Alchemiae,SiueProblemataChymica,Nonaginta&unaQuaestionibusdilucidata.CumLapidisPhilosophiciUeraConficiendiRatione.Auctore.MartinoRulandoPhil.&Medic.D.Mdcuii.Francofurti,ECollegioMusarumPaltheniano.IllustriEtMagnificoDominoDn.AndreaeHanneuualdAbEckersdorff,Iglingen,SuperiorisTschirnizii&Dansdoffiietc.CaesareaeMaiestatisaConsiliisintimisImperialibus,DominoatquePatronosuosubmisse&officiosehonorando.S.D.AmbrosiusCamald.ord.proDionysioAreop.proAlchemia;condolendumest,inquit,plerisquemiseris,quiproptersuamignorantiam,acerbossealiorumiudicesatquecensorespraebent,quiqueacutaceteroruminuenta,proutignorantiasuadictatacerbecarpentes,cumlegunt,quaenonintelligunt,scriptoremstatimcondemnant,nequeeospudet,quodnecredarguere,necemendarepossunt,quaeputantmalescripta.Inseipsosigituriramconuertantsuam,sibiqueipsisacerbisint,quipernegligentiamaltioraaddi,scerenequiuerunt,quiqueadoctioribuspeterededignatiindubtissuiscontabuerunt.Quoexcellentionars,eopaucioreshabetcultores,plurescontemtores.Utrunqueobsuialtitudinemnoncuiuisconscendendum.PlitonullamomniumartiumAstrologiapraeclarioremcensuisseuidetur,cumdatoshominibusoculoshuiusartispotissimumcaussadixerit:Idemuidelicetintelligens,quodD.Paulusscripsit,adDeicognitionemexoperispulcerrimicontemplationementeshominumcoelumintuentes,tanquamcompendiariaquadamuiaperuenire.Atquisimmensiinaccessiquehuiuscoeli,Astrologorumsubiecti,naturampenetraliaqueomniaintimeperspectaehaberesibipersuadereausit?Eaquaeterrisserpunt,manibustractantur,&pedibuscalcantur,adeonobis,quoadsuamnaturalemcompositionem,atqueessentiamexplorata,fuerePhilosophissapientissimis,utplurimumdubii,falsiquereliquerint,etiaminiis,quaeaccessucognituquefacilioraerant;omniapenenaturalia,infima,sumiuaqueimperscrubiliaopinantes;&dequibuscertiquappiamperscrutariuidebantur,tamenaposterisexperientiaatqueobseruationesolertioriedoctisaliter,multumaueritatisscopo&naturarerumaberrassesunthabiti,pertransennamresduniaxataspicientes.ArtemDeoomnisboniauctoreelargienteclementerquaeintimanaturaedensissimisuelaminibusinuoluta,ideoqueplerisquePhilosophantiumminusacuteuidentiumabstrusa,inapertumproferretreclusa,conspicuaque:eanonsolumreliquisartibusobnaturamrerumreconditamminimeabsolutis,ingensperfectionisaccessioadiungeretur:sed&Deicognitio,siexnaturaliumcontemplationePauloteste,Deuscognoscidatur,exquisitiorforet,&indeconsequentiaamor&pietasergaDeumardentiorferuentiorqueincordeuiuentiumsuscitaretur.Depastuanimisuauissimoexartehacoriundo,usibusatquecommoditatibusingenusmortaliumabundantissimeeffusis,dicamnihil,perseuoluptuosefructuosissimequeperceptibilibus.SedAlchemiaarshuiusmodiest,quaeabstrusissimaruminnaturarerum&essentias&uirtutesnonmodoscrutatur,aperit,&inlucemconspectumquehominum,sublatisalienitatibus,hactenusignorantiam&stultitammisochymicisparientibus,protrahit:sed&ignobilianobilitat,summisqueadhumanamsalutemuiribusexabsconditoinapricumprolatis,denuoaffabreexornat.Arshaecomniumeminentissimaexsplendescit,nullisecunda:Quianullidatumintimanaturae&penitissimeabditaeruereadeoconcinne,&inusushumanosaliosquemultifariamproferresolerterque.SiPauloratiocinariconsentientelicebit,euidentiorDeinotitia,exhuiusartisAlchemiaepraxihauriripotest,ipsissacrarumliterarummonumentis.Sienimexoperispulcerrimicontemplationerudi,essentialibusabditisexcellentiusadnotitiamDeipromouentilus,adcognotionemDeiperuenirepossumus;siqueinuisibiliaDeiecreationeMundi,perea,quaefactasunt,intellectaconspituntur,sempiternaquoqueeiuspotentia&duinitas:contemplatioautemillamerasitκατοπτρικὴ&superficiaria,nonnisitaleemergitdeDeoeiusqueessentialibusiudicium,atquenotitiarudis&superficiaria.Priustamuerum,quamS.S.literarumaxiomata&ueritateuerior.Posteriusergo.Uerumsiquaarsuelamentaistapanditplaustraquererum,inquaenosterolimerat&etiamnumintuitus,adcognoscendumDeumdeducens,utinreconditissimasrerumessentias&potentiamDei&diuinitatemnonκατοπτρικῶς,seddilucidissime,apertissimeμεγάλουφωτὸςμικρὰτὰἀπαυγάσματαconspicereliceat,quidnonperfectiorisnotitiaecognoscendiDei,diuinorumqueexspectariindeposse,demonstratur?NamsiexuelaminumrebusnaturalibusadcognitionemDeideducentibus(utconcisiusdicamapertiusque)inductorumcontemplatione,Pauloasseuerante,compararipotestea,quaededucatadintelligibiliumDeicognitionem,Deique,notio:Multopraestantiormultoquenobiliorcapipoteritnotitia,intimereconditaquenaturaererumessentialiapasisuelisaspiciendo.AtpriorastruituraPaulo.Ergo&posterioraffirmanda.Diuinaitaquears&praeceterisomnibuseomaiorihonoreamorequeprosequenda,quoaliislongisparasangisanteiteminentior.Iureigituroptimoasapientiorumfamiliaaccessita&exculta,&inamplexus&penetraliaMagnatumadeoestconstanterrecepta,ut,quanque,sicutomnibusnobilioribuseueniumscientiis,nondefuerintimpostores&falsarii,sceleribussuisfraudibusqueeamcontaminarestudentes:tamenapudplerosquesplendorem,amoremquesui&desideriumneutiquamperdideritsedfirmitercumdignitatepristina,locoqueobtinuerit.InPrincipum&RegumuetustissimorumAegyptiorum,ChaldaeorumBabyloniorumulnisarsista&inuentaest&excultapropagataqueadminstrisPhilosophisHermete,Zoroaste&reliquis,undeadhucinterartifiesdurataerisBabylonii&aliorumdocumentorumfama.Arabasnominem,Mauritanos;Hispanos,Abarinos&ceteros,quiAuicennae,Geberi,Bulcasis&aliorumPhilopphorumingeniisscientiamChymicamadculmenexcellentiaeperduxerunt.NoloproducereIndos,inquorumpossessioneabantiquamemoriaChymicaenchirematafuisse,&adhucesseIndicaeGaziaeHistoriaecontestantur.NecattinetsuperiorumannorumImperatores,Principes,&totamNobiliumfamiliamcitare;cummanifestissimumsit,multumstudii,laboris,diligentiaeatquesumtuuminnobilissimamhancartemcollocasse.AugustissimumnostrumCaesaremRudolphumadducerelicebit,quempublicafamapassimconstat,artemhancAlchemiaeimpenseamare&excolere,&sicutiinsignisestartifex,artificiumquestudiosedehisexquerere,nonrarooperaipsaChymicaaggredi,tractandaquenondedignari,DocumentoeuidentiinatriisMagnatumAlchemiaeadhuclocitantumesse,artificibusque,quantumaliis,minusescientiissuissapientiaqueanimipastus,ususquecommunisadferentibushaudconcediaequissimumest.HiauctorescultoresqueartisdiuiniaeAlchemiae.Paucosdices?Inquio,paucoscapacesesse,ideoquepaucos.Atplurescontemtoresmaximi,minimi,literati,illiterati.Hi&illiridendisunt,&Magistratuscommittendiinuicem.Siinfimus&illiteratusdiuinamartemodioacriuspersequetur,tumeiusartificesimmerenter,supremieritMagistratus&sapientioris,iureinillumimprudenterdearteignoratautilissimaReipublicaecensentem,animaduertere,illiqueiubere,suouisatisfacereofficio,cuiperfungendodiuinitusestpraefectus,studeat,altioribus,quibusimpar,ualedictis.Nisitantumotiieisitfactum,tantumqueeruditionissupersit&sapientiae,inaniforsanpersuasioneducto,alienautcurettemereiudicetquederebusnonintellectis.Sedtumartificiartemsuampropugnareiureomniincumbit,&Thamyrismodoetusmodisciolosexcipere.Inullummagistratumomnibusrespiciendumscribonihil,nequedignus.Sciolosexillo,noto,πολυπράγμοναςpotestateminomnesfacultatespromiscueanimaduertendi,deusquecensendiπανε¬πρήμοναςscilicettemeresibiarrogantes.Atuituperiumcontemtusquetaliumtolerabilior.Literatorummaleferiatorum&conuiciainartem&maledictaneutquamferenda,doctrinaePhilosophiaecoloribusfucatispigmen,tataexspuentium.Sinartinobilissimae&totumartificum,sapientumqueuetustissimorummonumentiseruduissimis,auctoritatelocupletissimaconfirmataeconiumeliosissimenequeterquemaledicereeisfasest,quismihiuuiouertetbonus&aequusiudex,siconuituslacessitaeartiatrocissimisprosequidemnobilitate&ueritateexsplendestenti,cuiusmestudiosissimumprofiteor,fueroκατὰδύναμινκαικρισινἐμουpatrocinatus,magisnugantiuminfumosdissipatis,&ueritatepropugnata,adcuiusoppugnationeminhacartequiddem,uahpudor,calumniatoresistimalitiosissimi,conuitiando,sophisticando,mentiendoquenihilreliquifecissesibiinpropatulo.QuaetamenspeciemuerisimiliumartemChymicamsapientulis&imperiisliteratisinuisamreddereualentiumpraeseferebant,haecaggressussumhocopusculodiluere&subruere,arteChymicapristinonitori&suogenuinorestitutaConuitia&calumniasinartemtantam&artificessummoseffutitasDeo,inquemutpoteartisistius,utomnisbomiumauctorem,adeoingrateiniuriisunt,&Magistratui,cuiusomninoestartesRebuspublicisproficuas&consequenterearumartificesindustriosartemsolerterexercentes,salutiquepraecalumniantibuistismedicastrisstudiosiusconsulentesamare,fouere,&aduersuseiusmodiinsulsosconuitiatorespropugnaculoesse,plectedacommitto.HocueroquidquidestlaborisI.U.E.inscribendumduxi,quodomninoindefensioneartisdiuinaeaduersustotgyganteosconuitiatoresiusta,patronoiustitiaeopusmihiforeuidereturnonubiuisadoptabili.ArsenimAlchemiaeartificesqueChymicitumChymiatriaadeoinfensisomniumoculisconspiciuntur,utquoconfugiendumsit,nuspiamappareatlocus.Athocnontaminscitiae,inuidentiaequehominum,quamfraudibus&imposturisParacelsistarum,Principes&bonosuirosmendacuscircumscribentiumacceptumferendum.UeraeAlchemiaestudiosusegosum&assertorChymiatriaestrenuus,nulliusimposturaepatrocinans,necfraudesaliorumdocenspromouensque.NecChymiatriampropugnando,&GalenicaremediaacrioribusuerbispersequendoGalenicosquealiussectaequamdogmaticaeHippocraticaequealumnusdoctorqueiuratuscenseriuelim.RemediaistaquaedicunturGalenica,&meritocastiganda,Galenifuerenunquam,sedaGalenicisefficta&conficta,&dignainquaearmaacuantur.Galenicosconfutandomedicastros,necGalenumnecHippocratem,quossancteueneror,refutatumuolo,quianecdigni,necChymiatriaeaduersantes.Chymiaehostes,quiseGalenicosprofitentur,adorior,oppugno,expugnatosuolo,quiainme&aliosartificesiniuriosi,ChymiatriamUatinianoodioprosequentes,adeoutnouitatisinductaeinRempublicamtumueneficorummedica.mentorummeaccusentquidem,sedquamuere,opusculumhocdocebit,tumeuidentissimaecurationeslibrosecundoPragmaticarumexercitationum.SiarsChymiaeantiquissimaest,&amultisseculisedoctaexcultaque,quomodoegonouitatis,nouorumqueremedioruminductorumreus?Estotamennouum,siReipubl.communiundiquaqueemolumento,usuiqueeuidenti;quidmeruinouainusumcommunemasciscendo,expeririantemultaseculaprobata?NatussumReipubl.utprosim,quantumpropartemealicet.Iubentlegesciuiles&diuinae,proximoutcommodem.Sinouasciolismaledicisistismedicastristaliasunt,quaesalutisadferrepossuntplusuulgaribusreceptismedicaminibus,quidadmisimiser,nouahuiusmodiamplectendo,usurpandoque?Ueneficiireussum?Uenenatorumquemedicamentorumfabricator?Quiscredit?Aiunttamenintrepidemisochymicimedicastri;argumentoquodigniculoChymicomedicaminameasintfabrefacta.Ohargumentumferulisexpurgandumacutis.Ergo&CaesareaMaiestastumaliiPrincipesSerenissimiItaliae,GermaniaGalliae,uenefici&uenenorumfabricato.res?OmnesenimistiartificesAlchemiaChymicorumqueremediorumelaboratores&usurpatoresiudustrii.Ridendiessenteiusmodicalumniatorespessimi,illusionepuerili;niatroxconuitiumconstanteraffirmaretur,propagareturque,niuemetusforei,nelociquidtandemsithabiturumapophtegma;calummiareaudacter,semperaliquidhaeret.Sedtamenbonatandemcaussatriumphabit,conuitiisistiscumauctoribusinauraseuanescentibus.NobilisususChymicaremediaesse,testimoniomihiessepotestcuraSerenissimiArchiducisMatthiae,Dominimeiclementissimi,antetrienniumineuntibuscomitiisexcatarrhofebriliepidemicograuiterdecumbentis,&adeograuiter,utdesaluteeiusiamfuissetdesperatum,niremediisChymicis,suaCelsicudineSerenissima&uulgaria&Galenicaremediaomnifastidionauseante,absmeconsultofuissetoccursum.Huiuscuraefelicitate&remediorumChymicorumprosperoeffectuincitatusexcellenterdoctus&peritusSereniss.suaeCelsitudinasMedicusD.D.Magnus,amicusmeusabeotemporeChymiatriaestuderecoepis,eumqueiamadartisexcellentiaefastigiumperuenissespero.QuidautemSolilucidissimolumeninfero,ueritatemquepersesatisillustremillustrioremsatagoproferre.ArtemChymicamforsamabis,IllustrisHanneuualdeomnibono&sapientiutdiuinamamandam.Amabisitaqueeius&Artifices&propugnatores.Amaigitur&fouehoccepropugnaculumChymicumproueritateartis,huiusqueauctoribusdefendendisexstructum,mequetibicommendatissimumhabe.CursimRatisbonae10.MaiAnno1606.E.T.N.Submisse&officiosecolens.ProgymnasmatumAlchemiae.QuaestioI.AnAlchemiasitPhilosophiaepars?NullusPhilosophorumphysicaphilosophiaesubiicinegabit,idcircoquepartemdoctrinameorumPhilosophiaeesse.Quandoquidemergo&chymiasubalternatasitphysicaedoctrinaecircaidemsubiectumoccupata,iureparsPhilosophiaeaestimanda.Aristotelesincontextu75.lib.1.postscientiaesubalternataetribuitnomensubalternantis.SiitaquePhysicaparsPhilosophiae;etiamalchemiaerit.SiitemPhysica,parsPhilosophiaeexsistit,quodsubiectumPhilosophietractet,subiectumidem&Alchemiaesit,formaseumodotactandiduntaxatuatians,eaneutiquamproscribendaagrophilosophico.Mineralia,metallica,uegetabiliasubiectasuntphysices,aPhilos.4.meteor.&sparsimalibipertractata,eadem&alchemiaemodotamenalio&diuersoaPhysicotractanda.Ergophilosophiaeparsalchemia.Quaecunqueenimsubiectophilosophiaeoccupaturarsdeterminato,eaeritexparsphilosophiae.AtquiAlchemiauersatucircaPhysicaPhilosophiaesubiecta,suomodocontemplanda&elaboranda.Ergo.QuaestioIi.AnAlchemiasitars.Uatinianumodiumextorsitnegationemmisochymicis,atuirgisdignaartisignorantia.Siuulcaniamingressiἐνχειρήματαcunctauelaliquaobseruassent,liuoreUulcanicircumuolitantibsfauillisforsexustorectiussentirent.Euictumiamest,Philosophiaepartemessechemiam.Ergo,&scientiauelars.ἡτέχνηγαρκαιἐπιστήμηre&essentianondifferunt,sedsaltemλόγῳ.Arsenimuocatureademσύλληψιςἀξιομάτωνcumaccommodaturadgenerationem,quaopusaliquodfieridebet.Scientianominaturrationeprincipiorumoperationis,queexstructasuntexcaussisaliisquescientificis.ArsdefiniturArist.habituscumrectarationeeffectiuus.Lucianodefinitore,arsestσύστηματῶνἐνκαταλή¬ψεωνἐγγεγυμνασμένων,πρόςτιτὸτέλοςεὐχριστοντῶνἐνβιῳ.Cuiitaqueconuenitdefinitio,eidem&definitum.Chemiaeconuenitdefinitioartis.Ergoestars.Constatn.preceptishomogeneismethodicaformaordinequedispositis.Officiumeiusest,succosexrebusheterogeneispurissimoselicere,auteospraestantioresredderenobilitate&sinceritatesubstantiae,uiribuseffectuque,quodexaltare,autgraduare,interdum&sublimareuocant,fitquetumsecundumessentiamtumqualitatesuiresqueconiunctas,modoaddendoaliquidmodosubtrahendo,modoalterando,interdumtransmutando&exunocorruptogignendoalterum:interdumiungendo&siquaesuntpluraartificia.Hisautemoccuparichemycum,ostenduntscriptaartificum&operationes.UtcumHippoc.libr.deueterimedicinaartemmedicamdemonstraturoconcludam,ὥπερεἰμὴἦνἰητρικὴὅλως,μὴδ'ἐναὐτῇἐόκεπτο,μὴδ'εὕροιτο,μηδὲν,οὐκἀνἦνἀλλὰπάντεςἀνὁμοίαςαὔτῆςἀπειροίτεκαὶἀνεπιστήμονεςἦσαν,καὶτύχῃπάντατὰτῶνκαμονόντωνδιωκεῖτο.Sinonessetmedicinaarsproauinostriineanihilobseruassent:sedaequecunctiignariessent,quialiquidinuenissent,&illiquinihil:sedcasucunctaineaeuenirent.QuaestioIii.AnAlchemiasitimaginationisfigmentum.Assertiomisochymicisprobatur,quianullaarsbonumamalo,idest,formamamateriapossitseparare:quodsefacturumalchemiapromittit.Hocceneestprobare?ignorarescil.elenchum.Annulliusartisbonumamalosegregare?ArsomnisineffectioneconsistitdefinitoreAristotel.cumrectarationemolienda.Atrectaratiodocetboniamalosegregationem,&quidemlegeκαθ'αὐτὸ.Heterogeneummalumesseannuitratioretiorecta,homogeneumbonum:hociubetretineri,illudexsularelonge.Mechanicaeartesomnesinidenituntur,quofinemsuarumartiumassectentursedulo,sutoriacalceumeffingerenequit,nonmaliabohosegregatione.Malumeiusheterogeneumest,&adopusfabricanduminhabile,ideoqueproiectitium.Arschymicafacitsimiliter.Arsergo&nonfigmentum.Figmentoenimnullaepraeceptiones,nullumopusinnaturaexstansaffabrefactum,nullusperseusus.Omnia&pluramaioraarticompetentiaadsuntartichymicae.Ergononnisifictis&deliriisphantasia.Formamamateriaseparareperindeesse,acsibonumamaloseiungeretur,deliriumest,utrumquebonumest:quiaτὸεἰναιmeliusτῳοὐκεἰναι.Etomneensbonifinisgratiaanatura&principioprimo.Necullusarsunquammateriaeacformaereinaturalisseclusionemmachinataest,necpossiprogymnasmatum,bile.Nihilenimtransitinmateriaminformemnisiἑπινοία.QuaestioIiii.AnSal,Mercurius&Sulphur,perfectemixtorumprincipiaουστάτικᾳ.Affirmantesfactitiaesseistaprincipia,aliamniformamanatiuaabigne,artificialiaccepisse,nonesseanaturainsita,sedarteacquisitainferant.Athocignoratelenchum.Quanquamn.ignisartificalisoperaprodeantinconspectumprincipiaista,inficiasibitnemo,artemhicnihilaliudmoliri,quamτὸδιασπᾶντὰσυγκείμενα,καὶτὸσυντιθέμεναδιαλύειν.Separationullasnouascreatformasresque,necartisperseestulliusdisposita&affecta,nisisubiiciaturmateriaartepercuranda.Ridiculumestproptereaartificialia&factitiaesseprincipia,quodigniartificialiinstrumentoususartifexeademumfabricarit.Curnonsimiliternaturaliaprincipia,quianaturaliorganosoluta,quodestignis.Igniseniminmanuartificistamestnaturalisquamartifialchemiae,Quaest.4.cialis:quodinsitauiagatformanaturaliconstitutus.Coquusexaquaaeremignisuifaciens,artificialemneaeremproducitautnaturalem?illudhauddixeris.Hocergo.Quoditaqueartefitinnaturalibusdispositis,nonἁπλῶςartificialehabendum,nectotumetiamartificialeerit.quid?artificialiasiforent&formaeabarteacquisitaeartificiessentpraeconceptae,atartificibusnihilprincipiorumchymicorumcogitantibus,neceolaborantibus,necformamideaeprincip.mixtisinsculperecupientibus,spontesuaδιαλύσειuisumadsunt.Ergo,&cet.Quodautemspontesuaexsistit,idnonarteconferatquidars,nonideoartificialia.Etformahaecprincipioruminternaest,artisexternaduntaxat.Necartisulliusest,perseformassolamproducere.Siqueestformarumgenetrixars,instrumentisgenerationemhancidoneisexsequetur.Artifexnamquesineorganisconuenientibusiners.Chymicononestaliudhabiliusinstrumentumigni.Huiusnonestformasfabricare,quaignisneceiusdemestexdiuersismateriebuseademsemperprocreare.Atquiexmixtiscunctisproducitissalem,Mercurium&Sulphur.Nonergoigneillaexsistunt.Simplexinsuper&uniusmodiest,artificetumseparationemmoliente,nonergocontrariorumuna&eadamactioneauctoressepotest.Etquiesset,artifice&igniartificisinstrumento,omnipotentiatriumistorumprincipiorumomninodestitutisuacuisque?Arist.2.Phys.lex.2i.ὅσονδὲἐστινἀπὸτέχνηςοὐδεμἰανὁρμὴνἔχειμεταβολῆςἔμοφυτον.Exnaturaitaquenaturaliasuntprincipia,Sal,Sulphur&Mercuriusargumentoeuidenti.Propriumeffectumarguitpropriamcaussam.Separatiohicfitprincipiorumheterogeonorum.Arguetitaquesuamcaussam,quaeestcalor,cuiuspropriumestδιακρίνειντὸδὲψυχρὸνσυνιστάνε.θερμὸνἐστινinquitAristot,ἐστιντὸσυγκρῖνοντὰὁμογενῆτὸγὰρδιακρίνεινὥπερφάσιποιεῖντὸπῦρσυγκρίνεινἐστὶ,τὰὁμόφυλα.Συμφαίνειγὰρἐξαιρεῖντὰἀλλότρια.Perguntcontradicentes.Idexquoinsito&manenteresfit,illiusmateriaest.AtquicoelestiscalorexquatuorClemenmentisgeneratomnia.Ergosuntproximamateriasublunarium,nonSulphur,Sal&Mercurius.Negaturconsecutio.Concessaenimpropositione,consequensnonest,elementaproximamessemateriamsublunarium,sedexantecedentehocduntaxatconsequensest,elementamateriamessesublunarium.Repetetamenpropositionem&subsume,extribusprincipiisSale,Mercurio&Sulphureomniaconflatasunt.Ergo.Elementaproximamessemateriamsublunariumperabsurdumest,materiaproxima,potentiaproximaestinstructa,utcaussisactuprocurantibuspraesentibus,nilobstante,necessesitidesse,quodpotentiaeratinmateria.Undeergototheterogeneacompositadissimilaria?inquemusumtotseminumgenera?Siomniasublunariaproximeconstantexelementis.Anhominisratioexelementisproxime?Adquidergosemen?nechuiusproximamateriaelementa,sedsanguisquonutrimurquidemproxime,atsitibisanguisexquatuorconstatelementis,chymicisuerotribusprincipiis,salesulphure&Mercuriononuulgaribus,uerumanalogis,δυνάμειetiamiisdemnuttiemurprincipiis.Arist.2.deortu.cap.8.quandodeortu&interituκαθόλουdisputat,dupliciargumento,quodἅπαντατὰμι¬κτὰσώματαὅσαπερὶτὸντοῦμέσουτόπονἐστιν,ἐξἁπάντωνούγκηταιτῶνἁπλῶνeuincereanititur.manifestasuntuerbaPhilos.γενέσειςεἴσιἐκτῶνἐναντίων.Ἐὰνοὖνγῆὕδωρκαὶἐνυπάρχεινἀνάγκηκαὶἐναντίατοῦτωνἀέρακαὶπὺρἐνυπάρχειν.γῆμὲνγὰρἀέρει,ὕδωρδὲπυρὶἐναντίον.ὥστεοὔκτετάρτωνσύγκεταιἅπαντατὰμικτὰ.[/g]exnutritioneita:ἅπαντατρέφεταιτοῖςαὐτοῖςἔξὥσπερἐστὶν.ἅπανταδὲπλείουσι(τέταρσι)τρέφεταιἐκπλειόνωνοὐνἅπανταμικτὰἐστὶ.3.decoeloperἔκκρισινcomprobatidem.Segreganturexmistisquatuor,inquit.Totergoinsunt.Triahaecattinguntchymicorumdereductioneexamen.SiqueArist.firmiterexquatuorelementisconcretaessecorpora,istiscoprobauitargumentis,chymiciiisdemrepetitisnixifirmiuslongedemonstrabunt,corporaextribu.principiis,SaleSulphure&Mercurioconstare.Nonitacoeuntelementa,utplaneabolescant,sedtantmita,utnonampliussintactuidquodanteseparatimfuerant,retineanttamencorporisinquecollopotentiam.ChymicispraetertriahaecArist.fundamentasuccurrit&sensuumcopia.Inmineralisuelmetalliresolutionenaribus&rationeagnouerisuimSulphuris.Oculisexconsectariaflamaaestimesidem.Inuegetabilib.animalib.sinegauerissensuumprobationemeuidentemδυναμιν,tamenprincipiorumSalis,Sulphuris,&Mercuriiprobesnecesseest,concessissic&nonactuinmixtiselementis:utsinonipsumsulphurinmixtisolutionedicerepossis,tamensulphureumnotarequeas,ita&mercurialesalsuginosum.QuaestioU.AnSal,Sulphur,MercuriusprincipiaChymicorumsintfactitia.Antichimiciprincipiahaecchymicorumformamhanc,cuiusnomineitaindigetanturobanalogiam,cumuulgaribusSale,Sulphure&Mercurio,&aliamanatiuaabigneaccepisse,&artificialiaaestimandaiudicant,siuetaliautindigetantur,incorporibus,tumuiuentium,tuminanimatorumreperianturprincipia,siueanalogica,arteeafieri,asseuerarenonausim.Inmineralibus&metallicisactuipsoinesse&modosimpliciqueseparationismodosegregariinpropatuloest,ipsaαὐτοψιαeuidentissimum.Inuegetabilibusnontamconspicuasunt,ueriusanalogiceinconspectumprodeunt.Neutiquamtamenartefacta.Amboenimanatura,quianaturaliumsuntοὐστατικοι,&sinonsuntprincipia,tamenexiisconflata.Nonarteergo,cuiusnonest,negatanaturaomnifabricare.Siitaquearteetiamprincipiaistaemergereconcederetur,actunoninexsistentibusillis,satistamenforetδυ¬ναμειςeoruminesse,idquodaduersariislargientibusnecessum.Nonenimexquolibetquoduisfit,sedexdeterminatoacdeterminatum.Naturalesigitu,siinsuntδυναμεις,siartepromouenturadfinemultimum,nonmerafactitiaprincipiaerunt,necproptereanegandaprincipiaesse.Insunt&elementamixtisnonactusedpotentia,quaetamennihiloseciusdicunturprincipiarerumnaturalium.Separantur&natura&artefatiscentecorpore.Seduthicita&illicnonnisianalogice,exhalansecadauerenonaerest,nonignis,sedhisanalogum,quin&incineremredactum,terranonest,sedterenumquid,nonsineδυναμεσινtotiusinibilatitantitantibus,beneficioquarum,uocesehouaeresurrecturasuntcorporanostra,quaenobisuidebanturinnihilumabitura,I.Corinth.15.σπειρεταιἐνφθορᾷἐγειρεταιἐνἀφθαροια.Siitaqueelementaprincipiahabenturcorporamixtorum,etiamchymicaerunt,quaenimrationedemonstranturillaprincipia,eadem&euidentiquaestioVi14AnomniafacescantintriachymicorumprincipiaMercuriumSulphur&Solem.Analogicesihaecaccipianturchymicorumprincipiaassentirieispossumus,itautproMercurioaquaponatur,Sulphureignis&aer,saleterra.Analogianegata,negaturomniaeoabire.Exaqua&terrafaclimumuiscidum,&hunccuraconglutinari&concrescereinlapidem:quemadmodumnaturaidfieriobseruamus.Sihicresoluaturinultima,noninMercuriumSulphur&Salem,sedinuulgata&physicaresolueturprincipia.Quiddeelementisipsismet,anunquaministaprincipiarecidunt,exquibsnunquamconstitutasunt.Quiddemineralibus,quorumnonomniaetiaignicrebrius,fatigataistatriarespuuntprincipia,sednunchoc,nuncilludpotissimumregeruntarti.Quaestio.Uii.AnMedicus&Chymicusidem?Negatur.Subiectautriusqueoccupantiautrumqueuariant,ideo&chymicum&medicumdistareaseinuicemoportet.Medicusisest,quimedicinamscit,&beneusurpatadprocurandamsanitatem.Seuquiεὖθεραπέυει.Chymicusnonsanitatemsibisubiectamhabet,sedsuostudionaturasrerumexplorat,singulariresolutionum,separationum,exaltationumuearte,&hincpraeclaramedicamentasecundarioexhibetmedico,commodamquemedicandimateriamsuppeditat.QuaestioUiii.Anpharmacopoeiaepraecipuaduoofficia,deligere&praeparare.SiofficiumMediciestpraescriberemedicamenta,&horumrationesomnes,pharmacopoeiofficiumnoneritpraecipuumdeligere,sedcummedicocommune.Imosimediciestpraescriberemedicamenta&pharmacopaeiparareeadem,dilectiomedicaminummedicipotiuserit,quampharmacopaei.Illiusenimestsecundumindicationesindicatapersequi.Hocperagiturlegitima&selectamedicamentorumpraescriptione.Ergoamplius.Cuiusestmorbismederi,idquepermedicamentaμεεααadministranda,illiuseritdelectummedicamentorumhabere,quinimirumindebitaqualitate,quantitate,&aliisadiunctisconsistit.illudestmedici.Ergo&hoc.QuaestioIx.AnChymicisinedelecturemediapraeparent?Insanit,quihocasserereaudet.DeturergoipsiHelleborismus&talis:quisecundumartispraeceptaremediaconficit,issinedelectuneutiquamlaborat.Chymicusarteparatremedia.Ergo.quodartefit,cumdelectuidemfierinecesseest,adeoutperpetumartisadiunctumsitselecteagere,hocquenegato,negeturipsametars.Chymiamatemessesuprademonstratumest,anteperspicuumquidem.Artifexergochymicustalemartemedoctus.Nonergonisicumdelectuagit,quidquidagit,utsapiaspuerilimedicabortibiremedio,efficacioribusimparscilic.sichymicussinedelecturemediaparat,curtincturamstibiiexuitricto,arsenico,Mercuriononelicit,pretiosam?curexquolibetnonquodlibetfiericenset?Hocpromiscueagentisestcontraartem.Illiusnonest,exdefinitamateriadefinitumelaborarestudentis.QuaestioX.AnMediciofficiumaPharmacopoeidebeatessedistinctumatqueseiunctum.Negatur.UulgolicetcredaturaliudofficiumMedici,aliudPharmacopoei,quodhicconficiatpharmaca,illeueropraescribat,unumtamenidemqueeiusdemmunus,circaunum&idemocccupatiτοφασμακοποιειν,scilicetutnominibusduntaxat,&honorumgradualterabalterodistet,&scribenshonoratioroperantecenseaturfalso,scribentetamenoperantescientiorequandoque,ueletiamcontra.Equidemadmedicorumhodielaboressubleuandoscircaaegrotantesuisitandos&medicandosoccupatissimorum,publicahabenturpharmacopolia,quibuspresintpharmacopoei,nontamfactorespharmacorum,quamuenditores.Hocinfradignitatemmediciforetpublicemercaturi,&Iudaeumperfidumacturi,atnonillud.Namnonsolummediciestmedicinampraescribere,sed&elaborareeandem.Simedicinamfacereignoras,quomodofactamperscribesrite,miscendo,coquendo,distillando,extrahendo,etc.multumuirtutisnuncperdentem,nuncacquirentem?Quinimosipharmacopoeiofficiumaliudoportetesse,&aliudMedici,nechuiuseritbotanicascientia&metallorumreliquarumquererumphysicarumnotitiatotaadpharmacopoeosdeuoluenda.Hocquamturpemedicisforet,Hippocratica&Galenicaarteseseuenditantibus,conspicuumestuulgo,quiMedicosobiddoctioresPharmacopoeishabet,quodillihisrerumphysicarumscientiaexcellentioresuideantur.SiitaqueunameamquenonuulgaremofficiipartemPharmacopoeumattinentis,medicumsubiredecet,medicamentauideresimpliciatractandi,quarecompositisdicentualeelaborandis?AnquipraescribitmedicamentaaegrisparandaMedicus,praescribendonecomponitutique.Siquidempharmacopoeusnonnisiexpraescriptoagit,fidelitersiagit,&hocmodoagendoministriperfungiturduntaxatmunere,ipsometmedicocomponente.AnonymorumquidaminteresseReipublicaeinquit,medicumapharmacopoeoitadistingui,utunuspescribat,alteroperet:quianisiessentdistinctiartifices,possetuterquequandolubet,aegrumimpuneoccidere,possentsingulifelpromelle,uenenumproremediopropinare,&paulopostsubiicit:Attamenoperatiopharmacopoeisrelinquendaerit,indignaMedicimaiestate,cuiusestpraescriberenonoperari.Insolentismediciinsolens&ineptumreceptum,idquesyllogisticumtale.Simedicorum&pharmacopoeorumofficianonessentdistincta,uterqueaegrumimpuneinterimeret.Atsuntdistincta.Ergo.Consequentianegatur.Unoenimaffirmatononaffirmaturprotinusalterum,necantecedentenegato,negabiturstatimconsequens.Utrorumqueofficiahocceseculodistinctasunt,nihilominusabutroquepluresoccidiaegrotantescontingit:plurimosetiamseruariofficiisalterutrius,nuncconiunctis&iisdem,nuncetiamdisiunctis.Etquiaegrotantiumimpunitusinteritus,abamborumnondistinctisofficiis?anquodMedicisitpraescribere&pharmacopoeioperari?Sedquidutrumqueadmortempatientium?autalterutrummortemmachinabitur,medicusoperando,&pharmacopoeuspraescribendo,autMedicusutroque,auttumendaciiesdamnandus.Atilludfalsissimum.Ergohocuerum.Quienimutiliter&exusuaegrotantiumpraescriberepharmacanouit,iseodemfineoperabitur.Omnismediciilludest,Ergo&hoc.Nescirehocinquiesmedicum,ideoquesalutariterfacerepharmacanequire.Atinquiouicissim,cummedicamentorumpraeparandorumratioestperspecta,eidemeriteorundemoperationonincognita.Atpriusuerum.Ergo&posterius.Ratioconsecutionisestanecessarioconnexusubiecti&adiuncti.Sienimmedicorumsubiectumestmedicamentorumpraescriptio,haecautemnonnisiquotidianousu&encheirisiprudentiaddiscatur,medicamentorumoperatiotameneritsubiectummedicorumproprium,quameorundempraescriptio,quaenegataomnioperationenonnisicaecastolida&periculiplena.Architectiest,nonmodoaedificandirationemministrantibuspraescribere,sed&ipsamaedificationemsuscipereatqueσυνεργειν,indignamoperationemMedicimaiestateesse,superborumduntaxatmedicorumcensuraest,nihilnisiauramuulgiἁμαιζιαιαταῥη¬ματαiactando,holosericisuestibusincedendo,asinisinsidendo,grauitatemmaximastultitia&gestibus&sermonibusemicanteconditamreferendocaptantium.Curpudeatmedicosoperari,quosnonpudeatstercorare,lotia&merdasfoeditissimasinspiciendo?utrumhonestiusest,dicaedepol,olerestercus&urinam,anpharmacafacere?Siillud;dignusutnutriarisstercoribusputidissime&quotidietibimoschussitκοπειοδης.QuisHippocratinostro,quisGaleno,quisAuicennae&reliquisGraecisMedicisprincipibusfuitpharmacopoeus?Nonnehiomnesmedicinarumpraecellentiumnonsolumprescriptores,sed&elaboratoresstrenuifelicioresquenobismedendo,omnemoperarumpharmaceuticarumcuraminmyropolas,medicamentariosnuncsciolos,nuncinertes,bonosiam,saepius,improbos&numisinhiantessagacissimismedicisimponentesdeuoluentibus.Principalismediciquidemfunctioestbenemederi,seuillaauxilia,quaearspraesentit,postquamcognouitsatis&elegit,usurpareperiteadprocurandamsanitatem.Nosseherbasnonfacitmedicumnecpharmacopoeum:Sicutnecmorbosscire,sedsanareperite.Illaduofacultatieiussunt,subordinata,quandoquidemabsquenotitiaillaofficiosuofunginequit.QuaestioXi.Anmedicamentumintriachymicorumprincipia,Salem,Mercurium&Sulphurἀνασοιχειωσειsolutaretineattemperiemtotius.Negantestemperamentuminferunt,pendereexmixtionismodo,mistionemueroexquatuorprimarumqualitatumcalidi,frigidi,humidi,&sicciunione;nulloitaqueiureintressubstanias,Salem,Sulphur&Mercurium,mixtaseparariposse,necinsingulistotiustemperamentumpermanere,necquaemixtaconstituebantcertamtemperiem,retinereeamseparata.RespondeturSyllogistice.Quodexunionequatuorprimarumqualitatumestconflatumunione,illudnonpotestredigiintriaistachymicorumprincipia,Sal,Sulphur&Mercurium.Atomniamixta.naturaliaexistorumcoituconstant.Ergo.Quanquamenimpleraquenaturalium,exmixtioneprimarumqualitatumconstant,consequensnonprotinusest,segregationemtriumprincipiorum,Salis,Mercurii&Sulphurisexindefierinonposse.Quinimoquiaresnaturales,mineralespraesertimintriaistaprincipiaἀναστοιχειώσειspagyricaresoluuntur,omninoeaipsainesseoportuit.Quoenimargumentimomentocorporumnaturaliumexelementorumσυγκρίσειconstitutionemcomprobaresibipersuadent,eodem&exipsaσυγρείσεωςδιαλύσειspagyricatriumillorumprincipiorumchymicorum,adnaturaliscorporissystemamistionecoitumastruendumostendemushocratiocinio.Inquaereditquodlibetsolutum,exiisconstetnecesseest?atquimixtaquaeuissolutainSal,Sulphur&Mercuriumredeunt,&arte&natura.Ergo.Propositioaxiomaticaestnulliusprobationisindiga.MinorSpagyricistamcerta,quamipsaαὐτοψιαananatomiaeuidentissimeostendenda.Spagyriaquodlibet&animale,uegetabile&mineraleintriatibiredigitprincipia,Sal,Mercurium&Sulphur,utobstinatiortemere&ignoranter,iamipsismettuisoculisuisacertoastruerecogarisinuitus.Docetosimiliterἀναστοιχειώσειtua,regressum&egressum,elementorumresnupernaturalesσυγρείσειconstituentium.AdiunctaἀναστοιχειώσειcadauerisputrescentisMercurius,Sulphur&Sal,illeuolatilitatesua&ἀοριστίαoculosinsuitestimoniumuocabit,hocmephitidenaresferiet,SalnontamMercurioquamcineribusosseocadaueriafflatisinhaerenspatefit,illisipsisprincipiissibiinuicempermistis&alteroalteriuscontagionecontaminato.Quemadmodumigituraffirmatummixtumnaturaleexquatuorqualitatibuscoadunatum,nonnegattriaprincipiaprioraillis,autproximaAnatomicorum,sperma&sanguinem,quibusconstamus,&hocnutrimur:itanecconcessumpriusredarguettriachymicorumprincipia,Sal,Mercurium,&Sulphur,quaetamuirtutibus,quamcorporibusipsissimisubiqueconspiciuntur.Nonenimmixtumnaturaleexsoloelementorumconcursuconsistitsolummodo,sed&seminariapropagatione,quaeiamuegetabilis&animalisest,iammineralis,imoutriusquesinontriumomniumparticepsessehabeatur.SiitaquemixtumuirtuteSulphuris,Salis&Mercurii,emicat,utiquenoninepteconstareexiisdemcensebitur,&principiaeiusesse,idanatomiaspagyricacumrationibusaperteapprobatibus.Nonexsoloelementorumcongressumixtumesseconflatum,arguiteuidentiaheterogenorum,uiresnonelementisinsitas,sedaλογῳτῆςμιξεωςobtinentium.Exconcursuelementorumfitlapisiners,mixtionesimplici,nonnisielementaremuirtutemprofessus.Mixtaquamixtanobiliuselementaribusarguuntσυστατικὸν.Nobilitasτῶνσυ¬στατικῶν,inquiesnoninfictis&pictisistisprincipiorumchymicorumconsistit,sedinformamisti.Inquiouicissim.Formammixtorumuariarenecesseesse,mixtisipsisdiscrepantibus,alioquealiinobilitatemixtionisanteeunteiam,nuncignobilitatecedente.Necfictaesseillaprincipiachymicorum,quodαὐτοψίαpateant,&naturali&artificiosasolutionerepraesentata,nontamenideauulgarisMercurii,Salis&Sulphuris,seduultuanalogicouirtutibus,&potentiisquadantenusuulgaribuscorrespondentibus,excalidi,humidi,frigidisiccicoitumixtumconstareasseris,quodlibet,diuersimodetamencommixtum,idque&ἀναστοι¬χειωσειωσιοςnutritionis&generationisargumentoconariseuincere.Chymiciiisdemutunturargumentis,&nescionumminoreuelmaiorirobore.ταιςδυνάμεσινomniaobiectaexcusatis,elementaactumixtisinhabitarenegantes,&qualitateseorundem.Chymicosidemresponsurosuobisobgannientibusridetis.Atquipotentiisnoncontenti,actusipsosincorporibusoboculosponunt,unionisprimarumqualitatumcuiuslibetmistidemonstrationeautopticanobisdenegata.ἀναστοι¬χῶταιmixtum,uelspontesuauelartequodexprimarumqualitatummixtioneconstareais,uelqualitatesistas,uelsubiectaharummihiostende,utostendittibiChymicus,&intuamstatimdescendamsententiam,abnegatisChymicorumprincipiisnugacibushabendis.Heterogeneaincuiuslibetδιακρισειibunttibiinconspectum,oleosum,aqueum,&siccumquippiam,unumquodlibeteritadhucmixtum&nonsimplex,quiamixtiononexsimplicibusmeriserat,oleosumaeremignemqueperipatetici,Chymicisulphurindigetant,aqueoilliaquam,hiMercurium,siccoilliterram,hiuerosalemdenotantes.Utrisfideshabenda?mixtaistaesseprincipiaadhucnecpureelementaria,manifestumest.Numiptereaprincipiinotationeindigna?Atmixtis&compositisprincipiisconstamus,siistahabenturprincipia,curnonresolutioneapparentiaprincipiadefinienda?Principiumprius&posterius,primummedium&ultimum&suismodisdescriptum5.metaph.interlinendum.Quodlibettamenprincipiummixtiulterioriδιαλυσειuelnatura,uelarteexaltetur,putasneabiturumeosimplicitatis,utmerumredeatelementum?siabit,recediteo,undeuenit,&sicelementaeruntultima,&Chymicorummediauelproximaprincipia,siprima,media&ultimaprincipiaconcedunturcumAristot.&rerumeuidentia,decrassitotiusseparatispagyriaiamdisceptantes,puerileminspagyr.ignorantiamsuamprodunt.Nonenimseparantur,utperdantcrasintotius.Finisartificisestimperfectaadperfectionemarteperducere,abiectisabiiciendis.Quorumfitseparatio,eorumetiamiterumfiericoniunctionemoportet,crasitotiusnobiliorirestitutapriori,impuritatibus&obstaculisitaremotis.Temperamentumtotiusmanereaseparatione&hancinsequiconiunctioneartificiosaeffectuselaboratiarguitdepuratique.Siadintentionemartificisseparatiomixtiinstituitur,coniunctionemissatemperamentumtotiusdestruatur,quidnoxaeindemetuendum?&aliquandototimixto,tribuitur,quodestuniuspartisproprium&principiiChymiciseparationehicfacta,tantumabest,uimspecificamperire,uteapotiusintendatur&uegeteturdecoctumuelaquamdestillatampraescribensnonmixtorumomniumtotamcrasinexhibitamuis,sedhorumduntaxatuimquampiamcrasisuadeterminatam,nisiaquamdestillatamtotammixtorumtemperiempossideretibipersuadeas.Attotummixtorumtemperamentumillisnoninesse,residuumperdocet,multumuiriumadhucexquisitioredigestione&distillationeconcedendo.Rhenbarbaridecoctumuirtutemobtinet,χολαγωγειν&bilemducendi,astringentefacultatetemperiemtotiusattingenteinresiduoconsidente&parteterrestrioreastrictionissubiectocongruo.Absititaqueaseparatotriumprincipiorumnoniteratocopulatorumcrasistotius,sittameninstructumcrasisua&determinata,hacqueusuibono,numproptereaquidabsurdiinnaturamuelartemcommissumerit.Lactiheterogeneaepartessuntcrasitotiusunitae,utiduniusmodiesseputetur,soluecompagemmixtionis,uisuiprotinusobiicienturpartesheterogeneaesuaquaelibetornatatemperiepeculiari,antetotiusλὑσιν,subtotiuslatitante,nullatanta,tamenutilitate,quamiamaδιακρίσειpraestantgenerihumano.QuaestioXii.AnSalprincipiumnaturalium,cumartefactumartificialehabeatur?Quodnaturaliumprincipiumestargutanturmisochymici,idartificialeessenequit.Salchymicorumartificialeest.Ergo,naturaliumprincipiumessenequit.Consecutioneganda&adassumtumrespondendum.SalChymicorumdiciartificiale,artenaturamprincipiidumtaxatpurificante&suaeintegritatirestituente,interimidinse&perseprincipiiuobtinet.QuaestioXiii.AnSaliacaustica,ideoqueadadiumentamedicanoxia?Causticaprobantutesseargumento,quodinadustisomnibusmaneatempyreuma.Athocestpetereprincipium.Quodempyreumasapit,illudcausticumnonest,Saliaempyreumasapiunt,Ergononsuntcaustica.Propositionemcoquierroneamtestabunturnegligentiasuasaepiuscibisempyreumainferentes,minimetamenκαυσώδες.Aquaehaedistillataequotiesempyreumaredolent,sedquodnameisκαύσωμα?adsittamenadustis&salibusexpyreuma,hocsublatoκαῦσιςtolletur.Atempyreumaeluibileest,leuiarte,ergo&καυσώδες,rectificataitaqueSaliare,τουκαυοώ¬ματωςexpertiainusuueniat.Sedsicaumsticasaliausuabdicenturcotidianocursaledulisinusuestcotidiano,&demomnibuspromiscue?pergit,infulsusobloqui,generandis&conseruandisanimalibus,soladulciaconferuntsalsaillissuntinsensissima.Iisenimanimalidomniautuermesinterficiuntur:eaqueutcapitalemhostemrespuunt.Insulsumadmodumobloquium.Ubiquepetitprincipium,Dulciasolagenerandis&conseruandisanimalibusconferunt,quomodo?quiddulcedoadgenerationem&conseruationemanimalis?quodobtundituenerem,idnonpotestconferrequidquamadeam.Dulciaobtunduntuenerem.Ergo.Uinassumtumprobari:Quotorpetsensusorganum,illudinersadUenerem.DulcibustorpentsensoriainprimisUeneridicata.Ergo,Etquanquamdulciaεὐξωμαhabentur&eaproptermultumsanguinis&ἑπομενωςplusspermatiselargientia,perseabsquestimulosalistamenperpigra&mortuaesseἔυσαρκοςdulcibuseriutritiostendunt.Sinttamendulciaemolumentoalicui,salenonexpuncto,&sicnonsolumdulciaconferent.Imoquodplusconfert,idaliestanteponendumutilitatispraecellentia.Salplusconfertadgenerationem&conseruationemanimalium.Ergo.Minorprobatur,salenimesculentaquequesapidaefficit,gustuiqueacpalatogratissima,cibiqueauiditatemincitat,tumomniaaputrilagineuindicatactueturomnibuspraesertimlimosissordibusexcoctisatqueademtis.Illoconditaquaequeinmultamaestatemasseruaripossunt;absorbuisenimconsumtisqueexcrementitiisomnibushumoribus,cogit&densatcarnesacsalsamenta,nequidexambienteaereputredinissubirepossit.Adgenerationemanimalium&conseruationemeorundemsalnihilconferre,aueroalienissimum,experientiaconstat.Obesaesiquidemmulieresdulcibusdelectatae&enutritae,quaemagnaexparteeffoetaesunt,moderatosalisusufoecundaefiuntacconceptuiidonee:abstergendoenimomnemuliginemuuluamqueplussatisudammadidamqueexsiccando,efficit,utgenitalesemenfaciliusuterominuslubricoadhaerescat.Uirisquoquelumbosincitare,mouerequetentiginemcommonstrantsalitisaffatimusisicfrequensmarinorumpisciumelus,omniaquetestacea,ostrea,gammari,locustae,cancri,cochleaeconchaequemarinae,libidinemconcitant,caliditatismordacisquenaturaerone,foecunditatiinsuperauxiliari,uelilludargumentoest,quodimmensauismuriumsoricumqueinmarinisnauibusenascisoleat,&quodmulieressalinariaecontinenterpruriant,multarumqueproliumsintferaces.Hacinductirationeinnonnullisregionibuscoloni,iumentorumpabulomultumsalisinspergunt,quosintadcibumauidiores,&adsubeundoslabores,gignendumquemagisalacres&erecti.Imoadeoafficiuntursalsisanimaliumpleraque,utnonexspectantiaagricolarumsalsationem,undiquaquesalsainuestigent,calces&salfuginosaaparietibus,ruderibus,estercoribus,urinisadquasomniconatuultroferunturpraecipitia,utnullauiqueantabigi.Columbariumadisicolumbariuses,sifrequenshaberecupis,lotioidprobeperminge,&saleconsperge,habebisindefrequentissimum.Quodnamautemanimaliumsalaciuscolumbisstercuscolumbinum,ouillum,caprinumgustu,multumsalisnitriinessedeprehendesanatomia,sinonestinfradignitatemtuam,idqueessefertilearguitexeostercoratiofoecundissima,agricolisomnistudioexpetita.Tantumconferuntsaliaadgenerationem&conseruationemanimalium,utmirarisubeat,aduersariumausumfuisseobiicereintelligentioribus,insensissimasaliaesseanimalibus.Sisuntinsensissimacurtantopereeisexpetitauermeseisnecariridiculumest,Curnecantur.Anquiasaliaputrediniaduersantur,exquauermesnatiscilicet:sedhocestconferremultumadconseruationemanimalis.Prohibitaenimputrilagine,prohibebiturgeneratiouermiuminternecionihominumnatorum,hisceprohibitissalprocurabitefficaciterconseruationem&generationemanimalium,quorumabiectitiasuntuermes,quibusaffirmatis,nonaffirmanturomniaanimalia.Notandum&hocdulciasolaconferreadgenerationem&conseruationemanimalium,sisola,quarecondimentilocomedicisuadentsalisaspersionem.Dulcibusadmistussal,exdulcibusfacitnondulcia,insipidasapidiora&salsedinisnonnihilsapientia.Aliquidergoconferentsalia&nonsoladulcia,quodimplicaretcontradictionem.QuaestioXiiii.Anpraetercondimentum,saliapluspraebeantadiumentiinmedicinausurpandanecne?Adratioesallatassurdescentibusipsisplurissit,quamtotaἀπόδιειξις,principesmedicorumsaliumgnariusurpatores,testeslocupletesproducameoinprimisnomine,nenouatores&nouorummedicamentorumfabricatoresconsultoresquehabeamur.AcprimumAeginetahacdesalisfacultaterefertlib.deremedica7.cap.Salomnismultumsiccantemacastringentemfacultatemhabet,undequicquidhumidiincorporibusest,idiotumdepascitur.Quodueroreliquumest,idtotumcompingit.OribasiusMedicam.collect.lib.15.Sales,inquit,siuefossilessint,siueexmarioriantur,similemfacultatemobtinent:eaqueexduabusqualitatibusabstergente&astringentemistaest.Differunttamen,quodsales,quiexterrafodiuntur,discussoriaesintessentiae,exquofit,utcrassiorumsintpartium,magisqueastringant.Salesueroistimagisdigerunt,quamignemnonexperti,quatenuseorumcorpustenuiorumpartiumestredditum.IdemOribasiuslib.2.deuirtutesimpliciummedicament.adEutrapil.haecscribit:salessimilemuimhabent,fossiles&marini&exduabusmixtisuntqualitatibusabstergenteatqueastringente,utrumqueautemgenussiccareplanumest.Quamobremomnemhumoremincorporedepascitur&partessolidasastringendodensat:quodincaussaest,uteassalecondiant,salquecorporaacorruptelaconseruet.Salustusmaioremdetergendiuimhabet:nonaequetamencontrahit&condensat.Aetiuspaucisadditisautimmutatisuerbis.Tetr.I.serm.2.cap.43.&cap.46idemscribit.medicamentaexsalibusconstructaproferanturpriscorummedicorumperitissimorumadobtundendamcalumniandilibidinemmedicastrorummisochymicorumnilnisisuasordidalaudantiuminefficacianullamethodoπαραλόγονadministrata.audiantAetiumtetr.3.Serm.I.ca.24.ubidecruditate,&deiis,quaeadconcoctionemiuuandamfaciunt,exGalenialiorumquemedicorumsententia,salesnobisproponit:inquorumdescriptionelibraunaSalisCappadocisingreditur,quaeomniumaliorumdosinpiperatorumaccalidissiquantitatesuperat,puluereindeconcinnato,adsemicochlearisquantitatem,exouosorbili,autexptisanaieiunouentriculomatutinissumendo.Huiusmedicamenti(inquit)auxiliaresfacultatesnemoprodignitatelaudarepotest.Quareutbreuiterdicam,adfrigidiorestemperaturas,nonreperiasaliudPharmacum,quodconuenientiuscrudoshumoresconcoquat,unde&colicisprodest:uentremcitramolestiammediocritermouet.DescribitporrosalesPoletisaluumemollientespituitamacapitedissoluentes&perpalatumtransmittentes.Eamipsamcompositionemingrediuntur,salestorrefactisplendidissimisdrachmiscentum&quadragintaquatuor.addendosolummodoflorumchamomill.conizaetemii,calamentimontani,radiciseryngiimontani,origani,sylphii,piperisanatrientem.Prostat&aliasaliscompositioapudeundempraestantissimimedicamentiuicesaduersusmultoshumanicorporisaffectusexplens,hisuerbiseamcommendantem:Quienimassidue(inquit)utitur,nullismorbisperomnetempusinfestatur,praecipuetamencaputalleuat,uisumacuit,pituitamqueinthoracecongregarinonsinit,concoctionembonamoperatur,&necessariasuenasmaximeabobturationeliberat,&renesrepurgat.Hisuntsaliumfructuscaustici&empyreumateSal,infestinoxiique,utpriscis&principibusmedicorumnullummedicamentumfueritexoptatius&salubriuscompertum.Actuariuslibr.Method.medend.cap.9,describitquosdamsalespurgatorios:Salquialuumsubducit,uentri,intestinisinhaerentempituitam,reliquosquehumoreseuacuat,purgatquoquemodicebilem:commodissimumestarticularibusmorbisstomachicis:&siquisobstomachiuitiumcomitialisassidueconcidit,eoqueutitur:mihi,inquit,gratiamhabebit.Quieofamiliariterutuntur,amorbisipsisuindicat.Subductouultuchymiaeosoresrancidicompositionespriscoruminspiciant:Salarmoniacus,praetercalefacientiaimpense,uiolentacalefactione,sinonuenenatadotatusoccurret.Pluraibilocorumuiderelicebit.NicolausMyrepsuslib.1.deantidotis,sectioneprima,preterplurimassaliumdescriptionesunamdescribitSanctorumApostolorumauctoritate&usuinsignitamhuiusmodiuirtutum.utuisumadsehectamconseruet,tussim&anhelitusdifficultatemprohibeat.AliamLucaeEuangelistae&Apostolotribuit,nonminorumuirtutum,aliamitemGregorioTheologo&cet.MarcellusEmpirirusduosaliumpurgantiumgeneradescribitinsuodeMedicam.lib.ca.30.Aeginetalib.deremed.7.cap.5.uinumpurgatoriumsalemcontinens,describitporrosolutiuumsal,terr.I.serm.3.cap.108.integrumhoccaputdesalibuspurgantibusinstituit;quorumuariasexplicatformas,admirandaquedeeispraedicat,tumadpraecautionemamorbis,tumingrauissimorumetiamaffectuum,necnonfebriumquotidianarum,tertianarumacquartanarumcurationem.Oribasiusεὐποριστοῶνlib.I.cap.9.ubideeuacuationibustractat,quaesanisconueniunt,haecscribit:iamuerous,quibusmalitiahumoruminest,&quibusproptersuperfluorumacrimoniamexanthemataincuteexoriuntur:quiquemorsuminlotiostercorequesentiunt,confertlacmellimixtumbibere.Itemqueserumlactis:sedprimumpotuidandumestsaleiniecto:facitenimsal,utserumpartescorporisceleriuspermeet.Pliniussecundusletaliterfebricitantem&obstructaaluodiutissimeoppressum,aliismedicisincassumlaborantibus,solaaquasalsasimpliciadmiraculumliberauit,nonsolumfebre,sudore,fugata,sed&aluolaxata,calumniantibuslicettummedicis,aegrumilliuspotuenectumiri:Quid?neGalenusasalisnitriusuabstinuit,quineumetiamatqueetiamcommendat,libr.4.desanitat.tuend.cap.5.Trallianuslibr8.cap.13.Paulusderemedica,lib.7.cap.24.Actua.libr.Method.med.5.&6.Myrepsusdeantidotis.Sect.I.cap.185.describitantidotum,quamdiaspolitirumuocant,cuiusduastraduntformulas,inquarumunaplusnitriquamaltera,inserunt.Quaecopiosiusnitrumcontinet,cumcamino,pipere,rutaacnitroanapartibusaequalibusconcinnatur:quaehacratione,utscribitAetiustetr.3.serm.I.cap.22.magisaluumsubducit.Aliquandoreliquasingulapariponderemiscentur,nitriuerodimidiaautquartaparsadditur.UndeapparetipsumAetium,uimpurgatricemsalinitritribuisse.QuaestioXu.AnSaliaantiquitatimedicaeuenerandaecalcinationecomparataperspecta&usurpatasint.EquidemAeginetamlib.deremedius7.cap.Ii.adsaliumtheriacaliumconfectionemuiperas(uirulentissimareptiliasalearmoniaco,gentiana,aristolochia,centaurio,cardamomo,atqueidgenusaliisuariissimplicibusconditas,acundiquaquecircumuolutasdelegisselegimus.DeindeomnibusmelleAtticoinpastamexceptisaccopulatis,inollamterreamlutofortissimomunitam,cumsuooperculo,tamenforaminibuspertuso,utquidquiduirulentiest,exhalet,iubetadignemreuerberiiexponi,utincalcemcineresqueprorsusredigantur:exquibuscumaliatumrerumadditamentisacmixtionibussalestheriacalesfiuntacconcinnantur.Quaequidemoperatiototachymica,liquidoquearguit:Ueteresadexquisitissimaremedia,calcinationesremediorum,tanquamuirtutesrerumingeminantesacadaugentesusurpasse,citratamenhumidiprimogeniideperditionem:similibuscalcinationibusOribasiusususestMed.Collect.lib.13.decalcinationetartari,faecumqueacetiinollaargillaincrustata.Dicitenimremcalcinandaminollalutomunitaessecollocandam,tamdiuqueibiesseassandam,dumalbumcoloremacquirat.Antiquiomnesdeauiculatroglodytesregulusquaedicitur,docenteseamincineresredactam,singulareessecalculiremedium.Uitruitidemacspongiamcalcinatione&incinerationeusuibonoparandaiubent.Aetiustetr.I.Serm.2.multaacuariaproponitauxiliaabantiquisdesumta;quibusilliscalcinatisacincineressolutis,utiuulgosolebant.Atqueeiussuntuerba,quaehabenturcap.156.eiusdemlibri:aiunt,inquit,cornucerui,sipostusturamlauetur,dysenteriamacsanguinissputum&caeliacasaffectionessanare:ictericisquoquepraebeturutiliter:daturomnibusduorumcochleariummensura.Etcap.157.Aliisuumunguesurunt,&cineremcolicisinpotupraebent.Aliiasinorumungulasustas,comitialemmorbumsanareaiunt,siassiduebibantur.Cap.etiam161ossausta,inquitomniadiscussoriam&siccatoriamuimhabent:quidamtamendehominumossibusidmaximepraedicant.Talumutiquesuillumustum,deindepotuminflationesactorminasanareprodiderunt.Etnouisaneegoquendamnostrorumhominum,quiossaustapotandadabat,ignorantibuspotantibus,quidpotaruntneabominarentur.Atquesicinmultis&morbumcomitialem&articularemcurabat.EtCap.163.mergiuentremtorrefactumsalimodicoadmixtum,crudisbonamconcoctionemfacerecredunt.necnoncap.175.ceterumciniscrematicantrisimiliter,utaliaustasiccat:uerumquadamtotiussubstantiaeproprietateadrabiosicanismorsumefficaxcit.Quin&formamcalcinationisillarumquandamexplicat,quamapraeceptoresuodidicissesescribit.Patinam,ait,habebatisexaererubro,inquauiuoscancrosurebat,lignisuitismaximesubiectis,donecadcinerem,utcommodeteripossent.Atquesicsemperparatumhabebatpharmacum.Exeoueroquotidiearabidocanedemorsisdabat,usqueadquadragesimumdiemcochleariumsalisampluminaquaminspergens.Siautemnoninprincipio,sedpostaliquotdiesamorsucommorsicuramsuscipiebat,binacochleariaquotidiedabat,utquadragintadierumexhibitioexpleretur.Cap.176.locustaetestamustamactritamcummeracobibendamdato&aluuminferumfluxumcompescet:expurgateadem&calculososrenes,multamarenosamurinamdeducens.Quid?Galenumincalcinationepraesertimhac,quaefitperignemsummopereipsumexercitatumfuisse,tumdoctrinaueterumabeodemrepetita,explicataquearguit,tumexperientiapropria,qua,nouispraeceptionibusuetustaauxit,euincit,τέφραν,inquit,τὸὑπό¬λειμματῶνκεκαυμένωνσωμάτωνὀνομάζουσιν.οἱἕλληνεςἔαντελιθώδητῆνφύσινἕαντετῶνζώωνἦδενδρῶνἦμόρια.disciplinaehocchymicaeest,calcemnominare,quodipseτέφρανsiueppriedictacalxsit,siuecinis.cineribusseucalcibusutituradκονίαςστάκτηνseulixiuia;utituradreprimendasuiresquasdam,adtollendumuenenuminuiperis&aliis.Utituradquasdamacuendas:namutipsedicit,quorundamuirtutesigniaugenturpatescuntque,quorundamtolluntur.Aliquibusadhibetlotionem,aliquibustritionem&omninocommodasadmedicandumredderemateriasannititur.Itapurpurarumtestasurit,λείοιὥςχνοῶδεςγινεσθαικό¬ψαςδηλονότι,καὶσίσαςπρότερον.inCancro,comburendocalcinandoquerecitatAeschrionissenispraeceptorissuiexperientissimiσκευασίαν;quodscilicetcancrosuiuosaeneaeincluseritollae,usseritqueἄχρουοὗτέφρῳθῶσινὡςἐυκόλωςλειοῦθος.AdPisonemsalemtheriacalemconfecitcalcinatione.Sedcumfrequentissimumfuerit,hocapudGalen.artiprogymnasmatumficium,pluraallegareloca,superuacaneumreor.Cuiplacet,legatquaescriptaexstantapudGalenum.desimpli.medicamfacultat.ubidemateriametallicadisputat:&quaeapudPliniumlib.34.cap.10.&13.cap.18.eiusdemcalcinationemplumbiexDioscoriderepetit.ApudDioscor.uriturseucalcinaturplumbumcumsulphureinolla.seucatino,subiectoigniagitando,donec,utipseloquitur,ἀποτεφρωδῆςquaeresnihilaliudestchymicis,quamcalcinatio.QuaestioXui.Ancalcinationehumidumprimogenium&crasisreidispereatnecne?Utcalcinationesneganturuniusmodiesse,itaquaeindeprodeuntuariare&diuersimodeaffectaesse,fatendumest.Omniscalcinatioexmixtocorporeterreoest.Omnisfituelhumidoabsumto,siueintotum,siuequoadredigiinatoma&impalpabilia,utloquuntur,possit:uelfatiscentecompagesolutaquecontinuitate,&uelsubstantialisnexusdiuellitur,uelsolidasaltempartiumminutarumἀδιαιρέτων,exquibuscorporaconflauitDemocritus,principiochymicoconfisus,cohaesiotollitur,&hincestreuocabilisseureductiliscorpulentia,illincnonest.Ceterumcalcinatiosimpliciteruocatafitmodoperaquas,modoperignes.Peraquasfitcorrodendoueldiluendo.Corrosioaquisutiturmineralibus,uegetabilibusmistis.Quaeperignemseucaloremsiccumperagitur,autcomburendoperficitur,idqueuelsublimandouelpraecipitando,utfiant,seucineresuegetalium,seucalcesmineralium:hocqueseustatim,seuinteruentu,posteaaliorum,aeris,aquae,mallei,molae&c.Autperficitursinecombustioneperfusidispersionem:autindurationeperuaporemueladmistionefriabilis.Sialiquohorummodorumcalcinandi,perditur,uelcrasisuelhumidumprimogeneum,seruabiturintegra&reductareliquisartificiimodis:Quin&artifexnegabitullomodoperirecalcinationisreicalcinandaecrasin,ueldissiparihumidumprimogenium.Siunouelalteroperditumibit,accidente,&destructorisnonartificisinscitiaeueniet.Maximadifficultasest,praesertimcalcinationeperignemuiolentumtemperiemreiseruareintegram.Idquesoliusestartificisperitiusulongo.Inuegetabilibusfactuperdifficile,inmineralibus&metallicisfacilius.Sisalredoletuiresreiproprias,crasineiusdestructam,authumidumprimogeniumdesumtumdices?Atomnesalabartificeconfectumquamproximerepraesentatnaturamreicalcinatae,effectibusinmedicousuaffirmantibus.Retinebitergocalcinationehumidumprimogenium,tumcrasinacalcinationecalcinatum,ueletiamhocargumento,quodexsalibusmultisoleosasubstantiaarteeliciaturnatiua:oportuititaquesuperstitemfuissesaluam.Etsalcancrorumcalcinationeetiamuiolentatampriscisquamrecentioribusantidotumdepraedicaturadmorsumrabidicanis,specificauirtutetantumuirtutispossidens,utuirusidrabidumexpugnet.Sicalcinationedestructacrasiseorumforet,aquaspecificaistauirtus,inefficaxhaberetur&proiectitium.Quid?excineribuscuiusqueplantae,artificiossimeelicitis,plantamrosae,rosammediahyemeuirescentemuegetantemquesuiscoloribusornatam,tumreliquis,quaenatiuaesunt,referre,inconspectumproducerepotestpraestantiorartifex.Idnecrasidestructa,authumidoprimogeniodisiectoopinaberis?QuaestioXuii.Ansalexprincipusunumrerumnaturalium.Contradicenteshocutunturargumento:salnonpotestesseprincipiumnaturalium,quodplusdamnisaliainferant,quamutilitatis,idqueauctoritatemedicorum:quisalsaubiuisaegrotantibusdetrahunt,&dulciatantumillispraescribunt.Resp.&hocturpeessepetereprincipium.Salplusutilita,tispraestarequamdamniinpropatuloest,utsuperiusdemonstratum.Sittamendamnificum,anneideononprincipiumstatuendum?expungeergoστέρησινseupriuationemnumeroprincipiorumnaturalium,quaecaussaest,corruptionisomnis,&tamennobilephysicorumprincipium.Falsumestdulciaaegrotantibusdumtaxatpraescribi,&salsisinterdicieisdem.Dulcibusneputredinemfugabis?quibusadaugeri&caloremfebrileinfebriomniadministratisexcandescererapidoaestuprobatifatenturomnesmedici?sidulcibuscurasomnestuospatientes,quareacetosa&refrigerantiapromis,peramarisadmodumingratisuexasaegros?QuaestioXiix.Anargentumuiuumprincipiummetallorum?Inficianteseuincereuolunthocargumento,quodhydrargyrus,auctoreAristoteleaereumpotiusquamaqueumnonconcrescat,quodadmetallorumgenerationemnecesseest.Obstatergosolacoagulatio,quominusprincipiummetallorumessequeat.Comprobatoilloprobabitur&hoc.Mirandulanusmeminitcuiusdam,quisuccoquodamplantali&ualidoignefixauithydrargyrum.Albertus&Buccaferreuscorylofixarimercuriumaffirmant.Argentumuiuumcumarsenico&sulphurecoeunt,obsymbolum&familiaritatemquamhabentcumeo.Idmonuitexnatura&arteGeber.Sulphurenimhabetpartesquasdamdispositasadmetallicamnaturam,siabeisseparatafueritcorruptibilis&inflammabilispinguedo,&hocconducitadtincturamrubedinis.Incinnabari,ere,plumbo,hydrargyrusnaturaconcrescit,aquibusarteuolatilisseparariiterumpotest.Etquidaliudestplumbum,quamargentumuiuumprimigradusfixionum,inmetallicogenere?Ideo&immiscetureidemperquamfacile.Uinpluraarrentiuiuiprincipiimetallorumargumentametallainhydrargyrumsoluuntur.Ergoeoconstant.Pliniuslapidemhydargyriinueniriait,inargentariis.Dioscoridescolligihydrargyrumrecitat,infornacibusexcoquendiargenti,Langiusinpergamenaeuirgineae,inquaaurumfuitdilatatumeffectuinuermibusoccidendis,coniicitdehydrargyro,quemipsumetiamexperimurinpannisextorsorumpoculorumperhydrargyruminauratorum.Idemmetallariisaquisinesseputat,expituitaecircafaucesinusuearumcollectione.Quaeetiammetallicimalacircacaput,fauces,pulmones,neruos,cerebrumnuchampatiuntur,eapotissimumimpuromercuriodebentur,excadiniaargentiferatesteMathesio,saepepercussuexpellitur.Bismuthumfugitinigni,eiusdemiudicio,proptercopiamhydrargyrinonfixi:quodipsumetiamconfluitindoliis,&argentumreddit.Kentmannusinualleloachimicauenamhydrargyriinueniritradit,similemargentorubro,rudi,&aliamfuluam,inquapyritesaerosusaureicolorispositus.Ideminsaxocandidodicitrepeririaurumargentosum,fuluuminPannoniam,quodsitargentouiuoadhuctinctum:quemadmodumapudartificesdocimastaspraeceptumestdeauroabhydrargyro,inquoinuenitur,separando.Sedfrustrainauctoritatibus&historiistempusconsumitur,cumidadeomanifestumsit,utnegaredementiaesitproximum.QuaestioXix.Anchymicaremediatuta?Affirmatur.Herophilusmorborumremedia,siabindoctismedicisusurpentur,uenena,siueroadoctis&exercitatis,deorumauxiliaresmanussapienterappellabat.Remediachymiceelaborata&καταἐνδειξινadministratatamtutoexhibentur,quamcibus&potusquotidianus.Haecmultumfaecum&substantiarumheterogenearuminsehabent,naturaepartimnoxiarum,partimelaboratuimpossibilium,utproptereaetiamriteporrecta&debitatumqualitatetumquantitatenihiloseciusnaturaeonerisint,&morborumuariorumauctores.Pharmacisalchemiafabricatisnihilhuiusmodiinest,alienoomniprobeexpeditis.Atpericulosissimaeaesse,uariosqueaegrotospraenimiasuainagendouiolentiaabstulisseinquiuntosoreschymiaeignari.Tantamquippecalorisinsitiiacturamfaciunt,quantamresarciteomniarestaurantiaiusculanonpossunt.Calumniasunt.Quomodoenimheterogeneisliberataremediacalidonatiuoofficerequeunt?nonquantitate?quaelongeminorestreceptispharmacopoliorumremediis,nonqualitateuelmanifestauelocculta?utraqueenimuegetiorinruditerefformatis.Quomodoergonocentiorachymica?sitalia,autperseerunttalia,autartechymica.siillud,proscribanturexomnibuspharmacopoeispharmaca,autminustutaerunthactenusexculinispharmacopoeoruminusumducta.Sihoc&artechymicanoxiorafiunt,curususidnonprobat?curgrauissimi&desperatimorbiiisprofligantur?Illaremediatutioraeruntaliis,quaecitius&faciliusfugantmorbos.Taliasuntchymica.Ergo:Assumtumomniumchymicaremediariteadhibentiumtestimoniocomprobaripotest.Siquidminusfelicitercessit,eorundemadministratio,nonartihacquefactisadscribendum,sednaturaesingulariumminusperspectorumcontumaciaemorborum,tumutentiumimperitiae.Τουτεχνίτουσφάλματαοὐδεινομί¬ζεθοςεἰναιτέχνης:sicquecommitterefallaciamcaussaetumaccidentis.Blandissimaremedia&medicistutissimanunquamfuereuenena?ruminareolimacta.Mannanunquamabortummolitus&foetum&matreminmortempraecipitasti?nunquamsyrupisbenignioribusinhypercatarsinaegrosabripuisti?anproptereauerebenignaremedianontutaeruntdeinceps.Euentunoxium,persehuiusmodineutiquamcensendum.Calidioraclamitantiideoquecalidonatiuominusanalogaresponderipotest:plusquantihabere,plusqualis:rudiaremediachymicorumquantitateessesuperiora.Ergoetiamqualitatibus&calore.Decorrectionibusnihilest,quodobgannias:nam&haechymicisadsuntcalormenstrui&spiritustantumest,utactuinhaereat&chymicisremediisplusardorisconciliet,utistotusexhalet,adqueeumtotumproscribendumablutionesperaquasconuenientesadhibeantur.Quibusuerospiritusuinisedempraebetperpetuamcalorisquidemobtinenteaplusceteris,sedcontemperata&commixta,aliisaequetuta&tutiorapharmacis,plaustrumaromatumcaloreardentiumprosuicorrectionepossidentibus.QuaestioXx.Anremediaexmineralibusexstructaeprobanda&nonpotiusprouenenatisproclamanda?Negatur.Quidamexuegetabilibusspagyricammedicinamprobantes,exmineristerraeerutaomniaprouenenishabent,necullaarteeofingiposse,uttuto&citranoxamintracorpusassumiqueant:assertoresproueneficisproclamantes&omniRepublica&ciuitateproscribendos.Athorumuirgisdignaignorantiaest,&ruditastanta,inquamomnismeritoanimaduertatmagistratuspius&suaeReipb.optimeconsulturus.Magnumquipperudentiummedicastrorumpostulatumest,exmineristerraenonnisiuenenapeti.Itemmineraliauenenanullaarteuenenositatemexsuere.Utroquepetuntprincipium.Simineraliauenenatasunt,curnon&uegetabilia,utpotequaeamboexiisdemprincipiisprocreata?curmineraliauenenumproximissuisuegetabilibusnonaffricantpatentissimis?Quid?praeceptoribusnaturaererumdiligentioribusperscrutatoribusrespondebunt,mineraliacruda,rudiauenenuminseadhuchabentiaaegrotisexhibentibus?Hip.lib.demorb.mul.θεῶνἀπυρονasthmaticissaepepraescribit:necnonaeruginemtritamcummelle&syrmaeapotioneadmixtam.GalenusitidemSulphuruiuum&melanthiumaddyspnoicoscommendat,contradysenteriamneacalceuiua,squamaaeris,auripigmento.quodecompos.med.7.deCompos.Med.Simpl.&Sandarachaabstinens,lib.deAntid.&3.deSimplicifacult.excelebratissimatheriacaAndromachiinditamcalcitidemhaudexpungit:floremaerisintusexhibitumoptimepurgarecorpusaudacterasserens.QuidreferamArchigenem,Andromachum,Aetium,Trallianum,DioscoridemaliosqueinfinitosGraecos&Arabes,quinoxiaperindeatqueinnoxiamineraliaintusfeliciter&cumlaudesuaexhibuere.Audiantcalumniatores,quiddicatMesue.Adsuperfluamhumiditatempulmonum&pectorisinquit,(putoillumloquidepulmonibusquidefatigatilongoaffluxuuiscidaemateriaetandemputrilaginemferecontrahunt.)acciptesarsenicumtritumacremixtumcumuitellisouorum,deindeaccipeferulam&incideeampertaleolasrotundas,easqueillineeomedicamine,&siccentur:Sedpriusillinetemporeususcumseuorenumcaprarumuelboum,fiatsuffitusexiis,&recipiatfumumexinfundibulo.Hocagataliquotdiesterdedie:idsiccatacsanat.Uerumsiindesiccantur,nimiumpulmoneshumescant,ususyrupiuiolati,&decoctificuum:deinrepetesuffitum&nonnegligeeum,quiasanat,inquit,Mesue.IdemagitinquitMesuesulphurcitrinumsiremisceaturcumaequalipartearsenice&seuocaprarumfianttrochisci,exhisfiatsuffitus.Ueterumnonnullietiamarsenico&plumbononabstinebant?aurumque&argentumadeouenenisexemtumest,utetiaminterstomachica&cardiacahabeantur.Dearsenico&similibusuidetrochiscosAndromachiapudAuicennam.ItemMyrepsumdepastillisNicephori&aliis:Mesueninmedicamentariocap.detrochiscis,Trallianumlib.3.ca.21.dePastilloFaustini,Aeginetamlib.3.cap.42.&lib.7.cap.12.Aetiumlib.9.cap.49.&lib.8.cap.56.Galenuspraebuitaerissquamamadcolicam.Trallianusadhyposarcam.MagneteDioscoridesexpurgabatcrassoshumores.QuampraeclaresentiatdelapideArmenoTrallianuslib.I.&2.uiderelicet.bitumen&nitrumAetiusclystereinuoluuloiniicereiubet.lib.9.cap.28.Trallianuseplumbomedicamentumimmisitperos,idrecensenteCapiuaca.Haecsuntantistitumnostrorumuenenatorummedicamentorumlaudatissimorumusurpatorum,quorumnosdiscipulos&sedulosaemulosprofitemur,medicamenta.Quaresicrudiseismineralibusuenenatisutilicuit,nobisemendatis&uenenoomniexsutisutilicebit.Atillisimpune&utiliterlicuit:Quidniergonobis:&quiuenenaueluenenatamineralia;sicorporihumanopraereliquisremediisfructuosa?Quodcorrumpithumanamnaturaeamquedestruit,iduenenatumestuenenumque.Athaecpriscorumremedianaturamiuuerenociuisexclusis.Ergoetc.suntotamenuenenataminerallanondumtameneuictumest,chymicamineraliauenenataesse.Quaecunqueremediauenenosuospagyriaspoliantur,illaoportetessesalubriabenignaque.Chymicaremediaartespagyricaomnisuouirusexsuuntur,adeo,utetiamaliaminduantnaturamprioredepuratiorem,&quodrude,mercuriusuenenatusnaturatalissithabitus,iamaliudquiddeleteriaqualitatecommutata,utilequeauxiliumspagyriauentat.Curitaqueueneniarguunturcalumniose?curbalneaeminerales&metallicaeuenenorumcensunoneximuntur?Illud,adquodomnibusmedicinisincassumtentatisconfugitursacraanchoradesiderabilius,tantumabestuenenatumdicideberi,utpotiusproadminiculonobilissimosiehabendum.Eiusmodisuntthermaeomnesmineralesmetallicae,quarumlegitimousu,dequorumsaluteiameratconclamatum,redintegrantur&reuiuiscuntplerique.Ergo.QuaestioXxi.Anchymicaremediaproptereauenenataequodminimadosiexhibentur?Negatur.Multorumhocesteffatum,minimamdosinκαθ'αὐτὸuenenis&uenenatishaudquaquamconuenireperspicientium.Pretiosissimaquaequesicuenenataforentminimadosiadministranda?QuamexiguadosisBezoar&Bezoardicorumremediorum;haecuenenatanetibi?quidergodifferentiaeinteruenenatorum&horumdomitorumalexipharmacorum?Imochymicaremediaminimadosiexhibitainnoxiasalubriaquesunt,testeomniexperientia;maxima&indecentinocentia.Notaergoueraminimadosissalubriummedicinarumchymicarum.Denonchymicismedicamentisquidnamcensendumreris?Adueritatistrutinampensitandaprofercuncta.Annonminimadosiexhibitaeacunctainnoxia?Atillachymicaremediauenenatadescribebas?quidergodehisfietmedicamentis.Porrigeinfantulounciasduasmannae,euentusteuenenumporrexissedocebit,unciaesemissisexhibitiolegitimasalutem.NauigetigiturAnticyrastuaminimadosis.QuaestioXxii.Anchymicaremediauenena&proscribenda;quodsummaesintactiuitatis?Negatur.Allatrantibusadeoignominiosealchymiamdiuinam,incumbitadhucprobatioquaestionis.Nondumnmostensumest,chymicaactuosioraessealiis.pharmacis.Etsidareturnonconsequens,essettamen,eiusmodiuenenataesse.Palamnamqueest,alimentaplurimasummaeesseactiuitatis,nonuenenatamennecuenenata,nisicaelumterraemiscereuelimus,omniaqueconfundere.Uinumtamestδραστικὸν,utmomentototumperuadatcorpus,&longecitiusullochymicopharmaco.Anrationeταχυπορίαςuenenatumhabendum?Quiddespirituuinimedicati&analepticisummaactiuitatepraediti?hocroburnaturaeadfert,illudmedicinaeopemfert,neutrumtamenuenenatum?Quiddearomatibusnobisquotidianociborumnostrorumcondimento?Acceditsieauenenatasunt,quorumactioestsumma,uenenatanonerunt,quorumlentaactio.Siactiuitassumma,propriumadiunctumestuenenatorum.Atmultorumuenenorumuenenatorumqueactiolentissima,experientialocupletumuirorumconfirmatur.Quomodoergononuenenaautuenenata?autcontrariorumcontrarianonestconsequentia.QuaestioXxiii.Anchymicaremediaobnegatamsibicumcorporehumanosimilitudinemrepudiandaautuenenialicuiusarguenda?Neutiquam.Sihocforetuerum,necullaremediaessentadmittenda,quodnullisinsituelsubstantiaeuelqualitatum,quibuspropriecompetit,similitudo.Necopushicullasimilitudineueluulgariumuelchymicorumremediorum.Quodenimcorpusalterandifacultatemsortitur,idtantumabestoporteresimilitudinemullamhabere,uthacaffirmatamedicamentiincorpusagendiuimsortitidefinitioneexcidat.Idenimomneantipatheticumessedebet,utantipathiasnomineuitiososducathumores.Quodsieamsimilitudinemaffingerechymicisremediisuelint,quamuulgaribusaffictamexGalenimenteuolunt:illatamsimilitudineetiamspagyriaeffictaagent,quamillaboratapriusagebant.ExtractumenimRheubarbari,agarici,tamducitbilem&pituitamquamrudeRheubarb.&agaricusduxisset.nihildesimilitudinesuaingenitaspagyriaperdito.Quamquamnullamsimilitudineminterpharmaca&humorespurgandosagnoscerepossumus,dissimilibuspotiusadseinuicem&pharmaco&humoreelicitoexsistentibus,dequibusalibi.demineralibuspariudicium.Haecenimsuosquaequeeducunthumores,aequeacipsapharmacauegetabilia.Inreliquisτῇαλλοιῶσεικαιτῇἀναλειψειconsecratisneutiquamsimilitudoaduersariispetitadesideratur.Namlongaexperientiacomprobatumest,aurumadcordis,argentumadcerebri,ferrumadlienis,cuprumadhepatiscorroborationemplurimumfacere.Negantesredarguiquotidianaaurifoliorumadcordistutelam&aforis&abintuspraescriptioneepithematibuscordis,&introsumendiscardiacisinserendorum,possuntsuometquegladiotrucidari.Quideisefficaciusadlienis&hepatisobstructionesreserandas,tumroburutriqueconciliandumchalybislimatura.Saturnusuinificatusaluumtammolliterciet,quamuixblandumeccoproticumullum:Christallustartariadeorenesegregieaserositatibuseuacuat,utnullumuegetabiliumhidragogumfeliciusidpraestarequeat.QuaestioXxiu.AnEecoproritamedicamenta&lenientiasolainusumducenda&satisπρὸςτουφαρ¬μακέυτέας,finemconsequendum:Negatur.Sisolalenientiaforentsatisadpurgandifinemsemperassequendum,omnemmorbicaussaminprimacorporisregionestabularioporteret.Namilladumtaxatadhuiusexpurgationemdicatasunt,eamquedumtaxatlubricam&momentaneam.Colluuiesaliquasaepeanfractuosislocisimmersaiacetadeofixe,utnemochlicisquidemmedicamentisauerruncarietiaminfinite&rectealterata,sedalterantiumuim,inintimoslabyrinthosabiecta,uixpassaqueat.Siδραστικὰremediafrustrantursuoactu,quiddelenientibus&eccoproticisspei?Atquinonomnismateriapurgandaprimacorporisregioneconceptahaeret,sediamaduenosumgenus,iamadhabitumprotrusacorporis,nunquameccoproticisreuocandaeliciendaque,quoduirtuscatharticaminorsit,quamuteousquepertingerepossit.Etsicousquepertingeret,iamnoneccoproticum,sedualidumhabereturmedicamentum,gradibus&uiribuspurgandialterumabalterodumtaxatdistinctum.Etcureccoproticamedicamenta&modesteuacuantia,utrheubarb.agaricus,manna,foliasenaeinusumueniantcotidianum,reliquisualidioribusproscribendis?Anquiatutioraualidissimis?atquimannafoliissenaetemere&inconsiderateadministratisabortus,&mortemillatamnouimus.HeurniusMannaaluuminenormeprofluuiumconcitataminComment.Aphor.narrat,&practicos,exeademidemsaepiuscontingereabnuerepudebit.Quomodoergotutapraedicaripossuntremedia,aquibuspericulumpotiusexspectatur,quamsalusexhiberi?ueniant&ueneantameconsuleistabenignainusummedicumcotidianum:sidemonstratumpriusfuerit,horumuirtutemeamessequaeetiamremotissimaspartesacacochymialiberarefacilequeat:&responsum,quamobremomniapenemedicamentacuiuslibetformaeapriscislongaexperientiacomprobata&proptereaantidotariisCaesarea&Regiaauctoritateabhincmillenisannisconfirmatis,mandataualidissimismedicamentisscammoneocolocynthide,elaterioeuphorbio,turpetho&c.sintaggesta.Dicesacuminisergoualidissimaistaingrediremedia.Quidacuminisindeiis,numadaluisubductionem?satisitaquenonProgymnasmatumerunteccoproticaadpurgandum.Sidebilioraadaluumciendum,quidaduenosigeneris&habituscorporiscatharsin?plurimorumbasinconstituuntualidissimaistapharmaca,nonacuminisergo,minimamdosineorumexigentis,sedulteriusquiaprogrediendum&efficaciusperquirendum,quodnociuumlatitatinremotioribus,benignorumuirtutecatharticaadproximaedumtaxatciendanatorum,neutiquamproliciendum.QuaestioXxu.AnRheubarbarum,foliasenae,manna,agaricusetc.benignauocitata&habitamedicamenta,ueneniexpertia:ualidissimis,utcolocynthi,elaterio,helleborodiagrydiouenenoadiudicatis?Affirmantesmagnoconatumaximasnugasdicunt,debacchantes,moresoleni:omniasibiuenena,uenenorumscilicetdomitoribusperitissimisnonputata,sedscitaquibusargumentisroauloseoa:praetoriapotestateornatiiubeturcredienunciatis,extripodeDelphicoprofectisuidelicet.SedmaneantasiniapudCumanos.lureautemquaeritur:quifiat,quodualidamedicamentadeleteriaaliis&uenenata,uenenatasint,&benignauenenataqualitatecarentia?sipropternoxam,quamcorporiinferunthumano,taliasuntcensenda,quarebenignaabsoluunturcorporiaequenocentia?κατασυμβεβηκὸς,hincdetrimentumcontingeresidixeris,idemillincusuuenireinferamuicissim.Perseomniahactenusreceptapharmacausuifuerecorporihumano,educendonoxiosexeosuccosκαἰτὸφλέγμαφυγγάνεινκαἰτὸχολαφυγγάνεινκαἰμελανφυγγάνειν,hocsolumdiscrimine,haecleuiori,illaualidiori&uectoriaquasiuisuasexsequanturactiones:utτὸκαθάιρεθαιomnibusinseconsideratiscommune,necquibusdameorum,licetadpeculiareshumoresciendosdefinitasint,totogenereeuarians.NamquauirtuteRheubarbarumciethumoremnoxium,eadem&diahoctamenuenenatum,illudbenignum.Atquicatharticafacultasutriusqueeadem,effectisideuidenteredocentibusiisdem,nisiquodilliusfacultasmaior,huiusminor;quodtotogenerediscrepantianonefficit,qualiaforent,sialterumuenenatum,alterumnonuenenatumhaberetur.Quidequodcorporihumanosalutiferumest,iduenenatumessenequit.Ualidioramedicamentacorporihumanoinrecessumaximemorbificascaussasfouentisuntsalutifera,illisinnoxieeiectis.Ergo.Uenenatum,quauenenatumnunquamsaluticorporihumanoessepotest:sipotisest,exsuuntnaturamueneni.Hocenimdefinitur&uenenatumomne,quodnaturamdestruithumanam,huicquedeleteriumest.Atquimedicamentaualidadeleterianonsunthumanaenaturae,quiergouenenata?Correctionesualidisistismedicamentisaueteribusaggregataetantum,nonarguentuenenositatemillisinhaerentem,quamnoneuincantbenignioribusadiectaeeaedem.Aliusgratiaemendanturambo,nonutexsuantuenenositatem,siquaeisforet(&quomodoexsuerentintegrainsepermanentia&nullatenusretusa,nudecompositissaltemcastigatoribus)sedutpartes,adquasappellunt,autinoffensepermeent,autlanguidauispurganssollicitetur,auteffrenisrefraenetur.Sed&positauenenositatequadamillispharmacisinhaerente,sieamartificiosapraeparationeapudmedicospassimobuiadeponunt,purgandifacultatesola,saluarelictanihilhabent,quoduenenatosuooreexspuantinualidaistamedicamentaiamartificiose&salubriterconfecta.Symplomataexprauoeorumusuobtingentiaadministrantibussinistrepotiusadscribendaquamdrasticisillismedicamentis,quaeαααporrecta,tantumabest,utparianteiusmodisymptomata,uteafeliciterauerruncatiseorumcaussis,tollant,benignioribusnonmodononcedentia,sedeoruminfelicemoperationemhaudrarocomitantia.Concessisquinetiamnonmodoindeprocreatislethalibussymptomatibus,sed&morteipsaillata,nullumtamenconsequensest,eaidcircouenenataaestimare,nisiuinum&aliaeduliapleraquenutritioni&salutihominumnatauenenositatisdamnareuelimus,quibuspersesaluberrimis,sedperperamadhibitisatqueassumtis,nonsolumgrauissimossobolesceremorbos,sed&ipsamsubsequimortemcontingit.Hippocratismedicorumantesignanumtaceam,cuiHellebori,pepli,etc.uenenatorumistismedicamentorumususfuitfrequentissimus,necnoxiusinregioneferuente,&febribusardentibuspromiscuelicetadministratorumdocentibus;id.lib.Epidem.MesuenmittamHelleborotamdiuinasadscribentemuirtutes,utpanaceaelocoiurehaberiqueat.QuaestioXxui.Andestillationeuispurganspereat?Affirmantesrecedereaiunt,distillandotemperiempharmacipurgantis,aquasubstantiaesitsimilitudoefficienscaussapurgationis.Utrobiquepetuntprincipium.Falsumenimestdistillandotemperiemreipurgantistolli,falsissimumsimilitudinesubstantiaeuimcatharticamperfici:priusnudeassertumobiternegariposset.Neautemquidquamuelaffirmemusuelnegemus,etiamaliissinerationeullaaientibus,temperiemreipurgantistollinonpossenegamus.Distillaturuscatharticumartificioseautidperalembicumpelleresatagit,authumisidere.Neutromodolaboraturuscrasinfugat.Haecenimaccidentariumnonnisisubiectoinsidetsuo,catharticacrasiinstructo.ἀχωριστὸνergo.Quocunqueergoagatur,sequetursuocomitesubiectoproprio.sisesurrigituirtuscathartica,fierineidreris,crasieiusrecedente?sihoc,negabisnepurgandifacultatemsuperstitem?documentosinttibiextractapleraquequaedigestionespagyrica,aliomenstruoelicitaautperduntcrasinauteandemtenent,sinonintegram,atquadantenusimmutatam,saluatamenuipurgatrice.Sihocextractionismodopurgatricemfacultatemnonexsuunt,intimeoperosiuspassaquomododestillandoeaspoliabitur?destillatione,nunquamiduiriumhabente,quopossitsolacrasin,compagecorporissolutadestruere.Uerumenimuerotemperiepurgantisrecedente,&corporeagentiscorrupto&peremto,manarequalitatemnihilominusinaliudcorpus,uttamenistaqualitasperduret&diffundatseselatissime,exemplolactiscaprae&aliorumuegetantiumuimhabentiumpurgatricemdemonstraripotest.Quamquam&uulgarispurgant,Syruporum&decoctorumcoctioebullitioqueabundeprobet,uimpurgantemistisculinariisdecoctionibusneutiquamdeperire,neccrasinetiampurgantiumeisdemauferri,etsietiameaipsacocturaeuanescat:falsumhincnihilonimusconstabit,distillationetemperiemabire,autuerumilladissipata,purgatricemuimintegrampersistere.Uerumarguihocratiociniopatebit.Siualido&uiolentoignipurganscoquendo,uimsuampurgandinonperdit,minuseamamittet,leuissimoignedistillandopurgans.Priusmisochymiciipsimetasseuerant.Ergo.Posteriusperquamabsonumest,temperie,substantiaesimilitudinedeterminatafieripurgationem.Nammedicamentumpurgansinterdumsubstantiasuararum,leue,spongiosumfriabilequeest,utoptimuminsuogeneretaledeligitur,utagaricus.Atquiabeoattrahitur&educiturhumorgrauis,uiscidus,lentus,compactus,minimequefriabilisest:nempepituita,quaeisthaecinseomniacomplectitur,utsensusdemonstrat.Quaeergosimilitudosubstantiaeagaricicumattractaabeopituita?quodsidicastemperamento&qualitatibuselementarib.pituitaeagaricumsimilemesse,nihilprofectotaleinuenies.Estnamqueagariuscalidus&siccus,uelDioscoridis,Galen&Mesue&omniummedicorumsententia,pituitaquamattrahit,frigida&humida.Agaricussaporeamarus:pituitadulcis,acida,insipida,salsa,necunquamullaamaraest:Agaricusinalimoniamuertinonpotest.Pituitanullonegotiopotest,obidillinaturanullumreceptaculum,quoduelutiexdimidiococtumalimentumexsistens,nonutiqueuacuari,sedalterari,acconficiincorporemanensdesideret.QuaedoctaGalen.lib.2.deNaturalifacultatesent.est.Inquoergoagaricocumpituitaconuenit.Depurgantiumreliquisspeciebusparestoiudicium.Sisimilitudinesubstantiaepurgabunt,similiaeruntsibiinuicem.Namsimilitudinisrelatiointereaest,quaesuntpraeditaspecieeiusdemqualitatis.Utaequalia,quaepraeditasuntunaspeciequantitatis,&eademsuntatquedicuntur,quaepraeditasuntunaeademquesubstantiaespecie.Nihilueroest,quodsimilitudiniscaussahabereauttrahipossit,idestagere&patiqueat,proptereaquodintersimiliaactio&passionullasit:quarenecsimilepurgaresimilepotest,cumpurgaresitactioquaedam,purgariuerositpassio.Annondesinitactio&passio,quandopatienssimileeuaseritagenti?QuaestioXxuii.Anessentiaechymicorumelementaribusqualitatibussintexsutae?Quodσυστοιχειώσειconflatumest,artenullaperἀναστοιχείωσινadeamessentiamperducipotest,quaesiterpersomniselementarisτουπάθους,&nonreferatnaturamprincipiorumseconstituentium.Atquiessentiachymicaexelementatiselicitur,quidniergonaturameorumretineatnonadeocrassam&sordibusmultisonustam,atcertedefaecatam&depurgatam.Spiritusuininonignobilischymicorumessentia,tantumabest,utomnemabieceritnaturamelementarem,utardeatinsigniter,&caloremobtineatflagrantemcumsiccitate.Pleraqueessentialiumintensohyemisfrigoreconglaciant,utideamessentiarumperdidisseuideanturredeuntiumadse,tamencalorisbeneficioeiusmodisunt,Balsamus,Saturninus,oleumCamphorae,essentiacolocynthidos,quaeaestiuotemporeabaurafrigidiore,suocongelationismodoconcrescunt:&saturninumoleumsaepeinsolidamabitglaciemleuifrigorisui.Quandoquidemigiturabelementisafficiuntur,necesseesthishomogeneaesse&compati:quaeenimgeneribusdissentiunttotis:nonseafficiuntmutuo.Atessentiaechymicorumuiribus&qualitatibuselementorumafficiuntur.Itaqueabipsiselementis.Nonergoomnemdeponuntessentiaechymicorum,elementaremnaturam,sedparticipantea,sedomniumnobilissima&specifica.QuaestioXxiix.Anchymicaremediaextractauocataobcaliditatem,quamacquiruntoperationechymica,incalidioribusmorbisutfebribus,conueniant?Extractaineptientibusquibusdammisochymicis,ueresuntcalidiora,quamutconueniantfebrientibus.Nonesttamenacutusmorbussinefebre.Uereenimcathartica,eoquodsintcalida,solentanobisaliquorefrigerantetemperari:Rheubarbarumexempligratia,quiacalidum&siccum,hepatiscalidiorismorsest,nisirefrigerantibustemperetur.Uostamenparatisilliusextractumcumaquauitae.Ergoetc.Tantumchymiatriaeaduersantium.Includantursyllogismomedicastrorumillorumineptiae.Quodiustoestcalidiuspharmacum,idaestuflagrantibusnonestporrigendum.Extractachymicorumcalidiorasuntquamfassit.Ergo.Connexumnegatur.Proposiprogymnasmatumtionamquesiomniacalidanegaretinmorbisferuidisadhibenda,nepurgatioquidemullafacienda,utquaeexcalidioribuspurgantibusquammaximeconstaresolet,necsyrupialterantes,necpulueres&aliacalidisconflataadministranda,caliditatismetu.QuareHippocrates,Galenus,Graecimedici,peploHelleboro,Hiera,pachii,diaphaenicone&desuccorosarumfebribusardentibuspleuritidegrauissimacorreptiscreberrimeusicaliditatemingentemeorumreueritiadfrigidioranonconcessere,&nobispraeceptumproponentes,calidioribusualedictisalsiosisutendi?Equidemsiindicanscholagogumindicatautphlegmagogum,utrumqueautemexcalentibuspropeconstitutumsit,nonneadexsecutionemindicantiscaliditatepurgantiumminimumdissentiente,autcontraindicanteperitusdepromatindicatum,primo&perse?exsuperanspharmacicaloremtantumabest,adiicerealiquidferuorisadaestumfebrilemposse,utpotiussuacaliditatemedicinalieumexpugnetobtundatque.Nonenimsimplexcalorpharmacisinest,&febrilis,sedcumpurganteuirtutesuaipsimetcaloriputricontrariusmixtus&medicinalis.Utnontamcaussisferuentium&putriummorborummorbificisdeiiciendissitefficaxtalepharmacum,ideoqueexaccidentefrigidumpotiusaestimandum,quodcaloresuotali,nonputri,febrilem&putridamdyscrasiamexstinguat.Febriumcurationontaminpurgationecacochymiaeputrisquamalterationeeiusdem&dyscrasiaefebrilisconsistit.Utrunqueneutiquamfrigidisperficitursolis:alioquinsatisforetaquaquaeuisgelida:sed&calidisimocalidioribustumsimplicibustumcompositis,ueterum&recentiorumpragmaticisuoluminibusidcontestantibus.Alterantiumfebriumcatologoaccensentur,centauriumcardbenedictus,gentiana,absynthium,omniacalidaad2.3.gradum,nihiloseciustamenalterandiuieximiaaffecta,nonquidemcaliditateuelfrigiditatesua,quaeeisnullaest,sedpeculiariuirtuteexmixticrasiinfebriuminternecionemtotaconspirante,aestumfebrilemrestinguendi&putredinemcoercendi.Assumtumimperitiamnotatpuerilemartischymicae.SienimUulcanicamofficinameminussaltemconspexissent,nontotiesinpetitionemprincipiiturpiterimpingerent.Extractaquibusdameliciunturmenstruospiritusuini,cuiustamenoperationeperacta,neminimumquidemremanet,quodnonseparationefiateuanidum.Siquodetiamsuperstesforetempyreuma,idtotumcorrectionibusperablutionesartificiosastollitur.Quinetiamrestagnanteportionespiritusuini,extractioniadhaerentis,nihiltamenferuorisautincrementicalorisfebrilisessetindemetuendumQuodspiritusuininonuulgariuirtutepolleatputredinemcohibendicalidissimuslicet:tumilleipseleptomeriasuamomentocitiuseuanescat,quamutfixopedeullamnoxaminflammandiinferatinternis.Iamueropalamest,menstruumextrahendorumneutiquamuniusmodiesse,sedartificibusnuncspiritumuini,saepiusaquamappropriatamextrahendisaffinemiteratodistillatam,quaenonmodonullumcaloremferuidumextractisafflant,sed,siquempossident,nociuumautaliquidaliudalienum,quamlongissimeeliminent.UtsicparatamedicamentachymicalongeplurisaestimandatutioraquehabendaipsisuulgaribusSyrupis,melle&saccharo,utroqueadputredinem&aestumfebrilempermultumfacientibus,inflammantibus,obstructionemquebileadaucta,(melenim&saccharumquamcitissimeinbilempicrocholis,praesertimqualessuntpeneomnesfebricitantes,facessit)fixantibus.Uerecatharticacalidiorafrigidistemperarihactenusignoraui,secusdocenteMesue&expriscismedicisperitissimisquibusuis.Rheubarbarumspicacalidioresecorrigigitur:aloe,cinnamomo,caryophyllis,spica,nucemuscata;agaricus,turpethum,foliasenae,zingibere;quaeomnia&pluracorrigendisistispharmacisdecretaantiquitusnihilquidquamfrigiditatistenent,nectemperationisinserapiisquicquam,melle&saccharorefragrantibus,autrefrigeriiaccipiunt.Hepaticalido&siccoRheubarbarummortemessenonfrigiditateafflatumhauddixerim.Medicorumcohortitotihactenushabebaturanimahepatis,Rheubar.absoluteconsideratur,iammorsest.Quomodo?noncaliditate&siccitate,hisenimqualitatibusneutiquamhepaticumestRheubarbarum,alioquinquoduistalehepaticumforet:totaitaquesubstantia,obquamappropriatummedicamentumhepatihactenusesthabitum.OmniitaquehepatiqualicunquedyscrasiaaffectoanimaeritRheubarbarumnonmors:nisineges,appropriatummedicamentumillud.Habetur&obidhepaticumRheubarb.quodproliciendaebilisitconsecratumabhepatecalidiore&siccioreabundantiusprognatae,quaminaliam&contrariamintemperiemabrepto.IllacolluuiecholericaexhaustaRheubarbarihaustrohepardyscrasiacalida&siccasua,nonnequadantenusabsoluetur,&suaeintegritatirestituetur.QuareergomorsRheubarbarumtalishepatis?QuaestioXxix.Alterantianemedicorumprimisqualitatibusdefinienda?Morbosfrigidoscalidisremediisoppugnandosasserentes,uolunt&calidosfrigidislegeτῆςὑπεναντιώσιος,simpliceselementorumqualitatessolunmodointelligentes.Atsimorbussimilarissimpliciqualitateestretundendus,curnonreiectissimplicibus&compositisremediisalterandifacultatepraeditis,ipsametelementainusumtherapeuticumproducimus,longeexcellentiorialterandiuirtutepollentia,ipsiselementatis:febriscalidus&siccusmorbusestsednonsimplicicaliditate&siccitateelementarideterminandus,quodaffectussitpraeternaturamcordisextranaturaesuaelineamabeuntisincalorempraeternaturamfebrilemabrepti.Dyscrasiahecsimplicicaloreelementarisiccitatesimplicisocianonpotestdefiniri,quodhaecsimplicibuscompetantelementismixtioneuacuis:corautemcertacrasitumformasubstantialiessentiamcordisconstituentedotatumest,&iampraeternaturamcrasiuiolataindyscrasiamfebrilemnutanteaffectum:quaefebrilisdyscrasiaquianonsimplex&elementariscalorisexcessudescribenda,sedtalis&febriliscensenda,ideoetiamomniἐνδείξειindicante,suumcontrariumnonsimpliciterrefrigerantia,sedtaliarefrigerantia,quaemixtorumsunt&acoreuelqualitatemixta&febrifugauirtuteaduersantiaiudicatadecernuntur,uelutiacetosella,rosae,nympheacichoreacea,cuncta,syrupusacetosussimplex,Oxysaccharum&c.tumaliaquaespecificauirtutefebrilemdyscrasiamexpugnantnonprimisqualitatibusconformi,sedcertomixtionismodoprognata.Quomodonamqueprimisqualitatibussimilisillorumqualitasuirtusque,effectualioconsequente&docente,aliamrefrigerandiqualitatem,aliamhumectandi,aliamsiccandielementatisinesse,quamsimplieibusinesseelementisdeprehenditur.Hissuaesuntqualitates,quasinmixtoquolibetalterarinecesseest,&exalteratorumunionemixtumconsistere.Siitaquemixtioτῶνμικτῶνἀλλοιωθέντωνesttrocis,quomodomixtumprimisqualitatibusinmixtoiamaliis(quiaἀλλοίω¬σινpassae)determinandum?Hippocr.deUeteriMedicina:"Sidixeritaliquis,ait,quiacaussafebricitat,uelquiperipneumoniisinuoluuntur,autaliisualidismorbis,nonfacilecaloribusliberantur,nechicfrigidumaduersuscalidumseerigit."AtquiegohocsignumSyllogisticumesseexistimoquodnonasolocalidoabsolutehominesfebricitent,nequehocsitunicaafflictioniscaussa:uerumidemestunaamarum&calidum,autcalidum&acidum,&salsum&calidum&aliainnumera,eademquerationefrigidumcumalisfacultatibusconsociatum.Utnemonescirequeat,mixtumquamixtumnunquampossesimplicibusistisqualitatibuselementaribusesseaffectum:quodalterationespassaemultifariaminunamiamreinaturaliscrasinconspirationefactacoeant,hacuelillauirtutetotiusexsplendescente,quaenechuiussitqualitatis,necilliusexsuperantisetiamNam&praedominansamixtionequalitasmixtimera&uniusmodiessenequit,sedexalteratorumunionealiaeuasitmixtionicognata:simistioτῶνμικτῶνἀλλοιωθέντωνestἑνωσιςdeortu&interitu.quidalexicaca?quaeuimalterandimalignitateedomitaaprimisqualitatibusminimeobtinent,sedextotiusmixtionecrasiqueresultantem.Ita&detotaalterantiumbilisflauae,atrae,pituitaesanguinisextranaturaelineamabreptorumfarragineomniumsimpliciumquidem,sedmixtionemixtasuirtutes,qualitatibusmultumperpessisnonaffinesexsurgentes,possidentiumiureiudicandum.QuestioXxx.Anpereunteformasubstantialicrasis,facultatummedicarumcaussaprincipalissaluamaneat?Quihocasseuerareausint,crasinreinaturalisformesubstantialismixtumconstituentisuicemobtinereopinantur,eiomnesspecificasἰδιότηταςadscribenteseasquesaluaspermaneresubstantialiformaexsulante.Uerumn.uerocumomniscrasisqualitassitautexqualitatibusquiddamcompositum,idautemaccidens;cuiusnulliusessepotest,constitueresubstantiam,mirumaccidenticrasiprincipiorumnaturamtamtemereadscribi,cumprincipioperseingenerabiliassertoinMetaph.Aristot.Idem6.Metaphys.demonstratformamipsamconstituentemessentianrei,nequeelementumesse,nequecompositumquidclamexelementis,sedesseprincipiumquodrespectumateriaeμορφῆςhabeatappellationem,sedrespectugenerationishabeasrationemfinientiscaussae.Quoeuidensestcrasinpropriamnonesseformamreinaturalis,necposseessesineforma,necformamsinecrasi,&ambotamenhaectotogenerediscrepare.Crasisquidemformamixtidicipotest,sednonsubstantialis,quodillaexsultetexqualitatibus,quibusalteratisfitcrasis,nonsubstantialis,qualitatumenimnonestconstituereτὸδέτι.Quinetiamhocargumentoliquet,crasinnonesseipsamformam,seunaturamrei,cumcrasisdicatursecundumnaturaminesse.Atquesecundumnaturaminsunt,nonsuntipsanatura:differuntenimsecundumAristotelemNatura,resnaturalis,&quidsecundumnaturaminessedicitur.Quareformasubstantialisrerumnaturaliumanimatarumque,licetpereat,proprietatibus&crasiincolumisuperstite:Consequenstamennonest,resistasexanimatassolaconstarecrasi&accidente,cuiuspersesubsistere,&subiectumaliorumesseperquamabsurdum,seduegetatiuaabolita,naturalisformarestarepotest,mixtiessentiamconstituens.Aristot.Metaphys.lib.8.distinguitmaterias&formasrerumnaturalium.Quaedamenimestprima,inquapotentiaest,utpossitomnibussubiici.Aliaestultimamateriaseuuernaculaquamἐσχάτην&οἰκείανnominatὑλειν.Eanonnisiuniformaesubstantialisubiicitur,&cumformahacsimulest&simulinterit.Deindealiamateriaest,quaepraeceditgenerationeformamultima,quaesimulessenequitcumultimamateria,sedmateriaultimainformataperimitur,priorqueformainmateriaaboletur&perit:utsifiatsanguis,formachylidesinit,&quandofitcaroexsanguine,sanguinisspeciesdefinitesseinmateriasuccedentecarnis.Suntautemquaedamformaeγενεσειprioresincorporibusanimatis,quaeposterioribus&perfectisformis,quaenimirumsuntspecies&naturaeprouenientes&propagataeabanimaipsainsimilaribuspartibus,quaenonposterioribusformisabolentur&pereunt,nequeformiscorruptis,ipsaetiamintereunt,habent.querationequasimateriemediaterespectuperfectarumformarum?Harumformarumspecies&essentiaenonanimatione,sedquadamquasiσυμφύσειelementorumdescribitur,cuiusformaeinteritumAristotel.appellatputredinem.Talisformaestpartiumanimalissimilarium,utformainanimataecarnis,quaeγενέσειutpraeceditanimatamcarnem,&animationehacnonperimitur,ita,necquandoamiseritnaturamanimaliscarnisetiamnonperimiturnaturaipsiusprior.Proptereaaliaeformaedicunturposteriusfieri&quasisuccessionequadamperfectionis,utposteriornonperimatprioremformam,sedeamperficiat:utsiformacarnisuiuaeperficiatformampraecedentemcarnis,quaeσυμφυσειelementorumdefinitur,&propterquamsubstantiacarnisnonmortisedputredinisubiectaessedicitur.Quamquamigituruegetatrixanimaperimaturrerumexanimatarumnaturalium,nihilominusnonamittitspeciemillamsubstantiae,quamdiximuscaussamesse,συμφύσεος,utstirpsuelherbaeexpertesanimae,quaepriusanimataefuerunt,nonamittentestamennaturassuas,quibusutilitatemaliquamnobisexhibent(quandoquidemAristotelesinquit,hominisquodammodosuntfinis,gratiaquoruminferioresresnaturalessuntconditae)uelrespectunutritionis,uelquoadmedicamentirationemhabeant.Iduegetabiliauegetaridesinentia,&uegetatriceorbataeuidenterdemonstrant.SitdocumentoipsumRheubar.quoduegetatiuaanimapriuatum,nihilominusfacultatemmedicamintegramretinet,purgandibilem,quamamitteretsaneprotinus,auegetationisprincipionataeafacultate.Atquiasuperest,illaperemtaaliusprincipii&quidemnaturalisfacultassit,necesseest,noncrasiadscribendaprimo,quaenonnisiorganiceinquouismixtosehabet,ideoqueprincipalicaussaabsoluenda&suooppositopermutabilisexsistit,quodaccidenssitsubiecti.Quasdamarboresfrugiferas&aliasinfrugiferasesseconstat,eiusdemspecieiexsistentes.Herbasitemnonnullasinquibusdamregionibusquosdamsapores&uiresmedicashaberequastameninaliisregionibusnonhabeant,propterdifferentiamterrarum&coeliipsacrasesrerumnaturaliumcommutantium.InGalliaquoddamabsynthiumnascidicitur,expersamaritudinisexcrasimanantis.InCyrensiregionetraditurnasciarum,quodinstarrapiesuisit,cumtameninaliisregionibuspropteracrimoniamnegustabilequidemexistat,&inPersea,arborPerseauenenatumfructumproducit,quaesiinaliaregioneproferretfructum,eumsalutarem&innoxiumessemanifestumest.Indecrasinreinaturaliscommutarilabefactariqueposse,saluarenaturali&formanoncontra,necpotentiasessentialespermutariposseincolumisubstantia,liquidopatet.Quodautemsuscipitoppositumsaluasubstantia,idformasubstantialiseiusdemessenequit.Crasissustinetoppositumincolumisubiecto:namnonmodouenenatamnaturamcommutat,nonuenenatafoecundamsterili,sed&aliasqualitatescrasiospermutataliis.Ergo.QuaestioXxxi.Analexipharmacaaduenenasintreuocanda?Negatur.Sialexipharmacasubueneniscontinentur,alexipharmacanoneruntantidotauenenorum.Atsuntantidotauenenorum.Namideoindigitanturalexipharmaca.Ergo.Ratiopropositionishaecest:homogeneacontinerihomogeneisdemonstrantelogica.Atquiaalexipharmacanonsunthomogeneauenenis,neutiquampossuntsubeiscenseri.Aliisalexiteriasecludunturapharmacisadiumentigenere:Cumtamenineodemgenereponendauideantur,&uenena&alexipharmaca,quiacontrariasunthomogeneaipsiscontrariissibiinuicemneutiquamsuccensendis.Curergoalexiteriaaduenenareuocanda?Anquiauenenacontinent?Quomodo?pleraquesuntantidota,&quamquaminsuntquaedamuenenatorum,tamentantumabest,utnaturamsuamretineant,utpotiusartificiosamixtioneretusatotantidotorumcongerieexsuperante,omnemexsuantuenositatem.Quomodoergoueneniconsortia?Quinnegandumomnino,alexipharmacaadmixtahabereuenenasibi:Sicarnemuiperinam,siopiumadmistatheriacaemithridatiocelebratissimisantidotisdixeris,eademqueuenenatapronunciabis,totoerrascaelo,quicunqueesaffirmans,necunquamassertumprobabistuum.Nisiuenenumbonum&salutiferum,&hocilludcensuerisstolide.Admistasint&plurauenenataerroreauctorum&miscentiumantidotorumseualexipharmacorum.quiauerohaecusulongoprobatasunt,&praedicatataliauenenataoppugnamtia,abeffectusanearguioportet,partesτὰςσυστατικὰς,heterogeneaelicet,tandemconspirasseinnaturamtotiushomogeneam&alexipharmacam,moremistorumnaturalium,quibuscontrariacomponentiaantemistionemdissona,iamconcordantunanimiter,unionemistiliumperacta.Quarealexipharmacisuenenorumantidotisaffirmatis,negarinecesseest,hassubilliscontineri:nisifalsumsubuero,authocsubillocontineriineptissimeuelis,autnigrumautalbum,hocadilludreuocare.QuaestioXxxii.AnRheubarbarocumbilepurgandatantasimilitudo,utsifrustretursuoactuutinsubstantiamhumorispurganditransmutetur?Haudnouumhocmisochymicieffatum,sedabantiquitatiscoryphaeoexsuctum.Quamfacileautemaffirmatumesthactenus,tamfacilenegaripotest.Quandoquidemautemmenegationissimplicispudet,ideoaduersariohoccediluendumpropono.SisimilitudoRheubarbaroestcumbile,eaeritautsubstantiaeutriusqueautqualitatum,quibussimilepropriusconuenit.Aristot.testelib.5.Metaph.cap.15.ὁμοισιἐστινὧνποιότηςμία,nonsubstantiae:quiadiscrepant.Rheubarbarumuegetabileestmateria,&formabilisnonest,sedhumorisseusuccinominedumtaxatcomprehenditur,uegetationisomnisexpers.Nonqualitatum;nam,licetRheubarbarumcalidum&siccum,&bilissimiliteraffectahabeatur:certumtamenest,aliamessecaliditatemRheubarbari,aliambilis.Negantirespondebiteffectusutriusquedissimilis.Undeacrimoniamordacitas,bilis,aRheubarbaroexsulans.Siutriusquesimile,quale:utriusqualissimiliseffectus.Sedhocnon.Ergonecillud.PorrosiadeosimileestRheubarb.bili&haecilli,curnontantumopispraestatbilispeccanssibiipsi,quantumRheubarbarumbilipeccantiinictero,hepatisobstructione&c.maximecumquantitatedominatur?Curindigapraesidiariosimili,ipsametsatfirma&quanto&quali?frustratasuoactuinsubstantiamhumorispurgandi,transmutariRheubarbarumais.Alchymistammisochymicisagitmirametamorphosi.QuisestisteactusRheubarb.quoducitbilemsibisimilem?Actustotiuserit;nonergosolarumqualitatum,quibuspersesolisnullacompetitactionaturaliter,quiaaccidentia.NecpossetactusisteRheubarb.abilisessequalitatibuscaliditateputa&siccitate.Sicenimomnebinisistisqualitatibusdotatumbilemcieret,quoduanum.Actioergototius&propria.Siergosuapropriaactionepriuatur,quaadbilemaffectaestsimilitudine,quiimpeditaactionehacinsubstantiamhumorisciendicommutabitur?Anbeneficioalius.numqualitatum?hisnullafittransmutatio,sedalteratio.Ergosubstantiae?Nechuius?Namactuproprioducendibilemimpedito,etiamimpedieturidemtransmutandiseinsimile,quodsithiccumillounus&idem.Etquaesimilisinsimiletransmutatioantesimilia?curRheubarbaruminbilemmutatur,actioneciendipraepedita,&nonuiceuersa?QuarebilisaRheubarbaroinuentremductanontransmutaturuelhocinillam?Utconcludam:siRheubarbarumsuoactufrustratuminhumorisducendisubstantiamtransmutatur,autsubstantiasua,autuirtutetransmutabitur.Atillasaepiusnonexhibetur,ideoquenechactransmutabitursemper.Uirtuteergo?Athaecspiritualissuoorbatasubiecto,alienoinsidens.Nonergoincorporalemutabitur.Necuirtutepotest,quodsitimpedita,&quiafrustrata,ideotransmigrandumsibiinsubstantiambilis.Atnonpotest,quiauirtusuirtutecaret,quoadactum.SubstantiamexhibitamRheubarb.&impeditamsuoactutamentransmutarioportereinsubstantiambilis,fabulaesimilimum.Sienimcibuscholericusnonsineantecedentealterationenectotusinbilemabit,multominusRheubarbarum,quodneccibus,necunquamconcoquianaturapotest,utnutrimentum.Sipotest,nonmedicamentum,seduelnutrimentumuelmedium.Expungaturergoexcensumedicamentorumcholagogorum.Sedsatis.QuaestioXxxiii.Anparuadosismedicamentinotaueneniautmedicamentiuenenati.SiminimadosisPharmaciargumentumuenenatiremediiconsentaneum&uerum,eritpropriumeiusadiunctum,uthocposito,&illudnecessesitponi.Atqui,quemadmodumnecdosiexiliaffirmataaffirmaturuenenumueluenenatum:itanecnegatahacnegabiturillud.PretiosissimorumτῶνιἀμάτωνaromatumcordialiumBezoardicorumdosisadministrandaestminima,nontamenuenenositatisproptereaaccusanda.Hydrargyrus,antimoniumcrudumlargasaepiusporriguntur,eximeseauenenorumcatalogo?Bezoardicuslapisadgranasex,octo,decemexhibetur,quaedosisminima,numideoalexiteriumhoceximiumobdosisexiguitatemuenenatumcensebis?obratiocinor.Quidquidparuaporrigiturdosi,illudestuenenatum:Aromata,Bezoardica,minimaexhibenturdosi.Ergosuntuenenata.Propositioesttua,siuera:consecutioerititidemuera:sedquoassertore?QuaestioXxxiu.Antemperiesreinaturalisdistillationedestruaturautminuatur?Chymicusnondestructorrerumnaturalium,sedearundemindustriuselaboratorsit,necesseest:secusnonartifexnisicertifinisgratiamohaturdestructionemrei,sedimpostoraestimandus.Temperiemreinaturalisdistillandominuiautdestruinullusperitorumaffirmabitunquam,omnistudiocrasin&essentiamcuiuslibetdistillandisaluam&integramperdistillatoriumexigeresatagentium.Utcominuscongrediargladiologicosuccinctus,sictecompello:Sidistillatumiisuirtutibuseaquecrasi&quidemdepuratiori,quibusdistillandumsimplexdotatumfuitnatura,pollet:distillationetantumabestminuidestruiquesimplicisautdistillanditemperiem,utpotiusexcellentiorexaltataqueomniimpotentiaabimpuritateascititiaexpeditaqueprodeat.Priusuerum,destillatumomneartificiosumliquidissimocomprobat.Ergouerumposterius.Utpriusanicularumdenicarumfactononimprobandocomprobem.(artificumenimoperationesforsnobilioressunt,quamutadtuumcaptumquadrent)Gustaaquamearumcinnamomi,crasinnecinnamomiperditamdiminutamansartamtectamquepossidet?sisapis,saperetibicrasincinnamomi,&specificasuirtuteseiusadeofateberis,utodoratuSueuicoabolitotibiacersitrestitutusgustatusGallicusSiitemdistillationedestruiturautminuiturcrasisreinaturalis,currestagnansmateriainfundoalembiciautuasisἐξίτηλονhabetur&caputmortuum?Cuiususus&finisgratiadistillataabhincannismillenisaprobatissimismedicissuntusurpata,destillationetemperiemreiabolente?QuaestioXxxu.Ansuccusueldecoctumreinaturalisautsimplicisherbaetemperiemintegramconseruet.Stupendamimperitiamarguitassertum:Quisenimquolibetsimplicinonnisialimentariumhumoremexprimiuegetantiadhucnescit?Hicquiaambigitnectransiitinalimoniamuegetandi,crasintotiushaberenequit.Quomodoergotemperiemintegramconseruarepoterit,cuinunquamseassociauit.Sihabettemperiemintegramsuccusreinaturalismedicaeexpressus,omniscrasishaerebitinsucculentis.Haecautemnonsuntσυστατικὰreinaturalis,necpartesintegrantes.Nonergohabebitsuccusexpressustemperiemintegramreinaturalispraedestillatis.Succoexpressouegetantisautrecentissimplicis,distillatorioidcommissumadhucspecificumcumcrasinaturaliprofert:quodargumentoesteuidenti,destillationenonperirecrasinrei,sedeandemseruari,succorudi,omnitemperieuacuo.Negantesadhuccalidioresherbasoriganum,absynthium,maioranum,salureiam&c.excisasspontesuccosuouelsoleuelaereumbrosoexsuctasexaminent,uideantqueutrumeaetemperiesuanaturalisintornatae,succoilloextabescente,necne.Illudaffirmareeuidentiareieoscogit,nonenimnisiexsiccatiseisutimuromnisuccospoliatis:quiergotemperiemtotiussuccusillehabebitintegram?Quinetiammultasuntusqueadeoexsucca,utexpumiceaquamcitius&faciliusprouocaueris,quamexillissuccumtemperiemsuamnihilominusseruantibus.Decoctatemperiemdecoquendisartamtenerepatientispalatum&coquentisnarestestabuntur.Huius,cuiuslibetdecoquenditemperies,uirtusquenaresadeoferit,utfastidiosaeeuaporationispertaesus,longiusabirecogatur,quin&eademdomusdecoquentistotarepleatur,uicinitatenonintaminata.Illefrequentationedecoctinauseabundamorbumexasperatumpotius,quamdiminutumautdepulsumsentit,uiomnimedicainaurasdecoctioneuiolentaeuanida.Quid?sidecoctionestemperiemdecoquendorumarctiustenentdistillationibus,quareseminum.herbarum,radicum,lignorum,unumingredientiummedicamentum,ordinemstudioseobseruariiubent,ita,uthaecprius,illaposteriusdecoquantur,haecuiolentiusillalentius?nepereatuirtus&cumhaccrasisrerumdecoquendarumais?Atquicunctorumhaecfarragodestillationeintegrasuacrasi,eodemignisgraduparanturproliciunturqueartificiose.Idcircodestillatiotenaciorerittemperiequererumnaturaliumcustos,decoctioneculinariarudi.QuaestioXxxui.Ansuccussitplantaeanima?Paraphrenitidetenetur,quicunquetamstolideiudicat.succusille,quasuccusinanimisestomnis:quomodoergoanimaplantae?Anuegetatiuaanimasuccusplantae?Annaturaliseiusdemforma?nonilla,quiaiamorbataexcisaplanta&uegetaridesinit:haecigitur.Atformanaturalisnonsolumtotuminformat,sed&finitidem.Succipersenonestnequeinformarenequeanimareomnisformaeexpertis,multominusfinire,alienoterminogaudentis&coercendi.resnaturalisneτοδετιquaeanimasitpriuatasua.Pleraequeplantarumexsuccae,succoanimaearumeuanescente,τὸδέτιtamen.Nonitaquesuccusanimaplantae.Sedcontentumanimamessecontinentis:Nauigetanticyras.QuaestioXxxuii.AnperseparationemboniamaloalchymistaesegregationemintelligantformarumPeripath.amateriaprima.Aduersantiumhaecsuntuerba:cumsolamateriamaneateuanescenteforma,quisdubitetsolammateriamprincipiinomenmereri.Aristot.respondetmanerespeciem,quaestioautemeratnondelogica,seddephysica,reali&singularireicuiusqueforma,quaesidispereatsolapermanentemateria,frustraillamquaeritisinmateriaeuisceribus.Respon.separareprincipiaprimaPhysicos.Deindegeminasqualitatesdiuidere,τῷἐπινοεινassequipossumusτῷπράττεινἀιθητικῶςnunquam,nisicumcaelumeritterra.Separatiochymica,autcorporumest,autuirtutum.Deharumἐργασίᾳnihilpraecipiturpeculiariter.Cumenimcorporasuasequantur,segregatisillis,haecomiteseruntnisiquaalteratiorequiritur.Corporumδιάκρισιςuelfitinhumoreuelinsicco.Inhumorefrequentissimaestablutio.Metalliciusurpantμεταλλο¬πλυσίας.Hassequunturchymici,sednoninmetallistantum;ueruminquibuslibetterreispulueratis:nonnunquametiaminliquidis.Percorporaintellectauoluntsuaprincipia,SalemSulphur&Mercurium,&horummaximoperemoliunturartificiosamseparationem,quae&elementorumdicipotest.Menstruosoluunturcompages:sedeoinstigato&inactumuocatopercaloremproportionatumtriplexhicseparatiofit.Primaestcummenstruumafaecibusseucorporesegregatessentiam.Idfitperputrefactionemautcorrosionemuiolentam.Secundaperdistillationeminquacompendiumoperarumfacimus.Tertiaestphlegmatisseumenstruiabstractio,quaeuariismodisperficipotest,proutultimaparsterreaestueloleosa.Primaestfaecum&essentiae,secundapartiumessentiae:tertiauehiculi&essentiae.Est&quartaoperatioincapitemortuo,inquoduaesuntsegregationes.Primumenimacineribus&capitemortuosemouentursalesinteruentucolaturae:deindeasalibusauferturaqua.Separationemigiturchymicorumheterogeneorumesseliquidoconstat.Quaeigiturnonsuntheterogenea;horumnullusartificummolieturδιάκρισιν.Eiusmodisuntforma&materiaphysicorumanalogiaκαιτῷἐπινοεινcomprehensibilis&siἀιθητικη&determinata,formatasimuleritabsquetamenheterogenea.uniusmodiτὸδέτιexsistens.Quidergoseparationefatigandumexpersullius.συγκρισιοςQuaestioXxxiix.Anexmistisessentusspagyriaelaboratis,mistionisconcentusdiruatur,&consequenterhocsublatouiressimulpereant?Similesuprafuitobiectum,&mistoinsuaprincipia,sal,mercurium&sulphurdissoluto,nontamuirtutesmisti,quamcrasinipsamlabefieriestopinatum.Sedresponsumsatisreoribiloci.Dissolutomistoinsuaprincipiachymicistalia,nullareductionefacta,crasin,uiresquespecificastotiuslabefactarisimul,negarinonpotest.Atinessentiaeoperesolutacompages&nexussubstantialisdiremtusreducitur,&coadunationeartificialitotiusfit,nontamcrasios,quamuirtutumeius&specificarumproprietatumformamixticonsequentiumconiunctionobilior.Siquamutatioestfacta,artificisincuriatantanonest,quaedestruxerittotum,temperamentimagnaamplitudinelateseextendente,quoetiamparumperimmutatocrasismixtiquadantenussalua,&eatenusintegracenseripotest,quatenusspecificaeuires,ipsasubstantiaincorrupta,permanent.Rheubarbarum,agaricus,foliasenaecoquunturuulgariter,infunduntur,extrahunturchymicenonsinealiquatemperamentiimmutatione,manentetameneacrasi,substantiaeorumsalua,quaspecificaeuirtutessuas?ἐνεργει¬αιpraestarequeunt.QuaestioXxxix.Aninflammatispartibusinterniscitius&faciliussuccurriturdecoctisrefrigerantibustumassumtis,tumadmotis,quamquauisessentiaueloleo,inflammationemaugente?Aiuntquidamsectioneuenae,clysteribusrefrigerantibustamforisquamintusadhibitis,inflammationemcuiusuisuiscerisfeliciuscurari,ullaessentiachymica.Quodsichymicusmedicusprioribusaequeabsolutisrite,posterioribusdecoctisnemperefrigerantibusmissis,essentiaschymicaspraebeatinflammato,nonnecitius,tutius&iucundiuscurabitillo?sedchymicaeessentiaeomnesinflamatoriae,eapropteraddentpotiusmorboeiusquecaussae,quamquidquamdement.Quoargumento?caluminoso.Oleumcamphorae,essentialisaquanitri,salsaturninum,oleumuitrioliacidum,oleumsulphurisacidumguttatim,partimscrupulotenusque,partimcumaquisappropriatisspagyricedistillatisexhibitasemelatqueiterumtantarumerituirium,utindeaestuantesinflammationesuno&alterodieexstinguinecessesit,uixquatuordecimdierumspaciodecoctisrefrigerantibusexstinguibiles.Impendioenumeratarefrigerare,adqueaestusquoscumqueobtundendosquasinataesse,experientialocuplestestis.Deefficacitateindicatidumtaxatdeblateratur&decoctumessentiischymicisadinflamationesrestinguendumpraestareeffutiturtemere.Quorumuisrefrigerans&inflammationesuiscerum(obratiocinor)compescendiuirtusintegriorpenetrantiorque,eadebilioribus&inefficacioribusomnistudiosuntpraeponendapraeeligendaque.Atquiessentiaechymicorumuulgaribusdecoctisrefrigerantibusefficacitatelongissimeanteeunt.Ergoetc.Assumtumprobatur.Chymicaeessentiaequarumcunqueuirtutum,siueraeessentiae,materiaformaquemistis,&specificisproprietatibusarmatis,secundumtotammistisubstantiam,nullasubtractaparte,eruntabsolutae.Quamquamessentiaetiamhaecuocatur,quaeexresolutointegropostrepurgataspartesiterumqueconiunctas&unitasefficitur,licetnonomnesobtineatuiresspecificas.Essentiamfacturus,totumresoluendumerit,partesseorsimpurgataeuires&qualitatessuasitadebentretinere,utpostconiunctionemseuunionem(namsolutaiterumsuntinunumcoagmentanda)emergatpriormisturasecundumsubstantiamquidemeadem,atuiribusaucta&adusumpromtiorreddita.Huiusmodidecoctumculinariumne,quosusquedequecongestaruditerebulliunt,nobilioreuirtuteinauraseuanida&impuritatibusantemistionemcoactis&cocturaimpactispotioresuiresremorantibus&hebetantibus.QuaestioXl.AnMagisteria,tincturae,salia,oleasuntportionesmateriae?Magisteriumtotiusestessentia,seddepurati&nobilitati,operischymicis:nonigitursoliusmateriaeportio.Quodtotumpossidetetiampartemhabereintegrantemnecesseest.Nonuerocontra.Quiergoportiomateriaemagisterium?sednequetincturae,nequesales,nequeolea,portionesmateriaesunt.Participantenimnontammateria,quamforma,imototiusmixtiforma,nisihomonymostaliadiciuelis.Tincturaaliasimplexaliacomposita,utraqueparticepscrasisreitingentis,alteramagistamenaltera.Haecenimnihilaliudest,quamessentiamixtisuocoloreaffectatincturaEssentianonsoliusmateriae,multominusportiunculaeeius,sedtotius.Deoleiseademratio,autnihilautparumdemateriaassecutis,formalitermagisquammaterialiteraffectis.Nequesaliasoliuemateriaeessesobolesqueunt,excapitlicetmortuosusceptae:quospiritibussintpraegnantia&fixis&uolatilibus,nonmateriae,sedtotius&formaepotissimumadiunctispropriis.ridiculumest,materiammalumhaberi&spagyricaremediaexmateria&maloprognataeademmalitiateneri,nempeκακοῦκώρακοςκακὸνὦον.Simateriaprimamalumest,perse,talenonestPhilosopho,στερήσιοςsibiadiunctaenomine:siqueobid,quodipsamalum,indeexortamalaforent,quidnamquaeso,nonmalumforet,omnibusindeprodeuntibus,quibusseutsubiectumcommunesubstratumuult?QuaestioXli.Anchymicaremediamalamδίαθεσινprincipalioribuspartibusaffricent?Mentiunturasserentes.Siquapraua&alienaδίαθεσιςnobilioribuspartibusestillata,chymicorumremediorum,usu:autsinistraeorumpraeparatione,autperperamadhibendoeueniat,necesseest.Utquodexaccidentecontigit,arti&arteelaboratisneutiquamsitadscribendum.UulgariummedicamentorumnullamSpagyrinexpertorumetiamusurpationedextraquaeimportanturmalacorporihumano?alterantium&digestiuorumfrequentationecrudeli&paralogicaquotinatoniamuentriculi,&cachexiahepatis,tumlienissuntconiecti,inemendabilem?Chymicimateriasmutuanturexpenurerumnaturalium:quarumususapudmedicosomnitemporefuitexploratus:utsiquameanoxamafflarentinternisprincipibuscorporishumani,spagyriceiamelaboratanoxaeidoporteretesseautamedicinisipsisnaturalibusadhucimparatis&rudibus,autlaborespagyrico.Nonhoc:omnienimstudioincumbuntinidartifices,utaliena&nocituraabiistollant,sincerissimaprocudendo.Inhuncfinemtotsuntoperumchymicorumexcogitarimodi,sublimandi,destillandi,digerendi,soluendi,coagulandi,fixandi,reducendi,rectificandietc.Nequiduspiamdeessetadoperisperfectionem.Illoergo:necaberratummultum.Quorsumenimcuilibetbasimedicamentitotaggestacorrigentia&uisceraprincipalioradefendentiaabmedicaminisappulsuauttransitu.Hocsaneargumento&nonuulgari,malitiamruditatipharmacorumilloruminhaerere,quaeutrumappositionecorrigentiumdictorumnudaaccidatur,utiuredubitandum:(quisenimnondubitet:medicamentoruminuicemmistorum,&quorumbasisincommodaturauidebatur,adiunctiscorrigentibusdetrimentumpraepediri:illiscunctisinτῃδυναμειconstitutis,necinactuprorepentibus,nisiacalorehumanosuscitatis:ubiistiusactusexpeditior,cuiusquantitasuirtusquemaior,nectemporistantumrestabit,appositiscorrigentibus,basiἐνεργειανsuamiamexercente,utfinem,cuiusgratiaadstantbasi,compleantnaturauarieetiamdisturbata,dynamicaaliaseuocante,itautchymicaremedia,aquibusistanoxiaqualitasdigestioneseparatione&c.fuitsegregata,tutiora&omnisprauaeδιαθέσιοςpartibushumanisafflandaeexpertia,iudicandumsit.QuaestioXlii.Ancolocynthisscammonium,elateriumartecorrectanaturaehumanaesimilia?Negatur.Nullummedicamentumquatale,naturaehumanaesimileessepotest,correctioneueladditauelomissa.Quaeenimimmutantcorpusnostrum,eanobissimiliaessenequeunt.Medicamentaualidiorapraesertimeiusmodisunt,utetiamprauousuinterimant.Nonergosimiliaessepossunt.Hipp.lib.delocisinhomine,medicamentauulteaesseomnia,quaepraesentemstatumtransmouent:omniaautemfortioratransmouent:quomodoergohaecnostraenaturaesimilia?similiaqueseruaredicunturnaturamhumanam,nonlabefactare:atistamedicamentatantumabestutsartamtectamquetueatur,uteamnonrarodestruant.Corriganturlicet:noneapropterexsuentsuamaduersitatemcumnostranatura,utcognatamreportent,nisicatharticamuirtutemomnemdeposuerint,quaetamenadiunctiscorrigentibusnunquamcontinet,utquibuscrasistotamanetillibata.QuaestioXliii.Anuiperanoncorrectasummumuenenum?Quareergouiperaalexipharmacumtameximium?Analexiteriamfacultatemacorrigentibusdemumacquisiuit?Curergononcorrigentiaipsamet,reiectauipera,proalexiteriouenditanturhabenturque?curleprosisnonuenenamuiperamesitantibus?curnoncorrectaeuoraturcoralexicacon,certissimumaduersusomnisgenerisuenena.QuaestioXliu.Anmineraliaremediaaliaquechymicoapparatufactacalidioraseipsissint&magiserodentiaigni,necne?Misochymicinonsolumchymicaremediaignireddideteriora,sed&deleteriacalumniantur.Fiantcalidiora,an&deleteria?Undedeleteriamcontraherentuim,amabo?ignine?Athicnonestdeleterius,sedsimplex.Inseforsantehabebantdeleterium?quoargumento?nullo.Habeantueneniquid?annonigniidomneeuanescereopinaris?Gallinarumcaloreinsito&aliorumanimaliumuenenisuictitantiumuenenaedomantur,curnonidemigniδραστικῷ?anguescoctiabsquenoxacomedipossunt,uenenumperhalitum&iuscoctionumdepositocalidiorafieriigni&erodentiaprobareinsupernitunturratione&auctoritategemina,Aristotel.altera&Galenialtera.Ratiohaecest,metallorumcalorquiomnibusinest,externicalorisaccessioneintenditur.Ergochymicaremedianaturacalidaignifiuntcalidiora.Ignoratelenchummisochymicus.Sintcalidametalla,accedatignisuehementior:nonnedissipabiturualidioriigniinternusmetallorumcalor:quamintendaturpotius?siexigitaliorumcaloreminternum,utique&metallorumsempersibiuniusmodiperseagens.Atpriusuerouerius.Ergonecmetallorumparcetcalori.AuctoritatesGaleni&Aristot.producuntur.haeGal.lib.2.κατὰγένηigniscommerciomordaciareddunturmetalla.ItemadustaomniaseipsiscalidiorafieridocentAristot.lib.2.departibusanimal.cap.2.&Galen.lib.2.defacult.Natural.exemplofaecisustae&nonustae.Respond.Gal.fidisoculislectusibilocitantumabest,ignieiusmodiremediaacriora&erodentiafieri,utquaesintacria,abustionereddiminuscalida&minusmordacia,omnemquemordacitatemdeponere,silauenturinaqua,astruat.Hocquedocetli.9.desimpl.Med.facultate,&rursuslibro4.κατὰγένηcap.5.ubiitascribit:Nullidubiumest,mitiapharmacamihidici,diphrigas,sarcocollam,chalcitidemustam,itemcombustumaes,&aeruginem&calchanthumquaeignemnonexperta,acriaomninosuntcombustamoderata,totapostcombustionemleuiarosionisqueexpertia:Aristot.adustafereomniaaliquidhaberecaliditatiscitatolocouult,sedomnianegathabere,ut&fieriignempassaseipsiscalidiora.Exemplumfaecisustaenihilprobat,quodnecmedicamentum,necartificialiterustionemsustinuit:siquealiquidsitcremii,nontamabignihabebit,quamaseipsa.Deceterisidemiudiciumferendum.Ignesenimchymiciinnoxiisunt,necullamperegrinamrebusfacultateminferrepossunt:quodsimplices&abartificesecundumpyronomiamdirectiadcuiuslibetreinobilitatemintegramretinendampotius,quamimmutandam.Siperegrinaefacultatesindeexsistunt,partibusdiuersisinmateriaindiscretisprimumadscribendum,quaeignisbeneficiosegregataeanteelementorumamictuoccultatae,&ualidisnaturaeclaustrisimpeditae,forasiamproductae,uinculisliberatae,incipiuntpropriosexercereactus,acsensusmouere.Utitanonsitintroductacaliditas,siquachymicisrebusinsit,uiignis,sedinerateaperseparationemessentialemsegregata,utquaenullisablutionib.abstrahiqueat,empyreusifacilimesecedente,etiamunicaablutioneperaquam,uelaliisrectificationismodis.Accedit,pleraquechymicorum,igniseamnonexpeririuim,quaeerosionemuelκαυστικὸντιafflareeiusqueatmedicamentis,sedcaloremdumtaxatgraduignisprimouelsecundosuscitatum:quisnonmodononuritquidquam,sed&siquidacre&igneumadsit,idomneblandimentoeiusdemulceatur.Quodsiueromisochymiciignemadeoreformidant,utnonadmedicamentorumapparatuminstruendum,nisicumnoxa&causomatesuperstiteadhibeatur,crudadeuorentsua:quin&decocta,apozemata,destillata,oleaqueeliminenturcunctaignisuimpassa.Quantiscruciatibusignis,antimonii,sulphurisaliorumqueadditamentorum,aurumexpurgatur,&tamenfoliaeiusconfortantibusimmiscenturadcordistutelam.QuaestioXlu.Anchymicaremedia,quiasubtilia,subtilitatecalorisexcessucomparata,damnandanoxaeadurentiserodentisque?Negatur.Quaedamspagyricorumremediorumexsaltanturcirculationepelicani,&horumsubtiliornaturaadcaelestemnaturamproximeaccaedens,analogiaadcrassa&faeculenta.Sednocentiora,obsubtilitatemindecomparatameaproclamarefatui&conuitiatorisest.Quon.subtiliusest,eo&formalius:quodqueeiusmodiperniciorisestactus,ideoqueminimumcalorispartibusafflans,documentospiritusuiniaccensi:cuiusflamma&momentodissipabilis&manumneminimumlaedentis.Negatur&hoc,subtiliacalidioraesse,quodcalorisexcessuigneiattenuentur,reddanturquetalia.Nammultasuntsubtiliaattenuataquenulloconiunctocalore.Quosubtiliusquidest,eominuscalidumfrigidumquedeprehenditur,adeo,utquodgradumsummumacquisiuit,caelestibuseuaseritfamiliare,quibusneperipatusquidemcaloremautfrigusadscribit.Hybernusaerlucidissimusinterdumrarissimusque&frigidissimus,cumcontracrassiorsitcalidior.Etuideasaestiuishorisinimofumosumcalescere,raruminmontiumiugisfrigere,nectamstipilamcalereinflammatam,quamferrum.Undenonapudsubtilitatemquaerenduscaloruidetur,sedautmeracaelestisnaturaexchymicorumsensu,autfrigus.QuaestioXlui.Anextractacalorisexcedentisideoquedamnosi,tumueneninomineinfamanda?ADeoprocacessuntquidammedicastrorumfuciutintrepidepestiferorictueuomeretaliaausint,satisesseopinantes,quicquidrudantgarriantque,modosuumuirusinproximumomnibusbenefacerestudentemeructarint:probabileiamsitsputumproiectumuelimprobabile.Nuganturquidem,necalumniatoresnequamuideantur,argumentisomninouacui,extractachymicorummedicamentinatiuumcaloremperdere,formaequeproprietatem:immodicoitemcalorenonaliternaturamconturbare,quamfebrilemcalorem,uenenataque(utconcludantaudacter)suaqualitatenonaliterquamassumtauenenaexagitare.Ohebonauerbaquaesouenerandisenescapulares:deosculandasputauestrachymiastrisscilicet,sedcanibus&suibusproiiciantur.Adnostrumpalatuminconueniensedulium,insipidumuidelicet,rancidum,uirulentum.SedUulcanocommittantur.Quidprodibitartificiosi?MephitidesexTrophoniiantrospecuquePlutonicolethaliterexspirantes.Caloremnatiuumamitterechymicorumextracta,eumqueigneo&arrodentecommutare,formaequeproprietatemdissipariquisartificumcredet?Petiturprincipiumtibiqueiniuriosum.Quaecunqueactusexercentagentisnaturalisproprios,eatantumabestperdidissecaloremnatiuum,proprietatemqueformae,ututriusqueope,elementariintegumentoremorante&nobiliorisessentiaeuirtutemimpediente,exoneratafelicius&salubriusagant,quamanteualidisnaturaeclaustrisdeuincta.Extractachymicorumhaecpraestant,apodicticaexperientiaassertore.Ergo.negaturipertinaciter,extractisaffictorumuiolentorumeffectuumsuntomemores.Sienimextractistantainestpurgandiuiolentia,eriteisanteexse,autaliunde&abarte.Nonhoc,arsenimpersenullamhabetδύναμιντοῦκαθαίρεινnisiἐπινοητικὴν:illudergo&iureillud:ideonamquecatharticumdefinitur,quodtalemproprietatemhabeatinsenonabarteuelaliundemutuandam.Obtinebitergosuamproprietatemsartamtectamque,quaaffirmata,caloreminsitumastruisimuloportet,quianaturasuntsimul.Pereatcalortameninsitus,quoexactoreueleuocatore?Ignene?Athocetiamindecoctis&distillatisdisperibit,ignisflamaparatis.Imohicfaciliuscitiusquequamibi&inextractionisopera.Sin.secundusignistertiusquegradusuehementiorest,rapaciorqueprimo,&illodecoctaelixanturuiolenter,calorinsitusrerumdecoquendarumillipedemhaudsistetfixum,&huiccedetuacillantem.Atanalogocaloreextractacunctaspagyriaproliciuntur,primoaequiparandoignisgradui,quomodoergocaloremabiicietsuum,&ascititiumerodentemreferetabsentem?insitusnonnisiaduentitio&fortiorifugatur.Inextrahendoartificiosepyronomiauixblandum&lepidumigniscalorembalneoMariaepropriumconcedit,superimatum,neullograduexcellentem.Ergo.Negatoiamcaloreformaeproprietatem&insitumcaloremdissipante,uiolentuseuentusturbae,febrilescaloresrectenegabuntur,&adcynosargestotumexpectoratumputridum,uenenosum.Uenenatumnihilmedicamentorumartespagyricafieripotest,artificeboniideamingeniouersantesuo&commoditatisingenushumanumeffundendae.Inseergonaturahabebit,uirus.Hocautarsacuit,auttollit,autemendat.Nonillud:praeceptisenimuerisaueruncandiueneniprobeinstructa,ueneficioomniproculabeaexsulante.Ergohoc.Idquoduenenatumomneartisubiectumeuidentercomprobat,illaboratum&uenenositatenoxiumartesalubre&usuicommodumeffictum.Ipsiuiderintquaarteuenenatasuapharmacamelioratutioraquefabricent,rudiacrudaqueretinendo,&calidissimisaromatibuseuphorbioipsometnonabstinentes,passimemendando:omnibus&corrigendis&corrigentibusinterimillibatis&immobilibuspharmacointegroassidentibusotiose.QuaestioXluii.Anfamosumantimoniumuenenatum,siquetale,numnihilnisiuenenatumspagyriaindeelaborariqueat?Suntquiantimoniumcrudumsinedamnodeuorent&eaquantitate,quaexhibitumuehementiuspharmacummisochymicisfrequentatumnecemprotinusinferret.Hoctamenillisnugigerulispharmacumest,illuduenenum.Situenenum,quod&egoincensuuenenorummaximehabeo.Nihilauteminsepossidetboni&salutaris?ἀναστοιχειώσειseuanatomiaspagyricainfloresrubeos,albos,inuitri,inregulum,insal,tincturamqueabit,usitataschymiatrismedicinas.Dannabisneeaueneni?rogitas?sepulchretainspicedefunctorumuitroantimoniitumfloribusabagyrtis&impostoribusParacelsicisporrectis:usuergopraepostero,uenenumeritstibiumκαὶκατὰσυμβεβηκὸς,utaliamedicamentapersesalubria.Herophiloabindocto&temerarioadministratagladiiferientisueneniqueuimhabentia.Perseitaque&naturasuanegaturuenenum,quodritefabricatum&dextreexhibitumκαὶκατὰλόγονtamsalubremedicamenexperiunturpleriquecelebriumpracticantium,acbenignorumpharmacorumquoduis.Uitrumantimoniitumflorespurgandiuimsortiuntur,tamaluum,quamuomitumcientes.Utraquefuriosepurgarenondenuopraeparatauident,tumobmercurialemarsenicalemque,ueletiamcalcanthinamsubtilitate,tumobspiritussalispetraeautBoracisadmistos,quibusaequecatharticauis,acantimonio,cuiistorumadhaesitforsuehementior,mutuasoperastradendo.Purgabuntergouenenata,qualitate,uiribusistisarsenici&mercuriiaffirmatis,&itauenenatumerit?effectussaneidnonarguit,quiapurgatiuusest,nonuenenatus&naturaeinfestus.Atfuriosepurgantomniacorporisperturbantia,utdisturbataanimaexcorporeturbulentoeishaudraroexcernatur.Atidcommunehabet,cumaliispurgantibustumuehementioribus,tumbenignioribus.Quosdamusumannaeabortiisseconstat,&tamfaetumquammatremeapurgatamanimamexcreuisse.Uenenataergo&manna:sittamenobadhaerentesspiritusmercuriales&arsenicales,&uitrum&floresutrosqueuenenata,utaliquiddonemusmisochymicis.Fixenturspiritusilli&salesuocorrigantur,uenenositateabacta,ueneninihilomin.damnanda?Quoargumento?Anquiapurgant,uomitumcient,sudoresmouent,aluumqueproritant,morealiorumpurgantiumsalubrium?Effectussanepurgandisimilis,arguitfacultatempurgandi,parem.Uitro&floribusritepraeparatis&spagyriaedomitistamsuauiterpurgant,quanmannauelsyrupolaxatiuoquouis.Sitaquepersenihilnoxaeinferuntpurgandonecnaturaeexpurgandaeullomodosuntinfensa,quareuenenataproclamanda?ueneninonestpurgarecorpushumanum:&siueneninonest,necerituenenati,nisiuelisindistinctapharmaca&uenena.Atuariant&discriminanturdefinitioneambo,ergo&reipsadifferunt:discrepabuntergo&effectis:uenenumuenenatumque,naturamhumanamdestruendo,pharmacumpurgando&κατὰσυμβεβηκὸςconseruandoeandem.Aquibusitaqueabestnonaea,quaeessesoletuenenorumuenenatorumqueeaneutiquamsuntuenenaautuenenata.Atquiauitrofloribusstibii&c.praeparatisaffabre,absuntnoxaeueneniuenenatorumque.Ergoetc.Quidamantimoniumproptereaproscribendumcensent:quodignitractetur,eoquereddaturuiolentius.Sedigninullauiolentiaadscribipersepotestnomico.Namultimoigniexagitatumuitrumlongeredditurmitius,cumdebereteuadereferocius,siigniscaussaesset,dissipatismercurialibus&arsenicalib.spiritibus.Quareantimonium,quiaeapolletfacultate,utpartimexpurgetinnoxiecorbushumanum,partimidemtuteturpersulphur,quodeiinestsolare,tincturameximiamconstituens,necuenenumnecuenenatumκαθ'ἀυτὸnecdici,nechaberipotest.Siquideiinestmaligniuenenatiqueaduentitium&peregrinumsit,necesseest,arteleuiseparabile,essentialibuspuris&nobilibussuperstitibus.Quibussiomnesmediciiuxtaacmedicastririteusifuissent,nonexsinistrousuimperitorumimpostorumqueuitriantimoniisuamalignitateuenenatanondumartificioexsuti,temerariaexhibitionenobilissimumstimmihoc,adeoinfamereddissent,&omnibusadeoabominabile,utdiabolumfaciliusadmittant,Progymnasmatumcuraturumquammedicumindustriumantimoniinobilissimampartemporrecturum:nonconsiderantespleraquemedicamentorum,uomituminprimis.cierenatorumδυσφορίανnonleuemsecumadferre,saepiusidiosyncrasiisδευ¬σεμέσινκαὶτοιςἐξωθενimputandam,quammedicamentapersesalubriaincusanda.QuaestioXliix.AnHydrargyrusseuargentumuiuumuenenum?Negatur.Mathiolusrefertargentumuiuumparturientibusagredariponderescrupulari.Aliiduogranamiliideipsoadtineasaluipropinant,idquetutissimefieriiniumentis&Fallopiusscripsit,&ueterinariisciunt.AlexanderMassarialib.2.depestepag.54.negathydrargyrumesseuenenumcumFallopio,quiaapueris&uirissumatur,magnacopiacitranoxam.Platerusaquodampotumretulitsinediscrimine,proaqua,&inIliacapraesensessetraduntremedium.UideAegin.lib.7.deHydrarg.Baccirumlib.5.dethermiscap.Ii.QuantoperecommendatDioscorid.lib.5.cap.46.PliniusMercurialisErastus,uinum&aquamchalybeatam,electuarium,tumpulueremcalybispleriqueexcellentiummedicorum.Atincalybe&ferrosulphurei&mercurialessuntspiritus,quihabenturuenenati,&quorumbeneficioobstructionesexpediunturcontumacissimae.Huiusmodiestferrumquodmagnoscuratlienes,acomnemdemoliturobstructionem,iduirtutisliquandi,fundendi,attenuandi,quoduiscidum&crassumest,asulphure&mercuriopossidens.Atnonsoluminnoxiumest,sed&cumefficaciasalutisingenti,utolim,itanuncabomnibusmedicisperitioribus,administratum&tantoperedepraedicatum.Curergoinferro&chalybeuenenummercuriinonreformidant,neutiquamauulgarimercuriodissidentis,nisisordiumquarundamadhaesu.Quippemercuriuspraese&essentialiteradmodumbeneficusest,usueiusexperientiaeuidentiidconfirmante:siquiduenenatihabet,idrationeπροσκειμένωνcontingit,quaeadeiusessentiamnequaquampertinent,sedutheterogenea&alienaseduloseparanda,superstiteessentiahomogeneaperquamexcellentisnonmodoadmedicinam,sed&adχρυσο¬ποιιανefficacitatis.sublimatusnonaliauenenatusestratione,autpraecipitatumilluduulgi&barbarumtonsorum,quamquodalienitatibus&sordibusuirulentissimisnonsitsequestratus,tumcorrosiuismenstruisexcarnificatus,utplushincquamillincuenenataenoxaecontraxerit.Langiushydrargyriuestigiainaurodeprehendit.Isestspirituosus&facileseceditignitione.Atquamstudiosecommendaturtumaurumipsum,tumaquaaurataauulgatismedicisdoctisque.Damna,quaeeiususumetiamdextrumsequuntur,hydrargyripersenonsunt.Aliaenimestratiosolius&puri,aliaimpuricumarsenicalibushalitibusconiuncti:Impurum&plumbatuminnoxiedaripraegnantibus,puerisuermiculosis,equis,Gallicalueinfectis,quosetiaminungunt&fumigantultranumerum.Siimpurumnoninterficit,quiddepurostatuendum?cerebrum&ruchamspirituosahumiditatelaeditnonueneno.Exaccidentefitsyalismus,quiaphlegmaticihumoressuntfrequentescircacerebrum.Itafiuntsputanonperseomnino,sedexaccidentehumorumaffluxu.QuaestioXlix.Ancingulummercurialeκατὰλόγονusurpari,citraquenoxamullamqueat.Affirmatur.Cingulummercurialedebite&factum&adlubitum,tantumabest,utAphor.Hippoc.I.lib.quonaturauergit,eoducereoporret&c.exdiametrorepugnet,utpotiuseiusususueritatemmentis.Hippocr.quammaximeconfirmet.Sitscabiesquaeuisuelsymptomatica,uelcritica,uelmediomodoaffecta,nuspiamnocebitcingulummercuriale.SisymptomaticaincassumAphor.Hippoc.citaturatqueopponitur.Talisenimexcretiononfitanaturarecte&criticeoperante.Neceiusmotus&crisiscingulihuiusapplicationeimpeditur,sedpotiusarteiuuatur,caussammorbificamscabieiforaseuocandodissipandoque.Sicriticaautmediomodocomparata,itidemquecingulummercurialeneutiquamnaturaemotuminterturbabit,utpotemotuinaturerecteoperantisnullatenusaduersum.Quimercuriumἀποκρουστικὸν&repellentisnaturaerefrigerantisquecensentesse,puerilemsuaminmineraliumdisciplinaproduntinscitiam.Sinamqueunumquodquetaleiudicaturesse,qualeeffectaindeprodeuntiatestantur:mercurioautemcaliditatisomniaexedentis,dissipantis,consumentisqueenergeiamquammaximaminesse,ipsisfurnariis&artificibusexploratumsit,quomodorepellendiautrefrigerandiuimercuriuspersepollebit?symptomatausurpatumhydrargyrumcomitantia,tremor,paralysis&aliineruorum,propternaturamaffectus,frigiditatissobolesesseassolent,effectaque:atquandoquidemhorumhydrargyrusperseauctornonest,uerumcolluuiesuitiosorumhumorum,hydrargyroconcitatorum,quibusneruosumgenusdiuersimodefflictatumhaecsuffertinfortunia:caussaperseprobediscriminandaacaussaκατὰσυμβεβηκὸς.Calidissimumhydrargyrumaestimantespernicissimaeiusmobilitate,perpetuoquemotuuirtutequeimpensedissoluenteiuremouentur.Confirmantidemartificesinfinitiseffectibus.Quodhydrargyrusceuspiritusquidamsubtilis,aereus,&uaporosus,cunctaperuaditpenetratqueetiamcorporasolidissimametallorum,utauriargentique.Anatomiaspagyricainteraneaeiusprouestigantes,subalbedineillasuperficiariainsignemrubedinemdeprehendunt,cumliquoredulciatqueflagranteeiusefficaciae,utsolidissimametallorumcompagemmomentorecludereualeat,cuiusnecaquastygianecsimilia.Quodsiilludtantopereimprobandum,&uirulentosputoexstinguendum,quodmercuriumprobasiagnoscat,emediopriusillinonnisisuastercorasapientesprobantesqueunguenta,emplastraquemercurialiapassimindispensatoriisobuia,tollant,expungantque,quamcingulumhocmercuriale.Sicingulum,uttopicumriteadministratum,exdiametro.Hippocrat.lococitatoreclamat:curnonillorumsordidaunguentaemplastraquemercuriumprofitentiaobganniunteidem?omniscabieimederinonpraemissisuniuersalibus,utlegitimapurgatione&phlebotomia(quamquamnecsemperinscabieuniuersalialocumhabereuidentur.Aphor.15.lib.Atuero,ubifaucesaegrotant,auttuberculaecorporepullulant,excretionesconsiderareoportet.Namsibiliosaefuerint,internauisceraunaaegrotant:quodsisanorumexcretionempraeseferunt,corpusaleretutumest:utquandocontingitcritice&anaturauictoriauitiosorumhumorumpotita,reliquiascaussarummorbificarumadcutem,tanquamlocumconferentem&ignobilemprotrudi,internispartibusomnibussaluis)cingulummercurialeaffingiturhuiusdumtaxatauctoribus.Uerumenimueroetiamhacaffictioneaffirmata,&concesso,cingulumtaleomnemcurarescabiem,quidamaboabsurdicommittitur?Siomnemscabieicaussam,quamtamenGalenus&pleriqueMedic.salsum,mordacem,putremquehumorumseupotiustalesιαχώραςafferunt,discutiendi,extrahendi,intemperiemcutisemendandifacultatesobtinet,experientiaquotidianacontestante,quidpraeterrationemcommittitur,absurdiquedicitur?Quarecumipsehydrargyrusinnoxiehauriatur&utiliterexhibeatur,nulladeleteriaqualitatecontaminatus,nihilobstabit,quinnonmaiorifructu&incolumitateexteriustopicequeincotidianumusumueniat.Quaeindefensionemueri&chymicaedispiciendaduxi,&misochymicisrespondendum,quinihil,nisiquaeipsifecerintconsuluerintquerectumprobandumqueputant:ceteraincognitaprouenenis&nocentissimisexspuunt,quouirulentesputo&cingulummercurialemihiquidemnunquamusurpatumatfelicitateususperspectumcontumelioseconspuunt,ignominiosoquetitulotumeiusauctoremnequiterafficiunt.QuaestioL.Anoleouitrioliinfebremalignautiliceat?οἱἀποφατικοὶλόγοι.Argumentaaffirmatiua.I.CalcanthumseuuitriolumDioscorid.lib.5.demateriamedica.cap.74.&Galenuslib.9.deSimpl.Facult.capit.proprio,erodentisacsepticaefacultatisestparticeps.Ergoincalidissimo&periculosissimomorbo,qualisestfebrismaligna,nonexhibendum.Ii.Uehementissimocalcanthoἔφοδοςnaturae&morbiinacutisacritercongredientiumdisturbatur,crisisqueimpeditursperata.Iii.Minimadositurbasexcitareincorporeanteafebrisacumineturbulento.Iu.Caliditatemfebrilemaugere,testeActuariolibro6.suiMethod.cap.5.obacrimoniamnonuulgarem,quamidhabet.U.Damnandumquodnulliusprobatorumauctoritatefreti,eoutamur.Ui.Galen.lib.10.Method.cap.2.&Ii.eiusdemoperiscap.9.calcanthinamaquamfebribusputridissuspectamhabuit,quoniamcutiadmotaastrictionempororumcutisnonmodofacerenatasit,sed&nimiamcorporiimpertiatcaliditatem.Uii.Tutiorahaberiremediaputrediniresistentiaipsocalcantho.Iix.Oleumterrestribuspartibusablatisplusincendiiacquireredistillationeipsocalcantho.Ix.Uenenumutomnibusmetallis,ita&calcanthoinestinfebribusmalignisperniciosum.X.Uomitum,Dioscorideteste,ciere,ideoqueinfebribusuomitummoturumcalamitosumfore.Xli.Oleumcalcanthinumputrediniresistir,ualideobstructionesexpedit,sudoresprolicit:atmaximacumuehementia&augmentocaloris.QuareGaldoctorelib.Ii.Meth.medend.cap.10.deobstruentiumplurimiscalidisexsistentibusdimissiseainusumueniant,quaemoderateistaefficiunt,tutoque.Xii.Sudoremnonesseproliciendum,nonputredinesedata,obstructionereserata,&erassisdissectisdetersisque:oleumcalcanthinumeaeminenter&obstructioneadhucpertinacihaerente,praestat,quandoquecrudorumplenasuntomnia.Ergo.Τὰκαταφαλικὰcumλύσειτῶναπο¬φατικῶν.I.SepticumessenecGal.necDioscorid.citatislocisuolunt:sedcummaximaastrictionecaliditatemnonuulgaremcalcanthumhabereutrumquecontestarieuidenstextusostendit:Estotamensepticumuitriolum,quodnoninusumuenitmedicum,anoleumitidemsepticumerit?calcanthumheterogeneashaberepartes,tummultaaliasibiadmista,anatomiasolerticonstat.Ut&hoc.Oleumuitriolialiquiduirtutisalicuiusheterogeneiobtinere,salecolcothare,sulphureembryonatosuperstitibus.Qualeergototum,talenoneritpars?Neceademratiototiusimpuri,queessedebetpartisdepuratae.Ii.Principiumpetunt:Nondumenimdemonstratum,crisinoleiuitrioliexhibitionepraepediri.Quodenimputredinemfrangit,caloremfebrilemcompescitsimul,utroqueedomito,naturaintriumphumducitur.oleouitrioliriteexhibitopriusegregieetiamaduersariisannuentibuspraestatur.Ergo:nonitaquecrasinimpedit,idquodnaturamaduersusmorbumiuuat.EtquidisturbarenaturampotestorgasmooleouitriolisedatoaIii.Ignoratelenchum,petitqueprincipium.Iu.Ethocpetiturprincipium.Quomodonamquecaliditatemaugerepotest,putredineeiususucoercita?Quodputredinemeuincit,id&caloremrestinguitfebrilem,putrilaginenatum:oleumuitrioliputredineamolitur.Ergo.Actuariusdecalcanthoexcessucalorisintellectumuult,nondeoleo,quodpriscis,ut&sibifuitignotum.U.Testimoniautiliterusurpatioleiuitrioliexstantpassiminpracticantiumlibris,consiliispraesertimCratonis,Montani,Rula.etc.Priscorumexpetis.Nullaprostant.Sedsiobeorumassensusdefectumexperientiaequeuacuitatem,oleouitrioliutinefasest,etiamnupernataperegrinasaluberrimetameninusumadhibitamedicamentaexterminandaerunt.Ui.AquamcalcanthinamforisadhibitaminfebribusaputredineexconstipationecutisnatisGal.suspectamfacilimeconcedimus:tumquodastrictionesuanimiauitrioloinexsistentistipatamcutemstipatioremfecisset,tumquodpertinacissimaconstrictionepororumcutiscaloremexaccidentepraeternaturamincendisset,malumquesicauxisset.Sedaliamesserationemremediiforisapplicati,aliamuerointroassumendipalamest,multumquedistareuitriolumcrudum,uelaquamuitriolatamaboleoseuspirituuitrioli,utaquesituirtushuius,nonsiteademilliusnecessesit.Uii.tutioraremediaipsooleouitriolihaberiadputredineminfringendum,nondumestostensum.Tutumremediumidest,quodnihilnoxaecorporiinfert,pluspraebetauxilii:eiusmodiestoleumuitrioliseuspiritus.Ergo.Damnumintulerisuspiam:medicinaeidadscribendumpersenonest,sedimperitoeiuspotiusartifici,tumadministratoritemerario.Acetosaputredinemedomanstutissimumperse&charummedicissimplex,sednoniure&locoexhibitum,plusincommodare,quamiuuarepotest.Iix.Oleumcalcanthinumterrestribuspartibusseiunctisinflammansaestuansquefieri:Ergosuspectaeutilitatisinfebremaligna.Insitplusflammaeardentisoleo,exhibeaturcumrefrigerantibusguttarumdosi,uimputredinemcompescendiindeadeptum,tutum&consultumeritremediumcaloremoleiuitriolifebrilicognatumopinaris?Athicabillooppugnatur.Nihilergometusacaloreaestuante.Egocaloremsimplicem&incendentemnondixerim.Qualitasmixtimixtaest,noncaloredeterminanda.Sedperacreoleumuitriolinonuenitinusumfebriumcurandarum,sedspirituspotiusseuoleumuitrioliacidum,quodputredinemretundendi,&caloremfebrilemexstinguendi,uimnullamobtinerenegaueris,autincendiuminesseaffirmaris:acetosisuegetabilibuscunctisidemdemere,uelattribuerelicebit,infebriumtamencurisfrequentatissimis.Mirabilemautemuimspirituiuitriolitumsulphrisacidoinessefebrilescalores&incendiaaestusquepraeternaturalesrestinguendihocpatetdocumento:quod,quamuisexsulphurecombustibilieducatur,tantumabest,eumflammaeconcipiendaeesseobnoxium,utetiamquominusincendaturpuluspyrius,capistrositimpedimentoque,siueltantillumeiushuiccefueritinspersum.Ix.Hocprincipiumpetitur.Anuenenumquodsummaesitaciditatis,acrimoniaeque,tumcaliditatis?Attaleacetumestinfebribusexoptatissimum,tumsuccuslimonum,berberum,ribium,granatorumuinum;quinetiamuenenumnullumusumcorporipraestatperse,&sihocauenenocatalogocensuqueuenenorumexciditiure.Oleumtumspiritusuitriolicommodantapprimecorporihumano.X.Quoduomitumciet,idinfebremalignacalamitosum.Oleumuitrioliuomitumciet.Ergo.Negaturconnexum.Propositio&assumtumignoratelenchum.Anuomituscalamitosusinfebremaligna?Dicotestimonio?situentriculusonustuscruditatepraua.Haecnonindicatsuiexpulsionempepasmiexpers?Curergoindicanteaffirmata,nonindicatumaffirmetur?Hippo.lib.2.Epid.Sect.5.uomitumdocetmolienduminepidemicismorbis.Assumtumnegatur,tantumenimabest,utuomitumspiritusuitrioliueloleumuitrioliacidumcieat,uteumetiamaliisincassumadministratis,compescateffrenatum.Xi.Contradictoriumest:Sin.oleumuitrioliputredinemaufert,obstructionemquereserat,utique&caloremfebrilemexstinguet,tantumabest,uteundemingeminet.Febrisenimeffectusestputredinis&haecobstructionis.Caussiscontinentibussublatis,quomodoeffectuspersistet,autconstansacuetur?Reliquorumuanitaspatebitexantecedentibus.negaturoleumuitriolicumuehementiaagere,calidissimumessedeobstruensetc.Xii.Affinguntidchymicis.Nunquamabulloexhibitumoleumuitrioli,utsudoremmoueat,sedpotiusuteaamoliatur,quorumaueruncandorumgratiaGalen.8.Meth.Oxymelporrigendumiussit.Oxymelinquit,solumnecfebresincendit&strenuedetergit&aperit.Etlib.Ii.cunctisaetatibusutileasserit:Etait,acetiaccisioneparari,utnectussesexcitet,necneruosalaedat,autradat.Infebribuspraescribiturnonrefrigerandigratia,sedadtollendasobstructiones,detergendaglutinosa,crassaattenuanda&putredinemdebellandam.Iduiriumquareoleouitrioliuelspirituiderogandumiisdemprincipiisnato?Acetumfrigidumdices,&oleumuitriolicalidumferuidum.Petisutrobiqueprincipium.Qualeunumest,tale&alterum.Uinprobem.Effectis&palatodoceberistuo.Effectum,similitudoexstateademubique:Palatoidemsaporoccurrit,etc.QuaestioLi.AnlapisPhilosophicusmedicinacatholicaseuuniuersalis.ΚατασκευαστικὰArgumenta.Uiaffirmatiuamtuentur,hisuniuersalitatemmedicinaeargumentispotissimumpropugnaresatagunt.I.Morbusdumtaxattriplexest,excaussatriplici.Ergoincuratione,unaquaedammedicinageneralis,extribuscomposita,exsisterepotest.Ii.Duosuntquaecorpusnostrumfulciuntuitamqueconseruant,calornatiuus&humorradicalis,substantiacalidiinnati:quaeduospirituperfusaconnexaqueinomnecorpusdimanant.Hisunapotestmedicinaprospici.Iii.Morbusinhominenihilaliudest,quamaffectio,quaimpediturfunctiospiritusuitae.Ergomedicina,quaespiritumsubleuat,cunctisaliisuitam&animamsuppeditabit.Iu.Medicinauniuersalisomnibusmorbispraestaresalutempotest,tumrationesimilitudiniscumcaloreinsito,tumquiaestincorruptibilis&omnibusmorbiscontraria.U.Notumomnibusest,curationemnunquamfieri,nisinaturasuperantemorbum.Seruandumitaqueid,aquoagendifacultasprocedit,&negligendacetera:&perconsequensnullummedicamentigenusexhiberipotest,utprosit,nisihaeccatholica,quacorroboratuscaloraduersusremnoxiaminsurgenseamuincat&expellat.Ui.Nisiuniuersalemillamcertam&rebusconsentientemartemanimaduertissentuiriillisapientissimi,nunquamtheorematauniuersaliareliquissent,&posteristanquamueramagnoconsensutradidissent.Nequeenimsequiturartemessefalsam,etiamsipauci,autferenullioptatumconsequanturfinem.Nameffectusnonestfinisartis,quiarteueraexsistenteerrarepotest.ἀνασκευαστικὰI.Λύσις.Triaponunturmorborumgeneraextriplicicaussanata:interseergodissentanea&totanaturadistinctaaseinuicem.Sedqualiatria?anchymicegeneraintellectaanGalenice.Ibimorbusaliuseritsulphuris,aliusmercurii,aliusuerosalis.Hicmorbusaliuseritpartiumsimilarium,aliusorganicorum,aliusutriusque.Uerumutnechic,itanecillicindicaturunamedicinatripliciuirtutedotata.Morbusunusunumindicat&indicatcontrarium.Triastatuunturgeneramorborum&chymice&Galenice:triaergoindicabunturremediauniuersalia.Quiergounum?Ansatisesseputas,tergeminamedicinamessedotatamuirtute?Erititaquesulphurea,mercurialis&salsamedicinanumerouna,totfacultatibuspollens.Simercuriusdefecerit,sulphurabundauerit,quomodoutriqueoccurresunicamedicinaetiamtergeminauirtutenobilitata?resarciatdefectummercurii:auferatexcedenssulphur.Geminauirtuteeaquecontrariainuniusmedicinaesubiectosubsistentepellitmorbosdissentaneos.Sulphurdeficiatexcedentemercurio.Anmedicinacatholicadefectummercuriianterestituendo,exsuperantiaeiusdemiamdemet:sedsicnontriplicifacultate,sextuplicieritlucupletatusmiraculose,Medicinamdefectumrestaurantem&tollentemexsuperantiamuniuseiusdemrei,quisDeorumnobissuppeditabit?eademsigeneralisest,oportetautdissentaneeautconsentaneeaffectam,aututroquemodoesse.Uniitaqueremediumfamiliareduobusrepugnabit;generibusmorborumtribusintersepugnantibus,sicqueadunumreducendageneratriamorborum.Omniscuratioperficiturdietapharmacacia&chirurgia:omniumuimquomodohabebitlapisPhilosophorum?An&luxatareponerepotestsolus:Ergoiisineritprincipiischymicis,quibuslapisPhilosophorumestconflatus,restituendiluxata.ProculergoglossocomiumHippocrat.&totacarnificinachirurgorum.Gal.morbisuntinintemperie,organis&unitate.TribushismedebiturlapisPhilosophorumperse?Anquiatripliciuirtuteestdotatus?Atintemperiesestquadruplex,organorumuitiamorbiquemultiplices.Siergolapisestcatholicamedicina,infinitispraedituserituirtutibuscadetergotriplexuirtus&catholicum.Persenunquammedicabitur,calidafrigida,dyscrasiamomnemcummateriaobliquaperse,quicorriget?deficientiaresarciet?reduntantiatollet?angustadilatabit?dilatatacontrahet?diuisauniet?unitadiuidet?antriplicifacultatehaeccunctaexsequetur?triageneraoccupentmorborumcorpussingulare:administreturmedicinacatholicatergeminauirtutepraedita,redundantiadetrahendi,deficientiaadiiciendi&c.opereturmedicinasimulinactu,anaturaeuocata,nonnefacultatesistaecontrariaecommutabuntur,facultasresarciendicumfacultatesustulendi?Hecticodatomedicinamhanc,tripliciuirtuteeminentem,tantumaberitrefocillatumindeirihecticum,utdeteriuspotiussithabiturusadmarasmumbreuiredactus,nullaistarumuirtuteociante,naturaliteraffectisita,utquantumfacultasrestaurandiproficiat,tantumdemendiδύναμιςdestruet.Generalitasmedicinaenulliusesseususdemonstratur,&inde,quodgeneralisnonsit,nisigeneralisactio&indeterminata:atmorborumgeneralicetponanturintriadistincta,eatamenquageneraliasunt,noncurantur,sedspecialesdumtaxatmorbisingularium,quibussolisdebetursanatio.Oportebititaquegenericamfacultatemrestrictamesse,&aliquoadditamentoadspeciemsingularemreuocatam.AtsictergeminumGeryonemdeponet,&generalitatemmultiiugideterminationepermutabit,prodiuersitatepartiumnonmododiuersimodeconstitutarum,utuariosproferantmorbos,eosquecontrarios,sed&itaaffectarum,utunumeundemquemorbumdissimiliumindiuiduorumpartesoccupantemeasdem,uariarecontingat,ideoque&remediumalioatquealiomodoaffectumopponendum&adἰδιοσυγκρασίανdirectum:modolaudabilequidefficereuelimus,ποικίλωςconstruenda.Ii.Λύσις.Calidonatiuototumnostrumcorpusfulciturconseruaturque.Ergounicamedicinapotesthuicconsuli.ἀποσδιό¬κυσα:constetcorpusnostrumcalidinatiuiuigoreintegrum.languefiatidem,medicinaneuniuersalireleuabitur?nutrimentumitaqueerit.Namcalidumnatiuumconseruarisincerisanguinisnutrimentonotumest.Nutrimentumessenequit:quiaalimoniaelimitesartespagyriaetransiliit,subtiliussiquidem&spirituosius,quamutinsanguinemabeatmoreomnisnutrimenti,&calidumnatiuumconseruantis.Quodeiusmodinonest,fulcimentum&analepticumcalidinatiuiessenequit.Quin&controuersumest,utrumessentificumautessatum.qualisestlapisPhilosophorum,itacomparatumsit,utcalidumnatiuumlabilerefocillarequeat.Sipotisest,analogiam&affinitatemcumeohabeatnecesseest:similenamqueconseruatursimili:Quamἔυκρατονautemsitcalidumnostruminnatumprodiuerfitatesubiectorumquamqueuariegatuminpropatuloest.NumlapisPhilosophorumfamosissimuspariresplendescateucrasia,principiatumartificiauixperdocebunt.Donabimusuirtutisesseeximiaerestaurandi&fulciendiἔμφυτοντὸθερμὸν.Actioeiusinspirituosaconsistitessentia.Nihilergofirmi,nihilquesolidiindesperandum.Omnisenimessentiafugax,talisqueactio&momentanea.Largiamurtamenhoclapidi,conseruationemcalidinatiuitribuentes.Consectariumneerit,unicamedicinaeaqueuniuersalieidemsuccurriposse?Atnutrimentumetiamundiquaquambonum,nonsemperiuuarepotestcalidumnatiuumpraeternaturamaffectum:quomodoergolapisPhilosophorumminuseiaffinis:sitimpurum,deficiat,abundetexplethora,sititemuenenataqualitateabaptitudineadfunctionesuitalesdeiectum:sanabitnehaec&infinitaaliaunicamedicina?Plethoramtolletsineuenaesectione?Restaurettamencalidumexiguum:impurumemendet;torpidumfrigidumquecalefaciat,recreetque,catholicipotestatemnondumtamenexpleuit.Utenimnonomnismorbusexcalidonatiuodependet,maleaffectoκαὶπαρὰφύσινitanecmedicinauniuersalisilladicipotest,quaesoliilliopitulatursanatque.Organicauitiamorbiqueinstrumentalestumcommunes,saluomaximaexpartecalidonatiuo,oboriuntur,siqueaffectumest,idpraeternaturamafficitursymptomatice,labesqueeiusmorborumistorumgenituramneutiquamattingit,adeo,uteaabstersaorganicumuelcommuneuitiummorbusqueproptereanonsitsublatum.Ututhiccalidonatiuoopemtulerisstrenuam,nihilproficies:neceiusroboregiganteosarcoma,uaricem,ancurismaautenterocelensanabis.Nondicamiammedicinamillamcatholicam,nontriplicioportereesseinstructamfacultate,sedcuiusquemenbripeculiarissingulariuirtuteimbutam:alioquinuixcalidumnatiuumiuuarepotest.Hocnamquesanguinisrituadomnescorporispartesaccommodatumest,&iniispeculiariterinformatum,quononfacto,procuratorsingularumfunctionumnequiretesse.LapidemPhilosophorumtotsingularibuspollereuiribusproprietatibusque,nemosanementisdixerit,nequitergoesserestauratoralexicacosqueueruscalidinatiui.Iii.ΛύσιςSiinsolospirituuitaestabulanturmorbi:quaremercurium,salem&sulphurtumtartarumproducunt,&tartareossulphureosmercurialesquecomminiscunturaffectus.Falsaetiamdefinitio,quamorbusdefinituraffectio,quaimpediturfunctiospiritusuitae.Nulliergoaffectuslaesarumactionumanimaliumnaturaliumque.Atsuntplurimaelaesionesfunctionumanimaliumnaturaliumque.Ergononsoliusuitaespiritus.Quid?morbiobsidentpartesnaturales,animales,uitalispirituintegroillaesoquepersistente,nontamenprofliganturcontumaces.Obratiocinorigitur:simorbiuariiuariantescorporispartesincurrerepossuntspirituuitaeuegeto,nechociidispellunturunquam:nonmodononomnisinspirituuitaeeritmorbus,sed&quadruplo,medicinauniuersalirestauratusnontamenamolirialiarumcorporispartium,animaliumputanaturaliumquepoteritmorbos.Antecedensuerum:Ergo&consequens.Affectusuentriculi,mesenterii,hepatis,uesice,renum,plurimiincorporegliscantcontumacissimi:&tamenuegentatspiritusuitae:cur,siestintegritatepollens,tumnonistaauerruncantmala?sisecundumnaturamintegreconstitutusexcuteremorbosnequit,quomodopraeternaturamaffectus&lapidePhilosophicorefocillatusidpoterit?Morbumgallicum,podagram,elephantiasin,calculumuesicae,hydropem:quaeomniaintaminatospirituuitaepartesaliascorporisaffligunt:sanetspiritusuitaetumintegerulteriusqueredintegranduslapidePhilosophico?Equidem.siomnismorbusforetinspirituuitae,chronicosmorbosunquamessepossetibipersuadebis?omnisforetfoelicissimacuratiomomentaneaqueAtsuntpertinacissimimorbitamalteradicesagentes,utmochlicispharmacisnonpossinteuelli.Subiectumergoquorundameritfixumstabile.Cuiusmodinonestspiritusuitae,quiinstabilissingulismomentisfugax,dissipabilis,quoperpetuoeuolante,curnonsimulaffectusibideminherensfiteuanidus?nontamridiculumquamabsurdum,spiritumuitaemedicinasubleuatumuitamcunctisaliisanimamquesuppeditare.MedicinaergolapidisPhilosoph.animamdabit?curergononexsuscitatmortuos?bellamedicinaimodiuina.Sianimamsugerrerepotest,etiamanusuetulasquerenouabitinterpolabitque.Sienimmaiuspraestarepoterit,praestabit&minus.Ofoelicemergomedicum,cuitamdiuina&omnipotenscontigitmedicina.Uerumspiritusuitaenondatuitammembris,sedeamsalteminstrumentaliteradministrat,itautsingulispartibusnisiipsaemetperseuiuant,uitamlargirinonpossit,sedsaltemcumcaloresocioearumpotentiasinactumuocare,cumisomninononactuat,mortemquasiinducit.Morbiferueroautuitamsingularumpartiumnonrectegubernans,necdebiteinactumuocans:quiasicpraeternaturamestconstitutus,afficitsimulmembra,atqueitafitmorborumuelsymptomatumuelpassionumcaussa,sednonomnium.Necetiamdato:omnemmorbuminspirituresidereuitae,omnispropterealapidePhilosophicosanabitur.Namcaussamalisublataaspirituuitaeessepotest,atnonnecesseesteffectumprotinusablatum.Ubicaussacontinensinactu,&morbusinfieriadhucest:easublatatollitur.Ubiuerouelnonest,sedfuit,uelestquidem,adaffectusinhabitumabiit,etiampendetacaussa,eaqueultima,&tangentenonpotest.Consequensnonest,spirituuitaerestitutoascitemautfebremhecticamsanari:Haecenimiamnonampliusabillopatitur,sedsuomaloardet.Itaquequodgeneraliteradspiritumuitaesanandumcomparatumest,nonstatimetiaminspeciesingulorummembrorumaffectuspropriossanat,sedidfiettunc,cumnondumaffectusimpressusest,&isabeosolodependet.Iu.ΛύσιςQuartoargumentopetuntprincipiumturpielenchoinanique.Utpatefiatfalsitasdilucidiusdianoiasyllogisticefiat.Quidquidcaloriinsitoestanalogon,tum&incorruptibile&omnibusmorbiscontrarium,illudestcatholicamedicina.LapisPhilosophorumestcalorinatiuosimilis,incorruptibilis,tumomnibusmorbiscontrarius.Ergo.Negaturconnexum.Etquicalorinatiuosimileid,quodincorruptibileest,essepotest?calornatiuuscorruptibilisest,quisingulismomentisperἀθεωρητονδια¬πνοηνexhaletinperennigenerationeconsistens:quaeergosimilitudointercorruptibile&incorruptileessepotest?sitanaloguscalorinatiuo.nondumtamenfugabitomnesmorbos.Etuinumanalogoncalorinatiuo,tantumabesttamen,hoctollereomnesmorbos,utplurimosingeneret.Quidergoanalogiareiadcaloremnatiuum?caloroptimesehabensnonomnessanatmorbos,imopaucos,necgenerationemeorumprohiberepotest.Necsanabitidemtotummorborumagmenfurialeetiamatqueetiamcorroboratusanalogo.Quiduiriumisobtinet,insanandomorbogallico,elephantiasiinulceribusetc.Similitudine&analogiameiuscumcalorenatiuo,principia,exquibusconflatuspraedicatur,conuellereuidentur.Omnesenimchymicieumexmercurio&metallisperfectioribusfaciunt.Atmetallorumcuumcaloreinsitonostronullaestanalogia:quedcalornatiuusanimalemrationemhabeat,humaneinnobisdispositus,necsimilisessepotest,nisiinformeturapotentianostranaturali:Atinuictus&incorruptilisdicitur.Praetereaomnibusmorbisdiciturcontrariusesse&potiuslongecalornatiuusnoster:seduthocfalsum:ita&illudfalsissimum.Olimoportuitmedicinammorbosimilemesse,iamGalenimentecontrariam.Estocontrarius.Ergo&morbiscommunibus,organicis.Athocfalsofalsius.Ergononcunctiseritcontrariamedicina,suntmorbitartarei,sulphurei,mercuriales.Hisnetribuscunctiseritcontrariamedicina?Atuumunidumtaxatcontrarium.Quinetiamconstarlapisexmercurio&sulphure,nonfugitiuisillisuulgaribus,similisergoradice&principiisessentialibusmorbissulphureis&mercurialibus.Abundantiaehumorumaduersetur,&diaphoresiigneasubtiliquedissipethumiditates,quomodorepugnabitsiccitatihecticae?U.ΛυσιςNotumquidemest,rarocurationemfieri,nonsuperantemorbumnatura.Atnunquamcurationemfieripossenisisuperantenaturamorbum,nondumusqueadeoinnotuit.Hocmedicisexploratumest:multosmorbosessenatureincurabiles.Hosmedicaturmedicustriumphatanatura,luxatareponit,fractacoadunat,&pluraexsequiturmedicus,quorumcuratioanaturasuperanteprocurariinaeternumnonposset.Concedaturtamen,morbumsanare,essenaturamadpristinamintegritatem,aquapermorbumdeiectaest,reuocare.Largiamuritemfieriid,maximepernaturamadministrantemedicoea,quibusexciteturopusroboreturque,&tollenteaduersamolestaque.Seruandanontameneritsolanatura,seuidquodagendifacultatemconfert,quodcaloremnominat.Isergosoluscurandus,fouendusceterisabiectis?sisoluscuratnonopuseritmediconecmedicina.Atsolussanarenequit.Optimen.constitutus,morbostamenasenonabigit,sedmedicorelinquitdepellendos.Sanettamensoluslapidecorroboratussiforslangueret.Consequenstamennonerit,omniacontemnenda,exceptolapidePhilosophico:necullummedicamentumproficuumexhiberiposse.Siomniaabiiciendacurnon&lapisPhilosophicusabiiciedus?Sinullummedicametumproficuumexhiberipotest,neclapisPhilosophicus?Atexhibendus.Quiaeocorroboratuscalornatiuusaduersusremnoxiaminsurgenseamuincitatqueexpellit.Corroboraturidemcibispotuqueiure&locoporrectis:corroboraturitidemmedicamentisplerisqueκατὰλόγονadministratis:tumquemaximequandooppressusestuelplethora,uelcacochymicaplethora,uelcacochymiasinnonperse,utnutritiisrebus,attamenexaccidente,onerereleuatusscilicet.Nonergoomnerepudiandummedicamentigenus,utprosit:Athleticumcorporishabitumaegritudinedetentii,curaturus,omnemedicamentigenusspernes,sololapidetuocontentus?Quidproficiesplethoradistentissimocorporishabitu?nonneplusprofecerisτῷτὴνεὐεξίηνλύεινidquenonlapidePhilosophicosedchirurgia?Nonergoperlapidemrecreatocalorenatiuo,omnisfugabiturhostis,necuniuersalismedicinapotestessepropterea.Illudexantecedemtibuspatebitsatis.Hocexinde.Siuniuersalisestmedicina,noneritduntaxatuniuersaliteraffecta,sed&adsingularesnaturassigillatimdisposita,siproprie&perseiuuabit.Quodenimuniusmembrinaturaecongruit,idnonadmittitreliquorumnisiimmutatum.AtlapisPhilosophicusgenericeaffectusest,nonsigillatimadsingularesnaturas.Nonigiturcatholicamedicina.Iuuet&uniuersalia,nonpariterparticularia.Haecenimaegresehaberepossunt,illissatiscommodepancraticequeualentibus.Crurumuelbrachiitabesparticularisimmedicabilisperstarepotest,uniuersalibus,calorespirituqueinculpatis.Porrigelapidem,quocorroboreturcalornatiuus.Ansianteestexperslabisintegerquenonsustulitcachexiampartis,quomodoroboratusauferetnulliusroborisindigus?imoquiatabemuelcaussamtabisexcompressioneuelobstructioneuasorumutplurimum,tumdyscrasiapartisobortae,tollerenonualebat,calorintegernatiuus,spiritusqueaduolans,saepiusquedepraueturuterquecontagionepartistabificae:consectariumest,catholicammedicinamnonmodononessetalem,sedneccaloremnatiuumearecreatumomnibusmederimorbis.Quaproptersinonunomodo,necunanatura,necomnesafficiuntur,sedpeneinumeris&inexplicabilibusinterdum,uariaequesimulexsistunt&implicanturuariaeaffectiones,multominusunummedicamentumnaturale,cuiusestperseeodemmodoageresemper,proficietφυσειςιἠτροιτωννουσων.Naturaigituriuuanda.Sediuuaturnonunoinomnibusmodo.Saepenaturaperseualet,&duntaxatimpeditur,siuequodinstrumentauniuersalianonsintpraesto,utcumobstructionepraesentesanguisnonpotestperuenireadmembrum,autexcremetarectesecedere.Siuequodaliquidexternaeinsintnoxae,quamnequeatsolaexpellere,utcumuermisnatusintercaluariamlancinatdepasciturquepartes:siuequodnonpossitcontinereidquodaduenit,utruptomagnouase,inuulnere,autnimiispororumlaxitatibus.Tumcertefrustranosconuertimusadsolamnaturam,eamqueualidammedicinacalorifamiliarireddereannitimur:obstructiotollendaest:effugiaadminiculorumobturanda:molestumquodest,auellendum:partesuinctaeautluxataerestituendae.LapidePhilosophico?obstructionesparuasexpediet,utparalysishumoribustenuibusabigneamedicinaconcoctu&dissipatufacilimis.Nonperindeacalculoduroacaruncalisinurethra,acrassophlegmate,grumo,purenatasobstructionespertinacesdiaphoreticuslapistollet?Ruptamuenamexesamnunquamconsolidabit,coadunabitquelapisPhilosophorum,etiamindecalorenatiuocorroboratoimpense.Ui.ΛύσιςEtsextopetiturprincipium,utenimdubitaturmerito,utrumueteressapientissimitheorematauniuersalia,absoluta,perspicuaimmotaquenecdemonstratione,necexperientiaindigentiademedicinauniuersalitradiderint:ita&multomagisdeueritate&affirmationelapidisPhilosophicicomparanditantumlitis,dubii&incertitudinisest,quantumpaucioreshabetitemueraces&locupletespossessores.Nonsitheoremauniuersale,ideo&medicinaerituniuersalis.Hocnegatumhactenusest,quidni&illudnegabitur:hocenimabillonatum.Etquomodopraeceptauniuersaliaeaessepossunt,quaeadtotdeuiasparticulares,uiasdeducuntlaboraturum?Absoluta?Quodcomplementohabetopusilludnonpotestesseabsolutum.EiusmodisunttheorematadelapidePhilosoph.Ergo,perspicua?Annonplurimamendacia,fabulas,aenigmatasuisliberisingesserunt?Haecperspicuane?Hieroglyphicaperspicua?parabolicaitem.AtpleraquesinonomnialapidemPhilosophicumattingentiaparabolicesuntapriscistradita.Nonergoomniaperspicua;imopauca.Immota?curergoalteraltericontradixit?Undetotertatatotoffendicula,nunchoc,nuncilludadmateriamlapidispetentium?Demonstratione&experientianonessedestituta?QuisaMundioriginelapidePhilosophicoomnessanauitmorbos?prodeatassertor.Testimoniapromat,nonomniumcuratorummorborum,seddepulsorumdumtaxatpluriumautpaucorum.Dementisestadilloshominesfidemsineexperientiaalligare,quiobscurissimedeartesuntlocuti,necinueniunt,quiid,quoduoluntautassequatur,autfactodemonstret.Uerumest,nonsequi,artemessefalsametiamsipaucioptatumconsequanturfinem,somniumest&phantasma,nullumartisconsequifinem,artemtamenesse.Mediciut&aliiartificesnonsemperassequunturfinemartis:atarstamenueracertaque:quiautemcredamartemesse,cuiusnullaexsistuntopera?sinullusartifexassequiturfinemartisoptatum,arsautnullaest,auttemeraria.nullaestideo.quiaomnisexstruiturperexperientiamcertam,immotam&dumdicitur,simulconfirmaturexemplis.Ueranonesseputaturcuiusinagendonihilcomperiturueri.Temerariaiudicatur,siabunoautalteroconscripta,ceterisnonprodest.Friuolumest,effectumartis,nonessefinemartis?quorsumtenduntartispraecepta,nisiutaliquidfiat?arsestforma&ideaartificis,quamsequitur.sisecundumhancoperatur,reliquisastipulantibus,nondebetaberrare,&sinonpotestpropterexternascircumstantiasadfinemperuenire:tameninpartibus&ubiuisbeneageredebet,aliasartemuelnondidicit,uelnonexercuit:quaeueroartistheorematasunt,quorumdocumentaintertotpraeclaraingenia,quaeeaadpraxinuocarunt,adhucdelitescunt?uniuersalismedicinaeexperimentoabomnimundimemoriaadhucdesiderato.QuaestioLii.Anremediasimiliauelcontrariainuestiganda:seuansimilibussimilia:anuerocontrariacontrariisChymicorumenunciatumatquepraeceptumest,similiacurarisimilibus:Galenicorumediametrooppositum,contrariacontrariiscurarilegeτὴςὑπεναντίωσιοςHippocr.Quaerituriure,numeffatacontradicantsibi.Equidemtamardensfuitbelluminterchymicos&Galenicos,utobhocsolumcontrouersum,sibiinuicemneutiquamconuenireposseinaeternum,putatumsithactenus.Sedrespondeturnullamessecontradictionem,quodutraqueenunciationonπρὸςταυτὸdisseratcandideintellecta.Similiacurariuoluntsimilibuschymici&curantur.Quoargumento?naturaeaestquaemorboaduersetur,ipsumfugando.HincHippoc.6.Epid.comment.5.φύσιεςἰἠτροὶτῶννό¬σων.UndeGal.1.deratio.uictusinmorbsacutis.com.45.praecipuumscopumillumesseaffirmat,quiauirtutesumitur.Siitaquenaturaestmorborumcuratrix,&naturaconseruaturrefocillaturquesimilibus,iudicio&auct.Gal.curtantopereobstrepuntchymicis,hocpraecepto,nilnisitutelamnaturae,uniceobseruandae,praecauendae&curandaedocentibus,suisremediisessentiisnaturamuacillantemsubleuareprouirilisatagentibus.Idipsum&Hipp.Galenicissicdictis&habendis,uixtamentextumminimumunquamGal.perscrutatis,dilucidedeueterimedicina:quinetiamquaeinfaucesdelabunturexquibusraucedines,anginae,erysipelata,peripneumoniaeanimaduertamus:cunctahaecineuntefluxusalsa&humidaacriaqueaffluunt,&intalibusincrementismorbiaugescunt.Ubiuerocrassaeuaserintacpepasmomitigatafuerint,&abomniacrimoniaalienaeuaserint,tumilicotumfebressoluuntur,tumceteraquaehominemaffligebant,mitescunt.Praetereacunctaaliamalaquibusaffligiturhomo,eaomniaexsuccorumpotentiispficiscuntur:uerbicaussa,siamaroquidamsecernatur,quambilemflauamappellamus,qualesilicoiactationes&aestusincandescentia,&prosternatiouiriuminuoluunt.Uerumliberariabillanonnunque,autultroautpharmacopurgatimodoloco&temporequidhorumfactumfuerit,liquido&doloribus&ardoribusdefunguntur.Quamdiuautemeademmoleturgida&pepasmiexpertia&immoderatafuerint,nullaartenecdoloresnecfebresplacaripoterunt,etc.Nequehorumfinis,prius,iidemexcludantur,&sedentur&aliisremisceantur.Concoquiautem&mutariattenuariqueaccrassescereinaliamhumorumideamoportet(quapropter&crises&numeritemporuminhistalib.plurimumualent)uerumhaeccunctaeuenirecalidoautfrigidominimeomniumconsentaneumest:cumnecputrescereneccrassescerequeant.Iteminantecedentibushaec:ceterauerocunctaquaeexsuccorumacrimonia&intemperantiaoririassero,restituunturacredintegrantur,ubitemperatafuerint&concocta.Dolorpraeterea,aestus,acsummusardor,aliquandiufatigat,donecscilicetrheumatacoctioneedomitafuerint,accrassamentumnacta,aclemaeabipsisgignantur.Fitautemcoctioexmixtione&temperaturamutua,mutuaqueuelutelixatione.Exhis&pluribusaliislocismanifestumfit,curationemplerorumquemorborumnaturaedeberi,solipepasmum&crisinprocuranti:utautemimpeditaamorboafflictaquesuscitetur,expediendauenietcorroborandaque,idquenonpercontraria,sedsimilia,siquidemhisfitnatureconseruatioredintegratioque,idemlib.I.Aph.pag.16.Diaetae,inquit,humidaefebricitantibusomnibusaccommodataesunt,maximeueropuerisatquealiis,quisicdiaetaminstituerunt.AnnonhocAphor.similiasimilibuscuratHippo.&contrariacontrariis,magistamenilludquamhoc?Humiditatenamquepraesertiminputridisfebribus,percibosadputredinemnatos,facileadditmorbopotius,quamutdematquicquam,&tamennaturaemorbiuioppressaestudensuniceoffertuictumsimilem&puerispersehumiditatediffluentibusPleriquemorborumuniuersaliumpraesertim,terminanturcrisi,medicorumnullodissentiente:&quiacrisi,etiam,naturaomniscrisisauctore.Attitubathaecmedico,ergoerigenda:quomodo?analepticispropriisuictuquecongruopersimilia,quibusquammaximechymiciinuigilant.AnnuithisGal.lib.13.Method.Meden.praecipuainquitintentiomediciessedebet,adnaturalemstatumreducerelaborantem,&quodceterisneglectis,unaadhibendacuraest,utilludconseruemusaquoagendifacultasprocedit.Haecautemconsistitincalidoinnato,quoddumualidumest,necimpeditum,corpusinnoxiumconseruat,ita,utquidquamcorporiaccesseritpraeternaturam,quodsitamouendum,sempercalidonaturaliualidoegere,indubitatumaxiomasit.Etquanuisinexternismorbis&inquibusdamaliis,nihilconferrecalornaturalisuideatur,utinamolitionehypersarcosisinuulnere,ueldistantiumlabiorumreunione,tamenconiunctio&carnisgeneratio&cicatricisinductiononfiunt,nisiabipsometcalidoinnato.Hocautemlabefactatumindicatsuirestitutionemnonsanepercontraria,uerumpersimilia,sisimiliaconseruantursimilibus&contrariaoppugnantur,contrariis.At,inquies,cacochymiapressumturgente,quipersimiliaetiamessentialiarefocillaripoterit,illanonsubleuatum?Hippocr.cumrationesuccumprauumsubducendumdocet.NamAphor.2.lib.Par.2.ἀπὸπλησμονῆςὁκὁσαἀννοσήματα.γένηταικένωσιςἰῆται,καὶὁκόσαὑπὸκενώσιοςπολησμονὴ.καὶτῶνἄλλωνἡὑπεναντίωσις,quibusremediis?similibusneancontrariis?Chymicos&Galenicoshicdissentaneosessenondumuidi,utrisquepersimiliaquasicurantibus,Gal.I.lib.Naturaliamfacult.exHipp.naturaepotentiamenarrans,ait,incorporibusnostrisunumconspiratumconfluxumqueesse:quodHipp.inlib.dealimento,tumlib.6.Epidemi.sect.6.protulit,naturamqueiustam&solamanimalib.sufficeredixit:ipsamquepersesinedoctore,quaeopussunt,agere,indequefacultatessibiinesse,alteramquasibiconueniensattrahat,alteramquaalienumasedepellat:ut&illudexcommunimedicorumconsensu,nedumHippoc.aliamedicamentapurgareflauambilem,alianigram,aliapituitam,aliaaquosam&tenueexcrementumasserit:quod&ipsumidemHippo.lib.deNaturahominumconceptisuerbisaffirmauit.ItaqueGalen.medicamentisuimattractoriamquantamtribuit,quafamiliaressibihumorestrahant.Undescammoniumbilem,carthamuspituitam,epithymumatrambilem,brassicamarinaaquosos&serososhumoresanalogiaquadam&familiaritate,similitudinequesubstantiaehaberedicuntur.QuaemensGal.fuittumlib.I.deNaturali,&deconst.artisMed.li.3.desimp.facul.c.24.Quamillesententiaamagistro,suototiusmedicinaeparenteHippoc.mutuasseestuisus,quideeareexprofessolib.denaturahumanaloquenssicait.EtenimPharmacum,inquit,ubicorpusintrauerit,primumquidemducitidquodexomnibusincorporeexsistentibussibimaximesecundumnaturamfamiliarefuerit,deindeueroetiamaliatrahitacpurgat.Exquolocouidereest,soluentiamedicamentafamiliaressibisecundumnaturamhumores,nechaberesolum,sedetiamducereatquepurgare,quodGalen.itidemsentit.lib.deNatural.facultatibusprimo.QuodmoxHipp.supracitatolocosimilitudinequadamappositissimaconfirmat,inquiens;quemadmodumexterranascentia,&inipsaplantataacseminaeta,ubiinterramperuenerint,unumquodquetrahitid,quodnaturaefamiliaresuae,interraexsistit(inestauteminterra&acidum,&amarum,&dulce,&salsum&omnigenum)primumitaqueplurimumtrahitinseipsumquodsibiipsiiuxtanaturammaximefamiliarefuerit,deindetrahitetiamreliqua.Huiusmodisanequiddametiampharmacaincorporefaciunt,quaequoqueplurimumhumoristrahunt,quiillisfamiliarisfuerit:quemsaneattractumsubstantiarumsimilitudinefieriuultHippocrat.alioquinnunquammedicamentafamiliaremsibihumoremhabere,fuissetdicturus:obidnamquefamiliaremmedicamentahumorem,quodhumorquadantenusattrahentimedicamentosimilissitatquefamiliaris.Similiaremediasimilitudine&familiaritatequadamagetia&noxioshumoreseducentiaGaleno&Hipp.taliaexenarratisapertumest,fuisse.Nonitaquechymicissimilibuscuratioaffingendasolis,quorummethodusaequeinpraeternaturaliumhumorumexpurgationeconsistit,quampriscisdogmaticis,sedperspecifica&caussisquidemsimilia,morbisuerocontraria.Calculumatartaroseusalecoagulatofactumcurant,salequidem,sedresoluente.Arthritidiasalibustartareisacribusaccorrosiuisgenitaemedenturlenitiuis&consolidatiuis.Sicmorbissulphureisoccurruntremediisasulphuribuspetitis.Sedsulphuriinflammatoriofebremexcitanti,opponitursulphuracidumuitriolatumsummerefrigerans,sulphureosqueillorumcommotospirituscoagulansatquecompescens.Tophipodagriciindicantsuiattenuationemuelresolutionem,ut&aliihumorescoagulaticalidis&siccantibus,idsitentaueris,tenuioribussuccisdissipatis,restagnansindurescetsolidius,sicquemalumingeminabis.Specificumindicaturdissoluensnoninprimisqualitatibusresidens,sedfamiliaritate&similitudinesoluendiδυναμινadeptumsingularem.Namquaedamuimresoluenditartarumhuius,aliaalteriusgeneris&naturae,utprodiuersotartarorum&saliumgeneredissoluentiumremediorumuarientgenera.GummiArabicumtragacanthi,cerasorumprunorumaquasoluuntur,quodaqueaparticipentnatura.Nunquammastyx,thus,laccainaquadissoluentur,sedquiasuntdenaturasulphurea,ideooleisfaciliusliquescunt.Itagummisalisparticipia,utamoniacumSagapenum,galbanum,cumspiritibussalis,cumacetosospirituinipsoacetiuinocontentodissoluuntur.Uerumenimueroquamquamsimilia&familiariaremedia,isthaecchymicorum,&proptereasimiliasimilibuscuraripraetendant,receptadogmaticorummaximaiisneutiquamconuellidixerim.SuntRheub.scammoniumbiliexpurgandae&febriindenatasimilia,&chymicorumremodiahuiuscemodi,saluumnihilominusaxiomamedicorumpraesistit?quodaliquandocontrariumaliquidsitpersequandoqueperaccidens:utscammoneambilemeducendoperaccidensrefrigerat:chymicitartareosmorbostartareisremediiscurandosimilibuscurassequidemdicuntur:atnihilominus&percontrariamedicati,quodobstructionesexpediendotollendoquesanitatem,caussisobstructioniseductis,restituissent.utcuratiopercontrariafieriqueat,nonrespiciendomorbumsemper,sed&caussas.Itacalidisamouendoobstructionesfebrimamouemus,semper,subiectiscontrariishabentessanitatem&morbum:morboqueobstituricontrariiscurando,atqueetiameiusdemcontrariomodoacceptis.Contrariaenimmultipliciteraccipiuntur.Aliasimpliciterdicunturcontrariautcalidumfrigido:aliapriuatiueutplenuminane:continuum,solidum:integrum&corruptum:Aliaetiampersesuntmorbocontraria,aliaueroperaccidens,persemorboopponuntur,utfrigidocalidumexagitationissedans&repellens,exsuperantiaeeuacuans,tenuitatiincrassans,duritieiemolliens,lentoridetergens,acrimoniaeillinensglutinosum:laxitatiroborans,corruptionialexiteria,putrediniconcoquens,suppurans&expurgansasperitatileuigans,angustiamdilatans,densitatirarifaciens,occlusioniaperiens,continuaesolutioniagglutinansSarcoticumepuloticum.Aliaactusuntcontraria,aliapotentia:autpotestate&actu.Pauciscontrarietasexplicatur,uideliceteiusquodexsuperatablatione,&eius,quoddeficiensest,adiectione:utrectealibiabHipp.dictumsit,medicinamnihilaliudesse,quamabiectionem,detractionemdeficientium&redundantium:cumuero&redundant&deficiuntquaedaminquantitate,quaedaminqualitate,secundumutrumquepriuataecurationespercontrariaexsistunt.Toticontrarietatisatisfaciuntchymiatri,similibuslicetcurantes:quodspecifica&similiaremediaadministrando,uelmorbumuelcaussamtollunt,sicquecontrariiscurassehabetur,necessumest.Quinimochymicidumsimiliasimilibuscurariautsimiliapotiusquaerendaremediaasserunt,GaleniMethodum&Hippocr.τῆςὑπεναντιώσιοςconfirmantpotius,quamutoppugnent.Sienimindicans&indicatumhomogeneasunt:similiaiureaucupamurremedia:quodunicontrario,unicasolasitcontrarietasgenereconueniens.IdeoqueGal.indicantiumdiuisionemfieriineodemgeneredocet,nullounquamtransitudemorbisincaussiscommisso:sedageneralissimisadsubalternas,&abiisadspecificasperueniendoindicationes.HaecdiuisionisindicantiumconditiononunolocoaGalenopropositamultotiesabAristot.confirmatur,2.enimpost.text.19.docet,quidquidinuenirinonposse,nisifactadiuisioneineodemgenereSiigiturnaturam,&quodquidestindicantis,pernoscereuoluerimus,opuseriteandempraeceptionemseruare.Nunquamenimremediuminuenirepoterimus,nisiquodquidestindicantispraecognoscamus:ineodemgenereindicans&indicatum,quodeiuscontrariuminuenitur,&meritoindicantispercipiturindicatum.Quaresifiettransitusdegenereingenus,nequeindicans,nequeindicatuminuenietur:illudquatalenonestnisiinunogenere:nonindicatum:quiacontrariumuniusgenerisnunquampotestessecontrariumalterius.Quarechymicatrosorgasmumfixando,redundantiameuacuando,duraemolliendo,acriaobtundendo,lentaabstergendo,uiscidaincidendo,etc.medicatussiuepersimiliacorroboratanaturaipsametsanet,siueeiusministerpergenereconuenientiaremedia,ideoquesimilia,siuecontraria,legeτῆςὑπεναντιώσιοςsuodefunctusofficiocensebitur,asaleuolatilimorbusnatuscuranduschymiatrissalefixo;sic&sulphurei&mercurialestumtartareimorbimedicandi:salemedicinalisalimorbificoquidemsimili&genereconsentienti,membroinprimismolestato:interimtamenspeciedissentienti,hosti&inimicoeaaduersitateaffecto,uthaceffectumpraeternaturamtollerepossit.QuaestioLiii.Anaurumpotabilefieriqueat,&numhocususalicuiusaduitaehumanaeconseruationemprorogationemque?Quiaurumnegantpotabilereddi,chymicorumquorundamnitunturtestimoniorefragante:tumpraeparationisdifficultate.Multasenimrequirerecoctiones,quibushumidumauriprimogeniumprorsusexsorbeatur,&corpuseiusinatrophiamsiccissimamcalcemquearidissimamredigatur,quodaurofoliatononcontingat.Sedrespondetur.Nullumchymicorumueretaliumnegariposse,potabileaurum,quodipsimetmodospermenstruampeculiareeliciendiessentiamauri,docuerint.Sinequitsolui,quidattinetpraeceptumsoluendiauristatuisse,siquealiametallisoluunturetiamaurumsolutionieritpropositum.Atpriusuerouerius.Ergo&posterius.Difficultaspraeparationisseusolutionisaffirmatpotiusquamnegatpotulentumaurum.Illaenimπάθοςaurisoluendidemonstratur,siuefacultatesiuedifficultateilludprorumpat.Ratiodifficultatisexcrasisperfectione&mixtionisfirmitudine,tumartificisindustriaminusexquisitadependet.Exorberiautemomnehumidumprimigeniumuirtutequesicomniorbariaurum,imperitiamchymiaesapit.Calcemenimreductilemesseinsuumhumidumuitrarii,nedumartificesnorunt,adoculosdemonstrantescalcisaurifluxibilitatem&potumessentialem.Usuiesseconseruandae&protrahendaeuitae,ipsimetmisochymiciattestantur,aegrosanalepticorefocillaturibracteloatumaurumrude&concoctionirefractoriumindentes.Siitaquecrudumaurum&calorinatiuoinuincibileanalepticumest,multomagispotulentumaurumerit,suacompageexsutum&naturaehumanaeiameuincibile,adqueἐνέργειανnectarisuiuificicorroborandiidoneumeuocatum.Electuariis&confectionibuscordialibusdemeaurum,tantoperepriscismedicisexpetitum,utbasincardiacaeconfectionisexeoconstituerint,quamquamaurumignis&uentriculicaloremaneatillibatum:Aristot.3.meteor.capit.ultimo,Pliniuslib.33.cap.3.Namidexdefaecatissimissulphuris&hydrargyripartibuscumindissolubilimixturae&temperamentinexupercaloremaethereuminterraeuisceribussitconcretum,utnecaerugouelignisedaxquippiamdeeiussubstantiaadimerepossit,utquosaepiusarsit,tantoplusperfectionisilliaccedit,&sicexpurgatumaurumobrizumappellatur.Necabeoquidpiamdifflatur,necpondusdidecrescit,nisigallinaceiossainidliquefactumconiectasecerint&partemabsorpserint,Pliniuslib.29.cap.4.Atnihilominusfrustulaintramembranulaspergameniuirgineipositafrequentilatimalle,oli,ictuinbracteasfoliistenuioreslentescentes&cusaeexhibenturamedicis.Sisicusuicordimultomagispotulentumeffectumaurum,obstaculisiissublatis,quaeseruatatamenauriintegranaturaantecalorinostracontumaciaerant&impedimento,quominusactuariacalorenostropotuerit&saluberrimumanalepticumatquecordialereddi.Andi,MarsitiumFicinum,aurum,dicit,omnesanteomniaprobant,tanquamomniumrerumtemperatissimum&acorruptionetutissimum,soliquidemproptersplendorem,Iouiueroproptertemperaturamconsecratum,ideoquepossecaloremnaturalemcumhumoremirificetemperare,humoresqueacorruptioneseruare,solarem&louialemspiritibus&membrisinferreuirtutem.Etpaulopostoptimumforeputant,siabsquealienapermixtioneaurumpotabilefiat:Sinminuspossit,contusum&infoliaredactumaccipiuolunt.Utautemunoratiocinionugasdesiiciamtuas,aurumpotabileaurofoliatoibiusitatoessepostponendum:"Idquodcalorinatiuoeuincenti&inactumproducentiesthabile,commodius&praestantiusremediumest,refractario&contumacissimoimoinuincibili.Aurumpotabileeiusmodiest,&acalorenatiuoinἐνέργειανnobilitatissuaesalubriseducendumuincendumque."Ergo.Assumtumprobatur,quiacaussaresistentiae&incorruptibilitatisaurohactenusinexsistentis,firmitascompagis&cohaesionisartificioestsublata,factumqueexsolidocompacto,fluxile,tenue,spirituale,quoddictocitiuscorpusuniuersumpermeareualetbracteisaureisinhypogastriiimostabulantibus&sineomnipassionecumexcrementiseiectis.QuaestioLiu.Anmetallatotahomogenea&constentpartibusomnibuseiusdemnominis&rationis?Aduersariiannuunt:ideoqueseparationemmihilesseautumant,&destruipotiusremnaturalemquameaexcoli.Uerumenimuerocumquaedamhomogeneasintadsensum,quaedamnon&rationedumtaxat,alianeutromodo:metallaadsensumhomogeneaesse,largiripotest,rationenonitem.Quamquamimmineristerreetiamadsensumheterogeneaadeosint,utseparatoriaartesitopus,quaaurumametallis,&hecetiamasemutuodiscernuntursegreganturque:quamuulgusartificum,quosauriseparatoresdicimus,calletparticulaquaedam&rudimentamagnaespagyriae.Adiumctasuntetiammetallisreiectaneasensuhomogenea,foristamenadhaerentia,quaeπροσκείμεναuoces,nonnaturalimistioneconcreta,sedfortuitoautexternamobcaussamuelobiterannata,seiungendatamenconglutinataquediuellendaqueartificioseparationisfacili.Aurum,reliquisimpurioribusmistis,adeohomogoneumhabetur,utseparationemexigatφδειρομένωντινῶνidquepercementumautantimoniumimpuritatibuspertinacibusabaurosegregatis.Siauroadsensumhomogeneoheterogeneaepartesadsensumacrioremtales,quiddereliquisimpurissimisiudicii?Omnemixtum&natura&arteinheterogeneaabiitδιαι¬ρέσειἢἐκκρίσει,siueiamelementaPhysicorum,siueChymicorumagnoscas,exquibusmixtaconflantur.Constatergo&heterogeneisadhomogeneamquidemsensuimistibiliumalteratorumunioneadductis,undeconcorsdiscordiaemergit&φιλέχθραArtificiosaseparationeomnemetallum&mineraleindistinctasheterogeneaspartessponteconcedunt,mercurialessulphureas&salsas,tumaliasheterogeneasfaeces.Quomodoergohomogeneametalla?QuaestioLu.Anomnisignisnaturalis,nullusartificialis?Uulgaris&naturalisignispersenihilgenerat,cumsitferuorisexcessus,nequeetiamtalisqualitas,sedquidamignisinsitusnatura,quemarsexsuosubiectoinactumprimumeduxit&graduexcellentissimoexaltauit,utagendoinmateriamdispositam,superetlongenaturaeuim,inmineristerrae,faciatqueexhydrargyroaurumuelargentumquodnaturatotanumquamposset.Arshicnaturamiuuat,&naturaliutiturinstrumento,opusergoinderesultansutriquepotestadscribi.Etignisnaturalisartificiosusdici,quiaprincipiummotus&gubernatioeiusestabarte,usqueadperfectionem,quaenonfieret,siarsabscederet.Omnecuiusprincipiummotus&progressusabartependet,artificialedefiniripotest.Ignisnaturalisinstrumentiregimenestabarte.Quidniergoartificialis?Assumtumconfirmaturpyronomiachymicorum.Ignissponteomniadepascitur,nulliusreiγεννητικὸνsedφθαρτι¬κὸνpotiusartispraescriptogubernatusfitγεννητικὸνcohibitanaturalisuauiolentiadestruente:artificialeergo.Namquidquidartispraeceptionibusregituruouiuorexsistens,illudartificialesitnecesseest.Ignisartischymicaepraeceptisestpropositus&νομικὸςtenetur.Ergo.Sinaturalisignis,eonaturalishabetur,quodmotussuiprincipiuminternumprofiteatur:curnoncontraartificialeidiudicetur,quodexternumprofiteturmotusmoderatoremindustrium?nisicontrariorumcontrariamnegesdefinitionemesse.Utitaque&naturalis&artificialisignisessepossit,diuersimodeaffectus&proptereadiuersimodeconsiderandus.QuaestioLui.AnoleumuelspiritusuitrioliquiaerodensexagroAsclepiadeoexterminanda.Alchymiaeelusores,hacquefactorumaffabremedicamentorumludificatoresnihilintemeratumatquearrosuminartediuinasinunt.Oleumuitriolirodant.quodeiodatuicissim&nonsesolumsedetiammutadurissimametallicaaliisinuicta.Sednegandapareiusubiqueactio.Exedatmetalla&durissimaemortuacuncta,nonidemeffectumincorporehumanoabeoconsequetur.Riteenimfactumuixuentriculumpertingit,utnonexspiretsubtilissimum.Necaduentriculumdelatummortuumoffendet,sedhumiditatibusonustum,hasexedetpriusquamsubstantiamuiuentisattingat.Accedit,nunquamidpurum&solumexhiberi,quodnoncumconuenientibussitadmixtum.Uniumsublimatum,acetumnobiscotidianum,mellisspiritussuccus,citrii&limonumtamexeduntmetallica,quamoleumuelspiritusuitrioli:anproptereaexsulabunt,oberodendisuamfacultatem?Curtibiacetumcotidianum,quodstannummomentocitiusarrodit?quodinstannum&externademortuaagit,idemneincorporehumanoacturumputas?Nereris:dudumenimuentriculustuuserosusatqueexesusforet.Quiddecantharidibus,erodendiuenenoomneuentriculum,omnesulphur,superantibus,utaGal.3.desimpl.facul.interdeleteriacenseantur:&tamentumaueteribustumneotericisadurinamciendam,penisἀτονιαν&uenerislanguoremsuscitandumlarge&multisinnoxiepropinantur?Sunt&acidulaedeuitriolatismineralibusferreisque,&tamenadearumusumconfugitur,reomnidesperata,idquecumsalutebibentium.Quiddehumoribusexcrementitiiscorporishumani,bileflaua,atra,pituita,acidaadtantamaciditatemacrimoniamquespontesuaperductis,utinterrameffusa,eamfermentent,inbullasqueattollant,obuiaquequaequeerodant,corporispartibustaliumnihilpatientibus,necpraeternaturamindeaffectis,diutissimelicetsaepeincorporestabulentur.QuaestioLuii.Anlapidisconfectiositpenesnaturam.Certoaffirmarinequit,lapidemPhilosoph.naturamnonposseconficere.Nampenesnaturamestpotentia.Curnonadminiculisartisinactumueniat?Curnonistudseminariumprincipiumsubterrapullulet,atqueetiamtransmutationesaeris,hydrargyriperagat:Artifexenimnonpotestsuaemateriaedaredispositionemeam,quaperficiattransmutetquemetalla:sedeiusopustotumincoctione&digestioneassiduauimanaturainsitampromouere.Richardusinquit,naturametallagenerat,nontincturas:quamuisoccultoinsecontineatplenam.Omnisspeciesestinsuaspecie,genusinsuogenere.Omnisnaturainsuanatura,naturaliteruirtutisaffectataugmentum&fructumadfertiuxtanaturamsuam.Omneseminariumrespondetsuosemini.Similegeneraturasimili.Exhisapparet,chymicumauriargentiquequaerereprocreationemsubsidioartis.Idnonpotestpraestareabsquelapide.Undenamiste?Autabarteisest,autanatura.NaturanegatureumexplicitededissesedimplicitehabereperartemSpagyricamexplicandum.Atcumnaturaeumimplicitehabet,necesseest,utinaliquonaturalicorporecomprehenderit.Idquodnamest?eademnatura&species,cuiusestseminatumseuexseminefactum.Hoccertenonimperfectumuoluntesse,sedperfectissimum.Necesseitaque&semenesseperfectissimum,inabsolutissimismetallisauroargento.queinueniendum:AnaturaitaquelapisPhilosophicus.QuaestioLiix.AninimperfectismetallisuelinmineralibusquaerenduslapisPhilosophicus?Impostorumestfumiuendulorumlapideminimperfectisscrutariimperitissime.SienimnaturamlapidisPhilosophiciobtinerentinternosuoprincipio,proueherenturtandemadperfectionemultimam,&imperfectionisnotamexsuerent.Atmanentimperfectaobnaturaesuaeimbecillitatemueletiamexternasremoras,necnisiarte,ueletiamnaturatandemobstaculisremotisadperfectionisultimumperueniunt.Atquiartisperseneutiquamestimperfectoafflareperfectionemsolius&potentiamadfinemultimumimpeditam,etiamsublatisobstaculis,perducere.Ideonamqueimperfectahabentur,quodcaussasessentialesimperfectasobtineant.Atlapisnecesseest,utsitabsolutissimus:utfiattalis,nonnisiexhuiusmodiperfectissimisfabricaripoterit.fierienimnequitutid,quinonhabet,alteripraebeat:&licetnaturatemporistractuimperfectorumquaedamperficiat:artificistamenidnonerit,utpotecuiperficiendimateriaPhilosophicadesit,beneficiocuiusimperfectioneabiectaadperfectionemperducerequeat:imperfectisinestquidemseminariauirtus,sedadeoimperfectautpotentiaeeiusinactumreductionisabartespesnullahabeatur.Quin&naturaexnonenteensfacit,atneutiquamarsidipsumpraestabit,negatanatura.Inimperfectisanonentequidemisticfitadens,merumtamenimperfectumδυναμειremorante,quamartenunquamactuabis,utlapidemindeefformes.Haecenimdispositionesignoratprincipiorum,necnaturasingenerat.UndeRogerius.Sieligeremussulphur&argentumuiuum,sicutestquodlibet,oportetnosmisceresecundumdebitamproportionem,quamhomoignorat.Siitaqueinueniamuscorpora,inquibushaecdudumanaturasecundumdebitamanalogiam&proportionemsuntmista,ideomeliusexhissumuntur.Adhuiusenimconfectionemsemenprolificumrequiritur,perficiendipotentiaabundantissimeinstructum,&hocnullibinisiinfructuperfecto&taliindagandum.Quidenimapueroprolificisperantisobuioproletariouiro.Sicutnecsemenpomiexuirgultopetitur,sedexperfectaearborisfructu.Uthicminimolaboreseminariumconfertfoecundissimum,itaabillononnisiuitiosumuelnullumpromanabitimperfectiorescilicet,quamutpetentiatractutemporisperficiendaactueturprotinus.Utuanumsitseminariamlapidisuirtuteminuestigariinimperfectis,perfectissimisobuiisperfectiss.uirtutedotatis,equibustamfacileeritarteeliceremateriamPhilosophorum,quamdifficileeximperfectiseandemadhucoperoseabsoluendameruere.Rogeriusdeperfectisscribit,aurumesseperfectummasculinum,argentumperfectumfoemininum,necposseelyxis,quiainsesunttantumperfectanecpossuntaliaperficere:sinautemperartemfiuntplusquamperfectainduplo,quadruplocentuplouelultra,tuncposseperficereimperfecta.Eccequantumadscribaturperfectis.Siperfectaaurum&argentummateriamlapidisPhilosoph.subministrarenequeunt,nisiperfectioraeuadant,quiddeimperfectishariolandum.Siitemperfectissubestmaterialapidis,curinimperfectismaximosumtu&summolaboreincassumtamenillaeademinuestiganda.QuaestioLix.AnaurumargentumquesitaurumPhilosophorummateriamquelapidisubministret?Quanquamartificesperfectissimarecipiendanegantadlapidisconfectionem:argumentistamenconstatfirmissimis,nullibi,nisiiniisindagatioeiusinstituenda,ueritatemlapidisuerbisobscurisoccultantibus.Aurum&argentumnatiuumnonquidemsuntaurum&argentumPhilosophorum.Dumenimsuntinnaturasua,nondumsuntartis;sedcumperartemreductasuntadmateriamprimamPhilosoph.&formanatiuaperdita,artisformamhabent,iamsuntmateriaPhilosophorum.Richardusiubetserereaurum&argentum,utafferantfructumcumlaboretuo&mediantenatura,quiaipsamhabet&estillud,quodquaeris:Itemeliciturnonsinesolutionecorporis,&reductioneinmateriamprimam,quaeestmercurius,exquofactasuntmetallaabinitio,&medicinaestsimplicis&mineralisnaturaeproductaexaquamercuriali,inquaaurum&argentumpriussuntsoluta.Contradicentiumquidamutunturhocratiocinio:auruetiamauctoigninonpotestdestruiMateriachymicorumestdestruendacorrumpendaque.Ergononestaurum.Atquipropositioineptitudinisestdamnanda.Nonenimignielementaridestruendumaurumest,seduiaPhilosophica.HincRosariusMinor"aquanostrafortiorestigne,quiafacitdecorporeaurimerumspiritum,quodignisfacerenonpotest".Aurumquidemantequamdestruaturquodammodochymico,nondiciturmateriaPhilosophicanequesolum.Sedcumiaminmercuriumestredactum,additisetiamceteriseiusdemradicis.Utmateriaproprianondestruaturneccorrumpatur,sedexalteturdigerendo.Pergunt."SiessetaurumargentumquePhilosophorumuelmateriaPhilosophicilapidis,nonuilisresubiuisobuiadiceretur."Resp.uilishabeturcomparationecumimmensobonolapidis,tumPhilosophorumaenigmatibus&tropis,cumappellaturelementorumuocabulis,itemouum,semen,urina,acetum,nonideoeritlotium.InRosarioPhilosophorumuilisdicituretiamobclauemquaseptemportaemetallicaeaperiuntur,itemuilissimusestperputrefactionem.Quandofuitputrefactum,tuncdixerunt,lapisnosterestuilis&insterquilinioreperitur.Cumfuitinaquamconuersus,habenteumdiuites&pauperesetc.instant;exlapideinnaturainuento,superfluumestremouendum.Inauropuronihilestsuperflui.ErgoaurumpurumnonestmaterialapidisSedrespondetur,oculismercatoruminauronihilessesuperflui&noninoculisartischymicae.Hicenimmultasuntsuperflua,potissimumtamendispositionesexternae&uultusuulgatusquiestdelendus.Adhaerentnonnunquamimpuritatesetiamstibio&saletartaritollendae.InRosararium"uasfixumuolatile:frangecorpus:soluecoagulaetc."lapisPhilosoph.creatusinueniturinnatura,&perDeumaltissimumnulloampliusindiget,quamutremoueatursuperfluum.Praeclarequidam:nisiaurum&argentumuiderem,profectodiceremalchymiamnonesseueramartem."Rumpedomum,frangeparietem,extrahesuccumindepurissimumutederepossisetc."OmnesPhilosophidicunt,metallanihilaliudesse,quammercuriumgradatimdecoctionediuturnapersulphurcoagulatum.Metallatamennondumsuntnosterlapis,quiamanentinsuaformametallica.Rosar.maius,aurumesttotumMercurius:&Philosophidixerunt,solemnihilaliudesse,quammaturumaurumargentumuiuum.Paracelsusetiamin3.demorbometall.tract.2.cap.I.argentumuiuumestdomusaperta:aurum,argentum,plumbumetc.estdomusclausa.QuaestioLx.AnlapisPhilosophorumexelementis?Affirmatur.SilapisPhilosophorumexelementatis,consectariumeritexelementisconstareeundem,infallibile.Quodenimestcaussacaussae,estetiamcaussacaussati.Nullusest,quinonexmineristerraemateriamlapidiseruatsolicite.Haenonnisiexelementisconflatagremiocomplectuntursuo.Curergomateriamlapidissiuemineralemaliis,siuemetallicamorbabisconcretioneelementari?acceditlapidisPhilosophiciesse,nonmodoimperfectametallaperficere&transmutareinaurum,sed&omnibusmederimorbis.Haecautemelementisparticipantcuncta,quomodoergoelementatorummedicinaeritelementorumexpers?Quomodoalchymistarummaximastabit,similiasimilibuscurari?Quomodocolorumomniumeritparticeps?siquidemhielementisconflatorumadiunctasunt.InRosariomaior.Arnold.dixeruntaliqui,quodinopere,lapidisappareantomnescoloresquiintotomundoexcogitaripossunt,cumtamennonappareant,nisiquatuorprincipales.Etquiaomnesaliitrahuntoriginem,ideodixeruntomnescolores.Etsitibinonapparentomnescolores,noncuresdummodopossiselementaseparare.Namcitrinitascholeramsignificatadustam,&ignemrubedosanguinem&aerem,albedophlegma&aquam,nigredomelancholiam&terram.QuaestioLxi.AnlapisPhilosophorumexmetallis?AttestaturidRosariusinquiens:lapis,quemPhilosophiquerunt,inquit,inquosuntelementaprimamineralium,tinctura&calxanima&spirituscumcorpore,fixum&uolatileestmercurius,scilicetnonquilibet,uerumille,circaquemnaturasuasprimasoperationesdeterminauitadnaturammetallicam,&imperfectumreliquit.Mercuriusnosternonestnatus,uimultiputant,seddecorporeextractus:lapisPhilosophicuscreatusinuenituranatura,&perDeumaltissimumnulloampliusindiget,nisi,utremoueatur,quodestineosuperfluum.Ergoipsapraepareturmateria,utexeoeliciaturquodestpurum,terreumautem&foeculentumremoueatur.AttestanturtestimonioRosar.etiamhaecargumenta.SilapisPhilosophicusmetamorphoseos&risupsorsestauctor,exsimiliconstetnecesseestsimileproducturus,siuerumaxioma,simileprocrearesimile.Atpriusuerum.Ergo.HincRosariumintotapraxinihilalieni,quodnonsitnaturaeeiusdem,estinferendum,&fermentumesteiusdemradicis,cuiusestmassa.Accedit,naturamesseimitandamartifici:naturaautemtumuniuersalisingenerationesimilisexsimili,tumparticularisinauri&argenticonfectionepersemenauri&argenti.Negantinsuperomnes,abartificepossedaridispositionemadaurisemen,sednecessariumesse,utidiampernaturamsiteffectum,artenihilconferentepraeterconcoctionemadperfectionemdebitam.Quisimilitudinemmateriaelapidisperomnia&inomnibusillimateriaequanaturautiturincauernisterrae,urgent,negantesmetallainprimammateriamreducenda,quodnamexmetallisnonfaciatmetalla,proficiuntnihil.Quamquamenimexmetallisnonfaciatmetalla(quodtamencupriinaurum,plumbiinargentumtransmutationaturaliscrebracoarguit)exmetallicatamenmateriamfacit,utChymicus.Arnolduslib.I.cap.5.praeparandasuntduo,aurum&argentumsubtiliter,utsulphur&argentumuiuum,deillamateriahabeamussuperterram,dequaaurum&argentumfiebantsubterra.Naturainmineristerraeaurum&argentumfacturaindigetsemineauriargentiue,noncoagulato,sedsolubili&coagulabili:tale&arsrequiritnaturaeimitatrix,simateriamperomnia&inomnibusillinaturaliseligereoportet.Arsautemaliundeidacciperenequit,quamexcorporeperfectoadimperfectionemreducto.Respondetergonaturaartiadplenum.Rosar.maior.mercuriusPhilosophorumestille,quemnaturapaululumestoperata,&inmetallicamformamformauit,sedimperfectumreliquit:simetallicam,formamhabetinnatura&artifexhancdestrueredebet,tanquamsuooperiinutilem,quidaliudfacereoporteteum,quamreducereinprimammateriam.Quiauridestructionemignorat,necessarioignorateiusconstructionem?Aurumesttotummercurius,quodpatetexpondere&mercuriafacilicombinatione.Ergoinipsoesttotalis&radicalisPhilosophorumintentio&uoluntas.QuaestioLxii.AnignisbeneficiomercuriusPhilosophorumextrahatur.NegantPhilosophiignitactamessemateriamsuam.AtmultisuntignesPhilosophorum,&interceterosetiamaquaipsorumignisuocatur.Perhancsiextrahaturignidiciturextractus,&tamenigninonuulgarisedPhiloquaestioLxiii.AnlapisPhilosophorumexdiuersisconstet?Anteconiunctionemcernunturtria,ut,aurumargentum,Mercurius.Inconiunctionenihilestpraeterunum:quiauniformisomniumnaturaestaqueaseumercurialis,&haecetiamestcirculus:incoctioneemerguntplurarationedistincta,&duaesubstantieseparabiles.Calidumduotantumagnoscit,inprincipiomedio&fine;Paracelsusait,extribusdeberefieri&manereunum.Auctormanualisponitremnaturalem,inquaunum,duo,triamystice,tanquaminarcaconclusaiacent:tincturaPhysicorumexunitateperdualitatemintrinitatemprocedit.Ioh.deLondinosetiamcelebratquaternarium&excirculoaliifaciuntquadratum,hocqueiterumadcirculumredigunt:interdumseptenariusnumeruslapidiadscribiturobnumerummetallorum,quaenonactuinsunt,sedinprogressuoperisperdistinctionesquasdamdesignantur,tumcoloribus,tumaliis.Insunt&infinita,iuxtatropos&aenigmataseusimilitudinesrerum&colores.QuaestioLxiu.AninoperelapidisPhilosophiciomnescoloresconspiciantur?Pleriqueomnescoloreslapidiseffectione,quihodieinMundosuntacexcogitaripossunt,apparereasserunt,sedidsophisticumesse&tropicumartificesnorunt.Tressuntcolores,albus,niger&rubeus,cuiinterdumadiumgiturcitrinus,sicutcinereusalboaffinis,&plumbeusnigrosuoapparetordine.Nominatur&caeruleusseucaelestisinhydrargyriapparatu,&uiridisinleoneuiridi:sedtropicalocutioestutrobique.Ideoueroinfinitinominantur,inquitille,quiaexistisprincipabilibusceterifiuntomnes&insuntpotestate.Itacumconspiciturcaudapauonis,infermentationescilicet;quanquamcoloressuntfiniti,tameninfinitiappellantur,quodnumerarinequeant&subindealterinalterummutetur.Nonautemsuntdurabiles:talequiduidemusetiaminsublimationehydrargyricumsulphure&sale,utfiatcinabaris,iteminaurouite&similibus.Finis.ElenchusRemediorumSpagyricorum,HactenusInusumcommunem,inquesalutemgenerishumanicommodeductorum,aMartinoRulando,Med.&Philosoph.sedaMaleuolisNugigerulisUeneniaccusatorummalitiose.I.Extractumhydragogum.◉Rad.cucumer.asini.cucumer.Ireospurpur.Herbar.absinthiPontic.SoldanellaeAlpu.Eupatori,ana◉.3.Digerantur,&eliciaturquodlibetsuopeculiarimenstruolegespagyrica:ExtractisdebiteAdd.ExtractiRheubarb.mechoacae,ana◉2.EssentiaeEsulae.magisteriitartari,ana◉1.EssentiaeSpecier.aromat.ros.diarrhodon,Abbatisdiacurcuma,ana◉.6.Coqusca.Spag.Extractumessentiale.Notae.Liuoresuffusimaleferiatihocinsimulantueneni:Galenicae&Hippoc.medicinaeaddictiesseuolentesscilicet.Quoargumento?Hoc:quiaipsidicunt,&istisconuitiatoribus,tanquampraetoriapotestateedicentibusesthabendafides.Ehem:mactiuirisistitegressum.Egonecpotestatemuestrampraetoriamquanisi,bonis&benedeRepub.meriturisconuitiaridiadicticeconamini,moror:necindeeffutitaedicta,quaesputaduntaxatsuntuenenatapopulipedibusconculcandaouantis.Publice&incoetuliteratorumtotiusmundiiusuestrum,siquodest,dicite.Uosprouoco,calumniatoresinertes,stolidi,elumbes.Praestateuosuiros,siuiri,sidoctihaberiuultis,nonMarte,nisimilitaresmedicastriesseuelitis,sedarte,quatitulosuestros,quibustantoperesuperbientes,aliosaequedecoratosaltosuperciliocontemnitis,ostenditeiureeacumauctoribusesseproscribenda,quaeomniexhibitariteproficuaexstiteresalutariter:uenenaessetalia,quae,uobisinepte&stultemedicantibusfuerepluribussaluti.Neautemstultisstulterespondeamus&cumdementatis&calumniantibusdementesgestatoresqueuicissimhabeamur,artecumistisnugatoribus&pharisaeisagemus,hocratiociniousi.Sihocmedicamentumuenenatumest,autperse&rationeingredientiumerit,autpraeparationisseulaborisSpagyrici,autuosmentimini.Nonprimum:omniaenimquaehydragogonostrosuntinserta,dispensatoriisinsertaatquepraescriptamandantur&auobisquotidieusurpantur.Ergo.Nonalterum.Chymicoenimnullumaliudinstrumentumquamignis,beneficiocuiussuorumpleraquefabricatur.Ignemueneniaccusarestultiest.Omniadecoctauiignisfiunt&serapia&Aquaedistillatae,nontamenuenenatauobis.Uobistantamuimignisnonesseadexcoquendaserapia&decocta,obgannitis;aedepolnecuestramchymiciignisuimnaturamdestruentisiurepetiuerintunquam.Omnisigniscalorartificichymicoessedebetreielaborandae&adperfectionemreducendaeanalogos,quicaloremB.M.raroexcedit.Uesternonesttalis.Seduobisnonestcurae,quomodoquodlibetparatur,modoscribatisRecipem&deuorandapatientistercora&uenenapraebeatis,magnatuminterimestismediciscl.diabolomedicaturistercoribusuestris.Exlaboreergo&principioexternonihilueneni.Ignisenimuelcaloreiusnomicusexpersomnisueneniomniaindeexcocta&coctaeuidenterdemonstrant,adeoutignemueneniaccusaturus,uenenoenecandussit&rostrotradendus.Loquora.deigneartificialinoninartificiali&insitauirtutespontequeagente,legibusnullisartificisrefrenato.Exspatiemurinhortoscalumniatorumnostrorumlustraturinonuetularummore,uenenatorumsimpliciumformasaccidentales,quauisaaequequodlibetimperfectummanet&inutile,(quamquamhocpotiushoccetemporehabeatur;quam,simedicusnonanilehocsolum,sed&intima&essentialesuiresexploratashabuerit,&rectesimul)acsiTiresiasbotanicorumexamensubireuellet,&forsquoadintimaexactiusnostriscalumniatoribus.Euictumiamest,spagyrianullumuenenumpossenostrisafflarimedicamentis,quodcaloreartificialiignisusi,perseignisgradusnaturalibusarteadhibitusnihilhabeatuirus:inmedicamentissimplicibusitaquehaerebit.AbsinthiumPonticum,Soldanell.Eupator.Rheub.Methoaca,speciesaromat.ros.diarrhodondiacurcumaeomnia,omnibusconsentientibussaluberrimasunt&expertiaomnismalignitatis.Haerebititaqueuenenumincucumer.laureda,iride,esula,tartaro.Atcunctahaecsuntmedicinaenostraeinususalubri.Quomodoergouenenaautuenenata?Quidquaesouosuenenum?Ancatharticum?Athocpurgatcorpus.Uenenumtotogenerenostraenaturaeestaduersum,hancdestruens.Catharticumeiusmodinonest.Ergoquacatharticumnonuenenatum.Confunditisgenerarerum.Aliudequidemestpurgarecorpus,aliuddestruerenaturam&eidemesseaduersum.Aliudβοηθημα,aliudφάρμακονφθαρτικὸνautdeleterium,ec.CucumerisasininiMesuaepraeceptori&pharmacopoeonostro,perfecti,acpraecipueexeosuccilausestprecipua,secundaradicis.Succusexeunteaestateexcipitur,radixfineueriscolligitur.Eademinmedicamentamultumefficacia&celebriarecipitur.Calidus&siccusordinetertiosubstantiaignea&terreaustaconstat.Neorauenarumaperiat&ulcerethicsuccus&cumtorminibus&anxiamolestiauacuet:daturcumbdellioueltragacanthouellactedulcirecentermulso,autmulsauelsale:promtiusautempurgatcumpaucosalegennae&aromatibus.Idem,naxamautemabeocorporiimpressamdelentaquahordii,mulsauinum,oleum.Elateriussuccusexhuiusfructuquomodotrahatur,Dioscor.docet,amarusextremeGal.Tempestiuusesthicfructus,quandotactusolosuccumeiaculaturDioscor.autumno,Plin.temporequofoliadecidant,ManardusexDioscor.Calidussecundograd.Gal.QuibusiunctumelateriumnuncuomitumnuncdeiectionemfaciatdocetDioscor.Paulusdicituacuareutscammoniumtribusobolistritumcumlactiscotyla,bilem&pituitamtrahit,&aegrespirantibusprodest.Dioscorid.Iamnoxamquaminfertcucumeragrestis,autseruabit,autdeponetextractumnostrumhidragog.Additiscorrigentibusceditnoxaomnis;quamquameaueneniinstarfuriatmaioridosiexhibita.Atadiectasuntcorrigentia&nonsolumadiecta&apposita,sed&spagyricolaborerepetitoitatractatumelaterium,utomnemprorsusexsuerituirus.Siuino,hydromeliaquahordeieluiturnoxacucumeriasininouulgaritertractatomultomagisspagyricadigestione,ablutione,filtrationeiteratiseaproculfugabitur.Sublatanoxa&remanentecatharticauirtute,quidueneniobiiciendum?Nonomnisnoxauenenatacuiuslibet.Noxiumesthumanocorporialiquidautperseautperaccidens.Hocnoxiumessedicinequitsimpliciter,necartiscorrectioneindigum.Illudκατὰτιtaleessepotest,&huicnoxiumalterisalutarepotestesse:quomodoergouenenum?Insupernoxaillaelaterioadiunctaautessentialisest,autaccidentalis&aduentitia.Siessentialis&uenenatanoxa,curinusummedicisuenit&βοηθημαtantumhabetur,nullacorectioneemendabilis,nisitotodestructo.Destructoa.toto&uenenoessentialisublato,uisetiamcatharticaeuanuitomnis.Sihaesitatnoxainadiunctis,catharsinessentialibuspossidentibus,leuiartetolliidpoteritmali,saluasubstantiareisalutaris;siquesegregaturspagyria,calumniatoribus,substantiaetamenintegraeinhaerentiadhuc,corrigentibussaltemadpositisnondumagentibusadhuc,mendacissimorumeriteiusmodimedicamentumuenenatumproclamare.IrisDioscorid.Gal.Mesuaeinnoxiahabetur&nostrisexhibetureiussuccushydropicisutiliter.Esulaforspungetuirulentoscalumniatores:athaecmedicorumcoryphaeisfuitinusuquotidiano.Malignamqualitatem&igneam,acremqueacetodeponereasserunt,additisastringentibus,glutinantibus.Atqui,siuenenositasconsistitinqualitateignea,acri&erodenti,acetosisemendabili,saluanihilominuscatharsihydragoga:nonnesatiuserit,istamqualitatemdigestionedebita,filtratione&ablutioneauferre.Appositaistaastringentia&glutinantiatumreliquauobisuisacorrigentiatantumabestcorrectionisauxiliumpraebere,utmultisexhibitaenormiterobiceabiectopurget.Partibusautem,inquib.malignaillaqualitasstabulatur,adpurgationemEsulaepropriumnihilfaciens,digestione&filtrationepermenstruumpropriumsegregatis,tutiuslonge&salubriusprodibithidragogum,quamcerteuestraruditereffictamedicamentaauenenositatenunquamabsoluenda.Retinentenimnoxaepartes,quibusnonsimulaccisissecretisque,utquaeadessentiamreineutiquampertinent,nonpotestnonnoxamaleficaunasuperstesesse,quantumcunquelabores,corrigentibuseamabolere.Nonaboleridocetὑπερκαθαρσις&effrenatapurgandilibidoetiamiustadosiexhibiti.Ii.Diacydoniumcatharticum.◉Extract.mechoacae,◉2.diagrydii,◉5.Ol.maciscinnamomi,anagr.6.Succirosar.Damascen.cithoniorum,ana◉.5.Saccharifini,◉.5.Coq.s.a.informamdiacythonpellucentis.Notae.Nihilhocremediihabetuenenati,nisidiagrydiumuobissittale.Atuobisinusucotidianodiagrydium,nonestelectuar.nonpilulae,quaenondiagrydiumnuncbasis,nuncstimulilocohabeant.Utcunqueadhibeaturseustimuliseubasisloco,uenenatumerit,siuenenatum.Atcorrectumest,tragacanth.psylliimucilaquesucco&aquarosar.mastreh.carnecydonior.myrobalanisetc.Quomodoergouenenum?Quid?Nonmodouestraarteuulgariemendataestscammonia&ideodiagrydiumpracticisdictum,sed&insupersuomenstruoappropriatoitaparatu,utomnemnoxam&uirulentiamplanedeposuerit,tamclementer&tutocatharsinexercenssuam,quamMannaeuelexbenignioribusquodlibet.Dubitatis?Periculumfacite.Sedcanospudetdoceri,calumniaridecet,senioprohdolornonnisiliuoremprocreanteexadynamiaforspullulantem.Infund.diagrydiuminAquerosar.uelcydoniorumdigerend.dumcoloremenstruumpurpurascenteinficiat,repetaturusquedumidomnisuopriueturcolore.Effectusadministratirespondebitdictis.Iii.Extract.diacatholiconRul.◉Agaricialbiss.◉.3.rad.helleborinigricorrect.◉4.Diagrydirectepraep.◉ißtrochiscor.alhandaal◉1.Specier.diarrhod.AbbatisRheubarb.elect.ana◉.2.Omniadebiteinfund.suocuiqueaffusomenstruo,digeranturque&extrahantur:Agarico,rad.helleborinigri,Rheubarb.spiritusuinimaluaticisuffundaturcolorespecier.diarrhodonAbbatisperfusi:trochiscor.alhandaaluerohocmodofiatextractio.◉Trochiscor.alhandaal.q.s.digeranturinBalneumMariaeinAquisappropriatis,sispiritusuinitibiestsuspectus,postaliquotdiesfiltrentur,repetaturdigestio,&exactodigestionistempore,filtratio:filtrataiungenda&inBalneoMariaedigerenda,dumappareathypostasisinfundouasis,autfaecumaliquorepurioreseparatio:liquorpurusputusperinclinationemafaecibussepareturacdemuminBalneumMariaetamdiudigeratur,dumpurissimuseuadatrubiniinstarrubicundissimus&splendidissimusomnisnigratiamaroris&fastidiosaenoxaeexpers.Notae.RadiceshelleborinigriHippocratinostrofrequetissimiususfuisse,monumentaeiusdemdocent,tumeffectanoxamomnemabesseetiamnobisutentibuscontestantur,etiamnulliscorrigentibusadditis.Nihilitaqueuenenatiinsehabebit,auctoribusgrauissimis,&effectisexperientiademonstratiuaexploratis,confirmantibus.Colocynthidiinerit.Quarenonpiluliscochiar.electuar.&c.exigituruenenata?Correctamingredidixeritis.Correctionullaexquisitior,quamquaeestintrochiscisalhandaal.Acceditalteracorrectio&spagyrica,quadigestione&filtrationeid,quodnociuum,omneexcutiturabiiciturque,utproamaritudineuitulentareferatsaporem.subamarum,gratumtamendulcedinequadamdelibatum.Nullumitaqueuenenum&hochabetremedii.Curergouenenatumcalumniamini?Bonorumuirorumnonestcalumniari:sederrata,siquasuntostendereproductisargumentiseuidentibus,quibuspateat,ueritatemipsispotiuscuraeessepropugnandam,quamproximumimmerentemtamtemere&nequiterconuitiis&probrisomnibusproscindere.Sitisergocalumniatores,mendaces,dumprobetisidesse,quoduenenatorictupassimtemereeuomitis.Telumunicumuibretislicet:Adstopharetramexpediturusmeamtelisnondumuacuamsuis.Iu.NepenthesRul.◉Specier.diambraefidel.dispens.◉.15.Extract.opuThebaidei,◉.1.solutioniscornuceruini,◉10.CumspiritupomorumcitriarteSpag.extrahantur;Add.Essentiaecorallarummagisteriisuccinialbicraniihumanimargaritar.ana◉.i.Essentiaecroci,◉1.LapidisBezoard.orient.◉5.Spiritusambraegrys.◉1.moschiOl.cinnam.caryophyllor.citr.ana◉7.F.l.a.ExtractumEssatum.Notae.Quidhocspiretueneni,saneuiderenonpossum.Opiumsiuenenatumest,probariuelim,nonnudeaffirmari,Etsiuenenatumeiusqueuenenositasintheriaca,mithridatio,Philonio&reliquisopiatisinfringipotest,utinnoxia&nonuenenatahaberiqueantdebeantque;feliciusinhaccompositioneNepentheoslongeuenenumamoliripoterimus,nonmodouenenosaqualitatecontrariaadditaretusa,sed&omninoseparataarteSpag.QuamquamopiumTurciseduleest;&adincitandasanimosgratum&innoxiumremedium.Sitamensuspectumesset&exhactenusreceptisopiatisexterminandum,commodissimesulphuruitriolisubstituimussimpliciparegoricaeaquesalubriτῃναρκωσειdotatum.Cuiusmodimedicinampropedieminusumproducemus,ipsosulphureuitriolialiquotexperimentiscertistutissimeopiiuirtutembonitate&excellentiaparegoticasuperantesatisperspecto.U.TincturaRheubarbari.◉Rheubarb.elect.rosar.pallidar.recent.spiritusuinimaluatici,anaq.s.F.SpagyriaTinctura.Notae.Spicamdesideratis,quaactioRheub.lentaexcitariputatur.Spiritusuinimaluaticistimulisatisindit,Rheub.siquocalcarihabebitopus.Menstruumimprobatur.ImprobenturuinamedicatatotumRheub.semperbibentia.Siinconueniensspiritusuinimaluaticiliquor,subdaturalius.Mihiusuinnoxiusspiritus.Necacrimoniaeiuspertimescenda,quaespirituiexmaluaticonulla:siquealquidadesset,tamenrosar.pallid.ecchylosiretunderetur,utinsuauemplaneabeatsaporemeumquepergratum.Ui.Extractioaloesspecifica.◉Aloessuccocitrinaeopt.&asordibusrepurgatae(sordiumenimtantaadhaereteisempercopia,utlibraunaAloes,uixunciasquatuorsubstantiaehabeatintegrae,residuosordibus&alienitatibusquisquiliisqueobsito&omninoreiiciendis)q.s.Aquaendiuiaeritedistillat.eliciatur,dumtincturamrubinieximiamebiberittotam,faecibussidentib.fiatseparatio:separatumB.M.committatur,menstruumdestill.separetur,melleahumidiffluentesubstantia.Huiusexaltatae◉◉4.Add.Succiessentif.uiolar.persicor.rosar.pallid.cichoreaebuglossaeborraginiscalendulae.primulaeueris,ana◉.3.Omnialegitimotemporecollig.&digerantur,filtrentur;laboritereturidem,aqueahumiditatebalneirorisuaporelentis.ignisgradudifflante,duminserapiiideamfacescant:addendoinsuper.Extract.Rheubarb.folior.senae,ana◉ii.ß.Essentiaecroci,◉5.myrrhae,◉1.Ol.caryophyll.cinnamomi,ana◉.5.magisteriitartari,◉iß.F.massa.Notae.Calumnientur&hocliuentesmedicastri,nulloexamineindigum.Omniabenigna,&benignorumoptimahabet;adeoutexcellentiusmaleuolinecuiderintunquamnecinusumproduxesint.Ettamensputissuisputidis&uirulentistamnobileremediumconspuerenonerubescunt.Quidaloesrosatumextractumsibiquotidianumadhocnostrumaloesspecificum?Uah,quotἁμαξιαιᾳτὰῥήματαquaephaleratauerbapyrgopolinarumistorum,minimumtibihorumremediorumusuconprobatumsiesset.Stercoribussuperbiuntsuisadeo,uthaecnobilissimaalto-spernantsupercilio.Uenenatasunt;quiaeffectuumnobilitatesalubritatequeeuidentissimastercoraeorumconculcariexperiuntur.Adrem.Quodβοηθη¬ματικὸνest,nonpotestesseφθαρτικὸνautuenenatum.Uthocremediumspagyricumita&c.cunctaβοηθηματικαsunt.Ergo,&c.Propositioaxiomatisinstarhabet&hacrationedemonstranda:Quodsalutiest,contradicitei,quodestueneno.τὸβοηθηματικὸνcontrariumestτῷφθαρτικῷ.Illoaffirmatohocnegatur.φαρτικάγαρτῶνἀλλήλωνἐναντία.Assumtumomnesmeaecuraeabhincmultosannosconcreditiultroprofitebuntur,&contestabunturabundeexercitationespragmaticaecurationumsingularium.Quandoitaquemaledicerecessabitis?Quousqueabuteminipatientianostra?quemadfinemeffrenataseseiactabitarrogantiauestra?nulsanepietas,nullusamorinproximumuosabsterrebitacontumeliosisuocibus?Uii.Resinacathartica.◉TerebinthinaeCypriaeOpoponacisbdellimastich.thurisdiagrydii,anaq.s.Digerantur,sublimentur,circulentur.Notae.Nechocimmuneamorsueritdentiumcaninorumuestrorum?Instercoraimpingiteuestra,sinolitisfractosSolidiorahaecmea,quamutuimpersentiscererabidicanismordentemualeant.Siretuleritisfaetoreobsitos,resinamaditemeamadsorditudinemistamabstergendamadmodumefficacem.Iix.SpirituscatharticusRul.◉Specier.diacarthamirecent.dispensat.◉.3.Spiritusuinimaluatici,q.s.F.l.ar.spag.spirituscatharticus.filtrationis&circulati.opera.Notae.Parentifuitspiritusuitaeaureus,sedextrochiscisalhandaalessatus,magnarumuirtutumearumquetutarum.Nonminorumuiriumest&hic,isquesecurususu,iamsolus,iamcommistusporrigendus.Speciesdiacarthamiinomnibusdispensatoriissuntreceptaeapprobataeque,siquiduenenihabent,idobtundenshabebitsimul.Nihilergouenenumautuenenatum.Spiritus.neuinimaluatici?Atisaquasuitae,aureasaquasprofitetur.Siuenenatus,aquasmortis,nonuitaepraebebit.Nociuusesto;quodmorbononsitcunctoconueniens.Hocmodoquodlibetetiamoptimummedicamentum.κατὰτιergonoxius.Noxiumrelate,nonessepotestsimplicitertale,multominusuenenatum.Quareergouenenatumhocextractum?Ix.Rhodostagmasolutiuum.◉Extract.diagrydiimagisteriimastichessuccirosar.pallid.succitragacanthae,anaq.s.Digerantur,filtrentur,circulenturcoagulenturqueNotae.SuccorosarumuelaquadestillatarosataautsimpliciadtantambenignitatemDiagrydiumreducipotest,utomniferociaexsutumeffreni,omnibenignamedicinapurgetclementius.Sedsegregatione,digestione,filtrationerepetitishabebitopus.X.AquaAntepilepticaRul.◉Hirundinumcumnidissuislanuginosarumintegr.q.s.coniicianturinmatrat.uelalemb.destill.&aq.indeeffluentemrelictocorporisuperinfund.circuletur&destilliatioreitereturtoties,quotiesopuserit:relictaefaecesspagyricecalcinentur,extrahatursalspiritualecumsuprascriptoappropriatodestillato:repetaturdistillat.donectotaqualitasperalembicumspecificasitexacta:indestillat.infund.Essentiaecraniihumani,◉.3.Extract.castorii,◉.5.Essent.uiscicorylinirad.&flor.paeoniaecertotemporecollector.ana◉5.Aq.flor.hyssopitiliaelilior.conualliumcumpropriosalespiritual.destillat.ana◉1.Acetisquilliticidistillati,◉5.Digeranturomniaperbimestrecirculentur&fiatl.art.Spagyr.Essentificumantepilepticum.Xi.PuluisantepilepticusRul.◉Essentiaecraniihumani,◉2.corall.rub.margaritar.ana◉1.magisteriisuccini◉.6.spiritusuitriolidulcif.&incoagulumredacti,◉.i.LapidisBezoardicioriental.◉18.Ambraegryseae,◉2.Moschi◉5.F.Alcohol.Xii.PuluisdiatartariRul.◉Crystallitartari◉1.fol,senaeAlex.elect.◉6.sem.anisifaeniculi,ana◉1.sacchariros.tabulati,◉10.Misc.F.puluissubtilissi.Xiii.Crystallinumtartarumhocefficiturmodosuauiss.iuxta&utiliss.Tartarumeligaturopt.lauetur:soluatur,segregationemediante:iterumcoaguletur:repetaturtoties,quotiescrystalliideamreferatartifici.AppendixAliorummedicamentorumcumplurimorumaegrotantiumsalutehactenusεὐλόγωςusurpatorum;quorumDescriptionesInLibrisartificumexstantPassimobuiis.Oleumcinnamomi,succini,sulphurisacidum.macis,mastiches,lilior.conualliumterebinthinae,myrrhae,lumbricorumterrestrium,nucismuscatae,tartari,Oleumcamphorae,rutae,uitriolidulce,anisiacidum.faeniculistomachale,rorismarini,colocynthidos,pneumatopicrondictumBalsamumsulphuris.degalbano.pneumonicumparegoricumsaturninumAquabezoardica,ophthalmicarhizotica,melanophyga.cardiacaseucardialis.uulneralisantidysentericaparegoricaseuantipodagrica.magisteriumsuccinicraniihumanitartaricorallorummargaritarum.CrocusMartissulphuruitrioliparegoricum.Salabsinthiihelleborinigriiuniperinirad.ononidiscarduiibenedictiuitriolistibiiMeracriusPhilosophicus,Sulphursolare.Extractumpilular.Ruffi,aperit.M.cumRheub.calamiaromaticiangelicaehelleborinigri.asariTincturacorallor.rub.haematit.tartari,etc.Finis.AppendixQuaestionumChymicarum.QuaestioLxu.AnlapisPhilosophorumexMercuriouulgari?NegantPhilosophiMercuriumtumsulphuruulgareadarcanumistudPhilos.esseaccipienda.Quisnimtamdemenssit,utstabilequiod&perfectummetallumausitsperareexMercurio,principioqueuolatili?Aurumargentumquereducendumestadprimammateriam,quaeuocaturSulphur&argentumuiuum,nonquidemuulgare,sedartis,arteexperfectioribusmetalliseliciendum.Idquod&Auicennaintractatudemineralibusuerescripsit.DebetenimargentumuiuumnostrumseuPhilosophorumhaberenaturamauri&argenti,Progymnasmatumhocestfixumesse,&inignipermanere;caliditatequoque&siccitatesuaargentumuiuumuulgareuincere,&eiushumiditatemfrigidamabolere.Nullumautemmetallumadeoestfixumcalidumque&siccum,utaurumargentumque.ExhisergoeliciendusMercuriusartis.Rosar.mai.suadet,neopererisnisicumMercurio&auroadaurum,&cumMercurio&LunaadLunam.Naminhistantumconsistitartisbeneficium.Quiuisoperariinsolutione&sublimationeduorumluminariumprimumlabores,utexeisfiatMercurius.Ros.Philos.TresparteshabetPhilos.scilicetMercurium,Solem&Lunam.ExhisconiunctissciuitPaterHermesconficeretincturam.Sedtamenhydrargyrusuulgaris,nonomittendusomnino,generatione,ut&mixtioneexcontrariisexsistente.sedterminandus,reducendusqueperprincipiumactiuum,calidum&siccum,hocestsulphur&MercuriumPhilos.NegantesMercuriumuulgaremdelapidePhilos.esseoportere,etiamquouismodopraeparatum,utunturargumento,quodillenecproprietatesneceffectahabeatMercuriiPhilosophici.Estenimuolaticus,frigidus,humidus,indigestus,&necsenecaliapotesttransformare,quinomnicaretnaturaaurificaargentificaque.AtMercuriusPhilosoph.nontantumfixusessedebet,uerumetiamcumiunctushydrargyrofuerit,idignidetinere:Debetetiamesseexcorporeperfectoextractus,calidus,siccus,digestus,habereconditionemhydrargyriuulgaris,quodattinetadconsistentiam&motum,itauttactumanusnoninficiat,necmadorenecnigritie:iungituruulgariinseparabiliter,obnaturaeconuenientiam,quomodouidemusaquamaquaeconfundi,penetrantetotamtota&undiquaqueingrediente.Insuperinunione&amplexuuulgarisnonestotiosus,sedeiushumiditatemPhlegmaticamexsorbetsiccatque,frigiditatemtollit,inductaquenigritieexcorporeposteainpulueremeumconuertit:quaeomniauulgarispraestarenonpotest,cumsitpatienssubiectum,nonagens.ItaqueMercuriusPhilosophicusartisadminiculoelaboratusuulgaremMercuriuminaurum&argentumtransmutat:quinexMercuriocrudouulgarimedicinamefficit,quaeeodemmodotransmutareimperfectapotest,necidparuaquantitate.Ut,licetMercuriusuulgariseffectaproprietatesquePhilosophicilapidisnonhabeat,affinitatemtamensortiturcumeotantam,utineiusnaturamtransire,mutariqueipse&unaimperfectamutarequeat,mediumconiunctionis&parsfoemineiseminis,subiectumquetransmutationis.Triaitaquesunt,quaeconstituuntartismateriam,aurum,argentum&Mercurius;seuMercuriusauri,Mercuriusargenti&uulgaris.Haecreducunturadduo,nempeadSulphur&Mercurium;fixum&uolatile;&tandeminunamaquameiusdemnaturaepropternaturamhomogeneam.Utsicinhacmateriasinttria,quaeetiamnominanturspiritus,anima,corpus:Mas,foemina,mediumconiunctionis,seusemen&aqua:sint&duo:sittandemunum.QuaestioLxui.AnlapisPhilosophorumueterumPhilosophorumtestimoniolocupletitantarumuirtutum?SiquidpriscorumPhilosophorummonumentisfideiestadhibendum:eqdemlapidemPhilosophicumuirtutibussuisexcellenterproficuisaliisrebusomnibusnaturalib.artificialibusquepraeemineremiraculoseopinandumest,dolendumqueintime,nullifelicissimihuiusseculi&undiquaquesagacissimi,priuslongispostse,solertia,perspicacitatererumquenaturaliumeuidentiaexplorataexactiususuqueabsolutorelinquentisparasangis,filiorum,autcertepaucissimistamcelebratissimammedicinam,inusumgenerishumanideficientis,senescentismagismagisqueemorientis,eoquehuiuscemodinobilitatamedicinaindigentis,nonaequeesseexploratam.MorienilapidisPhilosoph.praeconiahaecsunt:lapisnosterinquit,estaquaextracta,&separata,acorporenostro,quaediciturprimamateria.Etilludelixirest,quodmedicinaperfectadicitur,quaehabetuirtutemanteomnesmedicinas&potionessanandiinfirmitatesomneshominum.Iamuero,quantaesituirtutis,quantumqueinmetallorumtumuegetabilium,tumanimalium,tum&hominumrestitutionem&conseruationem,audiamus.Obidenimuetereseamuocaruntelixir,aurumpotabileseuPhilosophorum,aquamuitae,tincturam,lapidempretiosum,medicinam,quaeintriarerumgenera,animale,uegetabile&minerale,actionesmirandasproducit,undeetiamnomenretinuetitlapidisanimalis,uegetabilis&mineralis.Siquidemeamedicinacorpushumanumaegrumsanitatirestituitur,metallaimperfectainaurumuelargentumtransmutantur,lapidespretiosiimperfectiperficiuntur,&uegetabiliahocimbutaliquore,etsipropearida&exsuccareuiuiscunt,acatabesua,quolibetetiamtempore,inuiroremprorumpunt.EstitaquePhilosophorumaurumseulapisquaedammedicinatemperata,quetanquamforma,separataasuocorporeadtantamsubtilitatemredactaest,utinquoduissibiobiectum,instarformaecoelestisinpraeparatamanaturasibimateriamoperetur.UndeconstatquotiescunquePhilosophidehoclapidePhysicoautMetaphysicosuntlocuti,metallatransmutante,hocintellexissedemetalliscorporishumani,hocestmorbis,quepermetallaMetaphysica,hocest,longiaeui,essentiamquintampermutaripossunt.Estenimfereincorruptibilisacimmortalistemperata,perelementaipsaparificata,&secretaafaecibus4.elementorum,quaesuntcorruptioniscaussapotissima,utuoluntPhilosophi,quaeideocorpussanum&temperatumefficit,uelutispiritusuitae,cuiusui&opeomneindigestumnaturaautdigerit,autexpellitsuperuacaneosacpeccanteshumores,eorumqualitatesretundit,spiritumuiuificat,molleindurat,durumemollit,spissumrarefacit,raruminspissat,macrumimpinguat,pingueextenuat,calidumrefrigerat,frigidumcalefacit,siccumhumectat,humidumexsiccat,deniquecaloremnaturalemseuhumidumsubstantificumcorroboratacconfirmat.Estqueueluti(utscribuntpropemodumomnes)medicinalecorpusuniuersale,adquodomnesmedicinarumparticularitatesreductaesuntacinfusae,propterea,quodillaestquintauelutinaturaquaedamaPhilos.inducta,siueessentia,siueanimatenuissima,putrefactioniseucorruptionidiutissimeplurimumqueresistens,solutaomniconcretionemortali,coelestissimplexqueelementorumsubstanalchemiae,Quaest.66.tia,sublimationeillachymicaadhancspiritualemnaturamadducta,utPlatoniciidaeasamateriaseiunctas,substantiasqueexistimauerint.Quamtamenmedicinamnolumusprorsusincorruptibilemaffirmare,cumexrebunaturalibusfiat&constet:Attamenadeamsubtilitatem&tenuitatem&simplicitatemspiritualemredactaest,utheterogeneumnihilinsecontinereuideatur,aquocorrumpipossit:quofit,utaegrotisexhibitaeoslongotemporeinsanitateconseruet.Summusilleuir&Philosoph.Hermestrismegistusspag.exercitatissimusuerissimamaccertissimamartemspagyricamaffirmatsicscribensinsuatabulaSmaragdina:uerumsinemendaciocertumuerissimumid,quodestsuperius,estsicutid,quodestinferius,&quodestinferius,estsicutid,quodestsuperius,adperpetrandamiraculareiunius.PatereiusSolest,MatereiusLuna.Portauitillumuentusinuentresuo,nutrixeiusestterra,&uiseiusestintegra,siuersafueritinterram.Sichabebisgloriamclaritatistotiusmundi.Ideofugietateomnisobscuritas.ExhocfonteomnesaliiPhilosophisuasexperientiashauserunt,nontantuminlapidePhilosophicoadmetallatransmutanda,sedetiamaduniuersalemillamMedicinamseuquintamessentiamextrahendam,quaeomnibusinfirmitatibusmederetur,adquampotissimumrespexitHermes.AdeamspectaruntomnesomniumPoetarumHistoriae,quaeideodictaesuntFabulae,quodfictisnarrationibus&multisuerboruminuolucrisacsubfabulisremtamnobilemacpretiosamtegerent,acuulgooccultarent.QualisestperegrinatioIasonisinColchosaduellusaureumreportandum.QualisetiamFabuladehortisHesperidum,auriferonemorepretiosis,ubiDracoperuigilcustosatqueobseruator,malisaureisconseruandisinuigilabat,quemHerculesdiciturinterfecisse,&aureapomaadEuristheumretulisse.QuaequidemfigmentaEustachyus&SuidasceleberrimiauctoresGraecidearteChymicainterpretatisunt,cuiusquidemartistamnobilisuirtutibusatqueeffectismultileprosi,epileptici,hydropici,paralyticipristinaesanitatisuntrestituti.Cuiusreifidemfaciunt,AlbertusMagnus,ThomasdeAquina.ArnoldusdeUillanouainsignisMedicusNeapolitanumquendamRegemleprosum,aurosuopotabilirestituit:dequoceleberrimusilleIurisconsultusIoannesAndreasscripsitinCom.inSpeculatorem,titulodefalsis,seeumnempeRomaeuidisseanteducentos&aliquotannosaurumoptimum&omniexanimisindicioprobatissimumfacientem.InRosario,Philos.scriptumexstat:Hominem&quodlibetanimalpraeseruatinconseruationesanitatis.Laminauerocrystallina,quaeestelixiralbum,sideturinquantumgranumsinapisfebricitanti,curatipsum.Etiamleprosussiperquatuorannitemporadeeademlaminapurgatusfueritcumpuluererubeo,undefitSol,bisinanno,Martio&Septembri,curatur.Uterquepuluisalbus&rubeussanatsciaticosinpericulomortis.SanatetiamParalysin.Item,sipuluisteneaturadnaresinpartulaborantium,liberantur.HocdicitHermes.Geberquoquedicit,quodElyxirrubeumomnesinfirmitateschronicas,dequibusMedicidesperarunt,curet:&facithominemiuuenescereutAquila,&perquingentosannosuiuere&amplius,utaliquiPhilosophifecerunt,quiusifuereeotribusuicibusinhebdomade,quantumgranumsinapis.Estherba,quaeuocatur,Saturnusdecanalibus,dequafittalismedicina.Quarenota,quodomnesinfirmitates,quaeauerticecapitisusqueadplantampedisgenerantur,sifuerintuniusmensis,indie:siuniusanniin12.diebus:siexlongotempore,inmensecurantur:quiasicutcuratomniaMetallainfectaabomniinfirmitate,sic&humanacorpora.IterumHermesRexGraecorum&PaterPhilosophorumait:sideElyxirnostroomnidieusqueadseptemdiessumserisponduscurrobiarum,capillituicanidecapitetuocadent&renascenturnigri,&itadesenefiesiuuenis&fortis.Arnoldusait:HiclapisnosteruirtutemhabetefficacemomnemsanandiinfirmitatemsuperomnesaliasmedicinasMedicorum.Namanimamlaetificat:uirtutemaugmentat,conseruatiuuentutem,&renouatinuentutem.Nonnimpermittitsanguinemputrefieri,necPhlegmasupradominari,necCholeramaduri,necMelancholiamsuperexaltari.Imosanguinemsupramodummultiplicat&mundificat:contentainspiritualibuspurgat,&omniacorporeamembraefficaciterrestaurat&alaesionecustodit:&generaliter,omnestamcalidasquamfrigidas,tamsiccasquamhumidasinfirmitatesarctissimesanatpeomnibusaliismedicinis:quoniamsiaegritudofuerituniusanni,sanatin12.diebus:siueroantiquafuerit,exmultotempore,sanabitinunomense:&breuiteromnesmalosexpellithumores,bonosqueinducit.Quiddepraeconiismedicineuniuersalistottantisque?Estomedicina,utest,diuina;nontamenhyperbolicisencomiisuideturdedecoranda.Suumcuiquetribuendum:nobiliteragensnobilitandumpraeclare;ignobiliter&tamenalicuiusuirtutis,nechocdefraudandumsuohonore.ArtespagyricaDeibenignitateeoprogrediartificilicet,utexperfectioribusmetallisadsuamprimammateriamreductis&astralibusfactispraestantissimammedicinamfabricareaffabrequeat.Numautemtantarumuirtutumexcellentiaexsplendescat,experientiademonstratiua&exemplisuerisstabilitadeficiente,fideipriscorumPhilosophorumnildetrahendumputem;sedtamenitahabendum,eosamoresui&medicinaecaptostantumadscripsissemedicinaeilli,plurimisquidemeximieauxiliatae,uerumhaudcunctis,quantumnostratesMedici&GraecisuisPolycrestisHermeticatamenmedicinalongeinferioribus.Mercurium,perfectissimaaurumargentumquemagniesseususeiusqueefficacisquotidianacomprobaturexperientia.Sicruda&indigestamultumhumanogeneriferuntauxilii,quiddeessentiiseorum&adcoelestemsubtilitatemreductissperandum?Hydropem,podagram,epilepsiam,apoplexiam,lepramlapidehocPhilosophicofugatosexperimentispatetluculentisgrauiumuirorum.Quare,sigrauissimimorbialiisquemedicamentisrefractariielyxirePhilos.depelluntur;etiamleuiorespropulsabunturaffectus;utmedicinaomnib.aliisiuremeritositpponenda&aestimandamaximi.Excellensanalepticumest,quonaturalabefactata&iampeneintermorituraoppido&momentocitiusrefocillaturreuiuiscens,quenullisnecmedicinisnecnutrimentisanteerigebatur.Inpaucisinsuperaffectib.locusnutritioniest,naturacaussismorbificisoccupata.Recreandatamen,utfortiusaduersushosteminsisterequeat.Cardiacainpromtusunt,quorumquaedamcrassarumpartiumnaturaeingrata,segniteragendonilpraestant:quaedamexpeditiorasunt,omniaadlapidisPhilosop.principia&fabricamaccedentialongetamen&natura&operailloinferiora.Quidenimaurobracteato,margaritis,corallisuiriumineritcruditate,indigestionemolestisnaturae?sihaeccrudacardiacasunt&naturamrefocillantia,quiddeauroinprimammateriamsuamreducto&astralifactoexspectandumefficacitatis?caussasmorbificas,cacochymiam,recteadministratahaecmedicina,corroboratanaturarectiuspharmaciscatharticiseducet.Necdeseseritinuulnerum,ulcerumcurationebalsamouitae,sanationisauctore,suffulto.Touniuersalenonaccipiendum,quasiomnibusmedeaturaffectibus.Siplurimossustulerit,satisest.Nonomnismorbuscurabilisest.Siquisestincurabilisitautaliisremediisnoncesserit,medicabilismedicinaehuicessepotest,aegro&externisconsentientibus.Quidammorbidiuinitusadpuniendumimpiosimmittuntur,utnullumremedium,refragranteDeo,salutiestpossit.Sedsatis.Certioraexperientiausuqueprudentipossessorumlapidistemporistractupatebunt.QuaestioLxuii.Anaurumartefieriqueat,eximperfectismetallistransmutatis?AcerrimaestcontrouersiainterChymicos&PhilosophosPeripateticos:hosnegantesconstanter,aurumargentumqueexhydragyro&imperfectismetallis,adiuuanteartepossepernaturamproduciadimitationemoperissubterranei:illos&αὐτοπψιᾳ&experimentiscertisfidedignorumartificumtumrationibusfirmisasserentesutquaestionisueritaselucescat,negantiumargumentaobiterdelibabimus,responsionibusconcisisadditis.I.Argumentumχρυσοποιίανoppugnantium.Speciesinspeciemnonmutatur.Ergometallorummetamorphosisomninoimpossibilis&arti&naturae.Negaturconnexum.Antecedenscorruptione&generationenaturalicotidianaconuellitur.Quidquidenimfit,exaliquoidfierinecesseest,autexnihilosimpliciter.Nonhoc:exnihiloenimnisinihilfit:illudergo.Illudsiestaliquid,eritτὸδέτι.Hocnonnespecies?Exspecieigiturintereuntefitaliaspecies.Innaturaenimcorruptibiliinteritumessespecierumindiuiduarumsuomodo,negarenemosanuspotest:nequetamenideointeritgenus.Atcorruptaspecie,generisratiounainteribit?Negatogenere,negaturspecies,sednoncontra.Equusquianones;ideonecanimaleris?Uerumquidemest,omnispecietotalitersublata,genustolli;quiaquodcommuneestomnibussimultollitur.Sedimpossibileesthocfleriinnaturaordinaria.Semperenimmanetgenus&subiectumseumateria,quaeformarumpluriumestsusceptiua.Speciemautemconstituitconiunctamateriaeformasubsuogenere,&potissimumnominaturillaexformaquaecumperitsingulariter,manettamenmateria,quamquamnonsola.Immediaten.&continueformaformamsequitur,itautsolacogitariquidempossit,esseueronequeat.Ii.Argumentum.Apriuationeformaemetalli,nonpotestregressusfieriinhabitum.Ergonecpotesttransmutariinalteramspeciem&consequenternullametaschematismusinferiorummetalloruminaurum.Priuspatetaxiomaterecepto;apriuationeadhabitumnondaturregressus;Quodmortedeletumest,nonpotestnecartenecnaturareduciinuitam.Resp.paralogismumesse,&rationemantecedentisimbecillam.Nihilenimprohibet,inaliquibusnondariregressumapriuationeadhabitum,utamortuabestiaaduiuam.Satisessespeciesaliasbeneposseintersetransmutari,utexaereignemfieriuelaquam&exhacaeremuelterram;exstibioplumbumuelhydrargyrus,exhydrargyroplumbum,explumbohydrargyrus.Utantecedentisprobatiosittantumparticularis&lubrica.Nonenimsiinuiuentiumgenerenondaturregressus,(quamquamapes&uespaemortuae,oleo&acetoreuiuisceredicuntur,&muscaeaquasuffocataecineribusrestitui;pulicesdiuisirenasci:)apriuationeadhabitumnondaturininanimatisregressus.QuidnotiusestinPhysica,quamingeneratione&corruptionefierimotumapriuationeadhabitum,&abhabituadpriuationem?Quidnipossit,quodaquafuit,inaeremabire,&hincinaquamreuerti?Iii.Ariii.Argumentum.Nondaturcircularisgeneratio;dareturauteminnatura,siexmetallocorruptogenerareturmetallum.Nullaergoesttransmutatio.Negaturidemconnexum.DaricircularemgenerationemdemonstratAristotel.inElement.&quaeelementorumhabentSymbolum;uelutihalitibus&uaporibusquiexaquainaquamreuertuturreciproce.ItaI.Meteor.c.9.Radiihumoremterraedisgregatuminuaporemmutant,quiinfrigidatusreditinaquamseuhumorem,reciditqueinterram,ubidenuopotestresolui&coire.Itasuntcircularesgenerationeslib.3.decoelo,lib.3.posterior.2.deortucap.ultimo.Circularisestgeneratioininsectisnonnullis,utgenerebombycum,ubiexuermiculatoouofiterucauiuens,exhacChrysalis,indeNympha,hincnicedalus,quiouogenitorursusincoatgenerationem.Exterrafactushomointerramredit.Siitaqueexanimalicorruptofieripotestanimalaliud;etiamexmetallounodestructometallumaliudhocquelongefaciliusquomaiorest&uiciniorconsensus&dispositionesmagiscongruentes.Sedillud.Ergohoc.Item:sicircularisgeneratioestnaturaemaximeconueniens,nonabhorreteaametallis:sedestilla.Nonitaqueabmetallisabhorret.Uerumetiamcircularireuersionenegata,quamAristotel.performarumspecierumquemutationemfieridocuit5.Histor.&lib.3.degenerat.animal.transmutatiometalloruminaurumlocumhaberet,ueraqueforetμεταβολὴ,Chymicisnondecirculosolicitis,seddeprogressuduntaxataformaimperfectiadperfectioris,anonenteadens,apotentiaadactum.Iu.Argumentum.Metallaappetitunaturaliferunturadoptimumspecieisuae,ineoqueacquisiteconquiescuntconseruariquegaudent.Ergonullaessepotesttransmutatioinferiorummetalloruminaurum.Nugationessuntmerae,&principiipetitiones.Feranturadoptimum.Hocaurumesse,dudumesteuictum.Adaurumergoconcupiscuntcontenderemetallaimperfecta.Sedsideappetitusuoseuὁρμῇnaturalifrustrentur,praepeditusappetitusillenaturalisartenepromouendus,impedimentisremotis?Hocsilicitumerit,etiampossibile.Hocpernaturam,ὁρμῇduntaxatactionesuadisturbata.Illudaduersariiuixdabunt.Dentnecesseest,naturadante,conquiescerefinemultimumadeptumlargior.Atmetallainferioranonsuntfinemsuiperfectumconsecuta.Nonergoquiescentdumperficiantur?Quidobstatperfectioni?Nonnatura.Hacenimaptasunt&nataadultimumfinem.Aliud&alienumobstabitergo.Hoctollendumautnatura,autarte.Nonilla,quiaillaqueatanonestuiriumexpeditarum.Hacergo.Hacremoramsubmouente&stimulantenatura,quidnimetallanaturaemotuiamexpeditoadoptimumtendent?Quin&optimumassecutanonconquiescerequeuntdiuimateriaeappetitusdiuersi&priuationisaduaria&contrarianutantisnomine.Hinccorruptibilianaturalia.Appetituhocaduersariorumasserto,aeternitatemnaturaliumsimulasseuerarioportebitArist.I.deanima3.quidemεἰς,inquitὁκινεῖταιφύσει,καὶἠρεμειἐντούτῳφύσειὁμοιωςδεκαὶεἰςὁκινειταιβιᾳ,καὶἠρεμειἐντούτῳβιᾳ.Sednullumindeconsectariumexstruipotestomniainfinesuoquidescere,necaliomotusprincipioaprioremotusfinerepelliposse,inquoitidemquiescereliceat.?Quiescuntenim.&ineofine&optimo,quodτῇβιᾳ&peruimexternamipsiscontigitἠρεμεῖν.Sintergo&metallainferiora&imperfectadenaturalisuaformadeiecta&inaliammutataarte,procurante&intusagentenatura:Quarenonibidemplaciderefrenata&contentarequiescent?U.Argumentum.Perfectonihilpotestaddi.Inferiorametalla,plumbum,aes,ferrum,stannumsuntperfecta.Ergoeisnihilpotestaddi.Assumtumprobatur.I.quiaillaspeciessunt:quaelibetautemspecies,perfecta.Ii.optimusfecitoptimum:nonautemfecissetoptimum,siimperfectumfecisset.Iii.Siquetenderetsemperulterius,essettandemunaspecies.Sispeciesnonessetperfecta,continueeaaspiraretadspeciemperfectiorem,necquiesceretinuili.Propositionemprobant.I.Quiasipossetperfectoaddi,nonforetinsummosuoessendi.Sedrespondetur,connexumfalsumesse,&asyllogistiam.Utraqueparsantecedentisuacillatdubia.Perfectaenimσχέσινhabentquandamadalia,utperfectainseessequeant,adaliatamenrespiciendopriuationisinsitaeratione,imperfectasunt.Utouuminsequidemperfectumest,&insuoformaquiescerepotest;atquiapriuatumest&aptitudinemhabetinseadanimal,huiusrelationisergoimperfectumest,&promotionem,aliundeacceptomotuadnobilioremformamsuinonsubstantiaeaddiamentumexigit.Speciesenimperfectainseest,necquidquameiadspeciem,quadefinitur,deficit,sedgenerisimperfectionedescribiturduntaxat.Itainferiorametalla,stannum,plumbuminformasuaperfectaessepossunt,&ineaformaquiescere,nisiacceptoulteriorismotusprincipiopatianturadaliud,passibiliauidelicetproptertalemmateriam,&feranturadnobiliorem,formamdeterminatam,siuenaturaidfiat,siuearte,uique;ingenereautemmetallicoimperfectaomninosunt,quiescentiaqueinimperfectionisformamanentrelateadaurum,quodequidemperfectius&perfectissimumest.Argument.probat.I.Nonarguitconsequens,etiamdatohoc;speciemquamlibetesseperfectam.Quanquamnonomnisperfectaessedicipotest,relateconsiderataadaliudperfectius,adquodmouerinatumestnatura.Utouumperfectumrespectutamenanimalisadquodmoueriaptumest,accedentemotusprincipio,imperfectumsitnecesseest.Ii.Ignoratelenchum.Optimumquidessepotestinsuaspecie,&tamenimperfectumgenere.Essentiarumenimanalogiaquaedamest,utaliaesintnobilioresaliis.Ignisaere,aquaterranobilior,quiaformalior,haecueromaterialior.Optimusoptimumquidemfacit:sedquarenon&bonum,&meliusfaciet?Sihoc,uthocasinusdoctoimperfectiordemonstrat,etiamimperfectumfabricabitur;optimumsitibiduntaxatperfectumanatura:Hyponemiumouumoptimumsit,atmeliuspotestfieriperficiqueutuereoptimumsit,dumtransitinouumuniuocum,seipso;Arist.3.degenerat.anim.cap.4.3.Ineptumest,turpequepetitprincipium.Speciesuariare,excellentiaquealiasaliispraestaremanifestumest,utquaespeciesperfecta,respectualiusperfectioressefieriquequeat,nullanecessitatecoactatamen,utadperfectioremtendat,insuaquiesceresatagens.Sitexemploouum,quodrespectuanimalisimperfectumest,atperficipotestfieriqueanimal,principiomotussuscitato&adaptato;hocnegatoquiescerepotestinsuaspecieimperfecta.Sictriticum,nisiseratur,nontenditadperfectioremspeciem,quiescensinsuauili.Falsumitaque,foreunamspeciemtandemrerum,adquamomnesaliaespeciesaspirarentsemper.Nonenimestunitasmotus,nonergounitasspeciei,motuinterrupto,speciebssaepiusinimperfectionisgenericaeformisquiescentibus.Ui.Argumentum.Naturamuelarteadiutamnonpossefacerepermutationesinsubstantiisrerum,sedtantummodoinaccidentibusquibusdam.Ergonecmetallorumμεταβοληarteastruipotest.Nulleergomutationessubstantiarum;autsiquaesunt,alterationeserunt?Itaqueunaduntaxatsubstantiaerit,inuniuersaelementariregione,inquaomniagenerabuntursolummodoalterata.SedquidArist.I.deortutext.20.alteriusgenerationemsemperinsubstantiisessealteriuscorruptionemasserenti?Uii.Argumentum.Speciesnonmiscentur.Ergononpotestexinferiorib.metallisfieriaurumarte.Antecedensprobatur,quiaArist.testeI.Metaphys.cap.ultimospeciesunaexmultisspeciebusfierinequit;ἐκπολλῶνἀριθμῶνεἷςἀριθμὸςγινε¬ταιἐξεἰδωνδεἑνεἶδοςπῷς;sednegandacomsecutio.Quamquamenimdatur,speciesnonmisceri,consequensnoneritprotinus,transmutationemproptereanondari;quodtransmutatiositabsquemistione,utsihoctransmutaturinhoc,exaereaqua,manentesubieprogymnasmatumcta,absqueullamistione,textuscitatusἐρωτηματικὸςest,affirmansspeciessehabereutnumeros.Atexduobus&pluribusnumerisfitunus.Ergoexpluribusspeciebuspotestfieriuna;exelementisnumerodiscretisintersemistiscorpusunummistum.NegettamenArist.specierummistionemintersehocloco.Quasspeciesintelligit?NonneLogicas?Utique.IbienimdisseritdeideisPlatonicis,quibsaffirmatis,etiamspecierumintersecoalitionem,complexionemquelogicamaffirmarinecesseerit,eamquenonnisiuniuersalemseparatamque.Iix.Argumentum.Exduobusentibusperse,nonpotestunumenspersefieri.Transmutationemetallorumasserta,exquetinctura&plumboaurofacto,fieretcompositioexduobusentibusperse,etc.Respond.axiomadariposse,demanentibusactuintellectum.Atingenerationepereuntformaepraeexsistentesmateriapriuatae;inmistionemanentpotentia,inunumtotiushomogeneiactumconspirando,quiiamestunaformauniusmisti.Explumboaurofacto,tincturae&plumbiformaenoncoalescuntinunum,nisigenerationismodo,alteradeperdita;&sicexduobusentibusactupersenonfactumestensunum.Ix.Argumentum.SpecieiinspeciemaliamtransmutationemconfirmantibusChymicisErucaeinbombycem;bombycisinpapilionempermutatione,negantmisochymicisubstantiaemutationemesse,sedduntaxataccidentium,exqueerucafieripapilionemnonpermutationemspecieiinspeciem,sedperperfectionem.SedRespond.hancipsamprogressionemabimperfectioneadperfectionemarguerepermutationemspecieiinspeciem.Erucasiquideminperfectiorcenseturbombycisrespectu,&formeultimae,cuisubordinatailla:utraquetamenperfectioquaedamformarumgradibusdistincta.Speciesergo,&specieiinspeciemaliamtransmutatio.Siaccidentiumduntaxatpermutatio,idemmaneretsubiectum,tambombyxessetantebombycem&membrasubstantialiabombycisantequamexpotentiaprodirent.X.Argumentum.Exouopererucam,bombycemquetandemexstatpapilio:quiainuiuissubordinatioquedamsuccedentium:atinmetallishaecsubordinatioinuicemquetransmutationeganda;quodmetallaiamconsistunt&adfinem,ueneruntpropositum.Respondetargumentumposteriorisfalsumest.Parenimutrobiqueratioest,&successioformarumsubordinatarumultimaetaminmetallisestalterenda,quaminuiuentibus.Successionemhanccomprobatmineralisαὐτοπψία,&experientiaartificum,tumdemonstratumsuprasatis.Xi.Argumentum.Simetallorumforentmetamorphoses,ordinariaessentnaturaeoperatamextraquamintrauenasprognascentiaordinarie.Athocfalsum.Ergo&illud.Negaturantecedens.Quandoquidemartificibusexploratumest,exferronaturafactumestaesinmineristerrae&extra,explumboargentumetc.IdeoimitandonaturamexpeditiusmoliriidoperisnaturaeattentantChymici.Necunquammetamorphosisistafieretarte,sinullanaturaruminhaecessetpropensio.Ordinariaautemsuntea,quaeiuxtaordinemnaturaeuicaussaeinternaeexhocfiunthoc,&determinataexdeterminatis.Xii.Argumentum.Cuiusprimiauctoresfabulosi,idipsumfabulosum.Chrysopoeiaeprimiauctoresfabulosisunt.Ergo&ipsafabulosa.Minorprobatur:quiasiHermesMosesfuit,&HermetiChrysopoeiaadscribitur,nonoportuitMosemmigrareinterramsanctam.Atquiinhancmigrauit.Ergo.Sedantecedensdamnaturfalsitatis.Exnullosiquidemauctorehistoricoliquideconstat,MosenHermetemfuisse;necsciripotest,MosenartemChymicamueldocuisseuelexercuisse.Inactis7.MoseseruditusomnisapientiaAegyptiorumperhibeturfuisse.Chrysopoeiatumibilocorumuigebat.Noueritforseandem;nonproptereaipsummanereinAegyptooportuit,sediussudiuinoterramsanctamadire.NumautemprimiauctoresChrysopoeiaefabulosi&uanifuerint,theatrumChymicumuosdocebitabundeut&HermetemtumMosendiscrepantespersonas.EtsiMosesChrysopoeiamestedoctus,eamqueexercuit(edoctumfuisseexactisdemonstratumiamest;omnesenimartesAegyptiascalluit,interquasChrysopoeianonpostremafloruit)Mosesnonfabulosuseritauctor,doctorque.Xiii.Argumentumpraestigiatorium.Chrysopoeiaeexperimentafiuntpermagiampraestigiatricem,fraudesquealias.Fallaxigitur&praestigiatrix.Respon.Quodabimpostoribus&Pseudochrysopoeiisfit,perdolumfraudemque,idartificibusnonestcalumniosetribuendum.Sipraestigiatrixarsesset,noncomprehendereturpraeceptisistis,quaeexnaturatraduxeruntartifices,&operisuoaccommodarunt:nonastipularetureisaffiniumtransmutationumueritas;nonpotentianaturae;nontotsincerissimafactiauriexempla,historiaequesummorumuirorumfidecertaindubitataqueexstarent.Etfactumaurumabiisnullispraestigiis,nulliscircumscriptionibsuelsegregationibus,sedfactumestartificioseexhydrargyro,plumbo,etc.Pertransmutationemueram,quaSymbolicadestructisformisprioribus,conuertunturindeterminatumnobilius,quodestgeneriseiusdem,operanteartificeperinstrumentanaturalia&accommodanturagentiadefinita&adpatiendumdisposita.Xiu.Argumentum.Chrysopoeianonfacituerum&uniuocumaurum,sedaequidocum&sophisticum.ErgocumsuisartificibusablegandaextrafinesReipubl.Impostoribusrecte&meconsuleexsilium&patibulum.Atartiartificibusquefucos&imposturasistasadiudicare,conuitiumestdignumcruce.Namarsadhibitisnaturalibusagentibus&patientibusprocurataurum,nihilperseconferens,nisiministramoperam,quauerumaurum,naturalisauriproprietatibusuiribusqueinstructum,ideoqueuniuocum,naturaperse&principaliteragente,absoluentequeid,elaboratur.Xu.Argumentum.SiChrysopoeiaestuera,aurumessetceterorummetallorumfinis:&sicnonessenttotfines,quotformaemetallorum.Atquiaurumnonestfinismetallorum.Ergo.Resp.Elenchoamphibologiaepeccari,Tοῦfinisesse.Reliquametalla&formam&finemsuumhaberepossunt,negatoultimofine,quidestpotentiatransmutationisultimaeinauroabsolutae,inquodtransire&illanatasunt,principiointusexsuscitato,&indispositionibusminerarum,materiae&agentiumsublatis.Interimaurumnonitaestfinisreliquorummetallorum,utnecessitatenaturaeperintermediasmetallorumspeciesprogressussemperfieriinaurumoporteat:sedexdispositamateria,agentecalore&naturasesepromouente,statimprimofineaurumfieripotest.Xui.Argumentum.SiChrysopoeiaexhydrargyro&imperfectisfacerepossetaurum,eaadProgymnasmatumperfectiusaspirarent.Atnonhoc.Ergonecillud.Minorprobatur,quiaunumquodque,illarumesttotum:ergo&perfectum&finitum.Sifinitumnonhabetpotentiammotusadaliquidulterius&perfectius,etc.Propositioestfalsa&probatiodepotentiamateriaenouaeformaesubindesusceptiuaeintelligenda.Imperfectapromouenteprincipiodestitutaaspirareadperfectiusnequeunt,ineaforma,quoalienoprincipiocontigitpermanerecoacta.Eistamentantumpotentiainest,qua,motunouoinstitutoinmeliusperducipossunt:Lithargyros&molybdaenaprincipioquodamcorruptiuohucperductasunt,utsintid,quodfiunt:&permanerentineaformanulloprincipiosubsequente.Atartificisoperereducunturinplumbum.Hocaurificoprincipiocolorequetactum&natura&artefitaurum.Sicdeceteris.FerrumaspiratadperfectiusnaturaadcuprumscilicettestanteidSaxonia.Xuii.Argumentum.Siunaspeciesmetalloruminalterammutaretur,mundusnonessetperfectus.Atestperfectus.Ergo.Minorprobatur,quiacumtotsintspeciesmetallorum,quotmetalla,definerentceteraespecies,aurisolasuperstite.Resp.nontotalemessemutationemtotorum,sedperpartes&excircularimutationereuocari.Labituritaqueperincipiumprosyllogis.&negandaconnexio.Xiix.Argumentum.Naturaabsolutoaurosubsistit:&materiaeplumbitambeneestsubsuaforma,quamaurosubsua:quiautraquehabetmateriamsuomodotemperatam,&actionibuspropriisobeundisconuenientem.Aurumergononestfinismetallorum.ceterorum,&exconsequente,impossibilisestChrysopoeia.Antecedensdeclaraturdissimilitudinechyli,quemdicitessesubstantiamincompletam,quiafiniseiuseratsanguis,nonitaestinplumbo,&cet.Respon.elenchumessenonsequentis.Subsistatplumbogenitonatura;consequenstamennonest,potentiamtransmutationisineoproptereaesseabolitam.Nonesseabolitam,arguitnaturaimpedimentissuis&defectibusexpedita&restaurata,quaeχρυσοποητικῃτῃδυνάμειinstructaexplumbofabricaturaurum.Tambeneporroesseplumbo,quamaurosubformasuautrique,duratioostendit&longiorbreuiorue.Aurumcorruptibilelicet,incorruptibiletamenrelateadplumbum,quodnullohosteabitsponteincinerem,lapidem,cerussam,etc.Prosyllogismusnihilprobat.Situtriquesuacrasis,nonuniusmodi,alteriusenimeritmelioraltera,&quoddurabilius,huicmeliorcrasis,eidemquemeliuseritsubsuaformaaliiminusdurabiliori,quodestplumbum.Adchylumquodattinet,istamperfectusestsuaforma,quamsanguis,necsemperdestinatusperse&naturasuaadsanguinem,dispositusadnaturalia&praeternaturalia.Xix.Argumentum.Naturanonpotestexplumboaurumfacere.Ergonecars.Resp.Negariconnexum.Naturaenimfecitquandoqueperseexplumboaurum:siartefitexplumboaurum,nonfitidrepugnantenatura.Naturatamennonpotissitidfabricare,anartiidemeritimpossibile.Neg.Naturanonpotestlaxatareponere,arspotest.Ergo.QuaestioLxiix.AnessentiaeChymicae,quiacalidiores,fugiendae.Sintcalidiores,nonproptereaexagroAsclepiadaeofugandae.SuntPharmaceuticaecalidissima&plantarum&mineralium,nontamenobexsuperantemeorumcaliditatemexsulantmedicina?Mediciestprobi,nontamcrasinuirtutemquemedicamentinouisseexacte,quamexploratumhabere,utκατὰλόγονomniaadministraresciat.Sinocetcalidorumadministratione,nonhecincusandaueniunt,sedineptususurpator,quicaloremitaadhibendumsciat,uteffectufueritoptimus.Omnesautemessentiascalidioresesse,quamutinusumuenirequeantmedicum,mendaciumest.Multesuntaquaedestillataeessentiales,quaeuixbrodiicaloremsuperant,necearumempyreumaaccusandum,cumperbalneumuelrorisueluaporisdestillentur,circulenturque.QuaestioLxix.AnChymicus,quiamistorumdestructor,puniendusexterminandusque.ConuitiumestinChymicosAlchemiamqueartemnobiliss.mistorumdestructoresesseChymicosnaturalium,quiobidclaustranaturaliumaperiunt,utmisturasinteriores,&quaesuntinmysterio,abditissimisquecorporumrecessibuslatitantesessentiae,rimarentur,generiquehumanoadfruendumproductasisterent.Suntotamennaturaliumdestructores,quidideouituperiiuelsupplitiimerentur?Annon&Galenicinaturaliumdestructorescadauerahumana,brutadissecando,alimentasanis&aegrispraeparando,Electuaria,Pilulas,Serapia,decoctafabricando,oleaitem,Ungenta;Emplastra:IncompositioneTheriacae,Mithridatii,&cet.Quotsimpliciadestruuntur,aduniusmistiformamartificialisemergendam?QuotpereuntinaliiscompositionibusGalenicissimplicia,adnouamformamexsculpendam?Puniantur,sipunibiles,Rusticimixturamlactisdestruentes,butyrum,serum,caseum,&cet.facientes.Damneturnaturaperanniuicissitudinesplurimamixtadestruens,hyemempraesertimaestate&uereinsalutemhominumanimaliumquenata.Quamquampermultasunt,quaenisidestruanturcorrumpanturquenatura,usuiessenequeunt,corruptibiliapropteea&natura&Deiuoluntateatquesapientia;hocnaturae&DeifactumdecretumquesiimiteturChymicussequaturqueextorrisnesituobismisochymicis?Deusergoprius&naturainusumhominumplurimanaturaliumdestruentiaculpandacastigandaque.QuaestioLxx.AnChymicaremediauituperabilia,quodelementaricrassitieexsuta?Delirantabnormiterasserentes.Quidenimelementariscrassities,nisiuelamentumuirtutisintimae,&remoraactussecundi?Uituperiumneamoliriidquodobstat&efficacitatemretundit?Culinamaditecoquoscoquasquepercunctaminiuestras,utrumsuauiusconsultiusquesit,defoecatis,puris,sordibuscunctisabstersisuictitare,rogantes.ForsBauariestis,&Bauariciscibisalendi;sisimiliaconseruantursimilibus.AtBauarinauseantsuumalimoniam.Depurationeergo&Chymiaopus.Sielementariscrassitieisublatioartificiosaadeoreprehensibilis,curexPharmacopoeianonproscribitisinfusa,iulapia,olea,serapia,&instrumentaaddepurationemhancuestramculinariam,manicamHip.colum&c.facientia?Haecoperasuntrudiauestra,Chymicorumelaboratiora,exquisitiora.Siillaprobantur,&haecprobenturnecesseest;nisirudielaboratositpraeferendum.&sordidumdefaecato,impurumpuro.Etsihoc;digniquistercoribuscotidiesaginemini,simerdaesuntnutrititiae.QuaestioLxxi.AnChymicorumremediorumusuplurespereant,Galenicorum?AtroxesthaecinAlchymiam&huiusprofessorescalumnia,uirgiscontundenda,sinongladio.Marteenim&arteThrasonesistimedicastriresponderecupiunt.Sedmetusest,neutrobiqueanimusdeficiat.SiChymicorumremediorumusuplurespereunt,quamseruantur,autinipsaremediaculpaconferenda,autinusum.Nonilludsiueenimoptimasint,siuepessima,persenociuaessenequeunt.Ususincusandus,quisidexterest&medicus,etiamuenenautiliteradhiberipossunt.Sisinister&improbus,saluberrimafiuntnocentissima.Remediaextraculpamomnem.Gladius&igniscommodat&incommodat,prouttractaturuterque.Elenchoκατὰτὶpeccant&accidentis,quiChymicaprauousunocentiaaccusant&dirisdeuouent,ipsapersenobilissimautilissimaque,modoadministratoremsortianturindustriumatqueperitum.MediciincusandiChymicarumusurpatoresminussagacesatqueperiti,siquidpraeteruirtutemmedicamentorumChymicoruminusucontigeritsinistrinoxaeque.IdemdeGalenicis&benignissimisquecensendumpharmacis,quaeprauousunonraromorteminferuntaegris.NumproptereaMedicina&Galenusuesterdamnandus?PluresautemperireusuChymicorumtumdextro,tumsinistronondumconstat.Hocinpropatuloest,pluresaGalenicismedicisdesertos&adsceletonredactosusudigestiuorumimprudenti,&purgantiumfrequentia,agyrtarum&Paracelsicorumtenebrionumtemerariacuraconualuissequamperiisse,quiineiusmodinebulorummanusnonincidentes,hauddubie,uitamcummortecommutassentmisere.Empiricorumhorumcurasutneutiquamprobonullarationeneclegeprobabilesitanecmedicorumquorundumineptissimascurationespersemestremtrimestremdigestionem,praeparationem,purgationem,adaegriinternecionem,ueriuscarnificinamlaudarepossum,satiusducentiumessesiplaustris&haustrispharmacorumimpleantur,distendanturquepatientes,quamuno&alteroChymicoremediocito,tuto&iucunderestituantur.Calculumautemponantnobiscum,nunpluresperierintChymiatriaanGaleniatria.Meumpono.SiaGaleniatricisdeserti,&mortiprauomedicineusuapparati,atemerariisnugiuendulis.perfortuitumChymicorumremediorumusumrestituuntur;pluresseruarinecesseestspagyricisremediisetiamqualitercunqueusurpatis,quamGalenicis.Priusuerumexperientiacontestatur,tumthermarumChymicisremediisaccensendarum,frequentationesabaegrotisremediorumGalen.tumpertaesis,tumnoncuratis.PosteriusErgo.QuaretantautilitateextemerarioeoquefortuitoChymicorumremediorumusuproueniente,quantumemolumentiexdextraperitaqueeorumadministrationeadmortaliumgenusredundaturumputabis?QuaestioLxxii.AnChrysopoeiasitparsAlchemiae.Negantmisochymici&hocnisiargumento.SiChrysopoeiaforetparsAlchemiae,eundemnecdiuersumsortireturfinem.AtChrysopoeiafinediscrepatAlchemiaefine.ErgononparsAlchemiae.FinisChrysopoeieestfacereaurumadditescendum:Alchemie,inseruirecommodishominumuariis,sanitatiquammaxime.Negaturconnexum,&rationegationisesthaec.Sicutuniusreipluresessepossuntfines,&tameneademnonproptereadiuersarumartium:itadiscrepantesfineshabentia,uniusartisessepossuntgeneralifineconsentientia.Sispeciesoppositesubunoeodemquegenereessepossunt,etiamdiuersaeartiumpartes.Atilludueru.Ergo&hoc.Generalesartescomplectunturspecialesartesfinibusualdeaseinuicemdifferentes.Finisaliusesttherapeuticaealiuschirurgiae,aliusdiaetetices,omnesartesspecialesfinibusdiscrepantes,medicinaetamenartiscomplexugeneraliconiunctae.FalsodeindeChrysopoeiaesolusdiuitiarumfinistribuitur.Anaurifinisduntaxatditare?Quidnonaurocomparatur?Nonneauro&uitanostraconseruatur&producitur?Etquisuntfinesaurinatiui,iidemerunt&auriartefacti.Aurumsifitpotabile,idquebibitumritefugatlepram,impetiginem,restauratbalsamumnaturale,prolongatuitam,cauetmorborumimpetus,nonneconsentaneumcumAlchemiafinemconseatur?Sifinisestconsentaneus,nonpotestdissentaneusesse,quamquametiamdiscrepantefinedatoChrysopoeiae,nihiloseciusAlchemiaepartemeamesseiameuictumestscilicetQuaestioLxxiii.AndeturquintaessentiaChymicorum.Negantesmisochymicihisceutunturargumentissyllogisticeproponendis,&prouiriliconfutandis.I.Siinmundosublunarinullaestsubstantiaabelementaribusquatuordistincta,nullaestquintaessentiaextrahenda.Priusuerum.Ergo&post.Ii.Siessetaliquaquintaessentiacitracontrouersiammateriaeinseparabilitercohereret.AtChymiciuolunteamseparari.Nonergoest.Maiordeclaratur,quodomnesformePhysiceasuosubiectosintinseparabiles,2.quodcertamensit,numcogitationepossintseparariformaePhysicae,nedumessentiaquintaiii.Siomniahicacoelofiuntexelementisquatuor,coelumqueconcurritadgenerationemmixtorum,utefficiens,quaeestcaussaexterna,nonutmateria:quintaessentiainmixtisessenonpotest.Sedilludest.Hocergo.Iu.ἀσύμβλητονelementisimmiscerinonpotest,neccumeiscoireadcorpusmisti:coelumestἀσύμβλητονelementis,ergocoelumeisimmiscerinonpotest,etc.Etperconsequensquintaessentianonestinmistis,necexeispotestextrahi.U.Coelorummateriaestlocomobilis,nonmutabilis,habetpotentiamnonadesse,sedadubiesse,necprincipiummaleficum,cuiuscaussamutantur,quaecunqueexelementorummixtionesuntorta.Ergononconcurritadmixtionem,utimmisceatur,sedutgenerationesefficiat.Ui.Siinmixtisessetquintaessentiapraeterquatuorelementa,inhominequoqueessent.Atquiinhominenonest.Nequeergoinmixtis.Probaturminor:sienimesset,autinsolidispartibusesset,authumoribusautspiritibus.Sednullumhorum.Nonestergoomnino.Uii.Quodelementareest,nonestquintaessentia:extractaChymicorumsuntelementaria.Extractaergoeorumnonsuntquintaessentia,&exconsequentenullaestquintaessentiaAlchemiae.Iix.SiSolnaturaquenonsecernitmeteora,necpotestquintasessentiasextrahere,necChymicipoterunt.AtqueSolnaturaqueidnonpotest.ErgonecChymici.Ix.Formamixtiestueltemperies,ueltemperiemproximesequensessentia:Atquitemperiesdissoluitursecretione.ErgoformaPhysicaestinseparabilisamateria,utdesinantposthacspagyricimolirisecretionemquintae,idest,coelestissubstantiae.Respons.adI.Primomisochymiciignorantelenchum,necprobantullamesseinsublunarimundosubstantiamabelementaribusdifferentem.EquidemAristotel.inferioraasuperioribusregiaffirmabat;gubernatioistanonsineactioneerit.Patienturigiturinferioraasuperioribus,quibussubiectoconueniunt.Necessarioitaqueparticipabuntquidpiampraeterelementare:inprimiseandemmateriamcumsuperioribussortita.Coelestehuiusmodispirantcotidieanimantia,noctugliscentia,&coelestelumenignemquenulloigneoeffectuelementariinsequente,eiaculantia.Talisigniculus&coelestelumenoculisinsitumesseuidetur,&spiritusanimalissplendendoabelementarinaturaplanerecedere.Riolanuscommentar.inPhysiolog.Ferneliiipsemetdespiritu&calidoinnatodupliceminuiuentibusagnoscitcalorem:unumagentem&formalemquielementaremuariepermiscet:nontantumanalogiapropterdiuinoseffectus,sedorigine&essentiacoelestem,quitameninelementarimundoquodammodofiatelementaris:utenimastriselementa,utcalorSoli&Marti,frigusSaturnocoelestimodoinsunt;&inDeoomniasunteminenter,siccoelestiasuntinelementismodoelementari.AstipulaturArist.3.degener.animal.cap.ult.γίνεταιδ'ἐνγῇκαὶὑγρῷτὰζῶακαὶτὰφυτὰ,διὰτὸἐνγῇμὲνὑπάρχωινὕγρὸν,ἐνδ'ὕδατιπνεῦμα,ἐνδὲτῷπαντὶθερμότηταψυχικὴνEt2.degenerat.animal.cap.3.πάντωνμὲνγὰρἐντῷσπέρματιἐνυπάρχει,ὅπερποιεῖγόνιμαεἶναιτὰσπέρματα.τοῦτοδ'οὐπῦροὐδὲποιαὐτὴδύναμειςἐστιἀλλατὸἐμπεριλαμβανόμενονἐντῷσπέρματι,καὶἐντῷἀφρώδειπνεῦμα,καὶἡἐντῷπνεύματιφύσις,ανάλογοςοὔσατῷτῶνἄστρωνστοιχήῳ.τὸπνεῦμαelementareessenequit,quiaproprietatumelemen.expers,&operaeiusdiuiniorasunt,quamutelementarequidarguant.Coelesteitaque&quintumaquatuorelement.abactionecoelestiuminmisto&elementaripassorelictum.Licetenimcoelestiasuisimilemnongignantininferioribusnaturam,sitamenfinisnaturaliteragentissitsimilitudopassi,eorumqueactiofrustraneanonpossitesse,cognatamproducetinsublunaribus,quaecaussaemeritonobiliorisquintanuncuparipotest.HaecquesententiaAristotel.2.degenerationeanimal.Sedenimomnisanimaesiueuirtussiuepotentiacorpusaliudparticipareuidetur,idquemagisdiuinum,quamea,quaeelementaappellantur.Etmox:Quamobremignisnullumanimalgenerat,nequeconstituiquidquedensisuelhumidisuelsiccisuidetur.Atuerosoliscalor&animaliumprincipiumhabentuitale.IdconfirmaturChymicisextract.&resolutionibus.Sienimaliquiddigestioni&putrefactionicommittitur.separatisexhibetnobisquatuorsubstantiaselementisanalogas,&unamnobilissimamquintam,innobiliorimixtipartesubsistens.Respons.adIi.Secundoargum.produntmisochymiciinscitiamsuamcircareschymicaspuerilem,nonintelligentes,quidnamChymicissitquintaessentia,quiditemhancseparare.Corpusestquintaessentia,sedformale&nobiliuselementari,separabiletamenarte,mistitamenelementarispurissimaeparticohaerens.Respons.adIii.Negaturconnexum.Agatcoeluminhaecinferiora,utexelementisquatuorprocreetmistum.Sedquiaagens,naturaleagendorepatitur,nonnudaqualitateeritinmistis,sedsubstantiaaliquasiuecorporalisiueuirtuali,enitensnaturaliterquomixtagenerandosuaenaturaesimilemsubstantiamprocreetsimul,quaequintaessentianuncuparipotest.Interimnecomniaacoeloexquatuorelementisfactasunt,neccoelumadgenerationemmixtorumconcurrereoportet:considerenturgenerationesanimalium,plantarumetc.quaenecacoelofiunt,necexelementis,sedquodlibetexseminariosuoprincipio.Ubifuerecaelestia,terracreataiamgerminante,uirescenteque?PotenteuerboaDeoomniaprocreata,&singulisterranascentibusnondumperfectocoelo,insitaquintaessentia&coelestisquaedamnaturacoelestibusanaloga,excoelimateriatameninprincipiodesumta,uiribus&facultatibuslongeexcellentior,quamutexelementorummisturahuiusmodinaturaexspectaripossit,quodipsilapidesexmodoconcursuelementorumcompactialiaqueexrudiorielementorumcoituconflatacontestantur.Respons.adIu.Coelumἀσύμβλητονesseelementisnegarenonpossumus,ideoqueelementisneccommisceri;cumeaAristol.teste1.deortu,misceanturinuicem,quaeagantpatianturquemutuo,uimquehabentinmateriaeadem.Atquaeagunt,nonueropatiuntur,utcoelestiaeandemmateriamcumelement.nonhabentianegatmisceriposseidem.Nonmisceanturcoelestiacumelementisautelementaribus,anconsequensprotinus,obnegatamhancmistionem,quintamessentiamrebusnaturalibusnoninesse?Neutiquamsequitur.Namnecignismistaingrediturσυστατικὸς,siquidemmaximeestformaeetiamArist.teste2.deortu3.degenerat.animal.text.50.2.meteor.necaer;potentiastamensuasinmixtisabsconditashabent,noncorporaipsa.Itacoelumsecundumsubstantiamnonestconcurrereadelementariumgenerationem;uirtutem&potentiamsuamsatisestcontribuisse&agentibuscoelo&folequalitatibusqueactiuiseffectumessediuinius,quidinnaturalibusquamsuntipsaelementamaterialia,extraquae&sinequibustamenneceamipsamexsistereconcedimus.Plantaehuius&illiusrationonanudisexstatuelefficiturelementis,quiapotior&aliaest,quamelementaris,neccalido,humido,frigidoautsiccodefinienda,sedamotuproficiscenteabeo,quodactuestid,quodpotentiaestid,exquogignitur,efficitur,recumbenteinmateriaseminea,quacomprehenditurprincipiumilludcoeleste,quodcalor&spiritusdicitur.Arist.2.degenerat.isquecoelestisnonexelementorumconfluxunatus.Quamquamexsacraconstatscriptura,Deuminmundicreatione,SpirituaquisincubanteSancto,portionemcoelestemmixtisinseuisse,siuecreando,siueexcommunicoelimateriaaccipiendo,siueexelementis.Respons.adU.Hocprioriestuanitatepar;ideoquedatoresponsoanticyrasablegandum.Sitcoelorummaterialocoduntaxatmobilis,nonmutabilisetc.omnibushisdatis,nondumtamenconsequensest,quintamnonessepraeterelementares,essentiamquampiam.Datanonsuntconcedenda.Coelorummateriamnonessemutabilem,sacraconfutatscriptura,quaecoeluminueterascere&interiturumtandemdicit.EtAstrologiquidammutationesquasdamcoelestiumobseruantes;tumdiluuiumruptiscoeliclaustrismutabilemmateriamdemonstrant.Etquisimmensiinaccessiqueilliuscoelimateriamatqueofficinampenetraliaqueomniaintimeperspectahabet,utomnemmutationemcoeloabesseaffirmareausit?Potentiamnonadessehaberecoeluminsuperdicitur.Athabetsemperactumsuum,perfectionequesuafruituractuquecumlocoestsuo.Siconcurritadmixtionesrerum,nonutimmisceatur,sedutgenerationesefficiat,quaeeffectioniseiusratio?Auttribuitaliquidgenerando,autnihil.Sihoc,nonestgenerationumefficiens.Siillud,eritautcorporaleautspirituale,utrunquecoele,stibusaffine&aconfluxuelementorumdisparatum,quidquintamessentiamuocarelicebit.Omninonecesseestitafieri,siagentiumnaturaliterfinisestsimilitudopassi.Respons.adUi.Huiusassumtumnegatur,cumprosyllogismoprincipiumpetente.Nonsitinspiritibus,nonsitinhumoribus;erittameninsolidisautaliquasolidarumpartium,quaeaChymicisadoculosdemonstratur&naturali&artificialiresolutione,tumsapientumauctoritatelocupleti.Quid?Sinihilrebusnaturalibus,hominiueinesset,praeterquatuordictaelementa&nihilquintumforetstatuendum,quidnisilapidumarenariorum&ceterorumexpuroputoelementorumconfluxucompactorumuulgaremelementaremquenaturamreferrentcuncta.Nobiliusquidpiamexsplendescitexplerisquererumnaturalium,potiusque,nonexcoituelementorumprognatum,sedexsemineoprincipiocalorespirituosofoecundonatum,exconcretionespiritualiincoelesticorporesuohaerens.Reponoigiturmisochymicishocargumentum.Sinihiladrerumnaturaliumgenerationemconstitutionemqueconcurritaliud&quintum,quamquatuorelementa:omnianataprocreataqueuiribuselementisparibusnecpotioribuseruntdotata.Atpleraquenaturaliumeisuirtutibusexsplendescunt,quaenaturamelementorumlongeexsuperant.Quintumitaquedandumpraeterquatuorelementaquodauctornobilissimarumuiriuminmagnificonaturaetheatroeditarumexsistat,quodquenontamuiprincipiorumgenerationis,quamChymicorumsegregatione,elementis4.suoquolibetsubiectoseorsumsubsistentibusnihilofecius,euidentercomprobatur.Respons.adUii.Quodelementareest,nonestquintaessentia,homonymialaborat.Proprie&uniuocecoelestenonestelementare;atnihilobstat,quinanalogum,coelestehaberipossit.Calidumnatiuumτὸπνεῦμα.2.degenerat.Arist.coelesteuocat,nontampropteranalogiam,quandam,sed&obessentiamtalem.Quidniquintaessentiacoelestinaturaeanalogaeiusmodinomineindigitanda.Dicentesquintamessentiamnonsimplicissimam,illamcoelisubstantiamintellectamuolumus:sedmistinobilissimampartemcoelestisnaturaeaemulam,siueoperantecoelo,elementisintersecommistis,siueinsitanaturaagentecumcalore&spiritupersemencuiusqueexprimaeprocreationispropagationisqueuirtuteenatam.Minorsecundumquidueraest.ExtractionesChymicorumquaedamsuntelementaresmagis,quaedamminus,&adcoelestemnaturamproximeaccedentes.ProbatiominorisimperitiamAlchemiae&modorumextrahendipuerilemarguit,&misochymiciadartificesablegandi,quoerudianturpriusexactiusinartificiorumChymicorummodisenchirisibusque,quamadeotemereobganniantartificibussapientissimis.Respons.adIix.Minorisprobatioesthaec:QuiaSolnonsecernitCometas,sedsipotentiainerantinmisto:Secretioactuinsistentiaeducit.TotaconnexionegandacumProsyllogismoapeiriammiserabilemsapiente,Solem&naturamnonsecerneremeteora,falsumest.Dumenimἀτμιςadmediamaerisregionemeuehituroperantesole,&καπνὸςseuexhalatioinsupremamregionemeuolat,nonnesegregatioquodamtumasoletumnaturainstituitur?Actusecernendasegregarioportere,nontamChymiciquamAristotelesexmistiselementa3.decoelo&cet.Potentianonactuinhaerentia,secernensconfutat.Falsum&hoc,sinaturanonpotestquintameducereessentiam,necChymiamposse.ArsexcellitinmedicinatumChymianaturaeplerisquesuaeoperationismodis.Solistamencaloreartedirectoolea&aquasdestillantartifices,necunquamsinenatura,naturalibusqueinstrumentisoperantur.Respons.adIx.Ineptireuidenturmisochymicihacasyllogistia.Formamixtiestueltemperiesueltemperiemproximesequensessentia.Sitemperiesformamixtiest,nonessentiaerit;opponunturenim&hocnegato,affirmeturillud.Temperiemautemτὸδέτιconstituere&formaefungiofficio,uiderintaffirmantes,neexaccidentibussubstantias,&exhisillaeffingant.FormamPhysicaminseparabilemesseamateria,falsumessedocetanimaehominis,quaeformaPhysicaest,ecorporesecessio.Insuper&separabilissimixtiformatemperiesest.Siquidemcrasincrasicommutariaetateshominumsibisuccedentesliquidocontestantur,tumplantarum&aliarumrerumnaturaliumiambenigneiammaligne,nunccalidenuncfrigideaffectarumuicissitudines.Quodautemcommutaturidseparabileest.Crasiseiusmodiest.Ergo.Etsiformaetiamhaecseparabiliserit.SeparabilisquinetiamChymicomodo,dumelementariimpuritate,liberataproprio&astralisuosubiectointimoqueinsidenscircumfertur.QuaestioLxxiu.AnMedicinapossitcarereChymiaChymicisqueremedius?Innouationisnotaminurendammihicensueruntiamolimmisochymici,Chymicatemediaoperose&riteinusumducenti,&turbataepacisReipublicaestigmauulgatanonsemperpharmacausurpantiapponendum.Artiumnobilissimarumignari,&contemtoresmaleferiatistigmaticisunto,iniuriasueroatrocissimas&arti&artificibusnequiterillatasDeo&magistratuiuindicandasrelinquentes,argumentaeorumquibus&Chymiam&Chymicaaltosuperciliopraesuisculinariisremediisdespiciunt,despectisquecareripossestolide&liuidissimeasserereaudent,pensiculabimus.Argument.primum.MedicinacaruitolimtemporeHippocrat.&Galen.praeparationeChymicamedicamentorum,sineullaiacturasanitatis.Ergo&hodiecarerepotest.Antecedensdeclaratur:necminusbene,imoausimdiceremeliusfiebatmedicina.Iteminspeciediciturdedistillatione,&olimcaruisse,&iameacarerepossemedicinam.Argumen.alterum.Medendiperfectiononconsistitinuariapraeparationeremediorum,autperdestillat.praeparatis,sedindignotionemorbi,quodquipotest,benemederipotest.Respond.negandamesseconsequentiam.NonenimsiolimcaruitAlchemia,etiamnunccarerereeapotest.Similiterargumentarilicebit.HippocratistemporetumGaleniiisomnibusmedicamentishactenustumaGraecistumArabibustumhosinsequentibusmedicisinusureceptiscarerepoteratMedicina.Ergoetiamnunc.Exiganturigiturbenigniorapresertim,Rheubarb.mechoacanna,manna,foliasenae,&plaustrumsimplicium,antiquoscculonunquamcognitorum,neduminusumductorummedicamentor.aciuitateAsclepiadea.Reuocenturinusumistisabolitiscunctis,peplium,helleborismusHip.lathyris,etc.DamneturmedicinatotaHippocraticaeodemfundamento.Nameacarebatmundusaliquotcentenisannis.Ettamenoptimetumualebanthomineslongaeui,&aegrotantesfacilius,feliciusquerestituebantur,quamnunc.Hippocrat.MedicinacumHippocratecoepit,nonabsoluta.Nihilenimsemelcoepisse&absolutumessepotest.EtGalenus,negaretHippocrat.medicinamabsolutam.CarereneadditioneGalenicamedicinaeHippocrat.utolim,itaetiamnumhodiepoterimus?Sanussies,hautdixeris.PercurriteomnesMedicinaepartesHippocat.temporeenascentes,nullaoccurrettumperfecteenata.Siqueearumquaedamperfectionemsuntconsecutae,tamennonomnes.Pharmaceuticequammanca,quamieiuna,quamfrigida.Perfectioneitaqueopus.HinctotAntidotariaaGraecis,abArabibus&nostroseculo.Exsulentuestradispensatoria,quibuscarerepoteratolimmundus&aetasHippocrat.&Galenica,&frueminiHelleboroHippocrat.Misochymici?Conculcenturuestrihortitotperegrinis,Indicis,Hispanicis,Calocuticissimplicibus,quorumneDiabolusipsenotitiamhabet,adsuperbiamduntaxat&uanamostentationemexcultis,quibusmeritocarerepriscumseculumpoterat,quianulliusususincognita,necadperfectionemBotanicesquidquamfacientia,quiasuperflua.AtChymiaparsestPharmaceuticesmedicinaepartis,Mesueteste.Nonigiturperfectaessepotestmedicina,sedmanca,nonadditaparteintegrante.Sed&haecmutilaforet,nonChymiaexornata.QuareMedicina,perfecta&absolutasiestdefinienda,omnibussuispartibusperfectaessenequitChymiadeficiente,quamadsuiintegrationem&complexumessentialemomninocomplendumreceptamcupit.NumautemHip.temporemeliuscuratisintaegroti,quamnostris,patetmonumentisHippocrat.cunctis.TestimoniumfeliciorescuraeperhibentlibriEpidemici.Quotpotuissentseruari,pristinaequesanitatirestitui,Hippocratenostrismedicinisinstructo?Parentemmeump.m.duomilliahominumlethaliterdecumbentiumrestituissecenturiarummedicinaliummillenariusgeminuscontestabitur.TotnecurauitHippocrates?QuotGalenussanauit?EtsimeliussuntcuratiaegrotantesHip.tempore,quamnostro,accidentisuitiocontingit.AnteHippocratemmeliuscuratisunthomines,nondumHippocraticamedicinaexstante,quampost:&carerenihilominuspoterimusmedicinaHippoc.curenturGermaniinGermaniafeliciusmeliusquequaminItalia.Meliorneproptereanostramedicina,autcareremedicinaItaliapotestsua?UulnerumpleraquecuratuItaliaesuntdifficilima,Germaniaefacilima.CarereneChirurgiaproptereaItaliapoterit.Regionesdiscrepantsalubritate,insalubritate.differunt&aetates,mores.Aliialiissuntimbecilliores,obedientioresque,multaquealiaquaefelicitatemcuraeuelpromouentuelremorantur.Omninofalsumest,noscarereposseChymiaChymicisqueremediis,inprimissirespexerimus,adfacilius,tutiusiucundiusquemedicandum.Inacutismorbis,quandofestinatumindicaturpraesidium,quidceleriusexsequiturindicationemChymicisremediis?Quidferuntopisinsyncoaquaecordiales,essentiacorallorummargaritarum,etc.QuidinApoplexia,apoplecticaeessentie,quidinEpilepsiaantepilepticae?Morbiii,quiantiquitatiHipp.&Galenicaeuenerandaeἀνιατοιfuere,fugantur,restitutisaegrisempeirialogicaadministratisChymicis.Apoplexia,Epilepsia,elephantiasis,hydrops,podagra.(Nodosamincurabilemesseimpropriedicitur:cumtophisarticulosoccupantibusiamPodagracenserinequeat,sediamorganicushabendusmorbus,Podagrasymptomate&proarticulorumdolorehabendo)quartanaopprobriahactenusmedicorumsuntiudicata&immedicabilia.AtChymicisremediisistihostesomnesprofligantur.DubitantescenturiasRulandi,Quercetanum,BalthasarumBrunnerum,&aliosnostraeaetatisChymiatrosexcellentesexcutiant,&faelicitatemcutationumeorum,inmorbisdesperatiscumstuporeintelligent.EtcarerepotestadhucmedicinaChymiaChymicisqueremediis?Patetindenoslonge,melius,tutiusquecurare,Hippocrate&Galeno,feliciusquequodeosmorbos,quiillisincurabilesfuere,prosperecuremus&iisremediis,Chymiaparatis,quorumolimfuereindigentes.NeutiquamitaquecarerepossumusChymia,Chymicisqueremediis.UtfutilitastumimpietasinDeumbonarumartiumbenignumlargitoremMisochymicorumadeoingrateDeidona,quorumeminentiss.Chymiaest,aestimantium,constituaturhicSyllogismus.Quidquideiusmodiest,sinequoMedicusfinemconsequisuumnequit;eotantumabest,carereposse,utimpietatiscrimenadmittat,imperfectionisquenotamincurrat,quiomnistudioilludnonpersequatur.HuiusmodisuntChymicaremedia.ErgocontemtoresbonorumDeinasuti&perditiimpietatiscriminenunquamseliberabunt,necofficiosuoritepiequeperfunguntur,istaremedia,incurabilesmorbossibidepellentia,malitiose&perfidenegligentes.Quisenimofficiosuosatisfecissehabebitur,quimedicorumnonsolummediatutius,facilius&iucundiuscurandiducitdespicatui,iisquecarerepossemedicumsuoofficioperfuncturum:sed&ἀνιατατὰνουσήματα,pharmacaChymicapraeceptisartisMedicaeaequeacuulgaria&Galenicadictasubiecta,ideoqueaequemethodiceadhibenda,persanantiauilipendere,proscriberequesibipraesumitarroganter,mauultquesocordiaeanilis,pertinacieIudaicae,inscitiaepuerilisstigmatenotari&calumniandilibidineaccusari,quammorbospersecurabiles,antiquetatiueroobignorantiamtumdefectumremediorumefficaciumapteelaborandorum,immedicabilesChymiatriaamplectendaἰᾶθαικαλωςκαὶεὐλόγως.Prosyllogismusalter,quonegatperfectionemmedicinaeconsistereinpraeparationemedicamentorum,sedagnitionemorbi,falsissimusest,&elenchoaequiuocationis,adictosecundumquid&accidentisuitiosissimus.Hicsingularesmedicationes,quibushydrophobiaconflictatusinaquampraecipitatur,febricitantesκαυσῶδεςhaustufrigidaepersanantur,aliiqueτοιςεὐ¬πορίστοις,gangraenosummembrumferroabscinditur,obtendendo,daripotestmedicationemhuiuscemodinonconsistereinoperosaremediorumpraeparationeChymicisque.Athiscenihilproficientibusincurissingularibusnonneartispraeceptatherapeuticaepharmaceuticamadireiubent,&efficacioradepromereremedia?ObuiisChymicis,quaeusuiamfeliciexploratatenes,quareligioneimpedituseadubitabisinusumuocare?Abiectishis,tamendoceberiscompositaexpenuproducere,nonsineartispraeceptisfacta.Luditurergotamamphibolia,quamfallaciaκατὰτὶ.Falsissimus,pharmaceuticenintelligendo,cuiusparsChymiaeaquenonpostrema.Sinequamedicinatamimperfectaest,quamsinepathologia,incuiusnotitiaperfectionemMisochymiciponunt.Sispathologiaegnarus,cognitoshabeasomnesmorbos,anproptereaperfectusmedicus?&perfectammedicinamtecalleregloriaberis?Catholicumitaquehocenunciatum;gnaruspathologiae,esttotiusmedicinaegnarus.EnlapsumMisochymici?Perfectioartisnonconsistitinunaparteartisdistributaesedeisperfectioexporrigitseseinomnespartestamintegralesquampartialescumfineperfectoconiunctas,arguitquesubstantiamrei&artemreciproce.Ut,quamfalsumest,perfectionemmedendiconsistereincognitionemorbi,tamerroneumeandeminpraeparationeremediorumpositamesse.Perfectioactusesttotius,nonpartis.Utetiamsiexcellasinunapartemedicinae,nontamenproptereaexcellensDominusDoctorindigetandus.Copulaomnespartescorporismederi,easqueperdisce,perscrutate,forsexcellentiamedicinaeexcoqueturdecoranda.Summamlaudeminnotitiamorborum&symptomatumconsistereperabsurdumest.Sicenimsummamedicinaelausinplebeindoctaresideret,aegrotantibusque,quimorbossuosuobisexpeditusnoruntexplicare,quamuestraspeculationeuoseruere,omnistudiolicetcontendentes,potestis.Concludaturitaqueiterumcontramisochymicos:Quoignoratodeficienteque:ignoraturdeficitquemedicineperfectio,idtantuabestnegligicontemnidebere,utsummostudiositpotiusexcolendum.AtignoratisdeficientibusqueChymicispraeparationibustemediisqueignoraturdeficitquemedicineperfectio.Ergo.Assumtumsatisestiamconfirmatum,discussisnugismisochymicorum.QuaestioLxxu.Anantiquaremedia,quiaexploratiusus,sintpraeferendaChymicisnouisinexploratis?MisochymiciGalenicaantique,uulgatique&explorariususesseopinantur,adeo,utetiamaniculaemedicinamfacerepossinttuto.AstipulaturhisDamascenus,sinttibipaucaremedia,eaquelongousuprobata,inquiens.Uanamisochymicorumopinioest.UanissimumChymicaremedianouaesse:Dudumestdemonstratum,Chymica&anteGalenum&postGalenumfloruisse;quomodoergodenouitateaccusanda,autobnouitatemGalenicispostponenda.Suntotamennoua,erunttaliacompositione.AteodemargumentoomniaArabummedicamentaGalenoposterioraideoquenouaabiicienda,tummedicamentaMisochymicorum,quaecotidiepraescriptionemutatafiuntnoua,tumcompositione,dumignoratiscognitasubstituuntur,&ueterumingredientibusbasincompositiconstituentibusτὰἀν¬τιβαλλόμεναdubia.Nonnehocestnouaantiquispraeponere.Theriacamexcutiteantiquarii.Siuetusest,curnonueterisencomiaasportat,effectisquesuisdiuinistestatur,senonesseimmutataminnouatamque.Mittiteplantasuestras&reliquasimplicianouaexIndia,Calabriamagnosumtuallata&tubainflataproCatholicisremediisdecantanda;stercoratamen.QuopraeconicoSassafrassuperioribusannisfuitcelebratum.Paucifueremedicorum,quinonpropanacaeaidhabuerintstolide.Enuosnouationumstudiosos?Deuulgato&exploratousumedicinarumChymicarumloquunturlibriChymiatrorum,&artificesinfiniti,tamliteratiquamilliterati,supremae&infimaesortishomines.Simedicamentaueterum,Galenicauobisdicta,exploratiusussunt,etiamChymicaerunt.Namhaecsimplicibusnonuariantabillis,nisipreparatione,quaeusumneutiquamperuertit,nisiquodammodo.Siquaeeruntexmetallis&mineralibus,ususpatetluculentereorum,monumentisantiquorumsapientum,isquetamcertusest,quamillorumuobisususlibrisueterumcommendatus.Etundeususexploratusmedicamentorum,nisiratione&experientiaacquisitus.Atqui&ratione&experientiacertamunitissimaestChymiatria.ErgoChymicorumremediorumtamperspectususus,quamuulgariummedicaminum.Imperitisnullorummedicaminumususexquisitus;ideoenimimperiti,illolicetinmonumentisperitissimorumannotato.Omnium,persingulariumobseruationemcrebram&eandem,demumestcomparandusmedicinaminituro,necratiocomparationisinGalenicisdiuersaabeaquaeinChymicis.ImoquiaChymicaefficaciora&nontamtutoquamcitosuasexpediuntactiones,Galenicisadmodumsegniteragentibus:ususibiconsecutiobreuioriobueniettempore,quamhic.Roganditamensuntmisochymici,quifiat,Hip.&GalenuminpraeceptisCatholicisadeoobsequiose&meritosequentes,quodnon&medicamentaeorumlongousuiamcomprobatainusumreuocentmedicum,sedeapotiusaboleri&adanticyrasirepermittant,HelleborismuminprimisHip.celebratissimumfastidiant:Simisochymicisantiquissimorumsapientumantiquissima&expertissimaremediaabrogarefasest,nouis&incomptissubuectis,quisnobisuertetuitio,siantiquapriscorumsapientumChymica,desidia&ignorantiaposteritatisAsclepiadeaeexsoletainlucemiterumproducereinterpolata,nonnoua,studeamus?QuastioLxxui.AnGalenicaanteferendaChymicis,quodilla&primis&secundis&tertiisqualitatibus,purgando&alterandosintpotiora?Primisactiuis&formalibuscalidaChymicisfiuntopereChymicocalidiora,utnullusinacutiseorumessepossitusus.Frigidaefficiuntcalidaadductoigniculo.Materialia&passiuaplanenulluminueniuntlocuminChymia,quiaChymicissuntmeraeformalesessentiae,ideoquenecsecundaeeissuntqualitates,materiisabiectis.NecChymicissunttertiae,quiahaesuntatemperie.Hancdestruunt.Ergo.Respon.NugasessenugacissimasinartisAlchemiaeignominiameffutitas,eapropterridendas.Calidioraplusiustofiericalidadestillationesrefelluntacetosellaeportulacae,endiuiae,&cet.Sihorumnullusinacutisusus,curinfebribusardentibusaGaleniciseapraescribunturinrefrigerium.Frigidasicalidafiuntobsubiectumigniculum,quicalefiuntilla,nullaigniculosubdito,digestione&solutionetumfiltrationeelaborata?Siigniculusadductusfrigidacalidafacit,Galenicisuosemetiugulantgladio,dumdecoctaalterantia,brodia,obcrassitiemsimplicium,ignisferuentissimiactionediuturna,impressionemignisualidioremsustinentia,&hocmodocalidiorareddita,antenaturafrigida,acuteaegrotantibusporrigunt.Imperite&contumeliosegarriunt,necsecundasqualitates,necprimaspassiuasesseChymicis,quodabiectismaterieb.iissintplaneessentiae,formalesqualit.Inconstantiamisochymicorumapparet,supranegabantessentiasChymicorum,iamaffirmant.Nonabiiciuntomnemmateriam,sedeiusduntaxatfaeculentum.Falsum,solasessentias&formaliaChymicisesse,nisirespectiuedicatur.Quaecalidiorafiuntplusiusto,Chymiae,ea&fiuntsicciora.Atpriusuerum,assertoribusmisochymicis.ErgoChymicisetiampassiuequalitates.SecundasesseChymicisqualitates,affirmabantextractionesastringentium,tormentillae,serpentariae,pyrorumSyluest.prunor.Syluest.&hisaffinium.SaleSaturnino,extractochalybis,ol.uitrioli,crocoMartisquidastringentius.Athaecsecundarumqualitatum&nonnullaexillisidastrictionisaformatotiusobtinent.Formale&essentialeigiturexqualitatibussecundis,sihaedecrasireisimplicis.AtsuntdecrasireiFormaleergo.Formamenimmisochymicitemperiemreisupradefiniuere.Haecdearte&artificibus.Peccantelenchoaccidentis&secundumquid,simaleoperantiumimperitequeσφάλματαartiimpingit.Operiserrantibusinarteestcrimen.Etpharmacopoeiuulgareshallucinantur.cotidieturpiter,nequiter.Damnandaproptereaarspharmaceutica?Deliranttertiis&occultisqualitatibusChymicospriuantes.ObtinuimusiamessentiasesseChymicis.Haectertiis&occultismaximaexparteconstant,Ergo.Formalia,essentialiaconcesseruntmisochymici,&haeccrasisrerum,formaqueipsamistorum.Quomodoergodestruentcrasinrerum?Helleborummisochymicis.QuaestioLxxuii.AnGalenica,quiasalubriora,&naturaefamiliariorapraeferendaChymicis?Galenicorumremediaconfutationemisochymicorumnugarumnolumuscomtemta,multominusartemGalenicamodiohabendamcensemus,ipsimetGaleniHippocratisqueDiuorumalumniiurati,sedueritatisiuratissimi.Dicendumestquodresest.MisochymiciGalenicadefendentes,ueritatemoppugnant,neutiquamGalenici.NamnecHippoc.necGalenusunquamadeoiniuriosecontraartemChymiaescripserunt,sedeaminessentialemcomplexummedicinaereceperuntchymiaestudiosissimi.Siitaquemisochymicisquiduisblaterarelicet,aduersusnobilemChymiaeartem;etiamnobisdefendendaeueritatisiusnoneritdenegatum.Pergamusitaque.Decoctainfusa,expressa,tabulaeGalenicorumsuntfamiliarioranaturaehumanae.Ergoanteponendaantimonio&praecipitatoChymicorum.Negaturantecedens&accidentis&&κατὰτὶsophismateconspurcatum.Decoctumepithymi,infusumhieraeMesue,tabuleelect.diaturbithcumRheubsrusticisBauaricis,familiarioraforsameruntdelicatulisBauaris,Principibusinfantibuspueris,uirginibusnobilibus.Multisuntprincipes,Barones,nobiles,quibusfamiliariusestantimonium,quampraedictamedicamina.Etcuruestraculinariaanteponendaantimonio&precipitatoinuiso?Anquiahaecuenena&furiosaeoperationis?Mendaciumest,talisoperationisincusarehaec.Etaccidentisuitiocontingit,operariorumqueimperitia,tumadministrantiuminconsiderantia,furiosiusistasiperaguntsuamunia.Abartificibustractataantimonumtumpraecipitatumtambenignaredduntur,quamManna,tamarindi,cassia.Expertis&artificibusfideshabenda.Calumniatoribusmentientibusoscontundendum,&antimonioagyrtarumParacelsistarumobturandumnedeincepsadeotemere&nequiterartificesperitosrodant.Siuerotabulae,infusa,pulueres,electuariaetc.diagrydiatasunt,colocynihide,turbith,hermodactylis,elaterioinfarta,anteponendaneantimoniopraecipitatoque?Itane?Quoargumento?QuiabenigniusmitiusqueoperanturChymicorumantimonio.Mendaxesthaecprobatio.TestisestRularduspater,D.Mermannus,Mentzelius,Brunnerus&aliiuiriutdoctissimi,itaexperientiapraeclariss.antimoniorectepraeparatobenignioremesseenergeiam,omnibusdiagrudiatis,&colocynthidem,elateriumturbith,helleborumprobasicontinentibus.SedquotsuntinDispensatoriisapprobatis,electuariorum,pilularum,tabularumformule,quae,diagrydio,colocynth.dehermodactylisnonsintexsaturatae?Atsuntinusueacreberrimo,utuixcentenicurentur,quibusnonpromisoueextractumsinequibus,extractumuelpilulaecochiar.exhibeantur.Ettamenfamiliarioranaturaesunt,Chymicisremediis,&itafamiliaria,ut,licet,uehementiorieorumoperationeaegriinsanguineumpraecipitenturfluxum&ὑπερκάθαρσιν,imoorcodemittantur,tamenlongesuntnaturaefamiliarioraipsisChymicisremediis,antimoniopraecipitato.HaecomniRepublicasuntproscribendaillarecipienda.Mactiueritatis&salutishumanigenerisstudiouiri.Quodnaturamprosternit,naturaequefamiliariaexturbatcorpore,idneutiquamnaturefamiliareessepotest.Electuaria,pilulae,pulueresGalenicorum,diagrydium,colocynthidem,hermodactylos,lapidemlazulum,helleborumpossidentianonmodonaturamgrauiterprosternuntmochlicaeuacuatione,sed&sanguinemnaturaethesaurumpretiosissimumexturbant.Ergonaturaefamiliarioraessenonpossunt,naturamminimeaffligentibusmultominussanguinemducentibusNullusmortaliumsanguinemunquamexcreuit,animamqueexhibitionedextraantimonipraecipitatiqueartificioseelaborati.Atquotmortaliumsanguinemcumanimaexcreueruntdiagrydiatis,pilulisdelapidelazuli,helleboro,decolocynthide,&usitatissimiscochiarumpilulisetiamsecundumindicationesadministratis?Desideratistesteseffatameacomprobantes?Producam&definiam,siconscientiauestraadhucsopitaiacet,&conuitiaridiuinaeartiChymicaeperexeritismisochymici?Taceamus,contrariiscurationemfierioportere,axiomateperuulgatomedicorumitadocente,nonnaturaefamiliaribus,quaesimiliahabentur,qualiasuntalimenta,cibi&c.quibus,fatemur,satiusesseindicationibusitaiubentibscurationemperfici,Hippocratesitaperdocenteetiamaccurate,quamingratis&inimicisnaturaepharmacis.Atquiamorborummultiadeopertinacessuntmalignique,utnonfolumomnemdiaetammedicinalem,sed&blandioraremedia,respuant,iureadmochlica&hostiliadeueniendum.QuaestioLxxiix.AnChymicaremedia,quoduiriutemsuamdestillatione,extractione,perdant,postponendaGalenicisillamintegramseruantibus?ChymicaremediauirtutemsuamperderelaboreChymico,mendaciumest,&superiuseuictum,etiamsinonmaneantillaintegra,quoadsensus,tamenuirtutemcontineriintegram,ἀναστοιχειωσειuerodeintegrari,utuisnocituratollatur,redintegrariqueuirtuteunita&nileiusdeperdito.QuidergoadmiserepeccatiChymica,misochymici,utsintpostponendauestrisstercoribus.DeglutitehuncbolumChymicummisochymici:Quorummedicaminamanentintegra,eanonsolumponendaChymicis,sed&planerepudianda.Galenicorumsunteiusmodi.Ergo.Assumtumprobaturcumpropositionisdeclaratione.Integramisochymicorummedicamentasunt,rationesimplicium,nihilquidquenequeboninequemaliamittentia.AtChymicorummedicamentaquoaduirtutemintegrasuntmanentqueetiamante&postlaboremintegra,sedsiquidperduntdesimplicisintegritate,idomneheterogeneumest,&accidendumtanquamalienumadintegritatemreinihilquidquamfaciens.Misochymicorumintegrasuntquidem,idest,uenenumcummedicamineporrigunt,malumcumbono,commodumcumnocituro,utapparetinDiagrydiatis&pilulisdeeuphorbio,decolocynthide,elaterio,delapidelazuli,quaeomniaintegradeuorantur,&tamensputasuntpretiosa&sanctehabenda.Heussistitegressum:Quicunqueintegramedicamenta,idest,nociuacumproficuisporrigunt,iiueneficisunt&uenenatorummedicaminumadministratores.Misochymicinoxiacumutilibusexhibent.Ergouenenorumporrectores&fabri.Quid?Neintegramquidemuirtutemaduersariorummedicamentadecoctainfusa,ec.retinent,idquodadoculosdemonstraripotestChymicorum&uulgariummedicamentorumcomparationeinstituta.Uulgariadecoctauasequaefiuntaperto,tantumperduntuirium,utminimumindecoctissupersit.Exhaletnamquequidquidinestsubtile&essentiale,tamuehementiignisgraduexactum.Fiantindiplomate,nesicquidemsineuiriumiacturadecoctioperagitur.Expiratenimperhiantiaoptimum,utsidecoctiofiatininfimaaediumcontignatione,decoctorumuirtusinmediauelsupremacontignationepercipiatureuidenter.Effectusidcomprobateuidenteruulgarium&Chymicorumremediorum,quorumhicmaior,illicminor,saepequenullus.IntegerrimaigiturChymicorumremedia&proptereaanteferendauulgaribusgenuinamuimsuamnequaquamretinentib.Tacebimuscompositatotsimplicibusconflata,utintersemista,alterumalterirepugnare&sicperdereuires&crasinsuamnecessariumomninosit.Quomodoergointegramisochymicorumremedia.QuaestioLxxix.AnChymicaremedia,quialaboriosa&nonnisilongotemeporeparabilia,repudianda?Ridendisuntnisochymici,adeoineptientesaduersusChymiam.SuntoperosaChymica.Hocargumentumnobilitatis&excellentiaemedicaminum.Quodenimeiusmodiest,quodnonnisilongotemporelaboriosefabricaripotest,idcuram,artificiumoperaearguit,&quoddiligentiaartificioquefit,id&artificiosumsitcesseest,sinonsimpliciteratrespectuhabitoadtumultuariasoperasnulladiligentiaeffictas.Chymicaremediasunteiusmodi.Ergo.Quamquam&Chymicaremediaplutimaextemporaliasint,&tamexpediteefficienda,quamaduersariorumremedia.NonnepariargumentoexpungereexdispensatoriisreceptispossemElectuariapleraque&analeptica&purgantia.Haecquamoperosa?Quibussumtibus,quantoquelaboreTheriaca&Mithridatiumconficitur?Quantumtemporisexigiteorumtumdispensatio,tumcompositionisfinis?Quoannosuntusuiistaeconfectionescelebratissimae?EttamenueraantidotusnonestAntiquitatispar.Nondubitamustamenoperosissimashasceconfectionesinusumreuocare,perperamtamenparatas,&anteferendasminusoperosisChymicispharmacissciquaestioLxxx.AnHippocratica&Galenicaordinaria&potioraremedia,secusChymica?Aiuntmisochymici,quoargumento?Mendaci.SiHippocratica&Galenicasuntordinaria,curhelleborismusHippocr.estabolitus.Curpeplium,curreliquamochlicamedicamentaHippoc.usitatissima&ordinaria.AntidotariaRerumpublicarumquothabentHippocraticamedicamenta?Nullaprorsus.Quomodoergoordinaria.TotasuntplenaArabicorum&Graecorum,tumaliorumperitorum,medicamentorum.Galenicasiquaeinsunt,mutilainesse,ἀντιβαλλόμεναdemonstrant,&paucasuntea.Quiergoantiquarumordinariaremedia?Quipotiora?Qualia&quenamsuntillaHippocratica.Quidsilphium,quidpeplumalbum,quidBacharium?Quidestpotioexcnestro?Quidcneorum?QuidHippophaes?UbinitrumAegyptiumrubrum?quidNeropum?Dubiapleraque&dequibusauctorumgrauescontentiones:Ordinariaergo:Sihaec,curnonreferunturinAntidotariareceptaceteris&nouisdeletis?Quaeinapoplexia,epilepsia,syncope&acutiss.morbisuelox,iucundum&tutumpraestantadiumentumconuenienterquaequeεὐπεπταmagissuntταχιπορα],sineomninauseacapienda,potiorasunthabenda&praestabiliorasecushabentibus.Chymicaremediasunteiusmodi,analepticisessentiis,aquiscordialib.tumintustumforis.ErgoChymicaanteferendamisochymicorumremediisuulgaribus.QuaestioLxxxi.AnChymicaremediapraeceptis,artiquemedicinaaduersa,ideoqueproscribenda?HerculeauidenturmisochymiciclauaprostrauisseChymica,obsterpentesregulaemedicae,contrariacontrariorumremediaGalenicaastipulari;Chymicauero,aduersari,quamdicuntursimiliasimilibuscurare.Supraeuictumest,&Chymiatroscontratiacurarecontratiis,curare&similibussimilia,Galenicosimitando.Requrebantsuperiusnaturaefamiliarioraremedia.Atquodnaturaefamiliareest,nonne&simile.Contrariumenimnunquamfamiliareessenaturaepotest.Similiaitaque&misochymicicurantsimilibus.Simorbusestaffectuspraeternaturamactioneslaedens,balsamonostroutiqueeritcontrarius.Chymiattimorbocontrariumopponentesremedium,naturaetamenfamiliare,nonneexplentGalenicorumaxioma.Naturaoperaturpersesemper&unoremediocontrariumprofligare,&simileroborarepotest.Axiomatanonsuntcatholicasimiliaconseruantursimilibus,contrariacuranturcontrariis.Calorcordisinspirationefrigidiseruatur,calidiorisiugularetur.Pernutritionemconseruationonfitpersimilia,seddissimiliaprius,quiposteuaduntsimilia.Perpendaturlocuseuidentiss.Hippocrat.lib.delocisinhomine,misochymicisGalenicis,&desinantnobisconuitiari,nostrorumChymicorumremediorumadministrationenoseuertereGalenicam&Hippocraticamartem,exdiametroquerepugnarepraeceptisutriusque,empiriaeproptereaerroneaenosaccusandos.UerbaHip.liquidiss.haecsunt:Cumenimcuiusquenaturaimmutatur&corrumpitur,doloresfiunt,&sananturcontrariis,idquepropriumestcuiquemorbo.Uelutinnaturacalidis,obipsamfrigiditatemmalehabentibuscalefiuntdolores&curantur,reliquaqueeademrationesehabent.Aliomodopersimiliamorbusoritur,&persimiliaoblataexmorbissanantur.Uelutistrangurium,cumnonadest,idemfacit,&siadsit,sedat.Tussisqueeodemmodo,uturinaestillicidium,abiisdemfit&sedatur.Aliushicmodusest,febrisextumefactioneorta,interdumquidemabiisdemfit&sedatur,interdumueroacontrariis.Etenim,siquisinterdumcalidalauet,&copiosumpotumexhibeat,sanuseuadit,&proptertumefactionemexortafebris,oblatistumoreminducentibussanescit.Acsiquismedicamentumaluumsubducensautuomitummouens,propinareuelit,adeundemmodumabiis,quaeexcitant,sedatur,&asedantibusexcitatur.Etenimsiquisuomenticopiosamaquampotuiexhibeat,unacumuomitueluenturea,quaeuomituscaussasunt.Huicquidemperuomitumuomitussedatur,illiueroperea,quaesedant,quoniamipsiperinferiorademittunt,quodintusuomitumfacit.Sicqueutrisquecontrariismodishomoconualescit.Acsiquideminomnibushocmodosehabeat,constitutuumsicfuerit,haecquidemcontrariiscurari,quaecunquesint,&quacunquedecaussafiant:illauerosimilibus,quaecunquetandemsint,&aquacunquecaussafiant.EnHippocratemsimilibus&contratrariismedicantem.AutigituruosnonHippocraticos,nonGalenicosesseoportebit,autmalitiosos&nefarioscalumniatores,plagisdigniores,quamulteriorirefutatione.QuaestioLxxxii.AnChymicaremedia,quiamagnouendunturpretionoxiaReipubl.ideoqueexterminanda?Quidnonfinguntmisochymiciincontumeliamnobiliss.artisChymicae?PretiosasuntChymica.ErgonoxiaReipublicae.Falsumest&ignominiosumconnexum.Pretiosasunt&caraChymicaκατὰτὶ,nonἁπλῶςnociuaReip.uni&alterinoxiumnonpotesttotiReipub.detrimentosumesse.Suntpreciosa,sedpreciosiorsanitas,quaeplurishabenda,quamiacturapecuniae,medicinaopitulanspraesertimsifueritplurium,sinonomniumsanitati.ComparenturautemmisochymicorumintegracumChymicis.Moschus,Ambra,gemmae,lapisBezoaretc.quampretiosioraequidemsuntullisChymicis.Deturdosisextracticuiuslibet,adscrupulumunum&alterum,addrachmamdetur&dosisSyruporumFerneliani,magistralis,utriusdosiscarior,plurisqueueniet?SednihiladChymiaelaudemueluituperium,emtiones&uenditiones;adMagistratustaxationumlegesiurespectant,cuiusest,simodosuouelitsatisfacereofficio,omnemαταξιαν&Iudaismumamoliri.Quamquammercatoribus,institoribusqueimpunelicetaestimaresuadiuenderequemaximoquiduis,suoarbitratu,necpoenitetquemuismagnamuimauriinuestimentapretiosabombycinaimpendisse,sanitateomnicariora.Quidquidexpenditurprosanitatisrestitutione,nimirumestingratis.Deuotentergostercora,aciiscurentur.QuaestioLxxxiii.AnChymicaremediapericulosauitamquedemoliantur,utantimoniumpraecipitatum.Respondimussuperiusabunde.Chymicaremediasuanatura&persetutasuntinnexiaque.Sipericulononuacant,exaccidentiselenchoidcontingit,&quodusuimperitoimprudenterqueadministrentur.CuiusmodisuntomnesmedicinaeetiamGalenicae,cassiaadenicisexhibitafitnocentissima,persetamensalubrisinnoxiaque.Dereliquisbenignioribuspariudicium.Siususadestsapiens,absqueomnidetrimentoomnisestmedicina.Antimonium,praecipitatumuitamdemoliuntur.Persene?Mentiminiassertores.EtManna&Syrupimagistralesuitamauferunt,uinum,balnea,Uenus,&cet.Malousuideuenitsinistroque.Periculosaomniamedicaminainmanustultorum&imperitorum.EtpleraqueChymicorumaGaleno,ArabibusGraecissuntprofecta,rudiaolimiamelaboratiora.Sinuncpericulosa,apudGalenicospericulosioraerunt,quodeademmateriautrobique,discrepanstamenpraeparatione,bonitate,malignitateque.InomnibusHipp.librislegimus.ueratrum,scammonium,granumgnidium,peplium,hipophanes&similia:apudGalenicosElectuaria,pilulas,pulueresdiag.udio,colocynthide,lapidelizuli,ueratro,turpethosaturata.Siuenenatasunt&periculosahaeccunctaChymicis,uenenosioraeruntmisochymicisGalenicis.Hoc;quiaintegraporriguntmalignitate&uenenositateneutiquamsublata.Illudfalsum,uenenositateomni&heterogeniaperseparatoriam,filtrationemec.auerruncata,correctioneGalenicorummisochym.adanticyrasableganda,utquaeforistantumadiicitur,necappositioneullaulliusinsemutuofitactio,passioque,ideoquenihileffectisperandum.UenenataergoGalenicorum&periculosaremedia.EttamenamicanaturaeausintdefiniremisochymicipraeodioinChymiam.Idnenaturaeamicum,quodeaminstatumabripitpraeternaturalem.Omnetaleinimicumnaturae&aduersum.AtquihuiusmodisuntGalenicaremedia.Ergominimeomniumamicanaturae.Deparuadosisuperiusestdisputatum&assertumparuitatemdosisneutiquamargueremalignitatemrei,autpericulumeiusdem.Elenchumaccidentiscommittuntturpe,excedentesdosincrearepericulumaegris.Culpahocfitpraebentiummedicamenta.Idem&misochymicisacciditnullamcertamdosinmedicamentorumobseruantibus,&definitaadeocommodareaegrotantibusaitpraescriptadosiexhibitamedicinamultosinὑπερκάθαρσινpraecipitent.Quorummedicamentorumdosescautissime&religiosissimesuntusurpandae,eapericulosiorasintnecesseest.AtquimisochymicorumGalen.medicamentanonnisisummareligionedefiniuntur.Ergo.Propositiopateteuidenterexopposito.Neglectanamquedeterminatadosi,susquedequehabitamedicamentorumGalenic.nihilcertiusnisimortispericulumimpendet,autσυν¬δρομὴlethaliumsymptomatum.Rursus:quorummedicamentorumeffectapericulosalethaliaqueetiamarteadministrata,eanecessariopericulosasintnecesseest&maligna.HuiuscemodisuntGalenicaHippocr.Ergo.Assumtumdemonstraturnontamquotidianapracticantium&talibuspharmacisutentiumetiamcaute&circumspecte,experientia,quamaphorismistotHippocrat.lib.inprimis4.aphor.helleboriusumetiamdextrum,spasmossingultumὑπερκάθαριοςaliaconcomitantiasymptomatainferresolitiedocentibus.Chymicanetalia?Antimonium,praecipitatumsolertercastigatumnunquamuisasuntuelminimumhorumsymptomatuminduxisse.Utraigiturutrispraeferenda,utrauepericulosiora?Quaestio.Lxxxiu.Anantimoniumpromiscueomneshumoresexturbetnecsimilitudinetrahat,morealiorumpurgantium?Superiusexplosaestsimilitudopurgantiumomninoexplodenda.Aliaitaquerationepurgabuntpharmaca,similitudinenegata.Sieauirtuteantimoniumoperatur,quaGalenicaremediapurgantia,nonpromiscueomnesexturbabithumores.Hocuerum.Ergo&illud.Malosbonosqueindiscretehumoreseiicereantimoniumexperientiaredarguitfalsitatis,mendaciique.Necuiolentiusexturbataliisusitatisuomitariis,helleborismio,asarinopuluere.Ausimassereresancteexhibitopuluereueldecoctorad.asariomnes,quibusexhibebaturuiolentiuslongemolestiusqueuomuisseulloantimonioqualitercunqueparato.Exturbetmaloshumores.Numbonos?Quibussanguinemexegitstibiumuelantimonium?AtGalenicanonmodopromiscueomneseiiciunthumores,sed&bonos,&sanguinem.Antimoniumigiturnobilius,necpromiscuorumhumorumexactioneinfamandum.Quamquametiampromiscueomnessieiicerethumores,tamenaliisGalenicisremediisforetpar,ideoquenullarationeproscribendum,sed&inAntidotariareponendum,tutiusmedicamencolocynthideelaterio,lapidelazuli,helleboro,diagrydio,etc.QuaestioLxxxu.AnChymicisnullaequalitatesprimaealterantes.Negantmisochymicieo,quodtemperamentummistidestruantChymicimeraqueformalia&essentialiafabricent.FormalibusaffirmatisaChymiciseffictis,temperamentumipsumaffirmarioportet.Hocenimnihilaliudestquamformamixti,quamixtum.Mixtioenimestuniocontemperatorum,quaecrasisest&formamixti,abinteriorelicetdependeatforma.Concessisformalib.&essentiis,ipsasqualitatesconcendioportet.Crasisenimestqualitatumelementariumharmonia.AtformaliadanturapudChymicos.Qualitatesergonecessario&uegetiores,utpoteabinquinamentis&carceribuscorporumliberatae.Quid?ΤὰπάθηChymicorumremediorumdemonstrantmixtionemelementaribusconuenientem.QualitatesergoChymicis.Sapores,odoresessentiarum&magisteriorumChymicorumdeprehendumtursensib.liquido;atillasuntmixtorum:mixtaqualitatibusconflata:qualitatesergoChymicis&primae&secundae&tertiae.DestruaturtamentemperamentumnaturaliumChymia,idauteritmixtumautsimplex.Simixtum,conuincunturfalsitatismisochymici,noneritsinequalitatibus,quarumsocietateharmonicafitcrasis.Sisimplex,autcoelesteautelementare.Illudmisochymicisuperiusnegarunt.Hocergo.Sihoc,qualitatibuseritaffectum,quarummeritodiciturelementare.SuntigiturChymiciqualitates,quiacrasisintegra&nobiliorintegrisGalenicis.Sunt&qualitatesiisdem,frigiditas&humiditas,destructionetemperieiasserta&data.Namdestructacrasi,rescorrumpitur.DestructioChymicisfitperdigestionem&putredinem,quumnatiuumcalidumcumhumorecalorinsituseducitur,dominanteperegrinahumiditate&frigiditate.QualitatesergoChymicis.QuaestioLxxxui.AnSalChymicorumprincipium,negeturprincipiumesse,quodinnaticaliditemperamentononsitanalogum?SalquidemChymicorumprincipiumnonrespondettemperamentocalidinatiui&humidiantemistionem,atcummisceturcumsociissuisadunamtemperiemredactus,mutuisactionibus&passionibusexnonanalogofitanalog.Deindeprincipiumsealiterhabetinpotentia,aliterinactu.Ibianalogumessepotest,hicno.Salquiestinossedebetesseproportionatusossi:athocneceratantenecpostmistionem:&tamennonestconsequenssalnonesseprincipiumossis,carnisec.Eodemargumentonegarepossumusnequeelementanequehumoresprincipianostraesse,iisquenosconstare.Omneenimeiusmodiabinitio,&inresolutionepermortemfuitdissimile&nonanalogum,sedaequiuocum.Salsiccissimumestprincipiumadductionemretinens.Ergononpotestesseprincipium.Respond.Hocmodoetiamnegarenosposseignem&terramsiccissimaelementaprincipianostraesse.Necadustioobstatsalis,utquaeabartealiteraffectuspostresolutionem,quameratinmistione,necnegatsubstantiamprincipii,sedtantumqualitatem.Perguntmisochymici.SisalessetprincipiumChymicorum,eonutriremur;(quianutrimurhis,exquibusconstamus2.gener.anim.4.2.deortu.Omnianutriunturexiisdemexquibussunt.)Sednonnutrimur.Ergo?Nutrimursanguine.Sanguisneexpersprincipiisalis?Quodprobandummisochymicis.Contranos,iisnonconstamus,quibusnonnutrimur.Nonnutrimurigne,nequeaqua,nequeterra,nequeaere;multominusnutrimurmateriaprima,forma&priuationequaesuntentiarationis,nonsensus.Ergoexiisnonconstamusnecnostrahaberipossuntprincipia.QuaestioLxxxui.AnAlchemiaefalsaprincipia?Aiuntmisochymici.Etquiafalsa,pulladoctrinamueramarsistahaberepotest.Exfalsisenimprincipiisnonnisiconclusionesfalsae.Resp.AtLogicauidispositionissyllogisticedocetexfalsiscolligereuera.Atnonsuntfalsaprincipia,seduera,utilia.Effectusueruscaussamfalsamhaberenonpotestκαθ'αὑτο.Alchemiahabetoperauera&utilia.Cuiusartisoperatalia,impossibileestprincipiafalsaesse:OperaChymicaueraessemisochymicicogunturfateri,aquasapoplecticas,epilepticas,analepticas,oleadistillata,aquasdistillatas,&cet.considerando.Suntotamenprincipiauera,sed,inquiunt,artissuntnonnaturae,principiacompositionis,nongenerationis.Illius;quiaChymiciextribusactuprincipiisconstituuntomnia,quodestcomponere:huius;quiamutationepotetiaeinactumperuariasalterationesfacit,utmateriasitactuid,quodessepoterat,idquodestgignere.Resp.Principiacompositionissecundumsubstantiamesseeadem,quaegenerationis;Arist.I.deortutex.83.&84.docet,generatiolicetrationeamistionedifferat,simistioanteitgenerationem,&mixtiocompositionefitexiis,quaeseparatafuerunt,haecqueelementa,eademsaneeruntprincipiautriusquesimul.Omnian.generanturexelementis2.deortutex.46.elementaexcompositionemateriae&qualitatum.Arist.4.meteor.ἐπειδεπερὶτοῦτωνδιώρισται,καθ́'ἕκαστονλεγώμεντὶσὰρξἤὀστοῦνἢτῶνἄλλωνὁμοιομερῶν.ἔχομενγὰρἐξὧνἡτῶνὁμοιομερῶνφύσιςσυνέστηκετὰγένηαὐτῶν,τίνοςἕκαστονγένους,διὰτῆςγενέσως.ἐκμὲνγὰρστοιχείωντὰὁμοιομερῆ,ἐκτοῦτῶνκαὶὡςὕληςτὰὅλαἔργατῆςφύσεωςQuiddilucidiusaPhilosophodicipotest,quamexelementisconstitui,componisimilaria,exhisceteranaturaeoperaetc.Negantescomponisimiliaria,miscerireponant,quodtamennonnisicomponiest,miscendoenimcomponitnatura.Perguntinferentesmisochymici.SiprincipiaChymicorumsepararipossuntarte,mistanonsuntmistaproprie,sedcramata,confusa.Respon.mistumreuera&naturalitermistumessetale,&noncrama,etiamsiprincipiaarteseparentur.Arsenimlacinbutyrum,serum,&caseumsecernit,exprincipiiscompositum.Separat&aliamistanaturalia,adminiculistamennaturaeusa.Mistumanaturasoluiturinprincipia,curdesinetmistumuerumesseabarteseeretum,inprincipia:Arsquandoquesolaperseagit,quandoquecumnaturaesocietate.Sed&hocconcessonontamensuntprincipiaueraChymicorum,quodmiscerinequeant,obnegatamactionempassionemquemutuam,quaecontrariorumsunt.Atprincipiacontrarianonsunt,quiasubstantiae.Ergo.Atmateria,forma,priuatioprincipiaAristotelicasunt&substantiae.Ergonechaecprincipiaessepossunt,quiamiscerinequeunt,quiasubstantiae,cuinoncompetitcontrarietas.UerumenimueroChymicorumprincipia,sal,mercurius,sulphur,suntcontrariaesubstantiae,potestatibusscilicetseuqualitatibu.Mercuriusfrigidus&humidusestrespondenselementoaquae:Salcalidus&siccusterrenus:Sulphurcalidum&siccumigneum.Misceriitaquepossuntmutuoagendopatiendoque,cumpraesertimsulphuriignisauctiuitas.Mercuriopassibilitasaquae,&saliterminabilitasterraeinsitatquefacultasὁριστικὴ.QuaestioLxxxuii.AnChymicaremediaintemperataalteriusaccessionedemumtemperanda,Galcnicauerotemperata,ideoqueillisanteponenda?PungunthiclocimisochymiciChymiatrosspirituuitrioli.Quiddehocsitiudicandum,quiaabundesupraestdisputatum,superuacaneumeritiamrepetere.Spiritusuitriolinunquamcorrosiuusincorpusimmittitur,nisiretusus.Necacetum,necsuccuslimonummeruscorporibusingerendussemper.Siexhibendusmerussuccus&temperatussatnatura,acetumitemtemperatumnectemperationeopus,quareSerapiiformaexhibeturutrunque?TemperatanecChymicanecGalenicasuntremediarelataadcrasincorporishumani.Satisest,sitemperenturadusum.Sinefasestintemperatafacere,&temperataintemperatisanteferenda,quareTheriacam,Mithridatum&theriacaliaaliafabricamini?Temperataintemperatispraeferenda.Quaenamsuntuestraremediatemperatamisochymici?Nullasuntuestratemperata,ideoquenulliseaanteponenda.Euphorbium,opium,scammonium,elaterium&reliquainfinitamedicamentaapudmisochymicosinfrequentisuntusu,nullatamentemperata.AdAnticyrasigiturmilochymici?QuaestioLxxxiix.Anthermae&aquaemineralespraestentartificiosismedicaminibus?Asseruntmisochymici,quianaturapraestatarti.Ergo&anaturaortapraestabilioraartificialibus.Argumentosuntothermae,aquaemineralesetc.Falluntelenchoκατατιmisochymici.Naturasuomodopraestatarti,nonauteminmistionib.istisimperfectis,nonadscopumartis;ubiarsitaantecellitnaturae,utlongeeffectusnaturaesuperet,quiaidpraestat,quodnaturaipsanecpoteratpraestare,uelsola.Abiicianturergo&Antidotariareceptapassim,tumcompositionesmedicorumquotidieinpharmacopoliisnouiternascentesabarteartificibusque.Thermasmiscetnatura,miscet&acidulasaquasminerales,atinaequaliter&imperfecte.PraecipitenturinaquasAuernales&inantrumintrudanturPuteolanum,misochymiciexperturipraestantiamartis&naturae.Adeopraestatmixturanaturaeartificialibus,utartiscorrectionequammaximeindigeat,&hincnatasintpraeceptapharmaceuticesartis.Multaetiamsuntaquaeacidulae&minerales,quaeomninononsuntsalutiferae&potabiles.Uanaigiturobiecta.QuaestioLxxxix.AnChymicidestruantuitamuiuentium&mixtasuanaturapriuent?Anileobiectummisochymicorum,quodcoque&lanii&ceteraturbarefutabit.Quisuiuasplantasuorabit?Siinpharmacopoeiacomponuntur,coquuntur,infunduntur,exprimuntur&reliquauulgariamuniaperagunturapharmacopoeis,relinquiturneuiuarumrerumforma?MixtasuanaturapriuareChymicosmendaciumest.Integradestruimus,capsulisconfractis&nihiladreinaturampersefacientibusutpromamusessentiasrerumseruandaenaturaehumanaeidoneumefficaxque.Sinaturaemixtadestruerenefariumest,totapharmaceutica,chyrurgica,diaeteticamedicinaexsulet.Nonestitaqueprobrum,sialiquidbonifacimus,mixtadestruendo,utserueturhumana.InusumgenerishumanicunctaprocreataaDeo.Inusuautemuenirenequeuntea,nisidestruantur,uitaquepriuentur.Seddicinihilpotestuesanius.Multatemerecorrumpunturputredinediscessusolis,frigore&aliisdecausis,numproptereauelDeusuelnaturauituperanda?QuaestioXc.AnfixaGalenicapurgant,&spiritusChymicipurganiesobsubtilitatemmobilitatemquesuamreprehendendi?Inscitiamsuamproduntpuerilem,defixisGalenicis&spiritibuscatharticisChymicorumblaterantesadeoimperite.ConfundunturextractisChymiatrorumRheub.cochiar.mechoacannae.Illissanenonmeriinsuntspiritus,sedsubiectosuonatiuosuffulti,nontamenfixi.Talesn.nonpurgarent,docenteimperitiaChymicorum,quisiuehementioremignemadhibuerintinextractionumlaboribusspirituscatharticosdissipantem,extractaeffoeta&steriliaprodeunt.QuodetiamGalenicorumdecoctionibuscomprobaripoterit.Quoenimualidiorisubditoignilongiuscatharticadecoxerint,eoreddenturinefficaciora.Utspiritusneutiquamoporteatfixosesse,sedplaneuolatiles,moxsuasuiresexpedientes.Multispilulaedeuorataepostpurgationemuehementemexcernuntur;quidnamtumpurgationemproduxit.Equidemfixitasmedicamentiidpraestarenonpoterat.Necfixumtotumperreptarecorpuspotest,&secumaduehereadlocumexcretionissuccosexcrementitios.Spiritibusidfurtpraestitumultrocitroqueuolitantibus,autsuccorumcontagionecatharticiaffectorumdistributione.FixaChymicorumueretaliatamnonpurgant,utomnemcatharsindeposuerint,docentibusessentiaantimoniifixa,floribusantimoniifixis,&reliquis,etc.QuaestioXci.Anempiriaealogaeindicium&amethodicaecurae,pharmacopurgantinonpraemitteredigestiuum.AmethodiceuidenturChymiatripurgarecorporapurgationisindigentia,nonadministrantesprimodigestiuum.Misochymicismedicastriscalumniatoribusuideturquidemcuraeiusmodiamethodica,uidetur&empiricaalogacura.At,magnimedicastri,contradictorienugamini,empiricamcuram&amethodicamcuramdeblaterantes?Empiricistammethodusest,quammethodicis&dogmaticis.Neciamdebonitatemethodilis.Methodicaergocura.Nonergoamethodica.Curergonugaminimisochymici?Anamethodicacuranonueraadministraturcura?Methodusestmethodus,siuebona,siueimproba.Necuestraemethodibonitasestauobisdemonstrata.Sittamenuituperium&contumeliosum,nonpraemissodigestiuopurgarecorpus.QuoperceptoiussiChymiatridigestiuoexcarnificarepurgantem?Simethodicumestdigerereprimo&postpurgare,praeceptumeritpraesto&catholicum,aliasnegaturmethodusuera&laudabilis.Ubinamistudpraeceptum.ProduciteexGaleno?ExHippocrate?Sipraestoestpraeceptum,catholicumessenequit,ergonecpraeceptummethodi.Hippocrat.2.&3.aphoris.ineuntibusmorbispurgandumcorpus.docet.EtpurgauitipsemetcumGaleno,utinfrapatebit.Praeceptumhocsectantes&legislatoreshosimitantesamethodicefaciunt?Atpraeceptumhocartisestmethodicae.Nonergoamethodicemedicinaperagiturmisochymici.AthisuntGalenicisuntHippoc.Hipp.2.defracturis:melius,inquit,autemest,utueratripotionemauteodemautemposterodieexhibeamus,actertiodiepostsoluamus&rursusdeligemus.AmethodicusneHipp.ueratrumuehementissimumpharmacum,etiamininflammationefebreacutasocia,exhibens?AtuosmetiactatisHippocraticosputidi&stolidimedicastri?NonesseuosHippocraticosideoqueamethodicaecurae&empiriaefalsaeaiguendospalamest.Prius,quamdescendamadaliatestimoniaHip.&Gal.argumentarilicethocpacto.SiHipp.artisnostraeantistitimethodicum&rationalefuit,ueratroinfebreacuta,inflamationepurgare(medicamentouehementissimo&uenenosoGalenicisscilicet,&testibusaphorismislib.Aphor.tumCoacer.tumsymptomatibussuperuenientibseiuspurgationi)utique&Chymiatrofaseritclementiorilenientifluidumfacerecorpus&purgarealuinamfaeditatem.Priusiamestassertum.Ergo&posterius.Hicrhodus,hicsaltatemisochymici&exsultimsaltateinsequentibusauditistestimoniis,quibusegotamenparumdoloci,uthomoinnulliusmagistriuerbaiurareaddictus.AtuosmunireauctoritatibusGal.potestisegregie,&titulotenusuosGalenicosuenditare,asinilicetsordidissimi&infameshabendi.InlibrodeulceribusidemHipp.Inomniulcere,cuierysipelassuperuenit,purgaricorpuoportet,quapartemaximeulcericonducit,siueidpersuperna,siueperinferna.Quidmanifestiusquaminprincipiomalicorpusesseexpurgandum&quidemelectiue.Sienimulceripartiinflictoconueniensremediumprimoestdestinandum,utiqueelectiuumdebet,uolentesicHipp.QuidGalenusGaleniciquemdegustastisnunquam,&tamenGalenici?Scilicetmeretricesbonarummatronarumtitulo&specieseseuenditarecupiunt,dolomalosuperbientes.CorpusauteminAnginaeuacuareoportetexcrementis,etc.Corpusigitursectauenaeuacuareoportetsectauena&purgatione&clysteribus.6.demedic.compositione,hisuerbisrepetit.Etenimuenaesectioneutimur&purgatione&clysteribus&inedia,ubitotumcorpusapparueritautmultitudinehumorumrefertum,auteorundemmalitiauitiatum.Siueroneutrumeo,rumadsit,statimadcurationemperemedialocaliaperueniemus.Ubihoclocodigestiuaantepurgationemmisochymici?medicastri?calumniatores?methodiciasini?2.eiusdemlibriHemicraniaecurationemantelocaliumadministrationemautpurgationem,autsanguinismissionemtentareuidetureuidenter:quapropter,inquit,ubiquishemicraniamcurareaggreditur,priusqualipurgatione,autsanguinismissioneaegeropushabeat,considerer,priusquamscilicetlocaliaremediacapitiapplicet.Idemuoluisse4.eiusdemlibriincurandisfluxionibus,quaeoculosinfestant,Galenum,&6.Archigenisremediaadinflammatosgurgulionesreferensait:eisuero,quisuffocantur,picem&nitrumcumaqua&potupraebe:nonpossummihipersuadere,quarationesitdictum.Atuerouenamsecarehis,quisuffocantur,&eluereforticlystere&purgatoriaexhibere,gratiaeuacuandiuniuersumcorpus&transferendiinfrahumorummomentum,quiadaffectaspartesferuntur,rationabileest;&multaexperientiaiudicatum&cognitum.Iamsicobratiocinormisochymicis.SiGaleno&ratione&experientiaconstitit,suffocatosprimopurgare,autclystereaerisollicitare(utrunqueenimprobat,proutreuulsionismomentummaiusabalterutroexspectandum.Atreuulsoriauisinpharmacoestpenetrantior&actiuior.Ergo)consultumesse&methodicum;utique&nobisalunnis.Priusuerum.Ergo&posterius.Neautemὀργασμὸνnobisobganniantmiserimisochymici,adauertendumeffugiumadducolocumexabundantilib.deatrabile:ceterum,ait,deatrabile,quaelongaexperientiamihicertecognitacopertaquesunt,nuncaddam:saneprofuturaiis,quimedicaeartinonSophisticissermonibussedoperibusstudent.Omnesn.quotquotexmelancholicohumorefiuntaffectus,statiminterinitiastrenuepurgantecrescerephibebis,uelusqueadcancrum.Obratiocinormisochymicis&sciolisaudaculis.SiGal.inaffectib.melancholicisstatimineuntibusmorbismochlico&uectoriomedicamentocumHip.4.aphor.secundummethodumnobispraescriptam&adimitationemdatamestusus,&secusfacientemSophisticationumdamnat;huiusmodipraeceptoreconsectati&missodigestiuoinhumorecontumaci&pepasmiexpertiabundante,purgansmelanogogumnonmochlicumexhibendo,nonmodoSophisticationumcrimeneuitat,sed&plusquamGalenice&methodicecurat.Priustamuerum,quamueraauctoritasGal.Ergo&posterius.QuareergoincusandiChymiatri,primamcorporisregionemduntaxateuacuaturi,purganseuoprolicumexhibentes?Amplius.Siincontumacissimomorboineunte,mochlicoremediosuadenteGaleno,ratione&experientiauerisconfirmato,nullodigestiuopraemissoutifasest;infacilioribusmorbis,humoribusminusrefractariisenatis,leuiorib.&benignisutilicebitChymiatris.Priusuerum.Ergo&posterius.Quid?Gal.13.method.medendi,ininflammationibusquaeadhucfiuntapertepurgationemmandat.Siquidem,ait,iamfebricitetaeger,necexercitatione,euacuationeeuacuareexsuperantiamlicet,necunctione,quaeexcalefaciat,sednecmultafrictione,necbalneo:sedsanguinismissioneunacuminedia,uelpurgationealiqua.Ideminoculoruminflamationibuspauloinferiusseobseruasseitidemscribit.Siquidemexhis,quibusoculitentariinflammationecoeperant:nonnullossolapurgationeperaluumunadiesanatosfuisse.14.eiusdeminErysipelatiscurationepurgationemprimoestmolitushisuerbis.Tanquamigiturinillaposttotiuscorporiseuacuationemrepellentibusauxiliisusisumus,itanuncquoquefaciemus.Sedprosanguinismisfionemedicamento,quodbilemtrahatpurgantes.QuidmultisGal.Hip.Auicennae&reliquorum&Latinorum&Graecorummedicorumprincipumtestimoniorumallegationibusopus?Omnesabinitiocorpuspurgandumiudicarunt,nondigerendum.Atπέποναφαρμακέυεινκαικινέειν,μηὠμά.Medicastrorumrugitusesthicquotidianus,nonintelligentiummentemHip.&aphorismiuini.ProbantomnesChymiatrietiamhuncaphoris.eumqueexactesequuntur.Sitaluinaregiocacochymiaobsessa.Haeceritautcocta,autcruda.Sicruda,pepasmoemendanda.Emendabiturauttota,autparseius.Sitotaabibitinmassamsanguineam.Hicnimpepasmifinis.Nonergodigestiuonecpurgationeopus.Departeeiuscoctaidemsentiendum.Sequestrataalteraitaqueeritadlocumexcretionidestinatum.Isnonestuniusmodi.Aluinareceptaculumcommune.Estoeodepositumsequestrationenaturali.Expurgandumne?Quidni?Digestiuouexandumnenouo?Quidopus?Iamn.&pepasmum&segregationemestpassumnature.Expurgandumigitur.Estotamendigerendum.Digestiuone?Atomnispepasmusfitnaturaeumprocurantelicetarteadiuta.Digestiuotalinonadiuuatur.Synatrismoenimprimitusestimpedita&obruta,utpotisnonsitquidquammoliri.IdeoHip.ineuntib.morbis3.aphor.medicandumiubet,uigentib.quiescendum;naturaenimtumpepasmumadit.Praeeattamendigestiuumpurgationi.Quiddigerendum?Autstercora,authumoresinprimacorporisregionestabulantes.Tertiumnondatur.Stercoradigestionemsuineutiquamindicant,sedduntaxatsuieductionem,autsiscybalafuerint,emollitionem.Haecnegantigiturdigestiuum.Humoresinuentriculo&partibusuicinisconstituti,autdigerendisunt,autnon.Digerendi,autcrassierunt,auttenues,uiscidiuellenti.Tenuesincrassationemadsuieductionemcontemmunt,aptiorestenuitate&fluxibilitatesua,quamremorantecrassitieaffecti.Crassiitaquelenti,uiscidi,incidendi,attenuandi,abstergendi.Atnoninomniumaluoeiusmodihumoresstabulantur,Nonergoomnesdigestiuiindigenaes.Suntotamenuiscidi,crassi.Attenuentur,abstergantur.Utrunquefit,utfaciliuseducantur.Hicenimfinisistorumhumorumdigestionis.Quiscreditunadigestiuaexhibitodigestionemeffectam?Estotamenfactadigestio.Attenuationehumorumabsoluta,amplioreorundemcontingiteffusio,dilatatio,&adproximalocadistributio.Hincdoloresuentriculi,intestinorum,&distentioinflatioquehypochondriorum,eaquemala,quorumRondeletiusinpraxisuaexintempestiuo&inconsultodigestiuorumusueuenientiumfacitmentionem.Mirumtamenhumoresistoscrudosadexcretionemineptosdigestioneindigosesse,suntinprimacorporisregionelocati,inlocoexcretionidestinatostabulantesamplo,&ineptiadexpurgationem.Humoressisunt,propriumhumorumhabebunt,alioquinexcidentdefinitione&naturahumoris.Omnishumorisestαὀριστικονesse.Sihuiusmodinonest,humornonesthabendus.Quodfluxileest,idomneadexpurgandumhabile.Humoresistiinprima.corporisregionestabulantessuntsuanaturapersefluxiles.Ergo.Nulloitaquedigestiuoopus.Obganniunt.FluidatamenreddendasuntcorporaHippocr.Atprimacorporisregioneadeotenaciteroccupatastercoribus&colluuieuariainfartapurgationemeabilisaluusreddisineturbisnequit,atdigestiuo.Alterutroadhibitoturbas&camerinamciebis.Eteiusmodialuinaeregionisstatusminimeindicatdigestiuum,sed,quodChymiatriincrebrohabentusu,autclysteresemollientes,autdigestiuumuellenitiuumeccoproticoiunctum.Hipprocratesuictusratione&balneisfluidumreddiditcorpus,curmisochymicieumnonconsectamini.DigestiuisuestrisnunquamnecGal.necHippo.usus.Nosdiorta.IdemmolientesinstitutoHipp.edocti,quidcriminisadmisimus.Uerummisochymiciscornicumoculosconfigerecupientibus,examinemusmethodicamsciliceteorumcuramcotidianam.NobilimelancholicodecretumfuitomniumprimoSyrupusdepomisdigestiuiloco,insecutusSyrupusmagist.ros.solut.etc.Sitdigerendushumormelancholicus,Syrupodepomis.Ubistabulaturis?Inuentriculo?Nonneinmesaraeo?Utique?Atobstructioneidlaborat,quiergoSyrupusdepomisadsuccummelancholicumalterandumpertinget,obstructionealuinapresente.Obstructioindicatsuiexpeditionem&deobstruentia.EiusmodinonestSyrupusdepomis.AthocestmethodicecurarescilicetGalenice,Hippocratice.Quidpectorisaffectibusuexatipotareprimituscogunturdecoctapectoralia,Syrupipectorales,postdemumpurgandi.Attenditemisochymicimethodicamuestramcuram.Pectoralemedicamentumpectusrespicit,ideoquepectoraledicitur.Digerendushumoranteexpurgationem.Ubirestagnat?Inpectoreais.Atquodinpectorehaeretuitiosipurgationetollinequit,negatisuiis.Digerisergohumoreminaluinaregionerestagnantem&pectoralibus,humoretamendigestionisindigoinpectorehaerente.Decoctaaperitiualenitiuaparistultitiaeccoprotico&pharmacopurgantipraemittitur.Quidenimdigerentea,aperientquealuostercoribusobsessa&cacochymiaobstructionisauctorenondiminutapharmaco.Sitamendigestiuumanteiredebetpurgationiomni,amethodicequecurantsecusfacientes,desinantcalumniatoresistialoespilular.syruposcatharticos,extract.cochliarumprimoaegrisofferre.Quodutneutiquamimprobo,quia&Galen.nostercreberrime,primohierapicrasuaestusus,nontamadeductionemaluinaefaeditatis,quamattenuationemabstersionemuiscidorumcrassorumquehumorum;itanecmedicastrorumiuggillandifacilitatem&rectefactaimprobandiprocliuitatemsuperbamlaudarepossum,&καταλογονomninocuratum,scientium,etiamaffirmatacruditatealuinadigerendapraeparandaque,digestiuumpurgantesiChymiatricopulauerint,autillomissoeiusmodicatharticumexhibuerint,quodnontameducendi,quampraeparandiuirtutepolleat;quemad.GaleniHierapicracelebraturfuisse.SoliDeoHonos.LosophiciUeraConficiendiRatio,GeminoErutaTractatu.OperaMartiniRulandiPhilosoph.&Med.D.ECollegioMusarumPaltheniano.AnnoMdcui.QueIllustriDomino,Dn.FerdinandoKuen,aGelasy,inLiechtenberg&Hartenaue,BaroniinNeolengenbach:CamerarioHereditarioArchiepiscopatusSalisburgensis:tumSerenissimorumPotentissimorumque,EtArchiducumAustriae,&DucumBauariae,Augustis.Consiliario:tumIllustrisRegiminisStraubinganiPraesidiMagnifico:DominoSuoObser.uandosubmisse.S.Τουχρυσοδουντος,rogas,PerillustrisDomineBaro,Dominehumilitercolende,τὸτὶἠνεἰναι.Hoc,siinrerumnatura,ubipropugnaculummeum?Inquio.Inaurasilleeuanidusdiciturdiffugisse.EpistolaQuorsumigitureiustutamentuminnihilumredacti?At,inquiesrursum,acerrimeeumpropugnauitIngolstetterus.Aio,nontamilleacriterhuncprouirili,quammeproblematiceduntaxat,liberequedisceptatem,plusquamhostiliternullomeomerito,oppugnarefuribundusannisusestArgumentumuictoriae,dicisrecte,perditae.Oportetenimτουςφιλονεικουςprius,quamherbamporrigant,ambubaiarumritu,omneuirusexspuere,&tandem,nullibihaerentibussputis,euomere,quoddiupepasmiexpersocclusumcontinebaturintus.Atἡδιανοὐδὲν,οὐδὲμουςι¬κώτερονἐστι,ὴδύναθαιλοιδορουμενονφέρειν.Feramergo&egoconuitiatorem.Sednesibiadeosapereuideaturaduersarius,ueritasquesophisticationibussuisoppressaiaceat:adexamenlapidisLydiireuocaredentem,euulsumlicetradicitus,&inbarathrumabiectum,iteratosuperioribusannisoperaeduxipretium.Dedicabam&idsupplementiG.U.tractandaeilliusmateriaeolimcumaliisauctori.AtresTypographisauariseratinuendita;Hederaitaquepinguiopusnonuendibili.ConieciitaqueeaminlibrumprimumtheoreticarumExercitationummearum,propedieminlucemuenturum.InterealapidePhilosophicotantopereuobisdesiderato,adhuctameninantroTrophoniilatitante:Diascepsinhancduplicatam,alteramexpatriahibliothecadepromtam,alteramueroapossessorelapidissagaciaccommodatam,inpublicumproduxi:G.U.quostudiosuo,quoolimferebaturtotainAlchemiamdiuinam,remitteretnihiletiamnum:quinimo,principiisiamerutisargumentis,tumexperientiasolideconfirmatis,alacrioropusaggrederetur:firmaspefreta,setandemobtenturam,adquodtantosudore,tantisquesumtibushiabat,dedicaturusanimosubiecteofficioso.MultaquidemdelapidePhilosophicoleguntur.sedabstrusaatqueperplexa.Apertiorahaec,necnebulisaenigmatumOedipidignisobuoluta,qualiaaParacelsicisproferuntur.Quamquamarsobscuritatishautuideturincusanda,manifestissimisuocibusphrasibusquenotissimislicetexplicata:exuotoquandononprotinussucceditopusinceptum.Siullaars,Alchemiasane,accuratumingenium,industrium&circumspectumposcit.Filiosdoctrinaerequirit,quiuocatione,benedictionequediuina&solertinaturapraemuniti,sacrischymicislegitimeinitiantur.disciplinaequesetradunt,&ineaitauersantur,ut&notitiam,&usumpraeceptorumsimulacquirant.Undenonmiru,tantaepotentiae,auctoritatisqueMagnatesartihuicdiuinaeinsudantes,oleum&operamperdidissehactenusomnem.Hocenimquidquidestlaboris,quitamenlaborartificisestadmodumindustrii,iiscredunt,quinulliscatholicispraeceptisartisinformati,nullaquedisciplina,sineomnideliberationeexquisita,illotis,utaiunt,manibusinobuiumquoduisirruunt,nullauirtuteaurificadotatum,equauisquoduisgenerareartetemereattentantes,perquemodosoperarumuagantesimperite,stolidequesublimandumcalcinaresaepiusinuadant,calcinandumqueuerosubliment,accommodationemqueτῶνμηχανμά¬τωνchymicorumgeneraliumadspecialianihiluariaturaopinantes,susquedequehabent.Ideoarsetiammaleaudit,administrantibuseamimperitisimpostoribus.Quoquaelibetarsexcellentior,eosagacioresrequiritcultores.Ciniflonestamen,fumiuenduliqueinhancirreperetampraeclaramartemausint?G.u.abeiusmodimaleferiatissibicauereprobenouit,insuamUulcaniamofficinamaffabreinstructam,testimoniumartificiperitopraebentemsuo,eruditionispraeclarae,artificiiAlchemiaeeximii,ususumtuosocumutilitatetamenconiunctoacquisiti,industriaequeexcellentis,nonnisiartifices,auctorumministrosnonuugalres,sedarteiaminitiatos,praesidentetamenG.U.admittens.Egoartifexquidemnonsum,essetamennonpostremusstudeo,DiuinaadiuuanteGratia.Utstudiumhoccemeumprobem,mysterium,summumAlchemiaeartificiumlapidisPhilosophiciprotulielaborandum.Summusartifex,cuiusartificiosamanuuolitatuslapisille.Opusenimsummum.Exopereautemcommendaturartifex.At&artifexexinferioribusoperibuscensendus.Summusessepotest,quiexsummismetallislapidemeuocatprfectissimisque,digerendo,soluendo,soluenteclaueMercuriali,ignePhilosophico,nonaquastygia,necaliisaduentitius,cognationisnihiladperfectiorametallahabentibus.DuidautemmagisaffineauroargentoqueMercurio?Sedmanumdetabula.UalePerillustrisDomineBaro,&megratiaprosequere,artemquechymicamfacsemperferuere,impostoribusadGaramantasmissis.ExmusaeoRatisponae16.Ianuarii,Anno1606.G.U.Subiectamentecolens:MartinusRulandD.ΔιασκεψιςLapidisPhilosophiciNouaCap.I.Degenerationemetalloruminuentreterrae.OmniumrectePhilosophantiumeademestopinioatquesententia,cunctaMetalla,uaporesulphuris&argetouiuogenerari,quemcumpinguedoterrecalefacta,aquaesubstantiamadinueneritaliquantulumconglobatam,tandemtumuirtutenaturali,tumcorporumcaelestiumradiisatqueconatucaelisecundumpuritatemautimpuritatemutriusque,aurum,argentum,cuprum,stannum,ferrum&plumbum,corporaillaspeciosissimainuenisterraeconsolidauit,Cap.Ii.Denatura&arte.Suntautemduaeinhacmunditestudinecaussaeeffectrices,naturauidelicet&ars,naturaquotidienouasproducitresatquegenerat.Arsueroillarumrerumsimilitudinesperconceptuminseimprimens,naturaeuestigialineationesquemiromodoprosequitur,itautsigeniumhominisinquibusdamaliquandononopituletur,ipsamnaturamaboperationesuapalamestdefecisse.Arsetenimnaturamadiumentonaturaenonnunquamcorrigit,supplet,&quodammodo(presertiminhacmineraliumdiatriba)superareuidetur.DuosuntPhilosophorumgenera.Quidamnaturamduntaxatperseinuestigantes,uirtutemacpotentiam,quamhabentressublunares,tumabelementariisqualitatibus,tumacaelo&stellis,literarummonumentistradidere,utsuntMedici,&quidamalii,quianimantiumnaturas,arborum,herbarum,Metallorum,&lapidumpreciosorum;descripserunt.Alteriquidamlongesplendidiores,nonsolumnaturam,sedipsumdeniquenaturaearcanumeiusquepenitioraadytasagacissimeacargutissimeperscrutati,uerioriuocabuloPhilosophinomensibiusurparunt.Etquianaturaexduobussulphure&Mercurio,cunctaMetallaproducit,nobisquesuperioracorporaexeisdemgeneratacuminferioribusreliquerit,certumestdiligentesPhysicoseademextribusoperationibussuisconficere,atqueinferioraadsublimitatemcorporumsuperiorumdeducereposse.Cap.Iii.Refellitopinionemquorundaminhacarte,&poniturarsPhilosophiauispaucissimis.EtquoniamapudplerosquePhilosophiaeStudiososconcessumest,ipsametallasulphure&argentouiuogenerari:Arbitratisuntnonnullisulphur&Mercurium(cumsintradix&materia)accipideberi,&tantisperdecoqui,donecincorpusMetallicumessentconglutinati.Istiquidem,siprofundiusinnaturaesectuariumdescendissent,adhuiusmodistolidasopinionesneutiquamdeuenissent.Quamuisetenimsulphur&Mercuriusquodammodometallorummateriaanteprimamcoagulationemfuerint,modotamennonsunt,cumadaliamnaturamsuntdeducta:underelinquiturexipsisnonpossefiericorpusmetallicum:cumpraesertimignoreturuinculum,quosulphur&Mercuriusindebitaproportioneconueniunt.Quarenonsuntaccipiendaea,sedpotiusid,quodexipsisest,uelutisurculum&semen,quaeterraeomniumparentisgremio&aluocommissa,&suaenaturaealimentoenutrita,luminisquesolarisuibrationeeuocata,inspeciemarboris&herbaeadsuperficiemterraedebitotemporeemergunt.Sicparimodoarseadiuinasemenecorporeperfectioridoceteximere,quodterraenostraeperartempraeparataeimmissum,&caloretemperatoinpulueremalbumautrubeumCaput4.iugiterdecoctum,inferioracorporaadnaturamsuperiorumtraditurconuertisse.Cap.Iu.QuarePhilosophihancartemquaesierint.&quideosadhocmouerit?soluitur.CaussaautempotissimaquareprisciilliPhilosophihancscientiamindagarent,inspirationemDeialacriterasserimus.UidentesetenimPhilosophicunctasresuegetabilesanimalesque,tumceterasressuoquodamspiritusemultiplicare,&sibisimileproducere,transmutationemquefieriinhocmundoinferioriperaerem,quilongotemporesingulasrescorrumpereuideretur,easquealternissemotibusalterare;subortaestintereoshecquaestio:Quareuidilicetspiritusinmetallis&lapillispretiosis,nonpossitsibisimilepropagare,cumexunosurculomulticoalescerent,&exunogranelloinnumerapenegranasumsissentprimordia.Decretumesttandemdiuinooraculospiritumeumcrassiorimateriacohiberi,quisisublimationequadamadignemsecernatur,secretusqueconserueturtanquamseminariauirtus,praeteromnefalsum,possitsibisimilepropagare.ExhoccogitaruntPhilosophi,corporibusinferioribusperfectissimicorporislucem&nitoreminducere,cuminuenissentmetallicacorporasolumpenesdecoctionemautmaioremautminoremtemperaturamdissidere,omniumquemetallorumMercuriumfuisseprimamoriginem,cumquometallicumMercuriumecorporeperfectoipsumextrahentes,adnaturamprimamreduxerunt:Quaequidemreductiocumsitfacilis&possibilis,conclusumestaPhilosophis,transmutationeminmetallisessefacilem,&fieriposse.Etcumcorpusadprimamnaturamreduxissent,primigeniiPhilosophiubisuntinfluxucaelesti,nerursusmetallumefficeretur,quoduelqualepriuserat;deincepsnaturamipsampurificabant,immundumamundoseparantes,quofactoeamremlapidemPhilosophorumtransmutantemuocitarunt;proptereiusconfectionemdiuersaeoperationesadiuersisPhilosophissuntinuentae,utcomplereturartificioid,quodanaturaessetrelictum,cumnaturaipsasemperpronasitadsuiipsiusperfectionem.Cap.U.SedquiaPhilosophieamperitiammirisuerboruminuolucrisfigurarumqueumbraculisadeoobscuredeuelarunt,utnonpossitfacilealiquiddeeaextundiingeniineruis:DubitatumestaquamplurimisdePhilosophorumlapide,quidnamsit,&dequibusconficiatur,cumapaucissimisnominetur.Quodsiauresdiligentissimearrigereuelis,lapideminduassecamuspartes.Primameiuspartemsolemterrenumdicimus,quodmihitumprisciPhilosophitumneoterici&recentiorestestimoniissuisliquidoastipulenturinturba,sinesoleterrenoopusPhilosophicumnonperficitur,cumomnesasseruntnullamtincturamesseueramsineaeresuo,quiainipsoestsulphursapientumpurissimum,inquonaturasagaxcontinetsementemsuum.Etquemadmodumsoluiuacissimos&penetrantesradiosinhuncmundumelementariumdiffundit&transuerberat:SicPhilosophorumlapisexaurosolum,utitadicam)Physicaoperationecompositisinaliametallaseconspergit,eaquesibiuirtute,colore,&pondereaequeparatinperpetuum.Etquoniaminaurosuntomniametalla,aurummeritoantealiaaccipimus.Cumetenimaurumuelargentumcreareuoluerimus,necessariumesteaaccipere:Exhominegeneraturhomo,&exarborearbor,herbaherbamparturit,&leoleonem.Cumquaelibetressecundumsuaenaturaecontemperamentum,quamcomplexionemuocant,sibisimilegeneretacproducat.UeruntamenPhilosophiaurumuelargentumnoncreant,sednaturaoperantisingeniomundificata.Cap.Cap.Ui.Secundamlapidispartem,Mercuriumuiuumdicimusquicumsituiuus,corporaipsaperhibetursoluere,quiainprofundonaturaliteradhaereteis.Hicestlapissinequonaturanihiloperatur,undenobisPhilosophiconsulunt,utnonoperemurnisiinsole&Mercurio,quaeiuncta,lapidemPhilosophorumconstituunt.QuisergoMercuriummeritalaudeprosequisufficit,cumipsesitsolusquicorporafaciatmitia&tenuia,&quitantapolleatpotestate,utsolemadnaturaprimampossitredigere?quampotestatemnullaresinhocmundohaberedignoscatur.DeipsoMercurioquidamsicasserunt:estinMercurioquicquamquodquaeruntsapientes.Similiter;Mercuriussolemfoliatumdestruitomnem,huncsoluit,mollit,animamdecorporetollit,sisublimeturaquauitaetuncgeneratur.Siquisergoextequaesieritquinamsintlapides?responde,◉,◉&◉lapidessuntmortuisuperterram,&nihiloperantur,nisiquidindustriahominiseisadministrarit.AudisimilitudinemprofundissimamdelaudeMercurii:caelumaethereumfuitomnibushomibusocclusum,utomneshominesadinfernassedesdescenderent&ibidetinerenturperpetuo:sedMariauirgohumilimaaehereiolympilanuamaperuit,etiamPlutoniaregnapatefecit,uteruerentur;cuminuterouirginaliSpirituSanctocooperanteineffabiliSacramentoprofundissimosquemysterioconciperet,quoderatexcellentissimumincoelis&interra:&tandemnobisprogenuitmundiuniuersiSaluatorem,quodsuaexuberantissimabenignitateomnespeccatodeditossaluosfaciet,siseadeumconuerterint.Mansitautemuirgointemerataatqueillibata.UndenonimmeritogloriossimeuirginiMariaeaequiparaturMercurius.EstetenimMercurius,quemhabemusinMiropoliis,uirgocandida,quamnunquaminuisceribusterraealiquodcorpusmetallicumpropagauit,&tamennobislapidemPhilosophorumgenerat,soluendocoelum,idest:aurumaperit,educitqueanimam,quamdiuinitatemintelligo,portatqueeaminuentrealiquantotempore,&tandemincorpusnidificatumtemporesuotransmittit.Undenobispuer,idestlapis,nascitur,cuiussanguineinferioracorporatinctainaurumincoelumsaluareducuntur,&proemanetuirgoMercuriussiuelabequalisantefueritunquam.Cap.Uii.QuareautemPhilosophiscientiampersimilitudinesrecentesallegoriasqueobscurasposteritati&sapiemtiaefiliiscommendauerint,praecipuamponitcaussam,Hamilinsemiore,utattribuereteamDeoglorioso,quidreuelareteamcuiuellet&pohibereteamcuiuellet,etiamRasisinliberluminum,refert;Sienimomniasecundumquodsehabentenodareuellent,nulliusultraprudentiaelocusesset,cuminsipienssapientiaequaretur.LegituretiaminfineTurbae:Nisienimnomiamultiplicarenturinarte,sapientiam&naturampuerideriderent.Exquoillosnonmagnifacimus,quidiuinamillamperitiamcauillanturesseadulterinam,aquaceleberrimiPhilosophiomnemomniumpenererumnoticiamtanquamolimaPolycletistatua,statuariifabriartissuaefurta&organasolebantaccipere.AbsurdissimumitemesseopinariantiquosillosuenerandaeauctoritatisPhilosophosinhacpraesertimDiatribaaliquidfalsitatismemoriaeprodidisse,quisummamoperamueritatiinquirundisemperaccommodarunt:Licetadfideinostraesalutiferaesublimitatemdiuinaequeessentiaenonadscenderint.Quisergonisizoilus,hancscientiamnonlaudet,eamquesingularifauorenonprosequatur?Aquacunctaepenepracticorumartessuntdepromtae:aquatotcolores,artipictoriaemultumidonei,caepissentexordium.Taceoartemmonetariam,taceoeruditameammedicarumdistillationem,quarumuirtus(quamessentiamquintamuocant)ingeniomirabilielicisolet.Quiddeuasisaeneisdicerem,quibusfulmina&tornatioapudmortalescitarisolent?SimodoaduersusChristianaefideisacrilegoshosteseisuterentur.Estpraetereascientialapidisadeosublimisatquemagnifica,utineatotanatura,totaquererumuniuersitas,tanquaminquodamspeculoliquidoconspiciatur:habetseeteniminstarmundiminoris.Ubisuntquatuorelementa&quintumquodcaelumuocant,inquosedemposuitaliaquaedamessentianobilissima,quamPhilosophiquidamomnipotentideo,cumpaceloquar,sanctissimaeatqueindiuiduetrinitatisolitisuntcomparare,quaenecsitdenaturacaeli,necdenaturiselementorum,eamquenomineproprioanimammediamnaturamappellarunt.EtquemadmodumDeusmundifaber,ubiqueadestinistomundomaiori:itaeaessentia,quaeDeiappellationecensetur,ubiqueestintotomundo,hocestuitro:proptereascientiamhancdonumDeiesseubiquedeclamant.EtsicutiomnipotensDeusimensusestacinfinitus:sicearesquasiinnumerauideturinsuisimilisprocreationeusqueadfinemextremummundimaioris,tuncenimnaturageneratiuaabomnireprocreatiliauferetur,exquibusuerbisnaturaeperituscolligerepotest,lapidemmultaspartestingereposse,quibusetiammultealiedifficultatesdiluipossunt.UaleatergoAristarchusTheologus,quidiuinarumliteraruminterpretemfaterisenonerubescat,&hancperitiam,quaDeusmagnificentiusatquesublimius(postsacrasliteras)huicmundocontulitnihil,suisimpudentissimisconuitiisnonuereturincessere.DicmihiperDeumimmortalem,quidestiniquius,quamutoderinthominesquodignorant,etiamsiresodiummereretur?Quiddemumeststultius?quidabiectius,quaeuemaiorestdeliratioacuecordia,quameamdamnarescientiam,inquanihilprorsusolfeceris,quinecnaturam,necnaturaemaiestatem,necproprietatemnecoccultasmetallorumoperationesunquamdidiceris?BlateratidentidemIurisperitusacforensisRabulaPhilosophiosormaximus,quiexmiserorumlachrimisuenalislinguaemalleonumismatasibicudit,quisacratissimoslegumcontextuspraeteriens,perambagesglossematumtotummundumsuisdolisestpersecutus.SedquidderisoresSamias&Satirasprosequar?maneantistihomines&istorumpedissequiinsuaopinioneperpetuo,quinihilsapiuntquodcastum,quodiucundum,quoddeniqueseductumsitauulgaridisciplina:quiquenihilinclitumaccelebre,sedquidpiamforsangregariumAnigellisCadmifiliissuntconsecuti.EgohanclapidisPhilosophorumindaginemmihifamiliaremselegi,eamquesaepiusappellototiusPhilosophiaeoccultae,autmagishaudquidsuperstitiose,sednaturalisMineruamunicamatquemargaritampraecipuam.Uideturtamenopinionemindoctorumlongedegenerareastudiomeliori,quodauoluntatediuinadecretumest&constitutum.Cap.Iix.LubetnunccandidelectoraliquadenaturaepenutumPhilosophico,tumTheologicoinmediumdeponere,cumuiderimmultoseueteribus,tumerecentioribusipsis,natureindagandemultuminsudasse,quaetotiAcademiaeatquepalestraePhilosophicaeusuifutura,nemonisimentisexsors,inficiasibit.Sedhicpauloaltiusrepetendasuntnaturaecunabula.Nonafficiarisergotaediosialiquandodigressumfecerolongiusquamhuiusfortesitinstituti.GloriosissimusDeusomniumrerumopifex&inenarrabilisauctor,antemundiexordiumnulloindigus,sedipsesibisufficiensatqueinpenitissimosuaediuinitatissacrariosemperpermanensexuberrimabonitatesua,uolensresabaeternocognitasprodireinesse,earundeminprincipioessentiamquandamcreauitcrudis,utitadixerimlineamentis,aduiuumeffigiatam,quamMosesillequemPhilosophiefontemacprimariumantistitemappellarelibet,modoterraminanem&uacuam,modoabyssum&aquam:Anaxagorasuerocahosconfusum,aliimatremmundi,fundamentumatquenaturaeuultumriteuocitarunt,incuiusgremiocumomnesresindiscretaeatqueindigestaeconsisterent,nequeformispropriisessentconspicuae,spirituDominiinteruenientehuncmundumuisibilem,secundummundiintelligibileexemplar&similitudinemgraphice&examussimexcellentissimusconditorexpressitatquedescripsit.Hinccaelumipsuminsublimisuspensumrutilisignibusfaberrimedecorauit,motumqueeius&astrorumitacomposuit&digessit,utperaeremcaelimirabilirationedecurrerentadefficiendassuccedentiumsibitemporumuarietatesutqueresinferioresmotuacluminesuocalefacerent,fouerent,&inessentiaconseruarent,propterearesinferioressuperioribusutouumgallinaefouendum,utfoeminamuirofoecundandamsupposuit,quibusaprimordioseminalesquasdamrationesinspersit,utseseacceptisoportunitatibusperpetua,utitadicam,foecunditateatqueprolemultiplicarent.FabrefecitautemDeushancmundicompaginemharmoniaquadam,atquemusicasubinuicemproportionecognatam,utquaesintinmundosuperiori,ininferiorisint,sedmodoterrestri,quaeitidemsuntininferioribus,etiaminsuperioribus,uisiturmodoquidemcoelesti&secundumcaussam.AdquodforteopinionemAnaxagorae,ponentisquodlibetesseinquodlibet,applicareposses.QuarecongruumestDeumcunctamoderari&implerequaecreauit.NectamenDeumomniaimpleredicimusuteumcontineant,sedutipsapotiuscontineanturabeo.NecarbitrandumestitaDeumesseinomnibus,utquaequerespromodulosuaeportioniseumcaperepossit,utpotemaioramaius&minoraminus:SeditaDeusomniaimplet,utnonsitaliquidubinonsit.Etergointelligimuseumintraomnia,sednoninclusum,extraomnia,sednonexclusum:Ideointerioremutomniacontineat,ideoutexterioremutincircumscriptamagnitudinesuaomniaconcludat.QuareDiuiusDionysiusait,omnesresaffirmarepossedeDeo,cumsitauctoromnium&gubernator.EdiuersoomnesresnegaredeDeoueriusquidem,cumnihilsitdehisquaecondidit,quodmihietiamuideturessegratius&certius,cumobuariabilemhuiusmundidecursum,tumpropterinscrutabilemaltissimaediuinitatisabyssum,posuitDeusetenimmaximuminterualluminterse&rescreatas.EstautemDeus,immensusquidem&ineffabilis,inexcogitabilis,nonintelligibilis,supraomnemimaginationem,supraomnemexcogitatum,supraomnemintellectum,supraomnemessentiam,innominabilis,solumsilentiopraedicandus,potentissimus,sapientissimus,&clemetissimus,Pater,Uerbum,SpiritusSanctus,altitudoincomprehensibilis,Trinitasimpartibilis,essentiaimmutabilis,cuiusimagoestomnisnatura,quimentisestoculus,quiomniumcreaturarumunitasestatquecardo:Totus,omnis,atqueunus,quiestomnipotestateualidior,omniexcellentiamaior,omnilaudemelior,utinquitTermegistus,quemDiuusPlatoinigneasubstantiahabitareposuit.IntelligensuidelicetinenarrabilemDeiinseipsosplendorem,&circaseipsumamorem,quemaliispiritumintellectualemasseruere&igneum,nonhabentemformam,sedtransformantemseinquocunqueuoluerit,quirationemultipliciquodammodocreaturissuisannectitur.Rursuseainfinitasuaaeternitate&omnipotentiaexcedens,feruidoamore,sincerafide,&spesolida,mentibushominemexspiatisinsinuaripossit.DiximuspauloanteDeumesseinnominabilemquemproprionomineArithimeticam,MartianusCapellasalutassedicit:cumseptingentos,decem&septemnumerosconplicatisineosdigitisIouemsalutabundadepromeret.Sedquidillenobilissimusnumerussibiueliteiusqueinmembrasuarespersio,nouitArithmeticus,nonquiartemnumerandimercatoriam,sedproportionesinquirit,hocinnumeroomnesnumerosomnemqueproportionemtummysticam,tumGeometricamcomprehendimusueldeprehendimus.Addealiquidmagisarduum.NomenDeiinhisnumerisoffendiquamexactissime,cuiusnomenSacrosanctum&inaeternumadorabileinhactemporisplenitudinequinqueliterisIesusadnotatur,cumtemporenaturaetribus,legisueroquatuorscriberetur.DicimuspraeteraDeumhabereomnenomen,quippecumomniasintinipso,&ipseinomnibus,utinfradisputabitur.Ettamennullumnomencumdiuinaemaiestatinonpossitnomenidoneumattribui.Quantumautemmysteriiatqueneruorumnumerusinsehabeat,Pithagoricosbellecalluissefacilecrediderim,quialiumPalladem,aliumdeniqueuirilem,aliumfoemineum,aliumDianam,aliumpatrem,aliummatremnominabant.AptaruntquenumeralisscientiaeconsultissimimonademopificiDeo,Diademautdualitatemmateriae,formisipsisTriademuirginem,tumhominieiusqueuitaehexadem&heptadem,enneademueroomnibuscreaturishaudabrepulcherrimaeaccommodarunt.Ceterumutadinstitutumredeam:AudiDionysiumrecitantem:Deumesseinomnibus,uelomniaesseinDeo,sicutinumerisuntinunitate,sicutiincentrosuntomnesrectaelineaecirculi:Etsicutmembrorumuiressuntinanima.Quandosicutunitasomniumnumerorumcommunismensura,fonsest&origo,omnemquenumeruminseuniceconiunctumcontinensmultitudinisomnisestprincipium,sedomnismultitudinisinsors,sempereadem&immutabilis:sicparimodorescreataesehabentcitracreatorem.Etquemadmodumhumanaanimasubstantiaindiuiduarectrixexstatsuicorpusculi,&totatoticorpori,eiusquecuiquepartipraesens,itasimiliterDeusinhocmundoubiqueest,eumqueimplet&moderatur,iugiterqueconseruatperuirtutem,quamrebusquotidiedeperennifontespiritussuiimpleuitliberalitate,underiteperquandamsimilitudinemanimaenostraeDeumacDeiuirtutem,quaomnesressustinet,animammediamnaturamautanimammundiappellamus,nonquodmundusipsesitanimal,quodachristianisPhilosophisuestibulopartiminMethaphysicaChristiana,partiminhaclapidisconsiderationeexploderelicet.Sedillamfiloorationisemunctioricontexerepersuadetmateriaesublimitas,hicpedestrisermoneincedereplacuit,eamquemundianimamprecipueinsolecollocamus.Nihiletenimestinipsofundamenticirculopraeteranimamhumanam,quodmaioremDeisimilitudinempraeseferat,quamipsumlumen,cumquaelibetrestantumDei,utitadixerim,filauendicet,quantumcapaxestluminis.Etcumnihilsitoculatiussole,multiexPlatonicisOrpheuminhocpotissimumimitati,solemmundioculumnominarunt,quoniamineotamquaminquodamlimpidissimospeculocunctauiserentur,atqueseseostenderent:HincHeraclitusPhilosophuscunctadicitnoctescere;sisolememundosustuleris.Quidestnostrumcorpusculum,sidesitanima?Nullaibicontrectaturuenapulsatilis,sentiendinulluminestiudicium,nullusineouitalishalitusautullaspiratio.Quareetiamnonnullisuisumest,solemcorcaelinuncupari,quoniamsicutincordeuiuusexstatfonssanguinis,ceterahumanicorporismembrahumefaciens&irrigans,motumqueuitaleminfundens:sicinsoleuideturesseomniumrerumtuminferiorumtumsuperiorumuegetatio&conseruatio,quoniamuitam&caloreminferioribusinspiratluminesuo.Estautemlumenactusquidamsimplex,cunctaadseuiuificocaloreconuertens;cunctapermeansentia,qualitateseorumuirtutesqueducensperomnia&tenebrascaliginesquedispergens.QuareinmedioresidetPhoebusaureacomamicantetanquamRex&Imperatormundi,Sceptrum&gubernaculumtenens,cuiomnescoelestiuminesseuirtutes,nonsolumIamblichus,sed&multialiiconfirmarunt.EtinquitProclus:adsolisaspectumomnesomniumcoelestiumuirescongregariinunumatquecolligi,quastandeminhuncmunduminferiorempereiusignemspiraculacredimusdisseminari.HoctibietiamuelmaximoDelapidePhilosophico,argumentoessepotestsoleadnosuergenteterramherbescereatquepubescere,abeunteuerodeflorere.Seddenaturaeinfantianonnihilcommentandiuoluptatecapior.Cap.Ix.Naturamuimquandamesserebusinsitamsimilibussimiliaprocreantemasserimus.Generatetenimnaturacunctasres,augetalitque,quareomniuminsehabetnominarerum:Animalestanatura,lapis,lignum,arbor&corporaquaeuides,suntanaturaeiusqueretinacula.Naturaestligamentumelementorumuirtusqueeacommiscendi,queinqualibetrehuiusmundielementaliselementorummixtionemefficit,formamquesuespecieicongruamimpressit,perquamearesaquauisaliaredistinguituratquesegregatur.Necestnaturaalicuiuscoloris,omniumtamencolorumparticeps&effectrix,nulliusitemponderisnecqualitalis,omniumdeniquequalitatumrerumquefoecundagenitrix.Quidergoestnatura?Deusestnatura,&naturaDeus.Sicintellige:ExDeoorituraliquidproximumei:estergonaturaignisquidaminuisibilis,aquoZoroastrescunctaessegenitadocuit,cuiHeraclitusEphesusastipulariuidetur:nonnespiritusdomini,quiestamorigneus,cumferebatursuperaquas,indiditeisdemigneumquendamuigorem,cumnihilsinecaloregeneraripossit.InspirauitautemDeusrebuscreatiscumdiceretur:(crescite&multiplicamini)quandamgerminationem,idest,uiriditatem,quaressesemultiplicarent.Undequidamprofundiusspeculantesomnesresdicebantesseuirides,cumomneuiridecresceredicebantueldicatur,coalescere,eamqueuiriditatemnaturamuocitabant.SedAristotelesinquit,ignoratomotuignorarinaturam,cummodosituolatilis&incontinuomotugenerationis,augmentationisalterationisque,quaetandeminextremamundicalorstabiliseritatquefixa,quoniamtunceamuirtutem&generandipotentiamDeusomnipotensarebusadimet,&inreconditissimoomnipotentiaesuaeThesauro,ubiabaeternoerat,collocabit.Hancergogenerandiuirtutemrerumqueconseruationemnaturamautanimammundinotare(aliisuocare)libuit,nonquodmundussitanimal,utPlatonicaerationes,&etiamArologorum,Arabum,Aegyptiorum,Persarumquetestimoniacomprobareuidentur.PosueruntetenimPhilosophimundumesseanimal,coelosqueacstellasesseanimalia,&animaseorumesseintelligentes,mentemparticipantesdiuinam.InsupercuilibetreiDeumautanimamquandampraeesse,omniaquediisplenaesseDemocritus&Orpheus,&multiPythagoricorumsuntopinati,quibusstatueruntdiuinoshonores,precesque&sacrificiadedicarunteisdem&diuersocultuuenerabantur.Praetereaomneseiusmodianimasreducebantadunamanimammundi.SimiliterDeosomnesadunicumreferebantIouem.HocAristotelesAristotelicusqueTheophrastus,hocAuicennaAlgezeles,hocStoiciomnesquePeripatheticiconfitenturacsummoperecomprobaresuntconati.Hincomnemgentilitaserrorem,hincPoetarumfigmentaquaedamridicula,hincdiabolicasacrificiainuolutionesque(uelinuocationes)sacrilegasemanassenonambigimus.HincestquodAegyptiatellusanimaliaquaedamacaliamonstrificaportentainlauariissuiscoluitacadorauit.QuisergoEthnicorumPhilosophiamuanamessenondixerit,quaeistouulgatissimoerrorealiisquemultisestmiserrimelabefactata,ubimihiuisisuntPhilosophibellispuellis,quamsimilimiputeummagnumperforatisuenulishauriresatagentibus,eostamenueniadignosiudicamus,cumipsisnondumilluxeritueraluxIesusChristusSaluatornoster.ChristianiueroPhilosophi,cuiusauctoritasgrauiorestcertiusqueiudiciuminterest,quaecunqueadfideinostraesacramentumfacereuidentur,tanquamabiniustisheredibuspossessaadCatholicaeEcclesiaeseptumdeduxere,Uirgiliimore,quiaurumsecolligeredicebatexstercoreEnniano,apicularumitemmore,dumsuauiorishimetiauthyblaefloresgenerandimellisgratiaexsuxerint.QuismodointempestiuamPiciMirandulaninecemlacrymisnonmadefaceret,quemnostrisseculisParcaesororessingulariterinuiderunt,quisiuitaemunerealiquandiufunctusesset,lacerameamPhilosophiamatquemendicantemexcunctiserroribusnouocandoreconcinasset.LegitimamtamenPhilosophiamquisquesummalaudedecantet,cuiusfundamentummundusest,autnatura,quaemores&uirtutemhominipraescribit.Quaetibilactantesprimaelanuginisannoscorrigit&uitaelineamentatuae,quaenaturaeinterpretationem&abstrusarumaboculisreruminuestigationemsibiuendicat,dignissimaquidamcuidiuinarum&humanarumrerumdisceptatiodeferatur.Pereammundipenetralia,terrasquetractusquemariscoelumqueprofundum,quantumpossumusdiuinagratia&naturalilumineperquirimus.Ipsadecernitcoelorumastrorumqueinnumerabilemmultitudinemtumauricornuumsolisitertriuiaequelabores.Hocdocetcoliasfollesuentiquesusurrashippotatesstreperoquosdonatillesuo:curtitubetterraemoles?Quidiridisarcumefficiat,canasqueniues,rigidamquepruinam?Quidgeneretrorem,fulgur,quidconcauanubisuellera?Quidterraegibbos,fulmenquetrisulcumquidglometimbres,uitrea?Quidgrando,quaesintauriquaeseminaferri?undesonatonatio?unseaquarumperenniumfontessibisumantinitia,&idgenusaliamulta?EamPhilosophiamperdiscantteneriiuueneslactentibusannis,fabulasqueanilesPhilosophorumubiquedeuitent,ponentiummundumesseanimalipsumqueinnumerisconstareanimalibuseisquediuinis.Quidfutilius?quidineptius?quidetenimestdiceresolemanimatum,aliaquecorporaesseanimata,mentemqueparticipantiadiuinamquamlabiadmalamhaeresin&abominabilemidolatriaeperfidiam?NequeconcedendumestdiuoAugustinotesteglobosillossidereos,quibusdampropriisanimisuiuere,eisqueintellectualibusatquebeatis.Egosciocerto,tantumesseanimamhumanamlucediuinam,adimaginemuerbi,caussacaussarumprimiexemplariscreatamsubstantiam,sigilloqueDeisignatam,cuiuscharacterestUerbumeternum,cuiusquidemanimaeparticipatamanimambrutalememateriaegremiodepromtam,subsisterecredimustenuemipsiusanimaerationalissimilitudinemmodicumqueuestigiumpraeseferentem.Quemadmodumuiuaeuocisechoimagoest&simulacrum;Sicdeanimauegetabili,siquaest,ceteriuiderint.AdmittuntTheologiDoctoresintelligentiasorbiummotrices,nonquodipsosorbesinforment,autsensibiles(iuxtaS.Hieronymisententiam)intellectualesuereddant,sedutassistanteosmouendo.Etlicethiorbespossentessediuinauoluntateiubentepropriarotationeuolubiles,uoluittamenomnipotensDeusexineffabilibonitatesuahuicmundanaefabricaesecundascaussaspraeesse,utquicunctaseipsomoueat,daretetiamceterismouendipotentiam.Nonesttamenarbitrandumhuiusmodiintelligentiasexnecessitateuoluendissphaerisaccommodatas,quasinonpossintessepropriorotatuuersatiles,cumquidamsolicitihominesexereautaurichalcomachinameamcoelestem,consimilitereffingantinmeditullioterramstabilientes.Deindeconsequenterceteraelementaorbesquesiderumrotulisquibusdamaffigunt,quibusPlanetarummotusadamussimconanturexprimere.HinccapiserratacoelestisimaginesphaeraeAstrorummotusmultifugasqueuias,solsticiicolurus,defectusluminis,aequinoctiastelligerilineamentapoli.Suntaliiscrupulosihomines,quimachinashorarias,tummolasquasdammolendinariasponderibussuislibratasperpetuouersabilesfabricarenituntur.QuodsihomodiuinamrationemaemularipotestquisnonexistimaretcorporaillacoelestiauirtuteDeiposserotari?sedquiddeAstrologianouadocerem,quamPicusnosterinomnidisciplinegenerefamigeratussuperioribusdiebusualidisrationibuseneruauit,quastamenLuciusBellontiusSenensismedicusexstirpauit?dehisnihiladpropositum.Cap.X.UemPhilosophiquaeruntlapidem,estspiritusinuisibilis&inpalpabilis,esttinctura&spiritustingens,quemalterquidamuisibilisatquepalpabilisinintimisuisceribusabdidit,itapariterPhilosophieundemsubaenigmatumuelamineinexplicitumnobisreliquerunt,lapillusille,estquintumaquatuorsegregatus:estligamentumelementorummedium&uinculum,quodelementacorporisfecitesseinconcordia:&quodsulphur&mercuriuminaluoterraeincorpusmetallicumcompegit,&quasitaleligamentum,quodestinterra,cumsitinuisibile,haberinonpossit,quaesieruntipsumPhilosophiincorporeperfectiori.PetuntergoPhilosophieamnaturamgeneratiuam,quaemetallagenerarepotuit,uteammundificent,&intincturamreddantpotentiorem,centiesmilliesmagisquampriusinnaturaprimafuerit,eamqueignemuiuum,autignemnaturae,autanimammediamnaturarumuocabulosecretioriappellaricensuerunt.Etquemadmodummedicihominemincorpus,spiritum&animamdiscriminant,parimodoPhilosophilapidemsuumineaspartessuntpartiti.Modospiritusestuitaanimae,animauitaestspiritus.Rursusilladuosuntuitacorporis.EtiamSpiritusestmodusanimae&corporis&tanquamaethereusanimaecurrus,uehiculumque,quoduirtutemanimaepertotumcorpusdisseminet.PoterisetiamintelligerecumPhilosophiasseruntlapidemexcorporeSpiritu&animaconstitui,quatuorelementacorporis.AquaetenimestSpiritus,itidemaer,ignismedius(utitadicam)estSpiritus:TerramnonSpiritumsedcorpusdicimus,quoniamaliorumelementorumretinaculumest,materatquesedes.Cap.Xi.Taleautemligamentumnonpotestfacilehaberipropterfortissimamipsiusauricompactionem,nisipersolutionem,quaehuiusnobilisscientiefundamentumest&principium,inquaconsistittotiusnaturaearcanummaximum,ipsaesthuiusreiThesaurusipsaestqueerigitpauperemdestercore&comparateumRegibus&Principibus.UndequaeruntPhilosophi:Quaresoluanturcorpora?Respondentipsi:utsepareturpurumabimpuro:adhocetenimsoluiturcorpusutterraipsainprofundopossitmundificari,quinaturanonpotuit,quiasimpliciteroperatur,&ineamundificationedeleturimpedimentumtincturaeutinmillecuplopossitsibisimilegenerare.Quodsifieridebeateasuisimilispropagatioperspiritum,cumomnisspiritussitgenerationisauctor&crassiorimateriacohibeatur,necessariamsolutionemdicimus,perquamcorpusuiuum&uolatileefficiatur,&utprimam,autinprimam,utitadixerim,simplicitatemreducatur,quodtandemhabeatursulphur&Mercuriusapudnos,equibusinuenisterraemetallasuntconglutinata.Perfectaautemsolutioest,cumspiritum&animamseparaueris.Adhocdicimustecalleresolutionem,quandocoagulatumacquisieris,sedquandoaurumcorpusesttemperatissimum,aequalespartes,calidi,fripropterhancparemelementorumconcordiamcorrumpipotestatquedissolui:oportetergofieridiscordiaminelementispercontrariaelementa&eadiscordiacorpusipsumaperitacsoluit,quopactofitnaturaemundificatio,quaenonfitsinePhilosophicaelementorumseparatione.Elementauerocorporissepararidebentita,utnaturageneratiuamaneatinflore&germine,quodsiquiseumfloremconbusserit,atqueelementaabinuicemseparauerit,spermageneratiuumfacileperderetur,neceaampliuspossisconiungere,utgenerent.SedcumPhilosophielementaseparant,naturammundificaredicuntur,quamundataelementaconiunguntur,quaeconiunctiocreatlapidemnostrumdiuinum.HaecuerissimaomniumPhilosophorumconsideratio,siquissecusexpropriaphantasiaconsideraret,stultusquidemestnaturalis,quiacontraprincipianaturaefalsosyllogizat.Cap.Xii.SuntautemtressolutionesfilisapientiaeinoperePhilosophico.Primaestcrudicorporis:secundaterraePhilosophicae:tertiaminaugmentationemponimus.Suntiteminsolutionehaectriaabscondita,pondus,scilicetmensuratemporis&ignis,quaresipondusMercurii&auri,mensuramquetemporis,quamdiufiatsolutio,atqueignemtemperatumcognoueris,solutionemhabes,quaefieridebetinfurnellosecreto,&uitrispaulomaioribus,undeinquirendisuntdiuersiignes,&tamuariaepartesinuitrisponendae,uttandemdiuinagratiadotatuseamoffenderes.Oportetigiturinhocpreclaroopere,dies,menses&annosPhilosophorumcognoscere.Asseruntquidemteintribusdiebusnaturalibusfacerepericulum,sibeneoperatussis.Quodsiingeniouiuaciorifueris,aiuntteinuigintiquatuorhoriscognoscere:IpsiinPhilosophiaduasnoctes&tresdiesstatuerunt.ObsecraDeumopt.max.utdiemultimumrubeumuideredignussies.PonuntPhilosophisimilitertresclauos,solutionemuidelicet,coniunctionematquefixationem,autsimauistresseparationes:Primofitseparatioanimaeacorporeperspiritum:Secundodiscriminaipsaquaeseseinsolutioneostenderuntabanima&spiritusecernuntur:Postremoautemspiritusabanimaseparatur,&hocacciditinipsamateriaefixione,utinfraluculentiusdicetur.EgoduasclauesintotoPhilosophiaeambitufideliterassero:Alteraquidem,quaecorpusaperit,inuariasclauespotestdistribui,quaecunqueenimrescorporasolueritatqueinspiritumreduxerit,quamuisunaduntaxatinteraliassitclauispotentissima,&naturalisMercurius,scilicet,&talisresdiciturlapis:Alteraquaeclaudit&spiritumtingentemretinet&coagulat,terramsolemdicimus,quemcunctiPhilosophiprincipemlapidemnominarunt.Seddecapitecoruidicimus,omnesPhilosophosmodicumponduseiushabuisse,quodmiselliPhilosophastrieamnigredinemquaeexsuperfluitate◉&corporisinsuperficieappareretsuntarbitrati.Cap.Xiii.Tempusestnuncfilisapientiaecalamumadpraximconuertere,ubiquemquePhilosophiaededituminprimismonitumuelim,omniageneraSalium,Alumnium,aliarumquererumperegrinarum&multarumuanaesse,necaliquidmomentiautefficaciaepreseferre.Similitercunctasuulgaressolutiones,elementorumseparationes,sublimationesquecommunes,esselaboresadulteros,&nihiladueram&naturalemPhilosophorumscientiampertinere.Quareeoshominescircumforaneoseffugiendoscenseo,quitotumfermemundumsuisdealbationibusautrubefactionibusdeceperunt,inquibusnullaPhilosophiaeuenacalet,quiquepotiusPseudophilosophisuntiudicandicumapudPhilosophosnihilueritatesitantiquius,nihildeniqueturpiussitfalsitateatquedeceptione:Philosophusautemnullusnisiuerussitatquebonus,necauarusatqueabipsonaturaegenio,itautinomnisdisciplinaegeniistotusincumbat.QuofitutpaucioressintPhilosophiquacredideris.Nuncinpraxindescendimus,quaminduopartiemuropera.Inprimoeritmentiodesolutioneprima&separatione,tuncetiamdedistillatione.Insecundoagemusdeconiunctione&fixatione;ubietiamdeaugmentationepulcerrimadisputabo.Sedhicinultimigradusoperislubetinterferere.Primoenimcomponimus,compositumputrefacimus,putrefactumsoluimus,solutumdiuidimus,diuisummundamus,mundatumunimus,&siccomplebituropus.Dehisparticulatimnostralaborabitoratio.ArbitranturautemPhilosophiinlapidispraxinonminusquamduodecimammercuriipartemaccipidebere,etiamapudeoscorporissolutipericulumest,siperpellemeiusfieretcompressio,putabantitidemnonnullieminoribussolutionempossefieritemporebreuiori,sipriussoliuscorporispermolamquandam,autmortariofieretdiuturnacontusio.DepureturergoMercuriuscumsalecommunipraeparato,autaliaquauisreidonea,uteiussubtilissimasubstantiahaberipossit,huiusaquaepurificataealiquotpartesperbellecommisceanturcumunapartesalispurissimiinphialaautintenuesbracteolasducti,&ponanturinampullauitrealongioriatqueSanctaecrucissignaculoobstipata,&operiaturuitrumcineribusadaquaesuperficiem,deturqueignislenissimusneaquaascendereuideatur,seduiuaapudcorpusremaneat,&serueturquasiintrutina.Iscaloraequilibris,quoadinaquaMercuriisuperexsudetterraquaedamuaporosa&subtilis,quaeincoloremirabilisoletagnosci,quandositextrahenda.Fulgetautemsulphuripsumiridisinstarperaquas,nontamensecundumomneseoscolores,quemadmodumirisinhocmundomaiori.Statipseiridisarcusmediusinpuraliquida&fluenteaqua,&mediussuperterram.Hinctotasulphurisproprietaseiusquenaturalissimilitudoperiridemexprimitur.Necconspiciturincoeloiris,nisisolefulgente,quampluuiasoletsuccedere.Uenientibusautemnebulisautnubibusopacis,Solipsesimiliterarcusiridisoccultantur:irimPhysicissicexplicareplacuit;quandoimagosolisautlunaehumidam&cauamnubemdensamqueinstarspeculicolorat,mediumqueorbiseiusintersecat,quodadperitiamnostrampropriusuideaturaccedere:Nontamenestcredendumsulphuripsumtotumnigrescere,cumipsumextraxeris,sicutnonnullisuntopinati,quotandemextracto,aquaminquaestanimasolisautMercuriusaurimetallicusdistillabiscalorelento40.diesetc.utinterguttam&guttamsexagintamomentaautcircarecenseripossunt,quoadcaditgutta,etc.Etuocaturaquaista,aquanostrauiuaquaeuiuificatomnianostracorpora,&estexduabusnaturiscomposita,intelligespiritumanimamferentem,quoniamspiritusanimaesedesesteiusqueretinaculum,&estaquaquaeextrahitaquamaurimetallicamecorporenostro:Uocaturquehaecaquaacetumacerrimum,luna,foemina,spermafoemineum,coelum,Mercurius,&capillirubeihominis,hocest,solis.Sulphuruerodiciturcorpus,sol,masculus,spermamasculinum,terra&Mercurius.Suntautemhaedistillationesnecessariae,perquaspurificaturMercuriusabomnifaeculentiaterrestri,&caditLucifer,hocestimmunditia&terramaledictaecoeloaureo,perquemcasumcrimina&sordesseparanturabanima.Colligehancsimilitudinem,coelum,idestaurum,fuitinprimordiopurum,sedcumsolutumesset,ostendebatcorruptionem:ergoprimummalumincoelofuit,cumadhuccorruptioautLuciferesset,quolapsocoelumestmundificatum,itautnullusAngelusiamecoeloaureolabipossit,quodsiLuciferinseanimammediamnaturamautDeumhabuisset,nullopactoadinferosdetrususesset.Cap.Xiu.RestatnuncparsalteraPhilosophicaepraxislongequidemdifficilior,longesublimior,inquaomnesingeniineruosomniadeniquementiscurriculamultorumPholosophorumelanguisselegimus.Difficiliusetenimhominemreuiuiscerequammortemoppetere.HicDeipetituropus,maximumquidemmysteriumestcreareanimasatquecorpusinanimeinstatuamuiuentemconfingere:putasne?esseuiuariingeniianimamadspiritum,tumspiritumadanimam,rursusilladuoadcorpusreducere.Inhocnostrooperescireconuenit,quantumspiritus,quantumanimae,&quantumsitcorporis.Porroquantumanimaemediaenaturaesitinspiritu&quantumincorpore,uthicquasiduasnaturassibicongeneasatquecognatasindebitaproportioneconiungas:coniungereergodebemusduasaquas;SulphurauriaceiusMercurium&corpus,Solem&Lunam.Masculum&Foeminamduospermata:Coelum&terramduoargentauiua.EtexistisduodusargentisuiuisfitunusMercurius,exquodicuntPhilosophisolumlapidemconstitui,quodmiselliquidamdeMercuriocrudosunthallucinati.IsueroMercurius,estomniametalla,masculus&foemina&monstrumHermophroditicum.Inipsocorporis&animaematrimonio,quamegosolutionem&Philosophorumputrefactionemuoco,terrasolisproprianaturaspirituquesoluitur,quodinhispropositionibusdeprehendas.Corpusdegitinmedioaeresubtilissimo:corpusitempropriacaliditateachumiditatesoluitur.Ubiomniamedianaturaincolorenigredinis,ubiqueintotouitroprincipatumtenet,quamnaturaeipsiusnigredinemcaputcorni,salisnigredinem,uelsalemnigrumprisciPhilosophiuocitabant.UndequidamPhilosophushancpropositionemefferebatinmedium:trescirculoscircuiui,uiditressolesinfirmamentocoelihabentestresfacies,solemuidelicetnigrum,solemalbum&solemrubeum:uocabaturetiamanigredoomniumrerumnigrarumnominibus,postquamcunctimundicoloresquiingenioperquiripossent,solentapparere,quitandemadalbedinemueramtanquamadcentrum&cardinemreferuntur.Inalbosuntomnescolores,&exipsoceteracolorariuidentur,album&nigrumsuntexipsanaturacolores&quidemextremi,exquorummultipliciseadinuicemcommixtione,proportionequemedios,quosdicuntcoloressuboriricredimus.Opinamuritemexalbi&nigriconfusionequadamconflarirubedinem.Albedinemapparentem,uocamuslapidemalbum,solemalbum,lunamplenam,lunamcalcinatam,argentumalbum,terramalbamfructuosam,mundificatam&calcinatam,calcemalbam,salmetallorum,corpusquecalcinatum,&aliismultisnominibusnuncupamus.Diciturinsuperterrauiua&sulphuruiuumatquealbum,quandoanimaestintroductaincorpus,&impedimentum,quodtubenescisesse,remotum.Hicquaestionemhancsoluimus:utrumterradebeatesseaereaautignea,utrumquesimuldicemus,quodsisolumigneaexsisteret,comburereturincineremmortuum:Siautemtantumaerea,uolatilisexsistensintingendismetalliseuanesceret:seddeignequofitterraesolutio,quidmemorem?Uidecaloreminterraeuisceribus,quamnaturaministrat,ubiquasinullumuideriscompredelapidePhilosophico,hendere,quiacaloresolisinstigatusinmontibusmetalliferisascendendo&descendendomultiscubitisubiqueaquamspissioremunacumpinguedineterraeincorpusassocietatquecoagulet.Etcumnaturauixnonnunquaminquingentisannis,suasoperationesefficiat,&nobisnonsittributatantauitaeusura,necultraelephantum,autadannumquemaiuntPlatonis,deturuiuere,Philosophusignigradummaioremadtribuit,quonaturamducemtemporebreuioriaemuletur.Proptereacumsingulariingeniibeatitate(uelbonitate)pollereiuredixeris,quitibiignemilliusnaturaecongruumpossitostendere.IgnemsuumnaturalemPhilosophibalneum,autfimumequinum,autsolemsuumuocant,quemaliiautlichnoautaliaquauismateria.Nosautemcarbonibus,furnello,praesertimadhocaptato,conficimus:Soletpraeterealapisintripliciuasefictilicomponi,quolentiorigniculushaberipossit,caloriinquamgallinedumexcubatoua,quamsimilimus.Eteocalore:Dracoidest,terraauriseipsummortificat,quandoelementa&spiritusdesedat.Ediuersoseipsumuiuificat,quandospiritusrursusadseacceperit.QuareaequipareturIesuChristo,quiseipsummortipronobisobtulituoluntariae,&seseposteaperresurrectionisgloriampropriauirtuteuitaerestituit,ampliusnoninteriturus.DicimusenimDraconemdeseexspuereomnemobscaenitatem&uenenum,&posteaimbibere&dealbari.Etquoniamsupracoelumcumterradebereconiungidiximus:oriturhaecquaestio:Ancoelumdebeatdescendereadterram,uelterraascendereadcoelum.Certumest,terramnonposseascenderenisipriuscoelumdescederet.Terraincoelumsublimaridiciturquandospiritupropriosoluto,tamencumeounaresefficitur,hacsimilitudinesatifaciam.FiliusDeidelapsusinuterumuirginisibiquecarofiguratus,homonascitur,unitusDeo,quicumnobispropternaturamsalutemueritatisuiamdemonstrasset,pronobispassus&mortuuspostresurrectionemincoelosremeat,ubiterra,idest,humanitasexaltataestsuperomnescirculosmundi,&incoelointellectualisanctissimaetrinitatisestcollocata:pariformitercumegomorior,animaadiutaDeigratia&meritisadfontemuitalemremeat,undedescendit:corpusinterramreuertitur,quodtandemdepuratuminextremomundiiudicioanimaecoelolabenssecumperducitadgloriam.Ceterumquiacongruumestanimamadcoelumascendere.Aliudquoquedubiumseseingerit,anuidelicetspirituscumanimatransiredebeatadcoelum,uelanambomaneredebeantinfracoelum.Dicimusspiritumesseretinaculumanimaeinhocmundo:sedcumlapisadalbedinemfixamperuenerit,eritaliusmoduspriorelongenobilior,ubispiritusmanebitinmedio,animaincoelo,&corpusinfundo.Intelligeterramessecoelumanimae:ediuersoanimamessecoelumcorporis.Etquiaspiritusanimaminsolutionelabefeceritamboaguntpoenitentiam,&expiaturanimaperspiritum,&similitercorpus.Animadefaecata,solaincoelumconscendit,&abitspirituscumsuiscriminibus.Quodsiisspiritusapudanimam&corpusmaneret,perpetuaibidemessetcorruptio,&necfieretelementorumrectaconcordiaatqueparilitas.Huncspiritumangelocongrueinquibusdamcompararepoteris,quicumanimahumana(quandoinpunctumcordismedium,&exindeperuniuersascorpusculipartesinfunditur)soletdecoelodescendere:Fingimus,dicentemspiritumadanimam,egoducamteadaeternammortemadinferos,&adterramtenebrosam:cuianima,animaemispiritus,quareadeimsinumnonreducis,aquomeadulandoexceperis,credebamtemihideuinctumnecessitudine:Egoquidemsumamicatua,ducamqueteadaeternamgloriam:cuispiritusfaciamcerte:sedmiseregoabirecogor,cumtesuperomneslapidespreciosasconstituerobeatamquefecero:quareteobsecro,cumadregnisoliumdeuenerismeialiquandomemorexsistas.Cuicorpustandemgratiasagitinnumeras,quodessentiamsibidederitexcellentemperquamDeumtanquaminspeculoestintuitum,promisitqueserecordaturum,primasqueeipartesinregalisoliocongratulaturum.Cap.Xu.Diximusinpraecedentecapitesolem&lunamdebereconiungi,credimustesaperequidsolquiddeniquesitipsaPhoebe.CinthiaipsumPhoebumaperit,Phoebuslunamclaudit;&coagulatinipsosolis&lunaeconiugio.Hancpropositionemintellige:Inumbrasolisestcalorlunae,incalorelunaeestfrigussolis.Enimueroquandohumiditaslunaecalorem&lumenasoleacceperit,solinlunamintraredicitur,quointranteincrementumsuscipitluna,atqueincipitcalescere,soluerofrigescere&humescere,quoniamaquamadseacceperit,&caliditatemsiccitatemqueperdiderit,exquoluminisexsorsobtenebrescit.Cumautemlunainsolemieriit,solipsereuiuiscereincipitatquefulgescere,quialuxeiredditur&lunasplendoreuiduatagracilescit&inumbrauit:undesolisumbramfrigiditatem&humiditatemlunae,umbramuerolunaediemassero.Demeergoumbramasole,&totaluxeiusdispergiturubique.Nonopinerislunamasolepossecaperelumenunohorepunctulo,sedpaulatim&paulatimcorpussoluitur.InprincipioquandosoliPhoebeestconiuncta,abipsoincenditur,quaincensapaulatimantenoctemmediamfulgereconspicitur,quandoueroorbetotoplenaexstiterit,totamnoctemsoletnitoresuoprofundere.Quarursusdecrescente,atquealuminehebescente,Phoebicaloruigereincipit,ubiliquidocognoscesinlunaquandosolfulgeredebeat,siscriptorummeorumcutemdeferensintrusamanimoperuadas,licet&alioingeniointelligipossit.Cumluna,hocestlapisalbus,citrinescereautrubescerecoeperit,solisfulgentisestiudicium,principiumrubedinisauroraest,auroramcitrinamquisnondiceret?Cithoniaconiunxhuicuideturessemancipatamuneri,utaeremperoretatquerapidumPhaetontisiterlucepreuiademonstret,ubitandemfiliusEousfunditoccultatamNabatheocardinelucem.Quodautem,utsupradisputatumest,soleminlunamire,deindelunaminsolemsitnecessarium,duoincoeloimpedimentaintermediaoffendimus,Ueneremscilicet&Mercurium,quibusablatiseorummirabiliseritcoitio:quiafactaLunanonperditampliuslumensuum,sedlucebitlucepropria.Etsolidentidem,aderitquediesultimusmundipriorum,postquamsequeturaliusmundusatquealiauita,ubieritautdiesperpentuusapudsuperosautapudinferosumbraperpetua.Descendetqueignisecoelo,&rursusadcoelumaureumconscendit.Cap.Xui.PlacetnuncfilisapientiaelapidemeumPhilosophicumadportumfelicemappellere,ageergoremos,expandeuela,dauentumcelerem&secundum.Portussalutarisestpetendus,postquamlapisnosterfactusestalbus,filiumnostrumgeneratumdicimus,&licetpuresitperfectushomoincorpore&animaconsistens,nontamenestpotensaliamprolemgenerare,quinpriussuaenaturaealimentonutriatur,donecadaetatemgenerationimaturamperueniat.AccepimusapriscisillisPhilosophis,quisolanaturasuntoperatiaquamsuamuiuaminpartesduasessepartitam,quicumadalbedinemfixamcumalteraparteaquaeperuenissent,eandemtamenalterapartereseruata,autetiamsoloignerubefecerint.Aliiinlapiderubeo,quiaadsupremumgradumascenderit&perseaugerinonpossit,laboresquosanteaconfeceruntrursussuntauspicati,soluenteseamrubedinemcumalteraparteaquaereseruataeipsumadprimam,itautdicam,essentiamdenuoreduxerunt,laboraruntquepeneinomnibus,quemadmodumaprimordio,sedmaioriquidemtumignis,tumlaborumindustria.Ethancrepetitionemuerioremautmaioremaugmentationemcrediderunt,quaretemporeprolixioriinlapideperagendousisuntprimigeniPhilosophi,quemminoresnatuatqueposteriannicurriculosolitisuntabsoluere.Eaderealbumlapidem,quoinlunamtingereuelintspermatelunaripertotum,auteiaddendoaliosspiritusalbos,uimaIoueautSaturnopersublimationeseductos,augmentarunt.QuietiamlapidemalbumspermatesolariaspiritibusaliisrubelliseMarte&Uenerecumspiritusolisaugmentandorubefecerunt.Ethincabrefactumesseexistimes,quandoeiusmodiinferioracorporamultumtincturetumaurumautargentuminsehabeant.Quodsiperfectiusexeiscorporibusexemeris,&corporiperfectioriaddideris,totumefficiperfectumnonambige.Etdicunturhuiusmodicorporainferioraspiritus,cumdicimus,soluecorpus,idest,lapidem,&adiungespiritus:uocanturitidempueri,cumdicimus,pueriludunteumlapide,quandoipsummaiorempondereacuirtutefecerint,undeinaliisquibusdamlaboribusurinampuerorumquatuorannorumscimusesseaquamquatuorinferiorumcorporum,quaecumsitdictaaquafortisPhilosophorum,aurumsoluerediciturexquab.lapidemquendamcrearinonimusinficias.Mineralemlapidemtrifariamdistinguimus:Philosophorumlapisexsoloaurosolaquenaturaconficitur,&isestsublimior,quiomnesaegritudinescurareaPhilosophisperhibetur.Aliusestquandosolaradix&sulphurauriautargentiinsuisspiritibusinferiorumcorporumaugetur,ubihaecponderaunumadtria,uelduoadsepteminminoriPhilosophorumturbapositadiscutiuntur,solosulphureindigesautaureoautargenteo.Adsulphuraureumtresrubellispiritus,adargenteum,tresalbicantesspiritusreducuntur.Modosuntduosulphura&septemspiritus,equibusillenouenariusnumerusexcrescit,dequopleriqueinhuncusquediemstolidesuntcommenti.Tertiumlapidem;omniummetallorumsulphuracumsuisspiritibusefficiunt.LapidempartesinnumeraspossetingereapudPhilosophiaeadsertoresitadecernitur:quemquespiritumessemultiplicabilem,sednullumcorpus.Etcumlapisnosterfactussitmaximeuolatilistotusqueigneus,&estdiuturnadecoctioneinigneenutritus,atquepermultiiugassolutiones&coagulationessaepiusrepetitus:Quidni?credereseumlapideminnumeraspartestincturum,siemunctisnaribusrationemnaturaeeiusquedotesmirificasintrorsumolfeceris,quoplusenimsolemalbumsolueris,&iteratocongellaueris,eoplustinges.Quantoitempluresfoeminasuiracceperit,eoplureshabebitproles.DequoquidemPhilosopusmeminitita:sitincturamdederis,tingesquantumuolueris.Quodetiamingranisfrumentariiautsemineuiderelicet,cumexunogenellomultaproducantur:exquibussaepiusrepetitisoptimasegessoletexsurgere.Nechocminoriargumentoerit:sisoli&lunaepriusconiunctis,pueros,idestinferioresPlanetasaddideris,&Planetaesuntdominimundi,quitotamhancmolemregunt.Quidrefragetur?lapidemexomnibusmetalliscompositum,totummundumnonpossetingendorubefacere.Manifestumestenimdelapideexsoloauro,quoniamSolaliorumPlanetarumestdominus,quiabeofulgorescapiuntaureos,equibuselicipossettantumesseunumdiem,unamquenoctemtotaaetatemundi.RursusseptemdiesaseptemPlanetisDelapidePhilosophico,eosquediesunumdiem,quoniamunusestsol:splendorsolisestdies,quolucescentefugietateomnisaerumnaatquecalamitas.Cap.Xuii.PithagorasilleSamiuscumauditoresadcollegiumsuumerudiendosacciperet,inprimishocpraeceptumeistradidissefertur,nequidexhis,quaeineorumscolistractabantur,inuulgusemitteretur;quareauditoressuosquinqueannorumcurriculofecitobmutescere,utnequeinterrogarepraeceptoremdehisrebus,nequeintersedisserereliceret,moremsecutiPythagorei,tandemmemorialabentecoeperunt,eaquaeapraeceptoredidicerant(cumdeprimisrerumprincipiis,tumdediuinis)literisdemandare,itautsecretiora,earumrerummedullaquasiinnumerorumSacramentisdelitescerent.QuodetiamPlatonemfecisse,quipersimilitudinesrecedentesMathematicasquefiguraspraeceptionessuasabstruserat.Inditioesteiusepistola,quamdenaturaentisprimiadDionysiumscripsit:scribendumest(inquit)perambagesatqueaenigmata,utsifortemariuelterraiactarilibrumcontigerit,quilegeritnonintelligat.HocidemPoetisfabulandilocumdedissearbitror,utneressublimesadplebemignobilemdeuenirent,subfabellarumextraneocorticesuauissimumsuccumintusreconderent.LegimusAegyptiosutdogmatasuahaberentinsanctuariisliterisignorabilibus,hocest,quorundamanimaliumfigurisipsaoccultasse,utpotenaturaesignaculum(sibenememini)uultuserateffigiatus:Dracoincirculumductuscaudamquesuammordicans,annicurrentisimaginemfigurabat.Nonnequidamcuriosiorescuiquereipropriumcaracteremadscribunt,quoeiusresoccultioresset&annotatior.EofitutprisciilliPhilosophihancdiuinamartemsubuerbisobscurioribustraderecenserent.Caussamincapiteseptimoreperies.Quareputauerimfrugiesse,&operaeprecium,sitibitanquamPhilosophiaefilioquasdampropositionesobscurasexplicarem,equibusfacilimealiastibiobiectasexcuderequeas.DicuntPhilosophilapidemsuumubiqueoffendiinmontibus&cauernis:exeapropositionemihimaleintellectapersuasi,omneserroresemanasseadposteros,quiinsanguine,ouis,capillis,&ceterisrebusuariis(aliisuanis)&extraneissuntoperati.Eamsicintellige,quemadmodumsolillecoelestisubiqueestinhocmundominoriperradiossuos,itasolnosterterrenusubiqueestintotouitro,hocest,mundominori.Inmontibus,hocest,capiteAlembici,&coeloatquecauernis,hocestinfundouitri&terra.Dicuntlapidemnasciinduobusmontibus,hocest,incoelo&interra,utpoteinuitro.Praetereaasseruntlapidemsuumesseinomnibusrebus,hocest,inomnibusmetallis,quesunteorumres.Lapisitemestinomnire,hocest,natura:&quianaturasittotusmundus,habetqueomniainsenomina,ergolapismultahabetnomina,&dicituresseinomnire,quamuisinunasitpropinquiorquaminalia,cumPhilosophitantumnaturamgeneratiuammetallorumefflagitant.Undeaiuntdiuites,hocest,perfectacorporahabereeamnaturamgeneratiuam,&pauperes,hocest,inferiorametalla.Esttamenperfectior&inignepermanentiorinauro,autinargentoquaminceteris.EtiamPhilosophiremfixam&permanentemquaerunt,quaetotummundumregat,solem&lunam.Undeantiquitus,solmundiuocabatur,inquoestuitaadsanandumomnia,quidiemmotusuoefficitatquenoctemtotumquemundumsuofulgoreilluminat.Quareinquit,egosumlapis,uelinmeestlapis.DicuntPhilosophi,opuslapidisesseopusmulieris,&ludumpuerorum,muliernonnunquamterraest,nonnunquamMercurius,quitotumopusperficiat:pueriluduntcumlapide,hocest,elementatriacumterra:uelinferioracorporaluduntcumlapideaureoautargenteo,quandoipsuminfineaugmentauerint.Similiterpueriluduntcumlapide&proiiciunt,hocest,ignariproiiciuntinfundoterram,quandosublimationemfecerint.CompararuntaliquiPhilosophiopuslapidiscreationimundisimilitergenerationihominis,aceiusnatiuitati.PosterioresPhilosophinonsolumhancscientiamuerbisrecedentibus,sed&imaginibusquibusdamoccultarunt.Uidiegodepictamfilopulcerrimamuirginemnudam,etateuiridem,comaeburnea,oculisfuscis,albicantibusrubentibusquegenis,cuiuspapillaeerantlacteae&admodumterretes,atquetornatae:Eratqueeauirgototocorporiscandoreadeoinsignisacomnibusnaturaedotibusadeouenustedecorata,utmeritoRegiothalamodignissimacenseriposset,quamcunctiPhilosophideperirent,qualemUenerem,autIunonem,aliamquamuisuenustampuellam,autiuuenculamPoetaedescribunt.HabebatautemeaNymphainmanibuspendulisfaciesduasardentissimas,&subpedeeiusdexterolapiserataureus.Etcuiusgremioaureusquidamfonsinmultasuenulasexcurrebat.Sedleuopedelapiseratargenteusargenteamdeseaquameuomens.Depingebaturdextrorsumcircauirginisfaciem,Titanipseradiissuisundiquaquescintillans:AltrinsecusuerodepictaerantcornuaPhoebes,ferebanturitemhincindequaedamauicule,partimadaerarursum,partimadterradeorsum.PostuirginistergumcoaluisseuidesarboremuitaeinhortoparadisiconsitamArtitrare,simodoeiusgratiamacuiuicitatemdignosceres.DescribiturinThiaraPhilosophica,HermesomniumPhilosophorumuirinCathedrasedens,supergenibustabulasgeminasseruans:inquarumalteradeliniabaturtumglobusPhoebus,tumPhoebecorniculata,subquibusduaeauesincirculumductaemutuoseseconglutientesconsistebant,quarumalterasuperioralata,alterasinealisdepingebatur.Inalteratabuladepictieranttrescirculiuersicolores,inquorummeditullioeratimagolunae,adquamduosoles,alterradiumunum,alterradiosduoseiaculabanturatquediuerberabant,uolabantquecircaHermetiscathedram,nouemaquilaehabentesinpedibusarcusextensos,equibussagittaepennataeemittebanturinterram.Nonnescientiamlapidis?UlmannusquidemdiuiFrancisciOrdinisfraterminorartificiomagnoinlinguauernaculacontexuit,atqueperIesuChristipassionem,uerissimamcomprobauitesse,ubiuisiturillaimagobiformis,partimmascula,partimfoemina,monstrumAndrogynium,Imperatoriaemaiestatissceptruminmanibusgestans.EtpleraqueidgenusaliainPhilosophorumlibrisinueniuntur.Cap.Xiix.Quoduerolapisomnesaegritudinescurarequeat,dehisomniumPhilosophorumlibrisuntreferti.Rationetamennaturaliidostendereprouiriliportionestudebo.Omnisnaturaestinsole,&solinnatura:ergospiritumeiusaucuparipossumusinomnibus&presertiminauro,&quandonaturaestaegrota,illelapissanatnaturam.Inauropropagando,maximumconatumestcoelum.SimiliterSolipse&Iupiter.Solquidemeicunctasdotessuasindiditpropterigneameiusuirtutematquesplendorem.IupiterautemquemuitaepatronumMediciuocant,temperantiam&elementorumaequalitatemeiinfundit.Abhisdotibusadeoincorruptibilefactumestaurum,utnullusignisineiussubstantiaautuirtutemcorrumpendoagerepossit,sedipsummagisratificat.Acceditadhaecaurisolutio,naturaequeeiuspurificatioatquelongainigneenutritio,aquibusmirabilem&propediuinamsortituroperationem.Quodsieolapideinosculentisautpoculentisinponderegranisimanpisuesceres,uitaeoleumatqueigniculumcoelestisuouigoreinaequalitateconsetuaret,elementaquetuicorporisinpace&foederecolligerettemperaret.que,quibustemperatisanimaelementisduaretur,&homosemperincolumisexisteret,usqueadfinemquamomnipotensDeushominipropterinobedientiamprimiparentisinstituit.IncorporeChristitantaerataffinitaselementorum,tantaquecolligatio,quianullicriminieratobnoxius,tamenproptermirabilemdiuinaeessentiaeunionem,quodnunquamfuissetnaturalitermortuus,nisihominisredimendigratia,propterquem&natusesset,uoluntariemortemoppetiisset.Ageilligratiasperpetuastecreanti,tepraeciososuosanguineabinfernissedibusredimenti.Tehoctantomuneredonanti,quasanitatem,atquefelicitatemuitamlongaminfelicitatetransigerespropterquampraecipuelapisnosterestpetendus.Taceodiuitiarumubertatemquaehominiconfertissimeperhancartemsoletaffluere.Aureumpotumhabessiinaquauitaeinuinomaluaticoexpressaautalioquodamphalernonobililapidemeumsoluens.Cap.Xix.Masculinumpreciumfoliatumaclimiatumaccipe&componecumMercurioinduodecimaproportione,sehabenteadprecium.Deindeponeadlentumignem&continuaquousque.inMercurio,corporasoluentesuperemineatsulphurnatans,quodextrahe,donecnihilcorporisremaneatinfundo,tunchabesprimampartemoperis,habesetenimcaputcorui,quoestprincipiumoperis&fixumestfactumuolatile,putacorpusquodpermediumMercuriisurrexit.Secundaparsoperisest.Recipecaputcorui&poneinphialamsineaqua,tuncaquamcorporisuelMercurium,inquoestanimacorporisuelsolislenadistillando.Hancaquamiungenigredinituae,&permitteutmultisuicibushaecnigredo,idest,terraauricumaquaquumsurgat,tumdemprimatur,donecnebulaautterraconceperitsuumhumoremuelaquam,quaconceptahocsulphurnigrumestmetallicum,quiaaquaestmetallica.Ipsaaquainducitcoloresinhacterramultosacuarios,siignisbeneregatur,infineinduceturcoloralbissimus.TuncenimuolatilisaquascilicetMercuriusestfixus,&estelixioradalbum.Tertiaparsesthabitaterraalbissima,eandemfortiignecitrinabis:Deindeuiignisrubificabisdonecdeducaturinrubeamsubstantiam,sicutestcorallus&estelixioradrubeum.Adhucperitiamlapidisbreuibuscomprehenderelubet.Soluecorpus,accipeterram,mundificaeam,sublimaspiritum,coniungecumterra,&habesartem,tumomnitemporequantumcunqueexignenecesseesthaberespiritum&terramauri,spiritustingitcoloreaureo,terradatpondusaureum,atquecoagulatsialteracareret,opusnihilefficeret.Interraauri,Philosophitotumnaturaearcanuminquiuntdelitescere,quarecoagulumnominarisoletcumdicitur,accipecoagulumacorpore,&habesmagisterium.Similitermundificacoagulum,&deleimpedimentum,&tinges,sedquiapannusimmundusterraenostraecomparatus,mundificarinonpossitabsqueaqua:Sicterranostrasineaquanonabluitur.Abluereestsoluere,soluereestpurificare.AquaestMercurius,ipseestclauis,solumaperitcorpus&albificatterram,quaablutarecediturcumimmunditia.Ergotesingularieruditioneuigeredixerim;sieumamouerepoteris,ipseestimpedimentum&morsaeterna,quarenonibitincoelum,utsupraestinsigniterdemonstratu.Ampliusipsascientianihilaliudestquamterraeautnaturaepurificatio.Necterraasuissordidusdefaecaripotest,quinaquamadseacceperit,&hoctotumortumbreuibuscomplectitur.Plurahissimilia,perteipsumdiuinagratiapoterisdeprehendere.LaudaDeumperomneschiliadumchiliades.Cap.Xx.PhilosophusquidamnomineYlardusinprouinciaCathiloniahasfecitquaestionesadspiritum:Prima.UtrumpossitfieriPhilosophorumlapisadconuertendacorporaimperfectasiuemetallainsolem&lunamigneiudice?Responsio.Inaurosuntomniametallaessentialitercumsuisterrisincoloremultiplici.Exhacterra,cumessentiasuaconficiturlapis,quisuanaturaomnemimmundiciamaufert&proiectisadimperfectaeafixatperpetuo.Quaestio.Quid&qualisesteaessentia?Resp.Estanimamediaenaturaequaepermittitunamformamconuertiinaliam.Quaestio.Quopactoagitanimamedianatura?Respon.Omnesangelihominesautdaemonesnonpossuntintrorsumperintellectussuosacutissimosullopactoeamuidereautcomprehendere,quoniamhocDeipropriumest,quisuaemaiestatihancreseruauit.Quaestio.Potestnehomolapidemeumconficere?Respon.QuicquidDeuscreauitproprietatemhabens,possibileesthominiutinidagat:sedualdedifficileestlapidemeumconficere,tamenconficipotest.Quaestio.Animamediaenaturaehabetnecorpus?Respon.Colorauriestcorpusanimaemediaenaturae.Quaestio.Quopactopotestcoloraurideaurocorrumpi?Respon.Animamedianaturacumcaloresuo&humiditatediuidit&coniugitambosimul.Quaestio.Colorauriestalbus,autmagisniger,autcuiusgeneris?Respon.Estalbusaduisumhumanum,sedspirituiChianaeus.Quaestio.Quopacto&equibusfitcolor?Respon.naturafaciteamexpuraterra&puraaqua.Quaestio.Estcolorinomnibusmetallis?Resp.Nonsoluminmetallis,sedetiaminomnibuselementisestcolorabsconditus.Quaestio.Cuiusuirtutisestlapis?Respon:Depurarepotestlapisomniacorporametallicaimperfectaabomnilepra,utsintperpetuausqueadiudiciumextremum:corporahumanaautemabomniaegritudineusqueadmortemnaturalem.Quaestio.Etquaeresestanimahumanicorporis?Respon:Estignisuiuuscoelestisuitae,&habetinseanimammediamnaturam.Abanimamedianatura,uocaturDeuscreatoromniumrerum.Quaestio.HabuitneUirgiliuslapidem?Respon.Nonsolumipsehabuitlapidem,sedmultialiiPhilosophihabuerunteum&scripseruntmultifariamdeeoobscurisnominibus&multisoperationibus.Quaestio.Quare&quomodoappellaturlapis?Resp.Etdicotibi,lapisestnomeneius,&nonestmihidatalibertasaliquidmanifestandiampliuscuiquamhomini.Quaestio.Quantotemporepotestlapisadfinemdeduci?Resp.Duodecimmensessuntnecessarii,aprimordioinceptionis:IntrigintadiebusterraexSaturnogeneratur,uelnaturaterraefacitcrescereSaturnum.Incentumdiebuscrescitargentumuiuuminaqua.InsexagintadiebuscompletiscreuitaerexIoue.Inaliisdiebusannicrescitignisasole.Inpunctoannianimamedianaturadecoelodescenditinhancterram,&mortificatsuperiores&inferiorespotestates.Imagomultiplicisuictoriaeadconsumendumbellum,incordeuentriseorumusqueadignisiudiciumperpetuum.Nonampliusdicamtibi.TractatusalterDeLapidePhilosophicoAnonymiCuiusdam,lapidisPhilosoph.possessoris.CaputI.Denaturaquidnameasit,&qualeseiusdebeantessescrutatores?Multisapientesdoctissimiqueuiri,antecomplurasecula,imo,Hermeteteste,antediluuiummultascripseruntdeconficiendolapidePhilosophorum,&totnobisreliqueruntscripta,utnisinaturaindiesoperareturcredibilianobis,uixiamaliquisuerumexistimaret,essenaturam,quiasuperioribusseculisnontotinuentoresrerumfuerunt:necetiamantecessoresnostrialiudquicquamconsiderarunt,praeternaturamipsam&naturaepossibilitatem:&quamuisilliinsimplicitantumnatureuiamanserint,eatameninuenerunt,quenosnuncintotrebusuersantes,uixnostrisingeniispotuissemusimaginari:hocfit,quianobisnatura&generatioreruminorbeiamuilissimplexqueuidetur:&ideoingenianostra,nonadrescognitas,sedadtalia,quaenon,ueluixfieripossunt,intendimus:quapropteritaetiamnobissuccedit,faciliusexcogitareressubtiles,&quasipsiPhilosophinescirent,imaginarepossumus,quamaduerumnaturaecursum&Philosophorumsensumperuenire:&sicnaturahominumconparataest,uteaquaescitnegligat,aliasemperquaerat,multomagisingeniahumana,quibusnaturasubditaest:exempligratia,uidesquemlibetartificem,cumiamadsummamartificiisuiperfectionemperuenerit,aliaquaerit,auteaabutitur,autplanedefinit:itaetiamgenerosanatura,semperagit,usqueinipsumiliadum,hocest,terminumultimum,posteacessat:naminditaestnaturaepromissioquaedamabinitio,utpercursumintegrumpossitadmeliorauenire:&requiemhabereplenariam,adquamomniconatutendit,&gaudetsuofine,nonaliter,utformicasenio,cuiinsenectutenaturacreatalas:itanimirum&nostraingenia,eousqueprogressasunt,praesertiminartePhilosophicaseulapidispraxi,utiamfereinipsumiliadumperuenerimus.Namarschymiaeeiusmodisubtilitatesnuncinuenit,utuixmaiorespossintreperiri,&eatenusdiffertaueterumPhilosophorumarte,proutfaberhorologiorum,asimplicifabroferrario:&licetambotractentferrum,nihilomniusneutersciretalteriuslabores,quamuisambosintinsuaartemagistri.SihodiereuiuisceretipsePhilosophorumpaterHermes,&subtilisingeniiGebercumprofundissimoRaymundoLullio,nonproPhilosophis,sedpotiusproDiscipulisanostrischymistishaberentur:nescirenttothodieusitatasdistillationes,&totcirculationestotcalcinationesaliaqueinnumerabiliaartistarumopera,quaeexillorumscriptishuiusseculihominesinuenerunt,&excogitarunt.Unicumtantumnobisdeest,utidsciamusquodipsifecerunt,lapidemuidelicetPhilosophorumseutincturamPhysicam:nosdumillamquaerimus,aliainuenimus&nisiitausitataessetprocreatiohumana,&naturaineosuumiusteneret,iamuixnondeuiaremus.Sedutreuertaradpropositum:promisiinhocprimocapitenaturamexplicare,nenosasimpliciuiauera,uanadeflectatimaginatio.Naturamigiturdico,unam,ueram,simplicem,integraminsuoesse,quamDeusanteseculafecit,&spiritumeiinclusit:scitoautemnaturaeterminumesseDeum,qui&natureprincipiumest,siquidemnullumfiniturinitium,nisiineo,inquoincipit.Dixiunicamessetantum,perquamDeusomniafacit,nonquodDeussineillaoperarinesciret(siquidemipsenaturamfecit&omnipotensest)seditasibiplacuit,&fecit,resomnesexillanaturaunicaproueniunt,necestinorbealiquidextranaturam:&quamuisaliquandoabortusfiat,hocnonestnaturae,seduelartificisuellociuitium.Naturahaecdiuisaestinlocaquatuor,inquibushaecomniaoperatur,quaeapparent&inumbrasunt,siquidemrespotiusinumbrasunt,quamutuereappareant:mutaturinmare&foemina,&mercurioassimilatur,quiaseiungituariislocis,&secundumterraelocabonauelmala,resproducit,licetnonsintlocamalainterra,proutnobisuidetur:qualitatesautemsunttantumquatuor,&haeomnibusinsuntrebus,nequeconcordant,semperunaexceditaliam:naturaautemnonestuisibilislicetuisibiliteragat,namestspiritusuolatilis,quiincorporibussuumagitofficium,locum&sedemsuamhabetinuoluntatediuina,nobishocloco,adnilaliudipsaprodest,nisiuteiuslocasciamus,quisintinconuenientiora&propinquiora,hocest,utsciamusconiungereremrei,secundumnaturam,nemisceaturlignumhomini,autbosuelanimalmetallo,sedquodlibetagatinsuumsimile,&tuncetiamnaturasuumpraestabitofficium.Locusnaturaenonestalius,quamutsupradictum,inuelleDei.Scrutatoresnaturaetalesessedebent,qualisestipsanatura,ueraces,simplices,patientes,constantes,etc.&quodmaximum,piiDeumtimentes,proximononnocentes:posteadiligenterconsiderent,numpropositumsuumcumnaturaconcordet,ansitpossibileabexemplis,discantaparentibusexquibusuidelicetrebusquidfiat,quomodo&inqualiuasenaturaoperetur:Namsitusimpliciteruisaliquidfacere,sicutiipsafacitnatura,sequerenaturam:sinueropraestantiusquidmoliris,quamnatura,idanimaduerteinquo&perquidmelioratur,&semperinsuo&idfietsimili:exempligratia,sicupismetallum,(quaeestnostraintentio)ulteriusquamnaturafecit,inuirtutepromouere,naturamaccipereoportetmetallicam,&hocinmare&foemina,aliasnilefficies.Sienimintendisexherbiscrearemetallum,laborabisinuanum,sicutietiamexcaneuelbestialignumnonproduces.Cap.Ii.Deoperationenaturaeinnostroproposito&spermate.Naturamiamdixiesseueram,unicam,ubiqueapparentem,continuam,quaecognosciturexrebusproductis,lignisuidelicet,herbisetc.Dixietiamscrutatoremnaturaeesseoportereueracem,simplicem,patientem,constantem,unicaesaltemreianimumapplicantem,etc.nuncdenaturaeactuincipiendum:sicutinaturainDeiuelleest,&Deuscreauitillam,uelimposuitomniimaginationi,itanaturafecitsibisemen,hocestuellesuuminelementis:illaestquidemuna,&tamenresprofertdiuersas,sedniloperatursinespermate,quicquidspermauultoperaturnatura,namestinstarartificisalicuiusinstrumentum.Spermaigituruniuscuiusquereimelius&utiliusestartifici,quamnaturaipsa:namenaturasinespermateefficiestantum,quantumsineigne,aurouelargentoaurifaber,autsinegrano&semineagricola.Habitospermate,naturapraestoaderit,siueadmalumsiueadbonum.Operaturillainspermate,utDeusinliberohominisarbitrio,&hocestmagnummiraculum,quodnaturaobeditspermati,noncoacta,sedpropriasponte,sicuti&Deusomniaconcedit,quaehomouult,noncoactus,sedexpropriouelle:ideohominiliberumdeditarbitrium,siueadmalum,siuebonum.Spermaigiturestelixircuriusquerei,uelquintaessentiaseuperfectissimareidecoctio&digestio,uelsulphurisbalsamum,quodidemest,quodhumidumradicaleinmetallis:magnusquidemhicdehocspermatepossetinstituisermo,sednostantum,adproposituminartechymicatendimus,quatuorelementagenerantsperma,uoluntateDei&imaginationenaturae:quemadmodumenimuirispermahabetcentrum,seuuassuiseminisinrenibus:itaquatuorelementamotuindesinenti(quodlibetsecundumsuamqualitatem)proiiciuntspermainterraecentrum,ubidigeritur&permodumemittiturforas:centrumueroterraeestquidamlocusuacuus,ubinilquiescerepotest:inexcentrum(utitaloquar)seucentrimarginem&circumferentiamquatuorelementasuasproiiciuntqualitates,sicutiuirsuumemittitsemeninuterummulieris.inquonilmanetdesemine,sedpostquamdebitammatrixaccipitportionem,ceterumeiicitforas;similiterincentroterraeaccidit,utuismagneticapartisalicuiuslociremadseattrahat,conueuientemsibiadpariendumaliquid,ceterumeiiciturforas,inlapides&aliaexcrementa:namomnesresexeofontehabentoriginem,necquicquamintotomundonascitur,nisiperhuncfontem.Exempligratia,habeaturinaliquamensaplanauasculumaquae,quodloceturinmensaemedium,&circumcircaponanturresuariae,&coloresuarii,itemsal&c.quodqueseparatim:effundaturposteaaquainmedium,uidebisillamaquamhincindediffluere,&dumriuulusunusattingetcoloremrubeum,rubefietabillo,siadsalem,salissaporemmutuabitur,&sicdeceteris.Aquaenimlocanonmutat,sedlocorumdiuersitasmutataquam.Similimodoecentroterraesemenuelspermaaquatuorelementisincentrumproiectumaduarialocatransit,&secundumlocinaturamnaturaturres,siperuenitadlocumterrae&aquaepurum,fitrespura.Semen&spermaomniumrerumestunicum,&tamenuariasresgenerat,utiesequentiapparetexemplo:uirisemen,estsemennobile,&saltemadgenerationemhominisestcreatum:nihilonimus,siuirabutatureo,quodestineiusliberoarbitrio,nasciturabortus:Nam,sicontragrauissimasDeiinhibitionesuiriniretuaccam,autaliambestiam,facileconciperetbestiauirisemen,quianaturanonestnisiuna,&tuncnonnascereturhomo,sedbestia&abortus,siquidemlocumnoninuenitsemensibicompetentem:taliinhumana&detestandacommixtioneuirorumcumbestiisuariaebestieproducerenturhominibussimiles.Itaenimfit,sispermaintratcentrum,nascitur,quodindenascidebebat,sedcumiaminlocumuenit&concipit,nonampliusmutatformam:uerumdumadhucincentrospermaest,aequefacileexillospermateproducipotestarbor,quammetallum,tamcitoherbaquamlapis,&unuspretiosioraltero,secundumpuritatemuelimpuritatemloci:sedquomodoelementaspermagenerent,nuncnobisdicendumest,&hocmodofit;elementasuntquatuor,duosuntgrauia,&duosuntleuia,duosiccaduohumida:sedunummaximesiccum,&alterummaximehumidum,suntmasculina&foeminina,etc.Horumquodlibetperseestpromtissimumadproducendumressibisimilesinsphaerasua,&itauoluitaltissimus:Haecquatuornonquiescunt,sedsemperinuicemagunt,&quodlibetperseemittitsuumsubtile,acincentroconueniunt.Incentroueroestarchaeus;naturaeseruus,quieaspermatamiscendoeiicitforas.Quomodoautemidfiatinepilogohorumduodecimcapitumcopiosiusuidereest,Cap.Iii.Deueraprimametallorummateria.Primametallorummateriaduplexest,sedunasinealterametallumnoncreat:prima&principalisesthumidumaeriscaliditatemixtum,hancPhilosophimercuriumnominarunt,quiradiissolis&lunaegubernaturinmariPhilosophico:secundaestterraecaliditassicca,quamuocaruntsulphur:sedquiaomnesueriPhilosophihancmaximeoccultauerunt,nospaulolucidiusillamexplicabimus,ponduspraesertim,quoignorato,omniadestruuntur:indefitutmultiexrebonaproducantabortus:suntenim,quitotumcorpuspromateriaseusemineuelspermatesumunt,aliifrustum,&hiomnesarectodeclinanttramite.Exempligratia,siquisuiripedem,&mulierisacciperetmanum,&uelletexhaccommistionecrearehominem,nonessetpossibile.Esteniminquolibetcorporecentrum,&locusuelseminisseuspermatispunctum,&semper8200.pars,etiaminipsogranotritici:&hocaliteressenonpotest:namnontotumgranumuelcorpusuertiturinsemen,sedtantumestincorporescintillaaliquanecessaria,quaeasuocorporecustoditur,abomniexcessiuocalore&frigore,etc.Sihabesaures&sensus,hicanimaduerte&securuseris,nontantumabillisquilocumspermatisignorant,totumquegranuminsemenreducerenituntur,uerumetiamabhisomnibus,quiinsolutionemetallorumuersanturuana,&metallapertotumsoluereuolunt,utposteaexillorumcommixtionemutuanouumcreentmetallum.Athi,sinatureprocessumconsiderarent,uiderentremsehaberelongealiter:namnullummetallumesttampurum,quodnonhabeat&suasimpuritates,unumtamenalteropaucioresuelplures:sed,tuamicelectorprimumobseruabisnaturaepunctum,utsupradictum,&satishabes:sedhanctibihabetocautelam,neinmetallisuulgiilludquaeras.Inquibusnonest:namhaecmetalla,praesertimaurumuulgimortuasunt,sednostrasuntuiua,spiritumhabentia,quaeomninosumenda:scitoenimmetallorumuitamesseignem,dumadhucinsuisminerissunt,&mortemetiamigne,fusionisuidelicet:primauerometallorummateriaesthumiditasquedammixtaaerecalido,&estinformaaquaepinguisadhaerentisunicuiquereipuraeuelimpurae,inunolocotamenabundantiusquaminaltero,quodfitquiaterraestinunolocomagisaperta&porosa,uimattractiuamhabens,quaminaltero:Prouenitaliquandoperseinlucemindutauestealiqua,praesertiminlocisubinonhabet,adhaererealicui,cognosciturita,quiaresomnisextribusprincipiisestcomposita,inmateriauerometallorumunicatantumsineconiunctione,exceptaueste,ueleiusumbrascilicetsulphure,etc.Cap.Iu.Quomodometallainterraeuisceribusgenerantur.Producunturmetallahocmodo,postquamquatuorelementauirtutessuasproiiciuntinterraecentrumArchaeusdistillandosublimatcaloremotusperpetuiinterraesuperficiem:Estenimterraporosa&uentusstillandoperporosterraeresoluiturinaquam,exquaresnascunturomnes:sciantergodoctrinaefilii,spermametallorumdiuersumnonesse,aspermatererumomnium,scilicetuaporemhumidum:ideofrustraquaeruntArtistaemetallorumreductioneminmateriamprimam,quaetantumuaporest:Philosophinontalemintellexeruntmateriamprimam,sedtantummateriamsecundam,sicutiBernhardusTreuisanusoptimedisputat,quamuisnonitalucide,quiadequatuorelementisloquitur,nihilominusiddicereuoluit&solummodocumfiliislocutusest.Egouero,utclariustheoricamdetegerem,omneshicpraecauere&monereuolui,uttotsolutiones,totcirculationes,totcalcinationesacreiterationessinerent,namfrustraidquaeriturinredura,cumpersemollisubiquesit,nonprimasedsecundatantumqueraturmateria,talisnimirum,quaesimulacconceptaest,inaliammutariformamnonpotest.Atsiquaeras,quomodometallumintalemreducaturmateriam,sequorineoPhilosophorumintentionem:hoctantumpraeceterisuolo,utfiliartisintelligant,sensumscriptorum,nonsyllabas,&ubinaturadosinat,inmetallicisuidelicetcoramoculisnostrisperfectiscorporibus,ibiartiesseincipiendum.Sedutadpropositumreuertar,(siquidemhicnonestintentionostradesololapide)agamusnuncdemateriametallorum:pauloantedixi,resomnesnasciexaereliquidoueluapore,quemelementaperpetuomotuinuisceraterraestillant,huncpostquamnaturaeArchaeusaccepit,perporossublimat,&unicuiquelocosuafagacitatetribuit(sicutiinpraecedentibusretulimus)&siclocorumuarietateresetiamproueniunt&nascunturuariae.Suntquiopinentur,Saturnumhaberealiudsemen:aurumquoquealiud:&sicconsequenterMetallareliqua,seduanasuntista:unicumtantumestsemen,ideminSaturno,quodinauroinuenitur,ideminLuna,quodinMarte,etc.Sedlocusterraediuersusfuit,simerecteintelligis:Quamuisinlunanaturacitius,quaminsoledesierit,&sicdealiis:quandoenimexterraecentrosublimaturuapor,illetransitperlocauelsiccauelcalida:siigiturtransituaporperlocacalida&pura,ubipinguedosulphurisparietibusadhaeret,uaporillequemPhilosophiMercuriumPhilosophorumdixerunt,accommodatse&iungiturillipinguedini,quamposteasecumsublimat,&tuncfitunctuositas,relictonomineuaporisaccipitnomenpinguedinis,quaeposteauenienssublimandoadlocaalia,quaeiamuaporantecedenspurgauit,ubiestterrasubtilis,pura,&humida,impletporoseius,&iungiturilli,&sicfitsol:siueropinguedoillauenitadlocaimpurafrigida,fitSaturnus:siuerotalisterrapurasit&mixtasulphuri,fitUenus,&cetera.Quoenimmagisdepuratuslocusest,eopulchrioraredditmetalla:namsciendumest,quodilleuaporcontinueegreditur,excentroadsuperficiem,eundopurgatloca:indefitquodhodiereperianturmineraeinlocis,ubiantemilleannosnullaefuerunt:namprogressusuosempersubtiliatcrudum,impurum,parumsuccessiuesecumtrahens:&haecestreiteratio&circulationaturae:tamdiusublimatur,resnouasproducendo,doneclocusdepuraturoptime:&quomagisdepuratur,eoetiamnobilioresresproducit.Hyemeuero,cumaerfrigidusterramconstringit,congelaturetiamilleunctuosusuapor,quipostearedeunteuere,unacumterra&aquamiscetur,&fitmagnesiatrahensadsesibisimilemmercuriumaeris,quidatuitamomnibusrebus,perradiossolis,lunae,&stellarum,&sicgramen,flores,&similiaprofert:naturaenimnemomentumtemporisotiatur:metallauerosicprocreantur,longadestillationepurgaturterra,posteaaccessupinguediniseagenerantur:aliomodononproueniunt,sicutiquorundamPhilosophorumscriptasinistreinterpretantium,uanaopinioest.Cap.U.Degenerationelapidumomnisgeneris.Lapidismateriaesteadem,quae&aliarumrerum,&secundumlocorumpuritatemhocmodonascuntur.Quandoquatuorelementasuumuaporemstillantinterrecentrum,&Archaeusnaturaeeundemeiicit&sublimat,hic,dumtransitperlocaporosqueterrae,trahitsecumomnemterraeimpuritatemusqueinsuperficiem,quemposteacongelataer,namquodaercreatpurus,aercongelatcrudus,quiaaerinaeremhabetingressum,&seiunguntinuicem,namnaturanaturalaetatur,&sicfiuntpetrae&monteslapidei,secundummagnos&paruosporos:&quomaioresterraepori,eoetiammeliuspurgaturlocus:dumenimpertalerespiraculummaiorcaliditas,&aquaemaiorquantitastransit,eocitiusdepuraturterra,&sicposteaineiusmodilociscommodiusmetallanascuntur;sicuti&ipsatestaturexperientia,utaurumnonalibi,nisiinmontibusquaeratur&reperiatur,quodinplanitie,nisiraro,fierinequit:namsaepissimetalialocahumidasunt,nonuaporesedaquaelementali,quaeadsetrahituaporemillum,&itaseseamplectuntur,utnonfacileseparentur,posteasolcoelidigerensillam,facitargillampinguem,quafiguliutuntur:inlocisuero,ubiestarenagrossa,&uapornonhabetsecumpinguendinem,uelsulphur,herbas&grameninpratiscreat:sunt&alilapidespretiosi,utAdamas,Rubinus,Smaragdus,&reliquaegemmaegeneranturomneshocmodo:quandouapornaturaepersesublimatur,sineaccessupinguedinis,sulphuris,&uenitadlocumaquaepuraesatis,fiuntAdamantes,&hocinlocisfrigidissimis,adquaenonpotestperuenirepinguedoilla,quiapinguedononpermitteretista.Sciendumenimest,quodspiritusaquaefacilimesublimaturcalorefacili,sedoleumseupinguendo,nonnisimagnoeleuaturcalore,&inlocacalida:etiamsienimexcentroprogrediatur,leuicongelaturfrigore&sicsubsistit:uaporueroadlocadebitaascendit,&congelaturinaquapurainlapidesgranulatim.Quomodoueroingemmiscaloresfiant,sciendumest,illudrationesulphurisinhuncmodumfieri:sisulphurispinguedocongelaturmotuilloperpetuo,posteaSpiritusaquaetranseundodigerit,&purificatilluduisalis,doneccoloredigestorubeouelalbocoloretur,quicolortendensadmelioracumillospirituquiasubtiliatusest,totreiterationibusdestillatiseleuaturcumspiritu,spiritusposteahabetpotentiamintrandiresimperfectas,&sicintroducitcolorem,quiposteaiungiturilliaquaetuncpartimcongelatae,&sicimpletporoseius,&fixaturcumeafixationeinseparabili.Congelaturenimomnisaquacalore,siestsinespiritu,congelaturfrigore,sihabetspiritus:sedquiscitcongelareaquamcalido,&spiritumcumeaiungere,certereminuenietmillesiespretiosioremauro,&omnire.Efficiatigitur,utsepareturspiritusabaquautputrescat,&appareatgranum,posteareiectisfaecibusreducatspiritumexaltoinaquam,&faciatconiungeresimul:illaenimcomiunctiogenerabitramumdissimilemformaparentibus.Cap.Ui.DesecundaMateria&putrefactionererum.Diximusdeprimamateriarerum,&quomodonascunturresexnaturasiuesemine,hocestquomodonaturaabelementisaccipitmateriam,exquageneratsemen:nuncuerodesemine&rebusgeneratisexseminesermoneminstituemus.Omnisreshabenssemen,multiplicaturineo,sedabsquenaturaeauxiliononfit:semenenimnihilaliudest,quamaercongelatusinaliquocorpore,seuuaporhumidus,&nisihicresoluaturcalidoetiamuaporenulliusestusus.Sciantergoinuestigatoresartis,quidsemensit,nequaerantrem,quaenonest,&sciantilludessetriplex,quodexquatuorelementisproductumest:primumestminerale,dequohoclocosermoest:alterumuegetabile:tertiumanimale.MineralesemenaPhilosophiscognoscitur:uegetabilecommuneacuulgareest,utuidemusinfructibus:animaleeximaginationecognoscitur:uegetabilenobisostendit,quomodonaturacreatilludexquatuorelementis;sciendumenimest,quodhyemsestputrefactioniscaussa.Siquidemspiritusuitalesinarboribuscongelat,&quandohicaloresolis(inquoestuismagneticaomnishumiditatisattractiua)resoluuntur,tunccalornaturepermotumexcitatus,pellitadcircumferentiamuaporemaquaesubtilem,quiporosarborisaperit&guttasstillarefacit,semperpurumabimpuroseparando:praecedittameninterdumpurumimpurum;purumdat&congelaturinflores,impurumabitinfolia,grossum&spissumincorticem,arboriscordexmanetfixus,foliacaduntfrigoreuelcalorequandoobstruunturporieius,florescongelanturintalicolore,qualisestipsicalor,&adfertfructumuelsemen,uelutipomum,inquospermaest,exquononnasciturarbor,sedinillospermateestsemenuelgranumintrinsece,exquoetiamabsquespermatenasciturarbor:nammultiplicatiofitnoninspermate,sedinsemine:sicoculariteruidemusnaturamcreareexquatuorelementissemen,nenosinhocfrustraoccuparemur:namquodcreatumest,creatorenonindiget:hocexempliloco,lectoremadmonuissesufficiat,sedadpropositummineraleredeo:semenmineraleuelmetallorumcreatnaturainuisceribusterrae,proptereanoncrediturtalesemenesseinrerumnatura,quiainuisibileest:atnonestmirum,quodignaridubitent,siquidemidquodpraeoculisest,nonpercipiaturabillis,multominusistud,quodinuisibiliterabsconditumest:seduerissimumest,quodsuperiusnonest,nisiutistudquodestinferius&uiceuersa:idquodnascitursupranasciturexeodemfonte,sicutiilludquodinfrainterraeuisceribus:&quampraerogatiuamuegetabiliapremetallishabent,utDeusillissemeninderet,&haecimeritoexcluderet?noneeiusdemdignitatismetallaapudDeum,cuius&arbores?Hocprocertostatuatur,nihilsineseminecrescere,ubienimnullumestsemen,resestmortua:Necesseestergo,utuelquatuorelementacreentsemenmetallorum,ueleaproducantsinesemine:siabsquesemineproducuntur,tuncperfectafierinonpossunt,siqidemresomnissinesemineimperfectaest,rationecompositi:quihuicindubitateueritatifidemnonadhibet,nonestdignus,utnaturasecretascrutetur,nileniminorbenascitur,quodseminedestituatur.Semenmetallorumuere&realiteripsisestinditum.Generatioautemeiusitafit.QuatuorelementainprimaoperationenaturaestillantperArchaeumnaturae,interraecentrumuaporemaqueponderosum,quiestmetallorumsemen,&diciturMercuriusproptereiusfluxibilitatem,&uniuscuiusquereiconiunctionem,nonpropteressentiamassimilatursulphuri,propterinternumcalorem,&postcongelationemesthumidumradicale.EtquamuiscorpusmetallorumexMercuriositprocreatum,quoddeMercurioPhilosophorumintelligidebet,tamenhinonsuntaudiendi,quiputantMercuriumuulgisemenessemetallorum,&itacorpuslocoseminisaccipiunt,nonconsiderantes,quod&dictusuulgiMercurius,suuminsehabeatsemen.Erroresomniumhorumesequentipatebunt,exemplomanifestumest,quodhomineshabeantsemen,inquomultiplicantur:hominiscorpusMercuriusest,sedsemenoccultumest,incorpore&rationecorporisquantitasinpondereexigua:quiigiturhominemgenerareuult,nonMercurius,quicorpusest,sedsemenuaporaquaecongelatusaccipiatur:sicinregenerationometallorumsinistreprocediturauulgaribuschymicis:corporametallicasoluunt,siueMercurium,siueaurum,siueSaturnum,siueLunam,&corroduntillaaquisfortibus,&aliisrebusheterogeneis;adueramartemnonrequisitis,posteaconiungunt,&simulcoquunt,nescientesquodexcorporehumanodissectonongeneraturhomo,quiacorruptiocorporis&seminisdestructiohocpactopraecessit.Unaquaequeresinmare&foeminamultiplicatur,utintractatudeduplicimateriamentionemfeci:diuisiosexusnilcreatuelproducit,seddebitailliusconiunctioprofertnouamformam:seminauelspermataergononcorporasuntaccipienda.Resp.Ergomaremuiuum,&foeminamuiuam,hosconiungesimulutinterseimaginentur,spermaadprocreandumsuaenaturaefructum.Primamenimmateriamnemomortaliumcredatsefacereposse:primamateriahoministerraest,&nemohominumexillahominemcrearepotest,solusDeushocscit:atemateriasecunda,quaeiamcreataest,siinlocumdebitumpositafuerit,facilenaturaoperantegenerabiturid,cuiusformaesemenest:artifexhicnilfacit,nisiutsciatsubtileaspissoseparare,&inuasimponeredebitum:namhocconsideramdumest,proutresincipitur,itafinitur:exunofiuntduo:exduobusunum&nonulterius.UnusestDeus,exhocunoDeofiliusestnatus:unusdeditduo,duounumdederuntSpiritumSanctumabutroqueprocedente,sicfactusestmundus,&siceritfiniseius.Consideraprioraquatuorpunctaexactissime:habesinillisPatre,Patrem&Filium,ultimoSpiritumSanctumhabesquatuorelementa,habesquatuorluminaria,duocoelestia,duocentralia,nilampliusest,fuit,&erit,quaminhacfigurapatet:sideberemomniamysteriahinceliciendaconsignare,magnumorireturuolumen:redeoadpropositum,&tibidicouerum,filimi,noncreaturexunounum,quiahocsoliusDeiestproprium,sufficiatteposseexduobuscreareunumtibiutile:sciasergospermamultiplicatiuumessemateriamsecundam,&nonprimam.Primaenimmateriarerumnonuidetur,occultaestinnaturauelinelementis,secundauerointerdumfiliisdoctrinaeapparet.Cap.Uii.Deuirtutesecundaemateriae.Sedutfaciliuspossiscomprehenderequalissithaecsecundamateria;uirtutesexquibusillamcognosces,describamtibi:acprimumscias,quodnaturaintriaregnadiuisaest:duosuntregna,quorumquodlibetpersestarepotest,etsialiaduononessent:estRegnumMinerale,Uegetabile&Animale:Mineralepersesubsisterepotest.etsinullushominuminmundoesset,necarboruelherba:Uegetabileitidemetiamsinullummetallumnecanimalessetpersestarepotest,haecduosuntexunoperunumcreata:tertiumueroexdictisduobusuitamhabet,sinequibusessenonposset,&estnobiliusacpraestantius,quamduopraedicta,sicutietiampostremumestinterilla,&dominatureis,quiasemperintertiouirtusfinitur,&insecundomultiplicatur.Uideninuegetabiliregno:primamateriaestherbauelarbor,quamtucrearenescis,naturasolummodohocfacit:inhocregnosecundamateriaestsemen,quodtuuides,inhocmultiplicaturherbauelarbor.Inregnoanimaliprimamateriaestbestiauelhomo,quemtucrearenescis,sedsecundammateriam,uelspermatunosti,inquomultiplicaturhomo.Inregnomineralimetallumtucrearenescis,&sigloriarisuanuses&mendax,naturahocfecit&quamuishaberesprimammateriamsecundumPhisophos,illudsalcentraletamensineauromultiplicareimpossibiletibiforet:semenautemmetallorum,filiitantumdoctrinaenouerunt.Inuegetabilibusseminaapparentextra,renesdigestioniseiusestaercalidus:inanimalibussemenapparetintus&extra,renesdigestioniseiussuntrenesuiri:aquainmineralibussemenestincentrocordiseorum&uitae:renesdigestioniseiusestignis.Uegetabilisseminisreceptaculumestterra:animalisseminisreceptaculumestmatrixfoeminae.Aquaemineralisseminisreceptaculumestaer:&easuntseminumreceptacula,quaesuntcongelationiscorporum.eaestdigestioquaesolutio:eaputrefactioquaedestructio.Uirtusautemcuiusqueseminisest,unicuiquereiinsuoregnoseconiungere,quiasubtileest,&nihilaliudquamaer,quipinguedineinaquacongelatur:cognosciturita,quianonmiscetseextrasuumregnumnaturaliteralicuirei,nonsoluitursedcongelatur,quiasolutionenonindiget,sedcongelatione:necesseestergo,utporicorporumaperiantur,utemittatursperma,incuiuscentrosemeniacet,quodaerest,illudquandoinmatricemuenitdebitamcongelatur&congelat,quodreperit,purumuelimpurumpuromixtu.Quamdiuincorporesemeest,uiuitcorpus,quandototumconsumitur,corpusmoritur,omniaautemcorporapostemissionemseminisdebilitantur:experientiaetiamtestatur,hominesUenerinimiumindulgentesdebiliotesfieri,ut&arboresnimiosfructusferentes,fieriposteasteriles.Semeigitur,utiammultotiesrepetitumest,resestinuisibilis,sedspermaestuisibile,&fereestanimauiuens,noninueniturinrebusmortuis:eliciturdupliciter,suauiter&cumuiolentia,sedquiahicdeuirtuteeiussaltemsermoest,dicoquodnilsineseminenascatur,uirtuteseminisfiuntomnia,&sciantartisfiliiinarboribusamputatisfrustrasemequaeri,quodsolumodoinuiridibsreperitur.Cap.Iix.Dearte&quomodoperartemoperaturnaturainsemine.Omnesemenpersenulliusmomentiest,sinonponatur,uelabarte,uelanaturainmatricemdebitam,&licetsemenpersenobiliussitomnicreatura,tamenmatrixeiusestuita,quamfacitputrescerespermauelgranum,&puripuncticongelationemcaussatur,insupercalorecorporissuiilludnutrit&crescerefacit:&hocfitinomnibussupradictistribusnaturaeregnis:&fitnaturaliter,permenses,annos&tempora.Sagaxueroarsillaest,quaeinregnominerali&uegetabilialiquidabbreuiarepotest,sednoninanimali:inmineralisolummodoperficithoc,quodnaturanonpotest,propteraeremcrudum,quisuauiolentiaimpleuitporoscorporiscuiusque:noninuisceribus,sedinsuperficieterrae,utanteainpraecedentibuscapitulisdixi:sedutfaciliusintelligaturhoc,adhucadiungereuolui,quodelementacertanterinterseproiiciuntincentrumterrae,quasiinrenessemensuum:centrumueropermotumemittitilludinmatricem,matricesuerosuntinnumerabiles,quotlocatotmatricesunapurioraltera,&sicininfinitumfere.Sciasergo,quodpuramatrix,purumdabitfoetuminsuosimili:exempligratia,inanimalibussuntmatriceshominum,uacca,rum,equorum,canum,etc.Sicinminerali&uegetabilisuntmetalla,lapides,salia:namsaliainhisceduobusregnissuntconsideranda,&locaeorum,secundummagisuelminus.Cap.Ix.Decommixtionemetalorumueldeeliciendoseminemetallico.Diximusdenatura,dearte,decorpore&despermateacsemine:iamadpraxindescendamus,quomodouidelicetmetallacommisceredebeant,&qualiseorumsitintersecorrespondentia:sciasergomulieremnondiscrepareauiro,exeodemsemine,&inunamatriceambonascuntur,nihildefuitpraeterdigestionem,&utmatrixpurioressetinsanguine&sale:siclunaexeodemseminecumsole&eademmatrice:sedmatrixmagishabuitdeaqua,quamdesanguinedigesto,secundumtempuslunaecoelestis.Utueroeo,faciliustibiimaginaripossis,quomodometallacoeant,utemittant&recipiantsemen,intuerecoelum&Planetarumsphaeras:uidesquodSaturnussupremussit,cuisucceditIupiter,huicMars,posteaSol,quemsequiturUenus,hacMercurius,ultimolocoLunastatuitur:consideraiam,quodPlanetarumuirtutesnonascendant,seddescendant:dedithoc&ipsaexperientia,quodexUenerenonfitMars,sedexMartefitUenus,utpoteunasphaerainferior,sicetiamIupiterfaciletransmutaturinMercurium,quiaIupitersecundusafirmamento,&Mercurius,secundusaterra:Saturnusprimusacoelo,Lunaprimaaterra.Solmiscetseomnibus,sednunquamperinferioresmelioratur.Nonautemtelateat,magnamessecorrespondentiaminterSaturnum&Lunam,quoruminmedioSolconstitutusest,sicutiinterIouem&Mercurium,inquorummediosoletiamconsistit:eodemplanemodointerMartem&Uenerem,quiduosolemetiamhabentintermedium.NoueruntchymistaeferruminCuprumseuUeneremsinesolemutareinoueruntetiameIouefacereMercurium:sunt&aliqui,quieSaturnocomficiuntLunam:sedsiscirenthismutationibusfolisadministrarenaturam,certeremomniThesasroinuenirentpretiosiorem:proptereadico,nonignorandumesse,quaemetallainuicemsintconiungenda,&quorumnaturanaturaecorrespondeat:proptereaunumdaturmetallum,quodhabetpotentiamaliaconsumendi:estenimfereutaquaeorum,&feremater:unicatantumres,humidumradicale,solisuidelicet&lunaeresistitei,&melioraturperillud:sedutdetegam,chalybsuocatur,siundeciescoitaurumcumeo,emittitsuumsemen,&debilitaturfereadmortemusque,concipitcalybs,&generatfiliumpatreclariorem,posteacumsemeniamnatiimponiturinsuammatricempurgatillam&facitmillesiesaptioremadpariendumoptimosfructus.Est&alius,chalybs,quiassimilaturhuic,perseanaturacreatus,quiscitexradiissolismirabiliui&uirtuteelicereillud,quodtothominesquaesierunt&operisnostriprincipiumestmagnum.Cap.X.Degenerationesupranaturalifilisolis.Tractauimusderebus,quasnaturacreat,&quasDeuscreauit,utscrutatoresartiseofaciliuspossibilitatemnaturaeintelligerent,sednediutiusdifferam,modumacartemconficiendilapidisPhilosophorumaggredior.LapisPhilosophorumseutincturanilaliudest,quamauruminsupremumgradumdigestum:namaurumuulgiestsicutherbasinesemine,quandomaturescitproducitsemen:sicaurumquandomaturescitdatsemenseutincturam.Sedquaeretaliquis,quareaurumuelaliudmetallumnonproducatsemen?ratioredditurtalis,quianonpotestessematurum,propteraeriscruditatem,nonhabetsufficientemcalorem,&contingitinquibusdamlocis,utreperiaturaurumpurum:quodnaturauoluitperficere,sedimpeditafuitabaerecrudo,exempligratia,uidemus,quodpomorumArantiorumarboreshicquidemcrescantinstaraliarumarborum.InItalia&alibi,ubiestillarumsolumnatiuum,dant&feruntfructus,quiasufficientemhabentcalorem,inhisuerofrigidioribuslocisminime:ubienimmaturesceredeberent,desinunt,quiafrigoreopprimuntur:&sicnunquamanaturainhiscelocishabenturearumfructus,licetaliquandoiuueturnaturasuauiter&cumingenio,tuncarsiamperficit,quodnaturanonpotuisset.Idemplaneinmetallisaccidit.Aurumpotestdarefructum&semen,inquosemultiplicatindustriasagacisartificis,quiscitnaturampromouere:sedsiabsquenaturaiduelittentare,errabit:namnonsoluminhacarte,sed&inomnire,nihilpossumus,quamnaturamiuuare,&hocnonaliomedio,quamigneseucalore:sedcumhocfierinonpossit,siquidemincongelatocorporemetallicononappareantspiritus,oportetutpriussoluaturcorpus,&porieiusaperiantur,quonaturaoperatipossit:qualisautemilladebeatessesolutio,hiclectoremadmonitumuelim,duplicemessesolutionem,licetmultaesuntaliaesolutiones,atinutiles:unatantumestueranaturalis:secundaestuiolenta,subquaaliaecomprehendunturomnes:naturaliseiusmodiest,utporicorporisaperianturinaquanostra,quodigestumenittatursemen,&matricisuaeimponatur:aquaueronostraaquaestcoelestis,nonmadefaciensmanus,nonuulgisedserepluuialis:corpusestaurum,quodsemendat.Lunanostraest,(nonargentumuulgi)quaerecipitsemenauri:regiturposteaignenostrocontinuo,permensesseptem,&interdumdecem,donecaquanostraconsumattres,&relinquatunum,&hocinduploposteanutriturlacteterrae,uelpinguedineeius,quaenasciturinuberibusterrae&regituruelconseruaturaputrefactione,salenaturae:&sicgeneraturilleinfanssecundaegenerationis.Nuncatheoricaadpraxinaccedamus.Cap.Xi.Depraxi&confectionelapidisseutincturaeperartem.Pertotcapitasparsaestoratioderebusperexempla,uteofaciliusintelligaturpraxis,quaefieridebetnaturamimitandoinhuncmodum.◉.TerraenostraeperXi.gradusXi.granaaurinostri,&nonuulgarisgranumI.lunaenostraenonuulgarisgranaIi.sedhocadmonitussisneaccipiasaurum&argentumuulgi,namhaecsuntmortua,accipenostra,quaesuntuiua,posteaponeinignemnostrum,&fietindeliquorsiccus,primumresolueturterrainaquam,quaeMercuriusPhilosophorumdicitur,&illaaquaresoluitillacorporaSolis&Lunae,&consumitea,utnonremaneatnisiparsdecimacumunaparte,&hocerithumidumradicalemetallicum:postea◉aquamsalisnitrideterranostra,inquaestriuulus&undauiua,siadgenuamfoderisfoueam:accipeigiturexillaaquamsedclaramaccipe,huicimponeilludhumidumradicale,&imponeigneputrefactionis&generationis,nontale,utinprimaoperationefecisti,regeomniamagnocumingenio,doneccoloresappareant,instarcaudaepauonis,regedigerendo,nectetaedeat,doneccessentcolores,&unuspertotumappareatcoloruiridis,&sicdeceteris;&quandouidebisinfundocinerisprunicoloris,&aquamfererubram,aperitouas,madefacitopennam,inungeferrumaliquod,sitingethabetoinpromtuaquam,dequaposteaeritsermo,&infundetantumeiusaquae,quantumaerisintrauitcrudi,iterumcoquitoprioriigne,doneciterumtingit.Hucusqueperuenitmeaexperientia,nonpluspossum,nonplusinueni.Aquaueroilladebetessemenstruummundiexsphaeralunae,totiesreddificatum,quodpossitcalcinaresolem.Hictibiomniauoluidetegere,&sisensummeuminterdumnonsyllabamintelliges,cunctareuelaui,praesertiminopereprimo&secundo.Deigneueroadhucdicendumrestat.Primusignisseuprimaeoperationisestignisuniusgraduscontinuus,quimateriamcircumdat:secundusestignisnaturalis,quimateriamdigerit&figit.Dicotibiueritatem,quipatefeciignisregimen,sinaturamintelligis.Deuaseadhucrestatloquendum.Uasnaturaeessedebet,&sufficiuntduo:primioperisuasrotundumfieridebet:insecundoueropaulominusuitruminstaruiolae&oui.Sedperomniascito,naturaeignemesseunicum,quicquidoperaturdiuersum,locorumdistantiaefficit.Uasitemnatureunicum,sednospropterabbreuiationembinisutimur:materiauna,sedexduabussubstantus.Siigituranimumintendisadrescreandas,consideraprimumrescreatas:hasutpoteobuersantesoculistuis,sinonpotesassequi,multominusrescreandas,quasproducerecupis,scitoenimtenihilcreareposse,quodsoliusDeipropriumest,sedresoccultasinumbralatentesfacereapparentes,&umbramabillistollere,hocPhilosophointelligentiaDeopernaturamconcessumest:consideraobsecrosimplicemnubisaquam:ecquisunquamcrederet,illaminsecontinereomnia,quaemundushabet,lapidesduros,salia,aerem,terram,ignem,cumtamensimplexperseappareataqua:quiddicamdeterra,quaeinsecontinetaquam,ignem,salia,aerem,&persenudaterrauidetur.Omirabilemnaturamquaenouitexaquainterrafructusproduceremitabiles,&exaereillissuppeditareuitam:hecomniafiunt&uulgariumhominumoculiistanonuident,sedoculiintellectus&imaginationispercipiunt,uisuuero,uerissimo:oculienimsapientumnaturamuidentaliter,quamoculicommunes.Exempligratia;oculiuulgiuidentsolemessecalidum:oculiueroPhilosophorumecontrauidentsolempotiusessefrigidum,sedmotuseiuscalidos:actusenim&effectuseiusperdistantiamlocorumdeprehenduntur;ignisnaturaeurius&idemcumipsoest;sicutienimsolintersphaerasplanetarumcentrumest,&exhoccentrocoelideorsumicaloremmotusuospargit:sicincentroterraesolterraest,quimotusuoperpetuocaloremuelradiossursumadterresuperficiempellit:iscalorintrinsecusmultoefficacioresthocigneclementali,sedtemperaturterrenaaqua,quaededieindiemporosterraepenetratillamquerefrigerat:sicsolemcoelestem&eiuscaloremtemperataer,quidedieindiecircumuolatorbem,&nisihocesset,caloretaliresomnesconsumerenturnecquicquamnasceretur.Sicutiautemignisilleinuisibilis,seucalorcentralisomniaconsumeretur,sinonintercederetaqua:sicsoliscaloromniadestrueret,sineintermedianteaere.Sedquomodohaecelementainterseagant,breuibusdicam.Incentroterrae,estsolcetralis,quimotusuouelsuifirmamentidatcaloremmagnum,quiextenditseusqueadterraesuperficiem.Illecalorcaussaturaerem,huncinmodum:aerismatrixaquaest,quaeparitfiliossuaenaturae,seddissimiles&multosubtiliores:namubiaquaeintroitusestdenegatus,aerintrat,quandoposteaillecalorcentralis,quiperpetuusest,agit,facitdestillareaquam&calefacere,&sicillaaquauicalorisuertiturinaerem,atquehocpactoerumpitadsuperficiemterrae,quiaseincludinonpatiturubipostearefrixit,resoluiturinaquaminoppositislocis:interimetiamfit,utnonsolumaer,uerumetiamaquaexeat,sicutiapparet,dumnigraenubesuiolentiainaeremattoluntur:cuiusreitibisithocexemplumdomesticum;faciesinollaferuereaquam,uidebisignelento,lentosuapores&uentos:igneuehementioriapparebuntnebulaecrassiores:eodemplanemodocaloroperaturcentralis,subtilemaquaminaeremeleuat,quodspissumestexsaleuelpinguedinedistribuitterrae,underesuariaenascuntur:residuumsaxa&petraefiunt.Possetaliquisobiicere,siitasereshaberet,tunccontinueidfierideberet,cumtamensaepenullussentiaturuentus:Respondeosinonuiolenterinuasdistillatoriuminfundituraqua,nonfituentus,namparumaquaeparuumexcitatuentum:uidesnonsemperfieritonitrua,etiamsipluuiasit&uentus,sedtantum,quandouiaerisaquaturbidaferturadsphaeramignis,namignisnonpatituraquam:Habesanteoculosexemplum,dumincalidamfornacemeffundisaquamfrigidam,undetonitruaexcitantur:sedquarenonuniformiteraquaintretinillaloca&cauitates,ratioest:quodmultasunteiusmodiuasa&loca,pellitinterdumunaconcauitasuentos,&aquamaseadaliquotdies&menses,doneciterumfiataquaerepercussio,utuidemusinmari,cuiusfluctusaliquandomultamilliariaagitantur,antequamrepercussionem,utregrediantur,offendant.Sedadremnostram.Dicoignemuelcaloremessecaussammotusaeris&uitamomniumrerum,&terraesthorumomniumnutrixuelreceptaculum:sedsinonessetaquaquaerefrigeratterram&aetemnostrum,tuncterraexsiccaretur,propterhasduasrationes,nimirumobmotuscentralis&soliscoelestiscalorem:nihilominuscontingithocinaliquibuslocis,quandoporiterraeobstruuntur,&humidumpenetrarenonpossit,tuncpercorrespondentiamsoliscoelestis&centralis,quiauimhabentintersemagneticam,accenditurterraasole,sicqueetiamaliquandocadesgrauisorbitamundi.Eacigitur,utoperatiotalisinterranostrasit,utcalorcentralisaquampossitmutareinaerem,utinplanitiemmundiegrediatur,&residuum,utdixipetporosterraespargat,&tuncinoppositoaeruerteturinaquammultosubtiliorem,quamfuitprima,&hocsicfiet.Siseninostroaurum&argentumdeglutiredabis,utipseconsumatilla,&tandemilleetiammorituruscomburatur,&cinereseiussparganturinaquamcoquitoea,donecsatisest,&habesmedicinamcurandilepram.Hocsaltemanimaduerte,nefrigidumprocalido,uelcalidumprofrigidoaccipias.Naturasnaturismisce,sialiquidest,quodcontrariumnaturae(siquidemunatibiestnecessaria)separaillud,utnaturanaturaesimilissit,hocfacignenonmanu,&scito,sinonsequerisnaturam,uanaesseomnia,&sictibidixiperSanctumDeumquodpaterfiliodebet.Quihabetaures,audiat,&quisensushabet,animumaduertat.Cap.Xii.Delapide&eiusuirtute.Inpraecedentibussuficienterdictumfuit,deproductionererumnaturalium,deelementis,&demateriaprima&materiasecunda,decorporibus&seminibus,deusu&uirtuteeorum:comscripsietiampraxinconficiendilapidemPhilosophorum:deeiusuerouirtutetantum,quantummihinaturaconcessit&experientiapatefecit,nuncreuelabo.Sedutpriusadhucsummatim&breuibusuerbiscomprehendamomniumhorumcapitumargumentum,utDeumtimenslector,mentemmeamassequatur&sensummeum;itasereshabet.Deueritateartis,siquisdubitat,legatcopiosaPhilosophorumantiquissimorumratione&experientiauerificatascripta,quibusutfidedignisinsuaartefidesnondenegandaest:Quiueroillisfidemnonadhibet,tunccontraprincipianegantemnonessedisputandumnouimus:surdienim&mutiloquinonpossunt.Dixiartemesseueram.QuamenimpraerogatiuaminhocMundoresomneshaberentpraemetallis?curhaecsolaperdenegationemseminisimmeritoasummicreatorisuniuersalimultiplicationisbenedictioneexcludemus,quamsacraeliteraeaffirmant,omnibusrebuscreatisstatimaconditomundoinditam&impertitamfuisse.Siuerosemenhabent,quistamfatuusest,quinoncredat,insuosemineillapossemultiplicari?innaturasuaarschymiaeueraest,ueraetiamnaturasedrarouerusartifex:unanatura,arsuna,sedmultiartifices.Quodautemnaturacreatresexelementis,generateasperuelleDei,exmateriaprima,quamsolusDeusscit,naturacreatres,illasquemultiplicatexsecundamateria,quamPhilosophisciunt.NilfitinMundo,sineuelleDei,&naturae.Elementumenimquodlibetinsuasphaeraest,sedunumabsquealteroessenonpotest,unumexaliouiuit,&tamenconiunctanonconueniunt:sedaquaestomniumelementorumdignior,quiamaterestomniumrerum:hancsupernatatSpiritusignis,caussanteigneaquafitmateriaprima,certationeuidelicetigniscumaqua,&sicgeneranturuentiueluaporesapti,utcongelenturcumterrauelperaetemcrudum,quiabinitioseparatusfuitabillo,&hocfitsinecessationemotuperpetuo,quiaignissiuecalornonexcitaturaliternisimotu,quodfacileuidereestapudfabrumferrarium,limaferrumcomminuentem,quodeatenusmotuuehementioriincalescit,acsiigneincanduisset:motusergocaussatcalorem,calormouetaquemotusaquecaussataeremomniumuiuentiumuitam:crescuntigiturreshuncinmodum,utsupradixi,exaquauidelicet,namexilliusuaporesubtiliori,tessubtilesleuesproueniunt:exoleoueroeiusdem,graues&maiorispretii:exsaleautemresprioribuslongepulchriores:quiaautemnaturainterdumimpeditur,neresadeodurasproducerepossit,siquidemuapor,pinguedo,salmaculantur&miscentseterrelocis,proptereadocuitnosexperientiapurumabimpuroseparare:ideosiuelis,utnaturamelibreturinactu,soluecorpusquoduis,&illudquodnaturaeaccessitheterogeneum,separa,purga,coniungepurapuris,coctacoctis,crudacrudis,secundumnaturaepondusnonmateriae:namscito,quodsalnitricentralenonaccipitplusdeterra,nisiquantumopushabet,siuesitpurauelimpura.Aquaeueropinguedoalitersehabet,namnunquamhabeturpura,atspurgatillamperduplicemcalorem,&denuoconiungitillam.EpilogusSeuConclusiohorumduodecimCapitum.Conscripsi,amiceLector,praecedentiaduodecimcapitain&gratiamfiliorumartis,utantequammanusadhiberentoperi,naturaeoperationemhaberentcognitamquomodouidelicetillaoperandoresproducat,nesineclauibusportamingrederentur,&cribroaquamhaurirent.Frustraenimlaboratille,quisinecognitionenaturaemanusadlaboresporrigitinhacsancta&uerissimascientia:innocturnisuersaturtenebris,cuisolnonlucet:indensaumbraest,cuidenoctenonapparetLuna.Habetnaturalumenproprium,quodnostrisoculisnonestperuium:umbranaturaeoculisnostriscorpusest,sedsiquemlumennaturaeirradiat,illiconfestimnebuladeoculistollitur,&sineimpedimentopotestconspicerepunctummagnetisnostri,correspondentisutriquecentroradiorum,solisuidelicet&terrae:eousqueenimnaturaelumenpenerrat&internapatefacit:cuiusreitaletibisitexemplum:Induaturuesteuniformiadolescensduodecimanorum&puellaeiusdemaetatis.Siiuxtaselocentur,nemocognoscet,quismasculus,quaefaemellasit,oculienimnostripenetrarenonpossunt,ideodecipitnosnoster,uisus&falsaprouerisaccipit;sedcumuestibussublatisdenudantur,utitaappareantqualesnaturaeosformauit,facileuterquesuodignoscitursexu:similiplanemodonosterintellectusfacitumbrae,naturaeumbram:namcorpusnuduminhomineestseminisnatureumbra:sicutiigituruestimentistegiturcorpushumanum,sicetiamtegiturcorporenaturahumana,quamsibiDeusreseruauittegendam&detegendam:possemhicprolixe&Philosophicedissereredehominisdignitate,creationeeius,&generatione,sedcumeiusmodinonsinthuiusloci,silentiopraetereundasunt:deuitaeiussolummodopaucisagam.Creatushomodeterra,exaereuiuit:esteniminaereoccultusuitaecibus,quemnosroremdenocte,dedieaquamuocamusrarefactamcuiusspiritusinuisibiliscongelatusmeliorest,quamterrauniuersa.Osancta&admirabilisnatura,quaefiliosdoctrinaeerrarenonpermittis,sicutiinuitahumanaindiesdemonstras.Porroinhisceduodecimcapitibustotrationesnaturalesinmediumattuli,uteofaciliuscupiens&Deumtimenslector,intelligerepossiteaomnia,quaeoculismeisDeobenedicenteuidi,manibusfecipropriis,sineullaSophisticationisfraude:sinelumineenim&cognitionenaturaeimpossibileest,hancassequiartem;nisisingularireuelationediuinaalicuicontingat,uelpersecetamamicidemonstrationem.Resestutilis&pretiosissima,quamaliquotiesdescriptam,nuncdenuorepeto.◉AerispartesX.auriuiuiuellunaeuiuaepartemI.haecomniaimponeuasisduob.coqueaeremhuncinprimisutsitaqua,&posteanonaqua,sihocignoras,&aeremcoquerenescis,sineomnidubioerrabis,siquidemhaecestueterumPhilosophorummateria,idenimacciperedebes,quodest,sednonuideturdonecartificiplaceat;estaquarorisnostriexquaextrahitursalpetrePhilosophorum,quoomnesrescrescunt&nutriuntur;matrixeiusestcentrumSolisuelLunaetamcoelestisquamterrestris:&utapertiusdicam,magnesestnoster,queminpraecedentibuschalybemessedixi:aergeneratmagnetem:magnesuerogeneratuelfacitapparereaeremnostrum:Sanctetibiueritatemhicmanifestaui,rogaDeum,utcaeptatuasecundet;&sihoclocohabebisuerissimamexplicationemHermetisasseuerantis,patremeiusesseSolem,matremueroLunam,&quoduentusportaueritilluminuentresuo:nimirumsalalkali,quodPhilosophisalarmoniacum&uegetabilenominarunt,occultatuminuentremagnesiae:operatioeiustalisest,utsoluascongelatumaerem,inquosoluesauridecimampartemhocsigilla&ignenostrolabora,donecaeruertaturinpulueres,&appatebunt,habitomundisale,coloresuarii:descripsissemintegrumprocessuminhiscecapitulis,sedquiailleunacummultiplicationeinLullii&aliorumuerorumPhilosophorumlibrissufficientercontinetur,proptereasatismihifuit,tantumdemateriaprima&secundatractare,quodcandidefactumest,necarbitretisullummortaliummeluculentiusilludprestitisse,siquidemidnonemutislibris,sedexmearummanuumlabore&propriaexperientiafeci.Siigituruelnonintelligis,uelnoncredisueritati,nolimeumlibrum,sedteipsumaccusare,&credeDeumtibihocsecretumnollereuelare:huncigiturprecibusfatiga,&multotiesreiteatislectionibushunclibellumeuolue,presertimhorum12.capitumEpilogumconsiderandosempernaturaepossibilitatem&elementorumactiones,&quodnamsitinillispraecipuum,&praesertiminrarefactioneaquaeuelaeris:itaenimcreatisuntcoeli,&totusMundus,hoctibisicutpaterfiliosignificareuolui:nemireris,quottotcapitascripserim,nonmeacaussafactumest,cumlibrisnonegeam,sedutmultos,quiinuanisrebuslaborant,monerem,nefrustrasumtusexponerent:potuissentquidemomniapaucissimiscomprehendilineis,imouerbis:sedperrationes&exemplauoluiteadnaturaecognitionemdeducere,utanteomniascires,quidquaereredeberes,anprimamuelsecundammateriam.Haberesetiampatefactamnaturam,eiusquelumen&umbram:nolimoueri,quodaliquandocontradictoriainmeiscapitibusmorePhilosophorumusitato,tibioccurrant:opushabesillis,siintelliges:nonreperiturrosasinespinis.Perpendediligenter,quodsupradixi,quomodouidelicetquatuorelementastillentincentrum,terraehumidumradicale,&quomodosolterrenuscentralismotusuoproducat&sublimetilludadterraesuperficiem.Dixietiamsolemcoelestemhaberecorrespondentiamcumsolecentrali:namsolcoelestis&lunapeculiaremhabentuim&uirtutemstillandiperradiossuosinterram,calorenimcalori,salsalifacileiungitur:&sicutiSolcentralishabetsuummare&aquamcrudamperceptibilem,sicsolcoelestishabetetiamsuummare&aquamsubtilem&imperceptibilem:insuperficieterraeradiiradiisiunguntur&producuntflores&omnia:proptereaquandopluuiafit,accipitexaereillamuimuitae,&coniungitillamcumsale,nitroterrae,(quiasalnitriterraeestinstarcalcinatitartari.suasiccitateaeremadsetrahens,quiaerineoresoluiturinaquam:talemuimattrahendihabetillesalnitriterrae,quietiamaerfuit,&estconiunctuspinguediniterrae)&quoradiisolarescopiosiustuncferiunt,eomaiorsalisnitriquantitasfit,&perconsequensmaiorfrumenticopiacrescit,&hocdedieindiemfit.Tantumdecorrespondentiareruminterse&efficaciaSolis&Lunae&Stellaruminnuereuoluiignorantibus:namscientesnonindigenthacinstructione.UersatursubiectumnostrumtotiMundooboculos&noncognoscitur.Ocoelumnostrum:oaquanostra?OMercuriusnoster:osalnitrinostruminmarimundiuersans:ouegetabilenostrum:osulphurnostrumfixum&uolatile:ocaputmortuum,seufaecesmarisnostri:aquamanusnonmadefaciens,sinequanemomortaliumuiuerepotest,&sinequanihilnascitur:&generaturintotoorbe.EthaecsuntauiculaeHermetisEpitheta,quaenunquamquiescit,uilissimaest,nemoeacarerepotest:&sichabesremomnimundopretiosioremdetectam,quamplanedico,nilaliudessequamaquamnostramponticam,quaeinSole&Lunacongelatur,&extrahitureSole&Lunachalybe,nostroartificioPhilosophicomirismodis,perprudentemartisfilium.Consiliummeumnoneratpropterrationesinprefationecommemoratashunclibrumpublicare,attamenuicitmedeliberalibus&Philosophicisingeniispromerendicupiditas,utiismenorunt,animumostenderembonum,simulillis,quiartemcallent,manifestarem,meillisparemesse&socium,eorumquenotitiamappetere.Nondubito,multosbonaeconscientiae&uoluntatishomines,illuddonumDeiclanculumpossidere:himeoadmonitiexeplo,&meispericuliscautiores&prouidentioresfacti,Harpocratissibicommendatumhabeantsilentium:quotiescumqueenimmemagnatibusdetegereuolui,semperautindamnumautpericulummihicessit.HocscriptomeadeptisfiliisHermetispatefacto,&ignorantesacerrantesinstruoacinuiamueramdeduco.Credantscientiaeheredes,senumquamhabiturosmelioremuiam,cuiinsistant,quamqueipsishicdemonstrataest:omniaenimapertedixi:extractionemsaltemnostrisalisArmoniaciuelMercuriiPhilosophici,exaquanostrapontica,eiusquetantumusumnonitaapertereuelaui,quiaamagistronaturaenonhabuiulterioremloquendilicentiam:&hocsolusDeusreuelaredebet,quinouithominumcorda&animos:quemsidiligenteroraueris,perreiteratamhuiuslibrilectionem,poterittibiintellectumtuumaperire.Uas,utsupradictum,unicumest,aprincipiousqueadfinem,ueladsummumduosufficiuntuasa:ignisetiamcontinuusinutroqueoperequonominelegant,errantescaputX.&Xi.Siintertiamateriaoperatusfuerisnilefficies:hanctractanthi,quiextrahocunicumsalnostrum,quodMercuriusest,laborantinherbis,animalibus,lapidibus&minerisexceptosole&lunanostra,quaeobductaestsphaeraSaturni.Etquioptatumdesideratfinem,sciatconuersionemelementorum,&leuiafacereponderosa,&spiritusfacerenonspiritus,tuncnonlaborabitinreextraneaignisestregimenquicquidfit,utsufficienterinpraecedentibus&hicconclusionislocofatisdictumest.UaleLectorbeneuole,&hisceperexperientiammeamuerificatislaboribus,diuadnominisdiuinigloriam,animaetuesalutem,proximiquecommodumperfruere.EiusdemAuctorisAdfiliosueritatisAenigmaPhilosophicum.Iamuobisfiliiscientiae,escaturigineuniuersalisfontisdetexiomnia,utnilsitampliusresiduum.Naminpraecedentibusmeiscapitibusnaturamperexemplasufficienterexplicui:Theoricam&praxin,quantumfasfuit,manifestaui.SednequisdeLaconismoconqueripossit,quodaliquidomiserim,totamartemaenigmaticeadhucuobisdescribam,utuideatis,quousqueDeiductuperuenerim:infinitisuntlibri,dehacartetractantes,uixinulloreperietisueritatemeatenusuobispatefactam,quodobcaussampraestareuolui,quiacummultisPhilosophorumscriptasebeneintelligereputantibus,sermonemcontuli,seddeprehendiilloseademscriptalongesubtiliusexplicare,quamnatura,quaesimplexest,requirebat:imoomniameadictaueridica,ipsissemperaltasapientibusuidebanturuilia&incredibilia:aliquotiesaccidit,utquibusdamdeuerboaduerbumarteminsinuarem,sednequaquamassequipotuerunt,noncredentesaqueinmarinostroesse,&tamenPhilosophiuideriuolebant:cumergouerbameaoretenusdictanonpotueruntintelligere,nontimeo(utialiiPhilosophitimuerunt)utquistamfacileconciperepossit,donumestDeidico.Uerumquidemest,siinstudiochymicorequireretursubtilisingeniiperspicacitas,&reseiusmodiesset,utaboculisuulgiposset,conspici,satisaptauidiillorumingeniaadindagandatalia:seduobisdico,utsitissimplices,&nonnimiumpradentes,donecarcanuminueneritis,quohabito,necessarioaderitprudentia,tuncuobisnondeerit,librosinfinitosscribendifacultas,quodlongefaciliuseritilli,quiincentroest&remuidet,quamhuic,quiincircumferentiaambulat,&nilpraeterauditumhabet:omniumrerummateriamsecundamlucidissimedescriptamhabetis,sedhancuobiscommendocautelam,quodsiadarcanumhocperuenireuolueritis,scitote,quodinprimisDeorandus,posteaproximusamandussit:deniquenoliteuobisresadeosubtiles,imaginari,dequibusnaturanilscit,sedmanete,maneteinquaminuianaturaesimplici,quiainsimplicitateremcitiuspalpare,quameandeminsubtilitateuiderepoteritis:noliteinlectionemeorumscriptorumsemperinhaereresyllabis,sedlegendoutiqueconsideratenaturam,&eiusdempossibilitatem.Antequamueroadopusuosaccingatis,imaginaminidiligenterquidquaeratis,&quissitintentionisuestraescopusacfinis:nammultomeliusestcerebro&imaginationepriusdiscere,quammanu&sumtibus.Ethocuobisdico,quodopusestremquaererealiquam,quaeoccultaest,exquafit(miromodo)talishumiditasquaeaurumsineuiolentiaseustrepitusoluit.imoitasuauiter&naturaliter,sicutiglaciesaquaecalidaebeneficioliquescit:sihocinuenistishabetisrem,exquaaurumanaturaproductumest.Etquamuisomniametalla&resomnesexillaortumhabeant,niltamenitaamicaturei,sicutaurum,namaliisrebusadhaeretimpuritas,auroautemnulla,proptereainstarMatrisestipsi:&sicfinaliterconcludo,sihiscemeisscriptis&admonitionibuscautiessenonuultis,habetoteme,benedeuobismerericupientem,excusatum,fecifideliter,quantumlicuit,sicutbonaeconscientiaeuirumdecet:siquaeritisquis;cosmopolitasum:simenostis,&boniachonestiuiriessedesideratis,tacebitis:simenonnostis,nolitedemeinquirere,nullimortaliumenim,quamdiuuixero,plusamereuelabitur,quahocpublicoscriptofactumest:creditemihisinonessemeiusmodistatusacconditionishomo,sicutsum,nilmihisolitariauitaforetiucundius,uelcumDiogenesubdoliodelitescere:uideoenimomniaquaesunt,uanitatemesse,fraudem&auaritiaminualuisse,ubiomniauenaliasunt,&iniquitatemuirtutemsuperasse.Futuraeuitaemelioraquaeoculisuideo,hiscegaudeo:iamnonmirorutanteafeci,curPhilosophihabitatalimedicinanoncuraruntabbreuiarediessuos,quiaomniPhilosophoitaestpraeoculisuitasequens,sicutiinspeculoapparettibituapropriafacies:quodsitibiDeusdabitoptatumfinem,posteacredesmihi,nectereuelabismundo.SequiturParabolaSeuaenigmaPhilosophicum,coronidis&superadaidamentilocoadiunctum.Euenitaliquando,cumpertotannosuitaemeaenauigaremapoloarcticoadpolumantarcticum,utsingulariDeinutueiicereradlittusmagnicuiusdamMaris:&licetmarisilliusmundiaditus&proprietatesoptimecognitas&perspectashaberem,nihilominusinsciusfui,anetiaminillisorisgenerareturpisciculusilleEcheneis,quemtotmagnae&paruaeconditionishomineshactenustamsollicitequaesierunt.DumauteminlittoreMelosynashincindenatantescumNymphisconspicio,fessusetiamapraecedentibuslaboribus,&cogitationibusuariisgrauatus,abaquarummurmuresomnocorripior:&dumsuauiterobdormisco,occutritmihiinsomnisuisiomirabilis:uideoemarinostrouenerandaecanitieiSenemNeptunumcumtridenteegredientem,quimepostamicamsalutationeminInsulamdeducitamoenissimam.Haecinsulapulcerrimauersusaustrumsitaerat,acrebusomnibusadhominisnecessitatem,&adeiusdemdelitiasspectantesrefertissima:Uirgiliicampuselysiusuixcumillapotuissetcomparari.TotumInsulaelittus,undiqueuirentibusmyrtis,cupressisacroremarino,cinctumerat.Pratauirentiauariegatisfloribustecta,iucundissimoaspectu,suauissimeredolebant.Collesuineis,oleis&cedrismiromododecoratierant.Nemoraarantinorum&limoniorumarborib.referta:uiaepublicaelaurorumacgranatorumarboribussingulariartificiointertextis,utrinqueconsitae,gratissimamperegrinantibuspraebebantumbram.Utpaucisdicam,quicquidintotomundoest,ibidemuidebatur:InterambulandummonstrabanturmihiadictoNeptunosubaliquarupelatentesduaeilliusInsulaemineraeauri&chalybis.Nonlongeillincdeducoradpratum,inquopeculiarishortusuariis&spectatudignissimisarboribusplantatuserat:intercompluresarboresautemostenditmihiseptemarboresnominibusinsignitas,acinterhasduaspraecipuas,aliiseminentioresobseruaui,quarumunaferebatfructuminstarsolislucidissimi&fulgentissimi,&foliaeiuserantinstatauri:alteraueroproducebatalbissimosliliiscandidioresfructus,&foliaeiuserantsicutiargentumuiuum.UocabanturautemhaearboresaNeptunounasolarisarbor&alteralunaris.Etquamuisinhacinsulaomniaadnutumessent,unicumtamenipsideerat,aquanonhabebatur,nisimagnacumdifficultate:erantquidammulti,quipartimtentabantillucaquamfontispercanalesdeducere,partimetiamexuariisrebuseliciebant,sedfrustraneuseratattentatuslabor,quiailliclocorumnullopoterathaberimedio,&sihabebatur,inutilistamenfuit&uenenosa,nisieradiissolisuel◉quodpaucipraestarepotuerunt,&quiinhocperficiendo,nunquamultradecempartespotuitattrahere.Eratenimeiusmodiaquamirabilis,&credemihi,quodoculismeisuiderim&palparimaquaeilliusniueumcandorem,&dumillamaquamcontemplarerualdemiratussum:interimfatigatusillaconsideratione,euanuitcoramoculismeisNeptunus,&apparetmihiuirmagnus,cuiusfrontinomenSaturnieratinsculptum.Hicacceptouasehauriebataquaepartesdecem,&statimdefructuarborissolarisaccepit,&imposuit,&uidifructumarborisconsumi,&resoluiinstarglacieiinaquacalida:quaesiuiexillo,Domine,uideoremmirabilem,aquamessefereexnihilo,uideofructusarborisinilla,adeosuauicaloreconsumi,atquidista?Atillemihigratioserespondit:filimiuerumest,quodreshaecestmirabilis,sednemireris,itaenimoportetesse:Namhaecaquaestaquauitae,habenspotentiamfructusarborishuiusitameliorare,utposteanonplantationeseuinsitionesedsolosuoodorefaciatsibiceterassexarboresuniformes.Insuperhaecaquaesthuicfructuiinstarfoeminae,inrenullapossuntarborishuiusfructusputrefieri,nisiinhacaqua:&licetfructuspersesitmirabilis,&respretiosa,attamensiinhacaquaputrescit,gignitexhacputrefactioneSalamandraminigneperseuerantem,cuiussanguisomnithesauropretiosiorest:habentfacultatemsexarbores,quashicuides,fertilesreddere,illarumquefructusmelledulcioresproferre.Ategopetii,domine,quomodofitistud?dixitibi,inquit,arborissolarisfructusesseuiuos,dulces:atubinuncunussaltemexillosaturatur,quandoinhacaquacoquitur,possuntposteamilleexeosaturari.Quaesiuiporro,Domine:coquiturneigneforti&quamdiu?Atille,aquaistahabetintrinsecumignem,&siiuuaturcalorecontinuo,comburittrespartescorporissuicumhoccorporefructus,&nonremanebit,nisiparsminutissima,quaeuiximaginaripotest,sedinsummauirtutecoquitursagaciingenioMagistriseptemmensibusprimo,posteadecem:sedintereaapparentresuariae,&semperindiequinquagesimoplusuelminus.Adhucinterrogaui:Domine,nonnepotestetiaminaliisaquiscoquihicfructus,ueladditurneillialiquid?Respondit:nonestnisihaecunaaqua,quaeutilisestinhacregioneuelInsula:nullaetiamaliaLaquapotestpenetrareporos,huiuspomi,nisihaec,&scitoarboremsolaremetiamexhacaquaortam,quaeexradiisSolisuelLunaeuimagnetisextractaest:proptereaintersemagnamhabentconcordantiam:sedsialiquidperegriniipsiadderetur,nonpossetidpraestare,quodfacitperse:Relinquendaigiturperse,nihilqueeiaddaturnisihocpomum.Postdecoctioneenimestfructusimmortalis,uitamhabens&sanguinem,quiasanguisomnesarboressterilesfacitportarefructuseiusdemnaturaecumpomo.Rogauiulterius:Domine;hauriturneaquahaecaliomodouelhabeturneubique?Etille;inomnilocoest,&nemosineeauiuerepotest,hauriturmirismodis,sedistaestoptima,quaeextrahituruichalybisnostri,quiinueniturinuentreArietis.Dixi,adquidutilis?Respondit,antedebitamcoctionemestsummumuenenum,sedpostcoctionemconuenientemsummaestmedicina,&datuigintinouemgranasanguinis,quodlibetautemgranumDccc.Lxiu.suppeditabittibifructusarborissolaris.Quaesiui;nonneulteriusmelioraripotesttestescripturaPhilosophica?ait,primumaddecem,posteaadcentum,deindeadmille,&decemmillia,etc.potestexaltari.Instabam:Dominemi:noueruntnemultiistamaquam,&habetnenomenpprium?Illeclamabatpalam,dicenspaucinouerunt,sedomnesuiderunt,&uident&amant:Habetnominasedmulta&uaria;atnomenpropriumeiusestaquamarisnostri,aquauitaenonmadefaciensmanus,petiiadhuc:utunturneeailliadaliasres?Utiturea,ait,omniscreaturasedinuisibiliter.Nasciturneineaaliquid,interrogaui:atille;exeafiuntresomnesinmundo&ineauiuunt,sedineaproprienihilest,sedestres,quaesemiscetomnirei.Quaesiui:estnesinehocarborisfructuutilis?adhocdixit,inhocoperenequaquam.Siquidemnonnisiinsolohocarborissolarisfructumelioratur.Incepiadhucrogare,Domine;quaesonominamihiillamtammanifestonomine,utnullumpossimampliushaberedubium:atillesublatauoceitaclamauit,utmeesomnoexcitaret,ideononampliuspoteramquaerere,necilleulteriusrespondereuoluit,necegotibipluradicerepossum.Contentusestohisce&crede,quodnonestpossibilelucidiusloqui:namsihaecnonpercipis,nunquamaliorumPhilosophorumlibrosassequeris.PostSaturniinsperatumacsubitaneumdiscessum,nouusmesopotinuasit,&denuomihiformauisibiliapparetNeptunus:praesertiminhortisHesperidumcongratulaturFelicitatem,monstrandomihispeculum,inquototamnaturamdetectamuidi:postuariosultrocitroquecommutatossermonesgratiasipsiproexhibitisbeneficiisago,quodsuouidelicetductu,nonsolumhuncamoenissimumhortumingresusfuerim,uetumetiaminoptatissimumSaturnicolloquiumuenerim:sedquiapropterimprouisumSaturnidiscessumdifficultatesaliquaequaerendae&inuestigandaeadhucrestarent,rogauienixe,uthacexoptataoccasionemihiscrupulumeximeret.Hisautemuerbisillumcompello.Domine,legilibrosPhilosophorumaffirmantiumgenerationemomnemfieripermarem&foeminam,&tamensolumfructumarborissolarisuidiinsomniisSaturnumMercurionostroimponere,credoetiamtibiutDominomarishuius,quodistabenescias,respondemeaequaestioniquaeso?atille,uerumest,fili,omnisgeneratiofitinmari&foemina:sedpropterdistinctionemtriumnaturaeregnorum,aliomodonascituranimalquadrupes,aliomodouermis.Licetenimuermeshabeantoculos,uisum,auditum&reliquossensus,tamenperputrefactionemproducuntur,&eorumlocusuelterra,inquaputrefiunt,foeminaest:itainoperePhilosophicomateresthuiusrei,repetitatotiesillaaquatua,&quicquidexeanascitur,moreuermiumperputrefactionemnascitur:ideoPhilosophiPhaenicem&Salamandramuocarunt.Sienimeduorumcorporumconceptionefieret,essetresmortiobnoxia:atquiasetantumreuificat,destructocorporepriori,emicataliudincorruptibile:siquidemmorsrerumnihilaliudest,quamseparatiouniusabaltero:&inhacPhaeniceitafit,quodseuitaacorporecorruptibiliperseseparat.Insuperquaesiui:Dominemi:suntnediuersaeresrerumuelcompositioinhocopere?Atille:unicaresest,cuinonmisceturaliquidaliud,praeterquamaquaPhilosophicatibiinsomnoaliquotiesmanifestata,quaeindecuploessedebetadunamcorporispartem:&firmiteracindubitatecredasfili,quaepersomniainhacinsulapromeregionis,tibiame&aSaturnofueruntpatefacta,nullomodoessesomniasedpurissimamueritatem,quamexperientiaunicarerumMagistratibiDeiassistentiadetegerepoterit.Ulteriusquaerentemsineresponsopostualedictionemdiscedens,measomnoexcitatumindesideratamEutopiaeRegionemsistit.EtitatibietiamamiceLector,satishactenusamedictumsufficiat.Uale.Hiobi28.Habetargentumuenarumsuarumprincipia,&aurolocusest,inquoconflatur.Ferrumdeterratollitur,&lapissolutuscaloreinaesuertitur.ECollegioMusarumPaltheniano.