadmissuras:sedpostquamfiliosmeosrecepissent,recusaruntremediaaliena.Maximusquidem,absquestigmate,autsigno,etiampostmortem,periit.Itpoterefrigeratapellenatando,nilextrorsumapparuit.Alteruero,paruamduntaxatliuidampustulaminlumbisostendit.Horumqueiacturam,uelutpraesentem,frequenterintueor,huiusquetractatusinitiumdedisseputaueris.RelinquoDominomeouindictam,quemsupplexobtestor,hostibusmeisparcat,&lumenpoenitentiaelargiatur.Signa.Scripsihactenusparadoxainsueta.IntellectusmeusabsqueLuna,erattribulationibusimmersus,materiaaderatterroris,horroris,atquedifficultatumplenissima.Lectormultus,optimorumincapax,breuitasinitiitenebrosa,nouitasqueodiosa,licetpernecessaria.Quodautempotissimum,nosinPesteoccaecat,estdefectussigniexquisiti,&inseparabilis,cuiusmonitunimirum,sattempestiuequeamusperremediaoccurrere.Nihilominusquicquidcreatiubiuisest,suahabetdiagnosticasigna,perquae,areliquiscommodedistinguatur:quaequePestempraecedunt,comitantur,uelmoxsubsequuntur.Quaeenimpraecedunt,inpraecautionemfaciunt:atquaecunquedeinsequuntur,aliisplusinseruiunt,quammiseroaegroto.Solaautemsignacomitantia,sanationemdecernunt.EnimuerosignauenturaePestis,incoelisdepictasunt,sifirmamentumannuntiatoperamanuumDomini,interra.SignaeiusmodimaleabAstrologis,indodecatemorioncausarum,relataesse,iamantesatmanifestaui.GafarelautemnuperAlphabetumHaebraicum,exstellarumsitu,&Rabbinorumauthoritate,descripsit,satisriduculoargumento,quoHebraei,eiusmodiluridacomminiscuntur.QuasiDeus,modosoloshaberetseruossuosRabbinos,quibussecretaconsiliacommunicet.NonetenimconsiderantpositionumistarumturpitudinemChristiani,quihuiusmodilibrosimprimipermittunt.Nequeenimstellaefixae,locasuamutant,utnunchaec,nuncaliauentura,describant.QuodimprimisaduersaturtotiAstrologiae.Cometaequoque,trabes,dracones,sagittae,caeteraqueidgenusportenta,nonraropopularespraenuntiaruntPestespopulares:sednonperlogisticem,auttheoricasplanetarum,multoqueminusperAlphabetumHebraeorum.Exlegesnamqueluces,regulisstatishaudobediunt.EtenimAstrologiHierosolymitani,artissuaelicetgnarissimi;attamensignificationem,ut&apparitionem,AstriBethlemici,penitusignorarunt."NonenimfacietDominusuerbum,quodnonreuelaritseruis,&Prophetissuis."Amos3.Sedhorum,nullaestartificumscientia.Nouaquippelumina,saepefuerefunesta,saepeedirecto,faustasignificarunt.Portentaquippe,inmanuDomini,secretaeiusiudiciapropalant,necilla,nisiquibusuult,manifestat.Siquidemconiunctiones,oppositiones,quadrataquestellarum:Itemeclypses,retrogradationes,exilia,combustiones,receptionesaliaqueimpedimenta:suppositasuntitaregularia,quodephemeridesquandoqueproseculosintdescriptae.Pestisuero,estdecrescentibusextraordinariis,&nonnecessariis.Nonestautemregularemedium,excondignoadaequatumsignum,proeffectuabcontingentifortuito.NequeideoephemeridesBrahae,praedicerepotuerePestemLongobarditamanni1632.exiniquobello,metuquehorrorisconceptam.Quocircacontingentiaextraordinaria,causiscontingentibusextraordinariistribuo.Credoequidempraenuntiaeorundemsigna,infirmamentoessedepicta:atnonindirectionibuscursuumplanetarium.Quareautumosigna,esseirregularia,necAstrologiaesubiecta:quippeillorumsignificationes,danturpriuilegioextraordinario.Idcircosignaeiusmodi,Pestis,plerumquesolisdeclaranturseruisDei.Itlegiturdelona.Sedsigna,praecedentiaexcidiumHierusalem,erantnuntiauerbidudumanteaprophetati,adeoquenecpraenuntiatumexcidium,impediripoterat,tantumqueadmeramgloriamDei,monitionempiorum,horumquefugamdirigebantur.EnimueroIsraelmori,atquerenouaripergenerationemindesertodebebat,exceptislosuae,&Caleb.Necullatenusidpraepediripoterat.StatenimUerbumDominiimmutabile,apudquemnullaestuicissitudo,quianonesthominiinhocsimilis.Portentaigitur,siconditionem,indeclarando,nonpraescribant(nisiNiniueconuertatur)ineuitabilemeffectum,anatura,spondent.Aliisquoqueplacuit,monstrorumnatiuitatestrahereinpraenuntiasignaPestis.ProutCor:GemmadeCosmocriticis,seudiuinischaracterismis,nugandorapsodiatsinebasi.Sedquisille,quimonstrorumpraenuntiadesignatasciet,uelinterpretabitur?Pesteenimpraesente,tuncnimirum,atquesero,quisquesignificata,adlubitumtrahitsuum.Sunt&,quiideoinsolitarumauiumaduentumhorreant.Sedistudsignum,ueldesinitessenaturale,uelcoturnicum,PestemIsraeliticamindesertopraecedens,desinetessemiraculum.Hocqueimpium&blasphemumesto:illuduero,impertinensscopomeo.Aliihocsignuminterpretanturprocarniuorisauibus,inPestemfuturam:quasimissaeessentaddeuorandacadauera,futurainhumanda:Iuxtaillud.ubicadauera,eocongreganturaquilae.Atnonlegiturtextusprocadaueribusfuturis:necaquilaelegunturadcadauerapestiferauolasse,eaquedegustasse:cumpraecaeteris,curiosissimesolitasintsepeliri.RhodanusenimquandoqueLugdunensisPestisabstulitcadauera:sedciuitatesinferiorescontaminauit.SaltemClerusLugdunensisperhocdeclarauit,sepulturammortuorum,nontamadanimaesalutem,quamadcrumenamcustodiri.Aduentusitaqueauium,praedauiuentium,potiusfuturumdefectumpredaesuae,innatalibusprouinciisdesignat,potiusquebellistragemportentodenuntiarent,quamPestemimminentem.Aliiautem,Pestemoccursuinsolitorumpisciumariolantur.Aquastaboscilicetinfectas,autumant,&hactenusmonstramarina,influctusascendere.Ridiculumsane.Namsimare,insuasalsedinefracescat,quaenamtandemaqua,marislabemeluet?Curueunicabalenaextraorbitamerrans,infestumuirusmarissenserit?necgregatimomnesautpluressimul?Equidemscio,marenonsubessecontagionaturaliPestis;quodqueportentacoeli,atquemaris,eodemdigitodirigantur,cuiusiudiciiimperscrutabilissintprecones,suistantumseruisexplicata.NamidemDominustamincentroterrae,fundomaris,quamincoelorumapice,estpraesens.Equidemilliaequaliterauscultantomnia,exceptoingratissimopeccatore.Atcertemagisuereor,insolitaspluuiascruoris,macularum,autscintillarum:Itemquefunerapernubesdelata,tonoslugubresinaereauditos;ut&sonitusincaemiteriis&c.Quaecumsintdiuinaebonitatisadmonita,ideoextranaturamreferendasunt,uttempestiue,quisquesuislampadibusoleumprospiciat.Nequeidcircoenimillaportenta,cacodaemonis(nisiinuiti)operaautumo.Equidemgratuitasunt,&supranaturam:nequeideomeisuntscopi.Paracelsusenim,utinbufone,atqueranis,singularePestisremediumnouerat:ita&hancpraesagiriscribit,quotiesmagnusranarumaceruus,incumulumassurgit,infimumaliquemsuffocaturus.Quoenecto,deinaliumadoritur,donecsensimsicdiminutonumero,quaequeranarumtandemsingularitereffugiat.Quaesisicnaturaliteraccidant:utremedium,profuturaPestepraeparant:ita&designant.EtenimexGalla,prout&pomo,quernisfrondibuseducto,scribunttriaplerumqueeruianimalcula.Nimirumsiaraneamcontineat,uoluntportenderePestem:simuscam,bellum:sinueroreptile,famempraenuntiare.Sedcumquotannisunumsaltemetribusinclusumreperiatur,sinonbina,uelomnia:nonsequaturtamencontinuounumexillissuppliciis.Quaproptereiusmodipraedictiones,interanilesrefero.CenseoitaquehuiusmodiinsectasdenuntiaredifferentiamLeffasinquercu(Leffasestsuccusalimentariusplantarum)sicutuermis,denotetpraefatumalimentumfracidum:araneaautem,insuperadiunctumuenenumfracedini.Ideoquetotofereterraeglobo,connexaquasi,accontiguaestubiuisaranea:quaeinquercum,nonextraarboremaliquidportendit:maximequodinuicinis,consitisquearboribusnecetiamraroineiusdemquercusfructibus,diuersaeillaesimulinsectae,eademaestateconspiciuntur.Nontamenmeminiineademquercuinuenissearaneamsimul&muscam.Quanquammuscamquidem&uermem,uermemquoque&araneam.AtabsitaChristianoprophetare,exquercu&therebintho.dirisnaniqueidminis,aDominoprohibitumlegitur.Atquotiesterraemotum,nouusantrorum,rarusquecomitatur,insuetusuefoetorstagnisaduenit:tuncsignaendemica,uireshabentoccasionales.HaecdefuturaPeste.Quodautempraesentemattinet,attinet,nunquamenimpotuiexpulsu,uelurina,quantumuisetiamdistillata,Pestemnouissepraesentem.Paracelsusequidem,eamintermorboshepatis,actartareos,satqueridiculenumerat,proutalibitractatu;&figmentodetartarisexpugnando,exprofessoprosecutussum.Hicuir,Pestianonymumpulsumtribuit,quemquartumuocat.Egoautemquanuisserio,sepiusqueattenderim:meamtamenineptitudinemagnosco,quodeiusmodipulsumoffenderimnunquam.Atbenecircauitaefineminaequaliterinordinatum,formicantem,actandemintermittentemnotaui.Quartumautem,sextumue,areliquisdiuersum,expeculiariPestisproditione,nunquaminueni:Sedpulsuspestilens,nequaquammihidiuersusoccurritafebribuscontinuismalignis.Irinaergo,&pulsus,nunquamapudmeamruditatem,detexeruntPestem.ImodumpenitiusParacelsiscriptaeuoluerem,cognouiillum,nunquamPesteinfecto,autmoribundoastitisse.InterimPestisiudicium,grauatconscientiam,tamrespectuafflicti,quamfamiliaeeiusdem:eoquodPestis,Praetoremincrimine,quadamsimilitudinereferat,petentemuitae,atquebonorumiacturam.AdeoquetemerariumdePesteiudiciumcrimencontinet.EtenimcognouissePestem,exspecieinsolitaefebris,alterisitfacile:mihisaneperquamdifficilefuit.Pestis(dices)estcumfebri,&dolorecapitis:atquiistudfamiliarealiisfebribus.Pestemsaepecomitaturuomitus,&sopor.Atalibiidnonprorsusinsolensest.SuntinPeste,bubones,parotides,ueluesiculae:eanoninfrequenterinnoxiisaPestefebribus,suntuernacula.Sunt&Pestimaculaenigrae,quasinmulieribusexuterosuffocatisuidi.Estquefebrispurpurea,itemqueectymataplumbea,citraPestem.Et&Anthrax,saepeextraPestemobuenit.Atquotiespluraeiusmodisignaconcurrunt,nonestdifficiledePesteiudicium.Bubonamque,uesiculae,autmaculae,abinitioantemultamPestistruculentiam,Pestemdenuntiant.Sic&anthrax,autbubo,tumorquetantillus,inPesteestlongedolentior,quamalibiuspiam,acfereanteaugmentumfebrisadsunt,anticipantquesuspicionem,seexfebrimanasse.Adeoquodeiusmodipellismiseriae,inPestepraecedant,quaealiisfebribusserius,tanquamproductaadueniunt.Bubopestilens,adhucminutulus,statim,&extempore,absquemembridolore,febrisquecomminutioneatroxexistit,doletqueimmensum.Atsibubo,postpraeuiummembridolorememergat,ineptiremediiuehitiudicium.OrdinariaigituriamhospitataePestissignasunt:siante,uelmoxabinitiofebris,glandula,parotis,anthrax,uesica,pustula,autmacularepente,summoquedoloreinuaserint.Inaliisnamquefebribus,nontaminsigniterdolent:rubetquidemlocus,tumetqueantenatummalum.QuodnonsicsehabetinPeste.ConfirmaturquePestis,uomitu,dolorecapitisexcellenti,sopore,delirio,deiectaappetentia,sirepenteinuaserint.Pestisenimperegreaduentansacontactuuenenihausta,tanquamdolorpungentisstiliintrat,partemquequamferit,statimtumore,pustula,uesicula,autmacula,summodolore,signat.Prout&quaeperodoremintrat,stomachum,atquecaputuibrat,dolorerepentino,uelanxietatesoporifera:uelipsumstomachumtanquamcalcaraduomitumincitat.Sinautemabinternoscaturiat,eapraeuiamhabetfebrim,adquamconfestimpraefatorumsignorumaliquodsubsequitur.Quaeautemcorreptoterroreirruit,festinaest,aegriquetestimoniodignoscitur.QuaeueroaliqualiArchei(nonautemhominis)terrore,ortaest,inquecruoristartarolatet,ingraduquidemadPestemest,tardiorquesolitoerumpit,facilequesuperatur,nisiaegriobstiteritnegligentia:attamenlongiorinitinereipsimoraest.Etenimplerumquesattempestiue,signaPestemcomitantia,cognoscuntur,utremediumquodpromptum,quodqueperemptoriumfuerit,ritesuofungaturmunere.Optatusattamenmeusesset,Pesteminfieriesse,agnoscere.Namquaeduntaxatamorte,suaprofertsignata,magnumdemediotollitexercitum,multasquedepopulaturfamilias.Quippelethalisiameuasit,priusquamsepatefaciat,autcognoscatur.Eoquodpensumpriusabsolueritcumsingultu,deliquio,escharaqueinloconobili.Hancnempeuniusdieiuocanttragoediam;diariamideo,siueephimeram.NonquodPestis,propriamsedemhabeat,uitaespiritum,quanquamnullaunquamPestisfuerit,quaeArcheumetiamnoninfectauerit:adeoque&illotitulo,quaelibetPestis,continuodiariaessedeberet.SedquicquiddeArcheouictumestaPeste,idconsequenterilicoauitaliilloArcheoseparatur.Tandem,&citissimammortemadfert,quaeArcheumalicuiusuiscerisobsedit:quiacontinuoindeuolucresmortiseuolant,quaereliquumpessumdantArcheum.Itinamenimatqueutinam,nonsero,nequeexeuentu,Pestemagnoscamus,namueloxinteritus,etsisignaproferatsua:prodesttamenmagisinfuturum,nilautempraeteritis.Aliquienimadhoc,plantaspedumlardoinsulsoinungunt,apponuntcatulum,quisilambat,persuadentsibi,casumaPesteimmunem.Aliiuerofrustumlardicalefaciunt,adpedesinfirmi,subterueaxillasaliquandiufouent,uelininguine.Hocqueaiuntacanenonuorari,siPestisadsit.Quodnullammereturfidem.NamhumanaPestis,nonquatitcanes,necnauseososfacit.Siquidemtamcanes,quamlupi,nonsatbenesepultacadaueraimpunedeuorant,ut&picae,atquecoruisimiliter.Fortequidemesurienscanis,nonedetistudlardum,adherisuipedesaffrictum:quiaherumolet,quemmorderenonaudet.GermanienimPetasiten,siuemaioremtussilaginem,radicemPestilentiae,uocant:eoquodsicutPestissesepanditanteprenuntiumsignum:sicpetasitis,suosedatflores,antefolia.Pestisquoque,nontamsemine,quamradiceArcheali,sepropagat.Referuntetiam,Sapphyrumsaturatelazureum,uelHyacinthumcitrinum,siperhoraequadrantem,supermembro,dolentemoretur,sicutlumen,exoppositogemmae,locuminfectumferiat,ibidemqueradioscolligat,locumattactum,infrahoramliuescere,essequeinfallibilePestissignaculum.Sinuerolocus,nequaquamcoloremliuidioremassumserit,infirmumaPesteabsolui.Egoautem,semperindubiis,bufonepulueratosumusus,pultisqueforma,inaquaesimplicistantillo,decocto.Quosimoxabindedolorinescharaanthrace,uelbubone,mitesceret,securePestemadesseconieci.Aliquandoenimaspiciensmissamantistitum,&abbatum,illorumquedigitosgemmisornatos,conieciillosolimobligatos,aduisitanduminfectosPeste:nuncueroadhucgemmasgestarigemmarumneglecto,atquenescitousuquemegoconiicio.Praeseruatio.PraeseruatiuaapudUeteres,duplicia.Namquaedam,debentimpedirefuturamPestem:aliaquoquepraesentem,neprogrediatur,succidere.Proprioreenim,tamforis,amuleta,quamintus,alexiteriaexcogitarunt.SedcumScholaeignorauerintipsamueneniquidditatem:quodquescilicetomnisPestis,siuedeforisallata,siuedemumintusgenitafuerit,praesupponatimaginemterrorisuenefici:Idcirconunquampropriapraeseruatiua,exfundamentocognitafuere.Itaqueinterpraeseruatiua.I.considero,nespiritusArchei,innobisterroremconcipiat,neueexterrore,sibipariat,uelaliundeintroallatum,uirusterrificum.2.Nefermentalis,synbolizansquemumia,forinsecusallata,nostraemumiaeinternumrectoremArcheuminfectet.3.Utinterimatur,&abscedat,quicquidiamincontagio,mumiaeparticepseuaserit.Minusproindesynbolum,quodnobiscumcommunehabet,esttollendum.Quaproptercuilibetantitodo,semperleuealiquoduenenum,soletadmisceri:utscilicethactenusapplicatio,siueapproximatiotollatur:Archeus,acontagioserueturimmunis,neueinalimentummumiale,decidat,sibiqueindetartarumcruorisfabricet.Inhocpostremotutelaepatrocinio,totaantiquitasuigilauit,aliisuerononincubuit,quiaignotis.Licethaecultimapraeseruatio,idcircocesseritincerta,&absquefruge:quiapotiusproductum,posterius,siuesedemspectauerit,quamradicem,siuecausampraecipuam.Cuminterimpraeseruatioaposteriori:positisantecedentibus,praeuertaturtanquamfrustranea.Itaquesidepraeseruantibus,atquealexiteriisexcondignosittractandum,Inanimofirmiterhaereredebent,quaeiamdecausis,processu,acmodofiendaePestisexposui.ItaquePestis,ueldeforisintrat,locumquesuiintroitus,deforis,signat:quiaafficitprimario:uelcumanhelituattrahitur,ibiqueperdiaphragma,siueseptumtransuersum,transit,pressuramquefacit&anxietatessuperipsumstomachiconuexum:ibidemuestitmateriam.Quaeindemoxexhalat,&contagiofitinfamis.Cumqueinnatura,omneagens,initiumhabeat,augmentum,statum,declinationem,actandeminteritum:Necesseestpariter,quodquocorruptiodiuturnior,potiorquefuerit,eoquoqueperniciosiorefficiatur.NamPestisincipiens,augetur,cumdiminutione,atquehominisinteritu.Etenimdudumcredidi,quodomnePestisremediumsanatiuum,eiusdemquoqueessetnecessariopraeseruatiuum.Eoquodpraeseruari,faciliuscenseatur,quamsanari.Quicquidueineodemgenerepraestat,quodestdifficilius,faceretlibenter,&idquodestfacilius.Quapropterolimdistentusfui,curaalexipharmacisindagandis,quibusuidelicettumtotameipendetetuotisatisfactio.Atpostmodum,aliodiuerti,&cogitaui,remediasanatiua,potiusextractionem,siueexpulsionemmalispectare.Quodqueeiusmodi,nonhaberentlocum,inpraeseruatiuisdefuturo.Quodnimirumcumnondumsit,etiamnondumexpelli,autextrahiqueat;imonequidemextingui.Siquidemimprimis,remediumcontraterroremimaginantishominis,uelArchei:nontaminseestpositiuum,quamnegatiuum.Adeoquepotusmeracusadhilaritatemusque,praeseruatdefuturo.Quianedumhominis:sed&Archeiimaginationemsicregit,quodpereatuisformandiimagines.Sicenimnemopauperest,autdefectuosus,quandiuexpotuhilarisest.IdeoqueSacra,dictantuinumadhilaritatem,nonautemadebrietatemconditumesse.Quiapotensestpraesidiumpraeseruatiuum.Adeoquamuisanimositasuiri,exeludatterroreseximaginationehominis:nequittamenuirilisanimositas,tollereterroremArcheiimaginantis.Nampraefataanimositas,admittitpugnamexopinionecontrariaArchei:Hilaritasuero,perpotumintroducta,nechostemadmittit,necagnoscit,utnecluctamsuscipit:sedexcludit.Estautempotusexhilarans,magisPestifuturae,quampraesentiaptus.AdmittoidcircoetiampraeseruatiuaPestis,depraesenti,&sanatiua,esseeiusdemcohortis,acintentionis:Nonautemdefuturo.ItatamenutpraeseruatiuaPestisdepraesenti,nonseruiantnisiinfieriesseaugmenti:nonauteminfactoesseproducti.Eoquodcorrupti,nonsintampliuspraeseruatiua;sedduntaxatsanatiuaperextirpationem.Noncredendumitaque,cacoalexiteria,etsiuenenaessentpotentissima:possearcereterrorem,utnequeterroriseffectumpestilentem.Siquidemuiruspestilens,estheteroclitum,secretumqueabreliquisuenenis,inhoc,quodexterroreArchei,uelutignisesilice,prosiliat.NamsiArcheusterrefactus,campocedat,utiquenonpotestcorpus(quodinseconsiderando,merumestcadauer)confortationemsuscipere.Porro,siitaArcheusrecedereconsideretur,uteiusloco,uirusintret,ipsumqueArcheumhactenussubplantauerit:quomodoodoramenta,acthymiamatauiruspraepedient:praesertimsiipsaaromatumpraestantissima,sintpestilentiscontagiiadhucsusceptiua?Christianaeergopietatisatquecompassionisesto,studiosecontemplarimecum,quamstolide,atqueinaccurate,totsimpliciainaceruum,praeseruando,&curandosintcongesta:quantumqueilloruminfidaauxilia,deluserinthominummyriades,&expectationes.Quippeinueroremedio,ubiquegenerihumanoestludificatum,obdensamcausaruminscitiam.Enimuerocuratiuumpraesentisueneni,praesupponitid,quodpraeseruatiuumdefuturo,anticipat.Curatiuumitaqueproprium,conuenitduntaxat,quatenusproductum(quodestipsumuirusPestilens)inipsamateria,cuiinsidet,trucidandoannihilat.Denique&aliudcuratiuum,sibiconiunctum,incumbitexpellendosubiectoipsiusueneni.Quodpersudoremestintentandum.Tertiumporro,quodcoadaptationemcausarumadproducta,tollit,minuitque:quodetiaminsenaturampraeseruatiuihabet.Pestisitaque,quaeextrinsecusabinfectocorpore,ueste,autloco,hauritur:habetquideminse,absolutum,&formalepestilensuenenum,quodnecpraesupponitfracedinempraeexistentem,atqueideonullispraecedentibusquerelisrepenteinuadit,&signaeditpostera:sedtantumappropriationeopushabet.Qualepraeseruatiuuminfieri,continetaerisrectificatioHippocratifamiliaris(dequasuoloco)nonsecusquaminPestepopulari.utsciliceteneceturipsumuirusinaere,aerquesimuloriginalitersicdisponatur,uthumoremalimentariumnonsinatmumialitercorrumpi,autfracedinemarripere.Haecdefuturo.Alioquiubiiampestilensuirus,introreceptumest,latitat,nesciturque,quinsimulsitaptatum&sigillatuminArcheo:Idqueproptersingularemceleritatemsuiueneni.Atquitumdefensiuasolitaria,tardeueniunt,nisisimulsanatiuasint.Primoitaquecuraomnisuerseturpraeseruandi,utcorpuscaleatactusemper,serueturqueindiaphoresi:utqueanimusadhilaritatemterrorioppositam,sitdispositus.ProutdeuinoeSacris,iamautecitaui.Quodautemdeaerisinfectirectificationelegis,nontamaerem,quamporoseiusspectat,inquorumuacuitatibusnempe,sed&fluctuatiueaporrheacontagii.Porroquaeexaerefracedinem,uirusqueementeuero,terrorem,&demumecorporemumialescoadaptationestollunt,sunthaecpraeseruatiua.SuffitusnamqueHippocratisnedumambientem:sed&introattractum,imo&coagulatumhalitum,aueneno,simulque&afracedineliberat,nonminus,quamquodmumialefermentumapplicaripraepediat.Quorsumquoquefaciunt,alexiteria,zenexton,siueamuletaexterna,quaepossuntterrorisimaginem,acpestilensuirus,inpropriohalicus,auttartaricruorissubiecto,interimere.AtquehactenusquoqueArcheiterroremauertere,atquepraepedire.SinueroPestis,propriointuserroreconcipitur,aliapraeseruatiuarequiruntur,quamubicircaloca,autpersonasinfectas,estdegendum.Pestisautemformata,retrogradoordine,auenenoformato,adcorruptiuamaporrheam,festinanticursueundum,suadet.Proindequoquenecamuleta,circainferiorem,acremotammateriaepestilentispraeparationemauertendam,occupantur:sedadsuperandumformaleacultimatumuenenum,&adaptationemArchei,cumtartarocruoris,inunoextremo,&inaltero,cumuenenohausto.Adeoquezenexton,indicationemcuratiuam,inpraeseruandocustodit:attamenasanatiuo,superaturinhoc.Quodsanatiua,nonsolumdebeantinterimereuenenum:sedetiampersudoremprotrudere,Itramquenimirumindicationum,oportetconcurrereincuratiuis.Frustranamquealiasmultosudorismadorecorpusdiffluit,sitartaruscruoris,nonresoluitur:sedpotiuscontinuatoArcheiterrore,continuetur.Cognitisnimirumcausis,tamconstitutiua,quamoccasionali:solodeinrationisductu,indicatiorerumagendarumconsurgit.Sinamquefracedo,initiumdederit,primamquemateriaedispositionemfecerit,fracidaloca,ut&alimenta,facileputrescentiauitanda.Aerapertus,sanissanus,eoquodhabeatconsumptioniselementalispotestatem:sedaerquatenustalis,nonminuscontagioobedit,quamcaeteracorpora,suceptumquecontagiuminsuoaerisMagnali,quatenuscauitateshabet,continetintegrum.Quodtandem,nonnisisponteplerumque,spatio40.dierumibidemtabescendo,emoritur,acuielementali,uenenatofermentisemine,spoliatur.Namseminarerumconceptarum,inaere,paulatimdeficiunt,quatenusconclusamaeriscauitatibus,tanquamuteris,adultimamcorruptionisdispositionem,primamquemateriaeaqueaegenerationem,retrocedunt.Tristiaquoqueuniuersa,suntamolienda:nedumquiatimoriatqueterroriuicina:sedpotissimum,quiacircaosstomachi,extemplo,sensibilempariuntfracedinem,suspiriorummatrem.Locaergo&obiectatristisrecordationis,utetiameiusmodisodalitia,uitandanonminus,quamnuntia,atquehistoriaeconfabulamentadolorifica.Bibendasuntuinaexhilarantia,&cereuisiaefortiores:quiaincurias,acanimositatescausando,moestitiam&terroresexcutiunt.Contaminatisautem,quoquomodo,imometiculosis,acmoestis,aer,acuentifrigidinocent,quicquidqueexhalationi,atquesudoriopponitur.Domuselotasubindefracedinemquidematquecontagiumtollit:&nocetinfectis,halitusaqueus.Ergopriusexsiccandaesset.Dies40.clausurae,licetfracedinemaugeant:tamenuiruspestilenstollunt,quatenussponte,illointerualloperit.Quarentenas,siuequadragenarias,adquancunquerenouationemconsuetudo,forteideotraduxit.Etenimlicetnatatio,autuenaesectio,fracedinemminuereuideantur:attamencumsanguinem,naturainthesaurumreposuerit,sequitur,utquotiessibicruoremdemisenserit:Archeusadterrorem,tanquamproditionemtimens,disponatur,trahatqueresiduumsanguinemintroadse:acperconsequens,etiamuenenumpestilens,unainpenetraleuocat.Quimotus,cumsudore,estdiametralis.Ideoquetamuenaesectio,quamnatatio,funestasunto.Omnisquoquesolutioaluilaxa,uitanda:eoquodsic,crudioremezaraiciscruor,putrefit,perfermentumpharmacisolutiui(proutalibilibrodefebribus)adcuiusnempeeuacuationem,mezaraicae,auenacaua,&haec,aminoribusramulis,cruoremrepetunt.QuimotussanandaePestiestdiametraliteroppositus.Quaehactenusdixi,denumerosuntpraeseruationumnegatiuarum:siueadmonitoriaeregulaeuitandorum:nondumcontinentessanationem.Interpraeseruatiuaautempositiua,primumlocumuendicantsibiamuleta,quoduimpropriamsortiantur,siueadenecandumuirus,siueetiamadappropriationemmumialemArcheipraepediendam.utrumquescilicetestcuratiuuminfieri.Deniquesequitursudoriferum.QuodestextirpatiuumPestis,&sedissuaeperablutionem.Denique,Archeusmoestus,atqueterrefactus,confestimseintrorecipit,uelutadarcemfugit,gignittristitiam,suspiriaque,&anxietatesuenenosas,hosteintusrecepto,adauget.Forasergoadoblectamenta,acpersudorifera,euocandus.Suntnamquesudoriferacunctaeiusdemintentionis,acpeneponderis:atsaltemingradubonitatisdiscrepant.Deniqueinadiunctoalexiterio,laudopotionemHippocratis,cuiaddogingiber,&baccasnigrashederae,quiadiaphoretica,stomachograta.SuntetiamAlexiteria,uinogeneroso,&moxapastudanda,nonquidemutsudetaeger,quantumutcorpusserueturindiaphoresi.Pastusautemleris,adpaucussit.Naminomnifebre,magisqueinPeste,digestiodeficit;proindecibilargiorisuices,potusmeraciorsubeat.Nammetum,curas,tristitiam,atqueterroresexcludit.Ideoque&summumpraeseruatiuum,inconfidentiastabilitur.NonequidemdefideChristianahicloquor(quanquammagniubiuisinspiritualibussitmomenti)nam&quianimamproouibusponunt,subindePesteoppetunt,aliisincuriis,saluispermanentibus.Namillorumconfidentia,uelcariemintushabet,uelaliudobstaculum.NonoperanteDominomiracula,nisiprooccultisiudiciissuis.Fidessiueconfidentiaergo,dequahocloco,estmediumanimositatisnaturale,pugnax,acualideresistensterrori.Necestistafidespositiua.Credo:sedprorsusnegatiua,nonhorrens,nontimens,imonecideocredensseinfectumiri.Etenimutterrorpestiferus,adnexamfidemputatiuam,actimidamhabet,sealiquidcontagionisiamdumconcepisse,autfremitumsentire:siceiuspraeseruatioestfides,senilconcepturos.Nequeideosufficit,quodconfidentiasitnonterrifica(quodestmediuminterterrorem,&animositatem)sedrequiriturutsitoperatiua,pernoncredereseinfectumiri.Idquenonrationisinductione:atprorsusperanimositatispotestatemliberam,acmeramconfidentiaematrem.Puerialioqui,&amentes,quanquamnullumconceperuntterrorem:frequentiustamen,Pestepereunt,defectuoperantisconfidentiae,quaepraeseruatiuumsibifabricat.Noncredereenim,seinfectumiri,longefortiusoperatur,praesumtionetimoris.Nonsolumquianegatiuumfortiusdestruit,quamaffirmatiuumastruat:sedquiapriuationemunacomplectitur,omnipositiyofortiorem.Etenimquiprocedimusexinfinitonihilo,idcirconaturanostrafortiusapprehenditnihil,quamipsumaliquid,unde&quietemsibiadipiscitur.Proutuidereestinsyllogismisnegatiuis,inquibusconclusio,negatiuumsequitur,deseritqueetiamparticulareaffirmatiuumsibiconnexum,utse,pernegationem,inquietemdedat.Intellectussiquidemiamdegener,naturalitersibidiffidens,intelligendohocaliquidrerum,sempermauultrecubareinnonscire,autnonposse.Istaqueestignauiaecausainscientiis.Fidesergorequisita,interrore,positiua,propraeseruando,debetideoeffectiue,actualiter,&efficienterstare:etsicumspe,negatiueconcludatadebilioriparte.Uirbonus,inseruiendoaffectiscontagio,sipropterpietatemoperissperet,fidatqueplusinbonitateoperis,autmeriti:quamliberaanimositateinDeum,fidemhabetconiunctamspei,includitqueagoniamtimoris,atqueterroris.Itaquenaturaliterinfectionemsubit,nisipraeserueturaliunde.Confidentiaautemhuiusloci,nontamcroco,autstentorumexhilarantibus:quamuinimeraciorispotuhilari,depromitur.Pregnantesetiam,puerperaeautmenstruosae,quiatumpluscoercentursubuteriimperio,quamductuArcheiuniuersalis,ideopericulosiusPesteopprimuntur.SiquidemArcheusuteri,nequaquamrationi,autconfidentiaeparet,quitotusconfusione,acmoestaperturbationumturba,anxiatur.Consolandusestitaqueuterusoleosuccini,succinoqueinoptimouinispiritu,soluto,acsuffituexuerruciscruriumcaballi,pertritoriumadacto.Zenexton.Quamconfidentiam,uelutprincipaleanimositatispignus,atquepraeseruationisMedium,utexcitarentScholae,excogitatafuereantiquitusIdolorumauxilia,expiationes,&Idolomaniaeimmanes.Appensaquoque,gestataquefuereextrinsecus,quaedeininomnireligione,prosacrisreputabantur,quaequeuelfalsocredebanturabstrusa(quiaincognita)bonitate,terrorematquemoestitiamrepellere.Zenextonigitur,cumplerumqueinPestispraecautionemexcogitatumsit,partemquecurationis,etiamcompleat:Idcircosingularemconsiderationemmeretur.EtenimMedici,procuiusqueuoto,descripseruntuaria,utinseruirentconsolationiaegrotis,dumauxiliatoresfugitiuiessent.Amuletaquoquesuspendendadecernunt:quaeetsiplerumqueniluiriumhaberent:saltemaliis,ruinosofundamento,animositatempersuadeant:fidemnempe,spem,autaliqualemconfidentiam.Paganienimprimum,imagines,acstatuasdeastrorum,portaricircaaegrosiusserunt:deinitumestadcharacteres,uerba,sigilla,&TalismanicaGamaheu.Christianorumdeinprimimonachi,contraPestem,appendicula,colloqueperiaptadedere:illoquefundamento,persuasumestuulgo,utPestem,plagamaDeoimmediatemissam,credat.Meditoregoomneopusnaturale,innaturadeberesequisuamedia,quotiesadsuntcunctaadoperandumrequisita.Inquiroitaquehocloco,fixas,firmasradices,necessariasatqueordinariascausas,adconsequendumeiusmodicausiscorrelatiuoseffectus.AliiproindePestem,interpretantessupplicium,gestandonominaIneffabilia,scripta,signata,merisstipatauanitatibus,uerbisquoquenonsignificatiuispolluta,proposuerunt.QuibusforsitanuersiculumDauidis,Salomonis,uelalicuiusProphetaenexuerunt.AtParacelsushasridensuanitates,aliasmaiorescommentus,duobuspraecipuecharacterismis,imo&mendacibussigillisornatas;consentitquerursusiis,quosalibiirrisitmultosarcasmo.Egoenimexhuiusmodisuperstitionibus,nonnunquam,facilemlapsuminhypochondriacaminsaniam,frequenternotaui.Praeterhos,suntquinominadiuinadeferentes,figuras,lineas,characteres,uerba,numerorumtypos,&adlubitumAstronomorum,fictasigillaplanetarum(crronumnimirumerrores)subPythagorae,SalomonisIudaei,alteriusuenominecommendant,plusgentiliumdeliramentisadhuc,quamsacrisquibusuisimprecationibus,tribuentes.Etenimsifortealiquis,quipestilentememinussalutasset,liberqueacontagiomansisset,iamnugarumauthor,iussibifecerat,bismilledeinceps,suisnaeniisimponendi.DocuisiquidemnilastraleinPeste,taminmodofiendi,quamsanandi.Reiicionamquesempermediainfida,nugacia,acpotissimumquaesuntillicita.Nemosiquidemsemifractoinnitensbaculo,acasu,nisicasualiter,seruatur.Nametsiuanisremediis,terrorhumanusexuatur(quoinfantesalioquicarent)nontamenobid,terroreArcheipriuantur.Excluduntnimirumsolumeffectumpriuatiuefideiquandoplurimum:idqueduntaxatproparuospatio,saepequesuosfidentesdeserunt,utpote,cumnulliuspotestatisessesciuntur.Paracelsusetenim,magnisemperfecitaccensamimaginationem,atquefortemconfidentiam.Quaeubisupersabulumfluctuans,laxum,&fatuum,fundatareperi,nequiuiapprobare,quodquefatuitatesopempraeseruandiaPestecontineant.TandemParacelsusuixfidensmentalibusnugis,seadzenextonconuertit,quodgestantem,indubieaPestepraeseruaret.AstcumadStertzingumciuitatemsibibeneficam,illudnondescripserit,nobisfasuoluitconiicere,aningratus,imposueritisticiuitati:anuerozenextonistudignorauerit.Mortalibussane,neutiquamestremediumoccultandumintantaclade:praesertimundesibiapudpraesentes,atqueposterosomnes,honoremmererisperaret.Insanitumestuariesuperhacre.QuisqueenimsibipersuasitsentatumParacelsizenexton,auribusarripuisse.Idquetantopereplacuitmortalibus,quodabindeGraecorumAmuleta,cumBarbarozenextonnomine,nominacommutarint.Permultisenimarsenicum,Auripigmentum,argentumcurrens,imo&sublimatum,atqueeiusmodiuenarumuenena,adcollum,uenarumuepulsusportarunt:nonsecusacsiPestis,&pediculi,unofugarenturremedio.Huiusmodiauteminuenta,exItalia,praesumptione,imposturis,&calliditatibusfertili,adnosdelata,adoramus,sequimurqueexteri.Etenimutlubensposteritas,aGraecis,primascientiarumsermocinaliumrudimenta,hausissegloriatur:Itaquoqueaneminesperauitdiscerepromptius,uenenorumproprietates,adnecisuarietates,dilationes,&laruationes,quamanatione,uenenorumimplorantefrequenteropem.Crediditnempe,falsoquesibipersuasit:quodporrigereuenena,&sanarePestem,cognationemhaberent.ErgoMedentesnostri,aPatauinisredeuntes,cumquecultu,acreuerentiainsuosibidemprofessores,sentientesdeingentihorumdoctrina,quidamargentumuiuum,testaeauellaneaeinclusum,collosuspenderunt,sequesaluosratisunt.Quoscumaliioppeterecernerent,hydrargyrumpriorem,Arseniconupserunt,additaaranea,uelscorpione,quorumnonnulli,uerbasacra,trochiscisindeparatis,inscripsere.Itsiunum;minusfeliciterprosit,alterumsaltemiuuet.UidiauteminCastrisOstendanis,adlittus,multauirorummillia,cumeiusmodizenexton,Peste,sublata.Imo&quiperquindenassingulas,sibicostasuesicarent,perarsenicitrochiscos,byssinisperisinclusos.AtqueillaesunttragediaeMedicae,Italicaeimposturae,finalesperiodi.Iudaeiporro,atqueEthnici:hinimirumexinscitia,illiuero,exiuratainnoshostilitate,radices,nobiscredulisgestandas,spedelusis,careuendunt:mentiunturqueMosenprimo,acdeinSalomonem,eiusmodiarcana,pertraditamCabalam,patribusRabbinis,successiuetradidisse.ItipsenequamIosephus,deincantamentorumtotmillibuslibris,(Lib.8.antiqueIud.c.2.)aSalomonedescriptis,insignitermentitur,nonsecusatquemalignesubticetnecemparuuloruminnocentiumsubHerode.Deniquenostripostmodum,euentuum,atquepromissionumdisproportionemintuentes,suffitussuaues,acodoresgratosdescripsere,inpomis,pulueribus,puluinariisque,&spongiis,continuoantenaresolfactis,sperarunt,se,uelutpercribumcolaturos,Pestisauram,abaromatumexhalatione,sicqueuenenuminterempturos,correcturosueplausibilisibiodore.Quasiuenenum,desineretesse,aromatesaturatum?&nonintraretpenitius,comitegratiodoris!acquasiipsaaromata,noncontagioessentsubnoxia!Quasiarsenicum,napellusue,ambarigriseo,maritata,cessarentnocere!quasiodoratissimumuinum,nonstatimcontaminareturfracidocado?Meaesaltemanimaegratulor,quodeiusmodipuerilibusdelusionibusnunquaminuiscatafuerit.Quamobremzenextonfundatur,nonquideminexcitataimaginatione,autfide;quippequaealteriussuntMonarchiaeuelites:sedomninoinactualidote,perconditorem,rebuscollata.Imprimisitaque,expraemissispatet,aromata,aurum,gemmas,crystallum,&quaecunqueodoremhaurirequeunt:posseeademquoquelegePestecontaminari.Nonquidem,quodeorumdemnonduminfectorum,pharmacaprorsusspernam.Absit.Aliudnamqueestdisceptare,analiquidsusceptibilesitcontagii:&aliudlonge,analiquidcontaminatosiuuet.Docuienimuinumacontagiofuturopraeseruare:quodaliasitainseestcontaminabile,ut&Pestem,solosuiattactu,potuqueadferat.Sedinzenexto,aliaprorsusmethodusest,requisitaconditio,acproprietas.Requiritnamquezenexton,utsitinseprorsusincontaminabile,sipraeseruaredefuturodebeat.Eaqueconditione,areliquispraeseruatiuisdistinguiturundenimirumcognoscitur,qualezenextonsiteligendum,&qualesitinfidum.Quaesicintelligasopto.Pestisboum,nonestcanum,autfalconum:&nullaharum,esthominum.Possunttamenpellesuelcarnesbrutorum,nostraPestecontaminari,utnobissintpestiferacontagia,quanquamnonillis.QuiaPestiscontaminatinappropriatione,siuesynbolomumiali.QuanquamPestesultimorumtemporumnedumhomines,quadrupedes,auesatquepisces:sed&arboresdemediotollent,eruntqueideoalterius&atrociorisindolis,quamPestesmodernae,naturaeegremiodefluentes.Itemqueperpraefatainstruimur:quodArcheushumanus&brutorumsingulorum,pareshabeantsubindepauores,quodquehorumcharacteres,inpestilensuenenum,siueIdeamuirulentamformentur.Indesatmanifesteapparet,Pestem,nonesseuenenum,caeterispar.SiquidemNapellus,uiperaetc.tambouesquamhominesenecant.Alapidibusitaqueincipiendozenexton:Sapphyrussaturatocolorecaeruleus,&Hyacinthusfuluocolorepraegnans,sicircumbubonem,pestilentemqueescharam,ingyrumuoluaturpermoram,eregioneSolis,uelluminis,tractimcircumducendo;facit,utidemcirculus,deinaterfiat,&isthacreliquumuirus,tanquampercaminum,forasexhalet.Etiampluresalibisisintglandulae,haetamensimulsidant,pereant,sequanturqueadexitumtractiueneni.EgoautemSapphyrumpraeferoHyacintho.NeceniminsacerdotispectoraliSapphyruslegiturfrustra,exclususqueHyacinthus.Antiquitusenimsemperzenexton,gemmisfuittributus,iisquemoxgentilitas,figuras;numerosaccharacteresinsculpsit.Sedcumgemmae,nonessentpropauperibus,quibusimmensaBonitas,praediuitibus,largoimbretamenpraeuidit,sequepatrempauperumgratisobtulit,nonfacileinducor,hasgemmas,uerumPestiszenextoncredere.ChyrurgusHispanus,cognomentoGuardiola,xenodochiiinfectoruminobsidioneOstendanapraefectus,ostenditmihifrustumsuccinirubentis,quodsibitototrienniodixitunicumfuissezenexton.Cuiusarcanumerat.Quodscilicetadseptempulsusprincipalesfuissetconfrictum,usqueadcalorem.Nimirumutrimqueadtempora,adcarpos,malleolos,&adsinistrammammam.Egosaltemuidi,illumsemperpraeseruatum,caeteriscoadiutoribusemediosublatis.EratautemPestisarenosolittore,uentosoqueplerumquecoelo,acfrigoribusinfesto,trux&atroxualde.Quodauteminsuccino,reperio,nonprorsusspernendum,estimprimisuistractoria,affrictumanifesta,&excitata.Dein,estsuccinum,licetinsetransparensatquegemmorum,minusarctetamenclausum,faciliusqueideonostrocaloremouetur,&alteratur.Deniquenechabetsuccinumuimtrahendilimitatam,qualemMagnes,ferrum,&noncuprum,alliciens:sedgeneralem,&absqueelectione,modoleueidfuerit:Scilicet,utpestilentemauram,atqueuirustrahat,sufficit,sileuiaquaecumqueadsetraxerit.Signatumergohuiusmoditractionis,denotatzenextoninnaturafundatum:eoquefortius,simumialifermentoappropriationemsitadeptum.Uidisicnamquefrequenteruenenatorumuulnerum,dissolutoinspirituuinisuccino,factassanationes,alioquipenitusdesperatas.Imoproutsuccinumnonliquescit,aliisresinis,pinguedineuecolliquatum(quodsingularealiquidsibidomesticumdenotat)certe,peregrinamPhaetontisfabulam,&tumulum,nomenqueelectri,nonfrustracoincidissedemonstrat.Rideatquiuoletfrictionessuccini,adpulsusnostros;recurratadMagnumoportet:&pomorumfrictiones,aduerrucarumabolitiones,nonsinefructusaltemadmirabitur.Siquidemsilinteum,pestilentibuboniaffrictum,contagiumarripitatquepropagat:quidni,&inbonumfinem,frictionesmumialemadferantdispositioniscoadaptationem:QuisquaesosuccinumPestilentiemunctorioaffrictum,nonsuspicetur:siqueuenenum,curparietiamgressu,etiammumialesynbolumcontraxisse,saltemnonaddubitet?Memininamquecaseosubaxillagestato,&percanemdegustato,indecipulamseruiisse,herumquesuumitadeseruisse,utsecrediderit,extero,perclassemabuehi.Equidemsibruta,hancmumiaedeterminationem,uelintnolintsentiant,eiquepareant,multoquetamenliberioreelectionefruuntur,quamquaeArchealiconceptu,inzenextoncadunt;nonuideo,cureandemdeterminationemsuccinotribuisse,nefasfuerit.Estetenimadmirandumcrescens,oliminresinamarboreamdelatum:aliisdemum,mineralecreditum:Dantiscotamenmarisudatum.Nilsaltemstomacho,intestinis,neruis,imo&cerebroestgratius,succinoinuinispirituresoluto.Mirariergocessa,tamsingularecrescens,tamsingulariquoqueuiconfortatiuaacpraeseruatiuadotatum,tamquesingularitractricesignatum;Pestemqueatextirpareelocismembrisquenostris,quibusconsolandis,singulari,diuinaeprouidentiae,Bonitate,nascitur.Necenimhyperbolensapit,quodfrictione,succinumtrahatodorem:cuiusergo,magisilliappropriaturindiuiduo,quamalteri.Estnamquegummiporosum,acplaneuolatile:Ideoquesusceptiuumodorismumialis,quemfrictionesuscepit.Nouinamquemethodum,quagemmis,uisherbae,animalisque,characterizatur:Ita,utcunquepostmodumexacteabluantur:residuatamenatquesospes,uisimpressaperstet.EtenimTopazius,flauus,modestocalorecinerum,utflauedinemamittit:itaSolisardore,flauedinemrecuperat,quamincinere,eiusdemcalorisgradu,perdiderat.Corallumrubeum,frictioneadmulierem,exuteroaegrotantem,palloremcontrahitpermanentem:uerumadcarnessanaemulierisaffricetur,pristinumrecuperatfulgorisruborem.Deniqueuitrasolidorumcorporummaximeclausa)quibusessentiae,uelmagisteriazibettaeetc.inerant,uidirepetitistaediosisqueablutionibus,odoresillosperegrinosseruasse:Imo&uitrum,magnetisuimtractoriamsicseruasse,eoquodmagisteriumMagnetis,inillofabricatumfuerat.Siigiturhuiusmodifiantinuitro,quidnietiaminsuccino?Quodsehabet,obporosam&uolatilemmateriaminstartestae,quaerecenssemelimbutum,reseruatodorem.Nonigiturmirum,sicarabeimbutosodoresretineat,praesertimsigesteturabeodem,cuiusmumialesexhalationes,perfiictionemsuscepit.Necetiammultumrefert,sinariumtestimoniarepudiet.Nam&peruestigium,nondignoscimuscuiussit.EtenimsiSacra,inlapidibus,magnamuirtutemcommendent.Idnonintelliguntdelapidibusresolutis(namtuncnondumarsresoluendiuulgoenotuerat)nequedepulueribuslapidumbibitis.Quorumuirtus,nonnisiparuamora,stercoribuscommista,transeundolabitur.Ergodelapidibusintegrissermoest.Quaetamattractiua,quamexpulsiuamaliessedebet:ideoqueadzenextoncommendabilisillorumuis.Siigiturlapis,magnamhabeatuirtuteminusumhumanum,ipsequedurissimaegemmae,Sapientistestimonio,uirtutesintfertiles:necesseidestcontingere,irradiandoincorpusquodattingunt,propemoduminstarastrorum.Ideoque&succinum,perirradiantemsuitransparentiam,effluendiquepronioremobedientiam,nullatenuseritgemmissegnius:eiusqueuisquaealiasuelutsopitadormit,nonmirumsifrictionibus,&caloribusexcitetur:praesertimquodadamas,etsidesenilamittat,attamenfricandoetiampaleasalliciat.Nequeenimsuccinumpaleasautfestucastrahit,nisipriusfricetur.Estnempesignatum,docens,frictionespraecederedebere,sisopitauiseius,excussosomnoexcitaridebeat,destinatumqueauxiliimunus,innosinfluere.Testorsaltemfrustumsuccini,utgemmamrefert,multotamenfaciliusapaupereacquiriposse,pretiosislapidibus.EnimueroParacelsusexcelsumgloriatur,inuentomagnetishumani,quoincessanter,putataurampestiferamintroduci.Adeoquepotioresuirespollicetur,insuozenextotrahendiforas,quamsintfictimagnetisnostri,trahendiintro.Atsaneuirilleuisusmihi,suaedoctrinaedePeste,totlibriseuulgatae,parumconstans,parumqueexpertus.Dumscilicetcoelum,sagittariumPestis,hancque,nonnisiuulnuscoeli,iratiparentisfabricat.Quaesiueraautumat:saltemuirusistudnonamagnetetrahitur,quodatotmillenismilliaribusinnossagittatur.Magnesqueuelimmeritoaccusatur,dumculpacaret,aczenexton,frustracontramagnetisfictitractum,dirigitur&appenditurforis:autcausasappropriationiszenexton,minimeintellexit,autsaltemsurdasPestiscausas,sedictasseexistimet.Quorsumergohoclococonducitilliusmagnetisrecordatio?lausinuentiistius?Siquidemzenexton,nilhabetcommunecumillomagnete,nequeaduersuseundem?esto,sitenimMagnes(donemussupponendofalsum)incorde;&arteriis,quicitradiscretionem,commistumaeripestiferumsimuluirus,intracombibat.Athunc,sizenextontollat,uelimpediat,iamhomonecessariosuffocatur,assuetaexpirationepriuus,adcuiusnecessitatescor&arterias,uoluntindesinenterfatigari.Quodsiueromalimus,zenexton,separatoremauraePestilentis,apura:aliquidfabuladignum,uoxistacontinet.Quiazenexton,saltemcribri,acseparatoris,uicesqueArcheisubiret.Sinautemzenextonefficiat,utMagnesnoster,nonnisilicitatrahat:essettumzenextonArcheipaedagogus,atqueludimagister,utscilicetsuoritefungaturmunere,nisifortemauis,zenextonabArcheo,nisisoliusofficiinomine,distinctum.adeoqueaequalitercumArcheoinficeretur,Pestisquecontagiumsentiret.imoresexterna,peregrinauitae,uirusquefortassiscontinens,iamArcheiuitalisetymoassumitur.EheuParacelse,longealitersereshabet.TaedetnamqueArcheumsuaegubernationis,necenimestpugnaeintentus,autseparationiinPeste.Quiipsusmetestunicumueneniobiectumunicusquefaber.Sedaccingitsefugaehabenasdisiicit,panicoterroreplenus,memorquesuaeimbecillitatis,quodauenenis,uelminimaodorisinfectione,totussubigatur,morsuuiperae,autictuscorpionisindigitiextremo.Delectumideorecusat,conspectuquehostis,territus,foresaperit,clauespostseabiicit,acquemlibetmoxgubernareadmittit.Adeoque,quaecunquepostmortemincadauereobueniunt,inPestisaccessu,suntinfieriesse.Zenextonigiturinseruitduntaxat,nonquidemutArcheumadmoneatsuiofficii,atquedestinationis,nequeutuirus,abinnocuo,inobiectisdiuidat:multominusutnaturalemrefocillationisattractuminhibeat:Sedutnecet,&annihiletspecificumuirus,quodtaminaereexterno,quamintusinArcheo,estconceptum.Atsanenilhorummagneteopushabet,necmagnetemullatenusrespicit.Ignotumestmagnetisinuentum,finisque,inzenexto,apudParacelsum.Namzenexton,inomnemeuentumsimagnetemrespiceret,nonualeret,nisicasuquo,aurapestilens,introperarteriastrahitur,(quodalibisatdemonstrauifriuolumtractatudeBlashumano),nonautemsicubiperanhelitumadducitur,utnequeubiintusuenenumoriturpestilens.IgiturignotumParacelsizenextonnequaquamnecessitatibusnaturae,autmedendifinibussatisfacit.Hippocratesautem,propinquiusuisusestcausasnecessitatisadzenexton,aspexisse.Uolens,coeluminnobistresmotuslocalesfacere,introscilicet,extra,&inorbem,coelum,indistinctotumadhuchellenismo:prouiuitali,nominans.Undepostericogitarunt,coeluminnobiscontinenduminmotuextrorsum,perdiaphoresim,utimpediaturPestisperegrinaperinspiratum.Etenimaliquiddicunt,&abimmemoriali,seruanturinfectorumcorpora,indiaphoresi.Astmanetidemdubium,&anxietasuetusta,circaanhelitum,Pestisqueinternae,fabricam.Meoqueiudicio,zenextonnecdebetserareporos,necclaudereforesanhelitus,nehostisintret,necluctaricumArcheo.Suntnamqueluctae,dissidia,atquerixae,siunquamantea,saltemPesteflagrante,importuna.DumpraecipueArcheus,sua,despondens,abiicitarma.Deniquenequezenexton,separando,coquendo,autpraeparandoexteriuspuroabinpuro,intentumsitoportet.Sedprorsuspermodumantidoti,sitcontrauenenumiamreceptum.Nonquidempropriecontrauenenumipsum.Sedquandoquidemususeiuspraecipuus,sitinpraeseruandomagis,quaminsanando:Idcircouisrequisitainzenextopropriissimeconsistit,quodtollatappropriationemadaptationemquemumialem:extraquam,nullumfitcontagium.Nectamenalienumesset,siinsuperalexiteriipotestatessitnactum.EnimueroPara,celsusmultaderanis&bufonibusproPesterefert,confusatamenquaelibet.Multoruminterimauiditates,atqueoculosaperuit.Etenimbufonesmulieribus,prout&ranas,uirisconuenireasserit,&quidembaculopercaputtransfosso,suspendi,atquesiccariuoluit.Mensemadhocnullumelegit.Promittittandembufonemsicsiccatum(deranisautem,nilprosecutus)buboniappositum,itainse,totumuirusPestistracturum,utsuccessiueinquartumquintumuebufonemusque,omnesmirabiliterintumescant.Adeoqueueneniquantitatem,perbufonumnumerumconiicit.Uult&siccatumbufonem,priusmacerariatqueemolliriinaquarosacea.AttamenuelestsibiParacelsusinconstans,uelaliudsibi,praeterbufonem,zenextondelegit.SiquidemscribitbufonemualeresoluminPesteinguinum&mulierum.AdaliasautemPestes,alissutiturattrahentibus:summumqueincarnatiuumuulneriscoelestis(sicnempePestemuocat)aitaurum&gemmas.Imprimisfateor,mebufonesapplicuissebubonibus,&escharis,taminpectore,capite,mammillis,quamalibitaminuiris,quammulieribus:acubique,nonsinepromtoiuuamine,&dolorismitigatione.Atimprimisnunquamuidi,applicatumbufonemintumuissetantillum.Quod&idcirco,ridiculumdeincepsduxi.Dein,aequefriuolumestilludParacelsi.QuodscilicetPestisnusquamalibioccurratquamponeaures,subaxillis,&ininguine:eoquodsagittariuscoelestisnonferiatalias.SiquidemuidiueramaclethalemPestem,ubiuis,totocorporeseostendisse,nedumescharis,uesiculis,pustulis,&tumoribus:sedetiamuibicibus,atquestigmatibus.ItaqueputauitParacelsusidemacciderebufoniexsiccato,quoduiuoanimaliuenenisassumtis,punctoqueaserpentibuscontingit,uelperuenenaplantarum,&animaliuminteremto.QuasiPestishumana,uenenumbufoniforet;hocquesicontingeret,nonbufoPesti:sedPestisbufoniimperaret.Necetiamcadauersiccatumsentit,quaesibiuiuentierantuenena.Nectumetcadauer,ictumaserpente.Cadauernamque,sinonsenserit,nectumefaciendienergiamretinuit.IgnorauititaqueParacelsus,quodintumescere,sitproprietasArcheiuitalis,quodquenonnisioccasionalitertumorauenenisprocedat.Mirabarinsolentem,Paracelsihocscribentis,audaciam.Nambufoexsiccatusututsexhorismaceretur,sempertamentumefactionisincapax.Moraenimmacerationis,incelerimorbo,periculi,atqueiacturaeplenumest.Egoitaquemaceraui,tepidaaquapaucula:quilocodolentiappositus,moxdoloremleniuit.Equidemsiquicquamenobis,incadauerbufonisexpiraret,quodibidemdetinereturmaterialiter,eademuiaquaintrassetinbufonem,expirasset.ErgotumescentiaestactiouitalisArchei,efficienter&effectiue:ueneniautemestactiooccasionalis,quaequeideoinArcheummortuisiccatiquebufonisnullaessepotest.Archeusitaque,cumdesitexsiccatobufoni:nonpotestessecausatumescentiaeinbufone.Namuenenumcessatesseuenenum,inrespectureimortuae.Cumuenenum,dicatrelationemadaliquiduitale.CognoscoParacelsumnullamhabuisseactualempraximPestis;multaquidemparumqueconformiascripsisse,pollicitusplurima,exrelatualiorumhausta,credulitate.HybernusButlerus,meconscio,Londinialiquotmillia,Pestecurauerat,hostiumaccusationibuspostmodum,inarceUiluordiaedetentus,meadiutorelibertatemnactusest.Iusseratenimbufonemmagnum,menseIuniopostmeridiemcaptum,tibiissuspenderempropefocum,illiquesubtenderempatinameceraflaua.Tandematriduosuspensionis,bufoeuomuitterram,&aliquotinsectas,ambulantesnimirummuscas,nitentibusalissubuiridicolorequasideauratis.Moxautemauomitu,bufoobiit:necantetriduumeuomuit,licetpronuspenderet.Dixitautemmihi,quodsatremediihaberemcurandis40.millibusPestecorreptorum,promisitquesemihiostensurumreicardinem.Sedrepenteinexiliumproscriptusabiit.Saltemegohassordesuomitureiectas,itemqueexsiccatumbufoniscadauer,separatiminpulueremtundiiussi,&cumtragacanthotrochiscosformaui,quibusfelicitersumusustamadpraecautionemPestis,quameiusdemsanationem.DeinTuliomense,decrescenteLuna,ueteresBufonescoepi,quorumoculiscatebantalbisuermibus:nigrisquecapitibusprominentes,adeoututerqueoculus,totusinuermestransformatusesset,fortassis50.numero,insingulooculorumforamineuermeserantdensecompacti,quorumcapitaforiseminebant,&quotiesaliquisegrediuelprominereconaretur,statimbufo,appositamanu,egressumuetabat.Hosautembufonesaduomendumcoactos(utdixi)persuspensionem,reperidareexcellentissimumzenexton.Uermesauteminpatinamcereamdeciduos,simulquecumeoquodperuomitumreiecit,introchiscosparuulosredegiadditocadauerebufonis,&cereapatina.Gestatiautemtrochisciadmammamsinistram,arcebantcontagium,&locoinfectoalligati,statimuirusextrahebant.Erantquetrochiscipromptiores,acualidiores,siinusumaliquotiesrecidissent,quamrecentiores.ReperiautemamuletumproPeste,longeualidissimum.Namsiserpenscomedatterram,omnibusdiebusuitaesuae,quiafueratpeccandiorganum.Bufocomeditterram,quameuomit,omnibusdiebusuitaesuae.TestimonioautemAdeptaePhilosophiae,geritBufoodiuminhominem,adeoutaliquotherbas,suotaboinficiat,hominiusuales:idqueinspemnecis.Ineoautemdiffertaserpente,quoduisohomine,terroremimmensumconcipiatnaturalidono.Quiterrorabhomine,naturalemenergiamsibiacquirit&imprimit,contraimaginesterritiArcheiinhomine.Siquidemterrorbufonis,interimit,&annihilatideasterritiArcheihumani.eoquodterrorinbufone,estnaturalis,&ideoradicaliteracpertotumilli;etiammortuoincorporatus:IdeaautemterrorisinPeste:esttantumaccidentalis,&fluxa.Ergobufonaturasuatimidusabhomine,odiisuiimaginesauget,uiresqueintendit,utsaltemclanculum,acPestisinstarnoceat.Hancautemproprietatemsigillaremodiisimul&terroris,gestatincapite,oculis,&lococoncupiscibilispotestatis.Caputitaque&oculi,adhucuiuoanimali,inuiuosacuerosuermes(qualescaseoinnascunturnisi,quodextremumcapitisnigricetnonnihil)transmutantur.Tandemnamquecumuita,uermiumtantamultitudoexcidit,quoduiuoadhucanimalitotacerebritheca,uerminosafuisseuideatur.Terribilesane,atquesingularesignatum,terribilissimomorborumdicatum."Salutemexinimicisnostris,&demanueorum,quioderuntnos"(remediumnempe)Siquidemodiuminnos,terrorquebufonis,praeparantnobissanitatismedelam.Estnamquenostriodium,bufoniideouernaculum,acnaturaliterincorporatum:quodtotuspertotum,odiiIdeamgerat:perindeutsaliuarabidi,peraccidensHydrophoibiaemetum.Caeterumquoterrornostri,odiumqueinnatuminbufone,ascendantaltius,fortiusquesuiimaginesimprimant,suspenditurbufoeminuspropefocum,inaspectunostri.Crescitqueodium&terrorideo,inmortemusque.Quodautembufoperconceptussuos,Ideasgeneret,moxostendam,peripsiusmortemrepentinam.Nuncsaltemdico,quodproiecerimbufoneminlacunam,murocinctam,quisequentimaneperierataquaeinnatansturgidus.Habebatautemdorsum,frequentinigrostigmate,conspersum.Quibussignaculisconieci,quodremediumgerataduersusPestemetiamferocissimam,quaenempepostceleremmortem,suaeditsigna.Spemqueaddit,siproferocissima,mortequeuelocissima,remediumpromittat,multopraestantiusproquauisignauioredederit.Itautemmecumtyronesagnoscant,quantumimagoodii,inhocarcanooperetur.NotandumanteomniaquodPestishumana,nonattingatbruta,utnequeuiceuersa.Eoquoduirusnullum,opereturcitrafermentumhumanaemumiae,siuesynboliconsonantiam.Etenimsiuefermentumistudfluxerit,excorporeinfecto,ueste,charta,auraquepestilenti:siuedemumenobisoriatur,claudaturquesubtartarocruoris,Saltemututsumatur,Pestis,nequitinficerequemquam,absquecommunionefermenti.HaecigiturIconuirulentaodii,&operansimago,hocdeniqueterrorisseminalesimulacruminbufone,enecatfermentummumiale,sinequoscilicet,uenenumPestilensconsistere,ingredi,utnecappropriari,nobispotest.Hicinquammodusestoperandiinzenexton,quoscilicetimpediturpestilentisauraecommunio.Quatenustartarumcruorisexcrementosum,aceuaporantem,priuatfermentomumiali.Atqueinuicemeius,adfertfermentumablatiuumueneniPestilentis,siueIconemnecantemfermentumPestilens.Eoquodquasiinmomentointerimatfermentummumiale,contagiifontem,uelsaltemfomitem,nimirumsiiamsitpraesens:impeditquefuturum,quominusinualescat.sicqueinterimitimmediatuminhaesionissubiectum,necoaptetur.Fermentumitaquefacileintercidit,siinhabilitetur,nesuccrescatsedesPestis.Cumalioquiomnefermentum,sitmeracuiusdamodoristinctura.NequeenimPestilensuirusatteriturauenenobufonis,actioneprimariadestructiuaautdebellatiua:sedactionesecundaria,quatenusIdeaodiiautterrorisPestilens,extinguitfermentum,quomediante,uenenumPestissubsistit,atquepergitinficere.EtenimcumuenenumPestis,sitproductumimaginis,terrorisArchei,inodorefracidoauraquemumialistabulatum:tollituretiamhocfermentumcopulans,mediumappropriatiuum,&immediatumsubiectumueneni,manetquedeincepsduntaxatsubiectumfracidum,utante,sudoretenusprofligabile.Endeconstat,quodzenexton,saltempraecaueatappropriationemprimario,simulquetollatsigillum,siuequidditatemessentialemIdeaeuirulentaeterroris.EnimueroDominadeRommerswale,ToparchainWechouem,nobilis,affinis,&probamatrona,mihiincandoreretulit,sequondamtotopomeridiespectasseduellum,araneae,&bufonis.Hicenim,dumsesuperneabaraneadescendente,ictumsentiret,&capite,confestimseintumescere,confugitadherbam;quamlambebat:accelerrimecuratus,detumuit;undeiteratampugnamaggressus,iteratoquoqueictusfuitincapite,&adeandemherbamproperauit.Idquedumiamtertioaccidisset,Spectatrix,taedioaffecta,plantamcultroexcidit(eratautemplantagoangustifolia)dumqueeoquartauicebuforediret,necistamhorbamreperiret,celerrimetotusintumuit,&terrorepercussus,moxobiit.Nonautemsecontulit,adplantaginiseiusdemplantasuicinas,acfrequentes(etenimimagoconceptus,metusatquetristitiae,mortemacceleratamparit,spesperitremediicelerrimi,inmorbofuriosissimo)dumnamquesuamnonreperitplantaginem,quianteaspestatimconualescendidimicabat:statimmetu,atqueterrorisIdea,desperans,obiit.Patetenimhinc,huiusbestiolaepauorimmensus,magnitudo&uiolentiaIdeaepauoris,exceleritatemortisconiicitur.Etenimconfestimsanari,intumescere,acstatimperire,aperiunt,inhacinsectaforemomentaneum,acpraesentaneuminPesteremedium,ut&toxico,foresuumcuiqueterrorisconceptum,inIdeamformatum.QuippeIdeaeiusmodi,dualitatemcumuitaseruat,ideoqueetiamilla,hancsubplantat.Nequeetiambufouiuens,magnimomentizenexton,experientimihipraebuit.Oportetnamquegranumemori,sieiusfructumexpectemus:terroremqueinbufoneaugericonuenitnostri,namutnostraPestis,nonestbufonilethalis,autcontagiosa:itaterrorbufonis,terroremPestisArcheinostri,nequicquamauget.Acnisiterror,desinatesseconceptusaliquis,sitqueredactusinIdeamactiuam,utinArcheononparittoxicumPestis:itanequeinbufone,efficitremedium.Adhocnamquerequiritur,nedumutbufopraetimoretoxici,autdeficientisplantaginis,moriatur,occidaturqueapropriiconceptusterrificaIdea:uerumnecesseest,utbufopraenostriterrore,languendopereatsuspensuspropefocumetc.Namtuncterrorillelethalis,nostroArcheoinferior,&confermentabilis,paritIdeamlethalembufoni:nobisautemproficuam.SynbolizatnempecumterrorenostriArchei,inquantumparticipantterrores,inimagineterrifica.Sedquiaterrorbufonis,nonestnostras;Ideotoxicumfabricat,contratoxicumpestilentisterroris,abArcheoformati,inIdeamuirulentamPestis.Estnempezenextoninbufoneoptimum,aPatrepauperumhominiordinatum.Consideraquaesobufonemmecum,qualiterefracidomuccooriatur,interrimaslapidum,ibidemquecitracibumuiuat,adolescatqueperannosplurimos:esaxisnempeconfractis,nonrarusbufoParisiiseruitur,quifortepersoeculumibidemdetentusfuit.Necenimedit,antequamrespiret.Bibitaquesemelaura,mortisdemum,acdiminutionislegessubit.Uixitetiamsolo,suoqueArcheoantequamrespiraret.Caeteracreatafereomnia,inpetra,putrescunt.Bufouero,inliquorefracido,nutritur,acadolescitintrapetram.Hincconiicituretiam,quodsitanimansdestinatumdiuinitus,utIdeasuiterroris,uirulentaquidemsibi,nobis,nostraequePesti,sittoxicuminterrore.Namutexpraefatissatpatet,quodbufo,nostraecontemperationi,&adaptationi,sitmaximeincongruus:itaterrorisIdeainbufone,estipsiterroripestiferoinnobis,ualdepestilens.Cumigiturbufo,sitinsecta,hominisaspectupauidissima,quaeinsetamen,terroremabhomine,simulqueodiuminhominem,formatinImaginem,siueensactiuumreale,&nonsolaconfusaqueapprehensionesubsistens(proutiamantedeIdeispraegnantis,itemquecanisrabidietc.nudeestdemonstratum.)Hinccontingitoririuenenumexbufone,interimensuirusterrorispestilensinhomine,undenimirumArcheusinualescit,nedumsentiens,extinctaminseIdeampestilentem:sedinsuperquiaagnoscitaliquidterrefieri,pauescere,atquefugere,selongeinferius.Sicnamqueinomnibello,atqueduello,epauorehostisconspicuo,animushostilisroboratur.Estautembufotantaeformidinis,utsipositusdirectoaspectu,antete,ipsumaliquandiuintuearisintentisoculis,perhoraequadrantem,necaufugerequeat;moriaturpraeterrore.Bufoitaqueoccisus,modoParacelsico,absqueterroremortuus,estzenextoindignus.Resumtoergoanimo,Archeuspauoremabiicit,maximopereubinatumsuiterrorisuirus,interimipersentit.Etenimnonagitzenexton,permodumaliorumagentium.NonsecusatqueuirusPestis,estprorsusinsolens.Necagitzenextonmaterialiter:sedactioeiusdem,estspiritualis,acprorsussynpathetica.Siquidemsynbolumactiuitatis,inquoconsistitratiofundandaesynpathiae,estinconceptouenenoterroris,taminPeste,quambufone.AcproutuirusPestis,anomalumest,cumaliisnilhabenscommune:itaquoquezenexton,actiuitateterrorisalieni,atqueperegriniexorbitans;nostriterrorisimaginipestilenti,fitmanifestumtoxicum,cumrefocillatione,confirmatione,robore,acresurrectioneArchei.Quamsanezenextonactiuitatem,Scholaecontemplarinonpotuere,eoquodcontemplarinequierintistudAristotelicum,neduminPeste:sed&inueneniscaeteris,essemendosum.Estnimirumactiozenextonis,auictoriapatientissuperagens.Meminerisnamquequodterroratqueodiuminbufone,abagentehomine;superantequidem,atnullaternusoperante,impressa,actuatapropriobufonisconceptu,&ingradumdeducta,fiantagentia:quaeinpraefataIdea,sunttanquamfugitiuaanimantia,ideoqueterrefactumhominisArcheumrestaurant,acterrorisuirulentiimaginemenecant.Equideminmonomachiisspiritualibus,prorsus,atquelongesecuscertatur,quamperappropriataagentiacorporalia,estsolitum.Quodalibidemonstraui,remouendoactiuitatescontrarietatum,aproprietatibusnaturae.Zenextonideo,estdenaturamagnetica,agensscilicetduntaxat,inobiectumproprium,dumintralimitessphaerae,suaeactiuitatis,occurrit.Dubiumuideripossetaliquibus,curImagoodii,inbufone,sitremedium:imagoautemodiiinrabidosittoxicum.RatioestinadiunctaterrorisIdea,inbufone.Quaeinferioritatemueneniparit.Namunumsuperataliud,inanimositateconceptuum.Ideoque&imaginum.Rabidusenimcanis,audax,temerarius,eiusquesigillataimago,obedientiamsuiiniicit.Necenimrabidus,inquantumtimet:sedtimetaquas,quiarabidus.Proutnectimetaquas,quatenusoditanimalia.Bufoautemestanimansnostritimidissimum,utqueexodiosibiinnatoinnos,estsibimaleconscius(sicdisponentediuinaclementia)Itaimaginesillorumconceptuumpenetrantessemutuo,&comite,conferuntnotammaximaepusillanimitatis,intinctaeuenenoodii.Hincnempenecaturimagoterrorispestilentis,abimanginelethalisodii,&ArcheusnosterabImaginepusillanimisterroris,tanquaminspeculo,perapplicationemzenextonintuetur;acsuperioritatem,quamanteamiserat,propemodum,reassumit.IdeoqueIdeaterroris,inbufone,odit,simulqueimagoodii,terretbufonemundeuenenum,nostroterrorisuperinducit.Utroquescilicetmedio,imaginemterrorispestilentis,inArcheoperimit.Estnimiruminspiritualibusprimitiuaautophilautia.Cumoriginalisomnismonomachiasensitiuorum,nonnisiexpraemeditatisconceptibusprofluat:UniuscuiusqueautemconceptusIdea,formeturinphantasia,acentitateminduatadaliquiddeincepsagendum.Etenimutimaginesmotuumfaciendorum,desinuntinmotus:sic&sensuumimagines,deferunturprimumintro,adulterioresconsiliorumdeliberationes:moxqueibidemdegenerant,inimaginesapprehensionum,passionum,uelperturbationum:atqueindeferunturadaliquidagendumincorpore,uelextrase,labunturqueacgliscuntiuxtadirectiones,atqueinclinationespassionum.Hactenusnimirum,eiusmodiimaginesdeterminant,spiritusuitales,uelipsaspartesoperatiuasuiscerum,iuxtaimpressionemsibipropriam.Quodclarissimeenotescitinuenenorabidi.Qui,sinosformidaret,uttimetaquas,nosnonimpeteret,neceiusmorsus,nobisuenenosusesset.Araneanamque,scorpio&suntanimalculairacunda,quaequesinosferiant,suiueneniiram,innosdeponunt:uelpotius,iraeuenenum.Ancillaquaedam,subindeuescebaturaraneis,nedumuersicoloribusuineae:sed&nigrisillis,especubus,&locisuliginosis,&indeuiuebatsospes.Quapropterconsideraui,araneamanimaltimidumdummanuapprehenditur,necideouenenumparere,proutalias,dumiratumnospungit.Hincnimirumapprehensustimidusquescorpio,medeturinflictoaseuulneri.Duoigiturinbufoneoccurruntinsummogradu.Odiinimirumimago,uirulentasuiqualitate,extinguit,retunditquefermentumappropriatiuum,neArcheusinduat,combibatquepartamterrorisIdeam:Terrorisautemimagoinbufone,perterritumArcheumnostrumreuocat,additqueanimositatem,utafugiente,fugansreddatur.Sunt,praeterzenexton,quaedamattractiua.Qualeestnasturtiumaquaticum,cumsuccofoliorumraphanimaioris.Itemquecerasorumhalicacabi,&ficuumana.Quaecontusaapponuntur,&aperiturcutiscirculariter.ItemNapellus,uuainuersa,Aconitum,priusacetococta,tumcumficucontusa,locoapposita,attrahuntpotenter,&cutimaperiunt.Cuiusmodipluresclassessunt.Hippocratesrediuiuus.Homoquidam,custodiangeloeudaemonifamiliaris,orauit,utaDeoimpetraretremediumperquodHippocrates,GraecorumPestempopularemcurauit.SperansmiserisChristianisnondenegatumiri,quodGentilibusolimconcessitomnipotens.Dixiteudaemon,Hippocratesususestsulfure,sale&pice.Quodresponsum,postserelinquitobscuritatespriores.Hincfactum,quodhomoille,postmodumdixerit,histemporibus,satdictumesse.Quarepostanxiamindagationem:tandemmecumresolui.QuodsulfurHippocratisaetate,phlogistonuocatum.Quoetymo,moxdeindeDioscorides,optimumdesignaridixit,asuaproprietate,quodscilicet,integrumigniabsumeretur.SedquiaHippocrates,quorumcunquemorborumoccultumuirus,nuncupabatdiuinuminmorbis,quodquepersulfur,uirusPestilens(quodestuenenorum,morborumquecontagiosorum,summum,atqueantesignanum)sanaret,coepitideouocaresulfurτοθειον.Adeouthinc,inhodiernumusquediem,sulfurnondumaliterscribatur,autnominetur,quamnomineDiuini.EoquodmedeaturPesti,quaeutiaDiistantumimmitticreditasit,sic&diuinumauxiliuminsecontinereputeturantiquitus.Etenimcunctauniuersimcorpora,etiamalexiteriorum,aerqueipsus,subiacentfracedini,&uenenoPestis:suntqueidcircomateriaidoneaoccasionalisadPestem.EquidemAuthorestaediosadisputationeseseuerberant,ansalsitcapaxuenenipestilentis?Anepistolafilolineoclausa,sitcontagionisparticeps,nonautemquaestringiturfilometallico?IndoluiridiculumItalorumapologum,&rixandistudium.Siquidemcharta,nonestminuscapaxcontagii,quamlinum,undefit.Argentumquoqueaurum,tersissimumqueuitrum,atqueipsaantitodus,alienumuirusPestilens,combiberepossunt.Solumautemsulfur,intercreatacorporaresistitfracedini,&Pestiscontagio.Quiasolumsulfur,instarignis,omnemfracedinem,tamindoliis,quamlocisipsisarcet,deletquecuiusuisattactus,&odorisuestigia.Sulfurenimsicquoquetollitomnempropemodumpellisscabiem,quiacontagiiinimicum.Quocircanequemirum,siPestis,inpellemderiuataabinternoinitio,persulfurquoqueextrahatur.EtenimcuminUniuerso,nilpromptiusignemconcipiatsulfure?quiamerusuelutignisest,nonmirum,quodfulfurdemonstretproprietatesignis,quaesuntomniacomburere,neccontagioinfici.EquidemuidiincataractaGandauensi,integramlegionemNeapolitanam,Pesteperiisse:eratautemibidemcohorgermanorum,quaepuluerepyrio,suatinxeratindusia,utlotrices,simulquepediculosexcusarent.Horumsiquiperirent,idpraedysenteria,nonautemPeste.ItaqueHippocratesτοθείοναπυρον(ldsonatsulfursiuediuinumignemnonexpertum)quoduiuumnuncupaturinofficinis,solafusione,asuperfluaterrasequestrabat.Estautemflauum,quodsemelaccensum,ardetporroinfinemusque,necpelleminsuperficiecontrahit,utnequefecemnotatudignam,postserelinquit:sedtotumauolat,semelaccensum,idcircoφλογιστονnominatum.NondumenimaetateHippocratis,modusenotuerat,expyrite,&marcasitis,extrahendisulfuris.QuaproptersulfurItalicumpraestatnostrate,Leodiinato.Nampyrites,arsenicalealiquidexpiratcoquendo,quippearsenicumideouulgo,fumusmetallorumdicitur.]ussititaqueHippocratesprimum,domosPesteinfectas,sulfuresuffiri.Enimuerosulfurdumuritur,separanturqueeiusheterogenea,datnigramfuliginem,eructatqueaquosum,&acidumsalem:quiinliquoremcogitur,diciturquestagma,siueoleumsulfuris.Deniqueexaccensosulfure,exhalatparssulfurishomogenea,assurgensquidemproptercalorem:sednondumaccensa,ideoquecumfumoeuolat,priusquamflammacorripiatur.Sicnempeelignis,oleanondumaccensaascenduntcumfuligine,&parietibuscamini,fuliginemadhuccombustibilemaffigunt.Sulfurautemsic,cumfumounaeuolans,utestinindolesuipristina:Itanechoclocoalicuiusualoris.Atsulfuriscombusti,cumomnesemen,perflammamdestruatur;eoipso,inGas,siuespiritumsiluestremtransmutatur.Quodobproprietatessuiconcreti,estPestiantidotus.Namcumpharmacumdebeatmorboadaequaterespondere,nequeuntaqua,sal,fuligo,auteuolansflossulfuris,uerumPestisesseremedium:sedduntaxatGasistudsubtile,acpeneincorporeum,nostroArcheoproindeconfestimcommiscibile.ProindeGasistudhystericasolfacturecreat;nonautemoleum,nontinctura,lac,autfloressulfuris.QuopactoautemGasistudsulfuris,abeiusaporrheadistinctum,agnoscas,lychneumsulfuratumaccendeinlagenauitrea:uidebisconfestim,totamalboimplerifumo,actandemflammam,afumosuffocari.Deinserualagenamsubereoptimeobturatam,&uidebisaduasisparietes,affixumsulfur,&insuperficieaquaesiquainfundosit.Quodsiueropostaliquotdies,lychneumidemaccensumcollolagenaeimposueris,euestigioflammaextinguitur,propterGassulfurisnoncondensabile.Nonsecusatqueodorfracidusdolii,suffocatflammamlychniisulfurati.Hippocratesautem,omneuinum,quodinPestedabat,suffiebathocmodo.Poculumstricticollilychnioardentissulfurissuffiebat,uinumadtertiampartemaffundebat,acpoculumarcteconclusumagitabat,dudumconquassando,sursumatquedeorsum.Donecuinum,omneGassulfurisinsecombibisset.NondumenimPeriapta,Amuletaqueenotuerant.Myracopaautemsupplebat,ungendocorpusuinograeco,cuitenuissimumpollinemsulfurisincoxerat.Sudantibusuero,eundempollinemexsiccatumSole,aspergebat,&frictionibusiussitapplicari.Pestisautem,cumnunquamcareatfebri,cernerentqueGraeciremediaHippocratis,coeperuntprimoPestem,deinomnemfebrim,Pyr,siueIgnemuocare.Nonquidemobfebriuminsignem,atquenecessariumcaloremcausticum:(licetsicplacueritGaleno)Siquideminitium,frigus,rigoreshorroresque,tamPyruocarunt,quamardentemcausum.Hippocratesenimsulfurincotelaeuigabatcumaqua,&rursusexsiccatum,seruabatadusus.Dabatautemcumuinosalito,&calente,granasulfuris24.utsudoresproliceret.Salemautemollauitriataprimumdecrepitabat,moxdeinauctoigneliquabat.Namaliassal,sordesinsecontinet,quaeprimocrepitueuolant,dehiscente,acsubsilientesale.Hispiritusfracescuntfacile,acsalem,contagionismetuisubsternunt.Suntnamquesaliadmodumperegrini.Quilicetdudumantesalisfusionemfugerint,instituittamensalisliquationem,utperignemabsumatur,quicquidexoticiinsalecontineretur.EnimuerocernebatmoxaPestisinuasione,consternatumappetitum,dein&impuritatesinstomachosuccrescerefracidas,acnidorosas:undecephalalgia,uomitus,nausca,delirium,soporetc.orirenturquaesanationemPestisimpedirent.Sumsititaquecarniumcommunembalsamumsalis:quifracidumuirus,atqueputredineseuerteretabstergendo,cumuiriumconseruatione:dabatqueuinumsalsumferuidum,nonautemtepidum,utnauseascompesceret,&sudorespotentercieret:addebatquesulfur,utsuouelutodore,Pesteminterimeret.Quiasalabstergit,aputredineconseruat,&sulfur,uenenumcohibet.Huncautemsudorem,praescribebattriduoadminimum,saepetameninhebdomadamdilatabat.Quotidieautemsudabantbis,&uicesingula,perdieisextantemsipoterant.Primisdiebusplus,acdeincepsconsequenterminus.Intersudandumenim,tollebatomnempotum:peractoautemsudoristermino,hordeicremorecibabat,&propotu,uinumgraecumpicatum,cuiinerantpaucagranasalispraefati,&sulfuris.FoliaautemAsari,acetomacerata,calidasuperponebatbuboni,plantispedum,atquemanuum,quaeposthoras12.singulas,sepeliriiussit.Quoniamimmensumfoetent.Factumestdeinceps,quodGraeciauuas,consperseritmuriamarisaliquoties,priusquamadtorculardeferrentur.SuasitnempeidHippocrates,utunasicinsectaeabuuispellerentur.Hincuinagraeca,etiamnumsalsahodie,nescitausushuiusmodiratione.Adgrandesbubones,&stigmata,applicabatlinteacalida,generosouinointincta,cuisulfur,utdixi,incoxerat.Praetereasibireseruabatarcanum,cuiusobtuitu,sibidiuinoshonoresacquisiuit.Eratautemcarouiperina,uelcolubrina,quasmundabat.Abscissisnempecaudeextremo,&capite,pellemexcoriabat,Intestinacumfelleabiiciens:solumCor&Iecurreseruabat:omnemuerocruorem,cumuenaperspinamdecurrente,extraxit.Carnemuero,nonbulliuitmorequoTheriacaeinditur,sedeandem,cumossibus,&praefatisuisceribusexactecontusit,&tepidofurnoexsiccauit,donecpulueraripossent:quempulueremdespumato,coctoquesatismelli,inspergebat,dumsciretcarnes,coquendo,uirtutem,taminlure,quamuaporibus,deponere.Huicautemelectuario,aromapatriumaddebat,adpalliandumsecretum:ideoquenecabAngelopatefactum.Mysteriumautem,sanatiocontinet.Quodsicutmorsperserpentemirrepsit:ipsaquoqueperserpentismortem,uindicaridebuerit.Adamenimgnarusproprietatumomniumbestiarum,nonignorauitquoque,quodserpens,callidioressetcaeterisanimantibus,quodqueinserpente,balsamuspraefatuslateret,remediummortis.QuareSpiritustenebrarum,protoplastis,imponerenonpotuittutius,quamsubpelleserpentis.FortenamquesperaruntmortemaDeominitatam,auxilioserpentisseeuasuros.IsusquoqueestHippocratesuinopicato.Quocircaconsiderationedignum,quodHispania,raroPesteaffligatur.Nonquoddesintpeccata,autsordes,ubinullaepropemodumlatrinaesunt.Regioinquamcaloribusaestuans,Africaeaemula,atqueconterminaest.Necetiamquiamagnates,potumniuerefrigerant.Quiasaltemrurales,atqueciues,Pestesuapeccatapiarent.SedEgyptus,utituraquis,&fructibus,undeincarnefracedo.Hispaniaueroutituruino,&quidempicato:quiacumplerumquedoliiscareant,uinacoriispicatisconseruant.Italia,uasaligneahabet,ideonecpiceutitur,coacta,frequentiusquePestecorripitur.Pixenim,anthracibusapposita,solaminiest,citoqueaperiuntur.Pixnamque,escharaenigredinemaemulatur.Interarboresnotas,solaPicea,Tedafit,&praepinguedine,statimmoritur,sitruncoparumterraeadiicitur.Deusnamque,liberalisestsuisremediis:idquesuaeBonitatiestuernaculum.Morsenim,arborisuperueniens,mortemhomini,facto,perarboremmortali,remediodestinariuisaest.Odorpicis,suffumigioplurimisprouinciisPestecontaminatis,familiaris.SicnamquenonunicumHippocratiremedium,contraPestem,Petusasserit:&abAtheniensibusuelutdeastrotutelari,litatum.CumergoGraeci,cernerentHippocratemutiremedio,sibiduntaxatcognito,cuiideouitam,sanationem,&totamtribuebantpraeseruationem:sensimdesperantes,magismagisqueusussalisatquesulfuris,inobliuionemabiit,praesertimsialiquotanni,aPesteliberi,intercurrerent.Acdeindequisquemedentum,coepituariaseligere,speranssuum,Hippocratisesseantidotum.Undepostmodumsegesremediorum,absquenumerocollectaest,uacuisplerumquearistis.Tandemextenuiolfactuuiperinaelaudis,surrexitTheriacescompositio,partimconfusionesimpliciumgrauata,partimqueinterpraeparandumdissipatisodoribus,&inIusculis,abieceremelioresproprietatesuiperae.HodiemagnifitantidotusOruietaniproPeste:quiaisprimus,aususfuitpublicoforo,deglutireignotumsibiquodlibettoxicum.QuodhodieGermanipraestantsolousucolubri.ParumenimdistinguuntPestem;atoxiciscaeteris,parumqueadnotarunt,inuitoOruietanielectuario,PestemnihilominusseuiissenuperpertotamLongobardiam.Omittonamque,quodradicitus,Pestisacaeterisuenenisdifferat.Quercetanus,huiusquefarinaescriptores,incacoalexiteriis,actyrociniis,plurima(audacter,antemulenter,iudicentaliiexsuppositisPestisradicibus)dictantremedia:quorumunumquodque,nonquidemexscientia:sedexsolaputatione,concinnatumest,eorumqueauthor,commiseratione,sinonsupplicio,dignusest.Ranzouiusnamque,desanitatetuenda,adfilium,Saxonicamantidotumdescribit,permetentatam,aliquoties:atfrustrasemper.Quiauirus,spiritualiterrorisimagine,consistens,nilhabetinpraefataantidoto,quodradicituseandemsuperetimaginem.IdeoquepraeinscitiacausarumPestis,excogitauitquilibetmulta,pluraqueadhucinconcinneconnexuit,contrauirusperegrineintrans.Uniuersanimirumconfusa,citramethodum,experientiam,rationem,&causarumnotitiam.NilqueomninocontraPestem,stultaterrorisimagine,atquepersuasionetimiditatis,ortam,excogitatum,deincepsabaeuoHippocratis,quisqueMedentumcoepitprolubituuariaseligere,&connecteremulta,acmultoplura,speranssuum,esseHippocratisinuentum.Interimnumeruscompositionumexcreuit,sensimqueincertitudo,ueritatempristinamsubplantauit.Etquanquamantidotus,operanscircaeffectusproductiueneniincorpore,magnipendendasit;dumtamennonopereturinArcheiterrores,imaginemqueindeproductam:profecto,necopemPestilenticontagio,adferrepotest.UelsicumiisquisresurgataPeste,idnonnisiinfidofitauxilio.NaminPeste,ipseArcheus,terroreatquemoerorepropemiodumfascinatusest,acpernitiosamimagineminsecudit,queueraestPestis:aqua,necsponteresurgit,nisiuinaturaesingulari,acgratiadiuina.Porro,uttractatusingulari,demonstrauialibi,primosconceptuumimpetus,nonstareinliberauoluntatisdispositione:sedfabricariinHypochondriis:itaexindeductisargumentis,apprimespectaui,terrorisimaginem,Pestemqueuidelicetipsam,formaricircastomachiacSplenisditionem.Idenimserio,longoqueotiodeprehendi,acplurimishistoriisobseruationeaccurataconfirmaui,quarumunamautalteramretulisse,noneritextrascopum.Adolescensquidam;cernenssororculamstigmatenigroaspersam,&extinctam,terroreperculsus,statimsarcinamcircaosstomachisensit,continuaesuspirationismonitricem.UtebaturquotidieTheriaca,adiunctaMyrrha,&petasitidisradice,edebatacbibebatusqueinhilaritatem.Tandem12.dieabobitusororis,febris,acsopor,ipsumapprehendit,&triduoinde,obiit.Nobilisuirgo,consimilemsarcinam,atqueterrorisanxietatempassa,tandemdeiectaappetentia,suspiriis,compressionibusquestomachi,insomnesnoctes,acpalpitantecordetransegit,febrisillamlentaatquecontinuaapprehendit,cumluctatimoris&speiindesinente.Frustraneaeerantenimquotquotsecumdeliberationesanimositatis,acresignationisliberae,faceret.Spretisetiamcibis,uinotandemforti,locussuperfuit.Idqueetiammoxfastidiuit.Necetiamtantoperemortemexpauit,quantumfuturadeliria.Ridebatinterimstultasanxietates,siueluctaeuanitates,suaequestultitiaepiguitipsam.Medentesautem,miserantsuaadillamAlexiteria.Subquibuscreuitanimiduellum,nonsecusacdemorsisarabidosuaHydrophoibia.Actandemlethalimoestitiaterrorispestiferi,iamplanedespondebatanimo.Quippequaeatribushebdomadibus,somnumnullumadmiserat,subagoniaperpetua,uitaedesperatione,&plenatamenluctaesuaestultaerecognitionesecumanxiebatur:Adhibitisqueopiatis,peiussehabuit.Tandemintermetum,acoptatummortis,remedioHippocratis,6.horarumspatioplaneconualuit.Interimfateoratquemoneoprotestando,quodcondumHippocraticiremediimanifestauerimsatisaperte,utsolisartisfiliis,uerisqueMedicissitsatpatulum:solisquepigrisMedentibuslucroemancipatis,&inuidisueritatisosoribus,tectumfuturum.Narrauiautem.1.Historiaspraefatas,utelucescantincipientesPestes,nondumuenenopestilentiimbutas,nondumquesufficientiimagineterroris,comitatas.2.UtqueexinconstetuirtusremediiHippocratici.3.Quodimpetusprimi,confusionis,terroris,atqueimaginationiscircaosstomachi,inHypochondriocontingant.Inlienenimirum,cuiusemunctorium,estpropeosstomachi;adeoquescopusilliussagittarii.Naminiuuenesano,quemPestisseptemhorarumabripuerat,institutaanatomia,reperiescharamoblongamiamconstitutam,utpriusuomitusmotricem,acdeinsyncopumcontinuarumauthricem:ita&mortisrepentinaeoccasionemdedisse,proutinaliis,16.horarumspatio,tripliceminstomachoescharamnotauipatratam.4.Quodanimalisuersutiaeherus,cumcaduceosomni,soporis,atqueuigiliarumibidemdiuersoriumelegerit.5.Quodqueomnisamentiaeatquedeliriisedes,sitibidem,Idquelongademonstrationealibifundauiexprofesso.6.Purgationesitem,ut&myrrhatasantidotospestilentiales,nonsattutas,autconfidentiadignasesse.7.Quodqueomnisratio,deliberatio,animositas,resignatio,consolatio,argumentatio,omnisqueuersutiahumana,incontrarium,nonnisiaethyopemlauentinPeste,prout&inHydrophoibia.8.Quodoperapraeseruatiuorum,sitignaua,quoties,&quandiuperstatsigillumimaginis,aterrorefabricatae.9.Quodeiusmodiimago,continuosdeseluctusexcitet,phantasiamqueipsamconculcet,necminusadsecaptiuamtrahat,quamrabidimorsus,nolentemhydiophoibumparit,autTarantulaeictus,deliriumtripudiatorium.10.Quodlaxasitsoliussudorisconsolatio,ineiusmoditerroribus.Ii.QuodnondeuictatimorisIdeainuiscere,necexulatafece,cuiistaimagoinsedit,irritumest,quicquidmagistrales,autofficinarumcompositiones,moliantur.Hydrophoibinamque,licetsubindeperinterualladiscreteloquantur,praesentiant,praedicentqueaduenaminsaniam;nonpossunttamennonadigiininsaniamsuaeimaginis.12.Quodpernitiosasitnatatio,&quicquidsudoremcohibet.13.Ptisanae,pultes,syropos,atqueIulapia,laxaacfriuolaesseremedia,tantomalo.14.APestenotha,perueniritandemadlegitimamsaepiustamenaegrosdeficeresubincipiente,antequamsuaedatsigna.Quaetamenmoxabobitu,proditoriaemergunt.15.Quododoresgrati,suffitusaromatum,plumarum,autcalceamentorum,nullamPestiadferantpraesidium,autsubsidium.Perexemplumenim.Sifracidumcadumuini,aromatum,uelquouisalioodore,praeterquamsulfuris,imbuas:manetfracidum,nouumqueuinum,quodinfuderis,moxcontaminat,utprius.Quarearomata,asemelterrefactoArcheoterrorem,terrorisqueIdeamuirulentam,nequaquamauferunt.Quiamateriamueneninontollunt,multominus,illudenecant,uelterroremabArcheoamouent,utnecsedemreficiunt,uelpartemaffectamsolantur.EtenimParacelsus,adciuitatemStertzingamsibibeneficam,commendatpraeceterisquibusuisremediis,sublinguasensimliquatammyrrham:aciunioribusinpraeseruationem,pro24.horarumspatiopromittitaudacter.Quamattamendoctrinam,expertussum,mendacem.Uidinamqueadolescentes,myrrhaeusumulto,Pesteinterfectos.Myrrhaquidem,etsicadauera,balsamilocopraeseruetaputredine:procultamendistatPestisaputredine.Nonsecusaccandentisferrieschara,aputrefactocruorediscrepat.Etlicetiamdemortuum,subsequaturputredo,terroristamenuirulentaimago,proprienonputrefacit:sicutpropriissimeArcheumuitalemoccidit,acinuirussecumtransmutat.Iubetenimmyrrhamoredetineri.QuasiPestisnesciretintrarenisioretenus.Longeergoconsultius,osclausissesilentio.EquidemPestishorrebitmyrrham,necpernaresintrareaudebit,simyrrhaoredetenta,liquescat.Anodorfortemyrrhaeimpedietquominusimagouenenosa,nonsituenenosa?sitnocua?Anenimmyrrhainore,repelletPestemexArcheo?Eademratioaequefriuolaacinsulsaest,proTheriaca,acetoetc.odoratis.Tandemsciantmortales,inmedendo,nilaequedamnosum,accredulitas,dataabsquepignore,&ueritate.Profectoaccusationesaegrorum,quandoquetonitruentcontranegligentiam,falsitates,imposturas,temeritates,falsasquemedentummerces,quibusuitaspoliatifuere.Egoautemexlibris,Paracelsumuirumdeprehendi,temerariumpromittendo,inexpertuminPeste,Inconstanteminremediis,Ignarumincausis,ut&ingratum,ergabeneficamStertzingam.Parcantmihieiuscultores,quodinretantimomenti,proueritate,candideloquicogar,nequissesuisfidatinPesteauxiliis.Imagoterrorisuentilata.HactenusinauditumuirusPestisproduxi.Scilicetanimam,eiusqueuitalemArcheum,pollereimaginationesibiuernacula.Imaginationisautempraefataepotestatem,esse,formareIdeas:nonquidemquaeampliussintnudumensrationis,siuenonens:sedueramprorsusimaginissubsistentisentitatemactualiterhabeant.Quaenimirumimaginatio,cumsitopuscarnis,brutisetiamnobiscumcommune;hincnempefabricaturinexternohomine,aquo,nilnisihocaliquid,longeaspiritualiconceptudiuersum,progreditur.Adquamautementitatemsubsistentem,consequendum,ipseArcheus,uestitsuumconceptum(quimera&abstractaadhucestmentalisIdea)suiinuolucro,siueparticulaauraesuaeadeo,utquodinseconcepitabstractoimaginationisconceptu,idipsumArcheusmoxuestiat,induatqueuitaliaura.Sicutdeincepssitsubsistensens,imagoscilicetabimaginationefabricata,Porroutconceptuum,acpassionumuariaesuntdifformitates,iuxtaProtheiilliuslibertatem:itahauddubie,sunt&istiusmodiimaginummultiplicesuarietates,proculabinuicemsegregatae.Etenimsiclaetitia,atquetristitia,ediametroabinuicemrecedunt,harumqueIdeae,spiritibusuitalibusindutae,sculptae,acusae,diametraliterinnobisdissimilesoperationesedunt.SuntqueideoImaginesterroris,plurimumuirulentae,atquepotentes,adcontaminandum,synbolizantemsecumspiritumuitalem,tamincorde,acarteriis,quaminipsametsolidorumoeconomiahabitantem.Quamscilicetimaginem,eiusqueefficaciampotentissimam,iamante,acpluriesalibi,manifestaui,quantumpotui.Dixietiam,acdemonstraui,eandemimaginem,essePestisessentialem,formalem,atqueimmediatamquidditatem.QuippequodnoninfrequenterexsoloterroreaPeste,Pestissitfabricata,licetnonpraeexisteretcausamaterialis,undehauririposset.TractauideincepsobiterdepraeseruationeacsanationePestisperzenexton,&remediaolimtemporibusHippocratisusitata.Attamennondumpropraesentiseculosatdictuminordineadsanandum.Siquidemplurimaeoccurruntdifficultates,nondumsatelucidatae.Inprimisimagoterrorisunicaest,quidemsuainspecie,acproindedifficulterpotestintelligi,quodPestisexunica,uniformiqueIdeaterriculamenti,quirettamdiuersa,tamdistinctisnedumemunctoriis:sedpertotumcorpustamdistinctaspartes,aequaliter,prosuolubituaffligere.2.Deinde,quodeademterrorisimago,quiretsolonutusuotamdiuersaaseinuicemproducta,cudere.QualiasuntAnthraces,Bubones,escharae,uesiculae,pustulae,tumores,uibicesetc.3.QuodunicaterrorisIdea,nedumpartesexternas,sed&stomachuminuaderet,&obsideret,itemquecaputetc.4.QuodunitasilliusIdeae,nuncacutissimummorbum,aliaslentum,sensimquenicantem,alibisensimspontefatiscentemproduceret:cumeiusmodieffectus,potiusuenenidiuersitatem,quamidentitatemaccusareuideantur.5.QuodArcheushumanus,terrorisuenenosaIdeapauidus,acuelutprofugus,uires,atqueanimumhaberet,escharaminpelleproducendiinstarferricandentis.Imo&stomachum,siueuiscusprincipale,escharaperforet.6.Quodinquamdelirium,siueuigilia,nonexeodemcumsoporeinitiopullulareuideantur.Atomnemhuiusmodianxietatemunicafacileresponsiodelet.Nimirumomnisprimusconceptus,primiqueconceptuumimpetus,continguntinfraseptumtransyersum,quiideonegantursubesserationi,autesseinnostrapotestate.QuapropterHypochondriacaspassionesibidemuigere,omnisiamaetasconcessit.DeindePestem,immediateapestilentiterrorefrequenterintroductam,nemoambigit.Quiterrorimaginationeilliuslociutfabricatur:ita&cuditurterrorisimago,undesibiImaginatio,etymondesumsit.Nonestautemeiusmodiimagodeses,autcitraoperandifacultatem:cumplurimimorbiaperturbationibusnudis,incepissenemonesciat.Deniqueterror,nedumestanimaehumanae;acsoliusrationispauor:sed&Archeusipse,terretur,irasciturquenaturaliquodamferuore,acpassionumillecebris.PorroterrorcuditquidemimaginemPestiseffectricem,confusionisatquehorrorisgenitricem:seduenenum,imagoistanonassumit,abindistinctaconfusioneterroris,terroreconfuso,metuqueautfugadesertorisArchei:sedsicutomnisserpens,canisquerabidus,uenenumparitperconceptumiraefuribundae:itaquoqueArcheiterrornonsufficit,adproductionempestilentisimaginis:nisifurorArchei,imaginemuirulentampepererit,quaesimulpenetret,&nubaturimaginiterroris.Hincnempefit,quodPestisplerumquecircastomachumnascatur,sesequemanifestetpernauseas,uomitum,inappetentiam,doloremcapitis,febrim,sopores,actandemdeliria.Siquidemhancsuppellectilemuersaricircastomachum,alibidefebribus,actractatuDuumuiratus,satisampledemonstraui.Escharaenim,nonfitinmortuo:sedtantuminuiuis,adeoqueauita,&Archeoipso(proutdesensationibusalibi)quiexcandescens,paritfurorisimaginem,quaenataestseipsam,totumquespiritumArchei,ipsumqueinfluumspiritumsanguinisarterialis,commutareincorrodensalcali.Uitalisenimspiritus,quiprimoortumaterialiterindigestionestomachiacidusfuit,acdigestionibussubsequentibussalsusfit,atqueuolatilis;formaliterdegenerat,fitquesalcorrosiuum,atquealcaliuolatile,efficienscausacorrosionis,&escharae.Namadtransmutationistamperegrinae,&exoticae(aperegrinascilicet&exoticaimagineproductae)rabiem,quicquidestuitale,inipsametsolidapartiumsubstantia,idtotumexcandescenteprincipiouitaliirato,acsuccenso,accenditur,uariosquemorbos(quiinpruno,ignePersico,gangraena,erysipelateec.obuiiueniunt)parit.Patetergo,abeodemterrefacti,&inrabiemsuccensiArchei,initio,contingerenuncinstomacho,nuncinpelle,glandulis,emunctoriis,tumetiamsubindeinipsametsolidasimilarium,autuiscerumoeconomiasuscitariPestemdiuersimode,undelethalessphaceli,eschare,atquecombustiones,contingunt,prodiuersitatepartium,adquasArcheusfuribundus,acterroreplenus,diuerterit.Quodautemterrefactus,profugusArcheus,rediensqueacsemifurenstamhostilisfiatpartibusclientibus,quibussoluspraesidet,nonaliundepetendaestconfirmatio;quamquodspinainfixa,quaeaxungialeporina,tutoabsqueincommoditatibusexpellitur,quatenusfuroremArcheilenitistudremedium:quaespinaalioquiingentemfuroristragoediamsuscitat.ParitnempeArcheus,suisclientibusuenenum,suofurore,quodalioquisimplexuulnusculum,lubensignoraret.Puta,quamdissimileestuulnusphlebotomi,&ictusapis.Itemqueictusphlebotomimundi,quantumdistatapuncturaimmundiphlebotomi.Nonmirumergo,quodsedes,quaprimumimagoconceptiterroris,&combinataeimaginisfurorispenetratio,contigerint,hostiliteragitetur,furibundeexuratur:saepetamenabinsitouitaespiritu,transmittunturatquefugantur,uenenatiturbines,adhabitumexteriorem,adlocainquam,quorsumlatex,propriaspontesubterualetudinemgliscit,siueadhabitumexternumcorporis,dimittantur.IdeoquequicquidinPesteagendumest,idfestinantercurandumest.EtenimquandoqueimagoPestistantumuestiturspirituinfluo:tumfacilesudoriferasubueniunt.Sedubisolidisinhaerens,innatusqueArcheusImaginemsuiterroris&furorisconcipit,nisistatimalimentosuospermaticoresignet,acdeponatconceptamimaginem(tartarumcruorisistudcorruptumalimentumuocaui)tumoremqueprodat,periculumest,neinipsamsolidorummoxsubstantiamtransmigret.quodinexcubalemortisdetrimentumcontinet.Ideoquenetenaxintus,hospitium,Pestissibisumat,procurandum,utimagonondudumintusfluctuetpestilens:sedtotasuppellex,foraspersudoremproliciatur,&excidat.CarlinaenimImperatoriolimabAngeloostensadicitur,proPesteexercitus(forteideocarduusdiciturangelicus)quodprimusortusimaginispestilentis,circastomachumsopores,nauseas,febrim,uomitum,&cephalalgiassuscitet;Ixiauerosomnumarceat,multoquemagissoporescontranaturam.IdeoqueextractumCarinaerecentis,nonforeinfoecundumrecentiPestisperant.PestisaClariss.&Expertiss.DominoIoanneBaptistaUanHelmontdescripta&exactediscussa,productisplurimisarcanisnaturae,dignaestquaetypiseuulgetur.ItaCenseo.P.CoensS.T.L.Canonicus&Lib.InTumuloPestis.Pagina6.lin.15.pronoxlegeuoxp.9.I.15.prosursuslegesursum.p.I2.I.25.propreparabatlegepraeparabitp.29.l.24.proferelegefore.p.3i.I.33.proquoquelegequiquep.37.I.20.promunerislegemuneri.p.46.I.Ii.proabortaquelegeobortaquep.69.I.27.prositlegesicp.73.I.27.procruorelegemembro.p.75.I.9.prodiaphoresislegediaphaeresis.p.77.I.7.pro300.phytolegezoophyta.p.80.I.13.proiuencalegeiuuencap.86.I.22.proanimalumlegeanimalium.p.88.I.25.promanuumlegemanum.84.I.24.proacseminaliterlegeadseminaliter.pr.108.I.12profoetulegefotu.p.111.I.13.proillilegeillep.112.I.13.procymolegeocymo.p.117.l.30.prouoluntlegenolunt.p.Mg.I.15.proallataelegeallata.l.30.proprobent.legepraebentp.120.I.27.proprianelegeAraune.p.121l.6proenipheslegecyniphes.p.122.l.16.proinactilegeinnatip.126.l.12.propepulareslegepopularesp.137.l.19.plodiaphoresilegediaphaeresi.l.25.Prosed&.legesedet.p.14N.24.prosentatumlegestentatum.p.145.I.Ii.proauellanedegeauellanaep.148.I.Ii.progommosumlegegummosum.D.159.A.15.promechonenlegeeechouen.p.167.I.10.prohydrophoibialegehydrophorbial.23.pronullamlegenullum.p.l.17.procontiminatlegecontaminat.