CorneliDrebbeli,Chemici&MechaniciSummiTractatisDuo:PriorDeNaturaElementorum,Quomodouenti,pluriae,fulgura,tonitrua,exiisproducantur,&quibusseruiantusibus.PosteriorDeQuintaEssentia,Eiusuiribus,usu,&quomodoeaexmineralibus,metallis,uegetabilibus&animalibusextrahenda.EditicuraIoachimiMorsi.AcceditEiusdem.EpistolaadsapientissimumBritanniaeMonarchamlacobum,DePerpetuiMobilisinuentione.Hamburgi,impensisHenriciCarstens,M.Dc.Xxi.Uirtute,Doctrina&genereclarissimonuirumiuuenem,D.IoachimumMorsium,PatriciumHamburgensem,Amicumsuumsuauissimum,Uariorumuirorumdoctorumscriptapromulgantem.MisalueMorsi,uariasquemMusaperartesDuxitinarcanisingeniosauiis,Indolisinstinctucoelosimitaris&auras,Ingeniiquecluisnobilitatetui:Scilicetillustrassummorumscriptauirorum,Iecistifamaeseminamagnatuae,Quinuncsunthomines,&quinascenturabillis,Instituentdotesmagnificaretuas.ChristophorusSchwanmannusIc.SyndicusReip:Buxtemagnifico&ConsultissimoD.GeorgioSchumachero,Reip.LunaeburgensisSenatorinobilissimo,IoachimusMorsisSalutem&obseruantiamsempiternam.Gloriosissimeuir,postdiscessumapatriatuaurbe,cuiustuPaterimmortalituacumadoreaperpetuoappellandus,HenriciNollinostrilaudatissimi,quoduceprimuminaedesamicitiamquetuamdeueni,eainmepraesentem&absentemcomitateusus,utcredamteunumhieelegisse,inquohumanitastuauiressuasexperiatur&defatiger.Quidreponamueroeximiotuoaffectui,measedulocunctarecensens,nonreperio.Tuobdiuinamtuamconstantiam,nonmeamerita,propensissimotuoinmeanimopetennitatemadde,&firmiterstatuequodhiccandiduscultortui,protenihil_____pati,nullumquerecusatDiscrimenlentaresui:nondurauiarum,Nonincertamaris.LybiaesqualentisarenasAudebitsuperarepedes,madidaquecadentePleiade,&aetulasintrabitnauitasyrtes.Exiguatreligiosipignorisloco,obligatitibiaeternummeipectoris,Drebbelianoshoscelibellos,quoshacformaconiungendossuaseruntamici,serenoameuultususcipe,quorumprimus,amultisiamannisapraeclarissimoeius,interpreteP.Laurembergionostro,honorituodestinatusfuit,mequeporrointerTuos,quosarctiusamoreprosequeris,aetatemnumerareperge.UaleProsperiterOrnamentumaeuinostriillustre,&exquisitaedoctrinaeuirum,I.AdolphumTassium,pl.amesalutaDab.festinanter,menseMaio.Hamburgi,AnnoM.Dc.Xxi.CorneliDrebbeli,Chemici&Mechaniciperitissimi,TractatusPriorDeNaturaElementorum.QuomodoUenti,Pluuiae,Fulgura,Tonitruaexiisproducantur,&quibusseruiantusibus,InterpreteD.PetroLaurembergio,ProfessoreinAthenaeoHamburgensi.AdA3UirumExcellentissimum&undequaqueDoctissimum,D.PetrumLaurembergium,AnagrammaPetrusLaurembergiusPermeLausUrbiSurget.SemperLauruTurgebis.QuantumChrysasuolaudaturApolline:tantaPerTeLausUrbigenitaliSurget&orbi,EtuelutaeternoLaurusdecoratauiroreest;SicSemperLaru,&famaeTurgebishonore.Dn.GeorgioSchumachero;S.P.D.Pet:Laurembergius.Quodcumnummis,PrudentissimeSchumachere,quossubpeculiariemblematepercussosinuulgusirecuratprinceps,idemassoletfiericumlibellis,quibusuirieruditionis&famaealicuiuspromotumeuntemolumentumpublicumreilitterariae.Utrosquecuriosetractamus,inspicimus,uertimus,&siquidmemorabilepraeseferuntlegimus;quisqueetiamadarbitriumgeniisuiinterpretamur.Exemploessepotest(nepetamlongius)opusculumhocCorneliiDrebbeliideElementis,quodsollicita&diligentimanuquotusquisquenontractauitpaucisretroannis?Hocsolumfaciliorieiusintellectioniobstareuidebatur,quodBelgiceessetconscriptum,quamDialectumnonomnesaequecapiunt.ItaqueinuentusesthautitapridemquieumlibellumGermanohabitisproduxitinscenam;sedinfoeliciprorsus&ridiculoconatu.Namnequesententiamauctorisassequutusest,ubineruus&ipsesuccusacspiritusargumentidelitescebat,nequeomniatranstulit,nequesatisdilucideautGermanice.Quiatamenilliusususfructus,communiteressecredebaturinremPhilosophicae&Chemicaedignitatis,coepiego,regatusabamicis,Medicishuiusciuitatisexcellenxibus,perunumautalterumDihoriumInterpretationiilliusincumbere.Quoddumfacio,inueniscriptumcharacterequidemnouo,nouequeauctoredispaluisseinuulgus,sedtamensaperenatiuamgenerositatemantiquiorisPhilosophiae:Chemicaequidemduoilliuspostremacapita,inquibusabstrusiorissapientiaefundamentatamapertedeteguntur,ut&agnosci&uideri&palparifacilepossintabeo,cuinonprorsusfrigidusobsistitcircumpraecordiasanguis.Peripatelicaeuero,quidquidreliquumestargumentideElementorumnaturis,transmutationibus,pluuiis,tonitrubus,fulguribus,uentis.EaenimomniaexAristotelehuiusqueInterpretibusGraecis,Latinis,Barbaris,ueluerbotenusdeducere,inprocliuiessepotestei,quiistorumHereum,scriptanonnimisinuisaignotaquehabet.EatamenresnontamdedecoriquamgloriaeessepotestDrebbelio:nontantumquiacumprisca,solida&genuinaPhilosophiaconspiranteaquaeproponit;sedmuliomagis,quiaipseingeniisuiexcellentiameditandoatqueexperiundoassequutusestid,quomultimultorumpraeceptorum&librorumadminiculisusi,raroatqueaegreperueniunt.Quicquidhicmeumest,PraestanstissimeSchumachere,illudmeritoatqueofficiosetibicupiooblatum.Iamtumabillotempore,quouterquepublicamremagentessolemniAcademiaeactuiRostochiiinteressemus,inanimomeoaculeumdefixitexcellensillapectoristuigenerositas,reliquitquegratammemoriamamicitiae&existimationis;quamegoillaesamatqueirruptamseruabo,quamdiumerebusmortaliuminteressepatieturdiuininuminisbenignitas.Salue;&hunchomineminnumeroesseamicorumtuorumporropatere.Dabam,properiterHamburgiXii.Kal.Maii.Ci).I).Cxxi.InLibrumDeElementis,Praefatio.Cumdiscursushicinmanustuasperuenerit,Amicelector,persuasumtibihabeto,eumnoninmei,sedtuisoliusgratiam&honoremconscriptumesse.Nonenimsumnescius,quamuana&inanissitres,Gloriamortalium.Nonneomne,uniDeocreatorioriginemnostramdebemus,humilemillam&sineomnifastu?Quam(dehumilitateloquor)postquampropriaincuria&nequitiaperdidimus,nihilmirumsitumihi,atqueegotibi,aliiuideamur,quamreuerasumus?Itidemquodnecegote,nectumepenitissimenoscas:Ceterumprauitate&desidiainsuperodioquehabitis,sirebusbonis&honestisexercericeperimus,annonetiaminsimplicitateillasapientesfuturisumus?inhumilitate&submissioneilladiuites?Etnunquidnontumihi,egouerotibi,instarfratrumsumus?Quidinuenispeneste,quodnongratis,&saltemcommodatotibisitindultum?autquidessetinme,curgloriamemetipsumdignarereUaenobissiplurisquamparestnosnostraquefecerimus,fratremquenostrumegereillispatiamur.HeicoculosininfinitamDeibonitatemconiice,quamlargamanuisnobispraebeatomnia,etiamampliusquamflagitarequissciat.Scrutareanimituidiuitias.RegemteinueniespraestantissimihuiusaDeocreatiopificii.Etannonomnesorbisopestibiancillantur?Etiamcumolimhaspostteesrelicturus,nonneprotinustebeabitDeusdonolongepraecellentiori,immarcessibilicoronaaeternaeuitae?curergononamashaec,quemadmodumaDeotuipseamaris?Rudem&ignarummedicis.Nonnetulongerudiorfuistiquondam?Egoegenussum&inopsrerum?AnnontusineDeotuolongemaioriinopiapremeris?Curigiturmenecerudis,neciuuas,tuquitotdonis&beneficiis,aDeoaffectusincedis?Odioneeagratiateprosequar?Absitidame.Namquandomeintuerer,teinueniinmeipso.Meneergomaioriquamtegloriacenseremdignum?Nequaquam,frater,quiaegoconsimilitermehabeoutitu.Curigitur,meefferremmagnifice?Quinpotiushumilitatistudensomnisgloriaeuanitatemconaborcontemnere.EstnequidquaquogloriariuerepossimuspraeterquaDeo,quitantoperenosdiligit?Sinequoannonmiserrimiessemus?Quiinhocmundogloriaeinhiantauthonori,annonDeoilliexcidunt,inquosoloomnisgloriaeplenitudo?Econtraquigaudenthumilitate,nonne&honoris&diuitiarumparticipeseuaduntDeoindulgente?Hocipsumexpertussum,tumcumhumilemmegessi&demissum:Etingloriamcedebatm.himeamiseria:Miseriainmortisaculeum:Morsinuictoriam:Uictoriaioatimmortalismeaanima:Anima,ueraediuitiae,DiuitiaeDeusOpt.Maxabsquo&perquemest,quicquidfuit,quicquidest:Etadquemomniaceufinemfestinant.]amutgratosnospraestemus,quidnamfactuopuserit?Myrrhamneautthuraincendemus?Circumcidemuspraeputia?Capillosrademus?Suggestumnostrumadtollemusaltius,&atrisautalbisuestibusinduticoncionabimur?Anillos,quiDeicognitionedestituuntur,ferroflammisqueeradicabimus?andecantaturiDeilaudes?andeniquemagnascripturilibrorumuoluminautaeternamnobisparemusfamam?Omniafrater,splendidauanitas.QuoquaesoDeumdonabimus,cuiuspropriasuntomnia,quiomniumpossessor,quisuamperomniagloriamfamamquesparsit,etiamampliusquammensnostracaperequeat?QuidergofacturieGratiscertenobisesseconuenit,&afilioDeidiscerehumilitatem,legisqueilludcompendium,InprimisDeumdilige,&proximumsicutteipsum.HaecdoctrinaestApostolorum&Prophetarum:ImoDeuspernaturameademnosdocuit,nesecundamortequisquaminteriret.Porrocumanimomecumperpendiquammiserehominemadpessimaquaequeseducatdesidia,uiamqueilliintercludatquominusintelligereualeatDoctricemNaturam:cumitidemuideremquammagnossaepelaboresimpenderentmortalesrebusuelparui,uelnulliusmomenti;tumprofectomagnifacere&amarecepiDoctricemnaturam;Deumqueperfecteagnoscereexcreaturis,quasnonsineadmiratione&stuporeanimiintuebar.Peruoluereuerocepielementa,quaemihiquasidigitomonstrabantTellurisnaturam,cuiusSpiritumchrystallinuminmodumnebulaealicuiuscontemplabar,animamuerotinctamquasisanguine,corpusdeniqueeiusdemstabileatqueindomituminstarchrystalli.Heiccernereeratspiritummilitantemaduersuscorpus,quodcumtandemsuperasset,exambobusfactumfuitUnum.Corpusseruiebatanimae,eratqueilliprostabilidomicilio.Spiritussubleuabatcorpus&animamnonsecusaccoelumChrystallinum;Animaornamentumaddebattumspiritui,tumcorporicaloresuoroseo,&feredicamcoelesti.Hicinteritum,resurrectionem,atqueimmortalitateoculismeisnotabam:Undenonpoteramnongratusesseergacreatoremmeum,&magismagisqueamaresapientissimamnaturam,Moxetiamconstituiintuigratiam,Lector,omniahaeclitterisconsignare,siquaforsindeutilitasredundaretintuumcommodum,tuqueitaabinutilibusexercitiissubstraherere.Sperononcontemptumiriabstehocquicquidest,nequeuitiomihiteuersurum,quodscriptionemhancpriscorumPhilosophorumauctoritatenonmuniuerim.Nullum,utueredicam;neclegi,necconsuluisuperhacre.Saltemeatibicommunico,quaeipseanaturahausiatqueaccepi.Tucertocrede,monstraritibiatqueobferriidame,quodmultoslatuithactenus:quodtamenipsum,nisimeamprobementemintellexeris,etiamipsehautquaquamscies,quibusdestinatumsitusibus.Propterimprudentemtuampetitionemsilentioidipsuminuoluerecogor,neipsimetmihicreempericulum.Caeterumcumexcorporismeiergastuloemigraueritanima,tuminapricumplenamquelucemdeducenturomnia.Nihilnouiprofiteor.Iddequodisseroanteplusquamdecemseculaiamextitit.Scribamigiturdeelementisuolgaribus:Siquidemhaectibioptimenotasunt;utitaadpenitioremintellectumdeueniasRelliquiarum,istudest,ElementiTelluris.NecenimtellustamsimpliciconstatNatura,quamIgnis,Aer,aqua,sedimpuraest,quasicaeterorumexcrementum,Repperimus,inquam,inTerra,Terraequecreaturisreliquis,pleneacperfectequatuorElementariacorpora,quorumope,opusnostrumperficerecogimur.Ignis,Aer,Aqua,famulisuntTerrae.Ignisinaeremagit;Hicinaquam;HaecinTerram.Omnessimulterramcertislocishumectant,quemadmodumprolixiuspostdemonstrabimus,exoriuriDeobenefauenteaprimooperecreationis,quamcommonstrabimus,quoadoculiseamuidere,&mentecaperelicet.OmniumrerumorigoexDeoest:atqueadDeumrursus,ceufinem,tenduntomnia.Finisenimcuiusqueidemesteiusdemprincipiumutitestaturquotidianaexperientia.Quodeterrampullulat,adterramreuertitur,quodexaquaadaquam:Quicquidest,idinitioperfectissimumfuitaputDeum,atqueolimitidemadeandemperfectionemreuertitur,tumcumElementacolliquescent,&pristinuminduentsplendoremcoramDeo.Nihilibiperditumibiturpraeteriniustitiam.Deusenimexactatemporisplenitudine,quandoillicomplacuit,cunctarumrerumnaturasuerboproduxit.Initioquidem,idquoderatsubtilissimum,secreuitacaeteramassa;factumqueestignisElementum,occupanssupremamMundisedem,repplensinfinitumistudalioquinuacuumfuturumspacium:circumdansDeimagnificaopera.Scilicetquicquidleuissimumest,idsursumadscendit.IamDeusiterumabistamassaseparansidquodleuius,quodquesubtilius,effecitElementumaeris,cuiuslocusproximesubleuissimoigni.Consimiliratione&areliquiisseiunxitpartemsubtilioremhumidiorem.que,atqueefformauitcumTellureaquam.AquauerointegramTerraefaciemobtegebathautsecusacignisaerem,aeraquam.CaeterumomnipotensDeiuirtus,terrasaquisimmersasextulitinaltum,nosqueineademcollocauit,uteoperfectiuscontemplaremursplendoremeuiternaesuaelucis,acseamaremus,quippequiperfectissimieramuscreati.SicquadripartitodiuisitDeusoperasuainIgnem,Aerem,Aquam;Terram.Inumquodquehorumsuisuirtutibusestinsignitum,promodulo&rationepropriaesubtilitatis.Ignistelliquaantecellit,uimobtinensexcellentiorem,quacaeterissplendoremimpertiripotestsuosplendoriaemulum.Nihilestcuiilleuitamnonlargiatur.Sineillomortuasuntpleraque,utquottidie,maximetamenhyemeexperimur:IntuerehocElementum,quamoperoseillustretaerem:huncqueadsimilemclaritatemperducat,omnesexeodispellenstenebras:Itatestatumfacitquantaanteobscuritateoppressusfueritaer.Insuperabomnihumoreexcrementitiofumisqueterreniseundemexpurgat.Immunemquoqueredditacrassitie,facitqueutsubtilitatesolidissimaquaequepossitpenetrare.Iltpaucisdicam,similemsibiundiquaqueredditaeremIgnis,utetiamuixulluminterutraquediscrimendeprehendas.Exemplo&argumentoestignisnosterculinaris;quilignoautcespitibussiccisenutritur,magnauicolligit&quasisugendoattrahitadseaerem:eumnitidum,purum,lucentemreddit,sibiqueassimilatpenitus:Quodipsumtamauidetamqueimpensefacit,utsiforteintercludatur,subtracto&interceptoaere(idestquotiessuffocarieumcontingit)moxintermoriaturactenueseuanescatinauras,quodprofectonotatuestdignissimum:OstenditenimquamstudioseDeicreaturaesuasexsequanturfunctiones;quamsedulooperentur,quoadquodagant,habent,quoqueplusinuenerint,eoagantmelius,sinihilillisfueritimpedimento:utheicetiamnosprobenostrofungamurofficio,DeumquecreatoremacDeidonainnobissineinuidia,sinequeimpedimentopermittamusoperari,utexunalucepromoueamurinaliam,puriores,illustrioresqueredditidiuinaelucisradiis.CaputIi.CaeterumhautaliteratqueinaeremagitIgnis,itaquoqueinaquam&Terram,utiincespitibusexsuccisaclignisaridiscernimus;quaenonminusquamaerillustrata&splendidaeuadunt:Nonneuidesquamatrisintcarbonesextraignem?quamclarisintquamlucentesinigne,nonminusquamignisipse.Tantumillissplendoremignisimpertit,utetiaminformampenitusdiuersamtransformentur:Tumreuertunturadpristinamsuamnaturam.Etiamcinisipsenonrenuittandemmutariinsubstantiamuitronondissimilem,acpostremoinuisibilem.Fortassisdixerisfierinonposseutaquaexeademmateriaoriundasit,quaignis:siquidemnecessum,utquaeitasehabent,illaaliquamacceperintsimilitudinemcumreexquasuntgenira,quoddeigninemodixerit.Nulloenimpactoaquapura&splendidareddipotestbeneficioignis.Respondeo:Duocontrarianunquamuniriautconspirarepossesineinteruentumediialicuius.Enimueropostquamcreatorpartemsubtiliorem,splendidiorem,sicciorem,calidioremsecreuissetaprimacreationismassa(quamChaosdicimus)iammoxcontrariumilliusitidememersit,scilicetEnscrassius,obscurius,humidius,frigidius,quodfuitaquae&terraeelementum.Aquaeuero,istahumiditastemperaturaeristerraequesiccitate:Itidemcrassitudo&siccitasterrae,subtilitateaeris,humiditateaquae.Hincuidesnihilposseunirifinemediialicuiusbeneficio.Nequeigituraquacumignecomponipoterit,destitutaaerissubtilitate,terraequesiccitate,quaequidemmixtioinaquauitaeautoleoelucet,sicqueignicopulatur.Oprofundasapientia.quamabsconditasuntoperatua:quamexcelletestuaecreaturae.Quistibinonadtribueretdebitamgloriam,cuisaltemaliqua,scintillulaelucescitτῆςγνώσεωςτὴςφύ¬σεως!Quisnonadmireturcreaturas,quastamadmirandasintuetur?Quifieripotest,ohomo,utmiraculaDeisineadmirationecontemplere?Curuidensoccoecaris.CuroperaDeinonperuestigas,nonlaudasquotiesuidesprimaeuamillamsubstantiam,primamRerumomniummateriam,inquamignis,Aer,Aqua,Terraresplendentconsimiliperfectione,quamprincipiocreatafuereaputDeum?Obseruaamabo,secretionemquatuorElementorum:Ignisspiritussursumeuolat,secumauferensaerem,aquam,terram,quaefrigoreaeriscondensatasuisimiliapetunt,ea,inquam,exquibusfueruntproducta.Oleihumor,quaeaquaest,innebulamtransmutatur;rursusdeciditguttatim.Terrainstarfumiascendit,deciditquenigricans.Aerasemetipsoexcipitur.Quishuiusmiraculirationemedisserenslaudumdiuinarumpoteritobliuisci?Sicconstat,lectoramice,unumignemuitamesseomnium,omniaillustrareacdeducereadeumsplendorem,quemablinitioilliconcesserantDeus,seuaetsit,seuaqua,seuTerra,nontamenidabsquemedio.Aquaeenimcrassitiemaerissubtilitateadtemperarinecessumest;eiusdemquehumiditatemsiccitatetelluris:Tumdeniqueparatamhabebismateriam,quaelucidaUiuidaquereddipotestbeneficioignis.Sedpluradehisdicipossent,quaebreuitatisstudiopretermittenda,uteocitiusadrempropositamdeducamur.CaputIii.Ageergo,lector,inuestigemusiamaerisuirtutes,suxtaque&caeterorumElementorum.UelutitriaElementasineignemortuasunt,sic&iignissinetribuscaeteris.HincDeisapientiamadmiraridisce,quaenihilfrustraneumfecit.Namqueutignisuitaipsaest:uiuitueroinaere,hautsecusinigneuiuitaer,aquainTellure,tellusinaqua.Ignisaeremperpurgat,aeraquam,aquaterram,unumquodquesibisuoquesplendoreadsimilatalterum.NonneuidesaestiuotemporeutaquaaSoleinaeremattrahatur,perqueaeremclariorfiat&subtilior:itautinteraquam&aeremuelexiguumuelnullumsentiaturdiscrimen?Exemploestaquasolisradisexposita,quaesensimeuanescitattractaaSole&subtiliorreddita,modofriguseandemnonconstipet.Calorenimignis,quemadmodumomniasubtilia&purareddit,itaexaduersofrigusignicontrariumomniacondensat,constringit,aquamquequasicomprimit,resistenscaloriignis,&aerissubtilitati.Heccaussaest,propterquamaquarursusinguttasconcretadecidit,quaeguttaeatellureabsorptaenutrimentumfiuntrerumexElementisortarum;adeodipenetrantadradicemusqueseminis:Uerumuirtute&efficaciamsolisdenuoemergentesadextremasplantarumparticulasdestituuntspiritusautnutritionemtelluris,quaeeiusdemsoliscaloretransmutariconsueuitinsubstantiamcuiusquereipropriam:Hocpactoalunturaugenturquecontinuaaqueattractione,quoipsonobisapertomonstratur&ordoaptissimus&sapientianostricreatoris.Quodsifrigusfuerituehementius,moxcoagulaturaqua,atqueterraeformaminduit.]amsicutifrigus,propriumterraeopus,aquamcondensat,suamilli&crassitiemimptimens&duritiem:Consimiliteraerignemcondensat,siilliusfrigiditashuiuscaloremsuperarit.Ignisinaeremmutatur,aerinaquam,aquainterram,utantefuitdemonstratum.Resdignaadmiratione,quaequefirmissimedemonstratid,quodantemonui:musdeseparationeprimaemateriae.Namqueutexprimituscreata,massaDeussecreuitElementa:itaeadembeneficionostriignis(quitanquamunibraprimientis)reducunturadpristinamsuamessentiam,idquodlampasaccensa,imoomneustilecorpusadoculumdemonstrat:Namquamprimumaccensumfueritoleum,moxflammaeuirtuteiditaillustratur,utinteroleumflammamquenullamaneatdifferentia.Quinoleumfitflamma,&flammaoleum:Oleumqueflammampermeat;nontamenmultopostafrigore(igniscontrario)inpristinamElementiformamrestituitur,utnonitapridemdixi.Quapropterquipensiculatiusflammaenaturamruminabit,isnontantumanimaduertetreductionem&restitutionemElementoruminpristinamintegritatem,uerumettamsecretionemeorundemexmateriaprima:quodipsumomnemsuperatadmirationem,notatuqueestdignissimum.Seddehisalias.CaputIu.Siillaquesuperiusnarrauimusprobeperpenderis,probequeintellexeris,fierinequit,quinperfectenoriscausamuentorum.Tonitruum,Fulgurum.Quotiesradiisolissineobstaculisaerem,aquamquepenetrant,atqueexcalfaciunt,aerinignisnaturamconuertitur,aquainaerem,undeemergitperperuaquaedamcommotio,expandensseseundique,circundansuniuersamterraefaciem,atquehumectans.Caeterumaquahacrationesubtilisfacta,cumaeremcalidiusculumpenetransadfrigidiorem&crassiorempertingit,iterumcomprimitur,condensatur,imminuitur,reditqueadantiquumsuumingenium,idest,aquaenaturam,deorsumguttatimruens:quemlapsumnecessariotranquillitassequitur,sicutipluuiarumtemporeexperimur:nisiforteuaporacaquaecontinuusilleadscensusulteriusinstiteritmaioricopia&impetu,quamaerfrigiduspotestcondensare.Itcalortumaerem,tumaquam,subtiliora,rariora,maiorareddit:Itafriguscaloriscontrariumeademcassiora,densiora,minora:haclegeattrahensrursusuentos,quicalorisuirtuteeuanuerant.Idoculis&manupalpabimus,siCornutaeuacuaeorefrigidaeaquaeimposito,uentremignisuperposueris,actutumuidebis,ubiprimulumcalfactumfuerituitricorpus,egressurosoreilliusnonsinestrepitu,flatusquiinbullasconcitabuntaquam,idqueeoimpensius,quoaeincalueritmagi.Remotoabigniuitro,cumaerfrigescet,moxinsecoibitcrassiorquefiet,&proindeminor,uitrumqueaquaopplebiturillasuiparte,quamanteaaercalfactus&expansusoccupauerat.Sisinerupturaepericulo.uitrumsummecalfacereposses,parumaberit,quinplenumfuturumsitaquadumrefrigescit.HanccalfactionemmeliusquideferretCornutafiglina,sedinuitrea,idquoddixi,perfectiusuisunotaripotest.Porroquantoaquaaeregrauior;crassiorqueest,tantoampliuscalorisuidiffunditur,magisquegrandescit,imomillecuploamplius.Exemplumhuiusreietiampomumcoctumsuppeditat,exquoflatuserumpentesaudimus,nihiltamen(sisensusconsulas)diminutohumoreintusconcluso.Itidemsphoeraaeneaintuscaua,cuiusaliquodlatusforamenhabeat.Sihaecincalescatualide,perqueforamenaquaeguttainstelletur,statimeaaugebitur,&instaruentiefflabitexsphoera.CaputU.Cumingruenteuesperaaquaeattractio,&utsicdicam,dissolutioimminuiturrursus,solenimirumpaulatimoccidente,utplurimumplacidum&sudumfitcoelum;quanquamuixunquamhaeccessetattractio,nisiforteaquageluconstrictam:quemadmodumuidemus,cumuasaquaoppletumincoenaculoadseruatur.Postaliquotdiesdiminutaminueniemusaquaequantitatem,idqueeoquodcoenaculiaernonnihilcalidior,quamaqua.Astueroquodquandoquesubuesperamnullaanobisdeprehendaturaeristranquillitas,caussaest,quialongiusremotisumusabillislocis,inquibusaeratqueaquaresoluuntur.Uentusenimseuaeragitatusheicinsequiturcontinuo,cuiusreidocumentumcaperelicetexsonoindissitislocisfacto,quemlongoposttemporesolummodopercipimus,quamreuerafactusfuit.Hacdecaussa,quantumuiscessetualidaillacommotioasoleoccaso,nostamenhautquaquamidpersentiscimustamsubito,obinsequentemcontinuoaerscommotiohem,ideoqueflanteunouentomaioremsentimustranquillitatem,quamaltero,prolocorum&regionumdiuersitate.Quodsipropeabsimusapraedictislocis,nonpossumusnonfruiaeretranquillo&placido,uelutiiamestdemonstratum.Euenitquandoquequodstatisannitemporibuscopiosae&frequentesdecidantpluuiae;mensibusscilicetMartio,Aprili,Maio,Septembri,Octobri,Nouembri:Eiusreiratioexantepoiitisfundamentisfacileintelligitur:Tum,eniminmediouersamurcaloris&frigoris.Nequepossuntuagabundaenubesattenuaripraedefectucaloris,Sedcommodissimeuertunturinguttulas,moxquedecidut.Atquehincetiamilludest,quodfrigidishisceinoris,mediamintempestaquehyeme,pluuiarumcrebrisinundarionibushautaffligamurtantopere.Quippesublataenubesprotenuscircumuentaeaerefrigido,deciduntpriusquamadmediamperueniantregionemaerisi:nisifortetamcopiosae,crebraequefuerintexhalationes,utmultitudine,comtinuoque&incessanteascensu,accedenteinsuperaustriflatu,infringant,uincantquedemuminfimiaerisfrigus:Nonraroquoqueualidouentoferunturalio,&citouolatulocahaecpraetereunt,tandemqueuifrigorisconcrescuntinniuenhaecfundaminaexipsisnaturaepenetralibusperita,siproberumines&consideres,lectorquisquises,nonpoterisnonperfecte&exacteintelligere,quidquidtibideuentorumnaturacognoscendumobferetur;multoetiammelius,quamegouerbisautlitterisqueamexplicare.Haecnonaliofineprolixiusamesuntdemonstrata,quamutfundamentapropositaedoctrinaeintelligas,eaquequaeuberioriscognitionisgratiamiamiamsumadiuncturus:Cahiciamquaeretaliquis,quiergofiat,quodaestiuocoelosaepiusculeuentumenubibusprosilientemsentiamus,nonitemexlocisillis,inquibusfactafuitaquaeresolutaeattenuatio&attractio?Annonhocipsumpugnetcumiisquaepauloanteedocta?Tantumabest,utullahicspecteturcontrarietas,utpotiuseoipsoueritastraditaedoctrinaeimpendiomagiselucescat.Enimueropostquamsolattenuatam,&inuaporesconuersamaquamsustulitinaltummediumqueusqueaerem,tumilliipsiuaporesnonnihiladdesatifrigore,deorsumruunt,instarcrassiorisnebulae,donicumetiamcontingantaereminfimum,caloreperfusumundique;Isaercalidusiterumresoluitattenuatqueuapores,aquibusipseuicissimpressus,atqueagitatus,uentorumcaussamsubministrat.Hautaliteregeliduscrassusqueaersuperficiemterraeproximecircumstansabirruentibusdensisfrigidisquenebulis&ipsecrassescit;moxaliodelatus,extendituriterum,fitquesubtilior,undeuentorumadaugeturmateria,&quaquauorsumexpanditur;saepeetiamnubesaduersisfrontibusquasiconcurrunt.Namquefrigidusdensusqueaersursumpellitcalidiorem,usqueadlocamediaeregionisfrigidae;ubiiscrassescens,auicinarumnubiumfrigore,denuopetitlocainfera,denuoquecalorehorumresoluitur,attenuatur,&aglobiterrestrissuperficieauolat.Hacfacieueniuntabeuntque&uarieuaganturuenti,uentilantestellurem;&frigefacientesinferioremhancmundicoloniam,exsapientissimo&optimoDeidecreto.Uidesquomodosentiamusuentorumflatumexillaprodireaerisparte,inquauehunturdense,obscuraequenubes.Itaaestatemedia,sicubisurgentemobleruamusnebulamcrassiusculampropeNotolybicum,hautmultopostflaturumsulpicamur&experimurNotolybicum;moxZephyrumautBorrholybicum,atqueitapronebularumascendentiumdiuersaorigine,&solonatali,diuersosexspectarehabemusuentos.Uidespraetereaetiamcaussamquurnonrarotamueliementesspirentuenti?quurinHollandia,uicinisqueprouinciissubsolanus,autNotoapeliotestampertinaces,diuturnasquepluuiassecumferant?quurZephyrusautBorrholybicustamuariussit&mutabilis?Interdumuehementissimoimpetu:interdumleueseffundenspluuias:moxtranquillusiterum;moxresumenspristinamuehementiam?CurinRegionumsolipropinquarumlocismaritimis,antemeridianodiurnoquetemporeuentusemarispiret?Uesperenoctuqueemediterraneis?Horumomniumeffectuumcausasenaturapetitasexponeremihiinprocliuiesset,nisiscirem,eum,quihactenusproposita,probeintelligit,sineomnimolestiasuoMarteadperfectameorundemcognitionemperuenturum.Nuncporroauentisimusadtronitrua&fulgura.Quandotonitrua&fulguraeseueniunt,aerlongeestsiccissimus,calidissimus:Aquauerouirtuteradiorumsolariumrarefactafacessitinnaturamaeris,&insublimeacta,proculaterreglobocondensatur,concrescitquefrigore,&inangustumcoactaiterumassumitindolempristinam:tumporrospecienebulaedeorsumuorsumproperans,cispelliturabaerefrigidouersusaeremcalidum,siccumsubtilemque,quiocyusperuadenscrassamillamnubem,rarefacit,atqueadsummamperducitsubtilitatem,reducitqueadnaturamaeris.Itaquedumcorpusilludmomentoextenditur,&uelsexcentuplofitmaius,postulatquelocumampliorem,necessarioeuenithorrendaquaedamagitatio,commotio,quaexhalatioaccensacumfragore&strepituemergit,donectandemadipiscaturspaciumquantitatisuaeaequale,tumdemumcessatomnisuiolentia.Exemplumhabemusinnitro,quodUolcaniuiolentiadisruptum,dissolutumque,induitnaturamaeris.Idemexperieris,siuellinteobenemadefacto,uelmanufrigidamasperserisliquidoplumbo,autcandentiferro;eaaquacalorisuehementiaattenuata,uersaqueinaerem,sonumedittonitribushautdissimilem.Nequealiudest,quumcrebroictuexsilice&chabileelicimusignem,disruptadurasilicissubstantia,caussascilicetscintillantissplendoris.Caeterumquandosuperstitesnubespraeteruehunturlocaea,quaeatonitru,autnubibusresolutis,suntfrigefacta,iterumqueattinguntaeremcalidum,tumhicillasiterumpermeat,&quaquauorsumperuadit,(ascenderequippesempernititurueluti&ignis)deniquedissoluit,attenuattransmutatqueinsubstantiamsibisimilem,idestaerem,quemadmodumiamiamdocuimus.Hinctamdiuersaaudiunturfulmina,peromneseasaerispartes,quaeolimasolisradiisinsignitercalfactae,postmodumiterumrefrixerunt.Exhisomnibuslucemeridianaclariuscernimus,quampaterneNaturaeauctorpernaturamnoserudiat,incitetqueagnitionematqueamoremsapientiae,bonitatis,atqueomnipotentiaesuae.Intuemini,sultis,optimumatqueadmirabilemordinem,quiinomnibusrebus,siaccuratedispiciamus,elucet.Cogitatequammirificaratione(uelutisuperiusaudiuistis)crassumilludaquaecorpusasoleinuisibilitersublatuminaltum,muteturinlatediffusumaerem,quaoriginenasciturmobiliumuentorumnumerosapropago.Sicrarefactaeademaquahucillucagitatur,eoquedelata,quoobmaris,stagnorum&fluminumdefectumnullitransmittunturuapores,tumpraetereaferuoresolissursumactaadfrigidamaerisprouinciamproculaterra&huiuscalore,quammirificeiterumcondensetur,cogaturqueinnubem:(quodetiamanocturnofitfrigore)quonomineingruentenocteutplurimumtranquillusreddituraer,nebulosustamen&crassus:quaenebulaeinguttulasconcrescuntpostmodum:Itasitiensterrabeneficiororisinebriatur;inqueeoquasiputrescensliquescit,tumporroduohaecconiunctatotamplantaesubstantiamperuadunt;sedquiasolisuirtuteliquidusaquaehumoradextremitatesusqueplantarumattrahitur,isquesuanaturasubtilior&leuiorquamterrestrisportionutritionidestinata,hincfitquodliquorartenuatusfacessitinaeremrelictoplantisterreonutrimento,quodeaeingenitasuapotestate&uitaconuertuntinsubstantiam,sibisimilem,Atquehaecestunaalimoniaomniumeterranascentium,omniumqueuiuentiumcorporum;Haeccaussaquodomniapostputrefactionemadterramreuertantur,experimentoquidemindubio,sedquoduixmillesimusquisqueuelintelligit,uelrecteperpedit.SihaecsuabonanossentHermeticinostri,nonpoltamanxioconatutantaquesollicitudineanquirerentprimamsuioperismateriam.Eaeueroipsae,quasdixinebulae,sisursumlataeinciderintinlocaapprimecalida,tumdemumtonitrua&fulguraproducuntceleriilla&quasimomentaneasubstantiaedilatione;saepeetiamuentos.Quodsimediocrissolumfueritaeristemperies,&pauloquamnebulaecalidior,nihil,praetermodestaspluuias,uentosquegignitur,quemadmodumhactenusprolixefuitexplicatum.CaputIx.Uideorhucusquesatis&superinquisiuisseingenuinosusus&officiaquatuorElementorumIgnis,Aeris,Aquae&Terrae;nonalioconsilioquamutquisqueprobeintelligat,quidsitunumquodqueillorum,quanta&quamadmirabilissitNaturaeefficacia.Nuncomniumfacimushuiusmodicompendium.Ignisnihilestaliud,quamsubtilisaer:Aerestsubtilisaqua:Aquaestsubtilisterra:Terracrassusignis,quemadmodumeuidenterdemonstrantsuperiusadductaexempla.Enimueroterra,seuuiignis,seunaturaeingenitaefficacia,resoluta,transmutaturinaquam,fitquesal&quaedamterraeuirtus,cuiusreiperfectumargumentumpraebetcalcinatio:Salipsumignidissolutummutaturinaquam,uelutiuidereestexdestillationeaquarumfortium:AquaporrouiIgnissolutafitaer,aerfitignis,utiamantedictum.Hocpactocrassaobscuraqueterraconuertiturinsubtilissimum,pellucidissimum,splendidissimumignem,quinonsolumpenetrat,illustratqueomnia,sed&facit,utipsapenetrandi,illustrandiquepotestatemnanciscantur.CaputX.Hincilluddeducimus,adeundemmodum,praeterElementa,etiamomniaquaeexElementisconcretasuntclarificarioportere,tammineralia&animalia,quamuegetabilia,Siquodhorumanimusestadclaritatem&splendoremdeducere,nonlicetidaliaquampraemonstratarationeexpedire.Terraecorpusclarificandumestperignem,reddendumquesimileipsiaquae,sicquefietquasisal,quisalpostmodumdestillandopotestclarificari,&inaquamconuerti,prorsusadsimilitudinemaerisomniimpuritatedestitutam,pellucidaminstarChrystallidiaphanaminstaraeris,splendenteminstarignis.Haecnobissufficiant:nequequaeramusanxienobilioremautexactioremperfectionem;Quippenonlicetnobisasseruarespiritusinuisibiles,nisisubuisibilispecie;quinprotenuseosperdamus.Simulacinclarissimamaquamfactaesttransmutatio,tumproximaestconuersioinaerem,accedentescilicetdestillatione,&moxsuperuenienteatquecondensantefrigore,iteruminaquamuelaspectuipsocorpoream.Uerumsiidemadigneamclaritatempromouerestuduerimus,nonpoteritfrigorenisiinaeremcondensari,quemquopactotractabis?quomodoeouteris?utpotequisupremusestrerumomniumuisibilium,adquenostrumopusprorsusineptus.Satisigiturnobisesto,siadaeremusquepertingamusclarificando,quifrigoreconcrescensinaquam,nongestitperficiulterius.Quicquidenimadextremameduciturperfectionem,idnecgenerat,necmultiplicat.Caeterumpostquamiamterramperdestillationempermutauimusinlimpidissimam,splendidissimam,clarissimamaquam,autoleum,autquomodocunquenominareuolueris,tumporrohaecseminatur,spermatenostricorporis,quodinibicomputrescit,tandemqueacquirit,splendoremacperfectionemsimilem.Sicitaquefacimiusexaquaterram,uirtuteIgnis,&progressi,sequutiqueductumnaturae,terramcineritiamdealbamus,nitidamque&lucidamreddimusquasiaerem:sedtamenspecieaspectabili:UlteriuseandemabaerisformapromouemusadperfectionemIgnis,curamusqueutfiatpreditasplendore,nitore,puritate&rubedine,qualisRubinoinessesolet.Ita,superabitexcelletia&perfectioneomnesrescorporeas.AtuerosipurissimumhuncIgnemadplenioremperfectionisgradumdeducerestudueris,necessumerit,utisreuertaturadpristinamnaturambeneficioaquaeiamlaudatae,quofieripossitgeneratio;quamprocurabis,exspermatebenemundato,perfectissimo(incalorescilicet&frigore,cuiusuisigneaforis,humidaintus)inipsaillaaqua,cuiushumectauisforis,siccaintus;opitulantenatura,&seipsammagismagisqueperficiente.Earepetitione&laboresaepiusiterato,materianostratantamadipisciturpuritatem,tampenetrantemsubtilitatem,utnecdicineccogitaripossit;utetiamquaeuisuasatransuolet,necullarationeseruari,utnonperdatur,possit.CaputXi.Dubitabithic&quaeretexmenonnemo,quifieripossit,uttamexquisita&suspiciendaperfectioneperartemdonariqueatullumcorpus?numnonunumquodquegignatsuisimile?rarissimealiquantonobilius,utplurimumetiamdeterius?ecquidneinnostrapotestatesit,beneficioIgnispleniusperficerecorps,quamDeusipseuelit,autpossitperclarissimumsplendoremsolis?Responsumlumusmultoaliamesserationemnostraeclarificationis.Nosenimcapimuscorpora,quaeiamanteDeus&naturaperfecerunt,eaqueporronostraaqua&igniclarificamus;reddimusChrystalloaemula;liberamusasordibus&inquinamentis,quaeiisnaturareliquerat;breuitet,reducimusinspeciemaquae,incuiusintimispenetralibusdelitescitpotestasTerrae,inquam,utdixi,indimuspostmodumsemennostricorporis,idquepereamaquammundamus,alterumquealteriquoadclaritatem,simileefficimus,quodipsumpernaturamsolamabsqueartenoneuenit.Omniauero,quamabinitioacceperantaDeo,speciem,eamsibisemperretinent.Etsemenquuminaquamproiicitur,nonaccipitaterrasuamclaritatem,sedterraasemineclarificatur,coquiturqueuitaliuirtute,quasemenpollet.Terraenimseminemultoimpurior.Seminisessentialisperfectioeademsemperperseuerat,immundamque&crassamterramtingit,idestinsuamindolem&naturamconuertit.Haecsunt,amicelector&frater,quedenaturacommentari&tecumcommunicareconstitueram,quorumomniummeaeipsiusmanuspericulum&experimentafecerunt.UoluiueroElementorumindolem&affectionespraecipuedescribere,quianihilireperi,quodmeapertiori&tutiorisemitadeduceretadcognitionemDeicreatoris.Elementasunthabitaculumuniuersaenaturae,absquequibusnaturamnemocognoscet:Iniis&exiisnutrimur&sustentamur.Easiignorauerimus,ignorarenosoportet&nosmetipsos,&totamnaturam.QuiElementanouissedidicit,isDeumdidicit,&seipsum&naturam,absquequanemointelligit,nemouereamat,Creatorisomnipotentiam,sapientiam,bonitatem.NihilDeumessetameuidentertestaturatquenatura.NosueroadimaginemDeiconditisumus,utharumrerumadminiculoagnosceremusdiuinasdotes,quasnobistamlargiter&prolixeindulsitCreator:simulqueadipisceremurueramillarum.cognitionem,quantumnobisintermortalesdegentibusexusuest,partimDei,partimnostrumipsorumgratia;Breuiter,utDoctricemnaturamsolidacognitione,sinceroamore,promptoseruitioprosequeremur.Sitottamquepraeposterisdisputationibussepositis,quaequisquisnonintelligit,eaneclaudaret,necculparet,mehercles,longemaioritranquillitateuiuereturhocquodcunqueestaeui,nonsinediuinaesapientiaesuauissimogustu.Quienimagnosceremus,quaenecoculisusurpamus,nectactuautgustudeprehendimus?Quiamaremus,quaeincognitasuntpenitus?Annonsummaenecessitatisuidetur,frater,Elementorumgeniumscrutari,utnaturamdiscamus,utDeumdiligamus,cuisolidebeturhonos&gloriainomnemaeternitatem.Haecigiturboniconsule,&seduloperuestigafecretaNaturae.Ipsatestiserit,uerahaecesse,quaescripsi:ipsatedocebit&erudietdelis,quaesequuturasunt,maximismiraculis,utliquido&quasiinspeculouideatNaturaminElementis;eaqueomniaingloriamnostrisercorneliiDrebbeliiChemici&Mechaniciperitissimi,TractatusPosterior,DeQuintaEssentia,EdituscuraIoachimiMorsi.AcceditEiusdemEpistolaadsapientissimumBritanniaeMonarchamIacobum,DePerpetuiMob¬.lisinuentione.D.IoachimoMorsio.Sitibi,quodtanta,Morsi,uirtutemereris,Spontesuapandatsacrosnaturarecenssus:Utteautinondirafames,nonardorhonorum,Nectetraxitinopsanimiinsuacastrauoluptas,Quisophiamaprimis,sicquaeritsedulusannis,Aeternummanetinuitauelmortesuperstes.Amoriscausascrib.PetrusFinxiusPhil&Med.Doctor.ProfessorininclytaErnestinaPhilosophoAcMedicoexcellentissimo,Dn.HenricoNollio,ilustrisGymnasiSteinfurtensisDoctori&ProfessoriIoachimusMorsiusS.Cumiurispublici,Philologiae&historiarumsacrarum,profanarum,omniumgentiumstudio,ExcellentissimeNolli,miremihiplacuitaccuratamNaturaeMedicinaequeHermeticaecognitionemconiungere.Seriusquidemquamparerat,seriotamen,&utconfidononsinemeoacpublicoemolumento.MultumcertedebeonuperoBritannicomeoitineri,necmesuasoreullusadaureumuelluspetendum,famosamColchidisinsulamaccedet.Capemeiinhisliterisprofectusspecimenprimum,DebbelianumhocEruditissimumOpusculum,mittenturadteintramensesaliquot,munusculaeiusdemnotaealia.EtenimNullameissinetequaereturgloriarebus,Seupacem,seubellageram,tibimaximarerum,Uerborumdefide,&nesciafallereuita.reUaleanimaedimidiummeae,acMeTotumTuumesseexistima,plurimumqueamesaluereiubeceleberrimoscollegastuos,GuianandumRutgersium&ClementemTimplerum.Dab.celeriterLugduniBatauor.An.ChimdcXx.Mens.Mart.Chemici&Mechaniciperitissimi,BreuisTractatus.DeQuintaEssentia.QuintaEssentiaestresaeterna,immutabilis,incombustibibilis,utcoeluminuincibile,perfectainomnibusElementis:Exuberansque(feresuprafidem)calore,siccitate,frigore,humiditate.Quandoenimcalore,opusest,eumtribuit,nec(quodmaximemirum)frigiditatemipsiusanimaduertimus;sicutineccalorem,sirefrigeriumdesiderantibusadhibeatur.Caeterumubihumiditasdeficit,eamadsatietatemlargitur,siccitastamen,eiusnullaapparet.AtqueitaporrosereshabetinreliquisElementorumqualitatibus.Proptereaquoquequarumlibetinfirmitatumpraesensremediumest.Omnesueroquintaeessentisaequiualent,sibenepraeparatae:necrefertexquamateria.Forteiamdices,siinomnibusquintisessentiisisodynamiaest,adquidpriscieam,quaeexauro,caeterispraetulere?Respondeo,nihilquidemesseinterrarumorbem,inquotampura,quaminauro,sitquintaessentia.Aurumenimperfectumest,caretcombustibilitate,&parum,autnihilsecumhabet:quamobremcumtantummodoeiusQuintaEssentiaacorporesinepermansionecorrosiuorumseparatur,spirituqueuinirectificatur,absolutissimaest,maximequepenetrabilis.AliaeautemQuintaeEssentiaecorporibusliberatae,adhucmultacombustibilitate&confartisobrutaesuntfecibus,internis,externi:quaenonnisisummadifficultatediffluunt:quandoquidem,sieximperfectis&combustibilibusperfectissimamQuintamEssentiamextrahereconamur,necesseestprimumdefecare&oleumcombustbilesubmouere,quantumfieripotest;deindefigere;posteacalcinatione&solutioneomnemcombustibilitatemtollere,&utrasquefeces:quodmultumtemporisiuxtaatquenegotiiefflagitat,utnotumiis,quiexperti:Cumqueiamsicmundauimus,fixauimus,&incoloremadduximus,Materiaauro,eiusqueQuintaeEssentiaesimilisest.CaputIi.Iamueroquaeras,quipossibileQuintamEssentiamhoctaliuigorepraeditamqualemadscribi?Docebo:sieamimmittasinspiritumuini,cuiomneflegmaademtum,itautsal(facilealioquiinhumoresolubile)ineononsoluatur,statimmixturamfaciet;idqueobexundanteminipsamhumoditatem.Licetautemaspectusiccasit,imosalemagis,nullatamenhicsiccitasapparet.Quodmirum;eomagisquodetiamspiritumcoagulatincrystallinum.lapidem,feruoremqueeiadimit,licetis,necfrigore,necaliaquapiamreconcrescat.Indeduoresultantaduersa,alterumestcopiosuseius,cumsoluitur,humor:alterumfrigida,cumcoagulatur,siccitas.Scatensuerocalorilliuselucescit,siinaquacommuniusqueadsatietatemsoluatur:eoenimcasu,cumuelmaximegelat;etiamsifrigidissimolocoexponatur,nonobrigescetunda,quinnequecorrumpetur,nequemaleolebitinperperuum.ExquibusmanifestissimequatuorElementorumdemonstraturperfectio.Nequesolumhocfitinuino&aqua,sedinomnibusimiperfectis,quibushoctribuit,quoddesiderant.NamsiQuintaeEssentiaequantumsatisestinsalsuginesoluatur,recedethuiussiccitas,itautabsquepericuloquilibeteambibat.Atqueadeosiipsamcumuenenosissimaaquamcommisceas,momentoeranescetuirus,intantum,utsecurecuiquampropinetur.Quidsicumaquaforti?adhucidemdicendumest.Sedtumdefixandaest,itautcumeadistilletur:Namalioquiaquafortiscalorestomachipraeuolaretincerebrum,&antequamquintaessentiaeoductunaturaeperueniret,penetrando,corrodendoquehomineminterficeret.Sedquandouolatilisest,unaascendit,defensdlenscerebrum,omnibusqueaquisuenenosisidtribuens,quodappetunt:Uelquoqueaquafortiscumillafixaripotest;Atquehacdemumproprietateacquisitaperambulattotumcorpussinelaesione,quippeperfectainomnibuselementis,quorumdefectusuenenositatiscausaest.Autenimignis,autaqua,autfrigus,autsiccitasdeficit.Testanturidaquaefortes,quaemineraliumhumidisuntspiritus,deficitqueiisanima&corpus,quibussatiatae,uimcorrosiuamamittunt:Spiritusaeri&aquaeadsimilantur,tametsisineignenonconstant,nequeenimaerestsineigne&aqua,acignisabsqueaeremortuusest.Quadecausatriaelementaexistuntinaquisfortibus,ataer&aquapraedominantur.Probaturidexsale:Ubicunqueenimilludsoluitur,etiamaquaprincipatumgerit:&inquibusaer,autaer&aquasimulpraesunt,iniisinuenituracrispenetransquesapor,utinaceto.Sedsiignis&aerpraeualeant,saporemergitetiamacutior,ferrentior,penetrabilior.Quodubifit,nullussalilocus,sicutinspirituuiniproberectificato:idqueobferuidam,quaeineosiccitatem.Itaquequicunquespiritus&molli&flaccidosaporesunt,&salimbibunt,aquamdominamhabent,Acresuero,&salsoluentes,aerem&aquam:feculentiautem&penetrabiles,necsaladmittentes,ignem&aerem.Exhispropriisnatura&potestasspirituum,causaqueimperfectioniseoruminnotescit.UerumcumQuintaEssentiaomnibusElementisexaequoscateat,etiamspiritus&corporasuisnumerisabsoluit,quibuscunquetandemuitiislaborent,modocumipsisuniatur.Quodautemhacproprietatecaret,proculaQuintaEssentiaabest.Sedcoadunitiohorribilesecretumest,eoquepauciscognitum:DonumDei,itaquenondecetmeidclariusscribere,solummodocontentumilludexemploIesuChristidemonstrasse,quiinterDeum&nosMediator,suainhominemtransformationenoscumDeouniuitinsempiternam&immortalemperfectionem,Oabsolutasapientia:quamincomprehensibiliatuamiracula,&consolationisplenaetuaefigurae,quasinomnibusintestimoniumuitaeaeternae,uerbiquetuiuenerationemnobis,quasidigitoostendis.CaputIii.Satisiamsuperqueuirtutem&proprietatemQuintaeEssentiaeenarrauimus,simulquenaturamacdefectumspirituum,etiamcausamimperfectioniscorporum;tumquomodohaecuniantur,&acquirantpotestatamaliaporroperficiendi.Mortuoenim&posteadefecatocorpore,rursusqueunitocumspiritu&animapuris,spiritusutrumquesursumrapit,itautpaulatimhaecomniaaequipolleant:Anima&corpusnaturamspiritus,ilseuicissimcorporis&animaeconsequitur.Quofactosiccopulantur,utnullaunquamuiaseparationemadmittant.Spiritusfacilefigitur,idest,innaturamcorporisabit:namcorporeumspiritualitateminduit,spiritualeuerocorporeitatem.Undeiurecorpusglorificarumappellatur,quiaquaelibetimperfectacorpora,inquaeinfunditur&penetrat,perficit.EtenimhocunumestexmaximisarcanisquaemisericorsilleDeusnobishicpatefecitinsalutisnostraeconfirmationem,&gloriamabsolutissimiamorisinnosperfiliumsuumIesumChristumcollati.Quisnonobstupescat,cummortem&resurrectioneminomnibusdeprehendat?.Oinfinitasapientia:quistesatisdignislaudibuseuehat?Nuncadpraxintransimus,quamuiseamsupraleuibrachioperstrinximus.Philosophinonsemperdeeademreloquutifuerunt,quandoquintaeessentiaementionemfecere:Non:Multienimfugacemillumspiritum,quiinomnibusreperitur,hocnomineappellarunt,simulaceumexelementissepararant.Pleriqueetiamphilosophicealienumindigetant:Quinnisihicspiritusabigatur,nihilocciditautinclementareducitur;namqueest,utPhilosophiadserunt,adstrigmentumeorum,&creatorumuita:Atnontalisquintaessentia,quaeomnibusmorbismedetur,feresimilisestuirtuteillis,exquibusextractus,excepto,quodsempersicMercurialis.EtenimSpiritushicestipticissistitfluxum,expapaueresomnumprouocat:atqueitadecaeterisudicandum.Sedanonnullisquintaessentiadicitur,&elementorumuita;Cum,quiacuncta,hocspiritu(quiquiddamestsupraelementa)priuata,mortuasunt:Tumetiam,quodquatuorelementarediuiua&indiuidueineohabitent:Sedsubindeignis,aer&aqua,subindeignis&aerpraeualent,atqueterrainintimosinulatet;quaesiindustriacuiusquamadactumperueniat,dequehumiditateaquaetriumphet,sicutignis&terraforassimulinconspectumprodeant,inueramquintamessentiamtransit;omnesquedebilitatestollit.Initioenimaquadominataestinexterioribus.Etsiautemaliquispiritussicciuideanturprimafronte,inprincipiotamenaquafuerunt,Elementorumquemotumutatisunt.Caeterumarteetiamnobisinduendaestaquauirtuteaeris,humorquetransferendusincrystallum,siccum,uolatile,pellucidum.Deincepsaermeliorreddendusefficaciaterrae;hecuicissimabsolutocalore&potestateignisexornanda.AtquehocmodomateriaomnibusElementorumuiribusmultiplicandaest,&supraeaessedeberisimorboseorumfugaturasit.CaputIu.ReuelabiturhicsecretumaPhilosophis,praereliquisreconditum.EfficaciaenimhuiusSpritus(quodseiam)antehacaneminetradita;&recteillumignemuitamquererumdixeris,autMercuriumPhilosophorum,sicehumidumradicale,reipsaignis,hocest,elementorumuitaedomicilium.Quecunqueperficeresustinemus,adhancformamreducenda.Necobstat,quodhicspiritusinomnibuselementis,plus,minushabitet:namelementa,aDeosemelconiuncta,(testantibusidunoorePhilosophis)intotumdispararinequeunt,semperaliquatenuspermixtamanent.Humidumautemhocradicale,itaelementisadhaeret,atqueadeoexsiccatumest,utnihilsinceriabsqueadditionehumorisexeosiat:Estenimillorumodor,sapor,color:Etquomagisexcoquuntur,eomagisodorem;saporem&humiditatemamittunt.Hicuerospiritus,quoplusphilosophicecoquitur,hocplushumiditatis,ineosuperfluae,exarescit,&melior,meliorqueeuadit,quandoquidemperfectioniappropinquat:IdeoqueapudPhilosophosantealiasiccaElementatantislaudibusextollitur.Uerumsirectecumnominemus,nihilest,nisiaquaelementalis,ignem,aerem&terramoccultecontinens.Ignisinaere,aer&terrainaquaresident.Calorignisterraefrigiditatemsuperat,humiditatemqueuiuam&liquefactamconseruat,itautnullumfrigusillamcongelet:quodpatetinspirituuini.lamhumoraquaeimpeditquominussiccitateignis&aerisinarescat:Etsicdeinceps.Nam&omniaElementainnaturam&formamhuiusSpiritusmutantur.Liquetergoelementailliperfecteinesse,sedinaquamcohabitant,quamphilosophi,utsupra,deuincuntuitaelementorum,hocest,igne,atqueitaignephilosophicoadiuuant,utreliquaomniasuperet.Tuncautemestabsolute,puraQuintamEssentia,rubrainstarrubini;immutabilisatqueincombustibilis.Itaqueperscrutarenaturam,docebittenosseDeum,creatoremnostrum,bonitatemqueeius&potentiamostendet,magisquamquisquaminterta:UindeOpt.Max.sitlausinseculaseculorum,Amen.CaputU.QuintaEssentia◉Fiataquafortisexuitriolo&salenitro,ineamimmittetantumsaliscomunispraeparati,quantumcapit.Deindeaurofoliatosaturetur,donectresquatuoruediesinteporeretenta,nihilampliuscombibat,sedinfundoaliquidnonsolutum,autincalcesredactum,relinquat.PosteabenerectificatamuiniQuintamEssentiamuulgaremaffunde.Imponefornacicalenti,&auriQuintaEssentiasiuetinctura,cumspirituuini,flegmateliberato,supernatabit;rubrainstarsanguinis.Iamdefiltra;affusionemitera,dumrectificataaquanullamampliustincturameducat.Tumcoloremsicca,&soluendocoagulandoqueablueaquamunda,donecaquaefortisacrimoniaeuanescat.Dehinciustaproportionehauriaturaspiritu,cuineguttaquidemaqueaehumiditatis:putrefiatPhilosophice;itautamboascendant,atquehabebisQuintamEssentiamauri,beneficiospiritusuini,admiraculumusquemomnesmorbossanantem,praeditamquequibuscunqueantedictisproprietatibus:Tincturaenimanimam,spiritusuini,corpus&spiritumrepraesentat:necullisunquammediisdiuellipossunt.Ergoperfectaquintaessentia,atquesinespiritunonessetquintaessentia,&uelminimaeiusdosishominemnecaret:utinpraecedentibusdictum.Sedsisublimandotincturamauri,transitumilliadcorpusfacias,deinrubifices,&inaquacommunisoluas,inueniesueramQuintamEssentiamabsqueadditione.Autetiamcompendiosiusfit,sinimirumcorporiauri,euaporationeabaquafortiliberato,salabluas,moxreuerberes,sicut&spiritum,siuetincturam,donecinaquacommunisoluantur,tumquesimulfigas:Atquehaecestperfectissima&subtilissimauia.CaputUi.DeQuintaEssentiaMetalli&Minerali.Soluemetallumautmineraletuumsineiacturaaliquorumspirituuminacetodistillato:lentecoaguleturinlocotepido,ueldistilla,doneccuticulamsuperinduat,auttanquamoleumincrassescat.Postdeindeinsubfrigidacellaincrystallumredeat:euaporahumiditatem,rursusquecrystallumfiat,dumtandemomnishumorsitconcretus.amexsiccalapillosinhypocausto,acdenuosolue&crystalliniza,utmundioremhabeasnaturam,quoperactodigeraturadnigredinem.Cumspiriturectificatotincturameduc,scitequedefeca;iterumdigeratur,quousquesimulascendant:EterittibiQuintaEssentiametallorum&mineralium,ualensaduersusquodcunqueuitium.Autetiamcorpusmundarelicet,puroquespiritufigere,quemadmodumdeaurodictumest.CaputUii.DeQuintaEssentiauegetabilium.Exomnibus,gratoodorepraeditisherbis,spiritumdistillabis,eumqueaquositateexues.Subtilesautemspirituspraecedent,&sicutiuinispiritus,nonguttatim,sedradiolisquampluribusingaleamdecidunt:quicumcessant,stillaequaedam,autnubeculaeaqueaesequuntur,autnubeculaeaqueaesequuntur,&indiciosuntspiritumtransiisse.Itaquedemereceptaculum,&efecibusautmateria,infundocucurbitaeresidua,tincturamextrahe,&soluendocoagulandoqueperpuramredde:dehincspiritumeaintantumreple,utnihilampliuscapiatascendant,descendant,donecsimultransuolent.Idubifactum,habesperfectamQuintamEssentiam.Sedsiinodorataefuerintherbae,solueseasinaquadistillata,autdistillandosiccasfacies,suamqueipsarumaquamaffundes,addendotantumaquaecommunisdistillatae,quantumsatisuidebitur.Tumsoluendo,coagulando,afecibusliberabis;posteainrectificatatuaaqua,iustaproportionesolye,&utconiunctimsursumtendendoinaquamrubeam,instarsanguinis,abeant,curabis.Etsiforteplussoluerecupiant,saturabistuatinctura,utante.Poterisetiamcorpusfigere.CaputUiii.DeQuintaEssentiaanimalium.Sinebulliatcaroincucurbitula,cuiusorificioleuigatascandulaquadret.Tresdiesnaturalessubsidat,mundaperfiltrum,&inbalneocoagula;hincpurificaclaroouialbumine,&procede,utinuegetabili.Habesiam,AmiceLector,uariosabsolutaeMedicinae,siueQuintaeEssentiaeefficiendaemodos:Spero,plane&plenecapies,siattentelegas.Multahicarcanaleuitertango,sedhoctantum:nemali&peruersihominesiis,incontemtumDei,abutantur.Uale&Naturaemotuminuestiga.Finis.E3PeinIdeaMedicinaePhilosophicaecap.35.pag405.edit.meaeErfurt.Infoelicesmortalessinutilibusquaestionibus&disputationibusuitamtraducimus.Naturaepraecipuosthesaurosinquibusgrauissimorummorborummedicinae,abaltissimocollocataesunt,intactosrelinquimus.Necipsisolumrelinquimus,sedaliosinquirereuolentes,prohibemus,impedimus,condemnamus&milleludibriisafficimus,auorumquefidelemueritatem,&diuinamscientiamstulieirridemus.CorneliiDrebbeliiChemici&Mechaniciperitissimi,EpistolaAdSapientissimumBritannieMonarchamIacobum,DePerpetiMobilisinuentione.EdituscuraIoachimiMorsi.Omniamorimordet,uistemperisomnieDoctrinaeastsolidaestat,sinefinedecus.HincsiquisMusasparuocontentusamauit,IlleuelinuitamortesuperstesagiteHocquiasolertiperpendispectoreMorsi,Teuoueonestra,&postumaseclalegent.ScripsiL.M.Q.uirodoctrinaeprisceetdisciplinarumdigniorummaximestudioso,Dn.IoachimoMorsioPatricioHamburgensi.AmbrosiosDeBrutnbelga.Uuestmonasteriilan.ult.eximio,Dn.DanieliAUlierden.IoachimusMosiusS.P.D.Saepissimeinmemoriamredeocongressusnostrisuauissimi,insacrotuosecessueremitico,anteBritannicammeamprofectionemdemysteriarchaomniumseculorumcommendationedignissimo,CornelioDrebbelio.EiusTractatuminsignem,dequintaessentia,aboptimo&rarissimaeeruditionis.C.IsebrandoRietuuyckAlcmariaadmedirectum,hisdiebusincommunemusumcultorumsinceriorischemiaeproduxi.Audaciaehuiushonestae,uelpotiusconfidentiaeamoris,autorpraeclare.dememeritus,quihactenusnihilmihiunquamdenegauit,ueniamquoquehauddifficulterconcedet.EditioniautemhuiccumadiungereconstituerimeiusdemprefatinostriDrebelipraestantissimi,EpistolamadsapientissimumAngliae,Scotiae,Hyberniae&FranciaeRegemIacobum,deperpetuimobilisinuentionescriptam,mihiasagaci&industrionaturaeindagatore,IoanneOngaroHunniadino,familiarimeocarissimo,Londinioblatam,tibieamdicaremihiuisum.Nam:Heicegocentenasausimdeposcereuoces,Utquantummihitesinuosoinpectorefixi,Uocetrahampura,totumquehocuerbaresignent,Quodlatetarcananonenarrabilefibras.Nonequidemhocdubites,amborumfoederecerto.Consentiredies,&abunosidereduci.Tecumetenimlongosoptoconsumeresoles,Ettecumprimasepulisdecerperenoctes,Unumopus&requiempariterdisponereeandem,Atqaueuerecundadissoluereseriamensa!UaleFeliciterdecuspatriaetuaeDab.subitoLugd.Bat.A.C.M.Dc.Xx.Mens.Mart.nenaturaeElementorumuoluptas,SerenissimeRex,solameimpulitutadMalestatemtuamscriberem.Multaenim&amaena&incredibiliaadmirandauidi,adcognoscendumDeumexoperibussuisperquamutilia.Annonhaecomniaomnipotente&diuinamsapientiaingloriamsuam,&usumnostrumcondidit?Namquidnosmagismoueatadcreatoremnostrumcognoscendum,amandum,colendum,quamueraillarerumscientia.inquibusquasidigitosuamprudentiam,bonitatem&potentiamdemonstrat?Gratiamdebemusprosacrisliterisquammaximam,eaequesummoinhonoresemperhabendae.Seduixminoremproeo,quoddiuinaillanaturatanquamipseDeus,sinefideostendit.Discimusenimexmultiplici&diuersarerumnatura,simplicitatemDei,eamqueuariismodislaudare.Quarenisiintelligamusquoduidemus,audimus,sentimus,quomodoDeumcognoscemus,amabimusautcolemus,quemnequeuidemus,nequeaudimus,nisiuerarerumcognitione.UndeconcludimusOptimiMaximiuoluntatemesse,atqueerenostra,quidsitnaturarerumpercipere;uttamDeumnostrum,quamnosmetipsosdiscamusnosse.Quocirca;oRex,cumantealiquotannosproposuissemcausasrerumdiligenterperscrutari,utdonainnosdiuinituscollatarectecognosceremus,descendiinhumanamnaturam,ubiinmeidipsuminueni,quodoliminaliisuituperaueramautprobaueram.Inspectisautem&cognitisstulta&inexcercitatanostrauoluntate,coeco&spontaneoerrore,laeta&moestauitaatquetristimorte,animaduertidissidentisuoluntatis,iudicii,commerciihominum,causamessesolamanimiruditatemsiueinscitiam:Sedperspiciensuirtutemdiuinorumdonorum,quaenobiscreatornosterlargitusest;&quiDeus,utpaternaturae,inomnibussuisactisnaturalisapientiautitur,ingentigaudiomihianimusaffectusest.Quapropterinstituiprimimobilisindagarenaturam:illudesseexistimansprincipiumoperumDei,eoqueintroitumadueramnaturaecognitionempatere,Atquamuisdiuhicmaximadiligentiausussum,nihiltamen.omninohuicscientiaeidoneumrepperi.Itaquedulcemhuiusinuentionisspemamisi.Nempeomniumrerumnaturaimpossibilitatempropositimeiclamabat.Deindeueroconsideransquomodoomniaexelementisfiant,nutriantur&sustententur,quomodoqueexiisnobisostendaturaeternitas&immortalitasDei,infinitaaltitudo&profunditas,laetalux&tristestenebrae,caeteraquehuiusterrarumorbismiracula,operaepretiummefacturumputaui,sieorumnaturaminuestigarem,inquonegotiotempushaudinutilitertriui.Breuienimanimaduertihancesseianuamadueramrerumintelligentiam.Idcircosingularidiligentiaaquamprimoaggressussum,eoanimo,utperuariauascula&fistulas;mmirismodisinflexas,illamdoceremsuaspontesursumtendere.Sedfrustrahicquoquefui.Namneunguemquidemlatumascendebat;uerumutnaturaeiusest;semperdeorsumferebatur.Nihilominustamendiuerios&egregiosfonticulosfeci,quialiisatquealiismodis,rationedescensussuaeaque,quamcontinebant,radiolosaqueosadtempuseiaculabanturinaltitudinemuiginti,autetiampluriumpedum.Athicmotussubito,nisirursuscadentibusundisuiuificaretur,euanescebat.Quamobremmellea,quamconceperam,iterummespesreliquit:coqueinductussum,utplenissimecrederem,causamprimimobilishominiomninoinperscrutabilem.Posteauerosolertiindaginequaerensabditamillamcausam,quaeaquamsemperdeorsumurgeret,tandemeamdeprehendiinobseruationeadmirandaeignisnaturae.Quare,serenissimeRex;nonparumlaetabar,quippetumdemumassequebarquidmeeousqueinerroremimpulisset,quaecausaessetprimimobilis,quomodocaelum,stellae,planetae,aqua,terra,mouerentur:&quamrationeterrainmedioaerisportaretur,aquainstarcirculiterramambiret,atqueomniacentrumpeterent,exceptoigne.Etcontraquomodosol,luna,cunctaquesyderaincaelispenderent,sicutetiamoriginempluuiarum,uentorum,tonitruum,fulminis,fluxus,refluxus,deniquequopactosingulaalantur&alterentur:Nisihec,ORex,tamuiuisinstrumentis,quamargumentisdemonstrarepossem,nunquamtantumdeiisscripsissem.Nequeenimignoroomnibusingeniis,etiamacutissimis;incredibileuiderihaecmysteriaindustrianostracomprehendiposse.Ergoutcertumfaciammecognitamhabereprimimobiliscausam,possumconstruereglobumperpetuosecundumcursumaetherissingulisuigintiquatuorhorissemelcircumrotatilem,auttotiesamplius,quotiesmihiuisumfuerit.Itautuelmilleannisnesemelfallat,ostendentemnobisannos,menses,dies,horas,cursumsolis,lunae,oniumplanetarum&stellarum,quarummotushominibusnotus:sicutetiamuariigenerisinstrumenta,quaecertotenpore,autetiamcontinuumconcentumharmonicumedant,insummaquicquidfieripotestpondere,circumuolutochalibe,aquafluente&igne,praestathaeccognitioinperpetuum,sedsolisumptusredduntminusfructuosam,simagnauisrequiratur.Caeterumutmagisconfirmemmeintelligerecausammotusrerumsursum&deorsum,&quidterram&aquaminmedioaerisportet,itainuitroclausoterraminmedioaquae,aquaminmedioaeris,atqueaereminmedioignissuspendo,utunumelementumaliudambiaruelutcirculusalius,alium:autediuersostatuoaereminmedioaquaeinstarglobi,&aquaminmedioterrae,itainuicemseamplectentes,utaerhuncterrarumorbem.Atquehocmodoaltumhumile,humilealtum,leuegrauegraueleuefacio.Praetereaaquamstantemsursumimpelloinaltitudinemdecem,uiginti,autpluriumpedum.Etquoniamcausamuenticompertamhabeo,construomachinasuehementerflantes.Atquecognitionefluxus&refluxusefficioinstrumentumsemperfluens&refluenssingulis24.horisbis:ostendensmenseseorumquedies,cursumlunae&horas,fluxus&refluxusinperpetuum.QuemadmodumMaiestastuaexpraesentihocinstrumentouidere,&quandolubetueritatemmeiscriptiexaminarepotest.Illudestpropagouelsurculusarborisperpetuimobilis,insitusuerecognitionielementorum,scopusrerumindagatoribusseruiturusadsempiternammemoriam,utintelligantnaturemirabilitatem,&quideiusdonopossimus.Paratussumetiamreliquasdemonstrationesostendere,speransmeeofactogratamdulcedinem,quiexabditisrerumcausispercipitur,multispraebiturumExperientiaenimmedocetnullamuoluptatemueraenaturaecognitioniaequiparandam,quoniammonstratnobisperfectamDeibonitatem,sapientiam,potentiam.Multiantemeadmirandaiactitarunt,probationemproponentesinauditisuocabulis,&absurdisprocessibus.Noninsciicredo,sinudarationeremgererent,omnesnotamhabituroseorumdementiam,&sicamissumirimagninominisfamam.Quamobremegononmodorationibus&exemplisutar,uerumetiamexemiplaadueritatemexaminabo.Etprimonarrabocausamignis;deindenaturameius&operationem:posteaproprietatemcaeterorumelementorum:&porroquidsitfrigus,quaesitcausaprimimobilis,quaesitcausasolis,quomodomoueanturcoelum,stellae,luna,mare&terra,deniquequaesitcausafluxus&refluxus,tonitruum,fulguris,pluuiarum,uenti&quopactocunctacrescant&multiplicentur,aliishocmodouiamcommonstraturus,quamegopostdiuersoserroresinueni,utparuonegotiomirabiliorainlucemproferant:Nam(Deumtestor)nequeueterumscriptis,nequecuiusquamauxiliohicusussum,sedsolummodohaecreperiassiduaobseruatione&perscrutationeelementorum.Nequeetiamtestimoniahabemuspriscoshomineshancscientiamconsequutosfuisse,licetmultieamquaesiuerint.ScribuntArchimedemglobumconstruxisse,quiperpetuosecundumcursumaetherissesemoueret,sedeundem,unacumauctoctore,unodiedetestabilibelloabsumptum;unde&ueritatisindiciumperditum.Exitantnonnulliprocessusdeperpetuomobili,sedmeraenugae,quaemultosseducunt,nullosinoptatumportumdirigunt.Siprocessusueriessent,ueteresilludcomposuissent,&nobismemoriameiusquantulamcunquereliquissent.Quapropteromneshuiusartisamatoresadmonebo,&melioremuiammonstrabo:obsecransDeumutcunctosReges,principes&Magistratusclementisapientiailluminet,quoomneshomines,serenissimeRex,utnostuisubditi,aureadiuinepacisdulcedinefruantur:cuiusbeneficium(maximumasapientissimoregeoptandum)maiestatetuapossidens,nescioquamgratitudinemrependam,presertimcumreputoplerosqueregescecacupidineseduci,querentessanguinolentoMarteregniincrementa,nequecogitantesquamimpossibilehaecsitadipiscisinemaioredetrimento,&destructionefideliumsubiectorum,quiobiddebonis,uitam,sanguine,periclitantur.Quisaliquoingeniopraeditusuitamsuamperituriboniscomparet?Undesatisintelligimusfructusabominandibelli,&sapientiampaciaddictorumregum:quibonislegibusmaleficiaauertere,malumiustepunirestuderit,animouoluentesiustitinonessepoenamcriminegrauioreminiungere,sedpotiuslenimisericordialeuioremreddere,utomnesregentiumpergratosfructus,degustent,&locofuriosiMauortisseserecreentamoenaartiumuoluptate,inquemfinemhuncmeumlaboremadintroductionemincepi.SecquianequeLatine,nequeAnglicementemmeamsatisexprimerepossum,haecBelgice,scripsi&inRomanamlinguamuerbotenustransferricuraui,ut&integersensusMaiestatituaeseruetur,&naturemirabilitasinterdumdelectet.Speroillamhancmeamaffectionemclementissimoanimorecepturamdiuqueincolumem&pacifice,subprotectioneomnipotentisdexteraeuicturam.Siconatusmeosliterarios,tuaeinspemgratiaesusceptos,fauoretuononindignosiudicabis,promittotibipropediemusinhacartechemica,loannisIsaaciHollandi,BasiliiUalentini,RogeriiBacchonis,GuidonisMagni,&aliorumprobatissimorum,hactenusabinuidissuppressorumphilosophorumineditaopera.Noliitaqueinnocentisfamammaledictislacerare,sedpotiusmeoexemploadhortatusnullisobesse,cunctisprodessestudens,desistemalignoliuorerepertisincubarethesauris,ateosadDeiomnipotentisgloriam&proximiutilitatem,quamliberalissimegrataeposteritatidistribue.Nilrerumnaturaparensbonumquodnonsimulquoquecommunecreauit.SoloculusmundiomnibusradiossuosindulgetLunainnumerabilibuscomitatasideribusdenoctefraternidispendialuminissuocandorereparans,etiamferasadpabuladucit.Quidaquisdiciformosiuspotest,inpublicumtamenmanant?SolusneergoamornostraeDiuaefurtumpotius,quampraemiumerit.Ualequisquisesexuoto,&GenerosissimiBaronisPoloni,MartianiGorasciiMihigratiaDeiGloriosi,solasufficitinaeternum.Unumomniaclamant.Deoomnifacienteduce,ComiteNatura,uiaexperientia,patetfacilisaditusadarcemueritatis&mirabilitatis.Habitaumbrasolis,misceillamcumigne&aqua,taliadhibitaproportione,utactusignissentiatur&Aquaeoperatiouideatur,perquaeumbrasolis,claritatemLunaenanciscetur&tandemsuccessutemporis,adSplendoremsolisperuenies&haecestueraAlesHermetis,carensplumis,&omniatamenuelociterperuolans,dequatotparabolae,totfigurae,totlibri.Reuchlinusdeuerbomirificolib.3.infine.Enhabes;Tene,audistin?Tace,Tace,&c.NihilsapientiaeodiosiusnimioQuinouitgenerationesmetallorum,nouitetiameorumemendationesactransmutationes.MorienesRomanus.PraeponitDominusexsuisseruis,quosuult,&eligit,uthancscientiamdiuinam,hominicelatamquaerant,&quaesitamsecumretineant.Hecenimscientiaest,quaedominumsuumabstrahitabhuiusmundimiseria&adscientiambonorumfuturorumreducit:Intesignamei,Morsi,dumposcisamoris.Entibinonaurigazas,atternatelinquoInquirendasophisparadoxa,mihiagnitauera,Tersexannorummultiserroribususu:NilFixumfieripoterit,naturanisiipsaFixarit:necquidtingi,nisitinxerit:UnaResUnocoquitur,geminisseduasibus,Igne.PolitissimoGenio,ingeniouirtuteetdoctrinaclarissimoDn.IoachimoMorsioHamburgoSaxoni,ueraesapientixindagatoristrenuo,insuimemoriam,necnonmutuaeamicitiaetesseramreliquitMichaelMaierusHolsatusComesPalat.Medic.Doctor,RudolphiquondamImperatoris&diuersorumPrincipumArchiater,etc.IoachimisMoranagrammaAbiect.h.tanquamnonlit.ScioMoisisaurum.CuradeomirepotuitdissoluereMesesAurum,curgelidismiscuitilludaquis?Inpromptucausaest:rerumdiscriminasciuit:Menstruum&exunocorporedulcehabuit,RespicemiMorsi,dicam:scioMoisisaurumSolueressicdicestuquealiquando;scio.HadrianusaMunsichtPhilosoph.&Medic.Doctor,P.Lc.&illustrissimorumBrunsuuicensiumacLunaeburgensium,&inferiorisSaxoniaducumConsiliarius&Archiater.Idemadeundem,DemysterioLapidisPhilosophici,Unaestmateries,resuna,acunicasoluensDicitur,ingenuumnobilitatisopus!Nonduo,sedduobis,faciuntprotemporesaxum:QuattuorinunumconcelebrandosophumRerumelementaescias:rerumdiscriminaenoscas,Coniungaquesimulquaquefuereduo.Exillisunum.Ueraestconiunctio:SanguisUtrepetamLactiiungitur.Onimium!Indeecquiduideas?Coruumquid&indeColores?Seduarios,tandemrubificeturopus.Augmentareiuuat:factumperprimarecurrat;Sifueriscaecus,perpetuoArguseris.TotumOpusPhilosophicum.Mirum,dicotribusconstat,quodbiselementisNouihominismembrum;exPetrounum,exMosesecundum,Addeelementum;materiaestbenedictasophorum.Papasaturninus.Rexsummus,caesarinaulaMiramouetmundi,monstrummirabilemundi,ExhacsubtilisphaeracumsanguinesumeNobilelac,simileestdemontemicantibusagnis.Hecconiunge,caputsicontemplarieroptasCoruinum,&caudampauonismorerotundam.ConsuleUulcanum:RexRegumnasciturindeSeptemquisuperatdiuinitusarteplanetas.Rexfermentandus,mox,mox,imitare,RamundiCampanam,primaest,nostiformaresecundam.AugmentaresuofasestthymiameteRegem.LacSanguis,Princeps,rursusiungunturinaula,Infinitaloquor,resinfinitaDeusque.Definirenefus,lapideminfinirepotestas.I.G.I.u.D.&ReuerendissimiArchiepiscopiColoniensisconsiliari,deL.P.requisitisAuctorarcaapertaearcaniartificiosissimi,quaeFrancofurtiprodiit.adU.Cl.I.morsiumDistichon.PunctumFons,ignis,uitrum,dissoluesigillum,Pondus,Rex,iungas,multiplicare,color.AdEundem.IngremiolatitantNaturae,Arcanasophorum,Optatofruitur,quibenesoluiteam.Accipe,quogenitumest,terraepenetralibusaurum,Chaosinstarerunt,faeminauirque,tibi.Hosconiungesimul,nudatosueste,nitentes:Inderesultabuntperpetulatices.Menshominumuariisintentaestrebus.atuna,Unofonte(Rebis)resorienssatisest.Siliquorextractusfixodecorporepuris,Mercuriumsorbenssulphuratastramea.Omorscunctarumrerum,lux,uita,propago,Aestituisuitam,quampriusabstuleras,Soluisquodfixum,purgasaphlegmatesaeuum:Inte,ceuPhoenix,omnenouaturopus.Uiuedis,Morsi,morienstibi;quaeremetallaSoluere,tumuitaefonsgenuinusadest.amicitiaedesideratissimaeergodeproperabat.GerhardusCulmannusiunior,EcclesiastesRensburgensis.Eidem.Nihilrerumnaturasibidedit,omnecreauitCommune,hocHoruslunaque&undaprobant.Quilucem&nocteminnaturaeindagineponis.AnnontuMorsi,docteprobabisidem?imoprobasquiapraeclarissatinantelibellisMonstrastiingeniuimque,fidemque,tui.Quaetameninpluteisueladhuctibiplurimaseruas.Hecetiampublicisedefiuendatypis.Ede,&Philosophicicriticaadde,policicafaeris.IuridicaHistoricis,ChemicaMechanicis.Ede,tuimemoremsespondetuesper&ortus,Etquaenonmundus,conferceipseDeus.NosseDeum,&naturam,&se,quipercupitipsum,Quodqueatinterrisquaerere,diueshabet.HancTrigamratiodiscendamuerarequirit,HancnobisalmuspraecipitipseDeus.Hactesolertem,Morsiclarissime,quisquisMordet,eumIpsmentismordeat,usquerudis.Tupergeinlucembonamitterescripta.BonorumTepassimnostra&posteraseclacanent.Eidem.Doctrinaepatrisquipraeferslautiagazis,Quisnonte,Morsi,sisapitintus,amet?Naturamrerumscrutaripergeparentem.Pergedare&Charisincommoda&Aonisin.HocestnosseDeum,hocAretenornareperartem.Hosestpatriciumperpetuaredecus.Histribusantealiot,quiaTecupisessepolitum,Ecquiserit,uerumquinegetesseuirum?PaulusBlociusRectorScholaeLunaeburgensis.Scribs.3.April.AnnoDominico:quaesursum,querereDisce.GeorgiiHenriciBerkenbuschiiP.l.c.Ssll.Candidati.Haudopusutquestussapientiaueraprofundat,Umbrissetegier,splendidaquippeuiget.HancRegisRegumsedquumgeneraretimoremConstet,inhacsedemTheosophiatenetIlliiuscerte,tu,uirclarissime,agalma,Philosophiainte,Theosophiauiget.Script:Hildesiae.EademUiaAdDeumRedeundum,QuaDeusAdNosUenit.Uitauentus,morsportus,patriacoelum.Cumantiquismoribus,legibus,consuetudinibus,Ceremoniis,AntiquanobisperiitFelicitas.QuinouitUnum,nouitOmnia:QuidiscitMulta,discitNihil.Corsapientiaeconstantia.