ANDREAE LIBAVI HALENSIS SAX. MED. D. Po. Laur. Physici Rotenburgici ad Tubarim, NEOPARACELSICA. IN QUIBVS VETVS MEDICINA DEFENDITVR aduersus τερετήσματα. Tum GEORGII AMVVALD. CVIVS liber de PANACEA excutitur; doceturque quid sit Panacea, quomodo paretur, & quae eius vires: Tum IOHANNIS GRAMANI, olim Theologi, nunc Pseudochymici: qui omnes Medicos acerbissima charta est insectatus. Seruata vera verae Chymiae laude.

~~HalensisSax.Med.D.Po.Laur.PhysiciRotenburgiciadTubarim,Neoparacelsica.InQuibusUetusMedicinaDefendituraduersusτερετήσματα.TumGeorgiiAmuuald.CuiusliberdePanaceaexcutitur;doceturquequidsitPanacea,quomodoparetur,&quaeeiusuires:TumIohannisGramani,olimTheologi,nuncPseudochymici:quiomnesMedicosacerbissimachartaestinsectatus.SeruataueraueraeChymiaelaude.Cumgratia&priuilegioCaes.Maiest.special.addecennium.Francofurti,ExcudebatIohannesSaur,impensisPetriKopffii.Dignitatis,PrudentiaeSpectatissimae,EtAutoritatissummaeuiris&c.D.D.Consulibus&SenatoribuslaudatissimaeinSalinisSaxoniaeReipubl.D.patronissuispatriasanctitate&officiiscolendis.AndreasLibauiusM.D.P.C.ESalinisSaxonicis,&c.Phys.Rotenb.Tub.Summamfelicitatem.~~Nonabsqueratione,Consulesprudentissimi,Senatoresgrauissimi,mirariquispiamposset,quidinmentemquondamueneritHippocrati,maximaeadmirationismedico,&ueraemedicinaeantesignanoillustri,utinuestibuloaphoristicaedoctrinaeafflictumilludaxiomaposuerit,inquodicitur:~~ὁβίοςβραγὺς,ἡδὲτέχνημακρὴ,ὁδὲκυρὸςὀξὺςἡδὲπειρασφαλερὴἡδὲκείσιςχαλεπή.~~Iudicatumenimestnontantumamethodicisolimplaneaduersum,itautscripserintτὸνβίονμακρῖν,τηνδὲτέ¬χνὴνβράχειανreferenteGaleno,medicinaeHippocraticae&illustratoreampliatorequeimpigerrimoingeniosissimoque,&propugnatorenonminusstrenuo:~~sed&anostris,quihodieetiamultraSalomonemsibisapereuidentur,nihilhabeturmedicinafacilius.Inaliisartibusrequiriturδύναμιςquaedamφυσική.NihileniminuitaMinerua.Dialecticamcogniturusaffertingeniiadinueniendum&iudicandumfelicitatemquandam:Oratorfuturuscummemoriaamplaprocliuitatequeaddicendumparatissimalinguamfacilem,&expeditam:figuluscrurapedesqueagiles&lacertosbrachiorumnoniunceos;Pictorleuemmanum,&adductussuspensoscumsolertiaattenta&minimasquoquenotasanimaduertendasimitandasquesagace,accommodam:&omninoquiuisidoptimedispositumdesiderat,&adartemafferrestudet,quoelaboraturusestmaxime.Admedicinamomneingeniumsatisessecredunt.Inaliisdisciplinisuixproficiuntsinedoctore,&constatquisensudoctrinaepercipiendaedestitutisunt,eosinformariliberaliternonposse:~~medicieuaduntetiamincunis,necfacileinueniassurdummutumque,quinsemedicinarumperitumsimuletadeoutetsiinomnibusaliisfalsumsitilludPlatonicumPythagoricumquedeanimabuscorporeprioribusmillequeannos,antequaminlucemueniant,omnianaturaearcanascrutatis,singulaquemundilocaemensis,undeposteacorporibusimmersaenondiscant,sedrecordentursaltem,inmedicinatamenuerumesseiudicarinonineptepossit.Ususmagisterinpoesi,inagricultura,nautica,sutoria,architectonica,&similiteraliis,artificesfacit,nec,licetcognoueritpraeceptatyro,&memoriateneatfeliciusueterano,nisiexercendoἐξινacquisiuerit,benequeagendofirmauerit;~~artismagisteriumsibirapereaudet,&confidenterarrogare:~~Quiuixintranscursugustauitlymphampoeoniam&lutumfigulinumsubtiliterpauloeluerepotest,euestigiomedicusest,&terrassigillispremit,&unoremedioomnessanatmorbos,quasiunocalopodio,cothurnoueaduersusquaelibetmalaomnemmunituruspedem,&eademfideliaomneminducturusincrustaturusqueparietem.~~Facileidolimeratmethodicis,empiricisque:nostroaeuolongeestfacilius.~~Etenimnontantumincunabulisintercrepundiauelutinouiphylli,autinuitamreuocatusHercules,donatisludunt,autcolluctanturimpune(nisifallor)anguibus,atqueitalongefeliciusGallorum,Anglorumqueregibusnonparuacorporisparte,pyrthinedigito,sedtotocorporesealexipharmaca,nonaliteracAlexandermoschum,spirareconfidunt;~~sed&quiaetatem,omnemquesubstantiaminaurificioconsumserunt,iampeneargenteiasusceptohydrargyrihalitufacti:quiinmusicarumchoroplectrisdigitosmutilando,pedesquedecurtandoconsenuerunt:quiintermercatoresobaeratifereadferrumredactisunt:inpastoratuadrauimusqueinfeliciterdeclamarunt,&nontamintemplissalubresuoces,quamtabernismorbificassparseruntfloces:Quiinterrabulasforensescumuenalilinguamentemfermeperdiderunt;~~hiomnescumimmensoplebeiorumcomitatu,ubipoenituitfactorum,necampliusadloculosuentremqueestuitaeinstitutum,saltemunauertiginefacta,Uulcaniamirrepunt,&morefabulosiPromethei,sapientiaeigniculumibiinuenturi,rapturiqueanimalia,uegetalia,mineralia,coelestibussolisrelictis,utpotedeficientibusgigantumhumerisadcomportandosmontesperquoscoelumdiriperent,coquunt,recoquunt,putrefaciunt,sublimantmodorustice,modophilosophice,incalcesredigunt,uerberant,reuerberant,elixant,descendunt,filtrant,mortificant,uiuificant,&plurimamirificissimemiscent,concinantque,utindeexcantquatuorelemenra,&elementaelementorum,quintaeessentiaespecificaeformaeuirturesqueomnielementaricorporeexutae,primaentia,magisteria,arcana,Turbithseupulueresminerales,tincturae,elixiria,azoth,mercurii,sales,sulphura,olea,aquae,phlegmata,capitamortua,aquaestygiae,capitella,xenechdon,risaGalli,lacerti,dracones,lacuirginis,homunciones,materiaeprimae,&millealiaportenta,quorumnominaquamreslongesuntmonstrosiora;Eteaomnianoniudiciosapientum,&communicatisconsiliis,sedcuiusqueproseopinionedumsacraistaeleusiniaincommunicabiliaaestimant,&unusquisquesuumhabetcrocum,suamhydramlernae,suumsanguinemdraconis,suumquoquelutum&carbones&uulcanum&omnia.Haecautemdumagunt,&magnacumreligionesummaquesapientissimaesapientiaepraesumtioneapudaliospraedicant,profitenturnonuulgaresartes,mundohactenuscognitas,quaesuntipsisσκύβαλαproiecticia,&plusquamAlexicafastidia,sedutpartuirespondeatmatrix,artemessatam,signatam,spagirian,anatomenmaterialem,chiromantianmundimagni,pyrotechnian,physiognomian,microetmacrocosmicaminprimisillasmagorummeretriculasdespiritualiinformationeabsquelibris,quaecomprehenditurinlibroArbatel&similibus.~~Atquihaec,inquietaliquisnonsuntαὐτομάτωνιητρῶν,sedlongadisciplina,usuqueexercitatorummedicorum,noneiusfacilitatisleuitatisquedequapraedictumest.Imo,inquamego,istaomniacallent,etiamsispecuPlatonicum,uelantrumTrophonii&officinamLemniamnunquam,aprimastudiorumpriorumdesertione,excesserint.Paracelsiest&ueterumsapientum,diuturnisperegrinationibussibithesaurumscientiaecomparasse.Obsoleuitmosille.HodieridenturquiinItaliamsaltemexcurrunt.~~Namdumrerumessentiasacorporibusseparant,&puroabimpurosegregato,specificasuirtutesformasqueipsas,oculisuulcani(quanquampraenimiafauillapridemcaecutireincepit)nonsuis&genuinisintuentur&cognoscunt,nonaliteracsiincoeliuertice,uelturriuniuersiapudAmadisium,ueltripodeDelphicomorefurentisPythiaeessentconstituti.~~Nonopusestipsisaliasterras,&peregrinoslustraresoles.Negantpatriaenostraeidquicquamconducere,siquidemnostrocoelo&uentriculisiusculagallicanasintinepta.Nequeopusestanatomicahumanicorporisἐγχειρῆσει.Lanienamabominandamuocant.Sicordistemperiem&organicamstructuraminquirereuolunt;~~exmagnomundocorsumunthocest,seuaurum,seuuinumautaliudἀνάλογονidsecant,ineiuseuntuiscera,idsoluunt&tantumproficiuntutadunguemdehumanicordistemperie,forma,situ&reliquispossintpronunciare,&longeminuserrantquamullusuesalius.~~Indicatenimaurumadamussimistaomnia;necsolumconstitutionesnaturaeconsentaneassed&aduersas,atqueadeototammedendirationem,quaetotaperagituruisimilium.Itasiplacetdecerebroinuestigare;sectocapitenonestopus.Argentumrimantur.Sicutenimaurumestcorhominisinmegalocosmo,itaargentumcerebrum,cumomniaminorismundimembra,secundumtotamnaturaminrebusmaiorismundilateant,tectasordibusquibusdam,&capsulisexternis.Itaquenostrihominesdementiaeaccusantur,quiomnesmundiangulosexcutiunt,&inItaliameuntadanatomias,quasihicdeessenthominesquosexcarnificarent,autlapidesquosuicehominumexenterarent.Doctoresnostriexaltodespiciuntur,Democriticoquerisuexcipiuntursalsius,duminscholis&academiisdeclamitantdeprolixisnaturaehumanaecognitionibus,abipsiselementisusqueinchoatis;deanimalibus,herbis,mineralibus;depraeparationibuslaboriosis&inutilibus;deutendimodoperuerso:demorbis,causis,symptomatibus,&aliisinfinitis.IctuoculiistaomniaUulcanusmonstratdemonstratquenouismedicisperfectissime.AliiquimirabilesPanaceasuendunt,neopusquidemhabentullascientia.Namsimpliciaquaepanaceaepulueremconstituuntaliundepossuntcomparari,&quidemetabernismercatorum.Ethiinusuquoqueomnerepudiantdoctorumconsilium.Hacartenontantumalii,quorumfamaaduos,uiriprudentissimi,proculdubiopridemperuenit,euaseruntsuoiudiciomediciabsolutissimi;sed&pastorquidamfugitiuus,idqueeacumfelicicate,utPrincipes,comites,iureconsultos&aliospraecipitesinsuamsententiamtraxerit,miniteturqueextremaminternecionemGalenicae,utloquitur,medicinae.~~Superioribusistemensibus,uulcanica,&linguaepetulantiuolubilitatefretus,duoscriptaemisitinpublicum,quibusmedicinamipsosquemedicosGalenicosadeoexcoqueretentauit,utsieaoperaimpurumapurononsegregatumest,nullaampliusSpagiriasanariposseuideantur.Quienimsunt&fuerunt,proclamatueneficosomnes,&adcoruosablegat,opposuitseilliquidemuirDoctissimus,&peritiamedica&philosophica,necnonlongorerumusulongepraecellentiorD.BartholomaeusHubnerusmedicusErfurdianus,cuiusstudium&diligentiaindefendendamedicinaestsummalaudedigna.~~Sedilleelephantiingeniumsecutus,inplerisquehomineminsanumcontemsit,&profoetidamuscahabuit,ratusgenerosumanimumdedeceretamcontemtumhostem.Uiresacuitinfortiorem.Mensuerostomachusistumbolumconcoquerenonpotuit.Putauinonmetantum,sed&omnesaliosmedicosproea,quaenobisornamentofuit,medicinadecertaredebere;proueritateueroetiamasserenda,&acalumniisuirulentissimorumhominumuindicanda,nullosnonintendereneruos.Necpraereptamaliispalmamuolo.PromeapartequantumDeusdedituiriumresistereaduersantisumconatus.Quiinmagnaautoritateconstitutisunt&negotiisimplicatiquotidianis,uixseipsoscurarepossunt,armainhuncuerterenequeunt.Nequeuilemaduersarium,&tyronemrespatitur.Persuasumhabeomediocrimefacultate,idquenonmeo,sedaliorumdemeiudicio,ut&otioadrepugnanduminstructumaccessisse.~~ItaqueoccasionedictiHippocratici,&facilitatishodiernorumsophistarumindiscendadocendaquemedicina,consulereuoluiiunioribus,&sinonpersuadere,tamensententiamindicaremeam,nonmalescriptumesseadiuinoilloseneistumaphorismum,ututimpugneturamaleferiatismulomedicis.~~Necabsterrerimepassussumautoritateastipulantiumillistellioni.Notumomnibusest,quafacultatealienusabarteiudicet.Rectiusinformati,quinonsuntingeniodistortodeprauatoque,sententiamhaudgrauatemutant.Uobisautemuiriamplissimi,hocquicquidestlaborisnuncupareuolui;nonutdefenderetis;nonenimestaduersariustantiutcontraipsumauxiliatricessintconscribendaecopiae;Sedutanimumergauosmeumdeclararem.Cumenimsubtutelauestranontantuminlucemuenerim,&ciuitateSalinarumSaxonicarumutarpatriaomniumdilectissima:Sed&studiorumpotissimaiecerimfundamentainceleberrimailliushonestarumliterarumIudoquin&liberalitatemuestramaliquotiessimexpertus,nonsolumannisdisciplinaemeae,uerumetiamdignitatis:annoningratiimmemorisquestigmateiuremenotarepossitis,siposttotannos,nulloneuerbuloquidem,quomodoergauosbenedememeritossimaffectus,declarassem?Nondoceo,uiriamplissimi,quosqualesquemedicoslegereinsubsidiumreipublicaeuestraedebeatis;nequequicquamillisquinuncmaximacumlaudeapuduosmedicinamfaciunt,praescibo:Unicumhocquaero,spectoque,utmebenefactorumnonimmernoremessecomperiatisintelligatisque,mequicquidaDeoaccepi,libentissimeinemolumentumpatriaemeaeconuersurum.Satismihiest,fauor,beneuolentiaqueuestra,&honorificadestudiismeissententia.Reliquasuoinlocorelinquo.Sedualetetandem,consulesconsultissimi&senatoresspectati,mequeclientemuestrum,quiuosstudiosissimeobseruat,ueneraturque,uobishabetecommendatum.ScriptumRotenburgiadTubarimundecimoFebruariiannoSaluatotismillesimoquingentesimo,nonagesimoquarto.)()(AdClarissimum,EtReuerendaDignitateAutoritate,EruditionequePraestantissimumuirumD.Georgium.MyliumS.S.Th.Doct.&ProfessoremIenaeprimarium.MylipotentispraecograuisDei;Myliuirorumprimedocentium,InpulpitisSalaeiuuentam;CulteMyli,mihiiureamicoOptatiustepostsacra,postfocos,Nihilpaternosiudicioestmeo.Uiuotuimemorfauoris;Detinetingeniumtuumme.TantistupentemfluminapectorisEtgratamamantemcomparisingeniiFelicitatem.UiuelongumUiuebonissinelabefatis.Autnullusuratmembralabortua;AutspernesanandusParacelsicos.NilueraeinillisetabernaUndiqueprolicitismedelaeest.ExcellentemPeritumqueMedicumD.MartinumRulandumpatrem&c.MagnemachaoniiRulande,assertorhonoris,QuitibiGramaniiurgiafoedaplacent?QuitibiChemiacae,quamiactatsedulus,artisCognitio,impurusiusculaquaequecoquit?Hippocratisstolidusdiffamatiamata,damnansStulticiaemedicosatqueueneficii.Nos&pristinis,&coruis,exilioqueDestinat.OSanaementisegenepuer.Tunebonosausistamturpiarroderemorsu?Tunesalutiferostamtemerareuiros?Dettibiprodiris,&tantocrimineplaustrumEllebori,claudus,quemuenerare,faber.Nilintescribo(nequeenimtudignus)honestosPraemoneo,utfugianttefurialecaput.Quituafactaprobatsimiliestcarbonenotandus,Insanitisenimtuquegregesquetui.Hocnequete,Rulande,latet,nequequemqueprobatum,Quemchemiatamenmultumoperosatrahit.Plurimaparsodiopraeclararepertaprofanat,Parsstulteattentat;Parssinelabecolit.A.L.Ctorem.Siflagrasuerae,quicunqueesChemiaeamore,Etmistilatebrasdetegereignecupis.NonsatisestuersaremanuParacelsicascriptae,AutquaeDornesiicura,laborquededit.Hi,neproficias,studioseaenigmatamiscent,Etfallunttenebris,cymmerioquechao.Sensibusorbatifumosoinfornicependent,Secretiquelococonsciauitracoquunt.Quammireoccultantmomentasuperbalaborum?Diuersiseademnominibusquenotant?Annonquaeclarepriscisdigestiodictaest,MultaapudAureolumnominafictatenet?Sublimat,figit,rursusqueresoluitinidem,Quodfuitantecuprum,autmassulamercurii.Depositaergolutotali,fumisquerelictis,Sulphureisaliampraestatinireuiam.QuamtibiLibauiusmonstrat,quiuanarefellensSomniaGramani,multiplicesquestrophas,Inclytaquidpossituelnon,conferredolentiChemia,praeclaradexteritatedocet.SiueuelisueteresseucognouissemodernosSpagiricos,hicquodritesequarishabes.Expeditegregie,quaesintprimordianostriCorporis,&morbiquaesitorigo,monet.ContrainsensatumGramanum,animisquecarentem,Cumsociissiccis,quosmaluserroragit.DumstolidecarpuntsummimonumentaGaleni.Quaequesuacoustradiditartesenex,EtsihuncanostrototumdifferreGalenoMentiriGramasnonuereaturiners.UeriusAureoloquodcompetithaeresiarchae,Quimodoquoddixitmoxreuocarepotest.Neclatetidquenquam,nisiquemlegissepigebit,Dornaeustestis:nosterErastusitem.QuiniubetadsacrumDornaeuscurrereasylumIgnis,ibiquepatrispurificarecaput.Siforteimpingat,uitii,errorisquemonarchaUictusabOgygiotorpidamembradeo.Etueniadignus,nisifallor,iserroputatur;Archicidoxauomensebriusatquefurens.Seduulgatacano.SinoscerepluraiuuabitHuncgnaualibrumuoluereuoluemanu.HincconstatquaesitsanatioueraGaleni,EtquantumGramanpeccetinartenoua.Interimapollineoprolessatasanguine,gratesLibauiosolues,quodtuaceptaiuuet.NestoriosipsiuotisconstantibusannosOptabisposthac,utdarepluraqueat.Namquouitalemspirabitlongiusauram;Hocmaioratibicommodaferrepotest.BernhardusStieberus,Philosophiae&MedicinaeD.PhysicusRotenburgiadtubarim.)()(3Clauiro,DoctrinaEtUirtutePraestantiD.BernhardoStieberoM.D.&Reip.Rotenbur.adTubarimPhysico:IohannesHartmannusBeyer,MedicusReip.Francofurt.adMoenum,S.D.Magnasanecumdelectatione,Clarissimiuiri,D.LibauiiAntigramanialegi,quibusmataeologum,scurramqueputidissimum,genuinismiroartificiodepinxitcoloribus.OptaremueroinrefellendisPanaceariiAmuualdisophismatishancoperamuirumdoctissimumimpendisse,quistrophissuistotiiamorbipaeneinnotuit.Necscioalium,mediusfidius(quodcitracuiusquamoffensionemdictumsit)quiparidexteritate&alacritateidpraestarequeat.NondesistamurgereimpressionemapudTypographos.Namlibrilectudignissimieditionempercupio.Ualeauequeuirclarissime:&excellentissimumD.Libauium,quemobRameam,&politioremphilosophandirationem,miramqueiudiciiacrimoniamplurimumamo,uerbismeisofficiosesaluta.Scripsi,celericalamo,FrancofurtiadMoenum,decimooctauoSeptembris,annimillesimiquingentesiminonagesimitertii.RiusAndernacusDial.2.Comm.2.deueteri&nouamedicina.~~ImitatoresParacelsiinfidiergaoptimossuntuiros,omnesquealiosmedicos,quiTheophrastilibrosnonhabent,praesecontemnunt&infamant,&tanquamperniciososhominesexecrantur,cumtamenipsinonsinteruditiores,quamquiuismechanici,acfabriferrarii,carbonariiquemendaciorummagisquamueritatisstudentItem:~~ComplureshodieChemistae,&aliiMechanicipropriomagisteriorelicto,inmedicinaestudiuminsiliunt,tanquamporciinrosas.Amuualdina.PraeclaraEruditione,peritiaquererum&dignitateexcellentiuiro,D.IohannihartmannoBeyero,Phil.&Med.D.&Reip.Francofurt,adMoenumPhysico,Andr.Libau.S.P.NonignarussumIohanneshartmannepraeclare,quantumhumanaesocietatidebeatis,quemnaturaiurenatiuitatissuaeineauoluitexistere,cuiqueadiuuandumuiresseucorporisseuingeniiconcessitnonpoenitendas.~~Summaope,omnibusquetalemannitidecetneruis,utbenemerendoquantumpotest,salutemeiusprocuret,defendatque,noncommittensutautpublicumcommodumsuaculpanegligentiaquelabefiat,autipseuiuusnonesse,&,mortuus,extitissenunquam,uideatur;~~tantumabest,uteidemnulliornamento,seddedecoridamnoqueessecupiat.~~Itaquenonpossumnonimprobareeos,qui,cumliterisnatiuideanturampliandis,ornandisque,&eapartehumanogeneriplurimumprodessepossint,malunttamensibisapere,&uelotiotorpescere,&posterisfacultatemproficiendiinuidere,uelnegotiisalienisuitamsinefrugeconsumere.~~Paruummihi&leuiusculumtalentumdiuinituslocatumagnosco.Nolimiduitiomeodefossum.Operamitaquedo,utquidsocietatinostrae,&diuinaegloriaelucrariqueam.Quapropternequeuiuaeuocisdoctrina,nequescribendiofficiodeesse,meumstadiumdecurrentibus,hactenussustinui,nequesustineboetiamdeinceps,nimediuinagratiacumingeniorelinquat.Cognoscerenaturaeabdita,thesaurosqueomniconaborindustria.Sednoncognosceretantumipse,uerum&aliiscognitacommunicareatqueitapublici,quantumlicet,iurisiudiciiquefacere.Hocutpraestem,soleonontantumartiumsecretarimari;Sed&fundamentaearumdiligenterexcutere,aliisqueproponeredisceptanda,&adusumexperientiamqueaccommodanda,uteofacilius&mihi&aliisliceatgenuinumuerumqueabadulterino&falsariodiiudicare.Interdumcongrediorcumhisquimihiuidenturasynceritateprofessionisrerumnaturalium&medicarumpraecipue,deindeetiamaliarumartiuminquibusclaborononparumexorbitare.Defenderenonsolumueritatemconsueui,sed&dignitatemeorum,quossciocummagnasuilaudealiquandoeam&inlucemproduxissesedulo,&posteriscitrainuidiamcommunicasse.Placenthaecmeastudiaaliquibus;aliquibusdisplicent.Negant,quiddicipossequodnondictumsitprius.Nonessemundumimplendumcommentis.Ueterumplacitisacquiescendum&inhistumintelligendis,tumexosculandisposteritatiqueobtrudendisimmorandum.Quidissentiuntdictumquidemueteribusagnoscunt,atnonomniseculoconuenienterdictum:imonecomnedictum.Semperenimprioresannialiquidposterioribusinuestigandumreliqueruntcognoscendumque;quin&iudicandumsiquidinueneruntipsi.Itaquepergendumalacriteriudicant,&interaliosetiammeadistudofficiigenusinstigant.Horumtu,Iohanneshartmanne,nonespostremus.~~UenitadteFrancofurtumchartulaquaedammea,perfunctoriepaucorumdieruminteruallo,aduersuspetulantiamcuiusdamparacelsici,foedeadmodumGalenicamdisciplinamcriminantis&omnesprofessoreseiussummainiuria,maximacumscurrilitateconuitiandiquelicentia,afficientis.~~Placuissetibinontantumdefensionisconatumanimaduerti,sed&Rameaexplicationis,cuiusumbramsecutussum,acumen.Itaque&liberalitermihiinuulgandolibrooperamtuamdefers,&meadsimile,aduersusAmuualdinimispraedicatamPanacean,inuitasopus.Graueestquouisaduersariocertare,grauiusinquemuisstylumstringere,&publicadeseexperiri,intantapraesertimingeniorumuarietate,&inconsultaadprobandumpeioratemeritate,iudicia:grauissimumuero,eumquemtibiamicum&nunc,&olimuelis,&cumquoChristianapietascolenda,literisitalaedere,utnonfacilissitadreconciliandumuia.Nostienimuirpraeclare,nostriseculicacoethes.Capitaliaodiadissensionibusexcitantur:Nonderecertameninstituitur;Saeuiturinscriptores,repraeterita.Necsatisestidcognouissepraesentes;adposterosfamapercurrit.Siiudiceslitisarbitrosqueexquiras;nullosinuenias.Nam&hi,quorumgloriaeconsulitur,proquequibuspugnainitur,ringunt;idquodmihiincontentioneGramanianaaccidisse,uelimtenonignorare.Uerumenimuero,consulendumpublicocommodomagisest,quamsuo;Etlicetunumfortassisoffendas;multisquirectiussentiuntobsecundandumtamen.Siliceataliisimpuneinrecteinuentaiudicataquegrassari,quotandemperuenietueritas?~~Medicadisciplinaaliquotinlocisnontantumaduersariorumempyricorumrabie&audacia,sed&nostrorum,quorumfuerataduersari,ignauia,imperitiaque,quin&uulgiperperamillisfumiuendulisapplaudentistemerariapersuasione,indignapatitur.~~Armissanesumtisresistendumest,nibreuiuelimusnoscummedicinapuerisridendosprostituere.Facileitaquepatior,admonitionemtuamapudmelocumhabere;quanquammeinstigarintetiamaliorumsententiae;nequequicquamiamimpedimentoest,praetertypographorumdifficultatem.Eoferedeductaestresmedica,utuixinuenianturquityposexarandisscriptisnostris,etiamcumsuolucrocommodareuelint,cumtamenaduersariissuanondesintprela.Nonminusinseruitconseruationiaugmentoquemedicine,hodiequiexcudioperamedicaprocurat,quamquiingeniumadmouetexcogitandis,concinnandisque.Tibiitaque,uir&Mediceexcellens,nonparumdebebimus,si,quaedignaluceiudicaueris,quantumfieripotest,eoinloco,inquoiamcumsummatualaudeesconstitutus,illustraribeneficiotypographiaecuraueris.Sedadmeredeo.Duoiamexhibeoopuscula;unumaduersuscalumniam,atrocemqueiniuriam&ludibriaGramani,inuniuersamGaleniartem,medicosqueeamprofitentesdebacchantis,feruentiorequidemacriorequestylo,attamennonpromerito,procaciaeeius,compositum;alterumdeAmuualdinaPanaceamodestiusinstitutum.Priusstatuerampenituslucisubtrahere,quoduideremnontantumimpressionisdifficultatem,sed&summorumaliasuirorum,quorummentesilleadseuertit,iudiciaquedeprauauit,inmeconspirantiaodia.~~Sedmetumtuarecresuitanimauitqueautoritas,tumBartholomaeiHubneri&aliorumartificumpraesertimautemmagnificiRulandi,amicimeisingularis,&filiieiusdemiamRarisbonaemedicisolertissimi,induxeruntadhortationesgrauissimae.~~Necpostremasineademretuleruntmediciexcellentes,collegaemei,D.HieremiasSengius,&D.BernhardusStiberus.Hisrepugnare,cuiusforeputaspertinaciae?Alteriusdepanacea,tusolusespromotor.~~NequeenimunquamanimuminduxeramquicquamaduersusAmuualdumedere,quemiamanimaduertebamultroamagnificisistiseloquiispromissisqueabstinere,&paulatimadGalenicastra,ueritateipsaductum,deflectere,cuiusreifundamentainipsotractatuapparentexima,sicutostendaminfra.~~PraetereanonadeosaeuitinGalenicos,utἄσπονδονbellumuideaturesse.Priuatapotiuseumexercentodia.NoncredoeumquidgrauiusinGalenumdicturumpublicefuisse,nisiobiter,uefierisoletinpriuatiscontentionibus,utseeoinfestiusopponeretsuis,fuissetattractus.Utitur&modestia;necplaneignobilisesteiusmedicina.InsupernontaminGalenicadogmata,quaesuntartisipsiusperpetuaaxiomata,inuehitur,quameosquiabartemineraliaauxilia&chymiansynceramexulareiubent.Hosnequeteprobarecognitumhabeo;nequequiaduersaturineptaehorumcensurae,artemipsaminfestat,sedpotiusauctamornatamque,quantuminseest,cupit.Ueruntamen,uttuoinseruiremamori,&totiuuenuminexplebiliadcognoscendumcupiditatioffamobiicerem;quidegosentiamdeillapanacea,formastyloqueepistolii,citraacerbitatem,aperireconatussum.Inuenieshicnontantumprodigioseamplificataillitributaesseencomia;sed&quidnamsit,exquibuscomponatur,&quomodo;quaeuireseiusassequantur,inquibusualeat,&omninoquidhactenusstudioseinquirendoexperiendoquepotuiobseruare.UndefacilimesiquidinGaleniartemdictumestacerbius,&inalioshostilius,quantisit,aestimarequiuispoterit.Summalibri.Loquarprimumdetitulooperissicutanno1592denuoprodiit.Deindedeopereipso,inquoprimolocooccurretdescriptioeiusmedicinae.Deindedoceboeiusparandaemodum;Doceboautemnonquemuis,sedinitiatumsacrischymicis,utnostrosadchymianamandaminuitemnetamcaecisintinalienisinuentisiudicandis.Sequeturdepondereseudosi.Posteademodoutendi,&regimineutentis.Addamdeeffectu,ansolatantumpossit,ancumaliis;Etquomodoagat.Hincperueniamadtestimonia.AtestimoniisresiliamadconsiliaseupraeceptionesAmuualdinasinsingulismorbis.Indeexpaciaborinamoenumillumuniuersalitatiscampumconsideransmedicinamoppugnantemmorbosomnes,notos,ignotos,praeteritos,praesentes,futuros.Tandemapologiamquoquepercurram,&sententiasnostrorum,quibusputatAmuualdusnobiscrabronesmoueriposse.Sineuirulentia&acerbitate,quantumpermittentAmuualdiinnosdicteria,differamdesingulis,nontamenquantumnecesseest,sedquantumbreuitasiudicii&perspicuitasrequirit.Incedamuiamedia,neccuraboquorundamfininasuoces,quiitaaffectos,necfrigidos,neccalidos,uocant.Siquisuerioradocerepotest;eipatetmundus.Tuo,miIohanneshartmanne,iudicio,omniumqueperitorumcalculomemeaqueinhissubmittampromte.I.DeOperisTitulo.Nuncπερὶἐπιγραφής.Deinscriptione.Promittitmodum,caussamqueusurpandaepanaceaeinomnibusmorbisinternis,externis,curabilibusiudicatis,&incurabilibus,notis,ignotis,&omninoquouisuocabulonominatis.Pinguehocnimisest,&ambitiosum.Modumquidemutendiindicattumingenere,tuminspecie;&caussasaliquasaffert,curinomnibusmorbisadiumentumeiustantoporedepraedicetur.Atnequemodus,nequecausseeuincuntidquoddeomnibus,quocunqueappellenturnomine,morbis,disserit.Est&primastatimfrontesuspectumencomiumdemorbisnotis,ignotis,curabilibus,incurabilibus.Arsmedeturnotisnonignotis.Sicuratioillaartisest;ignotorumnequitesse.Fortunaautemquidgloriaeobtinet?Itasanareestcuiusuis.Incurabiliaiudicatarestituereuelle,profectoanimiincurabilicacoethelaborantis,uentosique&nimiumsibisumentisindiciumest.Multaeiusmodihactenusparacelsicorumcommenta,cummagnauanitateconiuncta,accepimus.Sedquoddixi,praestititnullus.Insanabile.Alicuiinsanabilequodest,autcertacircumstantiaitaiudicatumest;contigitfortesanari.Etnostratessaepedetotisgeneribuspronunciaruntideo,quiainrarisexempliscompertaestcura,inpluribustemereinstituta.Etquaedamsimplicitersuntimmedicabilia,utgangraenadiuisumacorporemembrumrestituiperartemnequit.Atillesinedeterminationeproclamans,nonpotestuanedicticrimeneuitare.Addit,curamfieriadpurificationem,restaurationem,renouationemtotiuscorporis,sinelaesioneautconsumtioneradicalishumoris,dolore,purgationeperaluum,uomitu,sudore.Contradictoria.Haecseeuertuntmutuo.Purificatioenimcorporisquomodofieripotestsinesudore,excretione,uomitu?Anomniaautoccultatranspiratione,autperuesicamexcernuntur?Siilla;quomodononquodbonumestsimulcummalodissipabitur?Aduesicamueroquomodoperuenientomniauentriculiintestinorumquepergamenta?pertussim,screatumsputumqueautnareshaudputoeumpurgareanimuminduxisse,idqueabsurdumforet.Forteperhaemorrhagiameacorporeexiget?Sed&sialuoimmota,necturbatouentriculo,necdiaphoresifactaiuuat,quomodoomniopponimorbopoterit?Annonmultiexobstructioneintestinorumprodeunt?Annonmultiiismodisnecessariosuntdepellendi?SedintituloitaforteloquiconueniebatnobilitatiAmuualdine,neminussitinpromittendoliberalis.Promissaplena.NescioenimquodmalumPlina.quosdameouentositatisperduxit,utpersuasumhabeant,nihilpromittiuelposseueldebere,nisiplenissimisbuccis.Ignoscendumeiusmodiingeniisest.Sideestfacultas,uoluntatiacquiescendum.Possuntenimplaerique,quiauolunt.Infraaddemusplura.Porroait,illammedicinamadhibendamutilissimecommodissimeque&maximocumfructudoceri.Ususpanaceae&uirtus.Satismagnifice.DeusessetAmuualdussiidposset.Tractatusnimiumquantumnonassequitur.Bibiautuoraridocetur.Idnonconducitinomnimorbo.Sed&euentustestatursperatumfructumnonsemperrespondere.Uinomalohederadebeturpinguis&illustris.PromissamagnaGalenicorummodestiamarguunt.NisiautemfallorhaecinuestibulopositaθέλητήριαGalenicorumrusticitatempungunt,quiitadelicate,&exanimisententianecpromitterecuiquam,nectractaremorbospossunt.TantumestGnathonumubiuis.Dicitur&panaceausurpandamorelapidisphilosophici.Credoistud.Namnullumhicencomiumponitur,quodnonlapidiquoquesuotribueruntChymici.Lapisphilos.Sedanrespondeantillaμεγάλα;mundusignorat.Est.~~n.~~illelapisnominepotiusquamrecognitus.EtAmuualdusipsescribit,sedeeosolicitumnonesse.SiquidfideiUistadioartificiest,neingerendusquidemcorporiestille,nedumefficiattanta.Sednedeignotareiudicem;simeDominusadiuuerit,operamdabouteiusuiresinmanifestaprostituamluce.Lapisphilosophorumuideturaequeimmodicepraedicatus.InterimcumAndernacodicam,AzothilludnonseruasseParacelsum,necomneseiusaegrotoscurasse.Imosiexprincipiislicetdeeffectoconiicere;nonuideoquomodoistiussituirtutis.Praeclaraestomedicina;atnonitafelix.Fortassisiamuerasuntlapidispraeconia,quamilludridiculumLulliidequintauiniessentia.Chymicihyperbolici.Nonenimignoroτὸὑπερβολικὸνchymicorum.Sednondumsatisuentiefflatumest;annectitur,unusquisqueinhocunicomedicamentouerumuniuersale,electum,gratum,praestabile,innoxiumperfectum,&utilemedium,&integrampharmacopolionhabet.Inceptacantilenaesttonosummo.Nonaliodeducendaeratfine.Deuno&solo,infraostendemusτὸψεῦσμα.Deperfectodemonstrabimusτὸἀτελές.Panaceaintegraapotheca.Risumuixteneocumaudiointegrumpharmacopolionunicumessesimplex.Undeergoillaadiumentaquaeinferiusrecenset,mutuatusestautor?utinamsaltemsuppositoriaunauenderet.Namhissaepecarerenonpotest.Caueatnealiquandoepithematis&suffitualiisquesitopus.Quaeetsiquisdomipossitparare;nontamennonsuntdepharmacopoeia.Quidreferttuncanaliusmedicamentaparet?publice,anpriuatimseponas,undeposteapromerequeas?Sedmirumillud;CuraomniumsineDoctore.Nontantumse,sed&aliosabsqueomniDoctorisconsilioquiuiscurarepotest.Sicurareestmediciopus;quicunqueabAmuualdopanaceanemit,medicuserit.Sed&pharmacopola.Emitenimintegrampharmacopoeian,uenderequeiterum&aliisadhiberepotest.Doctoresmittunturadcynosarges.Iamtu,miIohanneshartmanne,diuina,quidnamsitAmuualdusiure.Amuualdseipsumiafamat.Numphilosophiae&utriusquemedicinaeDoctor?Eumseappellatquidem,at,sisineDoctorisconsilioomnilicetcurarecuiuis;necipsequidemeritDoctor,sedsaltemmateriarumdistractor,quemsolentmaterialistamuocare.Nondicohaecineiusignominiam.Exconcessisprioribusnecessariasuntconsequentia.Egotaliasiscriberem,Anticyrasmitterer;tantumabest,utullumhaberemastipulatorem,emtoremue.Sednostroseculoidmorisest:Quoquisuaniusgarrit,eopluslucratur.Uanitasaegyrtisestlucrosa.NoncredoAmuualdumexanimoscripsisse.seditainsidiatumesseemtoricupido.Nimirumincedendumest,quamulti.Egoiurepaupersum.Forsanenimaequenobiliapoteramproponere.Seddamnosataciturnitasmeperdit,coruoilliHoratianofeliciorfutura.AudioutriusquemedicinaeDoctorem,&insuperphilosophiae.Noninuideotitulis.Laudiesseopinor,sinonsintrapti.Duplicesmediciinacademiisnonfiunt.Dubitotamenanullispriuilegiisacademiarumqueconsuetudineullacreenturduplicesmedici.Resperseridiculaest.Nonenimgeminauitmedicinam,quiutendimateriaaliquaparticulariinuenitcompendium,autexcharonaeisspecubusantroueTrophoniiproduxitpriusinuisumlapillum.Unaeademqueperpetuoarsest.Seddetitulohactenus.Ii.DePanaceaeDescriptione.Descriptiopanaceaeabautorehaectraditur:Panaceaedescriptio.Panaceaestcolorispunicei,cumqueliquorimiscetur,tingiteumcroceo:Estquemedicamentummite,facile,gratum,acceptumque,omninononualidumturbulentumue,nonpungens,nonmordens,necacidum.Sumipotestabsquenausea,metu,damnoque.Huicdescriptioniquotresconueniunt?Sednequiserret;puluisestmistusrepraesentanspraecipitatumcorallinum&colore&pondere,tingenscroceo,&particulisquibusdammicans.Perfectamdefinitionemfortehancprotulerim;Estpuluisconstansmineraauriuiscosa,&balsamometallorumartechymicaadmodumdeparatisunitisque,&posteacrocomargaritisqueremistus.Sedadautorisuerba.Colorpanaceae.Puniceuscoloreinonestperpetuouniusmodi.Interdumillustriorest,interdumlateritius,interdumpallidulusproutmisturaest.Principiosummamobtinetrubedinem,peneutcinabarimdicas.Tincturacrocea.Tincturaacrocoest,potestquesepararilotione.Putoautoremfallendigratiaadmiscuissecrocum.Itaenimfacilepoteratdecantatumillumlapidem,qui&ipsediciturrubeamtincturamobtinere,imitari.Sed&cordisgratia&penetrationisuideturadditus.Panaceaperseimperfecta.Undecognoscisprimamperfectionemnonesseabsolutam.Non.~~n.~~perfectumidestsumme,cuiadditamentoopusest.Panaceanonsimplex.Compositumautemessescriptoquidem,atnonuerbisnegatipse.Etquinegariposset,apertoiudicio?Quodasseritabsquenauseasumi;Usiissinenausea.comparatumiudico.Quisenimnescitmultosuelmentionemedicinaehorrescere?Mihinonadmodumgratuscrocusest,necterreuspuluis.Misturapanaceaemelior.Rectiusmisceremsaccharum,cornucerui,&sigillumlemniumuerum,paruatamenquodqueportione,nebasisobruaturuirtuteperegrina.Uidendumetiamneexaccidentenoceat.Ususseuuriss.Egoipsesumsi,&aliismultisdediimpune.Ubitameninpraecipitiestsentina;autaegercolliquandiuimcaloreexternoproritat;noncitrametumest.UellemergoautoremnonreiecisseconsiliaDoctoruminutendo.Namnetutissimaquidemtemeritatiuulgisuntpermittenda.Uulgonilpermittenduminmedendo.Etsinobilismedicinaest,saneextrapericulumraroest,nisinobilisdicatur,nonoperationesedprecio,quohodienobilitasaestimatur.Nobilesmedicinaenonomnibustuta.Sioperationepraeclaraest,quismedicorumautsaltemperitoruminficiasirepotestinmanuimperitiesseinstargladii?Nulliusuirtutisiddixerim,quodetiaminfantisecurum,quouismodotractetur,est.Addescriptionempertinentetiamhaec:Noncogitandumsuspicandumqueest,esseMercuriumpraecipitatum;uitrumantimonii,autaliudimperfectepraeparatum,uenenatumuemedicamentum,quemadmodumetiamnecoperationemabsoluitinstaruniusexillis.Item:Nonestigniselementarius,licetmorbosconsumatsicutignisligna.PanaceanonestpraecipitatusautuitrumAntimoniiStibiuminstarprotei.Depraecipitato&uitroantimoniiuerenegatNeutrumenimhorumest,necaccedit.MoneotamenaliquosChymicosMercurioCorallino,&aurouitaenonminoramiraculaAmuualdinistribuisse.Nequeabnuerimpossesimilimodopararietiamhydrargyron.SedAmuualdusloquiturdeuulgari,ut&deeodemuitro.Aliasstibiumuereuideturmihiproteusquidamesse;EtChymicieiustincturamextractammirificisencomiisinterdumultraauriessentiam&sulphureuehunt.Consentiunt&alia,quorumuniofactaestinradicemistionisprimae:neceffectusfallit.Imperfectepraeparatamessepanaceampernegat.Panaceaeaestimperfecteparata.SiperfectuminterpreterisadAmuualdiarbitriumfacileconsenseris.Ita&egoquamuisamedescriptamformulamperfectamuocauerim,quianoluiquidadditumautsubtractum.Perfectiochymica.Sedchymiciperfectetuncpraeparatumquidprofitentur,cumadsummampuritatem,uirtutemquealtissimamoperechymicoestperductum.Nihil.~~n.~~relinquendumimpuriest;Quoarteeuehipotest,eoeuehendumest.Quodunograduinfrasubsistit;imperfectumest.Itaqueillisscopuspropositusesthic;sicoelestemimitaturnaturam;sisummesubtileest&penetrabileinstaraetheris,sielementaquoqueuideturexuisse,Gramanoeouesaniaeprolapso,utspecificamformamabsqueomnielemento&elementariqualitatedonet.Fixumperfectum.Aliqui&fixumquodest,manetqueinigniseuimmobile,seuitautampliusnobilitarinonpossit,quintotumsimuldeficiatauoletque,perfectioniscensuaestimant.Quodfinenaturaeconstat,perfectum&hocest.Primachymicorumperfectiononpotesttribuipanaceae.Panceaimperfecta.mexcrococonstatcrudo,ut&margaritisseuconchamargaritifera.Cuiuspartesimperfectaesuntchymicis;idnesitperfectumiisdem?UeriChymicimerisutunturessentiis.Unamsaltemeiuspartemchymiceparatamagnosco.Agnosco&aliquatenusperfectam;summeneutiquam.Necconstansinigniestpanacea.Panceafugaxinigni.Combustilemhabetpartem;partemuolatilem.Taliaquaesunt,perfecteunita&absolutanonsunt.Sednecinaquanecignecolormanet.Necsummasubtilitas&coelestisnaturainest.Panceaelementaris.Etenimelementaremnaturam,eamqueadmodumadhucimpuram,&diuersisconstantemsubstantiisretinet.Idperfectum,perfecteuepraeparatumnullusconcesserit,exueris,chymicus.Auriperfectio.Aestimaremaurinatura.Hocperfectumuocant,quiaunioprincipiorumindissolubilisest;Inignimanetcitraiacturam,necperditcolorem.Ingeneremetallicoquodtalenonest,idomneimperfectum&censetur&nominatur.Spiritusmiuerales.Despiritibusquiddicam?Panaceaspiritualisest,autextalibusprincipiisorta(intelligechymice)sednullomodofixis.Atquispiritustuncdemumperfectepraeparatisunt,cumnonfugiunt.Quaeergoeidebeturperfectio?SeduolebatAmuualdushicquoqueessemagniloquuspotiusquamuerus.~~Incredibileenimfueratelementarem,imperfectamquemedicinamtantuminhominesanandopollere,quanquammihilicuissetetiamadmistionisnaturalisperfectionemconfugere,sedeanonapparuissetinexamine,cumleuiflammasoluaturunio,&colormutetur&exhaletspiritus.~~Panaceanonuenenata.Nonesseuenenatummedicamentumscioexusumulto;sed&principiorumconspiratione.Nouiquigranasexagintaunodiedeglutieruntsinenotabilieffectu,nedumcumnoxaqualisestueneni.LoquordeAmuualdina,&quaeadexemplumeiusabartificeproboperitoqueconcinnatur.Aliismeaautoritatenolimcautum.Mineralianaturamobilemhabent.Scio.n.mineraliamobilemhaberenaturam,&alterariuariismodisposse,cum,sicutpropeterram,ita&intraterramturbaesintelementorum,&halituumnoxiorumincertiEuripi.Quin&principiapanaceaenisipriuseligantur,&adpuritatemlegitimamperducantur,nolimliberaresuspicione.Moneresoleonostros,utqueexmineralibusconfectasunt,diligenterexplorentanteusum.Multumrefertundeaccipiasmateriam,&quomagistro,quaquepreparationesintcomparata.NonaquouissuntsumendaChymicaexmineralibus.Spiritumuitrioliefficiatimperitussegregandi.Nolimuti.Fieripotest,utspiritusarsenicalesadhaereant,noninsuperficietantum,sed&inradicemistionis.Necfiderelicetunieidemqueminerae.Antequamhominiexhibeas;Uenenanonrecteinauiculisspectantur.incaneexperire,uelsue,noninauiculis,quaenonraroauenenissuntimmunes:moriunturautemanonuenenatis,utamygdalisamaris.Negatignemelementaremesse;quanquameffectusimilemaffirmet.Dicitenimconsumeremorbossicutignisligna.Haecautemexplicatpluribus,alioloco.Uocatastralemmedicinamdepuratamsummeperartemchymicam,separatoriamspagiricam:uultredactaminprimammateriam,&adsummamsimplicitatemdeductam.Tribuitanalogiamcumspirituuitali,&proprietateeius.Iterumaitadductamesseadnaturamigneam,penetrantemque,&adductamquidemapteartificioseque.Confirmathaecueterumspagirorumiudicio,quiuetuerintullomedicamentouti,niinignemsitconuersum.Hicprolepsisest.Neenimintelligascommunemignem,coelestemproducit,quisitextractus,quinoninflammet,necexcitetaestum,sedLongelongedistetabelementari;quopacto&animamundi,&spiritusuitalisomniapenetrans,aPlatone,Galeno,&aliissituocatusignis.Mirabilempanaceaenaturamaudis.Panaceaignisnonest.Dumdeignielementaridisserit,quamuellemeumdescripsisset,autubinamsit,monstrasset.~~Siintelligitillum,quibreuissimocursuadlunamcontendit,spiritum,cuitribuuntuimnoncorrumpentem,sedgenerantemuegetantemque,quemqueAristotelesuocabuloignisnonrecteaitnominari,cumignissithalitusinflammatusferuensque;~~nonrectesuampanaceameidissimilemfacit.Siflammam,seuprunarum,seuardentiumrerumaliarum;nonopuseratoperosoargumento.Sensusipsinegant,sicalorem,qui&ipseuocaturignis;nonconsentaneadicitsuisdecretis.Ignesuocantur&stellae,&spirituscalidiinhomine.Sitalisestignis:exmineraterrae,&officinauulcaniapetendanoneritillapanacea.Sednecesseposse,euidentiaprobationisargumentaeuincunt.Panaceaignea.Ignisergoplanenonest,Igneumquidintelligit.Etiduerisimileest,Quiaconsumeremorbosdicitur,sicutigniselementarisligna.Panaceamorbosabsumens.Mirificumpabulum.PutasnetumiIohanneshartmanne,aliquidPanaceainrerumnaturaexistere,quodabsumatmorboseomodo?Philosophusdicebatignemessemaximaeformae;quianonuidereturhaberepropriumsubiectum,&inessetomnialiielemento,iisqueutereturpropabulo,quasinutriretur,idquodsitpotissimumformae.Eritergopanaceaformaquaedam,quaeinsubiectoelementarihaerenspascatur.Atmorbispasci,mirabilequidest.Fateorhaectantaesse,utassequinonpossim.Ignisdepascendolignasubiectumunacorrumpit.AtAmuualdipanaceadicitursaltemaccidenstolleresubiectointacto.Quodabsumit,idgenerandidestruendiqueuimobtinet.Atpanaceataliuiessenegatur.Sedfabulasludo.Contradictoria.Sinonestignis;&nihilominuscorpuselementare;nequetamenaer,necaqua,necterra;mistumerit.Atdicitursummesimplex.Panaceaeelementaris.Esseautemcorpuselementarearguuntomnia.Patiturabelementis,&ineaagituicissim;Idnecesseestelementareesse,quiaomnecoelesteperpetuum&abelementorumqualitatibusimmobileest.Uideergoanphantasmasit,autpotiusnihil.Panaceamista.Sedmistumesseresipsaarguit,cumpropriotestimonio.Crocumnontantumodorsaporqueprodit,sed&leuitas,&separatio.Consuleomnessensus,mistuminuenies.AccedeUulcanum,contestabituridem.Ipsequoqueautorsoletmultisdicere,magnameiusmolemexmisturaesse;basinesseexiguam.Simistumest,nonestignis,neccoelestisnatura,necaliudelementum.Panaceauixignea.Estoigneum.Atphilosophorumplacitadissentiunt.Arguuntenimabadiunctisidmaximeterraeesse,quodgrauissimum:ignisquodleuissimum,quodqueeffectumignishabet,&aliisindiciiseumprodit.Sedfrustralaboramus,cumipseautornoget.Uocatenimastralemmedicinam.Profundahicquoqueestsapientia.Panaceaanastralis.Patetstellamnonesse,necpartemaetheris.Sitnealiquidstellasimitans?Consuleastrologorumplacita&physicorum;Coelumphilosophicum.falsumdeprehendes.Aliudfingendumestcoelum,nempephilosophorum,dequoLullius.Idautemestspiritusuinisummedepuratus,&quintaeiusnatura,creditapotiusquamuisaHuicadiungunturmedicinaelocostellarum:Astrum.Etsimultaesinteae;astrafiunt.Estenimastrumstellarumpluriumcollectio;licetinterdum&desimplicistellaaccipiatur.Adiungunturauteminfusioneseumaceratione,quamaliquietiammirabiliter(utpotecumincoeloputredinemlocent)uocantputrefactionem;fiuntqueastraperextractionem.Essentiaeextracta.Creduntenimipsamessentiamquintamacoeloextractamesserelictiselementis.Simileenimgaudetsimili;dissimilerepudiat.Sedillichymicireferuntelementariahaecadanalogiancoelestiumcorporum.Itaquenonabiiciendaesteorumdoctrina.Panaceaillomodoconcinnatanonest.Inueniendumergocoelumaliud.Aliudcoelum.SolenteonomineetiamAthannorissummampartemuocare,&inuasissublimatoriisconcamerataminsublimirotunditatem.Astralisergoestopanacea,quiaeximoubiterraest,&caputmortuum,exaltataestadsummum.Attamennontota,nonenimmeraestessentia.Sedsiitasit,noncontinuoperfectaest,cumistamdignitatemnonlargiaturunasublimatio.Poterat&astralisdiciexsimilitudine,perspiritumuiniextractarumessentiarum.Paracelsicaeastra.Paracelsicoquoquemorequasiplanetaria.Illeenimfingitquamquepartemcorporisinmicrocosmorepraesentarealiquamstellam;&planetisassignatnobiliamembraseuuiscera.Quodcordicongruit,idsolareest;quodcerebro,idlunare.Etquiahaecastrasunt;&illa.Uulgarisensuparacelsicorumastraleest,quodcoelesteminduitnaturam,&mirabilesoperationesinmicrocosmohabet,qualesnonexpectesabelementari.Donandumhocestillisautoribus,suomoreloquentibus.Nobisphilosophisnihilominuselementareestidquodextraxerunt.Extractasuntnaturaeelementaris.Nonenimfieripotest,uttotogeneredissentiateffectumacaussanaturalinaturale.Talisautemetiamestpanacea.Explicataastralinatura,uidendumestdeattributis.Depuratamsummeperartemseparatoriam,quaeestchymia,affirmat.Panaceanonestsummedepurata.Nonestita.Primumenimreclamatresipsa,utquaeheterogeneaplurahabetadmista,eaqueabimpuritateterreanonseparata.Depuraritamensummepossenonnegauerim.AtidnonpraestititAmuualdus.Deindeipseasseritsepossesubtiliusparare,adeoutminoredosisitexpendenda;nolleuero,quiaitaplacuerituendere.Quodsubtiliuspararipotest,idmihisummaepuritatisnonest,nisifixumpridemsit,&immobilesecundumsubstantiam,quopactonouilapidemphilosophorumetiamfixumiamoperationerepetita,spiritualioremfieripraedicari.AtAmuualdipuluiseodeductusnonest.Contradictio.Nondicamseeuerteremutuohuiusautorisaxiomata;dumsubtiliusfacere&praeparareposseait,&nihilominusdepanaceaquamuenumexponit,asseriteamessesummaesimplicitatis,puritatisque&coelesticognatamspiritui.Panaceanonprimamateria.Redactaminprimammateriampronuntiat.Sedmale.Utinammihiliceretliberaliter&apertedicere.Temeritatemueloculisuideres.Nuncmeabsterrentimposturaequaspromoueremπαῤῥησίᾳ.Primammateriam,quaeestabsolutetalis,nonintelligit.Itaqueinsuogenereprimam.Sedhocuanumest.Namextalimateriapernaturamexistentepotiusestfactacompositio.Confectiopanaceae.Principiaenimillaseparatauniunturprimum,ruditer.Posteasublimantur;&inhocoperecommiscenturinterius;sedtamennonstabilimistura,proptereaquianeutrumantecompositionemfuitfixum,necfigiturinipsa.Principiapanaceaetiaminnaturasuntcommista.Esttamenresquaedaminquaetiampernaturamcommiscentur,modoperfectemodoimperfecte;&nunccorporaliter,nuncsaltemspiritualiter,uelutiinnubeinquahalitus&uaporcommiscentur.SedutilludmeliusintelligasreferotibiquaeadmeperscriptasuntexorestudiosiquidiciturfuisseamanuensisAmuualdiquotemporeuenenohaustosedecumbentemputauit:WitebergaestudiosispassimdictaedepanaceaperAmuualdifamulum.uerbahaecsunt:Addebatille,totamcompositionempanaceaeGeorgiumAmuuald,signoquodamcomplexumesse,neomnibusmysteriumtantumpatefieret.Signiformaesttriangularis,cuiusangulussuperiornumerounitatis;Symbolumhieroglyphicumpanacea.secundusbinarii,ultimusternariisitinscriptus.Praetereaadditaaiebatsignahaec:◉◉;◉insingulisangulisunum.Adbasinscriptahaecuerba:compone&dissolue.Necomnibusaffirmabatbonusilleiuuenispotestatemfiericontemplanditalesecretum.Custoditenimilludtanquamasiaticamgazam.Intermedicinaedoctoresnominabatquendamquicompositionemhuiusmedicamentipetiisset,cuiresponderit:medicamentummeumconstat,primosolidopellucido,deindespiritucoelesti,&tandemunosimplici.Exquibuspanaceae.Haecamicus.Sihaecsuntuera,quomodoprimamateriaispuluisest?EgoputoAmuualdumadpraedicandampanacean,undiquaquecomportassetituloschymicos,earumrerumquaemaximecommendanturineaarte,idquesineiudicio.Inde&materiamprimamarripuit.Inlapideconficiendouerumidest,quoddebeataurum&argentumadmateriammetallorumprimamhocestmercurium&sulphuradduci.Inlapide◉&◉redigendaadprimammateriam.Atinpanaceahocopusnonest.Quodsiquisiduelitefficere(posseautemexperfectiseliciillaprincipia,&iterumcomponi,artificespraedicant)islapidemassequeturpotius,autaliudquamAmuualdipuluerem;Ethuiusmeiiudiciisuntrationesargumentaquenontemeraria.Pergitnarratqueadsummamsimplicitatemadductamesse.Desummasimplicitatepanaceae.Uanitatemassertionisarguitignis,&aqua.Summesimpliciaeanonsunt,quaesuntcomposita,idqueleuiterutparuaflammadiscedantindiuersa.Deanalogiacumspirituuitae.Nihilautparumueriestinprofessaanalogiacumspirituuitali,&proprietateeius.Concedoinspiritusfacileabirepuluerem.Atquiuitali,sintanalogi,nondo.Philosophuscaloremanimaleminspirituhaerentemanimali,proportionatumfacitelementostellarum;tribuitquecalorisolisprincipiumanimatiuum,idquodneccaloriignisdeest,necmaris,necterrae,uttestanturanimaliainillisgenita.Atinillamateriaminerali,nihilunquamtaleestdeprehensum.Itaest&deproprietate.ὑπόθεσιςesto,quamAmuualdipuluiscoctunonfacilis.aliasfacilepossemdemonstrare,initiocumexmineraaccipiturmateria,adeodissimilemessespirituiuitali,utetiamaduersetur,eiusqueformamdestruerepossit,praesertimhalitibusutriusquesuspirantibus.Siadsimilitudinem&analogianadducidebet,idnonpotestfieriulloorganoartis,cuiuitanonest.Ratioenimuitalis,quatalequidestinsolisuitalibusest,&quaepotentiamtalemobtinent.SudabitergoSpagirussatis,antequamidassequaturperuulcanumsuum,&uasainanima.Dicetabassumtione,&calorisnostrinatiuioperationefacileacquirereistamformam,cumquespiritualiasunt&symbolumhabent,faciletransmigrent.Atid,inquam,nonestartisspagiricaeopus.Necilliartificiitacognitanaturaeproprietasest,utforislaborandosimilimumpossitconficerepraesertimexeamateriaquaenunquamuixit.Necmineralecorpustamfacilecommutatur.Necesseestut,quodproximeinspiritumuitalemtransiturumest,&eiusproprietatemacquisiturumcoctilesit.AtAmuualdipuluiscoctilemquidemcrocumhabet;reliquanonita.Necesseautemestcoctileesse,quianonnisicoquendonaturaliterinuasisnaturalibuseoperueniripotest.QuinnecaeretiamGalenicisconfessusinuitalisspiritusnaturamconcederepoteit,nedumpanacea,quanquamcrocusexhalet,&ipsepuluiscrassiorinigniinfumumpromteabeat.Non,quodaereumsimilequeconsistentiauelcorporeest,inspiritumuitalemstatimtransmutatur.Nondesuntspiritus,illiinfestissimeaduersantes.Sanguisidest,exquospiritusillenascitur.Sipanaceainsanguinemabirepotest,etiamalerepotest.Sedhocnondumestcompertum.Penetrantemessepronunciat.Depenetrationepanacea.Concesserim;seditanemihiindefaciasignem,autaethereamnaturamautspirituiuitalianalogonquid.Penetrant&halitus,quaequeaereasunt;necaquaequaedamsunttardaepraesertum&acriasubtiliumpartium.timsicumἐυοριστίᾳacumenhabent,utacehydrargyrus.Quibushydrargyrinaturaperspectaest;illinonignoranteiusperomniameantem,sesequeinsinuantemspiritum,quinpotiussubstantiam,dilatatufacilimam.Namhuiushomogeneaquidemnaturaest,ualdegrauis;seduaporistenuissimispeciequaquauersusextenditur,&ubiresistensinuenit,colligitur,nonaliteracuaporaheniexceptusoperculoconcamerato.Nonabsurdedixerunt,quipronunciaruntaerem&aquamdistareraritatedensitateque.Mercuriusilleindicatfumumsuumnihilessealiudquameandemsubstantiam,definitammodosubtilissime.Penetransergonaturanonidarguitquodquaeritautor.Sequunturmultadeigne.Deigneanaturapanaceae.Igneameiassignatnaturam;&effectumignislignaabsumentis;atnecmateria,necformaignis,autigneumquidesseadmittitur.Nosantequidemmultadiximus;sedsequendusestnoster.Sicaloradesset;facilenostraheretadigneampotentiam.Nuncstatuendumestexcalidofrigido;humido,siccoquespirituconflatamesse.Necidabsurdumest.Itaenim&philosophusstatuebatexhabitumineraligignisubterraneasicca;exuaporemineralimetalla.Sednosconiungimusutrumque;&exspiritibusconficimuscorpora.Undeintelligisnullanecessitatesequi;penetrat,necestigniselementaris,necigneumquid;Ueterumspagirorumignis.ergoigniscelestis.Multominusueterumspagirorumtestimonioideuincitur.Fingeenimillositaprecepisse.Anindeconcludas;ergopanaceaestfactaignea?Notumnobisestnonigneasaltemfierichymica,sed&aquea,aerea,terrea,&horumquaeuissuolocoapta.Igneaeuirescelereshabent.Deindeigneaquaesunt,maximarumsuntuirium,nectutoadhiberipraeceptio.possuntsemper.ItaquenoneritκαθόλουillaSoliscalorquatenuscomburat.Quidquodabignitransitumsitadcoelum?Chymicicoelestiaepraeferuntigneis.Nolueruntposterioresignea,sedquintaenaturaeeaquefixa&summedepuratamedicamenta.Sednostercallideinterpretaturueteresdeignicoelesti.Ignischymicus&quintaeessentiadistant.Nolimegotalequidcomminisci,&spagirusaudire.Namconstatignemchymicum&quintamessentiamtotodistaregenere.Illeenimelementarisest,&areliquiseiusdemnaturaeseparatus.Quintanaturatotiusmistifummamuimobtinetcontentamcorporesubtilissimo.NonsatiscautehaecscripsitAmuualdus;necfidelirepetiuitmemoriachymicapraecepta.Sedcuiignisitsimiliorpanacea,coelesti,anterreno;indicatinflammatio.Sicutterraeiussigillata,itidemimmodicepraedicata,flammamcapit;TerraesigillataAmuualdi.ita&panacea.Sedillacomburiturpromtius:haecnon.Iaminflammat&soliscalor,quemsielementaremdicassimpliciter,nonsisaudiendus.Experireergoanpossitabeoincendi.Uixcrediderimnisiadhibeasspeculum,autsimileinstrumentum.Indeautemexistimandumdecognationeest.Quatenusenimsolcomburitcalore;eatenuselementisacceditmagisutpotehunceffectumnonhabiturusnisiradiiselementaricontagioaffectis.Itaqueetiamsipanaceadicereturuicinitatesubstantiaeattingereradios;nonliberareturtamennaturaelementari.Sedquiddehisphilosophor?Extractioigniscoelestis.Extractioigniscoelestisrationesubstantiae,inaneestfigmentum.Siintelligasessentiamquaepuritate,&operationeimiteturremcoelestem;inuerechymicisquidemconcesserim;atinpanaceaneutiquam.Nullamineaagnoscoextractionempraetercrassamquandamasordibusforisadhaerentibussegregationem.Curitaiudicem,argumentasuntcerta.Noninflammare,necurere,noneximitpanaceanordineelementari.Curnoninflammetpanaceae.Dixihocindeessequodspirituscontrariarumnaturarumcoierint,mistionetamenonstabili.Distatetiamabelementariigni,sedindenonestconsequens,coelestemesseNamignemessenondumesteuictum.Quamlongedistetabignipanacea.Longelongedistare,uixpersuadebitulli,quicombustilemnouit.Interagens&patiensconfiniumest.Nonlongedistatidquodfacilerapitflammam,instarsulphuris.Portentisdeanimamundi&reliquisuixquicquamproficit.Depraeparationepanacea.Iamaggredimurilludmagnum,quodtantopereGaleniciscireetiamperfraudesdesiderarint&corruptionesfamulitiiquodquediciturDeuspraemultismillibusmanifestassesoliAmuualdo.Sedrecitenturuerba:~~Nemoaegreferat,inquit,quod,quomodopanaceasitpraeparandanondoceam,aperiamque,praesertimcumperpenditurDeumipsum,sancto&sapientesuoconsilionoluissehactenuscommunicatam,cumtameneamplurimiferepatriarchaeacprophetaesciuerint.~~Siueroomninoscireuelitquinamsintuerilibri,exquibusartificiummihiaDeopraemultismillibusconcessum,discipossit;~~suadeofideliter,utdiligenterlegatbiblia,praesertimGenesin&Exodum,Canticumcanticorum,Esaiam,Ezechielem,ApocalypsinIoannis,Hermetem,Turbamphilosophorum,Democritum,SpeculumAlchemiaeRogerii,Alanum,Bernhardum.~~&c.Negatdocendamsibipraeparationempanaceae;argumento,quiaDeusnolueriteamhactenuspatefactam.AnDeusnolueritpatefactampanaceam.Elenchusignoratur.Quomodonoluerit,cumAmuualdopatefecerit?AnDeocuraeestunushomo?Annonipsiusbonitasseextenditadomnia?Sisolipatefecit;statuatergosesolumesseperquemauctammedicinamuelit,sicutsolusfuittypographiae&tormentoruminuentor.ItaAristotelessolisibitribuitelenchoruminuentum:atnonsoluseoestusus.PosteritaticonsuluitsiDeusnoluissetultraAmuualdiaetatemexisteretampraeclarumdonum,suamipsiusnaturamuideretureuertisse.~~Namquorumipseautorest,eastabilitatesuasuntimmobiliaperpetuaque,doneccertacaussasitsubtrahendiiterumboni,quanquamDeusitasubtrahit,utnoneximatgeneremortaliuminquorumutilitatemquiddedit,sedpossessorespermutet,utuidereestinsacraprofanaquedisciplina,imperiis&aliis.~~PanaceaPatriarchinumnota.Patriarchae&prophetaeinquit,sciuerunt.Quoargumento?Eonempequochymicilapidemsuumillisfuissenotumeuincunt.Estautemidtestimoniumproprium.Namquaedeuitalongaeuagarriunt,fabulosasunt.NullussacerinterpresuiditpanaceanAmuualdiinbibliis.Sedtamenestargumentum,nempetestimoniumscripturiseditum.Itaqueiubetnosinillisdiligenteruersari.Oinfelicestotinterpretesbibliorum,Christumipsum,siomniainbibliisuiderunt,nequetamenpanacean,nondicoueramquaeestChristus,dequaipsedicitquoddesetesteturscriptura,sedAmuualdinamdeprehenderepotuerunt.Figmentaemonachorum.Quiduerbisopusest?Magnocumfastumagnaedicunturnugae.MonachiPhilosophotheologiuariosaffinxeruntsacrisliterissensus:Etquoduisconsentaneedictumlapidisconfectioniapplicarunt,adeouttotumredemtionisoptimpudenterdixerintlapidemsignificare.Hincquaesitasunttectoria.Itaprofanatsuntscripturae.QuodautemAmuualdushicscribit;idetiamadmeinliterisamicoperfertur.Itaenimhabent:StudiosusillequondamfamulusAmuualdi,efferebatpanaceantanquamoraculumquoddamnemininisisoliDeo,&pauciscognitantnarrans.Scriptisautembiblicisreuelatanttotihumanogeneriesse.Quaedametiamadducebatdictaexsacrisdesumta,quibusmonstrareconabaturtotameiuscomposisitionempetendamesseexscriniissacrarumliterarum.Sacradictaaccommodataechymicis.Haecamicus.Praetendunilliboniuirisacrarumliterarumautoritatem,utnugissuisconcilientadmirationemapudplebeculamsuperstitionibusdeditam.Resipsauanaest.Ubicunquelegerisdetormentis&purificationeanimarumpercrucem;&exaltationebonisqueeximiis;itemdeconiunctioneduoruminunum;decoloribusuariis;degenerationepersemencuianteceditcorruptio&acmateriamadductio;~~succeditprogressuadformamunionemquenaturalemadeoututexputrefacto&adinformemmassamfreductoexeatpaulatimnitidius,perfectiusquequodalimentosuoadabsolutumusqueterminumperducitur,&uariisagitaturexploraturquepericulis,&nontantumperseperfectumest,sed&aliaeoperducit;~~cogitatohaberechymicosinquosuaarcanadepingant.Exturbaphilosophorumsententiae.Quoniamautemnominatturbamphilosophorum;scitoineaessesententias,nonineptepanaceaeconfectionemdocentes,quanquamomnia,istorumautorumtestimoniasaltemsintdelapide&nondepanaceaAmuualdina.ItaaitTurba:Coqueargentumuiuumcumsuocorporedonecfiataquafluxilis.Coquitemasculumsimulcumuaporesuo,donecutrumquecoalescat,&fiatlapis.Itemexauro&mercuriofaciendaestaquapercoctionem;quaecoagulatur,cumqueauroaliodesiccatur&pulueratur.SicBassenius?Introducitecitrinumcumsuauxorepostconiugiuminbalneum.Etneincendatisbalneumplurimum,nesensu&motupriuentur.Inbalneosintdoneceorumcolor&corpusunumquidfiat.Itemnihilaliudexpeditquamaquam&uaporemsublimare.Namcumuideritisillasduasnaturaspurificatasaquamfieri,totumquecorpusmagnesiaeinaquamliquefactum:tuncomniasuntuapor.Deiureautemaquacontinetsuumcompar.Uaporemnominantutrumque,quiasimulinputrefactione&decoctionesuntunita,&unumalterumcontinet.Ita&hoc:Oportetaccipereexaerenostropartemunam&exaquapermanentepartestres.Commisceanturaceto,&coquanturadspissitudinem&unumlapidem,quicoquiturimbibiturqueutfiatterra&puluislyriusseupuniceus.Itemarcanumestquodproceditexsulphure&magnesiacompositis.Iubeouosargentumuiuumuiuomiscere&c.Argentumuiuumapuduisumestalbum,cumfumuseiaccedit,uertiturinrubeum&fitcambar.Compositioestdupliciscomplexionis,rubeae&siccae.Haec&similiamultasuntinTurba,quaealioquidemsensusuntdicta;attamenpanaceeconueniunt.Reliquosautorespercurrasipse.Iii.DeModoParandiPanaceam.Uerapanaceaeexploratio.Sedquoniamlibrifallacessuntmagistri,&tamfalsum,quamueruminchymicispossuntmonstrare;egoomissislibrisiusserimteaccedereaduulcanum,neptunum&aliaexamina,quaetibiliquidamostendentueritatem.Habeascognitionemaliquamspagiriae.Utarissensibus&rationerecte.Incedeperignisgradus;separa,sublima,ure,elue&attendesingulis.Consulepostearerumnaturam;facileassequerisquaesitum.EgopostquaminuenipriustamenacceptoabAmuualdopuluere,compositionem,&operandoeundemnonquidemuno,sedgeminismodisgeminaquemateriaconfeci;Conuenientiamspectaui,iudicauiexpertusquesumuisu,olfactu,gustu,tactu,igni,aquaeffectuque,&cognouiunumidemqueesse.Nontefalletcognitio,siuelleuiteruersatusesinmineraliumscientia,&operationibuschymicis.Nondoceoaperte,utimpostoribuspraecidamansam;quitamenattendit,tumexpraedictisfacilecolligit,tumexhisquaenuncaddo.Panaceaecompositio.Accipemineramauriuiscosam;autsihaecdeestargenti,uelferri,uelcupri;~~(stannienim&plumbiestsuspecta)autsiistaomniadesint,exaliquometallorumsuaspecieconstantiumelicemodoeoqueminlapidisconfectionedocueruntphilosophi,uitanstamenplumbigenerapropternimiamcruditatemimpuritatemque.~~Optimammateriameamiudicoquaeexauro&argentoelicitursimul.Indeenimilludtantoperepraedicatumelectrumprodit;&istaduocerebrum&correspiciunt.Huicaddebalsamummetallorum,seuspiritumsiccum.Etattendenumhisprincipiisaliquainsitimpuritas.Sienimest;tollendaestelutioneaquaesalsae,seuacetisalsi,&sublimatione.Componepostea&facμάλαγμαadsimilitudinemaurifabrorum.Quantitatisproportioestosubduplauelpotiussubtripla.Imponehaecinsublimatoriumseuterreum,seuuitreumlutotamenforisprobemunitum.Praestosit&operculumquodalembicumcaecumuocant,cumparuoforamine,utexploreshumiditatisperegrinaeabsumtionem.Haecubieuanuit;subiectiparuiigniscaloreforamineclausoproducignempaulatimaugendousquedumuiderisinaltoexistere,quodpriuseratinfundo.Eximesublimatum;fecesseucaputmortuumabiice.Haecestillacompositio,&diuisioAmuualdi.Correctio.Quodexemisti,intenuissimumcomminuepuluerem;&affusaquintauiniessentiacorrige.Mistura.Indeaddesquaedamoccultandigratia;quaedamtingendi,quaedamadiuuandioperationisceleritatem.Mihiplaceretadiicerecornuceruinumdebitomodopraeparatum,autsigillumLemniumautsimilia,paucatamenquantitate,nebalisuirtusexolescat.Poterisuiniessentiamcumcrocoaliauerecordisconfortatricedestillare,&adhibere.Ueruschymicusadmaioremsubtilitatemadduceret,adderetqueessentiasearumrerumquaeprincipaliamembraproprietateroborant.Panaceaeprincipiaaliundeiamparatapossuntsumi;Haecestuera,&exnaturadeductapraeparatio,quanquamnonignoremaliquaaliundeiamconcinnataposseaccipi.Sedegoproboeadequibusdixi;sedminustuto.~~Ethisuerisimileestnoncontemnendamesseuirtutem,sicutfacilecolligitcuinotasuntauri,argenti,ferri,cupriquaeeffecta,siuepersesumanturutuulgo,siueredactaadessentias,autetiamabillisalterataeaquaeuelliquores,utusitatumestetiaminGalenicorumdisciplina,nobisquepraeluxeruntantesignaninostrorumtemporum,Zuingerus,Matthiolus,Andernacus,Muffettus&aliiplurimi.~~Sednonhoctantumdoctisenuncio;uerum&excompareistorumprincipiorumpeneidemeliceredoceo.Aliaconfectiopanaceaeexmagnesiaeaurea.&c.Sumeremillaminquametallorumprincipiatanquaminarcaquadamconclusalatitant,quanquamruditer,crudeque.Uocomagnesiamauri,uelargenti,uelcupriuelferri,utquaeeffossasitexillorummineris.Hanccomponecumspirituacerrimoquiinterranascitur.Cumenimcrudasint,nectamexcoctaprincipia;oportet,quodhabentimprobi,benedigerere.Includeuasisterreisadformamdimidiiglobifactis,itautalterumalteripossitiungi,&beneglutinari.Undiquaqueoccludeiuncturasoptime,nequisexhaletspiritis.Poneinigniprimumlento,quemposteaintendedonecreuerberentspiritusfiatquesublimatioflorumpurpureorum.Hocubiperegeris;affundeaquamtartari;&macerapermensem.Indeelueomnemacredinemaquadulci;&siccatumpulueremincatinofusorioliqua,donecuitriconsistentiamconspexeris,idquodinterdumprima,interdumsecunda,tertiaueoperationesit,proutoperatusfueris.Uidebisexcrementaquaedamreiici,quaeoportetseparare.Sirecteperegeris,colorempuniceuminueniesinprofundo,seuocculto;inapertoueropicisestuultus.Corrigehocquintauiniessentiadestillatacummelissophyllo;Etcomponeprolibitu,&reipraesentisnecessitate.Panaceapotestuariismorbisadhiberiuariecomposita.Compositiouariataprorationemorbopraebet.rum;πολύχρηστον&facilemedicamentumCurpanaceaefficaciorinterdum,interdumsterilior.DistathaecabAmuualdina,sieodemcompoluerismodo;tantumebullitionequadaminigni.Namuiscositasquaedamtenaxinest,&spirituosa.Poterittamen&haectolli,operisuariatione.Itaexposuiduplicemistiuspulueriscompositionemrectequidemueritusimposturas;atingeniosissatisperspicue.Adde&hoc;utriusquemateriamaptamesseadexpurgandametalla,&uertendumargentuminaurum,quanquamadhocsummositopusingenio.Necputesmeuaniquidproferre.Ipsaprincipiaideuincunt&testimoniaautorumabomniuanitateproculremotorum.Existisomnibusrecteacceptisfacileintelliges,curpanaceaaliassitnobilior,aliasignobilior.Principiaenimnonaequeefficacia,&depuratasumuntur;necsempereademelaboranturindustria,quanquam&externainusunonsemperrespondeantomnia,saepequemultumualeatfiducia.Iudicareetiampoterisquibusmorbissitcommodum,&quaindignitatehabendummedicamentum.Nonnegemmodocordi;modocerebro,modoepati&lieniaptiusesse,proutprincipiasumuntur.Uispanaceaeundeaestimanda.Alterumreueraestputredinis&uenenorumalexiterium,&balsamuspectorispulmonumqueuerus.Utriquenaturapenetransest;prioritamenmagisobmaioremsubtilitatem,&naturameam,utnonimmeritomultissitadmirationi.Necinrenumaffectibusfertpostremas.Discernendaetamendiligentertumcaussaesunt,tummorbiipsi&symptomata.Inmultisquidemadhiberipotest;utinfradicamdeuniuersalitate;sedreductisadunumprincipium;Ethocperse.Nonrarotamenetiamexaccidenteiuuat.Dumenimpercurrittotumcorpus,&partesstimulat;remouensquantumfieripotestsuperfluitates,&aperiensobstructiones;aliquibusetiamimpetumafferens,&exaccidenteintemperiessanans;euenireistasolent.Etnotainchronicisplurimumprodesse.Panaceainchronicisproficua.Quiaenimcorporisconstitutionemimmutare,aggreditur;&hanc,ubinonfortiterobsistitseunaturaseumalum,etiamimmutat;acciditadsanitatemaspiratio.Quaemembrasanasunt;inillistantuladosiparumproficit;morbidastimulanturmagisnisimalumsitualidum,&inhexinmutatum.Tuncenimopusestprolixioreadeffectumtempore.Uerumenimuerocummedicamentumsit;Necomniapraestatpanacea,necnihil.intelligesfacilenonpraestareposseistamiraculaAmuualdina.Etcumnonsitfuriosum:sedsuasnihilominusobtineatuires;etiamhocpatetnonplaneessecontemnendum.Pluranonaddo.Iu.DeDosiPanaceae.DepondereseudosisatiscopioselocutusAmuualdusipseest.Dosispanaceae.Paruaeschedulaeingessitgranum;maiorigranaquinque.Praefinitsecundumaetates&morbos,constitutionesquealias,ita,utdoceataliquibusdaripossequartam,aliquibussextam,aliistertiam,aliisetiamdimidiamdrachmaepartem:idquealiquandosemel,aliquandobis,ter,autetiamsaepiusdie,simorbusurserit.PungitinterhaecGalenicos,quodeorummedicinaenonferantcertaecompertaequedoseosexcessum,&negranularemquidem.Principioquodattinetistamponderumdispensationem,siprobeconcinnataestillamedicina,nonfertgrandemexcessum.Nobiliamedicamentadosisuntpauca.Omne.~~n.~~nobile&preciosummedicamentummagnamrequiritinpraebendoindustriam,necdandumestmagnaquantitate.Cumenimsitualdeactiuum;etiamparuamultumualet.UndesiAmuualdinatamuariariponderepotest,multumdenobilitateexistimationisamittit.Nequeenimquodubique,quouispondereexceptaultimaimpletione,&cuiquetutumest,magnaeuirtutisessepotest.Initioparuamdosinnonexcessit.Sediamprouectusexperientiadiminutaeuirtutis,processitadquantitatemeam,quamnulluschymicusintantoperepraedicatoprobarepotest.Ueraautemdicit,cumaitsecuredarigranadecemuiginti,triginta.Securapanacea.Expertusenim&ipsesum.Sednihilhochabetmiraculi.Siessettantimedicina,nontantadaretur.Sed&datursaepetantacumnullosuccessu,&nemotuquidemidquodesttorpidipigrique,nealiterafficerisinde,acsitantumpuluerialicuiusossissiccatihausisses.Panaceasaepeignaua.Nullammereturgloriam,quiuorandomulta(utquidamterramsuamsigillatam)autnihilproficitinuirtute,autetiamdamnumincurrisSirectepraeparatapanaceaest,indosiperitumrequiritmedicum;adeoutnonsineomnidoctoresumidebeat.DeGalenicasdosibus.DumpungunturGalenici,imperitiamneuocem,anmaledictum,anfatuitatem?Ualentiummedicinarumdosissummaquaedamest,siuemorbos&constitutionesaliasrespicias,siuesimpliciterhumanamnaturam.Hancexcedere,nisisingulariquodamcasu,nonestartis,sicut&minusiustodeeadare.Interimautemuariaecircumstantiaeintersummum&imuminteriectamposcuntdosin.Simedicinanonestadeoualens;liberaliorestusus;sedtamen&hic,ut&incibo,estaliquodsummum,nontamengranodefinitum,utinuidioseloquiturAmuualdilitera.Amuualdiuspreciosusmercator.~~Sedutuicissimaliquitaculeianobisaccipiat,sciatnosmirariuehementer,sitamliberaliponderesumendaestpanacea,idquenonrarosinefructu,itutunadiedrachma,autampliussituoranda,curtantiuendatremtamparuiadiumenti?~~AnsemperpraestosuntCleopatri&Antonii,quiunohaustutantumpossintperdere?Amuualdiliberalitaspraua.Excusareauaritiampotestaliiscommodansbeneficentia.Multaenimgratisexpendit.Sedunidetraherelargiter,utalteriprosisliberaliter,idneestiusticiae?Deinde,magnisampullischymianueterumnobisopposuit.Anneueteresignemsuumtantacopiaingeridocuerunt?Annonideoadsummamsubtilitatemperduxeruntsua,utparuaquantitatemultumhaberentuirium?Sietiamigneaeuirtutis,penetrationis,celeritatisqueestpanacea,annonbonisuirissuspectasittantacopia?Annonsiinnoxiaest,indeautstuporsumentis,autinertiapigritiaquedaticolligitur?Panaceaelapidephilosophorumanaequiparanda.Insuperquamfastuosumestistuddelapidephilosophico,cuiusuirtutemomninoassequaturpanacea,&cuiomninositaequiparanda?Anuerolapisdarisoletdecem,uiginti,trigintagranis?Imonondumuidi,quimonueritduogranaexcedendaesse.Daturgranomedio,uno,sesqui,duobus;&hocconsentitprincipiischymicis.Namadeoualensestillamedicina,utaprimaoperationetingerepossitunapartedecem;uelutThomasaitseptem,insecundacentum,uelseptiesseptem,intertiamille,uelseptiesquadragintanouem,&tandemininfinitum;quanquamuarientsententiaeautorumobdiuersitatemuirtutis:Imoobrobur,nedandaquidemhominiestaucta,sedtunccumomniuminualidissimaest,quotemporediciturtantuladosihomineminnouareposse,atnonmetalla,quodeiuscorpussittenerius.Itacumadoleumreducitur;idultraguttamuixpermittitur.Moueatnobisetiamrisumtestimoniumcuiusdammathematiciinfrapositum,quinegatGeometriaeinstarcertaesseaxiomatamedicinaeGalenicae.Incertaedosispanaceae.Atquaeinpanaceaperpetuitas?IpseAmuualdusnullascientiadandiinstructusest.Datrobustotantumquantumflorenoemitur.Sinoniuuat;posthoramunamautalteramrepetit.Sinequetuncpergit,quousquesentiaturadiumentumautmotusaliquis.Haecannonsuntincerta,&fortunaemerae?Galenicorumstabiliordosis.GaudeantGalenici,quodsuamedicamentastabiliasint&perpetua,nonautemfortuita,&insingulamomentamobilia.Illudenimartiumest;hocinertiaeseufortunae&casus.RectiusnonmomordissetGalenicos.U.DeModoUtendi.Accedimusadutendimodum,&regimenMultesthacinparte;Demodoutendi.necimmerito.Uendereenimunohalituomniacupit,neopussitulloDoctore.Sednosexcerpemusea,dequibuslectorestmonendus.Unumpraeceptumest,panaceansumidebereexuinomaluatico,autalioliquore;PraeceptiunculaeAmuualdinapueriles.sumiautemexcochlearileui,&diligentereluendam.Opraeceptoremacutum.Quidsilinguaeimponerem,&posteahauriremliquorem?Diligensestinfutilire,&quamquisqueipseoculisnotarepotest.Siuniuersalisestmedicina,tamquenobilis,curnoneiuniuersalemliquoremadiunxit?Anquiuisliquorinomnimorboprodest?Annonliquorisquantitas&actiopotestexcedereuimpanaceaetamignauae?istauerocumaliisexhibitioetiamsuspectamaSolapraedicatamsalutemfacit.Sednonestdiuinunoimmorandum.Infantibussubtrahitnimiscalidaspotiones.uitilluduulgare,μὴπῦρἐπὶπῦρ.NempeirrepsitincucullumGalenicum,nisiforteaforopetipraescribit&ieiunia,duarum,trium,quatuor,quinquehorarumpronaturapatientis.Ieiunia.Utinam&morbumconsiderasset.Reperissetnonrarounacumcibodariposse,autpauloantecibum.Panaceadebebatcumcibodari,siueraeiusessentpraeconiaomnia.Etquidnisummoiurepotuisset?Sienimestrenouatiototiuscorporis,&uiriumsummarestitutio,nullumerattempusaptius.Sedtamennonsatisdocuitsuosaegrotos.Cumenimtempusieiunandinonsitideminperpetuum,forteDoctorisconsilioopuserat,quiuniuersaleindefinitumadcentumindiuiduumaccommodaret.Athictitulusuimpatitur.Amuualdusγαληνίζει.Deindesiparacelsicusest,&longealitercuratquamGalenici,curnonplenouentresanatsuossedieiunioquidemGalenicusest,specieuero&modoneutiquam.Itaenimait,NonopusestinediaquaGalenicimacerantsuoaegrotos.Quamergoaequalempraecipiipse?Dictumestdeieiunio;quodipsefortassisinedianonest.Deindesubtrahiinfebribuscibumtemporeinstantis,utexistentisparoxismi.Rectesalsaconcedit.Copiacibiinterdicit.Quantumdesideratnatura,admittit.Excessuminuictuomniimprobat.Durosconcoctumprohibet.OGalenequidtibiestcumBartholo&Baldo?Cuminediampraecipiebas,abstinentiamcommendabas,quacurarimultosmagnosquemorbos,caeteritamenparibus,&ueteres&recentesrectopronunciant.Abstinentiauerononauffertcibum,sedtemperat,subtrahitquepartemdedemenso.AmualdusGalenicamalepraecipit.Eo&Amuualdicainclinareuidentur,licetualdeimprudenterdicta.Primumenimsitalisestpanacea,qualisabautoredescribitur;temeredeomniuictigubernandopraecipitur.Haecenimpraeceptaeuertuntpraeconiaillamagnificadecorroboratione,renouatione,restauratione,innocentia,celeritate,coelestinatura&aliis.Statimetiamcumadhucinlinguaest,dicituruniricumspirituuitae.Quidhocaduentrem?Imoiubendusestaegeranteusumstrenueedere.Nammedicinaillaconiunctaspiritui,omnesuires&caloremitaroborat,utadcoquendumuentriculussitparatissimus.Sedquaedamsuntinreconditoadfuturamnecessitatemtenenda.DeindequidalieniaGalenicorumdogmatehabentrectesalsa?Darequantumnaturarequirit,nihildistatabeodem,nisiconfusione.Poteramenimremaestimarenaturasalua&labefactata.Sedtuncmaleseaccommodauitautoraduulgiingenium,cuminaliissitadmodumpopularis.Malaconsuetudocogendiaegrosutedant.Isenimmosestnostratibus,utueltormentisadigantaegrosaduorandum;putantesnisiedant,uiuerenonposse.Atinaliquibusnaturadesideratnihil;quiacopiahumorumantemolestata,hiscoquendisuniceuacat.Interdumnaturaeappetitusnihilquidemexigit,atpatienssinecibodurarenequit.Interdum&cibandumlargiusest.SedfortassisnoscrediditErasistrataeosfactos.NonsumusAmuualdeneerres.Pluraomitto.Aliudpraeceptumest:Somnusapanacea.Interdumasumtapanaceadormireconuenit:Quiainsomnooperaturmelius:Ethocideo,quidumspirituianimaliuitaliquesuccurritactioneminsomnoperficitrectius,fortiusque.Inhacgeneralitateproculdubio,emtorpanaceaehaerebittanquammuinpice.Quaeretenimnumsibiinpraesenteaffectuliceatdormireanuigilare,cumdictumsitinterdumlicere&conuenire.DeindeidpraeceptumfurtosubducturestexGalenicistabulis,&aBartholomaledeclaratumadhibitumque.Panaceaenimestomniamedicamenta,quaeomniaoperaturunaesola.Somnusnonubiquepermissus,atpanaceaubique.Atilludpraecepturnoninomnilocumhabet.Quedamenimuiresperduntinsomno,utinfirma.Sipanaceatamignauamedicinaestutscribitur,proculdubioeinocebitsomnus.Confortantibusindormireconuenit.Purgantibusnonsemper.Purgatautem&nonpurgatpanacea.Itaquenonsatisliquidaestpraeceptio.Sedhismissis,physicumattendamus.Anmeliusopereturpanaceaindormiente.Curapanaceauoratalicetdormire?Quiaoperaturmelius.Atquiligatistuncsensibusnihiloperaripoterat.Occurrit:Nihilprohibetetsipartesligataesintquodammodocircasensussatisestsispirituiiungatur,idquodrectiusfitinsomno.Atinquam,si,utencomiahabent,unitursemperspiritui,noninterdumsedsemperdormirepraestat.Deindedicocommittielenchumplaneignoratum.~~Etsienimnoncongrediaturspiritui,tameninsomnopoteratesseuegetior,quiapartiumnaturissopitiscitraimpedimentumprocederepotestlongius,idqueeofelicius,quiacalornatiuusunitustotusquepeneintuscoercitus,uacabitinprouocandapotentiainactum.~~Rationeergodistributionis,&actuantisnaturaeoperatioprocedetmelius,ueruntamennoninsomnoomnino,sedpotiuscumeuigilauithomo.NamBaldusdebebatconsiderasse,actusagentiumfieriinpatientibus,&receptionemfierinonpromodorecepti,sedrecipientis.Etsienimdormientisoculisadhibeaslumen;nontamenuidebit,necsiimpellasadambulandumambulabitdormiens,sedeuigilans.Ita&sipraesenssitinparteaffectamedicinaeuirtus,quiatamennaturaeiustorpet,nonmultumualebit.Sedtamenfieriidaliquandopotest.Etquisuetetfortuitoagentemexperientemqueuelqueuisconderepraecepta?Forteenimitacurret.Moneremego,caueretuelturbas,ueltemeritatem,quorumutrumqueeidempraeceptopotestcohaerere.Sequiturpraeceptumdesudore.Negaturnecessariusessesudor.Desudore.Sisponteueniat,noncompescit.Inuenenatis&periculosis,nonquidemnecessariopraecipitur,consultiortamenesseiudicatur.Amuuald.Adulatoraudiouocemnonmedici:abblanditurplebeculae.inuulgusotiosedeclamantis,nonpraecipientis.Uetatprouocaresudorem.Athocinaliquibus&necessariumest&admodumsalutare.Namocclusisualidiusporis;medicinae,acentroadsuperficiemexpellentisnoxia,quin&ipsiusnaturemotusintercipiturprohibeturque,idquodnonpotestesseutile;uelutiininfectis,sudoreanglico,papulis,exanthematis,febribusaliquib.&similibusmorbis,praesertimincrisipersudoremuidemusItaqueexternisauxiliispromouendusestimpetus;&hocpraeceptumestnecessarium.Sudareautemuelle,tunccumperaluumducendamateriaest,uelratioobsistit;menteegentisest.Circumstantiaἀδυναμίαςperseεπιεικειανpraeceptoafferet,etiamsinemonitore.Curautemnonaliquandositconpescendussudor?Anrusticiintelligent,quandosymptomaticussitutilisque,&quandonoxius?Panaceanprofitentem,eiusmodiconsultadedecent.Inbeneficiononsemperutilissudor.Inueneficiisquoquenonsemperconsulendussudorest.Sieniminuentriculohaeretmalum,quidpromtiusquamuomitumimperare?Sedpanaceauomitumnonprocurat.Omedicinamlaudatam,quaemeexminoremalopraecipitaturaestingrande,autprostituturamorti.Sedprocedamus.Nonincluditpatientes,sicutincuraligni.Deaegrotisincludendis.Memorabileuerohocest&magnificum.Siipsemorbusaegrotumnondetinet,&tempestasturbulenta,&aliapericula;quandosecusfitaGalenicis?Nonincluditquidem,prohibettamenaereminiquum,&turbidum,&acremuentosumque.OlongedistantemaGalenodoctrinam.Ononincludentemmedicum,&tamenaeremquifuturuseratnoxius,prohibentem.Talispraeceptordignuserat,uteinonquidemprohibereturcibus&potus;sedtamennihilporrigeretur.Prohibet&exercitiaualida.Exercitia.Hocquoquesingulareest.Licetergoexercereseeiquipotest,&cuiconducit.Cuinonconducit,eiomneexercitiumeritualidum;siquidemhocaestimaturuiribus.Inuisaesteilignicura.LignicuraRectesalsa.AtmiAmuualde,tuaepanaceaeuirespotissimaesuntillaeipsaequaspraestatlignum,idquenontamignaue,nectampreciose.Namimpuritatescorporistollere,sanarescabiem&morbumgallicum,&similia,lignieffectasunt.Hocnonnegantetiamchymicitui,quipreciosumeffectuoleumexlignoistoproliciunt.SedGalenicosidnihilattinet.NamnecGalenocognitumlignumest,necaGaleniciscuraistapetiplaerumquesolet.Adbarbitonsores&balneatoresrediit,aquibussiraroproficitur,inpromptucaussaest.Imperite&fortuitoadhibent.Sietiamproficiunt,nontamligniuirtuteidsit,quamabstinentiaecarnificinaindebitae.Ignobileautemidrectousumedicamentumesse,nequeAsiatici,necAfricani,necEuropaeiconcedentAmuualdo,cuietiamliseritcumsuischymicisDumrectesalsaconcedit,uideturGalenisinsulsosobiectarecibos.Sednosuulpeculamdeprehendimus.Lunaemotus,aspectusplanetarum,&uarietatesmotuuminsyderibusrepudiat.Coeliobseruatio.Atquiparacelsicusest&chymicus.Credasnetantumexuerepreceptaistorumpotuisse?Sapereiudicatusfuisset,sihictacuisset.Obseruataeristurbas;coelifaciemnegligit.Effectumprobat,caussamimprobat.Sednullaneestdiscretiohyemis,aestatis,ueris,autumni?Nullanecaniculae,hyadum&reliquorum?Nullanecrescentisdecrescentisquelunae?Eruditisnonplanesordentsydera.Sednecpopulopersuadebitillepraeceptor,utquisuperstitiosenimisadhaeretastris.Socraticusest:Quiaτὰἄνωοὐδὲνπρὸςἡμᾶς;nisiEpicuridegregeporcis,neccoelumnecterramcurantibus,inferuireuoluit.Sedquidprohibetcoelumintueri:autquaeresdocetnonessesaltemnecessariamillamobseruationem,sinonsituetita?Curpanaceanedentinonopussitcoelo.Quia,inquit,panaceahabetuimastralem.Itapotestdisponerecorpora,necoeliimpressioquidnoxaeautimpedimentiafferat.Atprimumelenchusestpetitiprincipii.Nonenimagnoscimusillamuimastraleminpanacea,necasseuerantiAmuualdocredimus.Deindenihiloffenditthesin.Potestneesseastralis,&nihilominusnecessariaessecoeliobseruatio,imoidnecessariumomninoest,quiaconsequens.Sicutenimastrumastriuirtuteminimoseupatientemateriaimpedireautlabefactarepotest,aliterdisponendomateriam;ita&inastromedico,&corporehumano.Anpanaceaasolenihilpatitur?Aneiusuisnonexolescittempore,&corrumpiturcircumstantiumefficacia?Annihilacoelopatipotesthumanumcorpus?Seddeturfebricitantipanacea;colloceturauteminferuentesole.Sinihilimpedietsoleiusactionem,credemusAmuualdo.Experireideminsoporiferisaffectibus,autapoplecticis,uelparalyticis,&admittelunamcapiti.Spectabimus&tuncuirtutem.Siturbaeaerissuntauisyderum;fereausimdiceretemerepraecipiturbulenticoelifugam,sipanaceacorpusaduersusuirtutemastrorumdisponit.Sedfortassisnonrectedissentio.Illeautemfiduciapriorispraeceptideuitandoaereetiamcoeliuimexclusit,utquaeualeataereinterueniente.Populoautemoportebatostenderephaleras.Sedutinamtuncnonspirarenthomines,&illiausteriastrologioccultasinfluentiascumchymicisnonessentcommenti,necclamarentetiaminpenetralibusaegrotantessibilunaecalendariuminpedibusesse;neccoepesubterracrescerentlunaedecremento.HaecenimomniauidenturAmuualdinesapientiaemagnampartemsubtrahere.Negatmedicinasuulgares,instarpanaceae,possesyderumeffecta,&infelicesaspectusprohibere.AtinGermaniafrigidiorenihiluulgatius.NamSaturnihyemalefrigusluculentopelliturfoco;&caniculaeaestuscellis,&porticibus,inquibuslatitant,sicuttroglodytae.QuidsiuerochymicusaliquisexGalenicastrisdiceretcrociessentiam&auri&aliorumetiamesseastralem?Siquiscrocumintegrumuorat;isproculdubioeiusuorauitessentiam.Tutusergoeritabaspectuomni.Quamuulgarisresautemcrocusest?Utinamnosnontangeretaer.Irascoeliuelutigigantesalteri,nauciaestimaremus.μνάσματα,&Martiumfuroreminexcianuulgataemedicinaeprohibeantaspectuumminas.SiuiueretMithridates,sputaillalunaria,&saturninatandapeste,uixcuraret,praesidiomithridatii,quodtamennostrisualdeestuulgare.ItasiresurgatEmpedocles,autSocrates,fortepanaceasnoninquirerent.Ignibusuterentur,&asininispellibusaduersosflatusabstinerent.Nostratespossuntigneminternumexsulphureconficere,aeremnimishumectat;uelsimilimateria;Etsicuenenatasἀποκρίσειςnegligunt.SipluuiumquodsydusGalenicibeneficioAtlantiscoeloresistunt.uulgareestsucciniuapore,autiuniperigranisoccurrere:Etitainaliis.DonahocnobisAmuualde,utredditocorpore,aerequesaltemnosambienteadpatienduminepto,resistunt.uelretusaeiusuirtute,possimuscoeloinmorbisinferendisautimpediendoactionesinternas,resistere.Continuatioususpanaceae.EreAmuualdiest,quodmonetpanaceaeusumcontinuariadintegramsanitatem.SedtancoporteretaegrotosesseCroesos,autMidasquosdamcumasiniauriculis.Rusticus.Gonagricus.Ueniebatadmenuperrusticusquidamgonagricus,quifatebaturseacceptasquatuordecim,quinquegranorum,capsulasdeuorasseabsquefructuimo&ullomotusensili.Suaserantuicinicontinuationem.Atillemetuebatsuaeuillaefauillam.PactusenimerattresflorenosAmuualdo,siiuuisset.Credouixcuratumforetrecentis.Illemisercuratusundeuiueret?Atcummedeuxorisaffectuconsuleret,nostraepharmacopoeiaeinuidebatmediumfloreni.Sanatioperdosinunicam.Scribitquosdamsanatosunicadosiquosdampluribus,quosdammultis,diuadhibitis.Siunasanauit;inpraecipitioportetfuissemalifugam,&nihildefuissenaturaeaduictoriampraetermotum,seuimpetusprimordium,καὶῥοπὴν.Nunctamefficaxnonestpanacea;necullusestquitestatursesanatumunicaschedula.Quidsifiduciatantidoctoris,&gratanouitas,&laeticiaauiditasqueexperiendiplurimumhabuissentmomenti?Restitutusnummorumaspectu.Narroquodipseobseruaui.Restitueramfebricitantemperfecte,quodadmorbumattinet.Atillianimusnihilominuserataggrauatus,&recurrissetmorbusexaffectu.Interueniebatcumnummistabellarius.Eamedicinaeuestigioomnemadimebatrecidiuaemetum.Exultabatenimaegerfatebaturqueseprorsussanatum.Panaceanonuitipendenda.Ofeliceminquammedicinam.Talequidacciderepotuit&panaceae.Nontamenuilipendoautuitupero.Suamlaudemmereturperiteusurpata.AtsumiAmuualdinidisplicent.Galenicisnondesuntrepentinesanationes.Possentgaleniciuelmontestaliumcurarumcomportare,sigloriolamindeuenariuellent.EtquisignoratnostriRulandifelicitatem?Sedhicobiectioest.Sisemelunadolisproficitadintegramcuram,curposteriorasuntprimisdeteriora?Curaliisuelmilledosesnonprosunt?Curmoriunturmulti?Curpanaceadeteriornuncquampridem.Deestargumentumeuincensdisputatori.Confugitadcomparatumsimile,&delapidephilosophicopraedicatidemSedhoctibi,Amuualde,nonconcesserintilliphilosopi.Sitotgranalapidisuorandaessent,quottuaepanaceae,unicohaustuperiretregnum.EtParacelsusilletuustalemsenonexhibuit,cumporrexitAzoth.Anmentitisuntetiamchymici?Caussaseiusreisuprarecensui;~~nempequodinaequalissitmateria,compositio,praeparatio,usus,morbus,causa,symptoma,coelum,patiens&alia,SedistapraetendendafueruntabAmuualdo,neperiretτόκαθόλου,autsiperiret,cuminfamiaalteriusidfieret,sicutilleoptauitunasecumconflagraretotummundum,&meretriculaeuellentomnesfoeminastalesesse,quoipsaesinthonestae.~~Sedcurpluranuncinuoluunturunichartaegrana,quamolim?Curpluragrananunodenturquaminitio.Curpluraueneuntfloreno,&insuperdonanturmulta?Respondet,celerandieffectusgratiaidfieri.Crediderimistud.Itaoportetinescarehomines.Fors&illudHoratiiest:Prodigus&stultusdonatquaespernit&odit.Nonsignumpraestantiae,seduilitatisest,donare&uenderelargiter.Sedegoexpertussumpanaceanprimioperis&secundi.Nihildeprehendiunsoliti.Etpraesensattendisaepe,cumAmuualdusetiamabsensadeositoculatus,&acutaenaris.Haecautemdicensrectaepraeparationi&usuinihiluolodetractum.Fierieniminacutispotest,&leuioribusmalis,utunicaprosit,autetiamsatissitdosis.AtinAmuualdina,quamuenditille,desiderofidem,cumneceuentusiamrespondeat,necuerisimilesitinomnimorboiditaesse,cumtamenipseomniopponat.Ui.DeEffectuPanaceae.Satisdeutendimodo.Deeffectu.Sequiturdeeffectu.UerbaAmuualdi:Ob¬wolmeinpanaceaallekranckheitenundzufalluerselben/fursichselbseinigundalleinuertreibenhat.Diciturpanacea,adiuuanteDeo,persesolacuraremorbosomnes&symptomata;Etlicetaliquandopurgationemabaliispurgantibusadhibendam,imo&diaetamconuenientem&medicamentaalia,moueat;sanctetamenaffirmat,seplaerosquepatientesabsquepurgationesanasse;&aliamedicamentaideoaddita,uteorumopeceleriussitadiumentum.Quaeautempurgantia,&quibusformissintusurpanda,peculiariterostendit.Materiaeafferunturuulgares,senna,agaricus,cassia,mechoaca&c.Formaesuntinfusiones,potiones,pulueres,pilulae,suppositoria,electuaria&c.Tempusutendi,inminuspericulosisante;inueneficiis,postpanacean.Panaceaautemipsadicitur.cumprimumuentremingreditur,autetiamlinguaeimponitur,uniricumuitaespiritu,&penetrare.HaeccurandimethodusnegaturesseGalenica;quiasitParacelsica,&compositaadimitationemueterumphilosophorum&medicorum.&c.Quodaitperse&solamcurare;Anpersae&solasanet.idtolletomneincurandoadminiculum,omnequeaccidentarium.Itaquequaecunquealiasadhibentur,proformasaltem,utlurisLicentiatiloquuntur,autobiter,usurpabuntur.Quaedamsuntnaturaeambigentis.Nonnegarimquaedaminuenirimancipitisnaturae&mercurialis,itautadomnesmorbos&symptomataaccommodaripossint;sedeaperseneciuuarenecsanareconstat.Dirigendasuntaliquoaddito.Loquorautemita,sinonquantitateinusitatadentur,sedexarte,utaquaetepidaeparuaportio;itemsinoxa,autuisagendialiquaquidemest,sedquaenulliusestadsanandummomenti;&quaeambiguntnonabsolute,sedadpraesentemstatumpotius.Ita&aliquasuntsatisefficacisuirtutis,sedquaecorrectionibus,seuinpraeparando,seuaddendoaliquaseuindustrieaccommodando,facilepossuntaptareddi,dequibusinfracopiosius.Sunt&multaquaepersecertoquodammodooperantur,certosqueeffectushabent;atexaccidenteetiamcontrariapossunt.Panaceaperseapplicaturomnimorbo&symptomatiutsolacuret&sanitatemreparet.Difficilimumhocpersuasuest;&infrarecurret.Hocsaltemhicdico,quodneutrumrationisitconsentaneum.NamcuratioperficiturDiaeta;pharmacia,chirurgia;omniumuimquomodohabebitpanacea?An&luxatapotestreponeresola?Deindemorbisuntinintemperie,organis&unitate.Mirabilisuisinest,sipersecuratcalida&frigida,sipersedyscrasianomnemcummateriadepellit.Siperseobliquacorrigit;deficientiaresarcit.Angustadilatat,dilatatacontrahit;Diuisaunit,unitadiuidit.Aduersusapertementientemnildicendumtudicarem,nisiApollopanaceariusauremuellicasset,admonuissetque,menondumscirequinamdicanturAmuualdomorbi&symptomata.IllumtamenApollinemstatimredarguiconfessioneAmuualdi&specialienumerationeinquasuntcaloressiccitates,humiditatesfrigora,cum&sinemateria.Itaest&deorganicis,&communibus,&symptomatisquorumuis;dequibusinfra.Praetereanontameludendadiaeta,purgatio,&aliamedicamentaadiuncta,sunt.Nonsolapanaceacuratquidiaetampraecipitconuenientem;quiaerem&exercitia,&uenerem,balnea,affectus&aliaadmodumreuocat.Depurgationecontrariatitulohabet.Purgatiopanaceae.Etomninoaduersaturnaturaepanaceae.Simultimorbicurantursolauenasecta,idqueperse:Siquidamsolapurgatione&hocquoqueperse,&sinaliis,temerariaestpanaceaepraedicatio.~~Siestmedicinaignea&penetrans,noncurabitperse&sola,eaquaesinepenetratione&igneoeffectucuraridesiderantutnimislaxusuentriculus,&aliaegentiaastrictione,necuirtusigneaproficitinsiccitatibusimmoderatissinemateria.~~Sinepurgantecurati.Multoscuratosessesinepurgatione,credo.Autenimpaucamateriapeccansaffuit,autnulla.Sedhaeclauscommunisestuitriolispirituiatqueetiamuitriolo&aeruginiinstomachiimbecillitatehumida.Est&balsamosulphuris,&maluatico,&uiniessentiae,&aquae,&multorum.aliorumuirtuti.Grusillalupodetrahebathaerenteminrictuoffamosseam,citrapurgationem.Phlebotomianonsoletpurgatiouocari.Illamultossolaiuuitinapoplexiaexplethora&aliis.AmuualdicuraelongedistantesamethodoGalenicorum.SedmiAmuualde,quaretibiexcideruntuerbahecquibusaffirmastuascuraslongedistareaGalenicis?Scioquidemeasdistare,quiasuntempyricae&amethodicae;Sedtamenmateriisconueniunt,&praeparatione.TuneParacelsicussis,&utarisintegris?Tuneetiamaluoingerassuppositoria?AntibiignotumestilludParacelsi;ubiquenaturamalumbonoconiunxit.Itaquearteseparatoriaubiqueutendumest.Utinam&tucerebrumtuum,autsaltemfalsaspersuasionesadpurumexcoqueres.TotusforesGalenicus.Panaceaepurgat.Seduideamus&reliqua.Negatpurgare;sedposteaaddit,Nisiauenenopectus,uentriculus,intestinafortiusoccupentur,&superfluishumoribus,phlegmatescilicet&bilemolestenturuehementer.Contradictio.Estoilluduerumperse;hocexaccidente.Atquicumpanaceapersesoladictasitomnescuraremorbos;multiautemmorbinoncurenturnisipurgationefacta;alterutrumeritfalsum.Sietiampanaceatuncpurgatcumnotabilis&molestaestabundantiahumorum,quidopuseratsenna,prunis,rhabarbaro?Dicispurgaretunccumuenenumuehementerobseditpartes,attuamedicinatunceritineptissima;&tudocebastuncnonpurgandumesse,sedalterandum.Philtrum.Sedagedatumsitphiltrum,idqueadhuchaereatinuentriculo.Deturpanacea.Quomodocurabit?proculdubiophiltroniugulabit&consumetsicutignisstipulam.Namnegaturuomitupurgarenisicumuenenumfortiteramplexumestmembra.Atquituncnecessariummaximeeratpurgare?~~Etualdedubiumest,numuentriculumsitadiuturapanacea,quiatradituriungistatiminlinguaspirituiuitae,quicuminstabilissit,&discurratperomniamembra,atqueetiammagnamlubindepartemexhalet,adeoutnecessehabeatnutritionecrebrarestaurari;~~tamfrigitiuaereiegonconfidam?Estoautemphiltrumcorporalequodnontamstatimafugacepanaceapossitalterari&consumi,sicutnecignisfacileconsumitlignahumida:annonsatiusestidprorsus&primocumtemporeeuentriculoexturbari,antequam&ipsumseconiungatcumspiritu,autsubstantiamuentriculierodat?Sinonpurgat;ergoexistentemineomembrocopiamnonpromouetadintestina;nequeetiameiicituomitu;necinnihilumpotestuertere.Quidmihicumtalimedicina?Uerumpurget.Quomodopurgetpanacea.Quomodoidperagit?Sinedolore,ait,torminibus,conuulsione,coactione,&laesionemembrorum:necmoreturbulentoruminfestorumqueillorum,nempeAntimonii,praecipitatimercurii,Turbith,Esulae,Colocynthidis,Scammonii,Ellebori,quibusadhibitisdocti,indoctiquemultisademerintuitam.Siidprestatpanacea,debetcumciboquotidianosumi,neopussitmusculorumuentremconstringentiumministerio.Maleetiamnobisprospexitnaturadumstimuligratiaadintestinaderiuauitbilemmordacem.Panaceamdebuitaddidisse.Sepissimedolores,&coactioneseueniuntsaltemnaturaeconatusineillopharmaco.Etidnonraronecessariumest,nonprocessurisaliasfecibus.EtquaedementiapersuasitAmuualdosennaeusum,&suppositoriorum?Anpanaceaeuirtushiccumuitaespirituauolauit?Sed&cumafecumariditate,ariditate,acrimonia,&aliisproueniunttormina,panaceeAmuualdicaeetiamiusestindemulcendastercora?Fortassisopiiuimobtinet.Fingefuriasflatuumdistendereintestina,&miserabilemexcitareIleum.Assyluanummedicamentumtantummarecompescuerit?Nobilissimumdicituresse.Fortassisnonmultumcurabitaluum;sedexpaciabiturcumspirituuitae&omittetspiritumillummortis,cumquoillinullaestcognatio.Antimonium&praecipitatus.IucundusestGalenicisludiodumpraecipitatum&Antimoniuminuehitur.SciuntenimhosfructusnasciinhortuloParacelsicaechymiae,&commendarietiamultrapanacean.Reliquorumessentiasadhibentiidemchymici,sedinterdumlongefuriosioresintegris,utinGramanianisostendimus.Galeniciutunturparcius;&nonnisirefractis.Nonignorantmodospreparationum,quibusillasaeuatamplacidaredduntur,acouisest.Sed&interdumnecessitasexigitualidam.Nonrepudiamusmedicinas;empyricum,imperitumqueusumdamnamus.Raripurganturpanacea.Aliquotporrocenturiaeperhibenturhaurirepanaceaninquibusuixunusinueniatur,quemuomitu,autsecessuuacuet.Consentaneumhocest,nequeenimegocummultisdederim,iddeprehendi.Sedtuncquomodosolamorboscurabit,&quomodoomnes?Ubipurgatiorequiritur,aliomedicamentoopusest.EtitasoletetiamprescribereAmuualdusipse,&exemplaallegatacontestantur.CaditergoSoliusadiuuantissupercilium.Quodsinihilominusdicasistosetiamabsquealiisadhibitissanatos;mirabileeritsaltemtemperantesadAmuualdumaccedere,&solouitiointemperieisimplicis,autorganico,autsolutaunitatelaborantes.Sedinististammultiscenturiisnullinefueruntfortiuenenooccupati,autphlegmateautbilemulta,qualesexpurgariapanaceadicebas?Quiprodigioseremcommendaturusest,eumoportetmemoriapollere,nedissentaneadicatproconsentaneis.Nouimusmultisesseiniunctaspurgationes,alienas,quieisnonindigebant.AdeoAmuual.curaeestexhaurirepriussentinam,nesolasanetpanacea.Siquaeras,quipossittantaeuirtutisessemedicina&tamnullumnegotiumcorporifacessere,&malumnequesudore,necuomitu,necsecessudepellere?Operatioperurinam.Uidenturenimhecmaleconsentire.Respondet;Saepeefficacissimeoperaturperurinam:idquesineomnidifficultate,&molestia.Audimusefficacissimumdiureticum,quodtamennullaminfertmolestiam.Sedmirumest,siurinaspotentissimeciet,curnoncontinuatuseiusususinducatdiabetem;sedpotiushancutinfradicitur,curet.Cuminhabitucorporissuntacerrimihumoresquisemperpossuntsinemolestiaeffundi?Quidsicalculi?porreximuseamlaboranticalculouesicae.Illeueroconquerebatursemperdeauctodolore,quotieshausisset.Fortassismedantenontammitisest,acdanteAmuualdo.Paracelsicorummedicinaeuidentursapere.Necidmirum.HabentenimParacelsiciprudentesadmodumessentias,quaeoptimesciuntquid&quandoquousque&aliterdebeantoperari,adeoutsicutGramanus,aiebat,saltemporrigendaesint,medicodereliquonihilsolicito.Sednequeexhiscolligereestquomodoomnesmorbossanet,&uniaturcumuiraespiritu;nisihicconsueuitperuesicamexire;&omniummorborumessentiasitintrauenas&uiscera.Proculdubioenimsempexdistribueturinuenas,quiasemperpenetranseiusnaturadicitur,&familiarisspiritui.Modusoperationisdescribiturhisuerbis:Quamprimumcorpusintrat,autsaltemlinguaeimponitur,coniungitse,commiscetqueeuestigiocumspirituuite,cuiusbeneficiohomouiuit,mouetur,&sentit.Huicsuccurritstatim,confortansquecumredditefficaciorem,uegetioremque.Actutumaggrediturmorbos,&locaaffecta,necquicquamincorporerelinquitnoxii,necimpuri,aduersi,autsuperuacui:Imonullummembrumadeoparuumest,quodnonpenetret,scrutetur,percurrat,absquetamennoxa.Haecille.ApparetAmuualdumnimisfestinantemhaecconcinnasse.Nammaximiencomiiargumentumfidelissimumpraeteriit,locooportunissimo.Panaceaetiampedibuscaelcatadebebatiuuare.Infraaudiemustalemratiunculam:Spiritusuitae(inquit)annonaequeestincarne&cuteacinaliismembris?Imoest.Ergospiritusuiuusincarne&cute,externaueneniapplicationeaequepotestledi,infici,uiolariqueacabassumto.Eodemmodopoteratconcluderedepanaceaesalute.Sienimspiritusuitaenoninlinguasolumest&uentre,sed&incarne&cute;aequeeipotestmisceripanaceaforisadhibita,aclinguaeimposita:Etexconsequente,omnisplanenauseasublataradicitusest.Sienimquisnolitoriimmittere;conculcetpedibus.Nam&ibispiritusuiuusest(utloquiturinepte)utinamelleborumtamforisadmotumsanaretingeniimorbosquamassumtum.Amuualdomitteremfasciculumproforticapitello.Egotamfelixnonsum.Nampatientimeoinosingessi,imposuilingue&buccis,demisiinuentrem;autnulluseispiritusuirefuit;autuanaestillaconiunctio.Poterant&Galeniciexhocipsoargumentononmalesuspicariemercurioesseistampanacean.Huncenimnoruntintermineraliapenesolumforisapplicatumpenetraretotumcorpus,&nullampartemintactamrelinquere,sicutnotumestaliptisGallicanis.Impunetractamusarsenicum,marcasitam,cadmiam&alia.Nonperrepunt.Mercuriumillinasparumper.Insinuatseeuestigio.Itaobseruamus,cumscabieiunguentismiscemussublimatum,eiusuiminore&intestinissentiri.Egoitanolimcommendatampanacean.Aquaedestillatae&oleaearomaticaquaedamcelerioraquampanacea.SicertandumessetGalenicismeiscumhuiusceleritate&coniunctionecumuitalispiritu;~~prioresferrentaquaeeorumdestillatae,praesertimaquacinamomi,theriacalis,liquoriuniperibalsamus,oleaillacelerrimaexaromatis&aliis,nequiddicamdeodoratis,quorumpotioremessecumspirituaffinitatem,etiamplebsnouit.~~Nequidautemdissimulem,postquamacaloreinactumuocataestpanaceapercipituraliquandopenetrareadmembra.Utineafoeminaquaenarrauitseuelutispasmum,indigitismanuum&pedumindepercepisse,&incapitepuncturam;sedomniabreuia&innoxia.Dediautemmeam,nonAmuualdinammedicinam,uerumeodemmodo&exiisdemparatam.Multostamenaudiuifatentessaltemcircapraecordiamotumquendamextitisse.Delinguaexemplumhabeonullum.Quodnihilimpuriautnoxiirelinqua:incorpore,seddictocitiusadmembraaffectaaccedat;confictumestadlapidisgrandiloquentiam.Deeodicunt,quodsimiliterexmetallisexigatomniaimpura;imointerdumeisnonmisceaturproptersordesnimias.Haecsiuerasunt;mirumestquomodocuretlepramconfirmatam.Quomodoetiamconsentianthaeccumnegatapurgationecumquemorbiconsumtionemoreignislignacorrumpentis;imocumexperientiaipsa,&sennaeusuabAmuualdopraescripto,fateormeuiderenonposse.Quodadmonereueterismaliasserit,id&ipsealiquotiesdeprehendi.Panaceaadmonetdemalouetusto.Nonesttanempatientumseupartiumsanatarum.menκαθόλουpropterinaequalemdispositiopanaceaeacnihilimpurirelinquat.Cutemquibusdamdecidereuelsoluiepidermidauerisimileest.Cutissolutio.Namidmihiquoquecognitum,sednoninparteomni,uerumsaltemubiteneraeaest,&excrementisobnoxia,utininternafemorumparte.Sedhocetiamhisusuuenitquaescabiem&similiasanantuitia,estquepotiusnaturaequammedicinaeopus,ut&separatioimpuritatum.Renouatio.Derenouatione,restaurationequeetiaminfradicetur.Sieuenithoc,medicinaedebeturexaccidente,naturaeperse.EtGalenicismedicinis,quindiaetaelocisquemutatis&uitaeconditioniconuenitidem,absquetamenHyberbola.MihiacciditutCoburgioblaboresseuerostristesqueaeremfoetidum,&uictumnonsatiscompetentem,fereseniumcontraxerim.Restauratioexlocomutatoutctueuitaegenere.Ienamueniensspiritumsanguinemquemeliorem&constitutionempenenouamaccepi,adeoutquasiamortereuixissecreditussim.QuiinterParacelsicossapiunt,detalirenouationeloquuntur.Amuualdiueromagnanimitasmultopromittitaltiora.Additur:Absumtiomorborum.Absumitmorbosutignisligna.Nonerodit;nonadurit,necinflammat;radicalemhumoremnonabsumit,sedemundatipsum,liberatqueabomniadhaerentesorde.Aestusnaturamlaedentesextinguit,&totamnaturamadaequalitatem,moderationemqueperducit.Deabsumtionesupradictumest.Deustioneuerascribit.Absumeremorbos,&humoriradicaliuimnoninferre;itemsordes&dyscrasianeiustollerecitraeiuspassionem,egetualdefortipersuasione.Sithumorradicalissicciorfactus,quamnaturaeiusrequirebat.Panaceaquomodotolletsiccitatem,siutignismorbosabsumit:Anabsumerepotestcitrapassionemsubiecti?Quissuadeatuteiusprunisiniectaefumusadcerebrisiccamintemperiempersecorrigendamhauriatur?Exuicolliquanteinducathumiditatemperegrinam;atnatiuaminsitamquequomodo?AnnosinsanireputatAmuualdus?Anaestusrestinguat.Aestusextinguereexaccidentecrediderim,dissipataautpromotamateriaputrescente&inflammata,utinphlebotomiafit,&purgatione.SedAmuualdushocnonadmittit.Nequetamenfieripotest,ubisimplexestdyscrasiacalida.Nametsiconcesserimpanaceanesseexcalido&humidotemperatam;nontamenindeconsequensestexcedentiscalorispereamsublatio.Namgraduextremopeccans,nonreducituradmediumpermediocre.Necconfugientadoccultamuirtutem.Manifesta,simplexque,&elementarisqualitasinnaturanegligitocculta,&quesuntcraleosintimae.Persepellitursuocontrarioquodestmateriagenerequeidem.Exaccidenteetiamdemolitionesubstantiae,&simili,sedgradusfortioris.Uerumenimuero,Iohanneshartmanne,taedetsemperinhaerereAssyluanisteretismatis.DeAntimoniimirabilinatura.Digrediamurparumperadcampumcontemplationisphysicae.Dictumaliquotiesdestibioest.Huiusmirabilemnaturaminuestigationedignamiudico,quanquam,aquotractatur,magistrumfumissuisautabigereautmolestaresoleat,nonaliteracapesprunisimpositusfimus.Estibioplurescolores.Inomnesseuertitcoloremignidebito,aliisqueartismodistractatum.Egoeliciopraeternigrumqueobtinet,candiduminstarpompholigis,&aliummorecalcisalbentem,rubicundum,fuluum,puniccum,flauum,qualisestochrecroceum,cinereum,&hosinipsosatisconstantes.Infumislicetuidere&uiridem,&halurgum,&uiolaceum.Extractiocrociexstibis.Cummaceraturlixiuiocalcistartari;autfactoexcalceuina&cinerefagino;enigroquidem&crudoextrahituressentiaquaedamsubtilisperspicua,quaemistacumlixiuiononapparet.Utprimumaffundituracetum,colligitur&auricoloremobtinet,quiposteaabitincroceum.Extraectiotincturae.Siuerorubefactuminiicias;extrahiturtincturaquaedam,quamputoesseilludchymicistantoperedecantatumarcanum,licetillispirituuiniacerrimoseuexacerbatofecularumsaledoceantelici.Cumsaepiusfunditur;Regulusstibii.apparetregulusstellatus.Gutteenimcandentesinstarpolitistanniautargenti,fragilistamen,considunt.Uitrum.Inuitrumabituelprimastatimfusione,sirecteagassedistudeutiquampurgat.Hancenimuimacquiritcumdeciesduodeciesueeuaporauit.Albiflores.Sed&fumialbicollecti(uocantalbosflores)furioseadmodumcommouentuentriculum.Terracinerea.Terracinereaquaerestatpostflauitieiseucrociextractionem,modiceidoperatur,&interdumsinemotuest.Calx.Calxalbadiaphoreticaest,sicut&uitrumquodquintaliquationeseumediaconflatumest.Aiunt&crocumdimidiogranodatumesseefficaxremedium.Egononfecipericulum.Uitrumpellucidumnonpurgans.Uitritralucidinaturamnonignoras.Potestitacomparariutsaltemsudandouacuet,siuerascribuntchymici,idquodcredofieriueladditamentis,uelultimapeneignisuirtute,quaitaexcoquiturutetiampurgansuisexolescat.Uitrumpurgans.Insaeuienteueroilloetiamaliquidmiraculiinest.Namcoctione&macerationedeponitquidempurgantenuiminliquorem;sedipsumnihilperdit.Efficaciaalteratiuaidfieriiudicandumest,quanquamaliquietiamspirituumquidcommunicariexistiment.Floresrubicundi.Simisceascumsaleammoniaco,&igniforticonclusumundiqueneexpiret,imponas;insublimeeleuantursloresrubicundissimicumalbis.Sedtamenuasoptimemunitumoportetesse.Nampenetrantisnaturae&rumpentisest.Ubiliquatumferuet,sinonpotestebulliresursum,deorsumperrumpit.Stibiumferetotumspirituale.Totumenimestspirituscoagulatus;&totuminspiritumuertpotestexceptaterraquadamfixa,quaeadmistaest.Calxfixa.Sunttamenquaedamartificia,quibusfigitur,adeoutcalxprimumalbainigniconstet,posteamuteturinrubeam,exquatincturamitidemextrahunt.Stibiumcumaquaforti.Siaffuderisaquamfortem;immensamhalituumeffunditcopiam:Aqua&olstibii.EtrelinquitcalcemalbamEliciturexeoaqua,&oleum,quaemirificecommendanturachymicis.Plurimumineohydrargyricoagulatiest,idquodapparetdumsimilitertingitaccorrosusaquafortiMercurius,autacetofortidissolutumlithargyrum.Adhaeretpromptissimeillaalbedocorporibusmetallicis.Pompholixstibii.Sedcurquaesotantaoperationiseiusuarietasest?Uiresstibii.Curalbifloreseuitrumuulgareinfestissimepurgant;crudumantimonium,proanalogia,nihil,nequequicquamuitrumprioribus,fusionibusfactumMediumuerosudorespromouet,ut&(puto)ultimeexagitatumigni?Sed&inmanuartificispurgandieffectusest.Itaenimconcinnaripotest,utprolibituuacuet.Etprosituelmanifeste,uelocculte.Tuingeniosuses;facilecausamexpediueris.Causauariarumuirium.Ego,quiafabularitecuminstitui,putoidsieriobnaturaediuersaprincipia.Terramenimhabetmetallarem,cuiusrationeabitinuitrum,quopacto&metallaeodemperducipossunt,uitreaquefieri,sicutfigulinaindicat.Principiastibii.Continetmultumhydrargyricoagulatiquidemsednonfixi.Necdeestsulphuranalogum.Hinccaussaprimumestcurregulummetallinumpraebeat,posteacuroleum&aquam,quanquamaegre,emittat.Namhaeceademexsulphure&Mercurioeliciuntur.Praetereaunaparseiusfrigidahumidaest;alteracalidasicca;unaactionisimpetuolae,alteramitionis.Siexcoquiturigni,utmitisnaturaplanediscedat,relictapartecrassioresaeue,cumterrafixa,furiosumgigniuitrumputo.Curalbiflorespurgent.Fumumueroalbumnonminuspurgareexistimo,quiatumterraesubtiliorparsexhalauituna,tummaiorMercuriifugitiui.Namsulphurperitinflammatione,&abitinspiritumaereum,nisimauisigneum.Uentriculoitaqueuisinferturauitroillo,ueluirtuteeiusdepositainliquore,ut&afloribusrationeuirtutisimpetuoseperrumpentis,&spiritumusquequaqueinsinuantis,idquesinetreno.Inuitroadiuuatetiamnaturaterrea.Stibiumabigninonacquiritferociam.Aliisplacetignitantamasscribereuiolentiam,sedfalluntur.Namultimogniexagitatumuitrumlongeredditurmitius,cumdebereteuadereferocius,signiscaussaesset.Anstibiumuenenatium.Aliiueneniquidtotasubstantiaaduersumuentriculo,&naturaehumanae,essesuspicantur.Cumprimumenimillauiolentainuentremsuntdemissa,&incaluerunt;adeocommoueturnatura,utquicquidhabetunacumillisexcuterefestinet.Ethoceomagisconiiciuntquianecodorenecsapore,necaliosensuquicquamuiolentiantedeglutitapotestdeprehendi.Nonpugnodehac;ueruntamenillisprincipiis,eorumquesubtilitatiimpellenticumimpetu,&spiritusdiffundentpassimcumulate,eundemtribuoeffectum.Alianaturampaulatimlacessunt,hocconfertim.Etsiquodestaequeualens,idpraestatidem.Curprimumuitrumnonpurget.Inprincipioautemnonpurgatproportionaliterdatum,quiafrenanonsuntsublata.Namcertumestsulphuressemercuriicapistrum.Ubihocualet;inersestille.Ubiuelparumuelnihilestsulphuris;illeuimsuamimpendit.Itaque&cumdiaphoreticumindefiat,eodemcolligemodo.Temperaturaenimquaedamestfacta;&hydrargyroaliquidpermissum;sedhabenisnonnimislaxatis.Anuitrum&regulussintstibiiessontiae.Aliquiputantstibiiessentiamesseregulum,&uitrumilludpurgans.ItaqueuoluntexamploinangustumperuenissequalitatemEtindetamsaeueoperari.Illisastipulariegonequeo,quanquamessentiaeuoxfitlatiadmodumusus.Essentiamistimistaadhucest&crasinsuamobtinet.Atuitrumilludexcorruptoiamstibiofactumest.Inueraessentiaadhuccolligatasuntillaprincipia,depuratatamensumme.Atdiuaporationibus&ustionibustotiesrepetitis,quiscredatsulphurproportionatumcumsuomercuriomanere,cumutrumquesitfugax?Floresalbipurgantessuspecti.Hocaddo,mihifloresillossuspectosesseobterramarsenicalem,autspiritustalescommistos.Arsenicum.ScioenimArsenicumessesulphuriscompar,&exhalareuenenum,adeoutcorpuseiusrelinquaturtandemomninoinnoxium.Itaque,licetquidamnegentarsenicumuiuenenatanocere,quiasaltemerodatacredine,tamendiximepugnaredeillonolle.Inuitroterreononquidemsitarsenicalisuis;sedquiaconcurritmercuriisubstantiacumterrauitrea;neutrumtamenplaneestfixum;sublatumetiamfrenumestmaximaexparte;ideononminysualereiudico.Siuitrumistuddomesuberioribusignibus;saltemmineralemuim,digerentemresoluentemqueretinet,uolatilimercuriopenitiusextracto.Talequideuenit&aliisrebuscombustisutcornuceruino,herbis&aliisexquibussaldiaphoreticusconficitur.Coloresstibii.Coloresillitamuariiexpotentiamineralismetallarisqueprincipiieducuntur.Nostiipsequodmercuriussolus,&sulphursolumigniproportionalitractata,uariosinduatcolores,flauumscilicetluteum,croceum,album,candidum,puniceum,rubrum,purpureum,uiridem,nigrum&reliquos.Inpraecipitatofaciendoidobseruatur.Etsulphurainueniunturuaria.Metalliciinmineris&uenisargenteis,&reliquisomnespeneinueniunt.Excoctoresinflammasimiliterconspiciuntuarios.Quidquodexmineris,terraecolorantesomnisgenerissuppetant?Etquantumincoloribusmutandisuiriumhabeatignis,igneaqueutaquafortis,quaeliciunturexmetallisetiamexcoctiscolores:spiritusuini,&alia,nonestignotum.Sedmanumdetabula.Satexpaciatumest.Tuiudica,&meinforma.Sumenimφιλομαθῆς.Uii.DeTestimoniisAmuualdi.AccedoadtestimoniaabAmuualdoproducta.DetestimoniisAmauualdi.Uellemartificumessentomnia.Nostienimlongealiisoculisintueriresτοῦςτεχνίταςquamἀτέχνους.Aegrotisaepefallunt.Etnonraroipsipatientes,necmorbumsuumsatisintelligunt&enunciarepossunt,necquomodo,&aquareobtigeritsalus.indicando.NecillisastititAmuualdus.Sedabsensexscriptiscognouitdeeffectu.Uellemetiamnihilaffectuifuissedatum.Ueruntamennecartificesaliquidesunt,necbonorumistorumuirorumtestificationeseludendascenseo.Nam&ipsedicoexpertus,nonnullamessepanaceaeuirtutem,licetnonagnoscamneccompererimtantam,quantapraedicatur,necquomodocommendatureiuseffectio.Depodagraetestimonium&desperatis.Percurramsingulabreuibus.Haslerusphilosophus&medicusait,podagras&aliosmorbos,relictosabaliismedicis,sanatosessepanacea.Siquismedicusinmedendoaberrat;idartiimputandumnonest.Scimusinusupraeceptorum&accommodationeadsingularia&praxia,uariareingenia,&innumeraaliainteruenire.NondesuntaliasGalenicisfeliciumcurarumexemplainpodagra,morbisquearticularibus.Antipodagrica.Cratopraedicatdiaphoretica&hidrotica,qualeestcornuceruiustum.Aliioleumranarumincalida,utTheodorus.Lemniuscatulosunicolores.Erastuspulueremexossiculis&cornucerui.Mizaldusebulumexquoaliiunguentummiraeuirtutisconcinnant.Rulandusnosteraquamantipodagricamcomposuit.Aquαmetallicaadpodagramexterniusus.Necmihidisplicetaquametallaris,cuiusdescriptiohaecest:Capefoliaebuli;corticeminterioremsambuci,melilotum&floreschamaemeli.Coqueexaquaferrata,seuextinctichalybis,autcupriexcocti,autscoriarumrestinctarum.Cola&serua,solueposteacupridebitamquantitatem,aquasorti.Ethuiussolutionisunciammiscepraedictidecoctilibreuni:Addedesublimatomediumscrupuli.Potesmitemuelacremfacerepropraesentestatu.Inhibetaffluxum;quaeaffluxerunt,digerit,&dolorestollit.Seduteremediceforisaccommodando.Aquaeaurifabrorum.Aliquiutunturaquaaurifabrorum,incoctomeliloto,additaaquaforti&sublimato,excornuceruinoeliciuntoleumrubeum,itidemefficax.Compertum&uitriolioleumest&salis,cumol.Terebinthi.Aliisprofuitligniusus:Adhibitusest&puluislouis,Uuirsungi,pil:comitis&aliainnumera,quorumutempyricus&temerariusususnocet,itamedic?&prouidusprodest,quanquamnemonostrumtantesitconfidentieutomnib.Wilanditestimoniuminutile&malum.indiuiduispromittatsalutem.Uuilandustheologusiniudicandopronunciandoqueestaudacior,sicutsolentimperitiinnegotiisalienis.Amuualdoomnesmedicosaliosabsquediscrimineopponit,illimirificelaudatohosuituperatos.Sedeiustestimoniumnulliusestmomenti.Mutuummuli.Nonpersistitinmedicis;artemarrodit,&artismaterias,herbas,ligna,haustus,&c.Temerariihominisκαὶἀλ¬λότριοεπισκόπουκαὶπολυπράγμονοςtemerariumiudicium,futilislingua.ConradusLeiusTheologieprofessorfidelioresttestis.Nonsibideartemedicisquesumitiudicium.Sanatioprasentanea.Quoduidit,utuidit&iudicauit,recitat.Estautemmemorabileeiussanationisexemplum.ῥοπὴνdequasupradixiconsidera,&quamfacilecontingataliquandosanare.IncidithicLuculli&Pompeiihistoria.LucullusuiceratMithridatem;Pompeiusinlocumuictorie&triumphiuenit.Illemedicusexpugnaueratmorbum,restabatnaturaeexstimulatio,sinequatorporeratfuturus,&uelrecursurusmorbusprior,uelgrauiorcummorteipsasuccessurus.Accessitanusporrectaqueherbulanaturamexcitauit,&laudemsanatigrauissimidesperatiqueretulitmorbi.Nonitaiudicodehocpraesentecasu.Exemplarecito,inquibusuisumfuitsimilequideuenire.Multumfiduciaualet,&phantasia.Sepeunumeduliumdesideratumrestituit;Multarestituuntpraeteropinionemfortuitopotiusquamexarte.sedpraeterτὸπολύ.Namhocetiampenitussuffocare&destruerenatureuimcompertumest.AliquibusinuisasuntGalenica,quiaputanturuulgaria.Ideonontantumparumspeiinillisponunt(quantumfasesthicdespeloqui)sed&nauseant.Omneueronouumgratum.Ibiexultant.Spirituspromuntur,fiuntquealacres.Quidmirumsituncuelquiduissanat?Anignoramusτὴντύχηνinmedicandofrequenterconcurrere?Taubmannuspoetamedicumimperiteoperantemridet.Poetademedicoindicium.Alios&artem;relinquitintactam.Auritum,oculatumqueseexhibet.Mallemnonrisissetpoetamedicum:iuuenisdefactoueteraniiudicasset;oculisauribusquepoeticismedicaoperainspexisset.ErhardusHeringiushistoriamrecuperataesalutistexit.Neminemlaedit.IustusZimermanmalecollocauitoleum.Paracelsicusinsanus.Unodicamuerbo:Insanit.Dumait:Uulgarismiserenosmedicinanegat,Mentitur.IohannesCunoNoricusproculdubioiudicatmedice.Testimonimdeputredine&uenenis.Uimtribuitpanaceecontraputredines&uenena.Iditaesseconsentaneumest.Sednostrisofficinisnondesuntterreelote.Pazarpuluissaxonicus,cornucerui,sulphur,citriummalum,Theriaca,aquetheriacales,&omninoplaustralescopiae.UuilhelmuscomesSuartzburgicuscalculumsanatum,&aliumdeploratum,tradit.Decalculo.Utinammodestiuslocutusessetdeomnibusmedicis,quiincuraseturpiterdederint.Beneagit,quisecundumartemoperatur,licetscopumnonassequatur.EtfortenonsuntadhibitiOmnes.MultimoriunturabAmuualdina,quaenondataeratmortisgratia,sedsalutis.Incurabilemaffectumiudicatumfuissecredo.Sedaudianturmedici;quiincurabilepluribusmodisaccipiunt.BernhardusGolerusRafensbergiusinmorbofiliimagnoperepraedicatefficaciampulueris.Deuitiispulmonisseuapostemate.Quismorbusfuerit;aperitfilius,nempeuitiumpulmonisinsolutaunitate;tussisdolorifica,&ruptura.Panaceapraestansmedicinainpulmonumuitiisplurimis.Egosciensloquor,testorqueinpectorisuitiismultumprodessepanacean,&consentireprincipiorumuirtutem.SedGalenicisnondesuntequeualentia,utestaqua&oleumsulphuriscumsyrupouiolaceo.PraeclarummedicamentumfieriexradiceAlthee,symphytiquemaioris,aquatussilaginis,&sacharocando,&penidiorumtestaturForestus.ChynamcommendatMercurialis.Rulandusnosterspiritumuitae,aquambenedictam&similiacompertahabet.Amatussulphuruiuum&benzoin:Alexiusiusintramalumassum,sicutForestusmelrosaceumitaconcinnatum,&aliialiapraedicant.Rupturaespeciemexpressamoportuit.QuamuisHerniamsanaripanacea,fideiancipitisest.Philtrum.IohanWilhelmKerstingerodanusnominatimphiltrimentionemfacit,generatimautemperstringitmulta.Nildetrahofidei.Galenicisnondesuntaquaebenedictae,puluismoibani,radixcynoglossi,&inmalorecentecumadhucestinuentriculo,multasuntuomitorialongerectiuspromtiusqueadhibenda,panacea,uomitumnonmouente.Rhodomannnitestimoniumuacillat.Rhodomannumquodattinet,isquideminitioseadiutumpanaceatestaripotest,percuratumneutiquam.Aegrotusenimlenamaccessit,ibiquesatdiupenefixushaesit.Quodconualuit;locinaturaesalubri,uictus&aliorummutationi,quaeinchronicisplurimumhabetmomenti,potiusquampulueriassyluanotribuerim.Magicum.MartinusBegiusridendusestcumsuoBereschith.ExAmuualdomagumfacit,autsuperstitiosum.Laudariitanolim.Sipanaceaexeoprincipioprodiit;fugianteampii.Paracelsicidiabolidiscipuli.Aegrotaremalimquamadiabolomonstratoremediosanari.Paracelsicitamennonerubescuntetiamamalogeniodiscere.AdamusFranciscusabbasadfontemsalutisdiaphoreticampanaceaeuimpraedicat,quaeuaseritdifficilemmorbum.Diaphoresis.Laushaecexaccidenteest.Dicebatur.enimpanaceapersesudoremnonexcitare.Sponteuenientem,nonesseprohibendum,EomodofortassiscuraripoteratetiamaGalenicisporrigentibusterrassigillatas,cornuaalexicacacarduosbenedictoscumasaro,chynas,sarsas,petasitas,theriacas&innumeraalia.Fieritamenpotestutadiuersoagentediuersimodemoueaturnatura.ItaquenisiAmuualdusipseobstaret,ferremustestem.D.SimonisEiseniimperfectumtestimoniumest.Despasmomanuum.Amuualdusperfecitipse.SiadhibuissetilleGalenicadebitomodo,autpernegotiaillisuacarepotuisset;reperissetpariterefficacia.Aquamceruinicornuteneriexperirilibuisset.Aulapotueratpazarsuppeditare;myropolionunguentumranarum,&alia.Esttamenpanaceaincorreptisspasmononinefficax.Obstructio.AbelusScherdigerexobstructione,humoribusrepenteexterroremotis,&inuenasdextrihypochondriiepatisqueimpactislaborans,praemissapurgationefidelemcomperitpanacean.Consentio.Namadobstructaestidonea.Sedegomeoexemplodocerepossumnostratianonesserepudianda.Etquotiesexpedimustalia&ponderahypochondriorumtollimusaquaextinctichalybis:imo&electuariolimati:spirituuitrioli;gentiana,carduo,intybis?Praestanttamenmetallicaindiuturnis.MiraculosiscuraperpanaceandatamaZingara.D.OrtholphusMaroldmedicusmiraculosecuratimilitishistoriamrefert,dantepanaceanmagaexgregeZingarorum.ErgoneAmuualdiemissariisuntZygeuni?SiMaroldusdedisset;probaremuirtutem.Inmagarepudio.Uocatdiuinummedicamentum.Nonaduersor.Sunt&Galenoθεῶνχεῖρεις.Crusstupidum,&Nephritis.AbelusScherdigerproditdenuo&stuporisincruresanati,calculiquerenalisseunephritidismitigataehistoriamcommemorat.Constatnostrosrarorequiriinstupentibusmembris,ut&inatrophiis.Adbarbarumtonsoresaccurritur.Hisplusfidei&autoritatisestquammedico.Aliasuitriolispiritus;potexchalybe,uelauro,castareo,uelspirituuiniinfusisquaeoportet,&c.foris,balsamis,oleumsucciniGalbani,sulphuris,spice&c.nonfuerantinutilia,ut&aquaestillaticiaesaluiae&melissoph.cumcastoreo,&c.Nephritisetcalculusrenum.Nephritinquodattinet;fateoradeamaptamessepanacean.Egoueroeamaliquotiessanauisinepanacea,presertimubiarenaecalculiueexistunt.Ualettuncspir:uitriolidatusexsyr:ros:aq.Alkekengi&chamaemeli.Efficaxest&oleumTereb:resineabiegne;iunip:succini,&c.sallimoniorum;allium&innumera,prosuntmediceadhibita.Tenasmus.Nephritisaluifluor.CasparusHerrenschuagerus,tenasmo,nephritide&profluuiolaborans,salutemexpanaceasibicontigisseprofitetur,salseirridensmediciGothanisarcinammedicamentariam.Proculdubiocognouitsuummorbummedicodicente.Alioquineratdubitandioccasio.Copiaemedicinarumsemelobtrusa.Peccantnostratesnonrarocopiamedicinarumobstrusa.Nonincopiaestars,sedinpaucitatebeneusurpata.[(M]AmuualdiusnoninopsmedicinarumUituperatormineraliumtemerarius.Estautem&incensoribusuitium,quodsemelobiectumfuitinuasistumentibus,creditumfuitmultum,cumfortassisadmorbumfuitpaucum.Interimnonconsideraturquotieshauriendapanaceasit,sicontinuandusadfinemususest,&quantacopiauna,sorbenda.Amuualduscertepraescribitsatismultapurgantia,atqueetiamollas&cantharosreplet.Addehispanaceamcentiesexiusculosorptam,siunointuituuideresomnia,annonforentgrandia?Decipiuntchymiciaegrosostensapaucitate.Praecipiuntdrachmamspiritusuitrioliinparuulouitrocontentam.Ateidiluendaeadusumtreslibraeliquorisuixsufficiunt.Illaenonaestimantur.Cur?Quiaueluinumuelcereuisiauelsimilequodallubescit,liquorilleest.Nostrateshisassueueruntadeoutetiamieiunepotent,sicutieiuniedunt,idquecitrafastidium.Nam&noctuaquorundamlectulisnondisceditcenophorum.Dicendumtamenquodresest.Illemedicusuideturfuissefatuus.DeceptusenimstolidoCardaniputidiindiciosecusacresestdemineralibus,&metallicispronunciauit,cuirecteseopposuitmedicusalius.Eiusmodisycophantaeinueniunturplures.Quodaddittestis,seadinopiampeneperuenisse,nequetamenpostGalenicaquicquamlenimentisensisse;suaculpapassusest.Curenimadhibuithominemimperitum?Ancredibileesteumrectedemorbopronunciarepossequiinmedicinatamestinfans?Ideoneuituperandasitarsautmedicamateria?AnGalenicinihilhabeantadnephritin,tenasmum&profluuium?Anantepanaceanhaeaffectionesnonsuntsanatae?Uixmihipersuadeoistislaborassedominumpastorem.Namnecmedicocredo,necpatienti.Causademedicodictaest.Depatienteiamaudi.Mirificumtestimoniisdeunionepanacea&spiritusuitaePatiensincredulus.Affirmatsepercipereeuidenterquomodopanaceacumspiritibusuitalibusmisceatur.Ohominemsensatum,quispiritum,nondicocrassumuaporosumquehalituminintestinis,sedsubtilemillumquicerebrumperreptatsolidum&uniuersumcorpus;unde&ἄδηλοςδια¬πνοὴdicta,sentit;Etquidemunirieipanaceamqueestpuluisualdegrauis.Atinquietmotuminmefactumsensi.Estoistud.Atillenoneratconiunctiospiritusuitaliscumpanacea.Promotiomaterieerat;uaporumexresolutaeademdiscursuserat;naturaeinopusincumbentiserat.Tamcrassedeceptumputespotuisseagnosceresuummorbum?Mihialiquandotenasmusoccurrebat.Agnoscebamillumexsuissignis.Patiensassentiriantecuramnolebat.Postconuictusherbamporrigebat.M.BartholomaeusHettlerusprofuissesibiinNephrititestatur.Nephritis.Uerisimileest.Sicurauit;rectiushabuit,&testispanaceaequecertitudomaior.RhodomannusconclamatumdeseaGalenicisomnibusincarminedicit,fortassispoeticemagisquamuere.Multumdebetlenae.PodagraArthriticus.Fereenim&Amuualdusconclamasset.SimonLentzususestpurganteantepanacean.Abhacadiutumsescribit.UsusidemestetiamAntipodagricaRulandina.praedicauiteandem.Oratproconstantia,quammeouotoconsequatur.IntestimonioIohannisRoslini,quisesimiliteradiutuminpraesensscribit,apparetingeniumquorundamdeprauatum,inuidiaequeplusquamueritatideditum.Malusmoxquorundamrepudiantium&damnantiumabaliisadhibitafeliciterantequamnouerins.Itaautemmeintelligas.Soleo&ipsedissuadereimperitorumconsultationes.Sinpalamest,alicubiextaremedicinamfamosam,&patienseamdesideret,necappareatnoxamemorabilis,imouideaturpotiusprofutura,quaemeintemperieagitent,utprohibeam?Operampotiusmeamdeferam,&medicumusumostendam.Itaenim&sigillatasterrasaccersimus&aliaquibusmedicammateriamhactenusualdenobilitauimuspraesertimoperachymicaconfecta.Chiragrapodagra.IacobusBehemconfidentiorestprioribusduobus.Funditussanatumse,&abactamchiragram,podagramqueaffirmat.Gratulorilli&panaceae.Uanumindiciumderecidiuis.Quidsirediretmalum?Panaceannonuituperemidquodtamenmultiplebeiopotius&ignauoodioinductiquamsanicerebriiudiciofaciunt.Febresmultorumsanaui.Nulliastrinxifidemmeamdenonrecursuroeodemspeciemorbopostannum.Siredit;sanoiterum,quantumlicet.Uertigoscotoma.M.HenricusFreydeuertigine&scotomatedicit.Nonpoterattestari,nisiinuectussimulfuissetinprolixumprocessumgalenicorum,quimoueatfastidium.ProlixitasGalenica.Siegosimiliterconquerererdeprolixispastorumconcionibus,crabronesexcitarem.Quidenimmihicumpastoratu?Etquidtandemillispastoribuscummedicina?AnAmuualdussemperbreuimanusanitatepermutatmorbos?Anignoratetiamnoslaconicecurare?Legatnostrorumlibellossiuacat.Scotomatauere&uertiginesputarimmesanarepossespiritusuitriolipaucispoculis;Ut&succino&oleoeius;roremarino,saluia,cornuceruino,oleoanisi&similibus.Sedquitibiplacethaecadapoplecticos,epilepticosuertiginosos&similescompositio?Compositioadmorbosfrig.Capeoleumnucismosch:humidos.expressidrachmamunam.Ambraegryseaegranasex.Ambarinigrigranatria.Mosthigranasex,Zibethgranadecem.oleumliliorumconuallium,&oleumdesuccinoalboanaguttasaliquot;fiatunguentumadnares,palatum,fauces,coronam,tempora.Simileextatincratonianis&apudAndernacum,quanquamhicinprocliuibusinapoplexianAmbaremuitareiubeat,ut&inuertiginosis.Memorabilemhistoriamhabetpharmacopolaadfontemsalutisdeuxorepuerperatumefacta.Puerperatumefacta.Uerisimileestobstructasuteriuenasfuisse.Panaceanautemaperireobstructiones,&mensesmouerescio.Negataliamedicamentautiliteradhibita.Mensesmorantes.Fortassistemeresuasumuliercularum,autetiampriuatoipsiusconsilioapplicatasunt.Namineiusmodicasibusraroconsulunturmedici.RulandinostriHeracleum;oleumSuccini:liquortartaricumuinopulegiato&castoreo&similianonsunt.inertia.Hydrops.UltimustestiumestAndreasWeirer,quidehydroperefert.Crediderimistud.Nobistamensuntnoninferiora;UtextractumesulaeRulandiuelAndernaci;medicinaechalybeatae;crocusmartis,spiritusuitaeRulandi;Succusiridisnostr.cumsoldanella,cortexinteriorsambucirectepraeparatus;Liquortartaricumaquagentianae,Spirituuitr.&aquasulphuristheriacali.Fallopiusdabateuphorbium;itemelateriumcumsuccessu.Aliialiudcomprobarunt.MagicumAmuualdotributum.IneademepistolatribuiturAmuualdopeculiarisscientiauiarum&regionumanteincognitarum.Quin&arsliberandiexcantatametalla.NontemeredictusfuitsuamartemexBereschithhausisse.Anduceeoususest,quempossceredocetArbatel?Dicitseinuitumistasliterasaddidisse:quiaabaduersariismultumsibifiatnegotii.Ategononuideoquidfaciantadrhombum.Admiratiocognitionisarcanorumcaptandafuit.SedcaueantquidamParacelsicineaduulgusdimanentinsidiaeDiabolidomesticaeformamurisautaranei.Multumeisimulationiinesthypocriseos.Nonaccuso;neclaesamuirifamamuolo.Moneocircumspectiusactumoportuisse,&eiusmodiepistolaslucisubtractum.Hactenustestesauxilii.NamaliisHarpocratesastitit,utinutilesoffasnonpossintexponere.Nonautemassequunturillaomniadignitatemτοῦκαθόλου,sicutipseuides.Iix.DeConsiliisAmuualdinisInSingulisMorbis.Particulariummorborumclasses.Deiudiciocentum&sedecimmorborumseupotiustitulorum&ordinumparticularium,nonopusestmultisadtequiesperspicacissimusingenio,iudicioueroetiamacutissimus.Namnondecetinlucumligna.Aliquasaltemlibetquasitemporisfallendicausatecumpercurrere.Numerodictorumordinumomnemorborum,causarum,symptomatum,genusestcomplexus,adeoutsietiamaliquiincomperti&innominatimorbiautaffectionessint,hequoqueincludantur.Estautemsententiaeius,inductioneprobare,omnessanariopepanascee.CurAmuualduideaturauxissepanacean&antiballomenaposuisse.Quiaueroautodiosumeratcatalogummorborum,aliasnoniucundorumaudituauscultare;~~autnimissimplicisnoticiaeuidebaturnihilmedicinarumdidicisse,praeterpanacean,panacean(namhocinfameestaliquibusplurimumrhabarbaroutentibus,quasinihilpossintscriberepraeterbarbariem)autetiamquiafidesuacillabat;~~quanquaminuestibulolegeramusuocemSola,placuitexherbariis,&syluismedicinarumcomportarepluraalia,panaceaesuppetiaslatura,&ipsamsalutemsanatura.Hocautemdumfecit,LongeLongealiautiturmedicina,quamGalenici.AmuualdγαληνικαFebris,sitis.Redigitenimmoreparacelsicoomniainessentias;nulladaturusintegra,quiautParacelsineposGramanusdisputat,omneintegrumestuenenum,&utenseo,estueneficusadcrucemfadigendus.Sedhaecἄνωπολάμων.Inauxiliisnumeranturdiaeta,chirurgia,pharmacia.Inprimacibi,potus,exercitia,aer,uacuationes&c.Affectusnonadmodumatinguntur;quiaeos,utpotemorbosanimi,sanatpanacea.Inchirurgiauenamsaltemfecat&sacrificat.Aliquandoetiamuulneraexterget.Inpharmaciahabetherbas,ligna,ores,fructus,radices;raromineralia&animalia.Suntilli&infusiones,potiones,pulueres,electuaria,pilulae,suppositoria,epithemata,unguenta&c.UtiuresMyrepsumreuixisseexmedioGaleno.Haeccommemorationobisprodestadiudicandaminfrauniuersalitatempanaceariam.Infebricommendaturadsitimpanacea,&cordisrefectioneminsyncope.Ibicummultaaquahordeaceasumtamoportet:Hiccumrosacea,additoacetocitrio&paucomaluatico,modoaegerosaperirepossit&bibere.Simplexpuluispersesiccus,quitolletsitim?Sidifflueretmoresacchari;uerisimiliorresesset.Atnondiffluit.UideanprimastatimaciecollabaturilludSola.Inpestecurauitaliquorumsaltemcarbunculossineunguentis,emplastris;Pestis.&eiusmodiParacelsoinuisisGalenismis.Multosunxit.UbiSola?Fieriautemilludindebiliprincipioautrestinctoiam,autexpurgatouerisimileest.Sedquituncminusnaturaeuirtus,quampanaceaegit?Magicaesortes.Inmagia&incantamentissingularemperitiamiactatcumGalenicorumopprobrio,utquorumpharmacopoeiaenihilhabeantadpraestigiasmagicas.Fatemurnostraeartisimpotentiam.Namultranaturam,cuiusministraest,pennasnoneleuat.Salomoninuenissediciturradicem,daemonifugam.Fortassiscynoglossumfuit,autmorsusDiaboli.Olaeuosnosquiignoramusdiabolumcummagiasuafugariposseherbis,&saleconsecrato,&cereis.SiAmuualdipanaceapotestincantamentatollere,curnonabigeretearumcausam?Sedmagnainfamianostramartemliberat.ArsGalenidumincantamentatollerenequit,laudatur,nonuituperatur.Namcognitumestsortesmagicasnonsemperneamagisquidemtolliposseautsirecantentur,impingitameninaliuddebere.Etenimomninosinenoxanoninfliguntur;SiAmuualdussortestollit;autDeuserit,autdiuinamuirtutemhabebit;autmagusexistit,autcummagishabebitcommercium,&unosanatoalteruminterimet.Sedinquiet,istitollendimodinoninpanaceaastruuntur;Diabolusexigiturmedicina.sedhi,quifiunt,uitiodependenteanaturalialiquacausa,quopactoLulliusdocebatDiabolumposseexigi,&nosterRulanduscumDeospecimenedidit.Atinquamprimummagnamquaestionemesse,fueritneismorbusexincantamentiscontractus.Nimisenimhocplebeiumest,quemuisetiammorbumadmagas&Diabolicassortesreferre,sicuthacipsaseptimanaduomecompellarunteonominerustici.Deindesipanaceaeomodosanat,credendum&nostrisest,quidicuntphiltra,&eiusmodicarminibusuelsortibusinflictamalaaufferriposseterrasanctaRulandina;aquaeiusdembenedicta,antidotomoibani;radicecynoglossimercurio,Scaligeri&MatthioliantidotisPlebsutiturclinopodio,hyperico,polytricho,morsuDiaboli&aliis.Nostermyrepsiusinterimtaceat,nefiatparacelsicusexcantator,autexorcistes.ApteconuenishuiclocoBereschithsuperius,&ultimumtestimonium.SedsiAmuualdoadueneficisincantataprodestoleumHypericinum;Serpillum,Hypericum,ruta,baccaeiuniperi,origanum,curnonGalenicis,quiearumrerumprimisuntinuentores,&celebratores?Capitisaffectus.InaffectionibuscapitisOmnibustraditurpanaceaadsanandumproficua.Ergoneetiamubilethargusestconfirmatusexapostemate?Multasdotesexhibuseiquiexcerebriapostematedecumbebat;sedfrustra.Inmemoriaedefectumirusestagyrta.Memoriaedefectus.Narrantchirurgiquendamexingentiuulnerememoriamperdidisse.Illumnerestituissetpanacea?Quidsisiccitasnimiasit,quidtuncaget?Anhumectabit?Nonuidetur,nisicolliquet.Sedtuncprounouitiohabebimusgeminum,meminithicterraesigillatae.TerrasigillataAmuualdi.EstplacentulasigilloAmuualditriquetroimpressa.Terramnonessereor,nisimistasit.SapitZedoariam,&spicaeoleum.Resoluiinaqua.Apparueruntparticulaesimilescalci,quaedamalbae,quaedametiamrubrae.Aquaturbidiorfiebat.EgosimilemfaceremexZedoaria,oleospicae,terralemnia,cornuceruiusto,sulphurepaucopraeparato,camphora&succinoalboincorporatisaquaspicae,quibusomnibusaduersusuenena&putredinesinsignisinestuirtus.Sunt&diaphoretica.Finceliusputauitessesulphurisarcanum:quodmihinonfituerisimile.Istiquamdixicompositioni,ausimplustribuerequampanaceae,quanquamAmuualdushancpraeferat.Inapoplexiauidendumestan;Apoplexia.siaplethorasit,panaceapossituenasaperiro,&prochirurgoesse.Praeseruatioprocuratatriennio.Sedcurtrienniuminpraeseruandoconsumendumest?Cursumendatriduoanteplenilunium?Anpanaceadedidicitastralemnaturam,dequasupra?Anhicsuntobseruandaeastrorumuirtutes?ElleborasnostrasabAmuualdosuasus.Fingitsuispatientibuspilulasexelleborifalsiseunostratisextracto.Odelicatammedicinam.Egouixquicquamamariushorridiusquecognoui.AtquiGalenicorumpharmacopoliaeonominesuntinuisa.Contradictiones.SedcursupraaiebatdoctosindoContradictosqueperistapharmaca,inquibus&elleboruerat(nostrasautemnequaquaminferioremuimhabetnigrohippocraticoautuulgari)multisuitamademisse?Curipsesuadetelleborum?NisifallorprimapiluladebeturAmuualdo,utbonamaccipiatmemoriam.Dosis.Dosiselectuariidefiniturmediocochleari;pilularumdrachma,ueldimidia;puluerissesquidrachma.Pungebatsupranostrosquoddosiseorumnegranoquidemunopossettranscendi.QuidhicfaciendumAmuualde?EstnehocedictumPraetorium,autManlianum?Anuerosicutinpanaceausqueaddecuplamquantitatemlicetprocedere?TurpeestDoctori&c.Incadempraecautioneinsanguifugamuertitur.Quidopushoc?Curnoniubeturusurparipanacea,quaenihilimpuri,nihilsuperfluiincorporepatitur?Dicitursomniferaessepanacea;AdUigilias.Adsomnos.quiauigilesnimiuminsomnumconiicit,utphreneticos,moniacos,ebrietatedementatos&c.Adsomnos.Sophismaadcontrarietatemexcusandam.Dicitur&somnumtollere.Plausibilisratioest,siprodispositionepatientisageredicatur,itauteiuspropriauissitsaltemagere,sineullodeterminatofine,&qualitatecerta.Sicutenimmalleusagitperseindeterminatecumatympanoattollitur;actionisueromodusdependetamateriaepatientisnatura:Utsiferrumsubiiciascollidituruniturque,sicalcem;dispergitur;silapidemarenarium,comminuitur:Itauide:&panaceaagereperseindefinite.Siphreneticusofferturquisomnoeget,nonfaciteumplusuigilantem,sedsopit;silethargicus,nonaugetaffectum,sedincontrariummutat.Sisanus;eumnequeuigilantem,nequedormientem,nequeinsanumfacit,seditarelinquit.ItaneestAmuualde?Sedtumihicausamhanccorrupisti.Namnostrihominesnegabunthaecesseconformiadictistuis.Deindedissimileprosimiliclamabuntadductum.Insupernegabuntiduerumesse.Etsisimpliciteragitprodynamipatientis;potestautemsiccumcerebrumexiccarimagis&omninodestrui;quomodopanaceailludpotiusquamhocaget?Etadhociamprocliueestcerebrum;abilloabestlongius.Rogoutmeiuues.Namipsequoquedubitoantibisitferreumcerebrum,Gramanoautemsiliceumutpanaceatuumuniat,huiusdispergat.Etquidfietsisimulos&carosintuulnerata?Siegononpossimdormire,compertumautemsitinmeofratrepanaceamexcitasseuigiliam,quoCiceronepersuadebisusum?Illaenimsophisticadiscretioniseiusquodperseest,&eiusquodestexaccidente,pertemihiestsurrepta.Affectusoculorum.Omnesoculorumaffectussanareidempraedicaturpuluis.FingeParacelsumillumcumsuoattractiuoexantrooculorumdeuoluisseoculiglobumusqueadextremalabia.PoteritneeumreponerepanaceaSola?ASeculononestauditum,quodquiscaecinatioculosaperuerit.Quaemalasanabiliasunt,eanosterRulandusaquasua&oleoantophthalmicoprobecurat.Aliisaquacalendulaeest;Uitriolumalbum;&plurimaalia.Multauitiaperforisadmotasanandasunt,utrupturaeinquibusLangiusnosterusurpabatunguentumdealabastrofeliciter.Panaceantuamtumihiinoculosneingeras.Inauriumapostematisnonmeextrico:Auriumuitia.ut&cumuermessuntextrahendi.Siomnemdentiumdoloremsanat;Dentes.interdumuulsellaeuimhabebit.Inangina&ranaplustribuerimoleoHeraclionostriRulandi;Angina.Spirituiquoqueuitrioli,&quaeforisadhibentur.Illudmiraculiinstarest,quodlacdeficiensparitutinuirginibus&uetulis;Lactisdefectus.abundansuerotollit.Sedcurnonauffertsaltemexcessum,mediocremcopiamrelinquit?Anscitpanaceaquandomultum,quandoparumgignendumauttollendumsit?Dicituraliquandohircuslacpraebuisse.Datamillioportuitpanacean,negenusmasculinumstuprireumperageret.Necdesuntuirorumexempla.Sipanacealacgignit;neciniquaestnaturaepotentia;succurraturmiserisfoeminis,quaeunopartuduos,tres,quatuorautetiamquinquefundunt.Admammas.Sednonhoctantumpotest.Uberamolliaindurat;Indurataemollit.Quidsiuirginescorruptasetiamrestitueret,idquoddocentItaliquidam,uelutiBaptistaPorta?InsubsidiumtamensemperadditasuntGalenica;Utfusapanacea,adilla,tanquamadtriarios,resredeat.Sedfelicioressuntnostrates.Namomnesmorbossanantmedicinismutatis,siquidemsuntsanabiles.ChoreaS.uiriAnimiaffectusRidiculadicentiitaestrespondendum.AduersusChoreanS.uiripanaceanpromittit.EgononcredoullumextitisseAmuualdimemoria,quiistomorbolaborarit.Atexeffectuuirtusoccultacoelestis,quaeexceditomneelementum,eliciendaest.Sifuroremaliquemcompescit;nonindeestconsequensquodomnem.Classe44&45cademmedicinaaduersusaffectusdatur,uttimorem,tremmorem,tristitiam&iram.Etquiaomnesherbariiignorantremediumadaegritudinesanimi;Namphilosophiopposuerunteisπαρανέσειςphilosophicas:IdeonihilsubiiciturexemporioGalenico.Mirumtamenidest.Namquatenusdependentaffectusexpassionecorporismorbida;notaGalenicismultasunt,quaecausastollunt.Etillisaepemelancholicisexegerunttimorem.Sedhocnihilestadpanaceaegloriam;necomnemiramtollitrhabarbarum.ItaqueinaniterpromittuntGalenici.Amuualdussimpliciteradirampromitmedicinam;nontamentollendam,sedmitigandamsaltem.Ubimirordefecissefumos.Dicitsehaberemultosinuidos&hostes.Mittatillispanacean:mitigabuntur.Utinam&ipsesumsisset,neuilempulueremtantiuendidisset.Reprehendetautemmefortassisquodridiculastexamconsequentias.Fateorridiculasesse.Sedquidmalum,illetamineptaprofertantecedentia,quibuspositisconsequentiaessenecesseest?Siprohibitadeglutiendifacultasest;Oesophagus.succurrititerumpanacea.Inherbariisnullumpotuitinueniregargarismum.Namtamimprouidusnullusest,utsimpliciterunumomnicausaemorbificaeopponat.Beneautemestquodpanacealinguaesaltemimpositaiuuaredicitur.Aliasnonsolaprodesset.Sedquidego,Iohanneshartmanne,percurrosingula?EcquaenameffuditilleIurimedicusquaesapiantrecte&sinelabeuelexiguampartemartismedicae?Laruatamendetrahendaestpauloamplius.Porrigituradbulimiansedandam.Bulimia.SedBulimia.&sicuifamesnonest,&laboratὄρεξις;noncondimentalaconicasalemquepromit,sedpanacean,quaenimiamfamemtollit;Anorexia.nullamautemproducit,seulabefactamreducit.Mirarisiterumquihocpossitidempuluis.Facilisresponsioest.Unumperse,alterumexaccidente.AhGalenicahaecsuntcommenta.Spirituiuitaeconiunctuscoelestisignisabsumitmorbos,uthicfamem&famiscarentiam;sicutignislignum&nonlignum.Atquidabsumat,ubiintemperiessinemateriaest?Num&ignisdeuoratsinelignolignicuruitatem,&frigus?Sophismaaduniuersalitatemprobandam.IneptiuntGalenici.Panaceanaturamiuuatperse.Haecadiutamorbostollit,sicuthabet&principisaxiomaφύ¬σεςἰητροὶτῶννουσων.UincemurIohanneshartmanne,ninobisemamusaliquotcapsulaspanaceae,quaeetiamadsophismatafacit,&nodossoluendos,sicutAlexandrigladius.Solutio.Uerumbonosimusanimo.Negemuspanaceaniuuarenaturamita,utomnessanetmorbos.Namsispiritusuitalis,&sanguis,&calor,quaesuntgeneraliainstrumentaanimae,&omniumpartiumpotentiasobtinent,idnonpossunt,nequepanacea,quaeillasnonobtinet,poterit.Quodautemnaturamadiuturumestuniuersaliter,ideianalogonessenecesseest.Fieritale,extraipsamnihilpotest.Pretereanonsatisestiuuarenaturamuniuersim;singularumpartiumfacultatibus&dispositionibusnaturalibussigillatimsuccurrendumest,&nonsanandamanuscumlaboratpes;neccerebrumcordeaegrotante,neccorlabefactatocerebro,nisiubiuitiaconcurrunt,autalterumabalterodependet,percommunicationemuelsympathian.Quodautemsingulispersepartibussuccurreredebet,annonidproportionaliterdebethaberenaturaesingulorum&presenticonstitutioni?Diaetahacinpartefelixest.Pharmaciaignoratunumsimplexquodsittale.Multisigiturcompensatignorantiam.Sednecillanechaecsaepeabsquechirurgiaquicquamualet.Exquaclasseergoestpanacea?NimirumexπανσπερμίᾳAnaxagorae,&Democritiatomis,&Empedocleafortuna.Itaenimfortecurrit,utomniumnaturisseaccommodet,sicutastrummercurii,quodcumbonisdiciturbonumesse,cummalismalum.Siexmercuriopanaceaest,estoambigua.Sedmorbostuncaugebit,nonsanabit.Uentriculimala.Inuentriculiomnidolore&affectupraedicaturefficax.DebuitergoMauritanorumillerex,quiexlacteintuscoagulatolaborabat,uorarepanacean.SedquomodohaecSolainuisset,quaenequeuomitum,ibimaximenecessarium,excitat,nequepromouetadintestina;sedsaltemcumspirituuitaeconiunctaexpaciatur&discurrit?AtnosterRulandusdataaquabenedictafelicissimesanasset:Autaliusquispiampropinataaquarhaphanicumasaripuluere&coaguloleporino.Sitisnimia,dequa&infebri.Intolerabilemsitimdemulcere&restingueredicitur.Pauloanteexcitabatappetentiam.Ethocestuerisimilius.Aquamenimsitienti,nonsiccumpulueremcumsiticulosocroco.Epatispathemata.Epatisquoqueomniasanatuitia,siueexastrictioneterrea,undenonraroascires;siuelaxationenimia;siccitate,humiditate,calore,frigore,obstructione,solutionem,&c.sintexorta.SedsuperioribusepicherematissperemplusinesseroborisadomniaAssyluanasophismatasiuefrigidasint,siuecalida,duraautmollia,astrictauellaxa.Inintestinishaeretpanacea.Intestina.Namcolicam&iliacamexobstructioneautnunquamsanabit,quiafecesobstruentesnonproturbattestimonio.NobilisuiriAmuualdi,autnonsolasanabit.Etsialuumfluentemcompescit,quomodosoluet?Anunieidemquenaturaesiueagentisiuepatienti,suntsimuleademrationemotuscontrarii.Inteneasmo,cuiusexemplumD.PastorHerrenschuagerusrecitabat,purgatantepanaceam.Tenesmus.Siitacurandusest,medicusGothanusnonomnicarebitlaudecumsuopharmacorumfasciculo.Sedcurpurgatprius?Definitioparua.Quiaestastrictiouentris,inquitAmuualdus.Sitamperitecurat,&herbasnouit,quambenedefinit,armaponantGalenici.Quidsiessetulcus,uelapostemaintestinirecti?Tunepurgaresomnino,&simpliciter?Siueroessetconatusegerendiirritus,cumnullaeurgeantfecesautmateria,sedaliud;iterumpurgares?Enimueroutcrabronesexcitarentur.Galenicusfortassistuncpurgaret,cumacacochymiapendet,autfecibusinduratis,necobliuiscereturenematum.Aliasnonfacile.SedquaesoteAmuualde,curnouomododefinisaluiastrictionem?Anideo,quiaparacelsicuses,&talibushominibuslicetτὰΐπέρτερανέρτεραθέως?AtreliquissesGalenicissuasputa,&fastidisseseorumnomen,elationesgraecas.Graecisemperpueri.Cumuterusprolabituruelintestinumrectum,adhibesetiampanacean.Prolapsiesuteri&ani.Nimirumsicutimpuritatesexcorporeeiicit,itaeiectapraeternaturamretrahit.Utinamancorae&mercimoniaessentintestinanauium.Cumexonerandaesunthae,tempestate;facileeximomarispossentretrahi,paucainspersapanacea.Ethocnonabsurde.Parsenimeiusinsummoinnatat,parsfundumpetit.Sedtuinrepositioneuterinonsatiserascautus,cumhaecscriberes.Uesica.Inuesicaeaffectibusnonsatiseratspermologiadecohibendanimiaurina,&promouendacontenta,&stranguriatollendaquaecunqueessetcaussa;inmedicosdebacchandumerat.Deprohibitisfalsisinstranguria.Hidicunturprohibereliberaliussalsainstranguria(quanquamaccusatiogeneraliteradischurian,dysurian,strangurianinferatur)&itaprohibere,acsiuenenumesset;idquesineomniratione,communiter,seuere;cumtameninillisaffectibus(notapluralem)tutopossintsumi,sintquepraestanseorummedicina.Hicmihiextraiocumcumhominemendace&insanicerebri,noncumnobiliAmuualdomercatorepanaceae,agendumest.Inuesicamalisaliquandosalsainiunguntur.Siinillisaffectibusindiscretimuetarisalsaasserit;mendaciumdicit.Namindysuriaexsuccispituitosisnonprohibentursalsa;itainischuriaexlanguoreexpultricis,uelobtusosensu,&c.Quodinstranguriaprohibent;idexmorbinaturapersefaciunt.Autenimexacrimoniauelexulcerationeest;eacuiopponiturcurarecta,hocest,cummorbusest,(&nonaffectioleuis)isquesanabilis;uelimbecillaretentione.UtrobiquenocentsalsaSicuratureasalsisliberaliter;oportetcorpusnonscatereprauis,utsalsapituita,bileacri&similibus;neculcusautrimasadesse;Tuncliberalitersalsaprosuntcumpaucamateriacircauesicamhaeret,quaasalsisexpurgantur.Salpurgat.Namsalpurgandiuimhabettumperaluum,sinondistribuiturinuenas,tumperuesicam,sidistribuitur.Curaergoexaccidentetuncest;&uixinleuiaffectionesuccedit.Medicorumpraeceptastabilesdispositionespotissimumrespiciunt.Siexuertebrarumspinaeluxationeortamstranguriam,autexulceratione,uelrupturamusculorumutericlaudentiumextremitatemuesicae;autetiamrescissioneabortu,qualemmihiinpuerooblatammemini,Amuualdussuapanaceasolaautsalsisliberalitersanaueritmendaciiturpitudineeumliberabo.TriplicatumAmuualdimendatium.Nonautemsimplexidmendaciumest;auctumtripliciterest;dumcommuniterinterdiciinillisaffectibusait;&interdiciutuenenum;&sineratione.Mouetnostrisetiamlitemdegenerationecalculiexsalsis.Decalculigeneratione.Itaait:plurimumerrantcumdicuntquodsalefficiatarenas&calculum.Ratioest;quiarenibus&uesicaesempertantumcalorisadest,quiuetatnecoaguletsal&lapidescat.Deindeetsicresceretindelapis;tamenadduriciamaliorumlapidumperuenirenonposset;sed&statimcalidoiusculosaltemresolui,&exigi.Haecille.AmuualdaduersaturParacelso,nonGalenicis.Negatsalemesseposselapidismateriam.AtitaresistitpraeceptorissuiParacelsiaxiomatis.Itaenimilleinprimocap.tertiitractat:deTartaroscribit;Urinanonestaliudquamsal,quodresoluiturpereparinaquam&expellitur,&rursuscoagulaturseutransitinprimamsuammateriam&sicfacittartarum.Etquodsalcoaguletur,uidemus.Quiaiunctaiustamateriaconcrescit;utquandosalcarnis&salurinaeuniuntur,coagulantinlapillos.Primageneratiointerepar&renes,undelapillirubeisunt;Secundaestinrenibus;Tertiainuesica,&c.Paulopostprohibettuncesumsalsorum:Paracelsus.salsaprohibetincalculo.tumnihilcomedendumest,inquit,quodhumidumest,quodduntaxaturinamfaciat;Nullaoffa,necSalsaulla,sedassata&siccasuntcapienda.Itacapit.2.Salquodestinurinatalemhabetuim,utprocreetlapillos.Nostrosueroerrorisaccusat,quoddicantcalculumnasciexphlegmatesicco.SententiatributaGalenicisaParacelso.Negat&omnemtartarumsanari,dumait:siestexlapideresoluto,nonpossuntcurari.Oporteteosclaudos&contractosuitamfinire.Et,exboloresolutomagnilapidesnascuntur,exlapilloresolutoparui.Sedsimagniexlapilloresoluto;suntincurabiles:Uide&reliqua.~~Ecceille,cuiusdisciplinaestparacelsica,&longelongedistataGalenica,nonagnoscitsuaefactionisdogmata,sicutquidamIurisutriusqueLicentiatus,IusCanonicum,cuisubtractuserattitulus,neilloquidemdecretopoteratagnoscere.~~Nostrisattriduitillamopinionem.AttestaturParacelsussuamesse,nonnostram.Nonquidemsuccurrit,neclibetscrutarianullusGalenicorumeamfuerit,amplexus;Galenicidecalculo.hoctamendeplurimisconstat,quodcalculirenalismateriamessedicanthumoremaqueum&terrenum;uelcrassum,lentum,tenacem,concretilem;interdumpurulentum;interdumadustasparticulas,&c.Causamagentemfatenturesseigneamrenumcaliditatem;quanquam&obstructioadiuuet,&interdummediocriscalorsatissit,&c.Inuesicainterdumrudimentumrenaliscalculiautarenularum,incrementumcapereasserunt;interdumcrassa,haerentia,&subsidentiacoagmentari,&c.Salsaprohiberinonadmodumuideo.Nonomninomalaestsententiadesaleincalculo.Amuualdusergoacalumnianonestimmunis.Sedsuntoreinostratesistiussententiae,adeonmaletibiuidenturdixisse?Sisalessuntdiuretici,curnonsecumuehantterreaspartes,quaesubsidentesconcrescant?SedquisParacelsicusliberauituulgaremsalemamateriacalcis?Anuulgusutiturresoluto,philtrato&coagulato,idquerepetitoaliquotiesopere?Saliuulgaricalcesmistaesunt.Illeadhaerentescalces,curnonsintmaterialapidis,utitauulgarissalomnino,quodattinetadimmodicumusum,rectesitprohibendus.Calcesautemsaliconiunctasessenemonescit,nisiquiconfectionemeiusignorat,&resolutionem.Quiduerosiobacredinem&caloremindurantemincalculosisprohiberetur?IneptiaeAmuualdinaeinphysicis.Sipropterdiuresinincacochymo?Suauiterphilosophaturdumtribuitnobiscoagulationemsalisintrauesicamtamleuem,uteampossitcalidumiusculumresoluere.Sedlepidiusilludest,quoddecaloreait,cuiuspraesentiaperpetuacaueat,necoagularisalpossit.Salcoagulatetiaminaqua.Anillemirificusfontiumincognitoruminuentor&diuinator,ignoratsalemfrigidohumidosolui;calidosiccocoagulari?Quiaqua.inmeapatriamuriamcoquunt,nonomnemaquaminuaporemsoluunt;sedcumcoctaestadiustum,inipsaresiduaabitsalingranulasubsidetque,&exmediaaquacleuatur.Itaquecoitetiaminhumido,necidchymicisignotumest,quisuossalessimilitercoquendocogerealiquandosolent.Quodsimerussalidfacit;Curnonsalmistuscalceueluisco?Quidsirenesaliquandoetiamsiccitatecalidalaborarent?Curueroincalculosprohibenturabilloipsodoctorecalidi&aromaticicibi?Sicalorisestresolueresalemconcretum,nonsempereritinterdicenduscalidorumusus.Thermaequousquecalentualde,uixseponuntlapides;sedfrigefactae.Urinacrassesitnoncaloresedfrigore.Saltemnonitaindistinctecaloruetanduserat.Est&mirabilismedicus,duminpraecauendoelleboriopemasciscit,ipsepriuselleboropurgandus.SatyriasisGonorrhoea.Insatyriasi,priapismo&gonorrhoea,uarietascaussarummultiplexest.Possuntenimfieriaspiritusabundantiaperarteriasnimishiantesaduecta;&gonorrhoeaetiamacopiaseminis,&imbecilliretentrice.Panaceaomnibusopponitur.Nonuideoquomodoconsentiateiusnaturehaecassertio.Panaceaspiritumuitalemgignit&corrumpit.Dicebaturenimspirituiuitalifamiliarisesse;corpusaugere&uegetaomniafacere.Necesseitaqueeritincitatoaduenerispraelium,aspirituum&seminiscopianonpanaceamdare,sedpotiusrutesemen.Anueropanaceaomnemuirtutemcorporisroborat;solamgeneratricemnegligit,eiusqueesthostis?Seditanecnutritioninecaugmentoeritamica.Sedassitexclasse74.aliquisimpotentium.Isstatimconualescetpanacea,&multumspirituumseminisqueaccipiet.Omninoenimsicutexaridisfacitpingues,&expinguibusmacros;ita&hicagitur.IterumelleboripilulamAmuualdo.NescioanAnticyramratioillidestinetomnem.Menstrua.Talisest&inmensibusprouocandis&sistendis.Namobstruit,&reserateodemmodosola.Sedcurnon,inarthritide,&nephritideuttollit,ita&infertdolores,siubiquecontrariapotest?Arthriticusiramuitareiubetur.Arthritis.Frustra.Namsuprairammitigabatpanacea.Haecergouelquiduisagenteaegroto,τὸθυμικὸν&itaconcitatumleonembenecompescet.Admittitautemuiniusuminhismorbis,proculdubiopanaceaefiducia,nisimalis,odioGalenicorumquibiliosisarthriticisidadimunt,nisiquidgrauiuscogat.Sienimirammitigat,curnon&uiniferociam.Nonagesimotitulorepetiturtricesimusnonus,sicut&114.isquiponebaturloco94.Nempeaperfectonumeroduoerantdefuturimorbi.Tautologiahabuitremediumspretapanacea.Classe91.AdpinguemPanaeceadiciturexturbarefoetusmortuos&molas:uirisamplissimisconsulitur,necoganturtantumbaiulareomasi.Panaceaexatrophicis&hecticispotestfacerepingues;&expinguibusuicissimhecticos;necopusestnouaarte.Sedhicmecarpet;Namnonuultexpinguibusmarasmodaeosfieri;sednaturalihabitupraeditos.Sedidnonintellexeraminaliiscontrariis.Namuterumimplerepotest,&impletumdeplereexcussamola&secundinis(puto&infante,utitasaltemgrauidissitinutilisfuturapanacea,siomnibusaliisutilis.Etcurnonexigeretuiuosinsantes,siexigitmortuossecundumpromissaclassis85?ergo&conceptus.Sietiampartumpromouet,curnonfaciatabortum?Idautempoliceturclassis86.)Nonautemimpleretotum,addimidiumuerosaltemdeplere;Itanecinaliis.Quidsiueroalicuigrandisillamolesessetnatiua?Panaceanaturaeiterumaduersa.Numetiamnaturamdestruitpanacea?Nostrihomineseiusmodiaqualiculissubducerentpascua,&sinepanaceatamstrigososfacerent,quansuntpostlongamsaeuamquehyememlupiautcerui.Quodsiomninomacriredendisuntluxuriantepabulosubtracto,ueluirtutenaturalilabefactata;uelabsumtoperexercitiaautaliacolliquantia,plurequamrestauratur;omninoinfantisfietpanacea.Uulneradicitursanare;Uulnera.sietiamfacit,mirabilisest.Debetautemhocposse,siestmedicinauniuersalis.Deuaricibus,herniis,strumis&similibusplanedelirat.Uarices.Inambustishaereo.Adusta.Forteenimforisnonestusurpandapanacea.Etsiemplastramagnaforentfacienda,quantisopusessetnummis?Uiliusinauraremhominemtotum.Tandem(namquistotamCamarinammoueat?Adignotosmorbos.)parumfueratpanaceannotossanaremorbos;policeturefficaciametiamadtollendosignotos.Siualeretetiamaduersusfulminumictus&clauasHerculeas;cresceretpraeconium:necpontificiisessetopuscampanasbaptizare,necmilitibuseiurareuimarmorum.Sedfrustrasolicitisumusdeignotis;nondumomnessanauitnotos.Derenouandisuetulis.Dumrenouationem&restaurationemeitribuitfauoremperdereposseuidebaturapudinsidiatorestestamentorum.Negatergouetulasmutareiniuuenculas.Sednondumseliberauit.Namsisenectuscorporispassioest,exuetustate;panaceaautemrenouat;Curnontollatsenectutem?Renouareestuetustollere.Antecedensstatuere,&consequensrepudiare,hominisrationemaleutentisest.Seddicet,eamnaturalemsenectutemesse,quamtollerenequeat.Atpoterattollerenaturaleomasum.Quodspiritumuitalem&omnesuirescorporisrestaurat,confortat&uegetasfacit,anidnonpossitSaraenonagenariae,&Abrahamocentenarioefficaciamgignendilargiri?Adhucdecuris.Ix.~~De~~UniuersalitatePanacearii.Andeturunasimplicissimamedicinanaturalisadomnesmorbossanandos.AggrediAmurnuncdeuniuersalitatequaestionem,indagantesnumdeturmedicinacatholicanaturalissecundumsententiamAmuualdi.Principiononignotumest,diuinauirtutecertisrebusaDeopeculiaridecretoseuconcessaseuadiuncta,miraculosesanaripossequoduismalum,utinpiscinaBethesda.πολυχρησωνclasses.Deindecompositioneplurium,adplurimaaptumremediuminueniriposse,cuiuscompositionisexemplaetiaminmistisaliquibuscernimus,nonlatet.Quaedamresadeofacilessuntnaturae,utfereinomnimorborumgenere(licetnonomnicaussa)adhiberisecure&utiliterpossint,sinonadsanandum,saltemadaliteriuuandum.Quaedamambigunt,&suamuirtutemcumcuiusuispotestateconiungunt.Itaquefiuntπολυχρήσι¬μαuarietatecompositionis.Quaedampreparationibus&usuuario,uariisinseruiunt.Quaedamsibirelicta&tempestiueadhibitapluribus,iisquecontrariiscommodant,sedmodoperse,modoexaccidente;uelinunoκαθαυτό.inalteroκατασυμβεβηκός.Aliquainomnimorboquicuranduspharmaciaest,insignempraestantutilitatem.His&similibusnominibuspraedicaruntetiamnostraemedicinaeproceressuasantidotos,Athanasian,Auream,Alexandrinam,Beriacam,Adrianiadomnemalum,&c.Pazahardica,&c.EtAndernacusin2.conment.Generalia.deuet.&rec.med.Dial.6.quaedamgeneraliaremediacommemorat;quaedamspecialia;illa,utestmelissa,ualeriana,chelidonia,uincetoxicum,cichorium,ueratrumnigrum,persicariauera,consolidamaior,&c.itadictaquodomnib.uelplurimisconueniantmorbis;quaequeilleasseritetiamGaleno&Hippocratifuissenota.Aliisuaspanacasobexcellentemuirtutemitanuncupatamostenderunt.Recentioresuitriolispiritum,aquasbenedictas&similiacommendantadmulta.Amuualdisententiaistorumlaudesomniumsuperat.QualeuniuersaleAmuualdi.Namproponitinpanaceataleuniuersale,quodsitressimplicissima,artespagiricaperfectepraeparata;curansomnesmorbossiuepharmaciaopushabeant,siuechirurgia,hocest,dyscrasiasuitiaorganica,&communia,aquacunqueetiamcaussasintexcitata.Neccontentusmorbisest;etiamsymptomataomniaeiussubiicitpotestati:Etubiuisnihilcurat,siuesuperfluitatesconiunctaesint,siueneutiquam.QuoniametiamParacelsicaefactionisest;oportetillammedicinamsimilemesseomnicaussaemorbificaemorboque.Namillispersimiliafiuntcurae,&utloquitureiussectaemonarcha,salnonnisipersalemabigitur:frigusfrigido,calorcalido,&c.Utitaoporteatessemercurialem,sulphuream,salsam,calidam,frigidam,humidam,siccam,&omnia.Etquiapraedicaturnonsaltemmorbos&symptomataomniapersesanare,sed&naturamroborare;tumuniuersalibusinstrumentiseritanaloga,tumsingulariumpartiumessentiis:nonquidemitautmorbidisaccedatquamorbidae,sedquanaturaliterdispositae.Panacea&morbis&membrisaduersa&amica.Itaquerationequasimilismorbis,caussis,symptomatisest,aduerseturmembris;quasimilismembrisinimicasitmorbis.Hanc,miIohanneshartmanne,ansitδυνατὸνκαιπλᾶζαι?SedtamenAmuualdustumtestimoniis,tumcommemorationeomniummorborum,tumargumentiscomprobarenonerubescit.Itaenimuerbisintonat:Quodpossibilesit,unicamedicinadepellere,&tollereomnesmorbos.Praeterexemplum,&speciminamihisaepiuspraestita&declarata,possumadducere&proferre,multafirmissima,&irrefragabiliaargumenta,rationes,demonstrationes.AdhucAssyluanaeampullae.AmuualdiargumentaἄδὲάλυταPanaceauniuersalis.Sedfalliturillepraecoturpissime.Adeoenimleuessuntnugaeillaἀδιάλυτακαὶἀποδεικτικὰ,utnihilleuiusnecfutilius.Ageprocedatsophismaprimum.PanaceaAmuualdidepulitomnesmorbos.PanaceaAmuualdiestunicamedicina.Quaedamergounicamedicinadepellitomnesmorbos.Propositionispropugnaculumesttestimonium&experientiaspeciminaqueAmuualdi.Negamuspropositionem,&dicimusdefirmamentoquodpetatprincipium.Namiduerumnonessetestaturexperientia,necinillistestimoniis&curismultumestfirmitatis,utapparuit.Possumusconcedere,panaceaninmultisunacumaliisprofuisse;inmultisnihilsaltemnocuisse;inaliiscreditamfuisseiuuare,cumnoneasedaliudprofecerit.Dederimforteetiam,inomnimorborumgenere,ubiestcommuniscausa,seureducieapotestadgeneralem,autabunadependet,quopactodocetHipp.Omnegenusmorborumposseproficisciamaladioeta,autaflatu&c.adiumentialiquidattulisse,&uisumsanasse;Atnonnisitunccumφαρμακίαspectatur,neccumaquauiscausamorbisingularesoriuntur,neccumacommuniquidemcaussaremotissimadependent,atpropeapluribusseusimul,seudeincepsexistunt;neccumadissentientibusorticommiscentur,&similibus,secundumsuperioremτῶνκαθόλουdeterminationem.Atsimpliciterita,utdefinitAssyluanus;impossibiledictumsecundumnaturamhactenuscompertam,iudiconisiDeusdecretumuetusmutauit,&naturaecursumuertit.Gangraenamfactamsanare;uaricesgrandes,sarcocelasqueualentestollere,peritonaeirupturassolidare;hydrophobiacaptosrestituere;apoplexiasfortessoluere,uulneraulceraquecordis,&cerebrigrauiaapostematacumlethargosaluare;exectammatricemregenerare&c.SolaPanaceahocestpuluereilloassyluano,fierisimpliciternequit.Necdumaudiuimusspeciminaleuiorummorborum,uttympanitae&ascitaeexcalidacaussainuetulis,itemilei,elephantiaseosconfirmatae&c.PanaceanonpotestreponeredentesAchillaeumAmuualdidespirituuitaemorborum&salutisfonte.Etquandouelunumdentemreposuitpanacea,autluxatummembrum?Quandorupturamcorneaeinoculo;quandoglaucomauetussustulit?SedecceilludAchillaeum.Quaeabunoeoqueuniuersalifonteproueniunt,eatolliquoquepossuntunoeoqueuniuersaliagente.Omnesmorbiabunoeoqueuniuersaliprodeuntprincipio.Omnesergomorbipossunttolliunocoqueuniuersaliagente;Etexconsectario,unaeriteaqueuniuersalismedicina.Assumtiofirmatur;quiaaspirituuitaequemomneshomineshabentunum,&eundem,insalubriterconstitutofiuntomnesmorbi.Hocillustraturcontrario;Sicutabeodemsalubriterhabenteuitaest&gubernatur.Comprobaturetiamuberiustestimonioomniummedicorum&philosophorumrectesentientium.Quidopusmultis?Peccatum.Nostritheologiitafrequenteradpopulumconcionantur,quodpeccatumsitprimaorigoomnismali.Itaquepersuasumestpeccatosublato,&mala&mortemauerruncari.Haeclaetiorasunt.Sednepeccemusinsacramtheologiam;iuuatinpixidepandoraemorari.Pandorapixis.~~Ostenditur(loquoriamPandorapotissimumdepropositionisiudicio)abuniuscriminedumPrometheusdiuinammaiestatemlaedere,sibiqueDeihonoremincreandishominibusarrogareaususfuit,generimortaliumprouenisseomniamala.~~Illiprincipiosiremediumsit,offensaquetollatur;consequenseratetiammalumtolli:AtquiplacariIupiterpoterat;&nihilominusexigipoenaesecundumiusticiaelegem,areis,quanquammitiuspunitreconciliatus,quamimplacatus.Nonsifonsobstruaturpostgenituminprocessismalumetiammalumauertitur.Itaquesipropositionissententiasitillaoriginesublata,malumtolli;tumillametaphysicarespondebimus,tumetiamhacnostraphysicamedicaque.Fingeenimuniuersaleagens,finge&patiensuniuersaleaquomalumprocesserit;Hocsitabillosublatum;atnonnecesseesteffectumtolliseuinflictummalum.Namfacileestexcitasseturbas,&sesubduxisse;sedasse,licetautorremotussit,nonestfacile.Uinmedicedici?Ubicaussacontinensinactu&morbusinfieriadhucest;easublatatollitur.Ubiuerouelnonestsedfuituelestquidem,ataffectusinhabitumabiit,&iampendetacausasuaeaqueultima&tangente;nonpotest.Morbusenimiamfactus,suocontrarioauffertur;dumfit,contrariocausaesuae.Considereturiamassumtionispropugnaculum.Fingamusitaessedespirituuitae,(neforteminusrectesentientesdicantur)atnonestconsequenseorestituto,sanariasciten,autfebrimhecticam.Spiritusuitaepotestcorrigirelictaemembrilabe.Namilleconstitutionesuamorbi.dapoteratquidemincendiumprocreasse&ueltotusconflagrasse,uelliberatusesse,atpartemincensamrestinguinonunacontingit.Haecenimiamnonabillopatitur;sedsuomaloardet.Itaquequodgeneraliteradspiritumuitaesanandumcomparatumest,nonstatimetiaminspeciesingulorummembrorumaffectuspropriossanat;sedidfiettunc,cumnondumaffectusimpressusest,&isabeosolodependet,sicutlignumnondumardensprohiberepossumusneardeat,restinctoprincipioundeflammaimminet;ueltuncquoquecumillauniuersalismedicinasimulaffectaestadpropriumcuiusquepartismorbumtollendum:qualemubinamreperias?Chymia,resuscitatiua&restauratiuamundi.Insepulchro;Ubisegregaturpurumabimpurogeneraliuirtute,factaputrefactionephysica.Acceditdeindespagirusilleomnipotens,&uulcanouniuersaliadhibitoconsumitomneimpurum,educitqueessentiamperfectepraeparatamsanatamque.Ecceturpissimumὐoχέποντοςelenchumexconcessisquoqueaxiomatis.Quidsinonconcedamusassumtumnisiκατάτι?Etnegemuseiusmunimentaconstanter?OdemonstrationemirrefragabilemAssyluaniherois.~~At~~126DePanacea.sihocfecerimus,nonerimusinnumerrectesentientium.RectesentientesAssyluaniperperamsentiunt.Quidinquam,tumpostea?InnumeroeorumquiAssyluanorectesentiunt,neuelimquidemesse.Ilenimomniumsanorumiudicioinsaniunt.DicoautemAssyluano;intelligeneomodoquoipseiudicat.Fierienimpotestutilleherossitcerebrimalesani,nerecteloquentessentientesqueinterpreteturrecte.Spiritusuitaenonestcausaunauitae&morborumomnium.Earationenobisilli&illinosfauemus.~~Sedcurnegandumsitabunospirituuitaeprocedereuitam&morbossecundumdiuersasconstitutionesQuiaillespiritusuitamsalteminstrumentaliteradministrat,itautsingulipartibusnisiipsaeperseuiuant,uitamlargirinonpossit,sedsaltemcumcalorefocioearumpotentiasinactumuocareutearumuitanonsit,sedsaltemactusit.~~Spirituscumcalorenondatuitammembris,selactuatsaltem&tdinstrumentaliternecsolus.Itaquesisublatusfueritille,mortemcatenusfierinecesseest,quiapartesseipsasnonactuant;perindeacterrasinonreuertereturposthyemenadeamcalorsolis,aquopotentiaeiusprouocatur,sempermaneretquasimortua,donec&uereuimomnemamitteret.Quandoueromaluminipsaparteestperse,etsispiritusuitalissitintegerunacumcalore,&stimuletnaturameius,uixlamenproficit.PanaceafereinutilisexAmuualdiaxiomatis.Itaquesipanaceasanatnediantespirituuitali,parumineaestpraesidii.Singularumpartiumnaturasinterioremotu&familiaritatedebetaduuare.Indeenim&diciturφύσιεςἰκτροῖτῶννούσων.Itaest&insole.Namnullaelusuipotestfieriutexpetrasolidasteriliqueenascaturanimalautplanta,etiamsioptimesehabeat.Atinquiesinferremorbospotestspiritusmorbifer.Crediderim.Nam&soliscalorexcessuperperamagit.Atnonstatimsanat,quodlaedit.Quomodolaedatuitalisspirituscommunis.Etdictumestquomodopossitlaedere.Primumdumuitamsingularumnongubernatrecte,necdebiteinactumuocat,quofactononpossuntactionesfacultatumrecteperagi,Etexconsequentemultamalaporrosequuntur.Itacumomninononactuat,quasimorteminducit.Deindequiailliutpotecalido&penetrantinonestnullauisagens,sedsatisualida;cumpraeternaturamestcostitutus,afficitsimulmembra,atqueitafitmorborum,uelsymptomatumuelpassionumcausa,utinephemera,peste&aliis.Nonsiuniuersalissitcausamorborumetiamestuniuersaleremedium.SedingratiamAssyluaniiterumdonemusspiritumuitaeesseuniuersalemmorborumcaussam;Atnegamusunumunuiuersaleremediumdari.Namillespiritusuariisiisquecontrariismodisafficipotest;uelutimotuprauo&immobilitate.Inuertigine&epilepsiamirificecontorquetur;Incatalepsiquasihaeretimmobilis&torpidus.Deindecopia&defectu;Copiautcumnimiscopioseirruitinaliquampartemeamquedistendit,quopactointerdumdeliriaexcitatquaesananturarteriisincisis;Itempriapismos&c.Defectuueroutinlipothymiis,syncope,obliuione&multisaliismorbis.Tertioqualitatibusutdumcalidiorsicciorqueiustoest,utinfebribus;uelfrigidiorutinsomniferisaffectibus;uelhumidior,utiniisdem&aliis.Quartointerdummaleestinformatus,&omninoineptusadofficia,utcumexprauiseduliisgeneratur.Quintoimpuritateflatuum&misturadeprauaripotest.Sextoimpediricircauias&uasaueletiamadynamiapartiumeiusactioprohiberi.Etsicdealiis.Quisadeouesanusest,utputettamuariismodisaffectouelconstitutospirituisufficereunum&simplexmedicamentum?Fingeenimomniaistaposseprocurariabuno;quodtamenimpossibileest;athocultimumcumimpediturmembrorumdefectuuelἀδυναμία,nonpoterit.Faciledictuest,quodpanaceacognataspirituiuitalihunciuuet;sednonitaomnemeiusconstitutionempraeternaturalemtollet.Oportetcausisquoqueaquibusconstituituraduersari.Infamepanaceatemeraria.Indefectuanimiafameuelhaemorrhagia,frustradederispanacean.Alereenimhaecnonpotest,utfasest.Ingraueolentibus&foetidis.Ubiprauis&putidisextabescitexpirationibus;hasremouereoportet,&odorataofferre.Panaceaabsquecrocoinodoraprorsusest.Ubianimiaffectibusutmoeroreexaerealieno,paupertate,mortefilii,conscientiamalefactorum&c.disperit;stolidussisdandoillumpuluerem,&sicinaliis.Quomodoergotantocumplausuprouniuersalierit?Uerauniuersalia.Ueriusegonouiuniuersale,quodsimplexsuanaturaest;atfacultatemadomniaobtinet;UnicouocabuloidestDeus;Inmedendoquoquetaleest;Medicina:quaetamensatishabetsibenemedetur,etsinonomnibuspromittatsperataesanitatisfinem.Medicinanonestinsanabilium,ubinullaepotentiaexistente,nulluspotestesseactus.Imoetiamquibusdamnemedeturquidem;siquidemnonestinsanabilium,sedeorumquaepossuntautapparentseusanari,seumitigariposseTandemquistamamensestutspirituiuitalisoliomniatribuat,cumetiamsacrorumcodicesnorintuitamsanguineoruminsanguineesse;Sanguis.alioruminanalogo?Imoetiamnoritquisquecaloremessepotioremcaussam?Fingequendamplenunspiritibusesse;desitautemsanguis,uelcalorsanguinis(noneniminspirituhaeretsolo)numuicturumautualiturumputas?Sipanaceaspiritumsequitur,anetiamsanguinem&calorem?Rectiusuniuersalequodsanguiniestfamiliare.QuinAssyluaneinposterumnonspiritum;sedsanguinemcuratuapanacea.Namquiahicceditinsubstantiamsimilariumpartium,&exconsequenteconstitutionesquoqueorganicas,&communemaffectumattinet;Imoqualisipseest;taliafiuntmembrasecundumelementaresqualitates;Ethicestmateriaseminisundeomniaoriuntur:Spiritusinstabilis.hocbenedisposito,disponesbeneomnia,atqueetiamipsumspiritum,quisanguinelongeestinstabilior&frigacior,nonmanenspanaceaeeffectum,sedpotiusfugiensinauras.Sanguisautemfacilealteraripotest,augeri,minuiprolibitu.EugeproficiescontracornutosistosGalenicos.Sedtuncoportettecallidiusagere.Nondabispanaceansolam,sedmiscebis,quiasanguismistusest.Medicinadiaetetica.Deindedabiscumnutrimentis.Namtuapanaceasolafamemuixcurabit.AstipulabiturtibietiamHippocratescumomniuetustate,quaeadioetaortosmorbosuictusregiminecurauit,&hancsolamartemmedicodignamiudicauit.Namqualitatessaltemmutarecuiusuisestextraartem:utquialget,fornaciassidetsequecuratipsum.Quiaueroetiamrequirunturpurgationes;dicespersequidemtuampanaceanmorboscurare;atpurgationesexaccidenteaduenire.Etsicnonobsistettuoinstituto.Protestibusascisceseosquiputantdieteticam&pharmacenticennonsemperesseuniusmedicinaepartes;sednonraroetiampeculiaresmedicineseparatim.Omnesenimmorbosquossanatpharmacentice;eosperse&longeulteriussanatdiaetetice.Etlicetillainterdumassumatur;tamennonadmorbossedadsymptomatasaltemdicesadhiberi.NonautemestmedicusquisymptomatacuratsicutdetoruisGalenicistuusPoetastergarrit,sedquisanatmorbos.Bellestabis.Spiritusautemtuusuertiginosuscitotedeseret.Diaeteticosueromedicosarsipsanondestituit.ObiiciesetiamillispomumEridis.Nam&Galenicismultissuntinuisapurgantia.Quimorbospurgandocurarenitunturuixpartemmedicinaeuilemobtinent,deexpediendisaliquibussaltemobstructis&plenis.Aliasprimashabetdiaeta.Itaqueomnistudioreguntpatientesindiaeta,&nonrarosuntmagirihocestSpagiri,quiipsoscibospraeparant&praebentipsi.NonraroClinici.~~Omneautemmalum&recidiuasadintemperantiam&errataincibopotuquequanquamipsorumsaepesitculpa,autpharmacorum,referunt,adeoutaliquisnonuerereturaegrotumacculareasinideuorati,eorundemetiamestaxioma,quodabstinentiamorboscuret;~~eorumpatronusCelsusestquiprincepsmedicinaenominatur,quidefenditDiatritumErasistrati.Quin&aliismedicisexprobrantpharmacenticen,quasinihilaliudsitquamarsueneficiorum.Namφάρμακονsignatuenenum;Etφαρμακεύεινestmagum&ueneficumagere.HincnobilisilleCratocumcogereturutipharmacisnonadsanandummorbum,sedobstantiaquaedam&symptomatatollenda;omninoimprobabatualidaseuuerepharmaca,sedsempereligebatmitia,&eaquaemedicamentaalimentosauocantur.Huiussententiaesunt&aliimedicinobiles,utinepistolisuidereest,&olimErastusfuit.NonillepidumtibieritepistoliumnobilisAndreaeDudithadWenceslaumRaphanum,ubidefiliolasponte,imotuncsanata,cumabiectasuntmedicamenta,noncumadhibita,ludit.Hicrhodos,hicsaltentilliinuidi.Otebeatumcaput,siitacomposuissestuampanacean.Siobiicient,nonposseexcludipharmacian,quiamorbosquosdamperfectesanet.Duplexestresponsio;primaperHippocratisτύχην;secundaperelenchumnonsequentis.Namnonrarocarnifexsanat,atmedicusnonest.Seplasiariusadmouetclysteres,ideonesitparsmedicinae?Herbarius&hortulanusoleraserunt&colligunt;atmedicinonsunt.Itaque&pharmacenticesitunaexillis.Medicinaenonpotestcarerepharmacia.Sedegolaeuussummonitor;teexpeririiubeo,quodipsenonausimobtinerenecaffirmare,tametsiplurimumtribuamDiaetae,modonostrihomineshuiuslegesadmitterent.Oportetautemnosaccommodareadearumingeniasiuolumusdignitatemnostramtueri.Multiclamant;modosaperetcibus,&potus,saluusforem.Uoluntsibisaltemrestituiuentriculum.Tuncresestbenegesta,sicut&tuustestisHerrenschuagerusDeogratiasagitquodsapiatcibussiuemorbusinaliispartibuscuratussitsiuenon.Mosaegrotorumperuersusincibis.Multiputantaegrotumeoliberaliusuoraredebere,quiaaegrotusest.Ideodieuelcentumofferuntiuscula&nonnunquamcoguntpatientemedere,praetendentescardinemsalutisinhocuersari.Siquidetiamciusmodisuasoribusobtemperatumest;remalecedente,eiurantomnia.Negantullumcibumpotumueattactum.Interdumubitricongiuseuacuatusest,designantparumquidsebibisse.Nonrarouididiariasfebriculasininfantibuscumcatarrhulo&destillatiuncula.Cibumcibum;autpharmacapharmacaclamant.Atnaturaeosmorbosrelictossibiegregiecurauit,saltemnihildando.Cibusintempestiuedatusnonrarograuiuemmorborumcausa.Quotiescumitaingerunturexterna,naturaemotusperuertitur,fitquechronicummalumexephemero?Haeccoguntnospharmacian&chirurgiansaepiususurparequamplacet.UeteresilliHippocraticilongeeranttemperatiores,&medicorumobseruantiores.Sedhaecpraecidopraesertimcumunohalitupossintistaomniaproteadductaeuerti.Dicienimpotest,nomenDiaetaeatenonrecteintelligi.Quanutritresdata;eapertinetuereadDiaetam:quasanatmorbosetsiexciborumgeneresit,eapharmacumest,&nomenDiaeteticumobiterhabet.Aliud.Sol,dat&distribuitlamenomnibusstellis,&uniuersoterraeglobo;Desole.&easuscitat&instigataduitam,motum&operationes.SalPanis.Salomnemcarnemdefenditamucoreomni,putredine&corruptione,conseruatque:Panisalitomneshomines,uinumpotumpraebetomnibus;itauthissolispossentnutriri&sustentari.Atillaeressuntunicae.Ergo&unicamedicinaspagiricepraeparatasatisefficax&aptaestaduersusomnescorporisaffectus.Debebanthaeccompositosyllogismoconcludi;quiaexsimilipetitumargumentumest.Sedmaluiretinereordinemassyluanum.Similiafidemfirmamnonfaciunt,quiaambiguntinterconsentaneae&dissentanea.Notumpuerisestsimiliaillustrantemquidemuimhabere;atnonadmodumeuincentem.Itaquenonopusestlaboriosaresponsione.Dicaturstatimcommittielenchumnonsequentis.Nametsiconcedaturantecedenstotum,quodtamennondumconcedimustamsimpliciter;consequenstamenesse,nihilcogit.Quidenimtumpostea?Naturaestcausanostrumprocreans&conseruanspropinqua,Deusremota.Solillustratomniaillustrabilia;Salputredinesarcet;panis&uinumnutriuntomneshomines;addeforte&bestias:nontameunamnaturalemadomnesmorbosmedicinamessenecesseest.Deindeeodemargumentopossumuscontrariumostendere.Solnonillustratomnia,necuiuificat.Solnonomniaillustrat;necuiuificatmouetqueomnia.Salnonuindicatomniaaputredine;Panis&uinumnonomnesferuantincolumes;Atheressuntunicae:Ergonecunicadaturadomnesmorbosmedicina.Desolepatet.Namnonillustratsubterranea;necuiuificatArabiaepetreaelapides;imoinAfricasubtorridazonasolemexecrantur,proptereaquodomniacomburataestu,&uitamtollat.Solcorrumpit.Itasolisardorenemoraincenduntur;eiusaestumultiextabescuntcummessisestferuida.Israbiemconciliatcanibus,inaestuambulantibuscephalalgiascreat,imo&pestiscausaestnonrarodummephitidesterraeducit,&exiccatisstagnisputridoshalitusprouocat.Desalenotumsimiliterest.Salmorbificus.Corrosoriamuimobtinet&corrumpentem.Adtempusseruat;sednonperpetuo.Nam&ipseeuaniduseuadit.Sietiamputredoest,misti,quamistum,solutio&interius;nonpotestomneminhibere:sedsiccitatedominanteetiamadiuuabitquaedam.Depane&uinouelplebeiisciunt.Panisnonomnestuetur.Quotusenimquisqueillismediisabinterituseruatusest?Anignotumestquosdamabillisetiammorbosconflasse?Quisigiturnonuidetillautsimiliasuntquadamtenus,itadissimiliaesse?Ignauumsophismaestexapparentesimilitudinedesubstantiareiconcludere,&dissimileprosimiliarripere.Solstellasnonuiuificat&mouet.Quodaitsolemstellasuiuificare,&eismotumoperationesquepraebere,impudentisestmendacii.Salemconseruareacorruptioneomniquistamamensestutidconcedatautasseueret,praeterAmuualdum?Quistehominemtamcrassae&boeoticaemineruae,oAssyluane,inmedicinamintrusit?Amuuald.malemedicinaminuasit.CurnonpotiusuenebarisleporesQuisteinfelixcaputadliterasadhibuit?Curnoninstabulo,uelarmamentariomansisti?Insupercurnoninsistebasinaequaliseusimiliratione,siomninouolebasindearguere?Solemillustrare;salemseruare,panemnutrire,siquidarguuntdemedicina,conseruationemsalteminnaturalistatuarguunt,ubicaussaintimaueraqueestlongealia,&quaesiuacillet;illaexternaminusnihiloualent.Undemollitersequitur;Solillustratquidemstellasitadispositas,utpossintillustrari;salconseruatcarnemaputredine;panissimiliternutrit.Siuerocarolabefactatasit,&corpusmorboexesum;stellaimposfacta;nihilagentuiresillorumexternorum,&sicnequemedicinapoteritrestituereidquoddesuostatudecessit:sednonestidmultisrefellendum.Suacaditimbecillitate.Aliud.Astrale.Quodastraleest,&perartemspagiricamsummedepuratum,quodquereductumestinsuamprimammateriam,&summamsimplicitatem:quodspirituiuitalisecundumproprietatemanalogon&conformefactumest,quodtandemmistumunitumqueeitotumcorpuspene138DePanacea.trat;idsatisefficaxestadomnescorporisaffectustollendos.Quaedammedicinaestastralis,&c.utpanaceaAssyluana.ErgoQ.medicinaunicaestefficaxadomnescorporisaffectustollendos.Negopropositionem.Assumptionemdicofalsam.Munimentumdepanaceanugatoriumest,&petitprincipium.Ideofalsaestppositio,quiaconsequensdissentitabantecedentesiuetoto,siueparticulatimaccepto.Undenegarinonaffirmaridebebatenunciatum.Astriratio,nonfacitadomnesmorbos.Astralefierisecundumchymicosnullomodo,causaest,queuimprebeataduersusomnesmorbos.EtipseParacelsusadeumfinemastraprincipaliainunumcongregat;Reductioadmateriamprimam.&tamennonassequiturscopum.Reductioinprimammateriamsuamnouasuiresnondonat,nequepristinasconuenienterreparat.Namsisimplexest;excoagulatosolutumexhibetqualepriusfuerat,utcumsalinaquamreditexquafactusest;uelcontraexsolutocoagulatum.Simistum,educitelementa.Quodsiformamunamspectes,utinpoculoaureo,perditaformaaurumuelaureamassareuocatur.Itaqueuiresexcrasicorrumpuntur;aliaenonsatiscommodaeprodeunt.Nonhabensfacultatemuniuersalemadomnesmorbosinmistura;sinequeantemistionemposseditsimplex,nonacquireteamcumreductumest;Cinabariaexquibus.ueluticinabaris,compositaestexmercurio&sulphure.Siadhaecreuocetur,quaenonhabueruntuimillamantecompositionem,eamnonadipiscentur;Imonectamualidaexibunt,quamerantantemisturam.Itaquecontrariumpotiusexillareductioneconsequensest,nisiprincipiummaterialepriustalefuit.Quodsifuerit,curnonaccipiasidantecompositionempotius,quampost?Aurimercurius.Negespossecapi,utaurimercuriusaliundenonest,nisiexauro;necsiessetaliunde,tamforetelaboratus&perfectusacinauro.Aurumergoadprimammateriamsuamestdeducendum.Dicoprimumetiamaurodebuisseillamcommunicatamfuisse,quodnondeprehenditurquanquamualdepraedicentidChymici.Mercuriusauriantemisturampersectionemeamquaminauroobtinet,nonhabet.Deindesiextraaurumperfectusnonestillemercurius,sedformam&rationemperfectionisaccipitamisturacertacumsulphurefixopurissimo,solutamisturaperibiteiuspersectio.Ethocuerumesseresipsadocet.Namaurimercuriusaequefugaxestaccrudus.Imocruduspluspotestquamquiexaurofabricatur,sicutnoruntilliquitractantaurificium,&legeruntRogerium,Arnoldum,&alios.Modiuertondiauruminprimamma¬teriam,idestmercurium.Etquantumperitinextractioneillatamuiolenta?Duplicimodofereelicitur;Unopercrudum;&tuncseparariomninoequit,sicutnecaquacommistaaquae.Alteropermagnatormenta,&corrosionesaquarumfortium&sublimationum.Ibiduplexpotius,quamsimplexresest;nequetamenadomnemmorbumualet,utneccrudusMercurius,cuiusportioexcellitmultum,Hicuanaestiactatio.Chymicidicuntpuluerelapidisreserarinaturas,&c.Periitenimuirtuspotiusquamseruataest.Potestquidem&tertiomodoeduci,sedtuncrationeprimaemateriaenonualet,utintelliguntconscii.Summasimplicitas.Deductioadsummamsimplicitatemitidemnihilfacit.Nonenimafficitnostrumcorpusquodsummesimplexest,sedquodmistum.Qualisautemsitpanaceasupradictumest.Conformitascumspirituuitaliinutilisest,utantesatisapparuit.Necquicquamualetmisturacumeo.Ergosingulaillaplaneexolescunt.Sedneciunctasimul,quemadmodumexsuperioribusabundanteruidereest,&odiosumforetταυτολογεῖν.Inanisitaquepropositioest.Assumtioplenaestmendaciorum.Assumtionisiudicium.Chymicasimplicitas.~~Namspagiriaadsimilitudinemquidemeiusquodpurumprimoest&perpetuumrespicit,sednequeeoperuenirepotest,nequeidpolicetur,cumexmistiseliciatpurissimampartem,eamqueuocetcoelestemobdissimilitudinemcumprioreconcretione.~~Interimsummasimplicitas&astralisnaturanonattingitur.Excorruptiligenitum,corruptionisexpersnonest;Nonenimexceditgenusnaturae,necinindeterminatumabit.Omnechymicumcorruptibile.Omneetiamchymicumopusexelementisautmistisfactum,corruptibileest&alterabile.Primamateria.Sietiaminsuamprimammateriamreduciturresquaeuisinspagiria,eaautemgenussuumnonexcedit:Metallienimprimamateriaestmetallica,&inhancabit:Sistatimexelementismistaest;ultraelementaprocederenequit.Haecenimsuntprimamateriacorporumelementariummistorum.Quaedamprimamateriamista.Sinonstatim,sedlongointeruallo,inaliquibusquidemmistamateriaproducitur,uelutimetallorumprimamateria&ipsamistaest,inaliquibusuerosimplex,utcumomniaquaemistasuntsoluuntur.Itaqueillareductiononsemperperuenietadsummamsimplicitatem,nisieamgenerecoerceas,quodetsifiat,nontamenconsequensestquoddicitur.Omniumprimamateria.Sedintelligaturomniumprimamateria,cumhaecsittammorbidiquamsanicapax,tamfacilisadhoc,quamadillud,medicinaprorsustemeraria,&suspectaerit.Nampraesentempotiusmorbiformamassumet,quamlabefactampartisafflictae.Repetitporroargumentumasimilicibo:sicutuniuersalesciboshabemus,ita&medicinas.Cibiuniuersales.Sedantedictumestnihilsequa.Nonenimesteademratioconseruationistotiuspersanguineumnutrimentum,&sanationispermedicinam.Illapersimiliafitininstrumentonaturaliadunumgeneraleredacta;hecpercontraria,quorumnaturanonestdestruenda,necadunumgeneralereuocanda.Sequiturdeigni.Ignis.Ignis,inquir,aDeodestinatusest,utomnesresconsumat;&naturaliteromnibusrebusaduersatur.Quidergoueter,quinunicamedicina,adigneamnaturam,quam&angeli&animepossident,artificiose,apterectequeperducta,omniamalacorporisaccidentia,qualiasunt&morbi,tolletdepellatque.SiDianoeansyllogisticeinstituas,uixpoteristibiarisutemperare.Fietsyllogismustalis:Quodadigneamnaturamdeducipotest,idomnesresconsumerepotestsicutignis.Medicinaunicapotestadigneamnaturamdeduci;Ergo,Medicinaunicapotestomnesmorbosconsumeresicutignis.Propositio,probaturafineignisautoritateDei,&illustraturangelorum&animarumnaturaignea.AssumptumfirmatursententiaueterumSpargirorum,quiuetuerintusummedicinenisipriusinignemconuersae.ItaGalenusastipularidiciturinlaudetheriacae;itemdeanimamundi,quaeuocatasitpenetransignis,&c.Ignisnonconsumitresomnes.Primumfalsumestignemconsumereresomnes.MeminissesaltemdebebatseSpagirumesse,cuiusdogmaestnullamremfixam&coelestemposseconsumiabignielementari.Mercuriusillasuiabigni.Itademercurioscribunt,quodinconsumtilissit.Namautmanetinignitotus,iauttotusfugit.Etquisignisetiamcalcesabsumit?ReuerberiiignisflammeusuehementissimusestinChymia.Athicnonabsumitomnia.Ignismundumabsumturusanostraflammaalienashabetuires.Necobiiciasultimumignemmundiconflagraturi.Nostrisimilemnonesseconsentaneumest,quia&aquasconsumet,quodnostersinemediononfacit.Necignisomnibusaduersatur.Philosophiscribuntfixummercuriumacquiescereignitanquamfamiliari.EtAristoteles.scriptumreliquitquaedamanimalcula,etiaminigniuiuere.UndefigmentumdeSalamandra.Salamandricum.AbhacetiamChymiciSalamandricumuocant,quodnullocomburiturigni.Itadebysso&asbesto,&tabulisalumineillitisreferunt.Quin&adamantisquoddamgenuscontumaciterignisuimrespuerememoriaeproditumest.Animae&angeli.Ridiculaestapplicatiodenaturaangelorum&animarum.Quomodonudisformispotestessenaturaignea?Siconparueruntspecieignis,nonobidigneesuntnaturae,nisiuelisetiamhumanaeesse,&equine,&plaustralis,autSpiritumS.incolumbamtransformare.Assumtumpotestconcedi.Medicinaignea.Sienimignisaliquodcorpusseparatumestinrerumelementariumgenere,idqueagitefficacissime,&naturaliteragentisestsimilitudopassi:nonidsitabsurdum.Sedtuncconsequenserit,medicinamunicamnonposseomnessanaremorbos.Molliterenimsequetur:Siignisnonomniaabsumit,nequeigneum:Itemsiignisnonraromorbosparit&totumdestruit,&igneum.Ueruntamennequesicestconsequenseandemuimuelparemesseignis&ignei,utnecparratioestanimae&animati.Itaquealioquoqueuitiopropositiolaborat.Nonquaeignispotestea&igneum.Esseautemiduerum,ostendentexempla.Ignisflammeuslignacomburit,atnonEuphorbium.Ignismodicusexcluditpullosouisfoecundis,utinAegypticlibanis,atilludnonefficitpiper,autsimile.Minusincomplexione,&c.Mirabilisetiamcomplexioest.Curenimnonconcluditurconformiterpraemissis?Curnonmedicinaillaomniaabsumet?cursaltemmorbos?Ecceilleputidussophista,nesyllogisticamquidemformaminstituerepotest.Sed&concedamushocaliquantulum,&absumatmedicinaigneaomnesmorbosseumalaaccidentia,sicutignisomnesres:SimedicinaAmuualdiabsumitmorbosutignislignaecorporiestinfesta.necesseestutuelmorbiseparatimabsumantur,uelcumsubiectis.Sedimpossibileestmorbosseparari.Omneenimaccidensinseparabileestamateriaseusubiecto.Itaqueabsumetcumsubiectis,&sicillamedicinaoculumcumcoecitatedestruet.Quamprobaergosanatio?Sindicet,saltemexigere&depellere,sicutqualitasqualitatem;quidergo,inquamtibiestcumigniabsumente?Quamturpeestiterumdissentanea&dissimiliaproconsentaneis&similibuseffutire?Parabsurditasest,dumdicitignemomnibusaduersari.Siitasehabet&medicinaignea,quomodospirituieritfamiliaris?Simala,saltemincorporemorbidointelligit;utmedicinaillis;ita&illauicissimmedicinaeresistent.Ethocuerisimiliusestinpanacea.Nampertinaciteradmodumeiaduersanturmorbi.Nonitaqueproderitinmorbispertinacibus,&insanabilibus,sicutnequeignisfacitquippiamaduersuslacus&mare:IllequeDeusAegyptius,ChaldaeorumDeoadhucestfortior.Sedubituncdogmaparacelsicumdecurapersimilia?Hocquoqueconsequensest;quiaigneamedicinanonestsaltemqualitas,sedqualitasincorpore;sicutmorbisinsestaest,ita&partibusinquibusexistuntmorbi.Nonergosanabitcitraiacturam.Coelestisignisextractio.Prolepsisdeextractoignicoelestiuana&nugatoriaest.Nonenimexelementaribusextractaigneanaturapotestessecoelestis;&siestcoelestis,refutattotumargumentumpriusdeignamconsumente,&aduersanteomnibusrebus.Spagirorumignis.Quaedeueterumspagirorumsententiaaffert,eaparticulariasunt.Nonomnemmedicinamadignemperducunt.Namcumelementaextrahunt,etiamaquasterras&aeremhabent.Deindeilleignisnonomnibusopponiturmorbis,sedsaltemfrigidishumidisperse;aliissisintcummateria,exaccidente.Ueruntamennectamsalubrisest.Namtandemcorpusdestruiturabeo;&iscolliquationumnonraroestautor,ut&praecipitiumcatarrhorum.Insupereorumsententiauideturlongealiudinnuere,quamquoduultAmuualdus.Nampuritatemeamrequirunt,&fixitatem,adeoutetsiresfrigidasit,utSalamandramputant,tamennihilabignipatiaturcombustionis,sedauttotamaneat,auttotafugiat:sicutoleaaereaquaeinignistant&acquiescuntadtempus.Indefugiunttota.UeteresSpagirimultashabentmedicinas.NecilliunumsaltemgeneraleAssyluanicedescriptumhabentadomnia;sedmultiplicemmedicinarumfarraginem.Theriaca.LaustheriacaeobigneamnaturamaGalenoproducta,uixinueniturapudGalenum.Percurri,prootio,lib.deantidotis,&detheriacaadPisonem;idpraeconiumnoninueni.Commendaturadomniainternamala,potiss.uentriculi&auenenis,&c.Tamuniuersaliterutpanacea,nonproclamatur.Quaedeanimamundi&reliquisattexuntur,nihiladrhombumfaciunt.Adiicitur&aliudάλύμαντονassyluanum.Uenenum.Sicutunicumuenenumparuaquantitateuitamadimerepotest;itaunicamedicinaparuaedoseosuitampotestseruaresanitatemdefendere,&abomnibusaffectibusmalisliberare.Hicueraestprotasiscontingenter.Unaerespotestuitatollere,atnonunaomnessanaremorbos.Nonenimsemperidfit.Apodosismendacissimaest.Unusmorbussatisestaduitamadimendam,autetiamunauis,utstrangulatio;AtnonunamedicinarestituerepotestOmnes.Etnihilestimpudentiushocsophismate.Uniuenenopotestalexiteriumopponiinunoeodemquemorbouelaffectione.Atsiunumsanat,nonconsequensest,omnessanare.Deindenonsolouenenopetiturhominisuita:ErgonecsoloAlexiteriodefenditur.AlexiteriumAersalubris&insalubris.Sednechocperpetuumest,utalexiteriumoppugnetexpugnetquemorbumauenenocontractum.Namsiiduenenumpluramembracorrupit&iamfecitmorbos;solumalexiteriuminutileest.Requirunturnonraropurgantia,solidantia&alia.Ubinondumfactusmorbusest,concesserim.Sedubifactus;nonitem.Utinam,Assyluane,adtribunaldeclamasses,necmedicinamunquamattigisses,tamturpisSophistafuturus.Eiusfecis&hocest:Sicutaerinfectusuenenototumcorpus,&omniamembraperuadit,inficit,uenenat,&destruitfunditus;Etcontra;aersalubrispenetrationesuacorpus&omniaeiusmembrarecreat,&amorbispraeseruat:Ita&unicainnoxiamedicina,spirituiuitalipredictomodoconformis,aerea&penetransreddita,potestesseefficaxualensqueadomnescorporismolestiasdelendas.Inprotasicomparantureffectaaerisinfecti,&salubris.Sedimpariasumunturiterumproparibus.Uitainquibius.Namuita&salusinmultorumbonahabitudine&encrasiauersantur;interitusuelexunodependet.Itaqueaerpestilenspotestsolusquideminterimere;sedsalubrisaerneutiquamsolusseruare,utnotumest.Inapodosidissimileestprosimili,&explicaturid,sicutdeaeresalubri.Panaceainnumerisanati.Repetiturargumentumabeffectispropriis;sedridicule.Aitenim:Anteoculossuntfereinnumerihomines,quossanauipanacea.Quiduerotumpostea?Fortassisunolaboraruntmorbo,autnonmultumdistantibus,autasemutuodependentibus;autaliapraecesseruntuelunaadhibitasunt?Nonindeefficiturpanacea,uirtute&effectuperse.Aliudabexemploueterum.Ueterigeneralia.Galenuseumproauismultahabentgeneralia.Ergoestgenerale.Dehocsupraestsatisfactum,dictumquequodlongisparasangisueterumgeneraliadistentabAssyluano.πολύχρησταsoletGalenusappellare;Polychrestamista.eaqueasseritomniaessemista,seuarteseunatura;&uelperseuelexaccidente.IdalienumestabAmuualdo.Ultimumsequitur.Purgatioetphlebotomia.Unapurgatio&phlebotomiaestpraecurandos;Curaligni&therma.Etultimumrefugiumestlignicipuumfundamentumadomnesmorboscura,&thermae.Ergounicaestmedicinaadomnesmorbos.Antecedensfalsumest.Sedestouerum;tamennonsequiturindeunamedicina,nisiunum&simplexsitpurgare,&uenamsecare,thermasimperare,&sudarelignipotu,uelpotiuseatechnaabutiadabstinentiaminiungendam.Amateriamedicaadoperationemseumedicationemtransilitur.Sedoridiculumcalumniatorem.Tunemedicamoperamausismateriaetuaesimilemfacere?Annontuturpissophista&mendax,hactenusdemediciinstrumentoseupharmaco&materiadeclamasti?Curtransilisadoperationem?Uerumestmediciunumuniuersaleofficiumesse,BeneMederi:Unumuniuersaleofficiummedici.attuindetuammateriaeuniuersalitatemnunquameuinces.Otelogicascutica&feruladignum.X.DeObiectisQuorundamGalenicorum.HactenuseffoeminataillaAmuualdisophismata,&stramineaehastae.ObiectionesGalenicorum.Sequiturultimumcaputdenostrorumobiectisquibusdam.ItadicunturGalenicorumquidamoccurrisse.Siunumcalopodium(seumodulus)adomniumpedumcalceosnonestaptum;nequeunamedicinaadomnesmorbos.Sedpriusest;Ergo&posterius.Connexiopetiturexsimiliumaffectione.Assumtumprouerbiopatet;sicut&cumdicitur,unafideliaduosparietes;&unafiliaduosgeneros,&c.RisusAmuualdi.Amuualdusirridetsimilitudinem:seunegatconnexum;quiaacalopodioadmedicinamnihilsequatur,proptereaquodresimpareshabeantimpariaiudicia.Quiauerosimilitudoexsutrinapetitauidetur;ideoeisilluditeonomine;&quodamnonerantdissimiliaprosimilibusassumenda,opponitillismagnisphilosophis&doctorib.ironicesicuocatis,puerileiudicium.NonconstatmihiquinamitaoccurrerintAssyluano.Responsio.Sedpatettamen,uixdignumiudicatumesseaduersariumargumentisgrauibus.Prouerbiae.Nonautemestinsolitumprouerbiaaliquibusrebus,licetinterdumpauloalienius,accommodare,&sicpaucissententiamaperire.Nihilenimaliudilloprouerbiohicdesignatur,quamAmuualdiaxiomaesseabsurdum&ineptum,seuueritatisnullius.Contrauniuersale.Aliasmeminiquosdamitaargutasse:Siunamedicinasatisestadomnesmorbos;temere&creatae&repertesuntadseruanturquemultae.Sedhocimpiumest&insipiensdictum.Illudergofalsum.Amuualdeiusdemcriminisreus.UerumquodattinetadAmuualdum,siGalenicipeccaruntunicohocargumento,Amuualduscriminismultiplicisreuserit;quiasupraeiusmodisophismatislapsusestpluribus.Connexidefensio.Deindenonplaneestextraoleasconnexio.Probabilienimsimilitudineremexplicat,etsinonestnecessaria.Similiaautemprobabiliterdeclararerem,isignoratquirationisusum.Similitudointerprouerbiumistud,&medelamAmuualdi.Similitudinisautemratiohaecest.Intermedicinam&morbumoportetesseconuenientiam;sicutinteragens&patiensquanquammorbuspatiaturabaccidente.Est&intercalopodium&calceos.Si.~~n.~~calopodiumrespondetpedi;&calceuscalopodio,necesseest&calceumpedicongruere.Iamnonunuseiusdemquemodipesomniumest.Ergonecmodulusunus&eiusmodi.Itasehabet&inmorbis.Nonestunusmorbus&eiusdemmodi.Ergonecunamedicina,&modieiusdem.Quamhaecἄλογαsunt?Argumentaminore.ludicatelogici.Imodicam&maius.Sienimunumcalopodiumnonsatisestadomniumpedes,multominusunamedicinaadomnesmorbos.Argum.aminore.Uariantenimmorbinontantumsingularitatehominumsingulorum,sed&membrorum&affectionummultipliciuminunoeodemque,quodtamuarienonfitinpedibus,quibusquaerunturcalcei.Ecce&egoexsutrinaprorepo.Atnonultracrepidamsapio,sicutAmuualdus,quisuamnobilitatemdebebatdefendereuirtute,&iusdicere;nonmentiri,&panaceanuendere.Amuuald.Quodiudiciisuirationemredditpueriliaxiomate:inRamealogicaridiciulus.Resimpareshabentimpariaiudicia;quiauocabuloaxiomatis,quoutuntursyncerilogiciseostentat,gustassealiquiddecorrectispreceptisuidetur.Sedquislogicuscastigatusunquamtaleportentumpronunciauit?NostripueridicuntAmuualdonobiliuiro,iurisduplicisLicentiato,&duplatoimotergeminoDoctori,quodpueriliter&foedesithallucinatus.Namimparesresseuargumentanonhabentimpariaiudicia,sedimparesaffectiones;iudiciumuerosiaxiomatedisponantur,affirmati,negati,ueri,falsi,simpliciscompositi&sicpronaturaaxiomatum.Sisyllogismo;consequentiae&inconsequentiae,&c.Namimpararguiturimparieodemmodo,cumnaturacomparationisaequesintnota.Utrumautemueraanfalsaexdispositioneemergantenunciata;idiudiciiestdisquirere.PriuseratInuentionis.Hocrusticiquidemnonobseruant;atnostripueriprobe.AliudGalenicum.Admedicandumomnesmorbosrequirunturmedicinaeuirtutumuariarumearumquesaepecontrariarum,&actionumtalium.Unicasimplicissimamedicinanonpotesthabereuirtutesuariaseasquecontrarias,&contrariasoperationes.Ergounicasimplicissimamedicinanonpotestmedicariomnesmorbos.Abadiunctiseteffectiscatholics.AssumtumnegatAssyluanus,argumentotestimoniipropriiGalenicorum,astruentiumunammedicinamobtinerecontrariasuires&operationes.NamRhabarbarumestunumsimplex;atdiciturpurgare&aluumsistere.ItadeRosa,absynthio,aloe&aliis.ImoEontantumunamcontrarietatemassignaresimplicibusdicuntur,sed&uarias;uturticae,oxalidi,rapis,cannae,fumariae,auenae,tritico,glycyrrh.saccharohydrargyro,stibio,camphorae&aliis.Scribereenimeosasseritpublicepartemexillissimulcalefacere&refrigerare;partemfimulsiccare&humectare.Hocunumestargumentum:Additur&alterumabexemplis:Animasimplicissimaresest;atuariaeaquecontrariaoperatur:Sollutumdurat;cerammollit.Necullumestelementum,quodnonsuaenaturae,quaeillitribuiturcommuniter,aduersusfoetusfructusqueproducat.DefensiosyllogismiGalenici.Haecille.Assumtumnegattemerariaquadamimperitiadeceptus.Simplicisnatura.Estenimuerissimumcompertum,siquidemhactenusestmedicisGalenicis&chymicis,quodomnisimplici,quatenussimplex,secundumnaturamunicusisquesimplexsitmotus,&amotudependensuirtus&operatiounica.Quodsifortunamspectesκαὶτὸσυμβεβηκὸς,fieriquidempotestutetiamcontrariumobtineatmotum,ueluticumcorpussimplicitergraueperuiminaltumpropellitur;athocnequeperpetuumest,nequemutatnaturampropriam.Itaqueassumtum,quonegaturhuiusnaturaecontrarium,nonpotestnonesseuerissimum.Principia&necessariaaxiomataconuellerecuiusestnisiimpudentissimisophistae?Gallenicamedicinaepolychrestae.QuoddeGalenicorummedicinissimplicibusnugatur;idillebonusphilosophusnunquamintellexit.Totogeneredistatadescriptionepanaceae&eiussimplicisquodestinsyllogismiassumto.Namautnaturamiscuitid,autars.AtpanaceanAssyluanamtraditautoressesimplicissimam,summedepuratam,astralem,&adprimammateriamredactam,quanquamomniafalso,utsupradiximus.Esseautemillanonsimplicissima,quanquamunitatisratione&relateadcompositauocenturἁπλὰ;Galenusasserit,cuminquitdepolychrestis:ln5decom.~~ἄπανταδὲἐξἐναντίωνσύγκειταιφαρμάκων,οὐκατὰτὰςπρῶταςμόνονποιότητάςτεκαὶδυνάμεῖς,ἀλλὰκαὶκατὰτὰςδευτέρας.~~med.sec.genera.In3desim.med.fac.23.~~EtalibiΤῶνγυλῶνσχεδὸνοὐδεὶςἐστινἄμικτοςἀλλοτρίαςποιότητες,ἀλλὰκᾂνδένδροις,κᾂνταῖςπόαις,κᾂντοῖςκαρποῖςἀναμεμιγμένοιτοῖςἑτερογενέσινεἰσὶν.~~οὕτωχρὴνοῆσαικᾂντοῖςφαρμὰκοιςἄναμεμίχθαιπολλῶνἑτερογενῶνοὐσίας.Exaccidentesimplexomnino,efficitcontraria.Quodsiplanesimplicibusquoqueuariaeδυνάμειςasscribuntur;idexaccidentefieripalamest.Namquiamateriaestsusceptiuacontrariorum,potentiaalterationisauttransmutationisdicerepossumterramnonfrigefaceresolumsed&calefacereposse;Aquamsimiliter,&itainaliis.Unireimultaeassuntrationes.Deindeususindustriusitidemuirtutemuariat.Undeususmultiplex.Itaaquapotadebiteasitienteuitameiseruat;Adimitnimiacopiasiineasubmergaturhomo.Ita&potudiuersistemporibusfebricitantemleuarepotest,atqueetiaminpericulosiusmalumpraecipitare.PanaceaequoqueplurimiestususSimplexsensuuno.Itafacilecrediderimetiamdepanacea,quodpossitplurima,nontamenomnia.Sienimtantacopiasit,utquisineauiuussepeliatur,uitamnonseruabitsedaufferet.Seddetalibusnosgarrire(foretenimtemerarium)neipsequidemAssyluanusconcesserit.Deeafacultatequamresunanaturalissimplicissimanaturaliterobtinet,contentioest.~~Sed&donemusAmuualdoGalenicisyllogismiassumtumloquideunosimplicisecundumsensum,uelutiderhabarbaro(quanquamipsorumantecedensnonestdemateriamedicineseddemedicina)numidobtinetUariasuirtutes,easqueomnesperse,contrariasqueitautomnibusmorbisdepellendispersesitidoneum,idquodpronunciatAssyluanusdesuapanacea,seusuosimplici?~~Nullomodo.Itaqueetsiunamatquealteramautforteetiamplurescontrarietatesuniassignauerintnostri;tamenomnesquotquotrequirunturadomnesmorbossanandos,nunquam:nequepersesemperetiamillas.Medicinonutunturuiribusincodemcontraeriis,sedpraeparationealterumtolluntbelpremunt,utalterasolaagat.ItaqueetiamhocmodoimmensumdistatGalenicorumπολυχρηστονabAmuualdinocommento.Necignotumillidebebatessequod,etsicontrariaeuirtutesdeprehendanturinesseuniseusecundumdiuersaspartes,seueasdem,tamenmedicinonitasimpliciteromnibusutantur,sicutAmuualdussuapanacea.Ethocetiamchymicisnotumest.Namubicognoscuntuenenatamuimconiunctamsalutari,hacseruatatolluntillam.CumRhabarbaroastringereuolumus,idtorremus.Ita&naturaagit.Nonenimsimul&semelomnesuiresdominanturexerunturqueinherbis.Omnibusestuismedicamentosa.Atinaliquibusnutrimentosapraeualet.Etsicuiceuersa.Inmetallicispluribusastrictiosimulest&purgatio.Quiferrisquamasuorant,crudas;purganturualide.Quicrocumseurubiginem;astringuntur.Etubicessatuacuatio,subductahumiditate,spontenaturaesucceditcontrarium,quodmedicamentoperseasscribinonpotest.Inaliquibusetiamaliquaeuirespreterprincipalemsimulagunt;sednonnisidiuersaeautdisparatae;contrariaetuncemerguntcumcontrariarumimpetusrestinctusest,siquidemeousqueperstiterunt.Itaquaedampurgant,calefaciunt,siccantincidunt&aliaaguntsimul.Patiensuariatagentisopus.Interdumpronaturapatientisdiuersusabagentisfineproditeffectus;ueluticumcalidumsiccumqueresoluit&exhaurithumidum,cuiustandemfinisestsiccitas;Inaliquibusanteeuenitmaiorhumiditas,quaeexreseratisnaturaeclauibusinapertumprodit.Attandemetiamhicsequitursiccitas.ItaqueexemplumabAssyluanoallegatumplanesophisticumest.Soliscaloraestiuuscalefacit&siccatpersesemper.Soliscalor.Interimacciditeiagentisihumidumnonestinpropatulo,sedpriusproducendum&c.Itaexaccidentehocquoqueestsiintercipiaturagensantequamadfinemperueniat,utcumliquaturplumbum;ignisiduerterettotuminfauillamnisipriussubduceretur.Panaceadissimilitudo.Sednonpossumuseiusmodiaccidentiaomniapercurrere.Amuualdipanaceanonusuuario,nonuariapraeparatione,nonartisregimine,neculloalioaccidentedicituromniaposseinmorbisesymptomatis;sedperseomniasipercurrerisaccidentia;nullumtameninueniesquodassequaturillamagnificaAmuualdina.Ridiculusest,cumdeanimasimpliciphilosophatur.Deanimaagente.Curergoillanonsanatsinepanacea?Anexanimessuntquipanaceautuntur?Animamultaagitsedusainstrumentismultis.Sedbenesereshabet,quodnecmediciutanturanimatisnisialiquandoexaccidente,necAmuualdusunquamintellexitquomodoanimaopereturillaomnia.Deelementisnugasagit.Elementorumfoetus.Sinullamuimpatiuntur,relictasibipersenoneduntcontrariosfructus.NeceomodonegantGalenicietiampanaceanposseinterficere&mortemafferreprouita.AliudGalenicum.Depraecipitato&uittroAntimonii.Praecipitatus&Antimoniiuitnumnondanantomnesmorbos.PanaceaAmuualdiistorumalterutrumesseuidetur,autsaltemassequinaturameorum.Ergo.Panaceanonsanatomnesmorbos,Propositionemprobauitexperientia.Propositiofirmata.Nametsimultadeaurouitae,auripraecipitato;angelicopuluere,praecipitatocorallino&c.portentosesintdeclamata;tamennonduminuentusestquipraestiteritistagrandia.Ita&Bodensteinlicetmagnatribuatsuodiaphoreticomercurio;nequittamenomnia.EtParacelsumaiuntusurpassequidemistum;sednonsolum;necpotuisseomniamalaperillumtollere.DeAntimoniiquoqueuitrosimiliterprodigioseestnugatum.Sednoncomprobatapraeconia.Aliquiexstibiofaciuntpolychresta,&benedicta&AntidotosDiastimmioshabent:Chymicitincturaeeiusnihilnontribuerunt:Sedeaomniapartimnonsuntcomperta,partimdesolis&unicisnonprolatamoreassyluanico.Assumtio.explicata.Assumtiroburexdoseosexiguitatedependet.Paruadosisestuehementium.Nameaportiunculaexhiberisolent,tumaliauehementeractiua,tumpraenominata;quanquamAmuualdusmutauitdosinparuaminsatisgrandem,quoipsoeuincitureiusmedicamentumnonpossepraestareistamiracula;necuidetsesibiaduersari.Sedilleargumentaaliacallidepraeterit.Signaprobabiliamercuriiinpanaceae.Naminparuadosimultumobtinereponderis,annonideratmercurioconsentaneum?Ecquidgrauiusautsaltemtamgraueacmercurius&aurum,&quicquidualetmercurio,utplumbum?Explumbofactapanaceauixesset.Miniumenimforet:nectamfugaxinigni&c.Necexauro.Noneniminflammareturneccoloremperderet;sednecpraecipitatussimplexest.Diuinateiamboniuiriquidnamsit.Multumgarriuntdepraecipitatocorallino.Eiuscolorempanaceapersenonhabet.Sienimseiungaseaquaesuntadmista,puraputacinabarisapparet,secundumomniaexamina.Sedquiingeniosusest,facileexsuperioribuscolliget,quaenamsiteiussubstantia.Dicendumenimapertenonest;neoccasionemimposturisdemus.SedquidrespondetAmuualdus?Itaarguit.SiessetpraecipitatusautAntimonium,imperfectepraeparatumforet.Sednonestimperfectepraeparatum;Ergononestpraecipitatus,autAntimonium.ResponsioadAmuualdisolutionem.Nostrimedicirespondenttefallereelenchohomonymiae.Siperfectapraeparatioidsignatquodchymicis;negantassumtum,idquepetuntprobarisinepetitioneprincipii.Uerbisenimampullosisnoncredunt,&examinatestanturuerumnonesse.Siautemperfectepraeparatumidest,quodfinemabartificespectatum,obtinet;negantpropositionem.Hicrhodos,Amuualde.Sedaudirealiud.SiessetpraecipitatusueluitrumAntimoniieffectumhabereteorum.Sedhocnon:Ergonecillud.Assumtumprobatmagnificisistis;nonurit,noninflammat,nonabsumitradicalem&c.Quidamuidebanturnegasseassumtum,&probationieiusopposuisseuitaedecurtationem;quanquamconiecturasaltemdictumappareat.HocnegatAmuualdusstrenue&opponitmiraculosassanationesinhectica,marasmo,ueneficio&sortibusmagicis&c.Sednostrimedicinegantconnexum.Namuelmisturauelalioartificiotegipotesteffectumistud,utnonplanesitidem.EtuerumestquodAntimoniumomninoseaccommodetadartificisingenium,modoopereturindustrie.Uixpersuadeomihi,quenquamputasseesseilludfuriosumuitrum.Annostritamimperitirerumsunt,utignorentuitrumuariepossepraeparari?Nonsuntanseresnostriphysici;neerres.Inscriptiooperishabethaecuerba:Panaceadaturinualdeparuo&incredibilipondere.Ethuiusponderiseffectustantuspraedicatur,utnullaferemenscaperepossit;quidmirumsiuimmercuriicertomodopraeparatidicaturassectari?Anignotumnobisestquidillepraesteteodempondere?Sedtamenhocexpertusdico,saepiusnihilquamaliquidoperaricompertusestillepuluis.Causarecitataestsupra.Dediuinanaturainradicalihumoreseruando,cumtamenomniaaliaabsumatquaesuntpraeternaturamincorpore,nonfacilepersuadebissicut&dealiisfumis.NospluratribuimuseihacinpartequamAmuualdusipseimprudens,dumdemola,pinguibus,gonorrhaea,abundantiauitalisspiritus&aliissupradisputauit.Naturamducemsequimur,&eiuspotentiamnonexcedimus.Multisitusus&adpluresmorbosaccommodum,quidtumpostea;Adillammagniloquentiamnonascendit.Caueneutarisnoxie.Ipsammedicinamnondamnabimus,sicutnecignem,quanquamaliquiseopraueutatur.DefensioAmuualdi.Minitaturmedicismalummentionedefensionisnesciocuius,pridem(fortassisanteaccusationem,exmalaconscientia)concinnataesednondumrelectaeelimataeque.Prodeatillepartus.Galenicinonuincunturminisstramineis.Aliud.Inhostesmineralium.Quae,quouismodopraeparentur,poxiasunt,eanonpossuntsanareomnesmorbos.Panacea,quouismodositpraeparata,estnoxia.Panaceaergonequitsanareomnesmorbi.Assumtumprobatur,quiauideturesseexmetallicis.MetallicaautemomniatesteCardano&Erastouimcorporinostroaduersamhabent,&ignifiuntnocentiora.Amuualdusnegatassumtum;&repudiattestimonia,opponensillisGalenumadPisonemdeignisuicorrigente;itemsalem,acidulas,thermas;usumauriargenti,ferri,cupri,plumbi,stanni,quaetamenseparatanonsunt,&siigniseafacitdeteriora,obiicit,curnoncruda&rudiacumlapidibusseuuenisdentur?RetorquetposteaconuitiuminipsosGalenicos,quicurareausintpraesidiofumorummercurii,Auripigmenti,cinabaris,&Antimonii;exquibusfaciantetiamunguenta&alia.HicAmuualdusinuehiturpotissimuminiudiciumintempestiuummediciGothani,quideceptusCardaniErasti,&aliorumautoritatepraua,maledemetallispronunciauit&ineoipsononhabetassensoresphysicosperitos.ExcusatioGothanimedici.UideturtamenilleuirbonusrespexissepraeparationesstellionumParacelsicorum,quicuminquouisfornicenati,adchymianprosiliantindoctiimperitiquererumomnium,pessimepraeparantnonmetallatantumsed&mineralia;donecexperimentopermortesactoaliquantulumsaperediscant.Idsiitaest,Amuualdusimmeritoincumsaeuit,sinalitersensit,&peritorumartificumingeniadespexitnegauitquepotentiamcorrectionisadsalutareminmedicinausum,optemuseielleborum.Nosutnolumusartemmedicamusu&experientiaconstitutamcomprobatamquesperni&abimprobisuituperari;itaerrorescircaeamcommissosabinterpretibussaluarenonpossumus.Panaceaetiamliberaliusuinnoxia.Depanaceanostestamurfideliter,quodplurimisexhibuerimus,imo&nossumserimus;atnetantillumquidemnoxaedeprehenderimus,quanquamnecsemperiuuit,sedperindefuitsumta,nonsumta,nisipotuissemuscontinuationediutinaforteproficere,quamnostrihominesabhorrent.Quaeafferunturdefumisillis;FumigatioGallicorum.Galenicosnonmultumattinent,quiillosrepudiant&detestanturexceptisGallisquibusdamaudaculis,quiadhaectanquamadsacramanchoraminGallicapenedesperataconfugiunt.Dicoquibusdam;quiaFerneliusGallusquidemest;atneutiquamprobat.AitAssyluanusaduersariossuos,mnesexcogitassemodos,utdeprehenderentpanaceaeessentiam&praeparationem.Galenicorumauiditasinpanaceanoscenda.Uixmihipersuaserimiduerumesse;etsisit;dubitoanaGalenicistentatumsit;Etsihocquoqueest,quidmiriest,cumParacelsicosnonpudeataDiabolodiscere,Galenicosafamulisaliquidnoticiaehaurire?SedcumuendatAmuualduspulueremcopiose,isquenonitaoccultatussitutpossitlatere(estenimcrassa&minimeingeniosamistura)industriisnonopusestfamulosdeprauare.Quodnegateosposseadeiusnoticiamaspirare;totoerratmisercoelo.Panaceaimitationeexpressa.Ecceenimtibiillum?Facpericuluminigni;facinaqua;facinomniexamine,probatumdabo.OportuitGalenicispriusigni&aqua&sensibusinterdictum.Tuncbenenegasset.Porroaitdemercurio;Hydrargyros,Anubiuisadhibitauenenae&suspectanoceant.Sicrudusnoxiusest;praecipitatusuulgarimodolongeestnocentior.Nonmultumabesthocauero.Namcumaquacorrosiuaconficitur,nonstabiliprecipitio.Reditenimadprioremnaturamfaciliuia.Corriguntautemeumartificeslotura&infusione,putantquedulcemfieri.Sedmedicamentumpersenoneratuituperandum.Imperitusususodioestdignus.Arguit&hocmodo:Sispiritusuitaeaequeestincarne&cute,acinaliispartibus;inillisaequepotestlaediuenenatomedicamentoacinhis.Sedilludest;Ergo&hoc.Connexiprobatio:quiapharmacumquodunicorporispartiestperniciosum,nequecaeterissalutareessepotest.Hocconfirmaturexemplomercuriicuiusfumus,&illitusplurimisnocuit.Connexumfalsumestcumassumto.Responsio.Fingeubiuisaequeesse;atnonubiuislaedituraeque.Inoculislaedeturpromtius,quaminpedibus;incordemagisquaminuentriculo;inarteriispotiusquamneruis&uenis&c.Spiritusuitalisnonaequeubiuis.Sedinsaniestquiubiuisaequeessecontendit.Esteniminomniquidemparteuiuente,sedprorationecuiusque.Incorderadicaliterinest;&ibiafficiturmaximealaedente.Nonitaestinmanu;&sicinaliis.Necmultumuerihabetprobatiopropositionis.Primumenimaspiritutransilitadpartem,&sicnonaffectaestadarguendum.Partemlaedi,&spiritum,diuerfissimasunt.DeindenonestCatholicum,siunaparslaediturabaliquopharmaco,quodalteralaedaturquoqueabeodem.Multalaeduntunampartemaliaillaesa.Namcantharidesillaefouentriculouesicamulcerant.Etquistamuesanussit,quiomniumeandemadomniadispositionemstatuat?Oculoslaeduntmulta;atnonpedes.Spiritusuitriolihaemodiandentibusimprimit;oculuminiectusexederet;coeterisparibusparcitlinguae,uentriculo&carneis.Idemincoepisuidereest,&multisaliis.Erastuspeneeiusdemfuitsententiae.Erastisententia.Nonenimsibipotestpersuaderecantharidesparcereuentriculo,sednonopusestmultis.Uentriculusquidemlaedipoterattandem,atquiainpraesentiaseunonstatimdispositusestadpatiendum,necinactumuocaripotesteaataliagenteadpatiendumcorruptiue;nihilnoxaesequitur.Loquorautemdeeademactionisspecie.Namfieripotestutuentriculusetiamacantharidibuspatiatur,sednonmodoeoquouesica:neccumnoxa.AtputatErastuscantharideseoegissenaturaliter.Dicopotuissenonegisse.Namactusactiuorumsuntpatientium.Ergoetsiagenssitparatum&expeditum,nontamensequituractionisipatienspatiatur.Seddehisalibi.SententiaeAmuualdinaeaduersaturParacelsusquoque,utappareatmagistro&discipulomaleconuenire.Exemplumdemercuriofriuolumest.Fatemur&nosmultaforisadhibitanocerenecparcereinterioribusassumta;atidfitnonrationespiritusuitalis,sednaturapartiscuiusquepatientis.Xi.QuorundamDeMedicisCensurae.Pliniisententiademedicis.Restantobiectanobisnostrorumiudicia;dequibusbreuiter.Pliniustaxatmedicosimprobos,quos&Galenus,quemposterioremimprobarenonpotuit,nisi&seipsumconfutasset.Pliniisententiademedicis.NotumautemestanteGalenum,medicosnoninstitisseuiisHippocraticis.Itaquemultisnominibusrefelluntur.AnnonautemridiculumestGalenicisopponereidquodproiisdemest?Cardanusineptusblatero.GalenicamdoctrinamamplexusestCardanus.Issiquidaduersusmedicosdixit,improbosflixit.SedquomodohuiusiudiciumpauloantetestimonioFuchsiirepudiatum,hicsolidumest?NeerresAssyluane.PutidusphysicusCardanus,&uttuais,magus,nilpotestdetraherenostraearti.FuchsiusGalenicissimus.LeonhardusFuchsiustantumnoninuehiturinGalenicosuteisetiamtribuatcastissimamscholam.AnnonpudethuncGalenicisobiicere?Arabasinsectatur.Athiparacelsicaesectaesuntuiciniores.UideatergoAssyluanusnecontraseipsuminueneritmachaeran.NamhocuerumesseostenditilludScilicet.DicebatFuchsiusGraecorumomniaessepura,nitida,tersa,polita&aperta.OlaudemGraecorum.Assyluanusutὅνοςπρὸσλύρανautfaunussyluaticus,scurriliterirridet.AtuolebasnospungereFuchsiitestimonio?Otecapitisdiminutihominem.Rheticusmathematicus.Rheticusmathematicusutuersatusestinmedicinaitaiudicat.Ignorauitilleuirbonus,eumquibenemedeturessemedicum,nonquisemperεὐτυχεi.SedcurUuimpineusadducitur?Uuimpinaus.NihilhabetaduersusGalenum.Uariapartiumstudiaprofert,dumhicArabassequitur,illeGraecos,aliusutrosque;Uariiordinesmedicorum.aliushuncmagisquamillum.Aliuscuratpotiusperrum.Diaetam;aliusbalnea,aliuspharmacian,&sicdeinceps,proutquisqueuelaffectusest;uelsuaeprouinciaeconuenireiudicat.Interimcorpussaluummanet.Sedcorradendaubiuis,&emendicandaerantsineiudicioiudiciam.CyriacusLuciuspenediciteadem:CyriacusLucius.necuerbuloGaleniartemoffendit.Fucosquosdam,quieamnonrectediscunt,necexercentperstringit.DissensionesParacelsicorum.SiParacelsicospercurrasneipsiquidemsibiipsisconsentiunt,utprimumParacelsus,deindeunacumaliisAssyluanus.Quilibetsingularemhabetadomniamedicinam.ParacelsusseMonarchamnominat,&sesequiomnesiubet.Assyluanusaudacterpronunciat,siuiueretParacelsus,quodinquisiturussecuturusqueseesset,nonipseParacelsum.QuinmultaAssyluanidogmataediametrorepugnantParacelsicis.Sednolodeillisdisserere,netempuspereat.Mathiolus,Andernacus.MathiolusartemGaleninoninsectatur.Monetmateriamcurandipetendametiamexmineralibus&metallicisesse.Idfacimuslubentes.Probamusetiameiusiudiciumdechymia.SiignoratAssyluanusnostrapharmacopoliaantesenatumauctaessechymicis;adhucinspecumPlatonis,&antroTrophoniisomniat.Andernacuseiusdemsententiaeest.UtramautemillepluslaudetGalenicam,anParacelsicamdisciplinam,diximusinoperesequente.Quercetanusanceps.QuercetanusferemediusestinterGalenum&Paracelsum.Chymiancommendatmerito.SednonuidistiAssyluane,tetuiquesimilessubimpostoribus&improbiscomprehendi?Namuestrouitiomaleauditchymia.AnnequehocannotastiquodParacelsonontribuaturinuentiomedicinarumchymicarumsoli.Quidergoopusestnosabillomagodiscere?Quiscogatuttuaputidacommentaaudiamus,sisuntdoctissimiphilosophi&mediciaquibusproficereliceat?QuantumQuercetanusatedistet,scriptaeiusarguunt.NobistamenneopponasinposterumeumquipotiusuultesseParacelsicus,quamGalenicus.GalenusopponiturGalenicaeartis.MirabileestGalenicensuramGalenicisopponi.DemonstranobisAssyluanequodchymiaprestetidquodGalenusuoluitadimitationemsegregationisinlacte,&tuncuidebimusaneiussententiamnobisuereobieceris.Sciasautemnoschimiannequaquamexcludere,etsialiquiGalenicotitulopotiusquamarteinsignes,praeignauiaautstuporeeamabiiciant.Exhisiudicaquomodonobisplaceantillaecensurae,quastuarbitrarisnobisingratasfore.Imosidesiderasplures;nostuumopusaugebimusadditamentis.Nullarestambonaest,utnullisitobnoxiadeprauationimalorumhominum,quantumestinipsis.Epilogus.Ecceuero,praeclareIohanneshartmanne,proepistolatibiofferolibrum,inquoquidsentiamdepanaceasatisaperui.Suoinusulaudabileestmedicamentum.Assyluanuseitribuitnimia,&inuehiturinartemmedicaminiuste.Nonplanecontemnedapanaceae.Egononprobosiquisomninocontemnit,quaealiquotiesprobasuntcomperta;sednecaccedofumiuendulis.τὸμέσονἄριστον.ItaquenequeomninosuccenseoAsiyluano.Duraedictioniscaussa.Dixiquaedamdurius;sedproreinecessitatenoninpersonam,sedinsententiaspraesentes,quasadlogicumiudicium,quantumpotui,reuocaui.Sidoctismeuslaborplacuerit;estundegaudeam.Sinminus;nonquidemmoror;iuuittamenmeipsumexercuisse,&incognitione&examineueritatisprofecisse.Hocenimtibicertedico,meantehaclegisselibrumAmuualdinum,sednonperpendisse,atqueadeopaucaerrataobseruasse.Nunccumaccurateeuolui,plaustraliaapparent,&fereinomnisententiadeliquisseautor.Inaliquibusetiamquaeantenonsatiserammeditatus,sumfirmatus.Atqueadeononpoenitetoperis,undemihisaltem,sinonaliis,aliquaexistitutilitas.Tuuale,&meama.PerscriptumRotenburgiadTubarimdecimoFebruarii,ueteriscomputi,Anno1594.DeoGloria.AppendixAnd.Lib.D.AdGeor.Amuuald.~~Memini,Amuualde,cumampliusabhincbiennio,adnosperueniratdepulueretuotractatustuus,multusquedeeopassimessetsermo,ciuibusquoquenostriseundempetentibus,mereinouitateinductum,incredibiliqueadcognoscendumsubstantiameius,&usumcupiditatepermotumliterasadtedare,amicitiamambiretuam,&beneuolentiam,mutuaquederebuschymicis,etiamsecretioribuscolloquia(quoconsiliouideoetiamalioseruditostibiscripsisse)expectare.~~Sedtumeamneglexistifamiliaritatem,&abeotemporeuoluntatemtuamneapicequidemaperuisti,adeoutobliuioneueaninsolentia&fastuoccupatusmeamauersarerisconsuetudinemindubioreliquerim.Interim,quasibeneinternosconueniret,mentemquetumeamhaberespenitusexploratamcontestatamque,quamtibiepistolamcontrahendaefamiliaritatis,industriaespectande,amicequedechymicisconferendicaussamiseram;quasimeautoreGaleniartem174Appen.And.Lib.~~D.~~infamaturus,adfirmandaparadoxa,hyperbolicaquemercimoniorumtuorumpraeconiastabiliendaconuerterenonerubuisti.Astutiae.AstutumsaneinuentumEmpiriae;Empiricae.principiopertriobolaremmedicinamaliquotiesfeliciteradhibitamanimosplebeculeoccupare,famaalliceredoctosquoque,&admirationenobiles:eorumsalutationesexcipere,nihilrespondereneἐπἀυτορώρῳdeprehendaris,&tandemubimultaeiusmodicollegerisinforolocotestimoniorumsuspendere,&immodice,doctosindoctosquealateretuostaregloriari.~~Egouerotibieoanimoneutiquamscripseram,nequetuncpoteramdepulueretuo,nisiquantumchymiaeinsigniartificioconfectumesseputabam,&exlibrotuo,oreuulgi,aliisqueminutiisconiiciebamnonplaneinutilemesse,quodetiamiamfateor,magnificecontestari.~~Habuiquideminitiostudiuminamplianda,ornandaquechymiatuum,eoinloco,utidtibiessethonorificum,praesertimcumuideremteineditotuncabsquetestib.libro,aperuulgatopseudochymicorum,agyrtarumqueinstitutoaliquantulumadueterumdeflecteremethodum,&medicamentaexipsisrepeterenonpauca.Itaqueetiaminhisquetibialiquantoinconsideratiusexcidere,iudicandisfuiindulgentior,arbitratusteinpriuatacaussaaduersariorumimportunitateprouocatum,iudicioelimatocastigatoqueutirequiuisse.Noluinaeuoquodamleuiusculo,uttuncaccipiebam,impedirinostramadartemexplicandamὁμοψερίαν.Sedpostquamsecundoexpreloscriptumtuumcumaugmentotestimoniorumeuolauit,inquibustestimoniis,multaquidemmirificeuirtutempulueristuicommendant,multaueroetiamhabentur;quaenontantumnonsineuanitateὑπερβολικῶςextolluntipsum;~~sed&tuminartemhippocraticamGalenioperadeclaratamamplificatamque,tumprofessoreseiusadeorabidefurenterqueinuehuntur,utnonmodoipsetibituaculpafactussimalienus,&omnesmedici,quiineaprofecerunthactenus,laudatissimarumAcademiarumtestimoniishonorificentissimisdignitatemadeptipraeclaram,magnaquecumlaudeineiususumDeofortunante,uersati,grauissimesintlaesi,uerumetiamipsascientiamedicaindigna,necferendacontumeliaaffectamaleaudirepossituitioeiushominis,quisibiutriusquemedicinaehonoremusurpatdoctorium,quin&conquestisintdeillatainiuriamedicialiasachymianonabhorrentes:~~memoregopatrociniiquodueritatiexofficiodebeo,quidmedeceretperpendi.Iudicauiitaquenonaequumesse,utinfelicitertentatusanimustuus,&nonsatispropitiolouequesitabeneuolentiaplusapudmeualeret,quamiustaueritatisdefensio.Accessiigi176Appen.And.Lib.D.turadexamenlibrituicumtestimoniisediti,inquodeprehendesconuiciistuis,nonquidemutdignuseras,nontamenextraoleas,quoddicisolet,occursum,&uindicatouerofalsumconfutatum.Necmepiguituirismagnificiseumlaboremameexigentibusobsecundare,praesertimcum&admedicinaecandidatos,nonparumindeutilitatisiudicaremperuenturum.~~Quocircatunonaegreferesfactum,necobiiciesmecontrapetitamquidem,atnonimpetratam,sedempiricacalliditaterepressamfamiliaritatem(sifamiliaritasappellandaearesest,&nonpotiusexpartetuamorosainsolentia)deliquisse.~~Hoctibidemepolicere,noningratammihifuturamfuissetuamamicitiam,sidoctosamarepotiusquamallatraremaluisses,&superciliosaquadamfatuitatetibiomnia,reliquistribuerenihil.Cumemendicatisquibusdamliteris,famosisquescriptisartemmedicam,quamcummultis,quorumtuneumbramquidemassequeris,prositeor,&hactenusexperimentismundi&rationisusuconstantecomprobatamscio,uiolasti;neuitiosequidemnucistuamaestimemautoritatem.Faueochymicisnaturaecontemplatoribus,inquorumnumeroterumoraliquando,sedfalsus,posuerat,propterarcanorum,quibus&ipsedelector,inuestigationem.Asinineruditati,prodigiosismendaciis,portentosaequeiactantiae,quaeuestrasuntinsignia,nonfaueo.Neergoexistimasimeimposturisopposui,&bonorumflagellationi,auttelaesumesse,autpriorismeaeadteepistolaepromissumlabefactum.Artemmedefensurumscripsi.Inertiam,uituperia,&ignauaτερετίσματα,quibustibiintramodestiae&ueritatiscancellosmanenti,noneratopus,adeononpropugno,uteorummeprofitearhostemimplacabilem.Tudocuistiquedamuere;quaedamhaudiniquenotasti.Deistisnonestquodconqueraris.Seruatatibisuntintegra.Infalsis,praesidiumtibiameeritparatumnullum.Egotemoneoneinaniscientiaepersuasionedecipiaris.Uixinimosubselliohaercredignepotes.Siuerocertaredesideras,nonfumis,sedsolidisprincipiis,argumentisqueneruosisτὸἀλῆθὲςconarecomprobare.Utereueritate,nonmendaciis,solidadoctrinanonκενοδοξίᾳ;rectorationisusunonsophisticaehydreueneno;Eteritundeiurepossisgloriari.Sinonpotes;agnoscetenuitatemsupellectilistuae,&aliisrelinquecertamina.Molirisdefensionemiampridempromissam&expectatam.Uideutafferasingenioalacridigna,&nolicommittere,utteintemperiaeabripiantad178Appen.And.Lib.D.eiusartisuituperium,cuiushonorificotitulogaudereinstituisti.Sedquamtumachinaberisdefensionem?Iamtertioeditumestuolumentuumpanacearium.Sinonsuntdomimeliora;uitapublicum,&quiesce.Alleuistimarginibusdictabiblica,quibuscomprobesadiumentospiritusuitaeadiuuaritotum,omnesquesanarimorbos.SiTheologiobseruarint,parumaequamtibifuisseDianam,idest,insaniuissetedicent,iubebuntqueutpriusconualescasmente,quamadpugnandumprosilias.Maximoeniminscitiaeridiculaelaborasmorbo.Spiritusuitae,quematuapanaceacurarifingis,nonestillequemsacraeliteraehominitribuunt.Aristotelemcitas.Quintuabstinemanusabeiusmysteriis.NimiscrassatibiadeiussubtilitatesestMinerua.Iurarimteinaereboeotumenatum.Obiicismedicisparalogismumgeminum,inquorumutroquetantumconfidis,quantumcastromunitissimo,adamantinoque.Nolierrare.Uterqueeststramineus.Oculostibifascinatanimiignaui,&imperititumor.Miseretmetuaesimplicitatis.Numinterpueroslususinstituisti,&illisparimparioculariatemeritateoggannire?Sednoncredismihi.Inarenamesducendus.Sicargutaris:Quodlibetmedicamencunctaimpedimenta&aggrauationesspiritusuitaeadimens,cunctosquoquecuratmorbos.AtquipanaceaAmuualdinacunctaimpedimenta&aggrauationesspiritusuitaeadimit.ErgopanaceaAmuualdinacunctosquoquecuratmorbos.PropositionemapprobasautoreAristotele,quemin7.metaph.aisasseuerare,quodexsanitateanimaefiatsanitasincorpore.Assumtionemtuaexperientia&allatistestimoniis,&forteetiamLibauiano,confirmas.Nondicamdesyllogismiinformatione,&enunciationeaxiomatica;quaepuerilisadmodumest,&inconcinna.Adremrespondebo.Petisprincipiumelenchoturpi&ignauo.FingeapprobationemexAristoteleitaesse,&animasanatasanaricorpus;nontamendemonstrastiexanimaesanitateomnescorporismorbossanari,nondicenteAristoteleκαθόλου.DeindequisAristotelestedocuitmedicacomprobareexmetaphysicis?NonuultphilosophusGeometricumquidArithmeticofirmari.Uetatregulaκαθʼἀυτό.Tertiodemustibibeneallegatumτὸμετατὰφυσικά.AtmedicinostrinoncurabuntAristot.autoritatemquemsciuntnonrarofalliinmedicis.Uim180Appen.And.Lib.D.itaquesuam&gratiamamiserittestimonium.Quartocondonabimustibiiteruminallegationepeccatum(eccequamsimusliberales?)atnihilfacietadpanacean.NammeminimussimiliferemodoetiamSocratemplatonicumratiocinari,quodnonpossitparscurarinisisanatototo;neccorpusnisianima.Atilleanimumnoninescatpulueribus,sedpreceptisphilosophie.Siuelisadmedicinamrapere;reponemustibielenchumτοῦκατάτι.Namaliquando&inaliquibusanimo,idest,perturbationibussedatis,morbicorporistolluntur.Assumptioitaquetuahicsimulpericlitabitur.Quintoiusserimteireadscholasphysicas,&priusdiscerediscrimenspiritusuitae,quemtupanaceasanabilemfacis,&animaeipsiuscuiusmeminitscripturasancta&Aristoteles.CogitaquaescripsitAristot.in1.Rhet.cap.5.&6.Iteminproblematisdesanitate&sanatione,quodeanonsitanimaeperse,sedcorporis,utpoteeiusquodcrasinobtinet,&patiacorporeseusanatiuoprincipiopotest.Animamtuuspuluisnonafficiet.Sextopoteramextepetere,utmonstraresubitotidemuerbisAristotelesitascripsisset.Sedhocexileest.Illudseptimolocoproduco,temirabilemadmodum,&adstuporemusqueacutuminterpretemesse,siinsaniaestsapientia.Illaanimaesanitasin7.metaphys.nonestidquodtuuiseffectumautprocuratummedicina,sedipsaintellectiosanandi,atqueadeoarsmedica.Itaeniminquitphilosophus:ἡδὲὑγίειαὁἐντῇψυχῇλό¬γος,καὶδ'ἐνἐπιστήμῃ.γίνεταιδὲτὸὑγιὲςνοήσαντες,&c.Etmox:Arsmedendiestformasanitatis.Reliquaomitto.Eccetibiseptemcornuaprouno.Inexpugnabilemputauerasarcemtuam,&nullumarietemposseeieuertendaeinueniri.Mihiingeniosorumminimo,septemquamexpeditissimeseultroobtulerunt;quidreliquorumdiuinacomparabuntingenia?Periisti.Plora,&tibidetumuloprospice.Assumtumnonlaboriosepetam.ψεῦδοςeiusdocebitmeumexamen,&iamanteeuictumest.Anignorasquodtemporeipsoexolescat?Noniamualettantumpanaceatua,quantumcumadeamfidesafferebaturintegra.Naturaeuiressuntperpetuae.Uidenetibiollafractaintercoquendumspiritus,cumuirtuteeuanescat,autneparumbenegubernetopusamanuensis,autpotiusmercatortedecipiat.ItaestDianaeaprior.Posteriorarteseparatorianonrecteestconcinnata.Uerbisconstathis:Quaeuismedicinauitespiritumsanans,sanatetiamtotumcorpus.182Appen.And.Lib.D.PanaceaAmuualdinasanatspiritumuite.ErgopanaceaAmuualdinasanattotumcorpus.Axiomatumsententianihilomninodiffertaprioreparalogismo.Troposubiecti,&mutationeuocumaliquadistat.Conueniuntenimquodlibetmedicamest,&quaeuismedicina.Sanarespiritumuitae,nihilestaliud,quamadimereeiusimpedimenta&aggrauationes.Necquicquamaliudsanarecorpus,quammorboscurare.SipoterasinAristoteleuideredesanitateanimae,curnoneodeminlococonspexisti,potiusdicendumesseexaegrotofierisanum,seuaegrotumsanari,quamhominemautcorpus?SedtuforteAristotelemattigistinunquam.Etmeritoabstines.Es.n.natuspanaceaeuendendae,nonAristoteliinterpretando.Etquidinsacroanguis,&canis?SednetibiaGalenicisargutulismaletimeas,consolandusmihies.Netime.UixulluseritGalenicorum,quituasnaeniasoperosesuscipiatrefutandas,nisifortemeinterillosignauissimumexcitaueris.Caussamquaeris?Intuohortonascitur.Inmarsupioquodtibiatergoest,haeret.Tuipsedamnasnouoaucupio,quepridemtantocumfastuproclamasti.Rusticisteconsulentibusporrigischedulamcircumforaneamtypisimpressamcuras.Inillasuntduopurgantia,unacumElectario,quodaiuntroborareposse.Iubespurgarequoadsatisinomnimorbo,quantummihiadhuccomperirelicuit.IndeuorarepraecipisElectuariumetiamquoadsatis.Ethocquoadsatis,permittisnoniudiciomedici,sedrusticorumutentium.Necimmerito.Nam,utperhibes,quipanaceanemit,necpharmacopolaeeget,necmedico.Tandemdeglutiuntpanacean.Sihaectuainomnib.estmethodus,quorsumilliampullosi&praegnantesfumidesoloexpanaceaauxilio?Difficileestdiceretehactenustotumdecepisseorbem.Esttamenuerisimile.Ausimpeneasseuerare,&louemlapidemiurare,teomniatestimoniaistanouapraximendaciiarguere.Quidautemrespondebistuisparacelsicis?Sedcesso,netibifiamArchilochicus.Tutedefendestrenue,nontamenoblitusτῶνἔργων.Egoigniueritatisphilosophicotuaadpurumexcoctaredderesumparatus.Unumadhucaddo.Sitedefeceritpuluispanacearius,anostropharmacopolapete.Isunonummotantumuendit,quantumtusenisomnibusparibuspraeterauariciam.Uale.Rotenburg.8.Aprilisstyloueteri,Anno94.LiberAntigramaniorum.Conatuslaudabilissciendipermodestascollationes.~~Laudabileinprimiseorumstudiumest,qui,dumabstrusorumnoscendorumcupiditateindifficiliaiudicatuincidunt,sibicompertainmediumproferunt,problematicequedisceptandaingeniosisobiiciunt,utquoduniussagacitasinuestigarenequit,idmultorumspectatisdiuqueexaminatissententiis,seucertumfirmumque,seualiquasaltemueriprobabilitatefultumperueniatadposteros.~~Augmentumdoctrinarum.~~Sednechiineptefaciunt,quipermanustraditadogmatauberiorediligentia,iudicioqueexactiore,quandoquidemcognoscendoresnaturales,nullorumtemporumingeniaferesibisatisfaciunt,semperquenepotumexperientiaeconfirmanda,inuentasuarelinquuntpriores,excutiunt,&adueritatislegemreuocataaxiomatadenuospectant.~~Itaenimeuenit,utnequeipsidecipiamurtemeritateasserendi,nequealiorumparadoxispersuasi,facileaueritateexorbitemus.Artesinuentae.Artesinueitaartes&scientiaeinuentae,excultae,propagataequesunt:Itasublatafactionisscepticaeἀκαταλήψειadcertitudinemaliquamrerumperuenimus,καὶπερὶτὰὄνταutplurimumnonuacillamus.Comprobataearatio&ueteribusest.Hienimexcontrariorumcollationeiudicioqueelucescereueritatemstatuerunt:EtsummusillePhilosophorumAristotelesdererumhumanarumscientianonstultescripsit.Ὅτιτοῖςἐυπορῆσαιβουλομένοιςπροὔργουἐστιδιαπορῆσαικαλῶς.Ἡγὰρὕστερονἐυπορίαλύσιςτῶνπρότερονἀπορουμένωνἐστί.Malitiaarrodendialiorumbeneinuenta&expositae.Uerumenimueroeoseculorummalicia&ingeniorumquorundamstolidaarrogantiadeductanostristemporibusresest,utpaucifirmaredubia,autaddereinuentis,autdenuoinueniresatagant.~~Pluressibiiudicandiautoritatem,censoriamquepotestatemrectafronteapertequesumunt,quasinonforisaccessisse,sedinrebusnatiesseuiderentur,adeoutiudiciaeorumnonexnatura,sednaturaexiudiciispetendaspectandaquesit.~~Itaquenondubitantbenedeueteruminuentis,sedeademmanifestauieuertere,&causanonauditaannitunturemediotollere,&incrucemagere,idquecumeaimpudentia,&importunitate,utnihilsupra.Eruditorumcensuraeferendae.Ferreshoc,sieruditi,siperiti,siartificeslongousu&annorumexperientiaedoctiinsuaartemolirentur.Hisenimcondonandumforteest,siprorigoreueritatisnegligentercompertapraecepta,autimpuretradita,imperfectequepropagatacastigent,corrigant,limaqueasperabeneradant&politareddunt.Imperitiss.quoqueeruditissimosinuadit.Nuncquoquisquestolidiorest&imperitior,eoausteriorecumsupercilio,maiorequecumimpetu&fastuuixobitergustatamartem,&ueterumdecretarepudiat,uituperat,execratur.Cuihocferendumscelusest?ApologeticumscriptumproParacelsicis.~~Eiusfarinaenuperimmaturusfoetusprodiitaduersusmedicinaemultisiamseculisconstitutecomprobataequeprincipia&experimenta,tituloapologeticaerefutationismedicorumGalenicorum,quiParacelsistasuocatosnominemedicamentorumminusrectepreparatorumadhibitorumquesuspectoshabeant,inquosauthor&retorquere,aniliumsophistarummore,crimencontendit,&demonstrareomnesGalenicosaprimisuicoryphaeitemporeinhuncusquediemueraprincipiorumscientiadestitutos,rerumphysicarumprorsusfereignarosesse,&aliapernicioseagere.~~AutorParacelsicus.Autorinomenexstudiodedimus,ut,quandoquidemnontantumexinferisreuocareParacelsumsatagit,sed&plusillodelirat,sitindeNeoparacelsusdictus.Nomenpropriumreticemusplaerunque,nemanifesteuideamurinhominemseupersonamdebacchari,quaeconuersisstudiisadsanitatemredire,&profiteriueriuspossit.Agitautemidcumsummauirulentia,&scurriliplanedicacitate.Nec,quemseprofitetur,medicusest,autunquamfuit,necabullomagistrohancartemdidicit,sedfundamentisliberalisscientiaeutuidetur,nonquidemcontemnendisiactis,ministerioEcclesiasticoseaddixitprimum.~~Indesuofato,nequiddicamgrauius,excussuscumconditioneuitaegenusmutauit,factusexsacerdotemineraliumexcoctor,&pseudochymicus,aquostudioadmedicinam,&calendariascribenda,morehominumuanorum,adiecitanimum,itaquehactenusprofecit,uttotamantiquitatemfalsaeartisinsimulare,eiusdemquecompertatheorematalabefactareausit.~~OpposuitilliquidemcollegiummedicumacademiaeErfurdensisautoritatemsuam,&uiriclariss.OratioBartholomaeiHubnericontraParacelsicos.D.BartholomaeiHubneriorationeferocientisinlaniamadelleborumuocareconatumest.Sedilleuixdignumullaresponsione,obiectaParacelsiimpietate&uesania,repetitisquesynceraemedicinaeprincipiis,dimisit.Causascripti.Nos,pressiusurgendum,studiosorumgratiautpestemillamueremedicinaesumtisalexiphamaciseofeliciusdeclinent,autetiamignehippocraticoexurerenouerint,censuimus.Etquidemhocnonextranostrumforum.SienimTheologastro&apostataelicetsacramarroderemedicinam,curnonprofessioneordinariamedicoeandemdefendere?DecanusnuperErfurdicicollegiihociustumputauit,&solertes,quanquamnostalesuixsumus,inarenamuocauit.Quin&incalceprimaepaginaeapologeticaeistiusrefutationisscriptumest;RespondeStultoNeUideaturSibiSapere.Arripuimusomen,cumqueuideremusneminemintalimateriastultiorem,iudicauimusipsumetautoremsuaimprobantemfacinora,adarguendamstultitiamsuamexciuissealios.Indignusquidemest,cuiusnomencalamomedicoinhominummemoriamueniat.Seddonemuseialiquid.Nonestplaneineptus.Fortassisaequitatenostracommotussapietmelius.Quidamsinemaliciaaduersarii.Nonomniumestbeneiudicare.Multipeccantignorantia,quodquepriusexaffectualiquosinistrorepudiarunt,idcognitumposteaamantimpensius.Stimulatumsealiorum,quosclaros,magnificos&doctosnominat,impulsusignificat.Noshortabimur,utomissamaledicentia,siquiddubitatdemedicistheorematis,autusu(nisiidplanepriuatumest,&exalicuiussaltemodioprofectum)disceptetliberaliter,utliberaliumartiummagistrumdecet.Sednimiumπροοιμαζόμεδα;remaggrediamur.Nouusscriptor&fastuosusest.Detituloeperis.Titulumoperipraefigitpinguem&luculentum,moreeorumquifumosuendendossplendidisornantencomiis.Sednonsatisprouideeumconcinnauit,exemploimperitorum,quipaucisinspectisfacileiudicant,&pronunciant.AccusatioParacelsicorum.Scribit,diciParacelsistas,philosophos&medicossaniores,aegrispropinarenimisuiolenta&corrosiua&deleteria:Ethoccalumniaeaccipitnomine,tammordaciscriptorefellendae.Atinquamistudnontantumdicitur,sed&scriptumolimest,&auirisminimecalumniantibuscompertum.Horumliterisnonmaledicta,sedscriptaneruosa,argumentaquesolidaoppone.Iamautemquoddicitur,factocontrariopotius,quamuirulentamaliciafalsumcontestare.Paracelsiciinsaniagyrta.MirumueroestquafiduciatumParacelsistaappellarigaudeas,tumtalesphilosophosacMedicossaniores,quasialiiminusforentsani,arrogantesuperciliouocitareausis.Nullushonestus&piusgaudetnomineParacelsi.Illiberaleilludomniumturpitudinum&uitiorumchaosindignumerat,aquohonestusquispiamsibinomensumeret,nedumisquipietatemolimpubliceprofessusest.~~SietiamaliisfacinoribusParacelsiasseclaesuntmagistrisimiles,quoiuresanioresphilosophiacmediciuocenturnullinonpatet,eonempequosapientiaininsaniam,prudentiaintemeritatem,ὀρθο¬δοξίαἐιςκενοδοξίαν&omninoturpitudinesinhonestatemtransmutantur.~~Sititaquesaniorisquiuitiispollutior,impietateParacelsicacaeterosantecellit.Nobiscumtalisanitatenihileritcommercii.NoninconueniensestArragosii.ChymiciiudiciumdeParacelso.GallideParacelsoiudicium,Chymiciscilicetsanideinsano.Inhocautore,inquitille,explicandononmultumlaboro,cumnecinphilosophorumnecmedicorumnumerohaberipossit.Quomodoergoeiusasseclaeeruntphilosophi&medicisaniores?Uerumaquibustandemilladicuntur?QuidamGalenicipetuntur.AquibusdamGalenicis,(inquit.)pseudomedicis,&logiatris,opponentibusseueritatiillucescenti.Omnesiniustetractantur.Hocsiuerumest,quorsumomnes,quibusGalenicanonsordent,incessunturconuitiis?Curadartemuniuersamuniusatquealteriusprofessorisfactumsingulareredundat?QuidGalenusilleadmisit,quemsaepiusasinum,leporem,&eiusmodiignominiosorumtitulorummonstrisplurimisateappellariaudimus?Num&illehocdixit?~~Indiciohocnimirumestodioquodamsingulariergaartemuniuersampraegnantemhunchominemesse,&defuissesibioccasionemeiusmonstripariendi,donecsermonequorundam,eoquefortassisnonsatiscerto,instigatusanimumconuitiisgrauidumexonerauit,&uenenosuoaeremmundi,&bibliopoliaconspurcauit.~~Ueteres&recentesincessunturmaledictis.Anautemillisintpseudomedici&logiatriquiiddixerunt,restandemloqueturipsa.~~AtpungunturnontantumueterescumGaleno,sed&recenteslaudatissimiillimedicinaeexcultores,Gesnerus,Zuingerus,Crato,Erastus,Seidelius,LangiusinnumeriquealiiquiseseprauitatiParacelsicaestrenueopposuerunt,quosqueoptimos&peritissimosfuissemedicos,nonuerbissed&renotitiaque&factotales,inoreanimisqueestomnium.~~Uerumsiinuertereuirtutesuitiislibet;noniniqueferendacensuraest.ItaenimadParacelsicosreditnotasuapseudomedicorum;nostriueroomnilaudeperitiaemedicaefiuntsuperiores.Addidit;ueritatiillucescenti.Ueritasillucescens.Quidergo?Iamneillucescitprimumseuinlucemuenitmedicaueritas?AgnoscitisuimuerbiGrammatici.Ofalsumergo,imperitum&stultumcumomnibuscoaetaneissuis,&posteris,quiantehuncNeoparacelsumdecesserunt,Paracelsumpriorem.Atadnosnondumillaluxperuenit.Agyrtanouigrati,ueteresdespecti.Falsitatumargumenta,&tenebrarumplenaplaustraexscriniisNeoparacelsicisaccepimus.Luxubiest?Notumest,eiusmodinouitiosagyrtasprimisdiebusexnouitatumturba,quasuulgusauidearripit,&repenteadmiratumincoelumtollit,aliquantulum,utflamma,emicare;sedexstipula.Itaquesimulillucescunt,&conflagrantbreui.CommouitParacelsusuniuersamauricupidorumhominumlernam.Quotiiamsuntaquibusexcolitur?Suoseinuentopraedicantmulti,&caduntuna.Paracelsicusquidiciuelitraruscomparet;isquenonnisiorganicenuitiosicerebri,aurifabernonsatissanus,pastorfugitiuus,Iuristainiquus&c.Exmedicorumschola&professionequisestquiistogaudeatpraeceptore?SimilifatoillucescetNeoparacelsus.Hicproueritateillucescentescribereuolueratfalsitatemexinfernistenebrisreuocatam;Idenimexrenascitur,&consequensestexinuerso.Hoceiconcedimuslubentes.Uideturautemautorsibiarrogarenescioquidnouiexinuentoaliquopriuato,quotamenParacelsistaarguicupit.Nampulueremquendaminuenitutllem,admedicandum,utaiunt,dequoadnosaliquaportiunculaperuenit.Salueneris.Salemuenerispellat.Ol.uitrioli.Gloriaturitemoleouitriolipeculiariterasepraeparato,&nescioquibusmedicinisaliis.Instrumentamedendi,autmateriasaudimus;quaesifeliciterpraeparataeadhibenturindustrie,quidtumpostea?Nouamartem,autueritatemmedicamanteincognitamnondumuidemus.Necidsatiscausaeest,curueterescumrecentibustammalicioseaccipiantur.Circumforaneorumidesse,&spiritusparacelsicinonignoramus.Quihosuelitnosce:legatepistolasmedicinalesGesneriMatthioli,LangiiquasqueScholtzius&aliicollegerunt.Fueruntluperioribustemporibuspraestantissimorummedicorummulti,quibusuerachymia&cognita&exercitatalaudabiliterfuit;atnullusistorum,quanquammedicandimateriasindagarintfelicissimasusurecto,&Galenocumtotauetustateplaneincognitas,tantumsibiarrogareestausus,imonecogitationequidempraesumsit.studiosummelaudabili.Agnoscuntergostudiosiexungueleonem,nem.Pseudochymicus,Summacriminis.pehuncfalsariumchymicum,quisibiaffingitchymiaeaugustissimaetitulumhonorarium,negryquidemdeeapossidere,licetdecarbonariaarte,quainfuscaueritmanus,faciemuestemqueconspurcarit,multadeblateret.Sedinferiusillepseudochymicusapparebitdilucidius.Satissithicattigissemodounumeiusreiargumentum.Summaacculationiscalumniosae,atqueadeolitiscaputponitur,quoddicanturParacelsistaedeleteria,uiolenta,corrosiuapropinare.PutoIenaeetErfurdiaedocentespotissimumidfactitasse.~~Proculdubio,quodillimedicideabusupraeparatorum,autmateria,diuersocumrespectu,utinquafacilepeccaripossit,senseruntdixeruntque,Neoparacelsusaliterexcauteriataconscientia,sensumdictumqueaccipit,&siccalumniaecrimenincurritipse.~~IngeniahicestFalloppiiconfessio.Cuienimmedicorerumperitoignotumessepotest,multaetiaminpharmacopaeaGalenicataliaesse,atquaesalutariusufiantβοηθήματα?Monereillisolentnetaliatemereabhominibustemerariissumanturusurpenturue;simpliciterautemperitis&artificibususumuerumnoninterdicunt.Siconstaretparacelsistasprobataepietatis,honestatis,peritiae&eruditioniscircumspectaeesse,&publicaautoritateacademiarumadmissosadmedicandum,nonopusessetullaadmonitione.Atnascunturilliincirculiseorumquiseabomnieruditaeperitiecollegioseparant&plaeraqueabsqueautorefingunt,quiduisexquouisfaciequauiselicientesporrigentesquetanquamθεῶνχείρα.Bonimediciestimpostuuasmonendoauertere.Quaconscientiaomitteretspectatus,constitutusqueinidmedicuspraemonitionem?Saluenerisnonblandus.Neoparacelsusfortassismultorum,quin&suo(quodnobisnonestignotum)periculo,usumaliquemsuorummedicamentorum,inquibussaluenerisnonesttamblandusutilleiactat,adeoqueegetbonaadmonitione;didicit.Committeeaaliis,gladiumfurentiporrexeris.Periculosachymica,dequo&Zuingerus&Arragosius.Glorianturisti,sciuntqueuerichymicidictisessentiisesseparuamquantitatem,atuiresmaximas;&possefieriutingeranturincorpusincaute,quodpronumsitadcatarrhosaliaqueSymptomatapericulosa;Sicopiamiustomaioremimperitusquispiam,praebuerit,autintempestiuemanumadhibuerit,annoncamarinamsitmoturus?Grauiumperitorumqueinpraecipitialeaest,nedumtemerariorum,qualessuntistipseudochymici.Siitaqueuerimedicidehisadpopulum,utsibicaueat,monitadederunt,nonfeceruntiniuriamNeoparacelso,sedimpostoruminsidias&temeritatempiemonendouolueruntanteuertere,&excludere.Sedpergamuininscriptione.Primaparsquaestionispropositaefuit:Retorsio.Uellerefutarecalunniam:sequitursecunda:Uelleretorquereeaminipsos.ExhacapparetcensuisseNeoparacelsumseiniuriaaffectum.Itaqueutiturforensiillaretorsionenotacuilibetaniculae&scurre,&nonimmeritobonisuiris,suspecta.Lacerantenimitainterseambubaiarumcollegia,neccriminaobiectaaliterpurgant.Ineorumnumeroponamus&huncfalsumchymicum,quireponitadmonitionimedicorumsalutariplanescurriliterhocconuitium:Corrodentiumusus.Uosutiminicorrosiuis,uiolentis,&deleteriis.Atquiperitismedicishocconuitiumnonest.EtfateturFallopiussponte.Nequeenimutunturinartificiose&imperite:Etutunturuiolentis,corrosiuis,deleteriisnonactuipsoincorpushumanumimpacto,nisiforteuiolentaextremaextremissuntopponenda,ueluticumimmedicabilemembrumresecandum,&c.~~Sedaliacumsuoadhibitamodocorrodant,corporitamenhumano,interuentuususmedici,sciunteainnoxiaesse,uelutisaltestaslabefactans&putridascarnesexedens,peritecomestusinnoxiusest,perindeut&acetum,uerberum,&limoniorumsuccuscumaliis.~~Deleteriae.Necdedeleteriisdubitantexartedatis.Itaenimcumtheriacauiperas;itaaliasopium&reliquapraebentaddoloresuentriculi,&aliacumsalutepraesente.Itaqueretorsioistauerismedicispersenihilinuretmaculae.Uerumstatimprimafronteexuerborumuirulentiaiudicatlectormaloanimoeaminstitui.ScriptumParacelsiciuirulentum.Itaquesinemalicia&calumnianonestfutura.Extalienimfontetalesdiminantaquae.Sed&primoaspectudeprehenditurinanis&uana.Retorsioinanis.Cumenimnoncalumnioseexceptussitille,&crimenmalaesuspicionisauxeritmendacio:cadituisretorsionis,ipsequeauthorcalumniaearguitur.Ueruntamenretorsionisformulam&argumentaexpectabimus;Huiussummacomprehenditurporrohisuerbis.Inquamultisargumentis&rationibusprobatur.Quidnam?CrimenGalenicorum.Quodnihilaliudagant,quamutuiresaegrorumcrudis,feculentis&exoticissuismedicamentisfrequenteropprimant,naturaebelluminferant,eamqueoppugnent.NominaueratantequosdamGalenicos,pseudomedicos,&logiatros.Hisiquidtalecommittunt,quodaduersatursaluaeprofessioni,iureerantadmonendiofficii;atnonaNeoparacelso,cuinonresmedicaiudicandaeratcommissa,quanquamsiTheologiceidfecisset,eratextraculpam.UerumtotamGalenicamscholamsummosqueinea,medioxumosimos,professoresexagitat,suisqueimpetitconuitiis.Retorsioinepta.Nonitaquesicestdimittendus.Deinderetorsionisuisest,idemingerereinaduersariumquodabeoprofectumest,&parreponerepari.~~Atleguleiushiciusnonbenedidicit,necbeneinterambubaiasestuersatus,dumretorquetnonuiolenta,corrosiua,deleteria,sedcruda,feculenta,exotica,idquesensuParacelsicodeintegrisnaturis,utinculinamquoqueueniresolent.~~Haecestἀυτοκατακρισία.Seipsumdamnathomoconsciussibimalefacti.Itaque&conuitiumilludcalumniaeauertitamedicisinseipsum,contestatusilludobiectumnonfuissecrimenneccalumniam,sedpuramputamueritatem,quaeretorquerinonpotest.Itaseconfunditinipsotitulo.Neciuuaturistishorrendiseffectis:uiresaegrorumopprimunt&c.Oppressiouiriumaegrotorum.Notumenimestuelplebeis,neccrudorum,necfeculentorumnecexoticorummedicamentorumhancperseuimesse,propterea,quod&multicibitalescomestinihilinferantnoxae:Medicamentauerooporteatnonsempercoquiforis,atincorporeetiamomninonon.Medicamentanonomniaforiscoquenda.Quodenimcoquiturnonrarouimperdit.Quodnaturadomatintuscoquendo,idprincipiumtransmutationisadsubstantiamaccipit,cuiusgratianonmedicinaedantur,sednutrimenta.Hocadeouerumest,utetiamphysicuslocoaxiomatisαὐτοπίστου,posueritcumscripsit;πρόβ.~~μ.β.~~φάρμακαἀπεπτάἐστικαὶοἷακρατεῖν,ἀλλὰμὴκρατεῖσθαι.DefeculentiaredarguentNcoparacelsumuelheluones,quanquaminMedicosiniuriusesthocipsistribuendo,quiquaecunquepraeternaturamadhaerentmedicinis,eaanteusumremoueridiligentercurant.Nonsemper&omniaextrahenda.Quaeueronaturaliterassunt,eanonsemperautposseautdeberetollilongerectiusParacelsointelligunt.Deexoticisdeliratmanifeste.Itapinguimineruadeprehenditurstatimcalumnia,&ridiculaseipsumquecondennansretorsio.Ueruntamensubtiliorumsensuumillepseudochymicuspercruda&feculentaintelligitea,quaenonsuntchymicisignibuspercocta,&adessentiamredacta,seunonessata,utbarbarecumDornaeoloquitur,aliasnonimpolitaelinguae.Paracelsicisuntchymicifurtiui&falsarii.DehacreaffirmamusNeoparacelsumnihilintelligere,idqueinfrademonstrabimusadoculum.Itaque&pseudochymicumappellamus,longissimeabsentemauerachymia,&hiceumturpiterfallipronunciamus.Sedtalisretorsioperseest.Uideamus&emblemata.Emblematisretorsionis.Quotempore&quandiuGaleniciopprimuntuiresaegrorum,naturaeinferuntbellum,eamqueoppugnant?Aprimi,inquit,suicoryphaeitemporeinhuncusquediem.Quisautemillecoryphaeus?Galenusnempe.Atilliquospetit,artemGalenoacceptamnonreferunt;sedaltiususqueabipsocreatoreexordiuntur.ItaquesciuntinGraeciaHippocratem,inItaliaGalenuminea,inpraeceptaredigenda&excolenda,posterisquequamoptimefieripotuitabipsiselaboratatransmittenda,insigniterelaborasse.Mediciappellatiabartificibusexcellentibus.Aquorumuirorumdiligentia&operasiGaleniciuelHippocraticiappellantumr,utabaliisThessalicis&c.distinguantur,nonputantseignominiaaffici.BasileaeetiamuocanturAsclepiadaei.Medicinaartificeserrantescorrigit.Quidtumpostea?Atinterimipsamedicina,utloquiturSeidelius,Hippocratem,Galenum&Asclepiadenpotestinordinemredigere,&errantescumhonorequoqueeorumarguere.Quidenim?Nihilsimulinuentum&excultum.est.Artistheoremataperpetuaquidemsecundumse,abaliquibushominibustardiusapprchenduntur&excoluntur.Debentsibitemporamutuasoperasadplenariamnoticiam.Debent&regiones.Etmedicosquidemueraarsnondestituit;Paracelsicimendaces.AtParacelsicosueritas.Mendaciumenimdetegitmundihistoria,etiamstupendarumsanationumexemplisomniumtemporumoppositis,frustraoggannienteueritatisosoreomniumtandemmortem,autquorundamfrustratentatamsalutem.NonomnessanarimedicinaCurmedicidicanturuocuisse.InteraliaTheorematamedicaetiamhocest;fierinonposseutomnesrestituantur,idquodexdecretodiuino,Mortemmorieris,firmumratumqueest.~~Itaquecontrariumdeprehenditur,nempeindeusqueaptimoinuentoremedicinaeadhuncdiem,etsiinsanabilesfuerintmulti,multostamenmedicinanonoppressos,sedreleuatos,nonbellonaturaepetitos,sedbelloexemios,nonoppugnatos,sedtutossecurosqueredditos.~~Uerumcurautquamobcaussamtamatrociterpeccaruntmedici?Quia,inquit,destitutifueruntprincipiorumscientia:quiaprorsusfereignarirerumphysicarum&expertes:quiaquatuorhumoribussuntimmersi:quiafunestoshabenterroresdemedicamentorumsimplicium&compositorumpraeparationibus,dedosi,decorrectione,deadministratione&aliis:quiademuminflatisunt,&nihilaliudagunt,quamutopprimant.Haecille.Uideshominem,quampraecepsinpraeliumruat?Tubanondumpersonuit;&armisexpeditiscertat.Quamuerendumneprimostatimimpetuexceptusmiserepereat?Siaequumest,utstolide&superbedebachanti,occurraturexmerito,quemadmodumtuosymbolomonuit,dicerealiquisposset,Mentiris:Etsicunicoflatueoquebreuitotarmaretruserit,&hominemiugulauerit;Sednostantumassertisdabimusfidei,quantumautorprobauerit.TotaapologiaParacelsiciplenaelenchissophisticis.Lectotractatudeprehendimusipsumquidemattentassecomprobationemignoratorumprincipiorum;sedapparuit,&principiumpetiuissedeclamatorem,&Elenchumignorasse,idquepatebitadoculumineiusexamine.Parummedicisrelinquitnoticiaephysicae.Athocusqueadeonondemonstrauit,utetiammultahippocraticaquaenostrisequuntur,ueritatecompulsusadmiretur,&exclamansmirificecommendet.Humores4.Dequatuorhumoribusfriuolegarrit,&partimdenonintellectisiudicatstolide,partiminiuriaecrimencommittit.Paracelsicusabestauerachymia.Ethistribuscapitibussimularguit,seauerachymiatantumabesse,quantumauerofalsum.Namuerichymici,quin&paracelsus,unacumDornaeo,Dornesio,Quercetano,Rubeo&aliisnecelementarepudiant,nechumores,quanquaminterdumparabolicisphrasibusnominihusqueeaindigerent;PrincipiaParacelsica.ItaCratoAndernacus&alii.EtThomasMuffetusAnglustriaprincipiaParacelsicaunacumaliisitadeclarat,utoptimecongruantcumhumoribusmedicorum.SiergoNeoparacelsuschymicusest;Etauerorumpraeceptisdiscedit,quidaliuderitquamchymicusfalsus?Sednosidquoqueaperteostendemus,cumadeamdisceptationemperuenerimus.Quodfunestoserroresnostrihaberedicunturdepraeparationibus,idrefutatresipsa&experientia.Praeparationes.Nampraeparataeabipsismedicinae,siperiteadministrentur&moremedico,nullinocent,necullifunusadduxerunt.ImperitusGalenicaepharmacopoliahabenschymica.AtmoreEmpyricorumadhibita,etiamaquafrigida&uinum,imouiniillanobilissimaessentiaquintamortemafferrepossit.Medicinaeimputandumnonest,siquiseiuspraescriptononobtemperet.Necpatieturaduersarius,siquidtalesuismedicinisacciderit,sefacileinfamemfieri.Sed&hocargumentumestpseudochymiae.Nostrapharmacopolia,quaesuntpauloinstructiora,qualiasuntNorimbergica,&c.Chymicepraeparatarummedicinarumuelcumuloshabent.SifunestuserrorcommissusestaGalenousqueadhuncdiem,inpraeparando,autcumNeoparacelsoincepitChymiauera,autipsefucataspeciefalsamuendicat;cumqueuerainnostriscollegiissitnotissima,idquodtestabimurconsensuchymicorum,nonaParacelso,quifuitcorruptelachymiae&caligo,repetito,sedaprioribus,aquibus&ipseeamdidicit;Consequenserit,Neoparacelsumchymiaelaruaobductum,nonnisiPseudochymicumesse.Curnonmarachymicasusurpanda.Quodautemnonmerachymicaproponimus,atqueitacircumforaneisistisgratenecessitate,quambeneintelligerepotificamur,idnonsinegrauieaqueurgenterataduersarius,fiericonsueuit.Faxittantumauriquantumlapidum,eximathominibuspersuasionem&fiduciam;~~&grauissimaargumentaexperientiaeamundoconditousquehuccertaefirmaequedequibusdamnonmutandisafacienatiua,oppositisrobustioribuseuertat,&deliberabimus,numpossimusingratiameiusaliquiddeconsiliisnostrisremittere.~~Doses.Dosesquoquenostrasconsuetas,multaqueperitafirmatasnonessefunestas,eodempatetargumento.Quodautemeaenonsintfixe,itautsemperunitantumdeturquantumalteri,imparitasnontantummateriaefacit,sed&morbi,&naturaepatientis,&aliorum;quaesiamedicoiudicaripossunt,curnon&Dosescertaepraefiniri?PutatautemChymicusilleadulterinusseineoiudiciononposseerrare:curnonconcedatidemmedicis,quitotumuitaetempusineostudioconsumsere,necexalienafacultateinhanctemereirrepserunt?~~Sedinfradehacrelepidasaudiemusfabulas,ubiautoreoconfidentieperuenit,utsibiessentiarumperfectamnoticiamfiduciaoculorumUulcaniassignet,dignusprofectocuiDeus&naturanullumoculumconcessissent,siquidemalienistantumfretusest.~~Athocinsigneargumentumstultitiaeest,quounicosatisconfirmatsibiadditumessesymboluminscriptionis;RespondeStulto,&c.Decorrectioneitemlepidusest.Correctiomedicinarum.Sednotetlectorhicmultaproponi,quaeintractatuneutiquamconfirmantur;&uixattinguntur.Itaquememinerithuiuscoloris,queminducereuoluitchartaesuae,uteoessetplausibilioruendibiliorque.Rusticusinuentorantidosisax.~~Refutantautemidmendaciumuelrustici,quorumquidamdiciturinuenisseantidotumsaxonicam,eiuspraesidioacomestorum,serpentum&araneorumuenenofuissetutissimus,nequiddicamdeexploratisBezoardicilapidis,&aliorumaduersusNapellum,arsenicum,sublimatum,hydrargyron,&similiauiribus.~~Sedcoquis&rusticis,&circumforaneisillehomopotestcorrectionessalutarestribuere;medicisnonpotest.Estautem&hocargumentumChymiaeNeoparacelsicae.Namnostrihominesexuerachymialongerectius,salubrius&iucundiusnoruntcorrectionesillas,dequibusblaterat.Siisaliashabetnostrisaduersas;exfalsachymiasumtasoportet.Ignischymicusuelpraeparatiosolanonsatiscorrigit.Nouimusautemplaeraquechymica,essetalia,utquocunquesanemodosintpraeparandocorrecta,nihilominusinusuipsoampliussintcorrigenda,idquesiueexternispraesidiis,siueinternis.NamuenereumsalemNeoparacelsinemosumseritsinenoxa,nisiliquorealiaueretemperatum,&dilutioremredditum.Spiritusuitrioli.Siisetiamspiritumuitriolisemunciatimsumit:autmultoliquorealiaueremitigatum&dilutumpotat,uelutihi,quiacidulasusurpant;authumoribusipsescatet,autnihilineoestuirium,nequequicquampraeterphlegma,utloquunturchymici.Seddehisinfra.Administrationemobiicittandem.Coelestesobseruationesincalendariis.Urithominem,quodnostrinonadcalendariaParacelsicorumfatua,porrecturimedicinas,accurrunt,indequesignausurpationismedicaearripiuntcummagnareligione.Sednostricoeloquidemtribuunt,quodeidebetur;Paracelsicisuerotantum,quantumcalendariiseorum.Astrologiaeinfirmitas.~~Sciuntenimhosmiseroshominesubiqueesseuolentesnusquamesse,&neexercitatissimosquidemAstrologossibi&aliissatisfacereposse,nedumbliteosistosrelictaTheologia&mechanicis,inomnibusartibus&facultatibustemereuagantes.~~Hactenusinscriptio,quaesuaipsiusimbecillitatefutilitatequetotumlabefecitopus,itautnihilamplius,adgeneralemresponsionemrequiripossit.Reliquaexfumoorta,fumimodoeuanescunt.Ethocconsiliotamprolixetitulumpersecutisumus,utiunioresintelligantnihilhictamfastuosisampullispromitti,praeterinanemfucum,&prodigiosamostentationemcumsummauanitateconiunctam.Animaduertantautemcontrouersiaestatumsimulrepraesentatum.Compreprehenditurisaxiomatenegato,&illustratoperoppositumdisparatum,hocmodo;Quaestiohuiusscripti.Paracelsistaenonpropinantaegrisuiolenta,corrosiua&deleteria:sedGaleniciopprimuntaegroscrudis,feculentis&exoticis.Addiditautemsimulargumentaquaedamposteriorispartis,quorumprosyllogismisintexpectandiinipsoopere,utpatuit.Depraefationepseudochymici.Priorisπίστειςauscultabimusinprimoconflictu.Nuncaccedimusadpraefationem,quae&ipsasingularisingeniiuimexprimit,dignamnempepleudochymico&domi,aberranteprincipio,perabortumnatomedicastro.Thrasonicisexordium.Exordiumarrogantiaeinfulsissimae,exemploThrasonisTerentiani,cuiusetiamapophthegmateutitur,plenissimumest.QuasienimChymiepatronussolussit,nequequicquamsciantreliqui,quinissoluscoactussitsustinereaduersusimpostoresdicta,prorumpitinhaecuerba:DiupertuliquorundamGalenicorumcalumnias:Satisproauthoritate:Curautempertulisti?Quiamaluiomniapriusexperiri,quamarmis,moresapientum;autoritatedictiThrasoniciapudTerentium.Audisquodsapientemseaestimetcontraacintitulo,ubistultusauditur.Sedsiomniasapientiaescriniainhoctractatuexcutias,plurimumarrogantiaestultae,sapientisueromodestiaenihilrepereris.Atquaenampriusexpertusest,autquibustentauitmedicorumanimos?NumutThrasoillesineuiargumentorumpondereamicedisceptando?ParacelsicinonconferuntamicecumGalenicis,sedobstrepunteisscurriliter.Neutiquam.~~Nullumenimhuiusreineuestigiumquidemextat,imoutprimumanimumParacelsoadiunxit,eiusquedisciplinam(quodnefasestaudiredeTheologo)incepitadmirari,Galenicaomniaextremopersecutusestodio,fastidiuitqueita,utnonraropraestantissimosuirosignominosisdicteriissolitussitincessere.~~Talisest&Pithopaeusquidam&omnes.Sedprosyllogismomanifestamfacitillamsapientiam.Spes,metenuit,inquit,ueritateillos&rerumeuentuconuictoscalumniandifinemfacturos,&c.AtinquamistudnoneratexpeririOmnia.Tolerantiaquaedamnominetur,atexperiundiomniainstrumentumsufficiensnonest.NecitaagebatThraso,quemimitatur.Siuoluissesexpeririomnia;autscriptoquodampublicodocuissesartemtuam,autadAcademiamquandamprofectus,publicis&priuatiscolloquiisderebuscontulisses;principia&modumartistuaedemonstrasses,fecissesqueutrebusomnibusbeneintellectiscompertisquealiiiudicare,libere&sinefucopotuissent.Attuillosaccusastisemper;Paracelsiciuoluntsibiassentiri,&nihilominusnullisuaostendunt.&tuaitaoccultasti,utnemagnoquidemcuidamuirouoluerisconfectionemsalisuenereiaperire;quininfracanes&porcosappellas,quibusmargaritaetuaenonsintobiiciendae.Eccesapientiam.SiitatecumexpertusomniaessetSaluatortuus,iamininfernoululares.Nontamdementessuntmedici,utrerumueritati,quameuentuscomprobat,seuexperientiaeuincit,obstrepant.Attunullameisnenuncquidemueritatemostendisti.Sifeliciterreleuastiquosdam;nosquideminuidioseilludnoninterpretabimur;memineristamenilliusHippocratici,(cumtibiinhoctractatulibuerit,exHippocratearmaaduersusnossumere.περὶτέχνης.)δοκέειμοιοἷοντεεἴναικαὶἰητρῶμήχρωμένουςἰητρικῆπεριτυχεῖν.Ουμὴνὡστ'εἰδέναιὅτιὀρθὸνἐνἀυτῇἐνείηκαὶὅτιμὴὀρθόν,&c.Quidmirumsitibiempyriceagenti,&fortunasecundautenti,nequetamenrationem&modum,necmedicinae,neccuraereddenti,assentirinoluerunt?Quin&hocipsoscriptotuo,neulloquidemargumentoartispersuaderepotes.Tibinecrederent?Teneadmitterentadalbumuerorum,seuchymicorum,seumedicorum?Multominusdecuitistostuomagisterioadartisreformationemuti.Attutamstolidosnosputas,quiignoremus,ututtuarumcoctionumignarisumus,chymicasπυροτεχνίας?Imomonstrabimusineptetecoquere,&praeparare,necassequisiquiduerachymiapraecepit.Apposuistiinmarginescholia:Causasilentii?Haecuerbadirectaapponunturhis:HaecsuainDeum&naturampeccata,atqueerratacummultorumhominumpernicieconiuncta,&c.EgregiasanesilentiicausainTheologoautChristianosedcontrariumuerumest.Quiaenimuirulentianimicalumniamessesciebas,prodereeamcitiusnonfuistiausus,quamabillistuismagnificis,doctissimisque,quosputas,instigareris,autexplenotandemcordeosimpurumeructaretmaliciam.Sinostriquidperimprudentiampeccarunt,autnegligentiam;hominesfuissememineris,quiadmonendierant,nonclammordendi,autpublicetraducendi.Tuuerotibicaue:Nullismedicusquemnonaliquandoseusuaseualiorumculpaerrarecontingat.&diligenterattendenequoderratumcommittaseximperitiaartis,autattentionesuspensa;uelmaseualiorumla,enarratione;autuitiocircumstantium&aliorum;Etteἀναμάρητονpraedicabimus.Atquomodoilludcauerepossis,exTheologoMedicus,Iurista,Astrologus&omniafactus,nonuidemus.ObiiciuntautemtibimedicinostriilludHippocratis,quitibinonplanesordet;cuminquit:Ineosquiomnemerroreminmedicosconferunt.Eosquiobmorientiumcalamitatemartemdemoliuntur,mirorquanammemorabilirationecommoti,intemperantiamquidemmorientiumcausammortisnonstatuunt;scientiamueroeorumquimedicinamexercent,accusant;quasiueromediciquidemea,quaenonconueniantimperarepossint;aegriueroquaeimperatasunt,transgredinequeant,&c.Haecille,Itaquebonaconscientiamedicinamexpraescriptoartiscomprobataefacimus,dolentesquidempatientuminobedientia,tuamuerouirulentamexprobrationemneuitiosaequidemnucisaestimantes.Sedtecumhabita,&rediadprimordiaexperientiaetuae,Sipuruses,gloriareapudDeum.Aegrefersnospergere,absterrerehominesabusutuorummedicamentorum.Mediciestaegrotospraemonereafalsariis.Quidnipergamus?Etiammagistratuslegibusuetitumest,nefugitiuussacerdosmedicinamfaciat.Illumaccusa;autlegemexpunge;fortetibiIurisperitoaliquiderittechnae.Sedcolligamusrationem&iudicemusquoargumentoadscribendum,seupotiusmaledicendumsisinductus.Sileremenonoportuit,inquis:Argumento:Quia:Nullapoenitentiamedicorumuidetur.Tetriuscalumnianturilli:Animosegrorumaspagiricisauocant:Iusseruntuiriclari,docti,magnifici:Idceditadproferendaminmediumueritatemoppressamcalumniis:Etadimitaegrisdubitationemutripartimedicorumdebeantadhaerere.Haecsunttuaargumenta.Sedprimumquaestioillatuabenesaginataestmaledictis.Dumenimsilerepossenegas;Paracelsicinondisputantsedinsaneconuitiantur.loquiproponis.Atnonloqueris,sedlinguammaledictis&conuitiis,quibusdiufuitonerata,exoneras.Itaquestatiminthesihaeres.Primumargumentumimpingitturpinoncaussaeelencho.Quidenimadtemedicorumimpoenitentia?Etubinullumerratumerat,quilocuspoenitentiaeibifuit?AnadteTheologumpoenitentiariumaccedere,culpamquetuilaesideprecaridebuerant?ImosimansissesTheologus,fortehocfaciendumfuerat.Adapostatamaccedereformidarunt.IndignusenimChristoes,utquisemelmanuadaratrumEcclesiaeposita,respexistinonmodo,sed&professionemabiecisti.Itaqueteaudirenonpotuerunt.Argumentumsecundumparinititurelencho.Medicosaitaduersarinonsibi,utindeadloquendumsitinductus,sedspagiriaeParacelsicae.AnergopraeterNeoparacelsumnullusestautfuitParacelsicus,quipossitloqui?Erastiantiparacelsicaadhucintacta.CuradhucantiparacelsicaErasti&aliorumsuntintacta?Oergoteinfelicem,quiatamprodigiosae,&plenaemiraculorumsectaecommitatudestitueris.DorneusernonagnoscethuncParacelsicum.EstadhucinuiuisDornesiusilleParacelsieximiusadmirator.Sponsionemfacereausim,siillelectotuoscriptoproParacelsicoteagnouerit,atproPseudochymicofacile.Quosdamenimtalesesse,nonignorauit,cumlibrumdequintaessentiascripsit.Seddonemustibiloquelam;anfurere,&insanireeiusdemuiargumentiteoportebat?Annoninmedicosquosdamtibiiniquiores;sedintotamartem,atqueetiampridemsepultumGalenum?Quomagiscalumnianturaduersarii,eomodestioremteesseoportebat,nesecundumprouerbialedictumstultissieressimilis.Certumenimestnullamcalumniamessediuturnam.Atcumdiciscresceremedicorumdeteiudicium,&innotescere,hocipsodeclarasidcalumniosumnonesse,sedpuramputamueritatem.Idemeuinciteffectus.Dicisenimilliusueritatistantamuimesse,quantaestquintaeessentiaeabomniimpuritateliberatae;SaniabstinentParacelsicisremediis.Imoquantaestomniumarcanorum,tincturarum,magisteriorum,elixirium,clementorumquespagirieorum,cumatuismedicinisauocantursaniores.Sedtuidtuomoreinterpretaris,quodfiatcumeorumsummopericulo.~~Nonimmeritomaluntcumbonaconscientiapericulumsustinere,quamtemedicofalsoexfacerdotefacto,contrauocationemdiuinam,uti,scientesparumualerepreces&actionesτῶνἀλλοτριοεπισκόπων,ututaliquandoresponderiteuentus.~~Satiusestseimperito,uocatotamenmedicocredore,quamnonuocatosacerdoti.Egomalimmedicoordinariomecommittere,etiamsiimperitissimushabeatur,quamministerioabnegatisacerdotis.Tertiumargumentumelenchopetitiprincipiinoncaret.Paracelsicinonaudentnominaresuospatronos.Siiusserunt;nomina:siiusseruntatqueetiamcalcaraddiderunt,cureorumnullicommittisscriptumtuum?Curproditsinepatrocinioillorum?Uideormihiuiderequemintendas.Sedinilloparumtibieritpraesidii:neceiusestautoritastanta,utipsoiubenteomniumAcademiarum&rerumpublicarummedicosarrodas,atqueadeototamartemimpuratualingua,quamutinamignichymicobeneexcoqueres,utpurumabimpurosegregaretur,profanareausis.Quartumrefutabiteuentusrei,&iamhocipsotuoscriptocontrariumcomprobasti.Utrisectaeaegrotisedebeantcommittere.Siquisenimtuaemedicinaehactenusaliquidtribuit;isimpuritatetuacommotus,eiplaneualedicet.Idemnoniamdubitabitampliusutriseadiungeredebeat;cumuiderittepseudochymicumtotportentosismaledictisuetustamartemincessere,idquesolum;cumnonpoteritcrederetotumorbemaberrassetantotempore;Chymiaaccessitadueteremmedicinam,utfamulae.uideatautem,ueramChymiamaccessionesuaueteremθεράπειανlocupletasse;itautmultorectiusaGalenicistractaripossit,quamtuoministerio;quoanimoissitfuturuscogita.SedUatemhicexparteegisti.Dumenimdicisdubiumexemtumforeanimis;nonfalsuses.NamterelictocumtuaSpagiriaadueteremmedicinamredibuntabsqueullahaesitatione.Itaquescientetiamhoc,sibirectiusinposterumconsuli,quamhactenusfactumabsteest.AdmedicosdeChymiaexcolendastudiosius.Hictamenmonendimihiestismedici,nepatiaminisocordiauestra,&incuriainminoredignitateapuduosesseChymiamueram,exquapraeparatoriaemedicinaenagnumextititornamentum,quamaliasθεραπέύσεωςpartes.Extrahiteillamexlatibulisdomesticis;&Seplasia,eiqueetiaminscholauestralocumrelinquite,utitauicissimhonoretiseam,aquahonorariuultis.Sinestudiochymicononpotestisresistereaduersariisuestris.Cogitatenontantumquarundamrerumpublicarum&familiarumlaudabiliinstitutouosallici;sed&exemploclarissimorumnostraeartisantesignanorum,quiGalenicumilluduotumbeneattendentesnonmediocremoperam&posueruntinChymia,&ponuntetiamnumhodie.Quosdesignemnostis.Sedadaduersarium.Recitatiscausiseditionis,transitaddedicationem.Paracelsicusnonaudetpatronissuisuti.Nullidicat,necDeonechomini;cumminimumUulcanosuo,cuiusfiduciatriumphat,consecrarefoetumdebuisset,Curautemnulli?Quiaomnededicationisconsiliumabiicit.Poteratuiderihocfiduciabonecausaefecisse,&uindicataeueritatis,quamspontesecuturumessetdiuinumpatrocinium.Sedcontrariumsuboletlectoribus.Cumenimueritatemoppugnetabsurdoconatu,eodeterioremcaussamesseconiiciunt,quiapatronumnulluminterhominesreperirepotuit,cumaliasnihiladeoabsurdumsit,utnonreperirepatronumpossit&autoremredderehonorificum;utuersudicitur.Uideturautemdiuinopatrocinioniti,cumaitmagnisuerbis:DeoAutore,PatronoEtDefensore.SednoseiopponemusGamalielemillaargutantem.SiaDeoestGalenicamedicina;euertereeamnulluspoterit,&acquiescendumestaduersariisneDeo&hominibusrepugnareuideantur.Sinon:suapteimbecillitatecadet.AtquiGalenicamedicinaauetutissimisrepetitaautoribuscontrauariasmachinashactenusstetitinconcussa,&incrementamirificasumsit.ADeoergoest:Paracelsideliriaprimumgratanunccontemptaabomnisano.Etexconsequentediuinotutaestpatrocinio,contraparacelsistas.AtParacelsicadeliriautprimumnatasunt,corruereinceperunt,&quanquamsummostudioquorundam,nontammedicinaequamauriartificiosifiducia,collecta&incorpusredactafuerint:~~Uixtamenabunoatquealtero,noncummultofructu,quanquaminitioquidamsimplicesputarintseprofecisselectioneuomitusParacelsici,detinentur,&potissimumeaobseruanturquaecumpiaueritatenonadeopugnant,maximaparsobmanifestamimpietatem,tumfalsitatem&obscuritatemcontemptaiacet&sinehonore;~~QuidamexobscuritatibusParacelsicistemerefaciuntoracula.quanquamaliquinonsatissanicerebri,quaeinParacelsicisassequinequeunt,exiismeraoraculafaciunt,&sicutIudaeiMessiamsuum,itahiEliamartistamomniaexplicaturum,cummultisuotisdesiderant&expectant.NeoparacelsiscriptumaDeoalienum.Iudicaiamlector,quaenamfactiosubDeipatrociniosit;quiquidemcumsolemsuum&bonis&malisimmittit,malorumtamenoperanecprobatnecdefendit.SedaudiatNeoparacelsusetiamsaluatoremdisserentemdeindignationediscipulorum.Anignoratis,inquit,cuiusspiritusfiliisitis?Neoparacelsicaefuriaeinmedicos&medicinameffusae,cuiussuntspiritus?Abeonempeetiamdefendentur.Sed&hocconsideret.IlleuteturdefensoreDeo,quiabeodemuocatusfunctionemsuamadministrat.Neoparacelsumquisadmeditnuocauit?Acceptainitiationeadministeriumprocurauitidquandiupassumestsuofactoinuentummalum.~~Posteanecmediislegitimisnecimmediateuocatusirrupitmedicinam,&ineatamsuperbe&contumelioseuersatur,utomniaseculaputetsibicederedebere,&exTheologopercorruptionemomnispurirelictoimpurofactumpseudochymicumadmirari.~~TenedefendatDeus,Neoparacelse,hocausuim?Sedproculdubiocumtibiparumfaueresensisti,idquetempestiueualde.Namuixduobusmensibuselapsiselegistitibidefensoremalium,&proDeo,hominispatrociniumasciuisti.TamparuatibieratinDeofiducia?Ubihictuaueritas?Antamimposfactaest,utsesolanitinequeat?Adhucsecundaparspraefationis.Paracelsicipugnantignisfiduciae.Sequiturtertia.Inhacuirumfortemagit.Tresministrossibiasciscit,&omnemGalenicorumturbaminarenamuocat.Deoadiutore,inquit,Naturaduce;Uulcanoministro,calumniatorumimpetusnonextimescimus.Ueniantueniant&c.Esttamenualdecautusinsuohonoreasserendo.Natura.Naturamaduocatducem,utuiamsibimonstret.Athaecsineductore&interpretecaeca&fugacissimaest,cumqueatetracteturadmoduminclementer,uiolentequecorrumpatur,autalteretur,quidpoteritafferreopis?Deus.Deumuultadiutorem,quasifamulitioeiususurus,ipseprincipalisagentismunus&dignitatemsibireseruans.AtDeusillinonestdiuturnusminister,utdiximus.Uulcanusclaudus.Uulcanussuccedit,emancipatusNeoparacelsicisCarbonibus.Atnoncogitabashuncclaudicare,proptereaquodrepudiatusaloue&Mineruaecoeloinlemnumsitpraecipitatus.Idemministernontibitantum,sed&nobis,saltemprouictu,liberaliterministrat.Gnathonicusest?nenimiumilliconfidas.Sedattenditeadfiduciam.NulliauxiliariorumtantumtribuitquantumfallacissimofuracissimoqueUulcano.ParacelsiciomneshominespraeUulcanocontemnunt.Itaenimtotusinfiduciamuersusscribit.Nihilestquodliterammortuam,Doctorumuarias&dissidentesopiniones,fabulasatquesigmentainmediumafferant.Nisidicta,scriptaqueUulcanicisdemonstrationibusprobare,&ueritatemillorumoculisuidendamsubiicerepossint,saeuissimadurissimaqueUulcaniuerberaexperientur.Haecille,Reiicittestimoniaautorum.Miramurcurconsignatammundiexperientiamrepudiet:curinterpretesnaturae,&omniumseculorumiudicia.IncidimusaliquandoinlibrumArbatel,inquopostulaturscientiaexaliquoSpirituumfamiliarium,siquidemomniumdoctorumdecretasintintricata,&falsitatecontentionibusquepolluta,itautnemoexeispossitproficere.Neoparacelsusquidsibiuult?Doctorumopinionesuocatfabulasdissidentes.Spiritualemergoillaminformationemquaerit?Cumetiammentionemfacitliteraemortuae,niillamortificansD.Pauliest,quaeconsiceremalesibiconsciospotest,quidsibiuelitnonassequimur.MutiMagistridicunturlibri:Atnoninefficaces;cumquenonadeomortuaeliteraesint,utnonlegentisinanimoreuiuiscant,eiquecharacteremrerum,utsunt,autputanturesse,imprimant,nonaliteracsisensibusperciperentur;mortuaeueredicinequeunt,nisiresquarumnotaesunt,extinctaesunt.Sedquidtandemexigit?Nonuerba&syllogismos;sedilludThomae,nisiUidero.Atinfraomnemsensibusdetrahitfidem,uerbisquidemextraspagirian,atreipsainhacquoque,exagitansGalenumquiexuisuflauihumorisincorporeanimalisiudicetbilemauttalequid.Sinecsensusnecratiohuicnouoscriptorialicuiussuntmomentiadfidem,quibuscertabimusinstrumentis?Nondicamquidexhisconsequenssit.UosstudiosiopeUulcaniquaeriteannonauriculasporrigatilleCumanusLeo?Testimoniatemererepudiata.Sedsisordenteitestimonia,curnobistamfrequenterobiicitGalenum&Hippocratem:CurParacelsiscriptisproditacommenta?DemonstrationesexUulcanopetit:Sicombustoriauirtute;egocumillocertarenolim.CitiusenimueltotosGalenilibroscomburerepossit,quamegoullumexeoerueresyllogismum.UulcanusetiamGalenofamiliaris.Sinueroeaquautunturuerichymici,regiminumignis&uirtutumperiti;ageageueniamquocunqueuocaris.Aestimethaectantumratiosensusquefideles.Chymicinonsoloignipurificant.Sed,Neoparacelse,quoargumentomihimonstrabissoloigniutiChymicos?MalestabitUulcanussolus.Sineautoritateaduersariusnonpotestdemonstraresuumliquoremesseuitrioliessentium.Multachymicafiuntsineillo.Quomihipersuadebisillumtuumdeuitriololiquoremsemunciatimpotabilem,essecorrectumeiusspiritumseuoleum?Illumtuumsalem,esseUenerissalem;Illudbutyriinstaruorandumarsenicumessehuiusessentiam?UidesututusurpauerimusclaudicantemUulcanum,nihilominussubiudicelitemfore,nisisensum,rationem&peritosueraechymiaeartificeseosquemedicosadmittas.Sedfortassisetiammealiteramortuaest,&incoelohuiusSpagiricinullamhabetuitam.Utinamhicseparatumessetpurumabimpuro,utexmagnamoleNeoparacelsisaltemmicamsalishoni&essatideprehenderemus.Aitphysicaesseillasuarobora,nonmetaphysicaseuTheologica.Paracelsicasuntsensilia.Ergopatereoculis.Bene.Sedcuridsumis,quodinopererepudias?CurnontuossedUulcanioculosinfrasaepeappellas?Moneoautemnetantumoculosnobislargiare,sed&linguamfaucesque;nares,digitos&aures;Utsifortassiscolornonseparetessentias,saltemodor&gustusidpraestet,quemadmodumfieripotest,utfloresalbiantimoniinonmultumdistentcoloreasacharoplumbi;autmercurioaliauerepraeparata:PanaceaAmuualdi.Quin&Amuualdusconcinnatpanaceam,quaeelutainaquaproperefertcinabarim;adeoutpenesitinterdumindiscretadifferentia,mihiquesitmissaillaipsanominepanaceae.AtCinabarimessesuumpulueremAmuualdusnonconcedet.Uerum&hocuelimtenobisrelinquere,uthominibusliceatesse.Nonsolosensuaestimathomo.Sienimsensusoloiudicauerimus,quiddistabimusabrutis?Nonsolusignisexaminisinstrumentum.Nequeetiamsolumdesignem.NamcumUulcanusilletuusualdesubdolus&fraudulentussit,adeoutillenebulointerdumdimittatfalsariumaurumsineindicio;oportetutetiamaquaeregiaeassint,&lapideslydii&alia.Sed&haecnonsufficiunt.Artificumconsensusnecessariusadpraeceptaartis.Scisnosnonprimosessehuiusartisinuentores,nequeetiamexperimentafecimusprimi;~~sedimitamurmagistros,quiantenos&inuenerunt&excolueruntartem,tradideruntqueinfallibilesnotasessentiarum,oleorum,aquarum,spirituum,saliumsulphurum,Mercuriorum,Elixirium,Magisteriorum,Elementorumseparatorum,Tincturarum&aliorumneerremus,&fortesalemnominemus,quodestuitriolumautalumen;~~uelspirituminoleummutemus,autcadauerproquintaessentiadepuratumcapiamus,interimuolatiliillaessentiaperaliquamrimulamelapsa,nostramquespemfrustrante;necessariumomninoest,nosadhibereetiamDoctorumdecreta.Etiamexternitestesadmittendi.Quin&cumpossitfieriutsinelegitimainterpretatione,&testimoniisuterqueaberremusabobscurepositischymicorumsententiis;concilianobisaliquosacademicos,aulicosetiam&patientes,inquibuseffectaspectemus,&fidemfactismereamur,habeamusquequiunicentiuictoriamtribuant,&brabeaassignent.Nifallortutepropatienteoffers.Benesane;mihicatellusautgallinasatiserat.Nolimuenaripodagras,quasaudiotibiessefamiliarissimas,autaliosmorbos,expericulosominerali.Materiachymicapertinacisinterdummaliciae.Necsinecausahocdico.ScioetiamipsosMagistrosnonraroconqueridemateriaemineralisuitio,adeopertinaciterinipsaradice,utloquiturGeber,coniuncto,utnullusuulcanussatissiteiextirpando,nisicorrumpereessentiamtotamuelis.Didiciidipsumetiamexperimento.Uideergoutcautepromittas.Itaergocompositisrebus,quisuereaturtecumuelinmilledescenderecertamina?RidiculusescumarmistuiUulcani.RsponderetibipoterataliquisexgenereMacrobiorum,uelutiCambyseascathenasintuitus,apudnoslongesuntrobustiora.Uideergoquidinceptes.Sedquantutibinonparcis?Inherbaestsementis,&messemadornas.Disputasininscriptione&praefatione.Nescishasuiresdifferendasfuisseadcertamen.TemeritasParacelsiciinsuismedicinisuorandis.Promittissancteatqueinuiolate,uosualidissimauestraquaequemedicamentauestromorepreparatatriplaproportioneomnibusalexiteriis&confortantibusabiectis,sumturos.Utinamhocsaltemdictumtibinonexcidisset.Namquisnoniudicettefatuumetiamexchymicistuis,siquisunttecum?Annonestapuduosaliquadosisextrema,quaeextremismorbispossitopponi?Tuneeademsanusuorares,quaenonnisiaegrosuntpraebenda?Sedinfrahocargumentoeuincamteabomniuerachymiaessealienissimum.QuaeGalenicisinususuntmedicamenta,ealongorerumusuitasuntcomprobata,utillatuatemeritatenonsitopus.Medicinaeutprobandaeinterinueniendum.Quodsinouaueniendasunt,autadusumuocanda,eorumuimnonprimuminseipsis,siquidemsuspectasunt,spectant,sedinbestiis,autetiamfacinorosisimpetrataaMagistratulicentia.Sinsensuumiudicioinnoxiaapparent,&idoneaadsumendum;aminima:quantitateexorsiadmaiorempaulatimperueniunt,maluntquehaccircumspectioneuti,quamtuaaudaciamalepati.NonignorantGalenoidemfuissepropositum;EtGesnerumdumnimiumeireiindulsit,itautetiamthoramgustarenonauersaretur,periculumincurrisse.Antequametiamtutuorumexperientiamacquisiuisti,proculdubiononsempercommodefuistiaffectus.Notumnobisesttesolitumaliquibus,quitePlauiaeconsuluerunt,pulueremporrigere,cuiustantauisfuit,utpenesubuerterituentriculumetiamleuitactu,idquoddeustouitriolonotissimumest.Sinuncquoquetaliacoquis;experiaturquicunquepericlitariuolet.Spectataenoncogiturpraegustaremedicus.Quamfriuolumuero&temerariumhocest,Medicumetiamdespectatis&inuentisiam,quotiesseumediocriaseuextremamorbisopponit,ipsumpriusgustaredebere?Annonapparetteimpudentemnonmodo,sed&iniquumexactoremesse?Magistratustemereimploraturabaduersario.Magistratumrogas&oras,(curnonploraturabetiamobsecras?)utimpellat,cogat,&exofficiirationeimponatmedicisutsumantnonmedicamentaquaeuis,seduiolentissima;eaquenonalterantia,roborantiaueautetiamperdiaetamoperantia,sedpurgantia;quaquaesofrontequoore,quaconscientia?Nempedolesnosuiuere,&nefariistuisconatibusobsistere.Noliantetempusrumpimaliciaatqueinuidia.Erittibipraestosuasuotemporepoena,nisiresipis.Humorumcontemtorcircahumoresoccupatur.Sedecceilleinimicushumoraliummedicoruminmagna&inusitatahumorumcopia,nouitpraepararemedicinas,&easadministrare.Quaesotequidtibicumhumoribustamsicco&aridoTheologastro?Putaueramtibiomnesmorbosessesiccos:praeutinHumoristasdebacharis.Iamtamhumidiquidamsunt,utetiaminusitatamcopiamhumorumpraebeant.Atquaeillainusitatacopia?Quodnaturaemoderationemexcedit,molestumquidem&inusitatumilliest:Attumedicisloqueris,incampomedico.Fortassistuusuenteraliquandooceanum,autlernamimprobaeaquaecontinuit.Sophistaefacileexmuscaelephantumcreant.Sedsophistisetiamatomademocriticamagnasunt,utsibiingentesinusitataegloriaemontesarrogent.~~Quodquicquampraeparareexartenoueris,tunccredemus,cumidDoctorumchymiatrorumexnostris,iudiciocommiscris,noniamperfectum,sedarudielaborandousquedumperficiasita,utoperationemsimulintelligant,&iudicarepossint,idquodfacies,nisiuanus&mendaxhaberiuelis.~~Nosscimuslongerectiusquiduerichymiciualeant,utpotequorumoperanosnonfugiunt,&subindeoculisobuersantur,&naturaerespondentipsi.Seddehocquoqueinfraplura.Negasteexpeterenecispericulum.Curmagistratumadoccidendumperinstrumentainuitas?CaterisparibusGalenicusmedicusutiturremediisquaealterisuadet.NonabnuerimsimihiDeussimilemmorbumimmittat,similiautetiameodemremediocurari,quodsuaserimalteri,itatamenutcaeterasintparia,cumcircumstantiaeinnumerabilesreminimmensumuarient;attotiespurgantiapraebibere,quotiespraescripserim;quaemeagerentintemperiae?Optarimtibiunodiemilleaegrotos;omnescurandossaleueneris,quemfalsonominas;autuitriolispiritu:Siquantitatemtriplamadsingulosuoraresipseprius;Etessentopponendaextremisextrema;quamcitoidemsubiturusessespericulum,quodnobisintendis?Uultuiderefinemcalumniarum,&effectumbenedictaemedicinaequamiactitamus.Benedictaemedicinaeelusio.Faucestibiocclude,&impurumspiritumapuroaeresepara;manusetiamistastuas&calamosigneUulcanioadessentiamcoque;&nonexcedelimitesuocationistuae,profeceris.Nostrireiueritatemoti,quodresestdicunt,&scribunt.Pungitnostrosmentionemedicinaebenedictae,cuiuseffectadesiderat.Sieanonestalicuiuspriuati,consulathistoriasmundi;&exemplaeorum,quiGalenicamethodosuntrestituti;noneritquoddesideret.Sednonogganniatnobismaliciosorumhominumistud;pluresinnominatosoccubuissenostramedicina,quamnominatosconualuisse;autnonmedicina,sednaturacurariomnemmorbum,itautmedicinareipsanonsitopus.Stultorumissermoest.Constatsanariomnesnonposse,necartemidpolliceri,nequeunquampromisisse.DemedicinaautemquaeuerischymicisbenedictauocarisolethonorificentiuslongesentiuntquamNeoparacelsus.Utinampraeinuidorumhominumodiosaoccultatione,eaessetnotior,ut&hacinpartequiduerifalsiuesubesset,exploratumforet.Galenicinonspernuntmedicinasnobiles.Nobiliamedicamenta,dicebatCrato,noncontemnimus.Apparatum&usumperitumconsonumquenaturaenonrarodesideramusunacumordinarialegitimaqueuocatione,&fideiurata.Tandemlectoripersuaderecupis,calamumarmassetecumlingua,noninuerosmedicos,chymicos&philosophos,sedinfalsos;Etistamtuammaledicentiamlibertatemphilosophicamuocas.Sedsilectorteintus&incutenouerit,contrariumfentiet.Quienimsintuerimedici,&chymicifimul;quietiamphilosophi;lucemeridianaclariusest;nempeilliipsiquostuoppugnas,&uirulentocalamoperstringereconaris.Illaautemtualiberalitasmaledicendoinferuilemplanedementiam,separatoimpuroapurodegenerauit,nequidtibinesomniesquidemdeullaingenuitate.Apologiaeexordium.Adhucpraefatio.Proaemiumpugnae&praeludiumaccepistis,Neoparacelsodignum.CapitaaccusationisParacelsistarum:Quiddepugnasperatis?Exponiturprimumaccusationisformulacuiushaecsuntcapita.Paracelsistaeadhibentadaegroscurandosimpariauiribusmedicamentaabsqueiudicio,sedtemerariaconfidentia.Paracelsistaenihilnisimerauenenaapparant,&usurpant.Indeconfectariasunt;aegrotantiumquidemleuamensubitum;atstatim,inexitiumeiusdemmutatio;undeporrocoercendisintautoritateMagistratus.InitioParacelsicaedoctrinaepluresimpostores&creduliErastumacriusstimularunt.HaecnouimusolimipsisabErastoobiectaesse,quotemporeprimumparacelsicadisciplinainnotescente,plurimistolidiexistebant,quifacilicompendio&admedicinae&aurisacrariaperuenirepossesibipersuasumhabebant.Utitaquefierifoletinreincomperta&temeritateuulgi,plurimasequebanturexitia&imposturae;quaeaugebantureomagis,quopraecipitiorplebsestadnoua.Paracelsusineptus&ebriusmedicus.IpseetiamParacelsusebrietatideditusabsqueullamedebaturmethodopassimqueingulabatmultos;quanquamaliquosetiammiraculoquasiinterdumsanaret.Haectamcertasunt,utnegarinonpossint.Erastustandemut&Crato,contemsitParacelsicos,utinsanos.Neoparacelsusillamcantilenamreuocatadcarceres,fingitquesibieamopponi,quemtamenErastusuixdignumiudicassetcontraquemuelliterulamscriberet.NamilleParacelsicosnoncuratobinsaniamindisputationedepurgantibus.Hodie,quodinsanos.sciam,minorillisimpostoribusfidesest;&didiceruntetiamnostrichymicaconcinnare,atqueetiamfelicissimenonraroadhibere.Itaquefereexoleuitistaaccusatio;nisiquodquorundaminanimisadhuchaeretsuspicio,praesertimsiquemsimilemillisconspexerint.EtcumNeoparacelsusParacelsumcommendet;aliosmedicosextremopersequaturodio;nequelegitimeperueneritadmedicinam,seddesperatione;nonimmeritosuspectusestfactus.Undefortassis,quiinuiciniasunt,medici,suiofficiiesseputarunt,admonerehomines,utsibicaueant;siquidemeiusmodicurionesolimmultumdederintdamni.FaxNeoparacelsi.Haecillafaxest,quaexcanduitNeoparacelsianimus,&inrabiemactusest;itautnonsetantum;sed&omnesquiParacelsumunquamsuntsecuti,&uereobnoxiieicriminifueruntulciscirabidauirulentiasitaggressus.Animaduertissepoterataccusationisseuiudiciiroburpendereabeffectu.Uitaturusergoillud,hunccauisset;&sicoptimeseabomnicrimine&suspicioneliberasset.Etlicetaliquisinistreinterdumloquantur,autsentiant;tulissetidaequoanimo.UtenimexHesiodocanit,figulusfigulumodit,eiqueobloquitur.Medicorumfamiliaobnoxiaprauisiudiciis.Necnosimmunessumusabillomalo.Sedobidnoninsanimus,&inartemuniuersam,omnesqueprofessorestamatrociterdebachamur.Uerumcumisrepudiatahumilitate&modestia(quametiamconscientiaapostasiaeeisubiiceredebuerat)tamacerbussit,&furiosus;labrissuaelactucae,&dignumpatellaoperculumestinueniendum.Noluitlatere;insoleergoambulet;uttandemIcariodetnominapontopositaaccusatione,themaformaturnegatum:Paracelsistaenonadhibent&c.nonsunthomicidae:RidiculaἐκφώνησιςNeoparacelsi.&c.Argumentumprimumatestimonio:oiustissimeiudex(clamat)oscelerumiustissimeuindexDeus,quamdiusines,haecinulta?QuasiDeumtestemcontrariiadposceret,atqueitainnocentiamParacelsistarumargueret.I.ArgumentumParacelsicum.QuiduerosiDeus&contrariumsciret,atqueetiammolitusessetolim,&nuncquoquepotentimanucumParacelsoimpioParacelsistasconcuteret?QuidenimistifactiosimachinatisintinsomniatasibiChrysopoeia(quepersenonaduersaturnaturae:)&medicinaarrogata,nonesttacitum.Illudtaleestutindignabundumpotiuscommouere&Deum&Magistrumpossit,quammonitoresmedicosconfundere.Nontunobishocadimes.Nequealiterpersuadebis,Neoparacelse.Resproclamataest.Sedtuinspergisargumentumexobliquo;quasimedicihominessintscelerati;Responsio:&obidaDeopuniendi.Cauetibianostrorumiustaindignatione.Medicinonsuntscelerati,fictumqueidcrimenest,&c.Siuolubilitaslinguae,&rabiesadcriminaconfingenda,obtrudendaquesufficerent;tusacrilegusaudires,&aliamulta,atqueitaexfactistuisornatusesses.Sedabstineantnostri,scientes,sicumstercorecertent,seuuincantseuuincantur,sempersemaculari;QuifidemDeononseruat,nihilinaliismereturautoritatis.&fugitiuumsacerdotem,quiDeosuofidemnonpraestitit,multominusinasserendohominumhonoreposseessecertum&firmum.NosDeumuicissimprecamur,utteexinsanosanumfaciat,&melioridonetmente.Alterumargumentumpraefixumhabetthemasingulariornamentoexpolitum;Ii.ArgumentumParacelsicum.satiserataddefensionem;Paracelsistaenonsuntnecmachinanturtalia:Inhaecerumpit:Rabiesaduersarii.QuaediabolicaatquedetestandaacsuperiorillanimisatroxcalumniaParacelsistasimmeritoexagitat.OheElleboriessentiamNeoparacelso:parumaequautiturDiana.NegatistacompetereParacelsistis;quiasitcalumnia.Equidem,secunduminuersimundiiudicia,culumniamagnosco.Talicalumniamenolimpeti.Ueritasautemillinomenproprium.Hanctucalumniamcalumnioseuocas.Sedpromefirmamentum:Quia,inquis,Paracelsistaesuntuereministrinature.Probahocquoque?SecundumHippocratissententiam,dicis.Hocprimumest,reliquasequentur.Responsio.Sednostristudiosinegantfirmamentum,&dicuntadeiusprobationemprimo,quodintotoHippocratenihilextetdeParacelsistis.HippocratesignoratParacelsistas.Ergonechoc,quodsintministrinaturae.Autorrepudiatisprimumnuncualet.Deinde,quodtibiipsicontradicasturpiter,quiinpraefationeautoritatemDoctorumrepudiaueris,utUulcaniainstrumentaappellaris.UbiesttuusilleUulcanus?Ubieiusforcipes?Abi,accerse,forteintartarocumParacelsopotantem:Quomodoueroillearguetteministrumnaturaeesse:IgnisnonpotesteuincereParacelsistasesseministrosnaturae.CredimustecumUulcanotuopossenaturasdestruere.Adiumentumexiguumest.MinistrasergoUulcanoaddestruendanaturaeopera,nonadperficienda.Ignisnaturasdispositascorrumpit,nisimaximaregaturindustria,quaenonestsolorumParacelsicorum.HumanamautemnaturamutiuuentParacelsici,nimisestnotum.SedafferaliudParacelsistaenonsuntdomininaturae:Ergoministri.Memineritishuiusadolescentes,&inposterumdubitate,anParacelsistaesintinterillos,adquosdictumestoraculodiuino;Etdominabiminibestiisterrae,&c.Sedneuideamurcauillari;Reueranonestconsequens,siquisnonsitnaturaedominus,eumeiusesseseruum.Aliusprosyllogismus.Homodominusplurimo[unclear]naturaeAlius.Neutrumenimessepotest,nisiexhypothesicertumsitalterutrumesse.Suntoministrinaturaeκατάτι,autexaccidente.Itaqueduplicemelenchumeireposuerimus;quodfortuitouideripossintsanasse,nonsanantessecundumartem,καὶκατ’ὀρθὸνλόγον.Poterantetiampilosiustoprolixioresdecurtasse;utitaaliquoministerionaturesuccurrerint.Eosministrosesseillos,quimediciuocantur,nondumpatuit.Commisistiergohicelenchiignoratisophisma.Proferaliud.Nonimperantnaturae.Ergosunteiusministri.FerulamSophistae.Relatasuntimperare,&parere.Hocconsequenserat.Sedpareatissanenature,quidtumpostea?Nonmagisestismedici,quamquiuisEpicuridegregeporcus,autderigidaStoicorumdisciplina.Aliud.Paracelsistaenonpraescribuntnaturaequaeuissineiudicioadstolidae&ineptaephantasiaeplacitum:Ergosuntministrinaturae&medici.Probaantecedens.Deindereddenobisrationemconsequentiae.NosenimpersuasumhabemusteputidoοὐχἔποντοςElenchoconspurcatumesse.QuisenimcredatParacelsistasnonpraescriberequaeuissineiudicio;Paracelsicidantomniaadquaeuis.cumuideatomniaporrigiadomnia?Utinamomneshominessensibuscaptiessent,utistudeispersuaderiposset.Negationesimplicitumihinunquamsatisfeceris.Sedfingeistuduerumesse;ideonesuntmedici?Nempeutbossuaenaturaenihilpraescribittemere,sedexeiusnutuuiuit,medicusest;ita&Paracelsistae.Perge:Paracelsistaeadnaturaenutumsetotoscomponunt;quodipsapraecipit,quodmandat,studioseexequuntur:Ergosunteiusministri&medici.Eiusdemfecisparalogismusest.Responsionenonegetalia.PossetautemnosterdiscipulusexantecedentefaciliusSardanapulum,autApiciumquendamconcludere,quammedicum.NonautemsatisattenteDianoeaninformauit.Antecedensdebebatadmedicamfunctionemperseaccommodatumesse.Quofactonihilominusindubiofuissetfides:Paracelsiciaegreferuntnostramincredulitatem,ut&epistolaPithopaeiindicat.EtomninohicmaximelaborantParacelsici,quodeorumdictisnolimusadhiberefidem,quianontantumalienisuntabartemedica,sed&raropraestantquoddicunt,&fortuitointerdumiuuant.Sintergoattentistudiosi.Rursus.Quaemedicamentanaturapraescribit,&componit;diligenteradhibent,&administrant;ErgoParacelsistaesuntmedici.ParacelsicisuntSeplasiariiministri.Atnosterdiscipulusrectius,ErgosuntSeplasiariiautpharmacopolarumministri.Namhorumestamedicispraescriptapharmaca&compositaingenio,manumiscere&adhibereClysteria:sed&seruulorumancillarumuelectulisaegrotorumastantiumaliquaeiuslaborisparsest.Talesergosuntoministri,&medici:Paracelsicisuntmedicisicutorganopneustaeorganicines.ItaergoparacelsicusmedicusnonabsimiliseritilliMediastino,quiIlmenoamaliquandoueniens,Organicinemseprofitebatur,cuiusindustriamcumpastoreiuslocispectareuelletinopereorganico;isqueminuspenenihilosciret.Interrogatusundeseprofiteretureiusartisperitum;eumorganicinemseaiebatquifollesleuaret;requirietiamalterumquidigitisdoctepercurreretplectra.PergeNeoparacelse:Paracelsistaefideliteradministrantpraescriptaanaturaremedia;&ipsiomnemsanationiscuram,uimatqueefficaciamcommittunt,nihildubitanteseam,nisifatumueltotalisuiriumatquespirituumdefectusobstiterint,omniarectissimeacturam.ErgoParacelsistaesuntmedici.Osecurosmedicos.AuditisdiscipulihunchominemqualisTheologusfuit;talemetiammedicumagere?Paracelsiciignauimedici,secureinauremdormientes.Adhibetpraescriptaremedia,&naturecaeteracommittit.Siplaceteisoperetur,idquesifiat,nondubitatquinrectefiat,sinonplaceat;moriatursanehomo,quiauelfatumcoegit,ueltotalisspirituumlapsus.Situtalisesmedicus,curcalumniaedamnaseos,quipraemonentaegrotosneteutantur,auttuaopera?SecureergocumParacelsopotarepotes,adhibitamodomedicina?EiabonusesParacelsista.Medicusattenderedebetactioninaturaedatomedicamento.Quidsinaturauelitquidemoperari,atidaliquoimpedimento,quodfacilesitmedicoremouere,nonpossit?Quidsitesecurototacamarinacommotauiolentaactioneomniaperturbet,impactisquesuperfluitatibusinnobilemembrumperniciemultimamafferat?Quidsiuiresprosternatagendonimisconcitate;antunonsistas?Posseautemidsieriuelleuimomentoinpraecipitipositismateriis,uelruptoabscessu,autaliaoccasionedata,compertummultisestexemplis,tumParacelsicaeuesanie,tumaliorumtemeritatis.Posseetiamtardantemnaturamuariisauxiliisinstigarinotissimumest,&c.AtboniParacelsistaenondubitant,quinnaturasitomniarecteactura,moreeorumquiarmaobligant,nonsolicitidecurapartislaesae;exquorumfeceetiamfuitParacelsus.Sedfiantsaneillaomnia,quaeinantecedenteponuntur,anindeconsequensestParacelsistasessemedicos?Eodemnempemodoutfamul’amannuensis.Hicubiporrexitiussumremedium,deoperationisdirectionesecurusest,sidominusmoritur,uimorbimorituruelfato.Quismoriuolentemretineat?Attexiturconsectarium,sednonsimplex,illustratumcomparatosimili,cumfaenoreprodit.Sicutfamuli,inquit,autmandatoriiiussaritefacientesnonsuntuituperio,sedlaudedigni;ita&Paracelsistae:&perconsequensnonerantabistismedicistraducendi.LiberethicopponeredisputatoriilludChristi;Omniacumfeceritis,seruiinutilesestis,&c.SedCrabronesplusmoueremus.Respondemusautemistudnihiladremfacere,&omnemelenchumignorare.CurreprehensiParacelsici.Nonenimideoreprehensisunt,quodnaturaeministraresuomodouoluerint,sedquodmedicorumartemprofiteri,&exercere,cumeamnunquamdidicerint,necadidsintuocati.Nonestconsequens,siamunuensisautmandatariusrecteagenslaudatur,Paracelsicosessemedicos,authocsibicumlaudesumere:multominusquodcumlaudeidperegerint.Sedattenditealiud:Paracelsistaenaturaemandatainueraatqueessataanatomialuculenterexpressaperficiunt.Ergosuntmedicilaudedigni.Antecedensprobatur:Quiaanatomiaessataomniahominismembraacpartesnonmortuasuelcaducas,seduiuasuegetasqueinmacrocosmooculariterdemonstrat;quidcuiqueconducat,uelnoceat,indiciisnonobscurismanifestat.EamautemcallentParacelsici.Ridentadolescentesnostritamignauumsophistam.NegaripoterateffectusParacelsistaruminessata,seupotiussomniata&utopicaanatomia.Comprobaturabeffectuanatomiaeistius,quiahaecfaciat,&c.Quasiueroeffectaanatomiaesinthaec,quaeParacelsistaepraestant.Firmamentumitaenunciatumessedebebat;quiaParacelsicielaborantinillaanatomia,&operanturexeiuspraescripto,&c.Sedadmedicumnihilestconsequens.Remittaturergoadconsuetumhactenuselenchum.Anatomiaessataquid.Sednesinelucronostrosdimittamus,quaenamsitillaanatomia,operaepreciumestscire.Neputentstudiosiillumdesectionecorporumhumanorum,&inuestigationeorganorum&partiumnaturaeloqui.Hanc.n.totaminfrareiicit,&adpictores,quibusutilissit,ablegat.~~SeddumlacerantParacelliciresanimales,uegetales,minerales,&indetreslapidesseutriaarcanachymicastudentproducereopeUulcani,quiessentiasintimaseuocet,comprehensasqueuelutlictordominisParacelsicistradat,hocuocatNeoparacelsusessatamanatomiam,seuessentialem.~~Iamquiadministrathancbene;isdiciturnaturaeministeresse&Paracelsista.Seduthicridendumest;Itacumconcluditurmedicus,quasiismedicussitquiistamoperamnauat,quamnostriinpharmacopoeiindustriareliqueruntmanusaltemobeundam.NumincoctionibusParacelsicisfiatidquodnaturarequirit.Sed&hocquaereridumest,nummandatanaturaesintexpressainillaessataanatomia?Siindages,experierisParacelsistasresprolibitutractare,&intotformascommutare,quotipsiuolunt,autforteexeunt.Estenimquorundammateriasequax,utantimonii,cuiusmirisicasformasnosipsiuidimus:Etferemutatoregiminemutaturforma.Nechocabhorretaprincipiisnaturae.Nammateriauersatilequidest.Etformamistorumfugax,ut&simpliciumelementarium.Omnisautemnaturacomprehenditurmateria,forma&toto.Itaquenonnaturepraescriptadeterminatafiuntinopere;seduaga&indeterminata.Itaaesparatumestartifici,siuemercurium,siuealiudquidfundereautparareuelit.Artifexprolibitutractatmateriam.Artifexpraescribitpotiusmateriae,eamquetractatperiteaccommodansadsuumingenium.Sinaturaeuimsequiuolunt;inanemsumuntoperam.Naturaintusseperficitsola.Ipsaenimautsponteperficitur,siadminiculaabsqueartificepraestosint,autforissaltemrequiritiuuari,absqueillaspagiricaseparatione.Quodsihabilitatemmateriaeaduariaartisoperarespiciunt;uerumquidemest,potentiamillamdeterminatamesse;atnonnisiproxime.Namremotequiduisexquouisfieripotest.Imo&ipsapropinquapotentiatamuariaest,utnonnaturaepraescriptum,sedartificisarbitrium,quidfieriuelit,sitconsulendumpriqiario.Cumergotamuagumsitnaturaepraescriptum,quipotiusadhominemcuramdum,quamadequum,autadmedicinampotiusquamculinam;Naturaaptitudoadmultadirigiturabartifice.autfabrilempraescripseritParacelsistaenatura?Alludereautemuideturadineptamsuamphysiognomian,dequaalibi.Quasiexnaturedispositione&indiciissensilib.possitconiicere,quomodoseuelitelaboratamilla,autcuiadhibitam.Ethocproculdubioresponderetinterrogatusdeexpressioniseiusnotis.Sedadalterumparadoxum.Aitessatamanatomiammonstrareomniahominismembraoculariterinmacrocosmo;QuomodehomomicrocosmusParacelsicis.nonmortuaseduiua&uegeta,Sihomoestparsmacrocosmi,nonabsurdumestinmacrocosmomonstrarianatura.Sedilliussententiahaecnonest.Macrocosmumponitseparatimabhomine.Quicquidergoinhomineest,iduultinaliismudipartibusoculisostendi&subiicibeneficioseparationisChymice.Nonergotuncintegrepartesmanebunt,sedinpurum&impurumdiuisae.Siiamdiscipulusnosterinterrogaret,quaesomonstrameisoculiscaputhumanumuiuum&uegetumextrahomineminmagnomundo,quidilleresponderet?Acciperetsc.argentumfortassisuelelleborumautaliud,idqueopesuiuulcaniredigeretadoleum,quoduocaturquintanatura,&separatopuroabimpurodiceret,eccetibicaputhominis.Atubiuita?ResponderetexParacelso;lapidesriuunt;Ergo&argentum.Itemuimsua&efficaciamhabetadoperandumsanandumquecaput.Uiuitergo.ContrauerodeanatomiaGalenicadiceret,quodmortuaofferretmembra;etiamsiHerophilusuiuasecaretcorpora.Irridetursophistapotiusquamconfutatur.AtnosterdiscipulusoptaretomnibusParacelsicistalecaput,illisquemeritoualediceret.Curenimistudpotiuscaputhominisest,quambestiae?Curetiampotiuscaput,quampes?Curetiamidappareatoculiscaput,quodnullumcapitisneuestigiumquidemhabet,nisifortecaputanimaleadsimilereducasoleum,adquodtamen&reliquamembraredigipossunt?~~Imoetiamcumcaputsitparsorganicamultisspecialibusorganiscommune,atqueetiamsimilariamultacomplexum,necnisihominumconsensu,&exrelatositcaput,naturaautemperseexpotentiamateriaeeducat,idquodeducerepotest,secundumillamδυνα¬μιν;~~Etillamaterianaturalisnonsitcapitistantum,sedomniummembrorum;idquodetiamindeapparet;quiaquopropiorestcapitismateriaessentiaeillichymice;eolongiusacapiteabest,quomodopotestnaturanontantumprescripsisseistudspagiricummedicamentumadcaputiuuandumspecifice,sed&oculissubiecisseutpossitagnosci,caputuiuumesse?SedSophistaeessentificatumcaputaliquodquodsitdelirioexpellendo.Mirumautemestexhacdoctrinacurnonconsequenssitomniaomnibusapplicariposse,atqueitarectetribuiParacelsistisdefectumiudicii&discriminisinusumedicinarum.Paracelsistasomniaomnibusapplicareconsequensestanatomiaeessatae.Namsisaltemcaput,quacaputest,illudessentificatumrespicit,&iuuatproprietatesubstantiae;atidagitantuariimorbi,iiqueintersecontrariiquib.opponendumsitcaputistudchymicum;unamedicinaomnib.inseruiet,necreferet,quis,qualis,seumorbusille,seuaffectiosit;saltemsciaturcaputlaborare.Athicnonopusestdistinctione,autiudiciodiscretrice.~~Deindecumcaputconstetmultisorganisparticularibus,&haecuicissimdissimilariasisint,multacontineantsimilaria,inquibustotacapitisfacultas,omnisqueactioradicataest,quandoquidemtotiuscompositiorganiuisexconspirantepartiumpotestateconstat;~~Organidissimilarisuisinelementis.sicutpedisactioexactionemusculorum,neruorum,tendinum,&officioossium&reliquorum;proculdubioaffectionesetiam&morbieuenientcapitirationeeorundem.Caputmortuum.~~IamsiillaessentificatamedicinaseucaputuiuumChymicum(estenimillisaliudcaputmortuum,cuiusrespectuidquoduimessentiaehabet,extractumqueabilloest,uiuumuocarisolet)capitismorbostollitroborando&obsistendocaussaenocenti;~~omnibussimilaribusmembris,&organisparticularibussecundumessentiameritconforme.Siueergopartesrespiciaslaborantes,siuecausammorbificam,autmorbumipsum,noneritopusullodiscrimine.Idemenimcaputomnibussimulconferet:Necpotestdicerequodaliauisnaturaenutrientissitincerebro,quaminpede:autaliauissentiendimouendiquesecundumgenus.Uissentiens&nutriensinanimaliumpartibusconfusa.Namnaturaconfuditistasuirtutesinunosubiecto.Ergo&unamedicinainseruiettoti,ubisaneexistat.UideatergoNeoparacelsusquomodoaserepellattelumistudconfusae&inordinataeadhibitionismedicinarum.Nequeenimfatisestostenderecaputchymicum,manum,pedem,cor,epar,&c.Etinterhaecdiscrimennosse:plura,utdiximus,requirunturadmedicumiudicium&usum.Quaeuerosuntillaiudicianonobscura,quibusanatomiaesfatamanifestat,quidcuiqueprosituelnoceat.Dephysiognomicisnotis.~~Quiphysiognomiamherbarumaliarumquererumconfixerunt,notisquibusdamconformibusextotointegroque,necdumperillamanatomiamresolutoassumtis,idemdeprehendisseuideriuoluerunt,uelutiextestanucumconieceruntessentiameiusconferrecranio,cuiussimilemhabeatfiguram.~~Nucleumcerebroassignarunt,obcongruamdispositionem.Sedundesciunthumanopotiusquamuitulinocranioautcerebroistarespondere?Nonomniaconducuntomnibus.Sturnus.n.cicutauiuit,quanonasinus;cumquehiceacomestainlethargumautfuroremagatur,quaesuntcerebripassiones;quoindicioconstititcicutamcerebronocere?DicPhilosopheessate.Uteretuisoculis,&diligenterintuerererumessentias,idqueexpedi.ConsuleetiamtuumUulcanum,eumqueartificiosissimerege;conficealembicos,cucurbitas,aludeles&reliquaitautinterstinctionesexactereferantsitumhumanorummembrorum;&iamincipedestillare,sublimare,praecipitare&omninocoquere.Diligenternotaoculisubiuaporsubsistat,ubicoagulet,quaruat;quamalteferatur,&omnibusnotatisexpedi,Elleboriessentiaitafacta,sitneprofuturatuocerebroannocitura?Sitneantimoniummoturumcatarrhos,ansublaturum?Uirerissihocadoculumostenderis.Iamergoabi,&gloriareParacelsistas&ministrosnaturaeesse,&laudedignosmedicos.Sedanimaduertithomocallidusobiectumsibiiridifficultatem,imoimpossibilitatemistiusabseruationisocularisexanatomiaessata.FamulaeParacelsicae.Anteuertitergo,&duasfamulasilliattribuit,quaeadforesstantesaccedentibusaperiantostium,monstrentquequaadiridebeatreginaillaanatomia.Attamenadeouersutaseasfingit,utnonnisiParacelsistissefacilespraebeant;idquenonimmerito.Quiaillisciunt,quaartetractandaesintfamulae,exsententiascortatorumTerentianorum,utaddominamaperiantuiam.Galenicinimissuntausteri,necitaliberales,utantedominamdemereanturfamulas.Uerbaaduersarii.Meritoergoexcluduntur.NomenautemuniusfamulaePhysiognomia:alteriusChiromantia:quasetiamSophistarumhocestPeripateticorum&Galenicorumscholaenosseglorientur,atabsintabearumnotitialongissime:quiascilicetnoninhominibustantum,sed&inomnibusmacrocosmipartibuslocumhabeant.Hicrisumnonpossuntcohiberenostridiscipuli.Curueroistud?DefensorParacelsicorumeosprostituit.QuianimiumsimplexNeoparacelsussuosParacelsistasdefensurus,ipsoscumartetotaprostituit.NamsiipsiexautoritateTerentiifamulasdemerentur,utperueniantaddominam;dominaautemestimpurumscortum,illiautem,quidemerentur,scortatores:ridiculumest,ipsuminscium&imprudentem,ChymiamParacelsicamadulteraecomparasse;PicturaChymiaeParacelsicae.&reliquasimiliterpropeaduerumlongeingeniosiusullopictoreexpressisse.Cogitantetiamsidominaadulteraest;aueroergolongissimeabesseParacelsistas;siimpuraessentia,nondumseparatumessepurumabimpuro,autpotiuspuroabiecto&perditonamscortandoperitprobitas)relictumesseimpurum;atqueitatotocoelo&Philosophorum&AstrologorumaberrasseillosParacelsistas.Physiognomiafallam.Est&aliarisuscausa.NoruntquidemPhysiognomianalicuiusessemomenti,quanquamnonabsimilisestianitricibusTerentianis,uersutiasua&dolismultosprocosludentibus;eamquelocumhabereintotanatura,quanquamPeripateticiinanimalibuspotissimum,automninouiuentibussaltemeamconsiderarint:Chiromantianonestextrahominem.atchiromantiamnonputauerantsibiquerendamesseinulloaliomuntianonestdianguloquamubiessetManusἩχείρ:nisifortassisπαρὶτοῦχείρονoςParacelsistaeeiusprimamuocemdeducunt,longeplausibilioreetymo.Nam&malorumomniasuntplena;&exillisnonraroexistuntuatescertissimi.Estautemmanushominissalteminstrumentum.Uitibus,&similibus,manusquidemest;atmodificata&aequiuoca.Extrahominemergomonstraquaesoillismanum,&quidemutoculisuideant;quiaChymicatuasuntPhysica,nonTheologica,&cessabuntridere.Sedquaenamuisargumentiest?Paracelsistaebenesibidemerenturphysiognomian,&Chyromantian.Ergoadessatamanatomiamperueniunt,&perconsequensnaturaeintimaperspiciunt,penetralia,certissimasmorborumcausas,praestantissimaquecognoscuntremedia,&methodumaddiscuntaccuratam,&reliqua.Breuisresponsioest,nostrosadolescentesnihilhicnecessitatisuidere;sedmerumοὐκἕποντοςἕλλεγχον,unacumilloquisoletuocariκατάταneomniaadimantParacelsicis.Paracelsiciaphysiognomianoniuuantur.Adremautemipsamquodattinet,dicantnobis,illaduoadminicula,Chiromanticum&physiognomicum,spectanturneinnondumresolutisrebus;anueroinsolutis&separatis?Siinillis,idquodnontantumParacelsistae,sed&physiciquidam,exquibustumAristoteles,tumalii,utBaptistaPorta&c.librumconscripsitdereeadem,fatentur;iudiciumsecundumParacelsicoseritperturbatissimumincertissimumque.Nondumenimseparatoimpuroapuropuraeessentiaeuisconspici,&iudicarineutiquampoterit,nisifortefallacissimaconiectura.Dicuntautemilli,impura&adhaerentiastercoratotamessentiamcaptamdetinere.Exerereitaquese,&oculisingerereneutiquampoterit.SecundumPeripateticosaliquidpraestatquidemhocexintegrisiudicium,neminemtamenlatet,quamsitincertum&dubiumpraesertiminmedicauirtutecognoscenda;ubisaepeeuenit,utuenenumeademsitfaciecumalexterio;quoddeclarantcongruentiaeherbarum,ueluticicutaeminoris&petroseliniuulgaris:Florumanthorae&napelli:ImoDoroniciradixnonmultumabestabaconitipardalianchisPlinii&Matthioli;&utrumquequidemuenenumest;illudcanibusnonhomini;hocomnifermeanimali:nequiddicamaliaaliotempore,loco,usu&uenenaesse,alioβοηθήματα.Haecitaqueexphysiognomiahaberinonpossunt,nisisiteaquaeomnessensuscumeffectuinrationeassumit.Siinessentiisextractisilludiudiciumphysiognomicumexfacieexternasumendumest;periittotaChymiaParacelsica.Saleschymicideuersissimiuiribus,peneomnessunteiusdemforma.Puluisenimauri,&cupri,similimusMercurio,certomodopraeparato,deprehenditur;Imo&cinabariaequiparatur;&tamfacilessuntinterdumnaturae,utartetractateuariumuultumsustineant.~~Eademcensuraaliudstatuendumessetdeartificiisdiuersis,quibusparanturmedicinaenonnunquamadunumscopum,ueluticumeademmedicinaeiusdemuirtutismodopuluere,modoaqua,modoelectuario,oleo,&aliispraeparataadministratur.~~SedhocnullusconcesseritParacelsista.Itaquenonlaboriosaopuseritprobatione.UnumsaltemrogatumuelimNeoparacelsum,utmihiChiromantiamtincturae,Sulphuris,Mercurii,Magisterii,Elementorum,Elixiris,auriexplicet,quanotastatuanturillacordifamiliarisesse.Siintegrumspectesinnatura,extraartemquaeeiusfaciemmutat;arenaepotiusautlapidisimileest,autpurum,morecapillamentorum,calcis,&alioruminuenitur.Quaehiscognatiocumcorde?Siresolutum?quoniamcreditisideoiuuare,quiaconueniteiusnaturacumspiritucordis,&omninobalsamonaturae;quaesomihiexpediqualissitillenaturaespiritus,&undedeprehendamexististuisancilliscognatioriemeiuscumauro.Antuillumunquamuidistiautolfecisti?Sinequeuisu,nequeauditu,nequetactu,nequegustu,nequeolfactunoticiameiusunquamhabuisti,Undesciseumcongruereauriessentiae?Asubtilitatedices,&naturaepraestantia.Atquaeaurosubtilitas?Longemaiorestaceto,&uinispiritui,imooleoiuniperino&aliis.Praestantiamnaturaesiadhominemaestimes,curnonhomohominipotiussimilisest,eiqueexsuocorporemedicinampraebet?Etcordesubuenitcordi,Spirituspiritui?Autsihomoidnonpotest,saltembestiasconsulas;sicutdeosseexcordeceruihactenustemerecreditumest,autresuegetalesalias.Nutrimentalongesuntpraestantioraaurohacinparte,curhispraefertisaurum?Sedquafiducia,quoquecharactereauri,adhibetisilludadcaput,&eiusuitia?Undenostisquoduniuersalesit?Andernacus:Paracelsusnonraropotiorestribuitantimonio;~~Tantaillisarcanorum&manaliumDeicopiaest,utipsinesciicuipotissimumexillisprincipemlocumattribueredebeant,nuncaurimagisterium,eiquodestibio,nuncmercuriumstibii&plumbi,ipsiquiexauropraeparaturpraeferantetc.~~aliigemmis.IdemtuusDeuslapidiPhilosophorumuimtribuit,nonspecificam,sedapraeparationecontractam:ancillaetuae&ianitricesquidhicagunt?NisifallortuChiromantiam&Physiognomiannonspectasinsubiectisnaturalibus,sedinoperationeartistuae.Namexpraeparandimodisomnemnoticiamtibipoliceris.Sedquantaindeabsurditatumnascitursylua?Tuneexmodopraeparandisciresnaturamrei,&effecta?Queergoeodempraeparanturmodoidemualebunt,utcumexprimituroleumexamygdalisdulcibus,&semineHyoscyami&c.sedinstolidissuperuacaneumestdiuimmorari.TribuitParacelsistisquodnaturaeintimaperspiciant,penetralia.Praeparatiopersenonindicatuimrerum.Sihocpossunt,Diisunt.Uerumadiuinitatetantumabsunt,quantumtartarusacoelo.Nonergopossunt.Paracelsicinonperspiciuntintimaenaturae.Hominifacultasdataestabexternis&effectisuenarinonessentiarumnoticiamintimam;sedaliquamsaltemconditionem,&uirtutes.Noticiaeautemeiusinstrumentaacceperuntsensus,quibusastipulaturratio.Essentiaeintimaeinsensusnonincurrunt.Nequitergoeasscireratio,cumnihilsitinintellectu,quodnonpriusfuitinsensu.EssentiaeChymicae.SedChymicicuminparuameamquepurissimam&subtilissimammolem,uirtutisueltotius,uelpraestantissimaecapacem,coegeruntcorpora;essentiasquidemillasappellaresolent;attantumsibinonarrogant,quantumParacelsistaequinaturae(materiae,formae&totiuscompositi)intimapenetraliasibinota&perspectatemere&insolenterdeblaterant.Adamusantelapsumdicituressentiasnouisse.Putidumistudappellamusmendacium,quodtantoalieniusdebebatesseaNeoparacelso,quantoolimTheologusfuit(sifuit)syncerior.NamdocentTheologiAdamumantelapsumnossequidemessentias;ateamuimalapsuamisisse.QuisParacelsicisreddidit?FalsumtamenidTheologorumcommentumest.Paracelsicusomniahabetcertissimeexploratae.Sedperge.Certissimasmorborumcausas,remedia,methodum,sibicognita&exploratadepraedicat.Undehoc?Nempequiaperianitricesadmissusestadanatomenessatam,quaeillicunctasuppeditat.Atquimorbi&causae,methodusquesanandiexindicationibussubiectipatientis&c.Anatomiaessata.sumuntur.Numergoanatomiannostramamplectitur?Non,quiaadpictoresrelegat.Quidergosecatnumpatientemseuaegrum?Multominus.Hocenimnonessetcurare;seduereadessentiamredigereaegrumnonperUulcanum,sedperterram;atqueitanonpersublimationemsedperdescensumseparatopuroabimpuro.Arcanumprimaemateriae.Quidtandomillaessataanatometractat,utsuggeratistatammagnifica?sanguinemhumanum,exquofabricantarcanumprimemateriae,quanquametiamexseminehumanotumhoctumartificialemillumhomuncionemquemDornaeusexpane&uinoelicit,creent;Deindemineralia;animalia,uegetalia:~~destillarent&celestia,nisiremotiusessetcaelumsicutParacelsusexaere,igni,aqua,terrasimplicibusrerumnaturisnihilominuselementanouaelicit,cumtamenDornesiiCardani&aliorumueresentientiumsententiaignisnecelementummateriale,neccorpussit.~~Paracelsusignemseparat,quitameninrerumnaturasubstantiapropriamnonhabet.Quidtumpostea?Etiamqualitatesdestillarepossunt,&purumeximpurosegregare.NamnosterParacelsusinfradicitsequalitateselementares,aspecificissegregare.Paracelsiciseparantqualitatesarebuselementaribus.Magnamtamendeprehendimusartisparacelsicaeimperfectionem.Cumenimhomositmicrocosmus,constetqueexomnibusmundipartibus;undeetiamcuraeseusanationisratiosumendasit,itautsiterraaegrotet,perterramseusalem(salipsaestterra)sitcurandus:sicaelumhominismalehabeat;Paracelsicihomininequeuntsuccurreresieiusparscaelestisaegrotet.undesumentessentiascaelestes?Debebatcoelummontibusincumbere;utcomprehendi&essentificariposset.SedilliopesuiUulcanietiamcaelum,nonaliteracGigantescomportatismontibus,irrumpunt;~~Etnescioquasinfluentiascaelestes,&quintasessentiascomminiscuntur,quarumtamennullaest,quinsit,corruptibilis,&iterumdiuisilisinelementaquatuor,sicutdicitParacelsus,quodnonsitressineelementis,uelextraelementa.~~Atilliinfluentiasdestillarenequeunt;suntenimoccultaeuirtutes,utnarrant;forteope,illarumancillarumetiamcognitaecertissime:nequecaelumsubstantiamsuamdemittit.Siergocaelumhominisaegrotet,moriaturoportet.Garriuntdesuisquintisessentiis,atquieamsalteminuinosecundumLullii&Ulstadiidescriptionemostendat,nullusinuentusest.NullumenimhabetaUulcanoauxilium:Etsicaelumhaberiposset,quiatamennequiretessentificari,nihilprodesset.NosterenimNeoparacelsusinfradicit,quodcorporaintegrasintuenenata.PraestatergoadMagiamParacelsiconfugere&c.Sedsiistuduerumest,cumsoluuntsecantquerestales;necesseestutexhiscognatiomorborum&causarum,&methodusmedendiperfectecognoscatur.Atundesciuntursymptomata?An&haecabillisfamulis&essataanatomiasuppeditantur?Imo.Paracelsusinhoplochrismate.NamParacelsuscumperessentiamsuaminobligationearmorumcuratuulnera,etiamproculdistanspotestdedioeta&passionibusaegriadunguemiudicare;nontamensinespiritualiessentia.RidiculaParacelsicicognoscendiratio.MirabarautemquafiduciaNeoparacelsusrepudiaretanatomiancorporumhumanorum,&Galenicasἐνδείξεις:nimiruminUulcaniaofficinatanquaminceliuertice,uelturriillacommenticiauniuersidequalegiturincommentisAmadisiGalli;sedens,&distillans,nonaliteracDornesiuscumurinamdestillat,omniahabetexplorata&cognita;quanquamplussapitDornesiusquamNeoparacelsus.Illeenimurinautiturexhomineegressaquaeindiciaquedamhabet,sihaecsapientiaquaedamest,&nonpotiusstultitiaurinasemaculanspraearabicoauroParacelsicisnoningrato.Uirdungus.ItafuitolimMedicusAstrologus,cuinonopuseratexploraredemorbo,autsymptomatibus,nequeetiamdepatientisnatura,sexu&aliis;Themacaeliomniasignificatdeaegroto.imoneurinamquidemdignabaturinspicere.Sedquandocunqueconsultorostiapulsabat;themacaelierigebat,&indedeomnibusperfectissimagroto.scientiarespondebat.HuicsimilisestNeoparacelsus.Necimmeritoperanatomiamessatamomniacognoscit.SienimParacelsistaest;Stolidorespondeturelusionibusiocosis.imaginationemhabettamfortemutattrahereomnesspiritus&intelligentiascaelestespossit,imoetiamcogitationessuasalteriimprimere,&uicissimcordisarcanacognoscere.ElectrumParacelsi.Autgestat,fortassisexelectroParacelsicumidolum,cuiuisestinomnesspiritus,aquibusbenepotestcognoscerequicquidhomopatitur,&quamobcausam.DonemusergoParacelsicisistud;possuntenim;quiauideriuolunt,iuxtailludἄνωποτάμων&c.Studiosinonexpectentaliamsolutionemistorumparadoxorum.Inaniacommentasunt,necquicquamhabentfirmamenti.Satisergoestsieludantursimpliciter.Anatomeessataomniademorbisaperit.Addit,quodopeistarumfamularumadessatamanatomenadmissuseasciatremediaadhiberequaenaturamnonopprimantnecdestruant.Additurargumentum.Quiaillaanatomemorbosueremanifestet;morbicognitiocertammonstretcurationem.Sedmirificesapit.SienimquaesieroundesciatNeoparacelsusremedianaturamnonopprimentia:respondetur;quiamorbosexanatomiaessatacognouit:Noticiamorborumquidostendat.Atinquammorborumnoticianonostenditqueremediauimnocendiautiuuandihabeant;sensus,ratio,experimentum,eamaperiunt;nisiproremedioaccipiasmedicandiδύναμινκαὶἐνέργειαν:quanquamnechicsufficitmorbiessentiamcognouisse.Etfalsumest,anatomenillamUulcanammonstraremorbos.Nequeergoostendetcurandimodum.Indiciamorborum.Certumautemestmorbosessesymptomatumsuorumcausas.Pereaergotanquameffectapropriesignabuntur;posteaetiampersubiecta&alia.Atillanonintrantessatamanatomian.BenemortuusestRamus.Siuiueret,docerethuncmagistrum,exquibustopicisdeberetargumentapetere.Autoritatesimprobataeuerbisprobanturfacto.AdmarginemasscripsitCelsum;&Asclepiademallegauitincontextu,memorilliussuehypotheseosinpraefatione;Nihilestquodliterammortuam&c.quibusuerbisadiecit:Paracelsicussuaaxiomataperignemdemonstraredebuerat.Autoritatesimprobantur.Quodergoexnoticiamorborumdependeatcuratio,idexpectamusabinstrumentisUulcaniissecundumpromissionem;nonaCelsitestimonio,nequeAsclepiadis.Sedcurhuncuocatmedicuminsignem&philosophum,quitamenfermetotuseratGalenicusadeoutilliPseudomediciNeoparacelsodicti,seipsosAsclepiadeossoleantappellare?Scilicetueritatisuismaximaest.Paracelsicorumencomium.Aitsanioresmedicos,quosintituloappellabatParacelsistas,beneficioartissignataetenerecertamcurationem;undesanenttuto,&saepeceleritertollantgrauiss.morborumradices,&mirificedefendantaegrosauisymptomatum.Putabantnostridiscipuliexmorborumcertanoticia,(cuiuolebantaddinoticiamremediorum,causarum,symptomatum,lociaffecti,&c.)illamcertamcurationemNeoparacelsodeductamesse;Sednominatbeneficiumartissignatae.Arssignata.Quidhocmonstriest?Anteaudiueruntanatomenessatam,quemorbosexpediret;anillaeademestcumartesignata?Nonopinor.Quidergo:illamneσημειωτικὴνGalenicorummedicorumaccipit?Minime.Quidtandem?OperamscilicetancillarummeretricumquaescortatoremintromittuntadDominamprocorumdesiderantem,iuxtaTerentianumsensum.ItaqueinposterumexconsilioNeoparacelsicontemplabimurPhysiognomica,&Chiromantica;Etperillanonadhominemperueniemus,sedadillasrescircaquasoccupaturanatomiaessata,cuicumaegronullum.estnegotium.StolidaeParacelsicorumcognoscendiuiae.Sicergotutocurabimus&bene.OParacelsistascerebriegentes.Uosnemorbumcognituricuraturique,nonaegrotumsedcaminum&carbonariamuisitetis?Accediteiamaegriomnes,&dicitecuipartiuultisuosinposterumcommittere;Galenicaene,quaeaduosclamantesaduolat,&quaeipsipatiminiundiquaquediligenterexplorat;anNeoparacelsicaequaeinUulcaniaofficinacoquitessentias,&inillisomniacognoscit:mittitetiamaliquamparticulamuorandamnecdubitat,quinnaturaomniasitrecteactura?Nonimmeritoindignabiminihisauditis,siquidem&NaamanilleSyrusaegreferebatprophetamnonegressumsesanasse;quanquamexemplumualdedissimileest,cumParacelsistaenonsintElisaei.FalsagloriaeParacelsicorum.Quisautemanimuminducipatiaturtalimedicationegrauissimorummorborumradicestolliceleriter?Mirificedefendiaegrotos?AudiuimusquidemNeoparacellumdesuis,citratameniactantiamutprotestatur,gloriantem,quodsuisualidissimismedicamentishactenususussitcummultorumcommodo,&emolumento;Paracelsicusquicquidboniinmedendopraestititexsuaartenonestassecutus.Sednoncredimus,siueradixit,cumidpraestitisseperartemsignatam,&essatamanatomian.Etquidopusestaegrosaccedere,&ErfurdiaRhudolphopolinportari,Sicertacuratiosumiturexsignaturaphysiognomica,&Chiromanticamacrocosmiadessatamanatomen;siquedatamedicinanihildubitandumest,quinoptimesitoperatura?Paracelsicusdiciturpodagricusinterdumesse.Utinamautemdefenderesuospedesmirificeapodagraeinclementiaposset;siHubnerinoticiascriptodeclarataestcerta,quanquamdehocminusdubitemusquamdecurationisParacelsicaecertitudineexessataanatomia,absquecertosensu.Hubnerusenimeodeminoppidohabitansinternunciispotuitususfuissecertioribus,quiconflictantemcuminiquaillapodagrasaepeaudiuerintquiritantem&conuitiadoloridecantantem.Deremediocerto.Sedquidpraetereaaffert?Illustratillamsuamcertitudinemoppositocontrario.Cuinonestcertamorbicognitio,inquit,eiusopinioquaeGalenicisperfamiliaris;certumremediumhaberenonpotest.Hicnaturamopprimi,atqueaegrotantesanteiustumuitaeterminumextinguiquisnonuidet?Remediumindicaturamorbo.Haecille.Praeclarequidemillud;quodignotomorbo,ignoreturremediumatnonexofficinaUulcania,&anatomiaessata,necartesignata.Namutmorbumscias,Uulcanusnonefficitinsuisfurnisdumrescommissasdestruit,&affligitParacelsice.Galenicisopiniotribuitur.QuodautemGalenicospungit;equoanimoferunt.Quidenimabhosteexpectesaliud?Sibitribuitscientiam;nobisopinionem.SiuellemurgereSophistam;totamilliadimeremUulcaniartem,omnemquecerebriessentiamunacumartesignata.SedhocRamocensoricommittemus.Etiamconiecturaquodammodoindicatremedium.Nonautemestconsequens,remediumcertumexopinionenonpossehaberi,quanquamidtamcertumnonsit,quamquodἀπόδειξιςκαὶἐπιστήμηsuppeditat.Aliquiddandumconiecturisnonraroest.Etquisintantahumanaementisimbecillitateremsemperacutangere,&digitomonstrareitapossit,utasserat,hoccertumerithuicmorboremedium?Mediciestbenemederi.Medicisciuntsuumofficiumesseexartispraescriptoagere;Eaautemartificiosasconiecturasnonexcludit;quaetamenutNeoparacelsiancillae,nonrarofalluntetiamingeniosissimos.EtiamfortunaeHippocratestribuitinsanationelocum.SiquidHippocratifideiest;fortunae&tacitaeanimorumfiduciaeitemaliquidestrelinquendum.Huccollimetillecerto.Nequetamenindeconsequensest,theorematamedicalabefactari.Seduthoccertumest,hydropaessechronicummorbum;ita&hoccertum;quodacutorumiudiciumsitanceps:&experientiadifficilis.SedParacelsicisspiritibusomniaadunguemsuntnota.NamsicutCardanus,ita&illiarcanaaeternitatisintelligunt;nisicumpituitamolestaest.OmninoParacelsistaeNeoparacelsosuntlaudatiMediciperfectamnoticiamrerum&sanationishabentes:IdquenontantumargumentoDominae,quaeestessataanatomia;sed&ancillarumquaesuntPhysiognomia,&Chiromantiamacrocosmica.Iamacceditetiamtertiusadiutor&praesidiarius,quiuocaturArsSpagirica.Arsspagirica.cuiusuissitincredibilisinaurcismontibusconflandismedicinispraeparandis&aliis;Neoparacelsiuerba.adeoampliusus,utmolitores,pistores,coqui,fartores,&omninonobilesignobilesqueartificesuelnescienteseamexcolant,&Uenerentur:cumqueillisomnibussitcommunis;solostamenseplasiariosfugitGalenicos;quorumineptiis,utsuccorumexpressioni,puluerisationi,infusioni&c.neutiquamsitconferenda.Paracelsicadisciplina.Sednescioquishicsibilauerit.Nifallorcredidit,Paracelsistasnontantummedicinamimmutareuoluisse,&hominemtotumunacumuniuersanatura;AdamusaBodensteinrefertParacelsicaemedicinaeesse4columnasPhysicen,Astronomian,Alchymian&uirtutemiudiceturexhisnumnostersitParacelsicus.sed&nouaePhilosophiaedisciplinam&partionesinstituere.Quidenimaliudportenduntillainsolita;Anatomeessata:Arssignata;Physiognomia&ChiromantiaMacrocosmica;&Spagiria?Seddeillisuidimus.Dehacultimaporrocontemplemur.Aiteamcoquisesseuenerabilem.Putaruntnostriadolescentesannonuolueritdicereμαγειρίανprospagiria,utsicnihilaliudhicdesignetur,quamfamulusquidamUulcaniusmedicinasParacelsicasignicommittens,&coquens.Nonapparebit.Spagiriacoquorum.Hocsiest;nonuidentquidnobilitatisautpraesidiiParacelsicaecertitudiniindepossitesse.Spagiriaμαγειρία.Quidenimtumpostea?Coquantilli&decoquant,&concoquant;nonfientindemediciplusquamculinariiministri.QuodSpagiriasitMagiria.Esseautemualdeconsentaneamillam&coniugationem,&significationem,euincuntNeoparacelsica.Essataeanatomiaesuccurrit,&hospitesintromittit.Opushocacocturanonestalienum.AitenimUulgussibipersuasumhabere,eonominepromittiaureos&argenteosmontes:AtquiinturbaPhilosophorumexpediuntlapidisconficiendirationem,crebroingeminantistudCoque,Coque,Coque.Magiriaergoillaarsest.Insuperpistorum&coquorumarsnihilestaliud.Athisassignaturspagiria.MolitoresSpagiri.Estergococtio.Solimolitoresnosconfundunt.Utinam&illicoquerenttriticum&amylumindeconficerent:Etresperfectaesset.Sedsimolitorestspagirus,dentesNeoparacelsi,&seplasiariusuelaromatariustritor,imouolucrumrostraetiameruntSpagiri;neccumfulminaconteruntaltaceraunia,idsinespagiriafiet.Beneergodictumest,usumhuiusesseamplissimum.Illudtamenintelligerenonpossumus,quomodocoqui,pistores,molitores,unguentarii,pictoresdumcoloresterunt,&c.InsciiSpagiriamuenerentur.Magiriainueneratione.SpirituscommentitiiParacelsi.~~FortaslisearesestaliquidexParacelsicisMelusinis,aerdadis,syluanis,pygmaeis,xeninephideis,quibusiucundumestoccultasnaturaeproprietatesaperirehominibus,autsaganis,salamandris&reliquisphantasiaeseuturbaemagnaeParacelsicaeportentis.~~IndicoluntUeioues.Idsiest,nonimmeritocolitur,sicutIndidiabolumadorant,&ueteresUeiouesnequidnoxaeinferant.Sedutextraiocumdicamusquodresest,deliratNeoparacelsustotus,&totoaberratueritatiscoelo.QuidsitSpagigiriaapudTheophrastumParacelsumnondumintelligit.SpagiriaTheophrasti.Nonestanatomiaeessate,quamillestolidefingit,ancilla;sed,ut&Dornaeusexplicat,idemquodAlchymiauelChymia,cuiusofficiumgeneraleestdiscernereuerumafalso;genuinum&essentialeabadultero&accidentali,sequestrareabonomalum,&impurumapurosegregare,separare&abiicerebinariumunitateseruata,utDornaeusloquitur.Paracelsicipseudochymia.Ethocipsoargumentoproditsuamstultitiam&pseudochymianidemNeoparacelsus.Paracelsistaaudireuult,atnoncumautoresuoloquitur.Chymicus;ataChymicorumplacitisdiuertit.SoladinisuntParacelsospiritusignigaudentes.Sedforteillesuogenio,quiestfortassisSoladinus,siquidemUulcanumtantopereueneratur,nouamartemcudereuoluit.Hecetiamratioest,curautoritateminpraefantionerepudiauit,utsc.sibiintegrumessetliberequicquidinbuccamueniret&statuere&prolegeratumiungere.SedParacelsistenunquamsibipersuadebunthuncdesuafactioneesse,cumprincipisoraculanonobseruet.PharmacopoeiaancomparandaeSpagiriae.Illudualdesuperciliosumest,quodnegatMagiriaesuaeseplasiamconferendam,quiahectractetexpressionessuccorumsimplicespuluerationes,infusiones.HicinpurasolisluceperuersitasNeoparacelsicadestitutaest.Ergone,Paracelsistaenonextrahuntsuccos?Nonpuluerant?Noninfundunt?Quidautemilluderatquoddemolitoribusspagirisasseuerabat?Simolitoresinpulueremrediguntgrana,idemquefaciuntseplasiarii,quanquamhicortices&putaminasubtiliusseparant,illimineruapinguiore;curmolitores(adde&auiculasquaeualdeindustrienoruntpurumapurosecernere&granasinapis,raporum,papaueris,&c.decorticare)sintSpagiri,nonautempharmacorumpraeparatores?Annonsimplicitercoquuntcoqui,moliuntmolitores?SedParacellicinonpuluerant,uerumcalcinant.Odelicataingenia.Quidrefertquauia&modoaliquidterassitritumoportet?DefectusSpagiriaeParacelsicae.SedhiciterumdefectusSpagiriaeNeoparacelsicaeelucet.InpraefationefiduciaUulcaniomnibusmouebatlitem.Calcinatioabsqueigni,nisiUulcaniusmutatusestinNeptunum,&c.AtChymicietiamsineUulcanocalcinant,&puluerant,idquelongefrequentius,quamillud.QuidhicrespondesNeoparacelse?Annontepseudochymicumesseconuictumest?InspicetotamDornesiidequintaessentiasyntaxin:consideraarchidoxaParacelsica;&quaesoiudica;calcinantneseupuluerantillaperUulcanumanaliomodo?Annonetiamteruntinlapide;nonsoluuntaquisregiis&potentibus?Annonetiamaceti,succilimoniorum,berberumquin&Mercurii,&fumiplumbialiquauisest?Annonlimae&pistilli?Putasautemhaecignotaesse,autnonexercitataseplasiariis,aurificibus&reliquis?SituindeSpagiruses,quideritfaberferrariusquidaurifaber,quidaliiplurimi?SedilleimperitissimusomniumnihilnouitpraeterUulcanum.NondumintellexitpuluerareChymicosfumisIouialibus,uiMercuriali,incisione,lima,&aliis,idquetamcalleremedicineministros,quamParacelsicos.NecilludinuentumParacelsiest.Expressio.Deexpressioneautemsuccorumsimpliciadeodelirat,utnonElleboriessentia,autauropotabilireducendussit,sedsandaliisIudaicarum&Italarummulierum,oleumoliuarumnonrepudiatumChymicissolerterconficientium.Sedutuideashicquoquetepseudoparacelsicumagere;consideraquomodoautoripseextrahatquintasaromatumessentias.Capitoleumamygdalarum(stillatitiumneanexpressum?Quintaessentiaaromatum.)miscetremextrahendam.Digeritadsolem(nota,netuoUulcanosologlorieris)Exprimit:&habetquintamessentiamcumoleo.UulgarioleorumratioconuenitcumaliquaParacelsica.QuereapudnostrosSeplasiarios,annonillisimiliterinmultisagant,utinoleorutaceo,srino,lasmino,liliorum,&c.Ueruntamencalumniaeosonerasnonleui.Mentionemfacissimplicisexpressionis.Iniuriameisfacis.Quoenimpactofiatoleumiuniperinum,terebnithi,&reliqua,corduscedocebit.Etinplaerisqueuulgaribusquoqueutunturinfusionemultiplici&coctione,&apricatione,seudigestione,quaminaliquibusChymiciuocantetiamputrefactionem.ExtractaquoqueueteribusinusufuisseAndernacusostendittituloἐκ¬χυμωμάτωνCom.2.Quidsiaquasstillatitias,oleastillatitia,extracta&reliquatibiopposuerittotanostrapharmacopoeia,annetibiistudtamturpemendaciumcoramuirisgrauibusetiamruboremexcutiet.Dia.7.Adesto,&scrutatornostrapharmacopolia,obruemuste&suffocabimusChymicis.deuet.&nouamedi.Inunc,&alioscalumniaereosperage.eaquefalsoreferriadParacelsumautorem.Infusioetiammolestaestuiro.Chymicisuocarisolet,maceratio,ueldigestio,uelputrefactio,licetnonomninosintidem.QuidautemtamChymicumestquamillaipsa?Infusio.UideapudParacelsumspecificuanodymum,quodperinfusionem&expressionemsaltemsit.CertantChymiciutrumoporteatinfundereextrahendaomniaannon,seudiuturniuspaulomacerare.Infundunt&nostri,&sciuntessentiaeuimplurimamseponiinliquorem,licetnoncoagulentsemper.Ethocinstitutomaiorum.CurNeoparacelsusnegatchymicaspraeparationesconferendasinfusioni?UeritatisstudiosideprehendentreipsainfundereetiamueteresGalenicoscumnouis:InfundereetiamChymicos.Infusumueladsiccitatemredigitur.Sedillainfusiointerdumporroelaboratur,utcumdiuturnitatiseruandaresest;Infusumueladsiccitatemredigiturueladagnosisaltemabsumtionem,uelstatimtotumusurpatur:interdumneutiquam,ueluticummoxusurpanda.Ibiuelpleniusadabsumptamsaltemaquositatemfitdecoctio,&c.uelomniliquoreabsumptoessentiauocatacolligitursola.Fecesabiiciunturutrobique.Etlicetmaceratiositgeneraliusquiddamseudigestio:etaliudalioelaboraturingeniosius.apudChymicostamenquadamtenusetiaminfusioest.EtsinoninomniChymicapraeparationeinfusionecessariaest;inmultistamenest.SiiamChymiaepropositumestmorenaturaeanimatae,separarecrassa&feculentaasubtilibus&puris,medianteliquore:infusiosiueaseplasiariissiuealiisusurpetur,propriumChymiaeopuserit,quanquamabaliquibusadministreturingeniosius,abaliquibusimperitius.Athicblateatorinculinauiditinfusionem;inpharmacothecisuidereobcoecitateminuidiae&odiinonpotuit.Etquisscitanunquamingressussitpharmacopoeiasnostrasindagandicausa?Anetiamuelcordumsalteminspexit?Sedmetuit.Sienimcorduseuminfundimandaret;proculdubiototusinfecesabiret,adeonihilpuriineoest.Sedaudirealiudpropugnaculum.SpagiriaParacelsicorumpatronae.SolaarsSpagiricapotestdefendereParacelsistasaGalenicis.Paracelsistaeergosuntimmunesabeoruminiuria.Utinamuerumessetantecedens.Spagiriamedicumnonfacit.Sednorunthominescoquere&praepararemedicamenta,medicumperitumnonefficere.ItaqueadCalendasGraecastibiassentientur.DepuritateParacelsicarummedicinarum.Aliud:Paracelsistarummedicamentasuntpura.Ergosuntinnoxia;&perconsequensdicinarum.falsotraducunturnoxaecrimine.Firmamentumantecedentis;quiaSpagiriainstructinoruntsepararepurumabimpuro,uenenumasalubri,fecesexpurgare,undesequiturtutissimusususcitraomnemnaturaelaesionem.Negantnostridiscipuliantecedens,&dicuntadprobationemquodpetatprincipium.Sedsuntoueraillapoenaomnia,usqueadfirmamentiprosyllogismum:Nihilominustamenelenchusinconsequentisparalogismumconfigit.NamsintmedicinaeParacelsicaepurae;Etiamsiessentiaspurasretineanttamennonabsolutisuntanoxa.SepareturetiampurumabimpurobeneficioartisSpagiricae,hocsaltemdeturessentiasrerumeosconseruatasuelle;alienisabiectis:Dicimusnonabsoluieosanoxa.Quiaetiamoptimedepurata,summeinterdumnocenttanqua,ignis.praesertimimperitousu,nequiddicamusdeerratisegrorum,circumstantium,&cumquidpraeteropinionemeuenit,utinhisquaeoccultatadiumedicoslatuerunt,atrepenteinterdumprorumpunt.UideadmonitionemZuingeri&ArragosiiinEpistolis.Cratonianis,DubiumnumParacelsiciimpurumapuroseparent.~~Deindequod,cumetiamuenenissitsuaessentia,necessesitadhancperuenirelaborando,autcadauerfecesqueproessentiaretineri,auttandemalienamessentiamseuconfusamcumpriore,seupercorruptionemUulcaniamdenuogeneratamproduci.~~Quodcunqueexhissit;autanoxasenonliberabuntParacelsici;autproaurostercusadhibuerint,&totlaboribusexcoxerint;autaliudquiddamobtruserintproessentiaeiusquodsuntpoliciti.Quodauteminprosyllogismodicituridpetitprincipium.Namimpurumapuroseparariabillis,aliquatenuscrediderim;omninoautemuerumnonest,necpotestabillisfirmaadducidemonstratio.Hocconstat,quodsaepedeprauentrem,mutent,alterent,&potiusaliudquidquamidemperartemsuamexhibeant.Necrarodecipiuntur,utapertumest.Futilisergoelenchuscommittitur.Sedpergitmunireprosyllogismumprosyllogismo.Itaqueuenenumasalubriexpurgarispagiriceitaarguit:Dearsenicouorato.ArseniciSpagiricepraeparatiuidimusaliquotunciasinstarbutyrideuorari.ErgoSpagiriauenenumseparatasalubri,&remitutamreddit.Probabileestantecedens;atindenonsequiturcomplexio:nequehocquoduenenumseparatumsit.Christoph.Acostarecitathistoriamquaeindicatautopiumillisedendumesse,autmoriendumnisiiuuetuinum.NamBelloniusnarratOpiumaTurcissatismagnaquantitateuorari.Nobisillaafferretlethargummaiorem,quampassisuntseptuagintadormientes,autillefrateradmontemSinai,uixpostquadringentosannosexperrectus.NarratFallopiusquendamuncialipondereuorasseScammonium,nequequicquamindefuissepassum.Scammoniaeunciauorata.Anusatticaauenenocicutaetutafuit.AutordeTheriacasimilequidmemorat,etCratodeElleb.Socratesautemmortuusest.TestaturGesnerusThoramesse,quaecomestaparumnoceat;atparumperattactosanguinedeleteriasit.albo.Eiusmodihistoriarumplenusestmundus,&quotidieincelebribusnundinisprostanthominesSalamandrarumuoracesabsqueincommodomanifesto.DicitNeoparacelsusseuidissearsenicumdeuoratum:nonadditnecdealexipharmacopregustato;Deuoratumarsenicumessentiaeiusnonfuit,sedcorpusexpurgatumabessentiali(utloquuntur)etspiritualiueneno.necfidemfacitdeconsueto;necdesalutariusu,sedtemeritatissaltemmentionemfacit:imoquiscredetilludbutyrumfuisseessentiamarsenici?Siillepraeparauit,curnontriplopondere,quodbispromittissanctissime(oplenumreligionisuirum)sumsitipse,&famemitasolatusest?Sialius:exponatnobishominisfidem.Nobispersuasumest,siarsenicum,quodacreestuenenum,&ossentiasuainfensumanimalibus,κατὰγίνος,istudfuitexquopraeparatumilludbutyrumest,autinterimeredebuisse,tantumabestutquicquamiuuerit;autperhalitumdissipataessentiaeiuscadauerretentumdeglutitumesse.PraeparatioArsenici.Remanereautemtalequidpotest,siquidemterreumest.ItapraeparatQuercetanus:NotaChymicosnonmerasessentiasconcinnare,sed&corporaexpurgare,siillaeuocataeessentiaesintnoxiae.Tersublimatumaffusofixatoriomenstruodestillatsaepius.Pulueremrelictumalbiss.eluit,utsaltollatur.Additooleocalcireuerberat,tandemqueabluit&restatcalxdiffluensinstarbutyri.Hocquidaliudestquamterreasubstantia&exquaablataestillaChymicorumanima?Illetamentamtemerariusnonest,utcorporiimmittat.Illudbutyrumnonfuissechymicaessentiam.Sibene&spagiriceextrahereuoluissetitautessentiaresiduamansisset,omnesaludelisrimasocclusisset,neullusspiritusamineraeiuspotuissetdiscedere.Aliasnecspagiricafuitextractio,necessentiaeapparatus.Etqualisillaessentiaest,quaecaretproprietatespecifica?Arsenicumaliquibusdiciturproprietateuenenum,aliquibuserosione.Asseruntautemmultieamuimessequaledit;quanquamaliicorrosionemculpent.Sediduerisimiliusest,cumpurgansuissimulinsit.Quin&ipsiParacelsistaeaffirmant.Sedilludestuerius.ConstansenimapudeosTheoremaest,quosdammorbosessearsenicales,utpestis;quaedametiamremedia,utXenechdonParacelsi,&risagalli.AtChymiciParacelsicinonputaminibus,sednucleis,noncadaueribus,sedessentiaresaestimant,testenostroNeoparacelsoinanatomesuaessata,artesignata,&Spagiria.Ergoarseniciessentiauenenumest:NeoparacelsumnonintelligereprincipiaParacelsica.&perconsequensNeoparacelsusTheoremataseuprincipiaParacelsicanondumintelligit,nedumsitParacelsista.Quodsipugneteiusuenenumesseexerosione;nonquidemdiurixabimur;Ueruntamencum,utscribuntexperti,facilieuoletexhalatione,siquideminspiritusubtilieiusestuenenum;nonmagnagloriaartiaccedetextamrusticapraeparatione.Sedcuminspiritusituenenum;hicautemessentiisconueniatur,nontamfacilepriusmittemus.Hocultimumetiamhincconsequitur.Uisreiinparuumidquesyncerumcorpuscoactadicituressentia.OmnesChymiatriunoanimofatentur,&reiueritatecoactusetiamNeoparacelsusalicubinondiffiteturChymiehocstudiumesse,utpuraessentiaeductaparuaquantitate,maximaspossideatuires.Quia.n.uisinspiritudisseminatoperuastumcorpusest,examplitudinesuainparuammolempotestcontrahiuirtutessummashabentem,&obspirituosamnaturamfacilepromentem.Undeillagloriaestaduersuscumulospotionum,deminuta&granularidosinihilominusoperanteplurimum.Neoparacelsusuiditarsenicialiquotunciasuorariinstarbutyri,quocumulatimseinferciuntrustici:Siidbutyrumfuitessentiadebuitetuenenatumesseetparuamoleuireshaberemaximas.&nihilominusoperasuaespagiriaeistofactosatagitcomprobare.QuaeriturcuiusSpagiriaefueritopus?Ueraene?Nequaquam.Nameauelgranoessentiaearsenicalisporrectohomineminteremisset,cumutautorestidem,drachmaunacrudiuelequumgenerosissimumnecipossitdare:Etessentiadetotoaliquandouixestcentesimaportio.Exiguitasessentiae.NamutaffirmatDornesius,Chymicireducuntresadeamtenuitatemuilibraerespondeatdrachmauna;centenarioponderilibra;amphoraedimidiamensura:mensuraetresguttae.ConcludeiamNeoparacelsedequaspagiriaglorieris.Proculdubio&falsusChymicuses,&falsusParacelsista,quandoquidemtibinonconuenitcumprimarioParacelsistarum,&Chymicorumprincipio.Quidquodtibietiamipsiuideariscontradicere?Sispecificasproprietatesitaseparas,utinessentiisretineas;Estautemarsenicospecificum,interficerecertomodo,quomodoidbutyrumfuitessentiatua?Aliudsophisma.Paracelsistaenonutunturcrassis&feculentismedicamentorumcorporibus,inquibusinclusa&abditauenenalatent,sedtantumessentiis&specificisqualitatibusseparatisacorporibus.Ergononsuntnoxii,&c.Etinuerse:Galeniciutunturcorporibusistis:Ergoignominiaeuenenorumadhibitorumsuntrei.SatdiuCrambecentiescoctaestreposita;quinautuerumtandemdicis,autaliumelenchumpraeterprincipiipetitionem,&inconsequentissophismacommittis?Paracelsistasutiessentiisnondemonstratur.QuisprimumdemonstrabitParacelsistasutiessentiis&qualitatibusspecificisseparatis?Quisiudexerit?Deindenoruntquidemadolescentesnostri,aliquaaccidentiarespectucommunitatisdiciseparabilia;Accidensomneinseparabileasubstantia.atrationesubiectoruminseparabiliaesseomnia.QuarationeParacelsiciseparabuntqualitatesspecificas?Locutusestmodificate.Attropisinreseriatameuidentibus.Ridiculumestdicereabiectiscorporibusspecificasuirtutesretineri,cumhocsitimpossibile,etiasitransferanturinsubiectumaliud.Iuderenoneratnecesse.Insuperaitnonipsacrassacorporaesseuenena;sedinipsishaecabditaesse.Siabiiciuntseparatacorpora,quidextraxerunt?AnnonprostituitNeoparacelsumpropriaimprudentia?Annonconsequensestseparatisfecibusrestareuenenum.anteinfecibusabditum.Praetereaabstrahuntspecificasqualitates.Atuenenorumquaepprieitauocantur,hocspecificumestnoceretotacrasiseusubstantia?Namautprorsusperituis,autaliudfit.Siergoinarsenicoclaborant;primumens,essentia,mysterium&reliquauenenumerunt.Tandemuerumnonestquodcorporibusnonutantur;InpharmaceuticeDiaetaetChirurgicemultahabenturintegra,eaqueinnoxiaplane.nequequodincorporibusabsolutesituenenum.~~Nam&corporacrassaadhibentiidem,nequeomnecrassum,corpusuenenatumest,quodnobiscumfatebunturomnes,quicunquesensus&rationemhabent,&unquamcomederunt,exceptosoloNeoparacelso,quemdignumeratpascisolisquintisessentiisParacelsistarum.~~Idrequirit&Bodenstein,quinotantumexaliis,sed&uenenosissimisiubetextraherenutrimenta,quibusilleuescaturnobisintactis.At,inquiet,demedicinisloquor.Ueruminquamuicissimmedicineparsest&Diaeta:~~Hocsineges,nonHippocraticotestimonioteconuicemussolum,sed&experientiacommuni,quadidiceruntetiamplebeimultosmagnosquemorboscurariabstinentia,queestciborum&potusnoncarentia,sedlegitima,parcatamen,usurpatio,utconuenitmorboseuaffectioni.~~Interdumetiamnecessitascelerisauxiliiuelpaupertasuelaliacoguntadhibereintegruacumbalneis,fomentis&similibusmedelasit,lauentsaneinquintisessentiisParacelsici.SednegabitforteChymiatrosusurparecorporacrassainpharmaceutice.Nonadducemusalios,sedsaltemParacelsipraecepta,&horumobseruatores.UbideipecificisagitParacelsus,adsuffocationemmatriciscommendatlocospecificiuerrucarumfumumillipartiimmissum.Nonseparatidquodinfumopurumeratabimpuro.Atidspecificumagnoscit.Deindeinspecificoanodynointegramiscetmuscum,ambram,crocum,saltemexpressioniinfusorumpraescriptorum.Uidelib.deTartaro&alios,ubiintegrisferepluribusutiturquamessatisconsideraetlaudanumOpiatum.Necullumilliarcanumest,quodnonpossitadsimplicioraredigi,&subtiliora,quorumrespectuilludestcorpus.Dornesiusincollationeueterum&recentiummedicamentorumretinetetiamintegraquaedam,uelutiinuomituuentriculiTorusculapini,pinguedinemursi,taxi,cerui;hominisinmembriscalefaciendis;&adipemhumanumetiaminuitiispectorisnonextrahit.Uide&LulliumUlstadium,Arnoldum,Sauanorolam,Guainerium,Toxitem,&c.Infebribus&obstructionibusponitsuamartheticam:inuulneribus,muscumdecapitib.defunctorum;Elleborumtritum;persicariam,adipemursi,&c.HieronymusRubeusdedestillationesect.2.commemoratplurimaintegra,quanquamhicChymiatrosquidemsit;atnonmultumcuretParacelsum.Sedoperamludimusinhocmunimento.NullusuerusParacelsisectatoromniarepudiauitintegra.EtsiobiicereNeoparac.uelit,istaintegrenominataquidem,ataccipidebereessata,adprobationiscomplementumipsumadigemus,&tamdeChymicisiudicarenospossequamuelipseuelaliuseiussimilis,audacternobissumemus.Praecipitatusnonextractusest,sedsaltemalteratus.UtunturfrequenterMercuriopraecipitatosaltem.Ateomodoextractusnonest;nequecumaurumadditumest.Etilleseruusferenonpotestcoerceri.Namauttotusinignimanet,cuttotuseffugit;auttotusinaquamabit.TurbitumMercuriiDornesiinonfitaliter;necMercuriusuitae,&c.Addequodinmultisnoncrassasedsubtiliaabiiciantur.InmultisabiiciuntursubtiliautspiritusinuitroAntimonii,&c.Namquodposttotdestillationes&diuaporationesfortissimiignisexurgit,idproessentiahabetur,reliquissubtilibusabiectis.Itafaciuntsalespercombustionem,&c.Nonergocrassarepudiant.NegatParacelsicosuticrassis&feculentisuenenoplenis.Paracelsiciutunturuenenis.Decrassisquidemiamrespondimus.Deuenenoiamcontrariumaliquandofiericomprobemus.EtprimoXenechdonTheophrastiinpesteusurpandumexquibusquesofitrebus?AnnonexBusonetorrefacto,arsenico,albo&rubeo&reliquis?Haecautemsumunturperanatomentuamessatamnonresoluta.Similiaansimilibuscurentur.UtunturergouenenisParacelsici.Deindequidsibiuultaxiomailludsimiliacurarisimilibus,quodNeoparacelsoadeoarridet,utetiamcontrariumdetestetur?Annonsiincorporesituenenum,illudsimiliuenenopellidebere?Ita.n.sitartaruspeccetadhibenttartarum:salemincorporeabundantiasuaqualitatemolestum,saleprofligant,&c.Sedhocmittimus,cumCothurnimorepossitutriqueapplicaripedi,nempeadmorbicausam&naturam,quanquamTheophrastusinmanualiuelitmedicamentumsimileaccommodaridebere,adsimilemmorbicausam:Paracelsusmedicinamfacitsimilemnonnaturaesedcausaemorbiuelmorbo.cumnonputetcolliquariconcretionestartareas&similes,nisipersimiliumessentiam,utoleocrystalli(quodfitexeocalcinato,resolutoqueinmenstruumperrepetitascalcinationes;OleumCrystalliUideAndernacum&alios.menstruumdigeritur,destillaturquesaepius;residuumcirculaturcumuinispiritu;extrahituralkali,quodincellaliquescitinhumorem)uesicaecalculumsoluit&c.Etineodemlibrouenenumappelletid,quodmorbificamcausamiugulat,eiusnemperespectu.ParacelsusmonetnequiuisirrepatChymian.Sedquidestquodmonetidem,nonquemuisdebereattentarealchymiam,quiasaepemaleusurpeturabinsipidis?Annonhocrespicitquidueneni;&arguit,Neoparacelsumnonimmeritosuspectumesse?Sinihiluenenatiestinchymicispraeparationibus,curessentiaarsenici,plumbi,Marcasitarum,&similiumuetaturperosdariabipsisChymicistuis?Deauropraecipitato.UlstadiusaitMarsiliumreprehendisseaurumpotabilesuitemporis,quandoquidemadhibeantaquasfortes,&Mercurium:aquibusParacelsusnonfuitalienus,quidequintaessentiascriptumreliquit,difficileesse&fereincredibileexauroeduciquintamessentiamsinecorrosiuis.NontameninficiasitUlstadiusquinMercuriuspossitingrediinaurumpotabileproleprosis.Quia(inquit)uenenumuenenopellendumest.AurumParacelsicumnocentissimumtesteChymaci.ItaGuintherius:Aurum,quodChymiciexaliismetallis&fossilibusartequadamconficiunt,nonmodohumanocorporiinutile,sedetiamestnocentissimum,utpoteueneniparticeps.Exhocipsoiudiceturtumaurumuiteuulgatum,tumilludquodBodensteinfateturaseusurpatuminmorbogallicofeliciter.Uocatautemauripraecipitatum,&DiaphoreticumaParacelsoacceptum.UidedehisGuintheriumdemedic.uet:&nouacomment.2Dial.7AliasidemestaurumDiaphoreticumcumauropraecipitatoseuuitae;DuaemedicinaeParacelsiexsententiacuiusdamItali.aliasdiuersares,utquaeTurbitumminerale&ostrutiumsoletuocari,licetaliialiudhabeantTurbitum.ItalusquidamprodiditAureoloistifuissesaltemduasmedicinas,Mercuriumdiligentiussublimatum,quemRealgarappellauerit,aquamuolantem,oleumMercuriale&c.EtpraecipitatumquemnominaueritColchotarrubrum&c.DehisnonpersuaserisUlstadio,quodnonsintuenenata,sicutnecdeaquaMercuriali&reliquis.Opiumuenenumessenemoignorat.Idintegrumingrediturlaudaunumopiatum.OleumTartariQuercetanusmetuitperosprebere.Idemdocetsublimatum&praecipitatumitapraeparare,utuixdifferataUulgaribus;Etomninoututprecipitatumcorrexeris,maliciamfacilenonponit.InTurbitomineralipraeparaturpercalcemterraepellucidae&fixae,Calcinatumetiamcalcumexquibusfitcapitellumforte,inquobullitseptiesMercurius.Turbitminerale.Anpotestuenenumuenenocorrigi,utnullaindesperandasitnoxa?Neoparacelsononpotest,quianeccorpuscorporecorrigiuultpropteruenenum.DiciturautemistaperfectaMercuriipurificatio:quemampliussoluitregalifoetidomenstruoidemQuercetanus,Neoparacelsoeruditione&experientialongesuperior.Olcumaeris,stanni,&similiumsaltemadexternaconficiuntur.Quidest,quodnonuorentur?SedsolemeridianoclariusestParacelsicosChymicosuenenatisutipluribus;QuanquamNeoparacelsoaliquidlargiripossemus,sidixissetAbuti.Galeniciuenenapossuntsalubriterusurpare.Nosnihilueremur,necerubescimusprofiteri,interdumadhibendaeaesse,quaealioquinforentuenena.Ususperitus&circumspectus,artemabinertiaseiungitplusquampraepararioParacelsistarumadeodubia.UocatGalenicosHumoristas.ConuitiainGalenicas.Sycophantaemorsusillinegligeredidicerunt.Reponitnostrisnotamignominiae.Sedquoargumento?Promittitpaulopost,quanquamnondeeratinpaulopraemissis,Sophismacrassitiei&foeculentie,quodtelumnimisobtusumessepraesentit.Sedexpectemusuirum.Argumentare.Quicertissimashabentdosesmedicisuntinculpati.Paracelsistaehabent&c.Ergoinculpatisuntmedici.DecertitudinedosiumParacelsicarum.Negantpropositionempuericumassumto.Illaenimelenchoκατάτιuacillat,&accidentis:hocfalsumest.Sedconprobat:QuinouitpraeparationesmedicamentorumChymicas,iscertissimusdedosiessepotest.Paracelsistae&c.Ergo&c.Probaturpropositio:Quiaaliapraeparatioaliamexhibetdosin.Paracelsiciautempraeparationesomnesnorunt;omnesergodoses:utsicunafideliadealbemusduosparietes.Uisfirmamentiinhocest,utconstet,siParacelsistaenorintomnespraeparationesdirectasadomnemmedicandiscopumcerto:quaeuisautemhabeatadiunctamcertamdosin;norintsimulomnesdosescertissime.PrimumnondumnobispersuasitNeoparacelsus,quodpraeparationescertasnorintParacelsistae.Paracelsicinonnoruntpraeparationescertas&ueras.Hicergoaquahaeretprimum,&principiumpetitur.Deindenorintpraeparationes;atnonnecessariumestetiamdosinnosse,etiamsisaltemilludipsumquodpraeparatumestspectes.Apraeparationenonpendetdosis.Nondicamquantaerratainciderepossint,&dosinillamcertam,sinoningenere,atsaltemparticulariter&inspecieuariare;sedfriuolumestistudetiamexse.Nonenimsicoquuspraepararecibumnouerit,etiamscitquantumindepraebendumsitaegroto.Insupercumdosisnonaestimandasitexpraeparationemedicinae;seduirtuteeius;nechacsola;sedaegrotimorbo,causis,symptomatis,uiribus,antecedentibus,comitantibus,tempore,loco&aliis;insanihominisestexsolamedicinaeconfectionequantitatemsumendaepraefinire.Aurumuitae.Patetresetiamexemplo.Estoenimpraeparataauriessentiamercuriata.Dosisdefiniturgranumunum.Curandussitinfanspapulisinfectus;Curandussenexleprosus;Curandusuirluegallicapollutus;sitqueimparrobur,&reliqua.QuidtuhicNeoparacelseextuapraeparationeconsiliicapies?Aliterneproinfantepraeparabis,aliterproreliquis;iunioribus,senibus,pueris,puellis?Sedfiathoc.Sintautemmorbidissimiles;roborainaequalia;Paracelsiciinquantitatedissentiunt.quidhic?CurautemtuiParacelsistaeinquantitatetamdissentiunt,sidosisexpraeparationeestcerta?Antothabetispreparationesquotcapita?Imohocpeneuerissimumest,atqueitatotamuestramarteminconstantiaedamnat.Tuunciatimdeuorasarsenicum,&semuncialiquantitatebibisuitriolispiritumindiespertotummensem.QuisParacelsistaruminsuapraeparationehocausit?Quosynceriorestillespiritus;hocfortioriputatur&minoriquantitate,nequeferesinedilutodatur.Eodemquoquemodopraeparatumnonestconstantisdoseos.Nonetiamexunapraeparationedosisunafixaest.Uariaeindicationesdosinuariant.Hocautemconsonateorumprincipio.Quisgeniustetuapraepararetamdissonedocuit?Praecelsicamensuranturgranulis,licetnonparibussempernecsemperillis.Sedhaecdifferamus.Tandemneccatholicumestaliaspraeparationesaliasdoseshabere,uelipsorumParacelsistarumtestimonio;quiomniafereetiamdiuersissimepraeparata,granulari,uelguttarumpaucarumquantitatesumendacommuniter,nonneglectistamenhisquaequantitatemmutant,proponunt;uelutidelapidePhilosophorum,deauriprecipitato&c.EssentiamscammoniipraescribitQuercetanusdosiscrup.medii.Eadempraebetessentiamarmeni&lazuli,&cucumerisagrestis,elaterii,&aliorum:ExtractumElleb.datscrupulouno,sicut&turpethum&elateriumaliquando&c.Atsuntistorumdissentientespraeparationes.Itadeuniusreiquintanatura,enteprimo,elemento,Mysterio&reliquisplurimumstatuuntParacelsiasseclae.NugaturergoNeoparacelsustemere,cumaitaliampreparationemapudParacelsicosaliamrequireredosin,nisiidsigillatimexplicet.Sedfortassisnosfrustrahiclaboramus,oleumque&operamperdimus,quiailleUulcaniusdisputatorferreautoritates&morruamliteramnonpotest.Sednostridiscipuli;siidurserit,quaerent,quaredicatNos,siipsesolusest?Uulcanusenimsuus&instrumentasuntpurumpassiuum,utTheologicaphrasicumolimTheologodisseramus,carentqueinrebusChymicisliberoarbitrio.Itaquenecpersonamsustinent.Sedoppones:NeoparacelsusDeum,naturam,&Uulcanumcumforcipibus,tigillis,lebetibus,cucurbitis,aludelibus&c.appellauit.Ergohaesunteiusauxiliarescopie,necullaautoritatenititur.Uerum,inquam,prioraduoauxilianonsuntillisatisaequa:Etinartibusnonderemotis,sedpropinquis&propriiscausisnegotiumest.RelinquiturergoeiUulcanus.Siergoillud,Nos,idemsitacsidixerit.Ego,Ignis,forceps,follis,ligna,trullae,bacilli&reliquasupellexUulcania;nonminusinsaniat,acsiexquercubusnatosChymicosaliosputet.Sequitur.Paracelsicisuntinmedicamentispraeparandisdexterrimi&diligentissimiergosuntuerimedici,laudequedignissimi&perconsequenscalumniosetractanturaGalenicis.Antecedensprobaturaminore:Nulli(inquit)rectiustenentpraeparationesquamChymiatri.Deindeadditurprosyllogismushuius:QuiaCarbones,&lutumnonexhorrescunt,fornacesconstruuntipsi,coquuntinsomnessinetaedio,nullislaboribusparcunt.Idemargumentumetiameuincerecreditur,quoddosesnorintcertissimas.Itaenimsubiicit.Quaredosiseosminimefugerepotest.Huiustamencomplexionismoxaliadaturratio.Quiasiipsipraeparent,nulliremcommittant,decuiusfidedubitandum;solihabeantcognitumquomodo,quoigni&regiminequiduisfiat.Siinpropositionemconiecerisomnia:haecemergetsententia.Quidiligentissimeipsipraeparantmedicinas,eosnulladosisfugerepotest;iiqueuerisunt,&laudatimedici.ReliquasuntassumtideParacelsicisfirmamenta.SedfallitillapropositioElenchosecundumquid,&accidentis,dequohactenussatissuperque.Assumtionesueropeneomnessuntfriuolae.Namparacelsicosdiligentissimepraepararenegamus:negamus&dexterrime.Chymiciueri,benepraeparantquaedam.AtfalsumestParacellicosesseuerosChymicos.Reliquanihilomninoarguunt.Partesmethodicaemedicinae.Tresautemsuntmethodimedendipartes;Pharmaceutice,Diaeta&Chirurgia.Unaquaequehabetsuorummedicamentorumcertaspraeparationes,&ministros;primaseplasiarios;secundacoquos;tertiaunguentarios;quanquamhaecnominasaepepromiscueusurpentur,quiatriplexistudofficiumsaepecaditinunum.Chymiamagisquidemministratpharmaceuticae:attameninterdumetiamacoquo&Chirurgousurpatur.Itaquegeneralibusfortequiseamannumeraueritministeriis.Medicusautemutiturillisinstrumentisinspecialimedicatione,nontameninsciose,necinuitocomportatis,paratisque.Mediciofficium.Estitaqueprimariumeiusofficiumperillabenemederi.Comportare,expurgare&reliquasatisestsisciat,praescribere,autetiammonstrarebenesuisministrispossit,indequeapteiudicare.Nonenimsimulinsyluasexcurrere,legeremedicamenta,&adornarepotest,&Clinicumagere;autetiampraeterpraxin;quaeinterduminmagnisRebuspublicissatisestnegotiosa,praesertimubimultaestintemperantia,&caeliuarietas,aliquidTheoriaedare.Itaqueexsententiaaphoristicaconcessumeiestutiministris.Alioquineodemargumentoconcluserismedicumdebereetiamlectulossternere,matulas(sitdictouenia)porrigere,&reliquaetiamindigniorainculina,cella,cubiculo,triclinio&c.obire.Consequensest,utinaliis,ita&inChymicispraeparationibusmedicumutiposseministroindustrio,&fideli;~~sicutsolethocdiligentercurariinRebuspublicisbeneconstitutis,utnontantumipsipharmacopolesintartissuaescientiainstructiunacumministris,sed&fideiuratareipublicaeaddicti,quanquamutinterseruosUulcanios(quoruminfidelitasfereiamaequatanubibusest,&inomnibustabernisproclamatissima)multisuntnequam;~~itanecinterSeplasiariosomnessuntpuri.Sihenefiatres;quidinteresttuismanibusfiat,ancarbonariiministri?Fiatmodoteautore&iudice.QuaeergouisconclusionisNeoparacelsicaeest?Paracelsiciaconstructionefornacumbonifiuntfornacarii,sibeneidexequuntur.Nempeconsequiipsosessesedulosoperarios.Namfornacesconstruere,estoperari;idque&uitrarii,&figuli,&fabriferrarii,&Metallicilatomi,aliiquesaepepraestantingeniose.Itacumstrenueuigilant,&multasnoctesinsomnesducunt;Nonexhorgilesaguntbonos;uineestcumpotoribus,&lixis.idquesaepeilliscommurescerecarbones;decetbonosCarbonarios.EthocCaminariifaciuntsimiliter,&fabriferrarii.Regereignembene&industrie;nullamtribuitaliamdignitatem,quamquaeestcommuniscumliquatoribus,metallicisexcoctoribus,&probatoribus.NonsoliParacelsicisciuntignembeneregere.Unicuiquesualausest.Itaque&ψοῦσμαphysicumcommittit,cuminquitSolosParacelsicosscireregiminaignis,quaetamennonignorantaurifabri&reliqui.Undeergodeductaestdoseostamsuperciliosanoticia?Undecommendatadignitasillamedica?Nempeexaccidenteheceueniunt.Illamdignitatemlaboratoriammedicusacquirerepotest,etiamsinonlaboretipsesedsaltemsitlaborisrector&iudex.~~SiastetsolumMedicus,ueleicuiusantehacplurimumsitspectataindustria&fides(fidendumautemhominibusetiamParacelsicisest,cumipsenonsufficiasadomnia)remcertomodo&adcertumfinemperficiendamcommendet,itatamenutipseperitus&iudicioualenscensuramadhibeatanteusum,nihilominusacsiipselaborasset,siquidexpreparationededosicognoscitur,idassequitur,&bonimedicigloriamnonamittit.~~SilibetNeoparacelsointercarbones,&fumosuersari;uersetur,&fauillisfuliginequeatratusaegrotossuosuisitet,&librosuerset;Eluditursophistaestoliditas.nosnihilprohibebimus.Hoctamenmonemusdiligenter,utsiremediumaduersusnigredinemadhibereuelit;manus&faciemnonnisiquintaessentiaexpurget;quiaParacelsicinonutunturcrassis&feculentis.Caueattamennechirotecas&uelamentaueterainfuscarepotiusquamcorpusattentet.SpurciciesParacelsicaeDeGalenicorumscientia&dignitateinChymicispraeparationibus.~~Namidforethominismollis&delicati,contraProfessionemParacelsi,quieousqueabomnipuroseparatuserat,utuesteutereturconspurcatissimanecessequehabueritsingulismensibussumerenouamueteritamfaedata,utnegratisquidemeamsibioptaueriteiusministerOporinus.~~Talisesto&NouusParacelsus.Arguiturporro.Galenicinontenentnequeintelliguntnostraspraeparationes,nequesuntdigniquibusaliquiddehiscommunicetur.Ergonosexagitareobdosinnonpossunt;atqueitafalsotraducunt.Antecedensprobaturpluribustautologiis.Nospraeparamusmedicamenta,sineulloadminiculoGalenicorum:Ergonossoliscimuspraeparationes&doses:ItemGalenicieasnunquamdidicerunt;Ergonontenent.ItemGaleniciforisresintuentur;spagiriciintus,idquesuosibiiureuendicant;ergo&c.ItemSanctumnonestdandumcanibus,&Margaritaeporcis;ErgoGalenicinonsuntdigniquibusmanifestenturChymica.HaecNeoparacelsus,illeinGalenicisscholisfactusMagister.Nostriadolescentesnegantantecedens,&adprobationesdicuntquodpartimfallantElenchononcausae;partimpetitioneprincipii:illudfitinprima,hocinomnibussequentibus.Paracelsicusmeramendaciauomit.Suntenimnihilnisimendacia.Nampraeparetillesuasinenobis;hocnonestcausanosignorareChymicaspraeparationes.Galenicialicuiusparacelsiciignorantesineptias,nonignorantueramChymiam.EstetiamElenchusκατάτι.Sinescimus,quidis,&quomodopraeparet;atnonignoramusueraeChymiaeartificia;~~nequeadeoobscurumnobisestquomodoLullius,Ulstadius,Quercetanus,Andernacus,Dornaeus,Dornesius&alii,quilongemelioresNeoparacelsoscriptasuauniuersoproposueruntmundo,&communidonaruntutilitati,quanquamoccultareinuersioneordinis,uocabulisnouis;~~omissione&c.multasintconati.Sednonadeolatent,utnonopeχειρτεχ¬νίας&interpretamentisclarissimiseorum,quiapertissimenobisistatradiderunt,utCratoait,&euincit,inlucemproductisint;necinnostrisquoquepharmacopoliisuigeantChymica;EtquidnobiscumNeoparacelsicis?Uescaturislaeteturquesuissordibus;capitemortuo,menstruo&reliquis,solus.Hocargumentoest,ipsum&falsumParacelsistamesse,&Chymicumadulterinum.Sienimilli,quospraediximus,Chymicisunt,quorumpraeparationesnoslatent;autNeoparacelsiquoquenonlatebunt,autisnoneritChymicus.AtChymicumseesseremisuelisquecontendit.Uerusergocumnonsit,falsuserit.Sedsatisnobisiamestreposuisseipsielenchum.InsecundaπίσειnegatGalenicosdidicissepraeparationes.Sidesuisintelligit;concesserimaliquid,atnontotum.Salueneris&Spiritusuitrioli.Namadnosmissusesteiussalueneris;quemnondifficileestadunguemimitari;NenequeParac.nequeestsalcupri,utuanegarrit.Uideatergoquoiudiciosuamassertionemcomprobet.Gebroiudicequidsitnouerit.Inhocipsosuooperedisseritdearsenico,&uitriolispirituitaadornatis,utabsquemolestia&noxasumifacilepossint.Eaeressimplicisadmodumsuntoperae,&uenenumarsenicihalitu,digestione,ablutione&c.nonlaboriosis,euanescitquasianimarelictocadauereterreofugiente;Spiritusautemuitrioliphlegmaticus,itautcumcommendat,quamuulgarisestnoticiae?SiueroaccipitdeChymicisingenere;autetiamdeueris;dicuntnostripueriquodimpudentermentiatur.GalenicirectitusParacelsodidiceruntChymian,unde&illumtenebrionemnoruntartisiudicioexplodere.AnautemnondidicerintChymiannostri,effectadocebunt,quaerequiratinpharmacopoliis:quanquamMatthiolus,Gesnerus,&aliinobismultumprofuerintsuadiligentia,&inomniferedispensatorioexistantpraeparationesChymicae.GuintheriusetiamplusGalenicusquamParacelsicustractatumintegrumnobiscommunicauit.Galenicosremforisintueri.Reliquospraeterimusobcopiam.Intertiatribuitnobisquodremforisintueamur.UndeignoremusChymica.Idautemputatseconficereposseperhoc,quodturpiterignoremusmodospraeparationum,quodmultacelemur;quodnuclcumdeprehendisserati,corticesacsiliquasteneamus.Hoccomprobatulterius,quiaexternascaducasatquemomentaneasrerumqualitatesfallacigustusuelodoratusiudiciopercipientes,protinusautumemusnosabditam&labentemuimrerumexactissimetenere;cumnontamcitouestesenudetDiana(illase:meretriculacuiusfamulasdemerenturparacelsistae)nisiexuatursolertipraeparationum(perancillascorruptas)artificio&c.Galenicidenaturalibusintegrisexsensualinoticiaueriusiudicant.Sedquoddicit,nosremforisintueri;sisensualemnoticiam,aquadependetintellectualis,intendit,ignoscatnobisquodhominessimus.Etestignoscendicausa;quiapotentissimus&liberrimuscreatornoluitnosDeosesse,quanquamaliquandoasuabonitatenosDeosappellet.SiNeoparac.Deusest;~~nonmirum,quodnoticiamnonforishauritperaures,(quaesuntinstrumentumarcanorumaeternitatisaccipiendorum)peroculos(quostamensibisupratribuebat)perlinguam(quaetameninnutrituanimalidominatur)perolfactum(quononrarounicorecreanturlipothymia,apoplexia&aliispericlitantes)pertactum(sinequouitaanimalibusnonest)sedomniaintusexpedita&obuiahabet.~~NostriPhilosophisemperstatuerunt,necaliterhactenusexpertusestmundus;naturapriora(utinterioressentia&uis)essenostraenoticieposteriora:Ethaeceffectaesseabilliscausis.EcceuerotibilapidemhuncNeoparacelse;Exemploostendituranteartemexnaturaeintegritateesseiudicandumdenaturalibus.Fuscusest,asper,natusinMineraMartis.Quaesoredigeeumadessentiam,sinesensu;&oculisclausisreliquisquesensoriisobstructisautuinctis,dicquidsit;quauipolleat,&reliqua.Sed&permittotibisensuumusuminpraeparationetua,&praeparatoiudicando.Etiamsicuerumresponde.Nosinterimdetotoadferrumadhibitooculisnostris&aliissensibusiudicabimussiattrahitillud,esseMagnetemprobum.Falsaopinioparacelsidemagnete.NoncredimustuoParacelso,experientiaBaptistePorte,quodignitusextinctusqueinoleoMartis,plusattrahat:nequeetiampatimurnobispersuaderi,sicorrumpaseum&essentiam,tincturamMagisteriaprimaentia&c.exeofacias,quodulloindicioproditurussitseMagnetemfuisse.Sedfortetuathesisnonhocuoluit.Negareproposuisti,nosquicquamdeuirerumspecifica,utloquuntur,intelligere,sediudicareexbarbaPhilosophum,necposseSophisticumParacelsistarumaurumauerointernoscerequiacontentisimuscolore.Galenicipectemultaiudicantexsensuieuidetibus,multaueroetiamratione&sensisexeffectu.Etsanesuntaliquitamsimplices,utgustusuodeceptiuelcremarisepaterenturnituussal,uitriolumaeruginemistumsit,praesertimcumnonignorentincuprifodinis,atqueetiammetalloeiusmodimineraliainueniri.Tuueropraedicasexcuproficri.Persuasimusnoscuidamhominiitasimplici,utexperireturartificiuminuenereinfusaaceto,continuoexultauit,confessussescopumattigisse,quanquamnosputemusindustriamaccedereampliorem.SaluenerisquemGramanusuendit&eximiepraedicat.Saporsaluenerei.Nisimeamefallitlingua;idemsaporeiestcumuitriolo&alumine,&aerugine:Nisioculi:idemcolorcumaerugineuitriolata.AccessimusUulcanumtuum,remcomprobauit.Sed&Neptunumconsuluimus;AerugopotestprosalecupriuendiamendacibusParacelsicisquiomniatransformantinomnia.nonfuitsinister.Etquidcauseest,curnonaliquisadhucsimpliciorputetteexaerugine,seuuiridiaerisessatoseuanatomisatoistumtuumfoetumproduxisse,&aeruginemprosaleuenerisuenditare.Paracelsusscripsitquosdamaeruginemproquintaessentiaposuisse,cumtantumsitmagisterium.Quidsituhocmagisteriumarripuisses?SalcupriauerisChymicislongealiusmonstratur,&conficitur.Nonprodoomniaexamina,necdumdicoquidesseputem,quanquamquiduisessepotiusquamsalemueneris,quiesttertiaparssubstantiaecuprisecundumChymicos,&aDornesiomethodo,colore,consistentia,sapore,&c.SalGramaniutilisestadatramentumscriptoriumfaciendum,&exferrocuprum.longefitalius.Hocsaltemadmonitosuelimillos,quiprincipibussuntabepistolis,utsibonumatramentum,quomandatascribant,habereuelint,itaagant.Capiantsalisuenerei,quemNeoparacelsusuendit;quantumsatis.Affundantaquamcalidam;ingestoquepuluereGallarum~~T5~~rumimmaturarumsubtiliagitentbene.Intraquadrantemhoraeeritbonumatramentum,idquestabilesiaccesseritgummi.Uideanttamennenimioconstethoc.NaminGalenicispharmacopoliisfortassisnummoementuulgari,quodapudNeoparacelsumuixducato.Saluenerisillecalcinatstannum.Idematramentumferrumcoloratseutingitcoloreueneris,moreuitriolatarumaquarum;&siinfundasuasiplumbeouelstanneo,corroditid,seu(spagiriceloquiuolebam)calcinat&cerussamproducit.Quorumergouentriculiuelatramentoinscribidebent(suntenimmembranei)uelcalcinariillipoteruntessateanatomiaeNeoparacelsicaesaleuti.Beneproficient.Uidessimplicitatemquorundam.Sedtunonbonusessutor,quiadeundemmodulumomnesreuocaspedes.Uitrumantimoniimultiplex.Nostrimedicisciuntuitrumantimoniialiquodtamfuriosepurgareutnihilsupra,aliquodomninonihil.Undehocdidicerunt?Numexcorticenigro?siaccipis,egotibimittamutriusquepuluerem.Nonexpraeparatione,sedeffectuestuiriumpersenotina.Tuexuulcaniapraeparationeconiiceuterpurget.Exeffectuidprimumtuicognouerunt,quidpossintpraestarepraeparationesdiuersae.Annostamstultoscredis,quineodemrespiciamus?Sedcurtunobissensusadimis?Nempeutinphysicocamposolusregnes,&nequisdicerepossit,tuusspiritusuitrioliestmerumphlegma,saluenerisesterugosoluta&coagulatauicissimcumparteuitrioliOastutumcaput.CurParacelsicusnolitnosutisensualinoticia.~~Sednosterargusnontamcitodormitat,uigilantiorestillofabuloso,potestquetibicallido&fraudulentomercurioinaulisauribusquequorundamsuauiterfistulantiinosimpingerebaculumpastorale,&uerberibusbenemultatumteabigere.~~Nosutimur,&utemurnostrissensib.uelteinuito,&hisducibuslongemeliusnaturamrimabimurquamtuinsensatuscumtuocecofuriosoqueUulcano.Firmasensusnoticiaeadnaturamintimam.Scimusenimeaquaenaturaforisseuadiunctisseueffectisexhibet,prodireabintimacausa,&pernotitiamhorumadillamperueniemus:lisdemetiamducibusimpedimenta,auxilia,fortuita&aliaagnoscimus,nequeminusnouimusadseparationesutiUulcano,balneis,&aliissoluendimundandiquemodis,quamtucumtotoParacelsistaruminepto&stolidogrege.Paracelsicinondignioresunguentariis.Quoiuretutibiuendicassolerspraeparationumartificium,eonostriunguentarii&barbitonsoresmedicinaeministri.UideautemquidolimDeoreposcentiiuscommissaeecclesiaesisresponsurus;quidallaturusproallotrioepiscopia,&ordinisdesertione.QuartaπίστιςspiritumNeoparacelsimanifestat,quanquammiratisumus,atemploadcarbonariamprolapsohominitantumdiuinaruliterarumetiamnumrestare.Galeniciuocanturcanes&porci.Sicanessumus,uidenetibieueniatanobis,quodrisoribusolimaDiogene.Tuasanctanolumus,nefortassisproquintaessentianobisreponasquisquilias,&scybala,&reueraostendastumhoc,tumcaninismorsibusteilludesse,quodnosuocas.Siplacet,audiquaesoquidnostrischolasticieximpudentiatuacolligant.SanctaParacelsiueriussuntprofana.Putantenimcumtuasanctasintspurca&immunda,noscanesnonuocariposse;sedaepotius,utinquopurumabimpuronondumsitseparatum,quiqueaDeononsishabitusdignus,utadnotitiamueramnaturaeadmittereris.Eademrabienosappellasporcos.Deogratia,quisumusidquodsumus.Ineptaabusio&imitatiodiuinaesententiae.Sinoninsanires,hominesagnosceres.Tuamautemκακοζηλί¬ἀνmeritoexploduntpueri.Nonsunttantituaportenta,utcummargaritis&sanctocontendant.Deindignitatenostra.Nonsumusdignidiuinorumbeneficiorum:scimus;&deprecamurculpamsiduciafiliiDei.AttucumtuiseolongiusaDeoadtartaraseuantruminuidiaeconceditis,quo,siprodessepotestis,idfacitisminus.Paracelsiciueredantserpentempropiscecumaurumuitaeexhydrargyrotemerepraebent.NobisrogantibusDeusnonserpentempropisce,utuossoletis,dedit,neclapidempropane;sednotitiaesufficientisadhancuitam,quin&adalteram,DaroriOpt.Max.sitgloria,copiamlargitusestnonuilipendendam.Hoctalentoutemur,&tibi,ubituumdefoderis&curam,&rationesnonsineterrorereddendascommittemus.Pergeuero.Spagiricinaturamherbarum&uimelicere&oculissubiicerepossunt.ScientiaParacelsica.Ergoexactiusquamaliitenentremediamorborumuera;Itemabeffectu:TutasanatioParacelsicorum.Spagiriciopesuorumremediorummultos(putamorbos,nonhomines)praeterspem&opinionemradicitustollunt,quiabaliishabitisuntproincurabilibus.Item,Hitutiussanantquinonnisiessentiis&abditisrerumuiribusutuntur,quamilliquidehismultadubitationeaguntur,necquicquamuideruntautcertitenent.Spagiricinonnisiessentiis,&c.Ergotutiussanant,&c.PlenusestsyllogismorumNeaparacelsus.Itaquenonimmeritoinscriptioplaustraargumentorumpromittit.Sedprimusparalogismussupraconfusus&confutatusest.FalsumestParacelsistasrerumnaturamelicereaduidendum.Nemoenimillishoccredit:neccrederecuiquamlicet,cuminillisiudicandis,sensibusderogeturfides.Suntautemintalibushominummanusoculatae.Creduntquoduident,AdsecundumparalogismumrespondemusquodHippocratessupra:SisanantParacelsici,nonestconsequensidfierimedice.Nempeetiamillumsanariposse,quiinsanationemfortuito,uelsinemedicoinciderit.ItemquodBrunoSeidelius;quiaitmultaquidemaParacelsicisiactari,sednullonisiipsisautoribus.Paracelsicisuarumlaudumpraecones,licetaliquando&plebemaduocent.Itaqueeffecerintsanestupenda;nobisexeffectuillosolo,multominusmedicierunt,quamgrexantichristiueraEcclesiaexmendacibussignis,&quiadicuntDomine,Domine,&c.Mediciartificisiudiciumfugiuntcanepeius&angue.UideturautemipseNeoparacelsussuascurasfortunaeprostituere,quianonindicatquamscientercurauerit;dicitquepraeterSpem,sanatosmorbos.Speshocmodousurpata,soletexcludereescientiam,eiusquedefectumarguere&fiduciam.Uideatergoanfortesanauerit.Dumait:Quiabaliisproincurabilibushabitisunt,sibisuisquemirificeplacet;&Bodensteiniumaliosqueaduiuumexprimit,quiuersiculumOuidianummutarunt,dicentes.Tollerenodosamdidicitmedicinapodagram;Incurabileaequiuocum.proNescit.Sedistud,incurabilehaberi,multisnominibusaequiuocumest,dequoBrunonisSeideliiliberinstudiosorummanibusdebetesse.Cogimursaepedemorbispronunciare,quodsintincurabiles,obdefectummedicinarum,paupertatem,incontinentiamaegroti,uetustatem,contumaciam&impatientiamcumaliis.Chymicaueramagnamuimhabentinmorbisaliquibusbeneadhibita.NonignoramusmagnamuimhabereChymica,presertimmineraliaintalibus;Sedoperaripereanonadmittimurabaegrotis&circumstantibusidqueuitioParacelsistarum,quiadhucpassimuagantur,&pessimetractanegros.PotestfortassisNeoparacelsusdesecertioresse:Sednedefendatalios,quosnondumfidecompertaexcoxit,&adpurumredegit.Fingeiamanobisincurabilemmorbumiudicatum,quiaanobispropositaremediarespuuntur:ueniatNeoparacelsicus,&unoatquealteroexemplofictoconfirmetsuammedicinamprofuisse:Fiduciamedicinamadiuuat.statimeicredetur,&asumta,cumaugeatuimnouaspesconcepta&fiducia,conualescetmiraculo.Omnerarumcarum,uilescitquotidianum.Sinoseandemporrexissemus,lateremlauissemus.~~Quiaenimconsuetomoreoperamur,&ferequotidieoboculosobuersamur,putantnosnihilnisiexoleta&raucidamedicamentahabere,sicutnouimusquendam,etiaminterprimos,quiomniapotiuscredit,quampharmacopolamhaberebonaaromata,quib.~~Peruersimoreshominum.tamencensendisnonrarointerfuitipse.ContraaliusnihilnisiamatreEuandripetitadesiderat,clamatquesenolleItalicismedicinis(intelligitautemminerales&artificioseparatasalias)sanari.Quicquidusurpatur,idpriusofferendumestuelillicensori,uelcuidamuetulae.Haecexperimurquotidie.Diabolusenimordinariismedicisplusaduersatur,quamfalsariis&circumforaneis,utomnembonumordinemDet,quantuminseest,perturbet,autignominioseaccipiat.Tutasanationoninessentiispraebendis.Tertiusparalogismuspropositionemhabetfalsamunacumassumto.Nonnisiessentiis&abditisrerumuiribusuti;nonefficittutamsanationem.Quidenimsiemaciatus,&famelicusuiatormedelamdesideraret;quidporrigeresilli?Nempecapiessentiam.Atrecrearifaciliusmeliusquepoteratsumtu&opereminore.Mihiitaaffectobisolimpanisporrectusperfectamattulitcuram.Sed&siquisinbalneoabaestudissolutusdeficiat;tunccitiusadUulcaniamofficinam,quamadfrigidamseuauramseuaquamaccurras?Simagnasitexinanitiofacta,tunctutosanaresinfundendoparcissime,&nonnisiguttatiminstillandoessentias?Nonraromanifestarumqualitatuminiurianosperturbat.Hisopponimusmanifestamsimpliciter,&frigusrepellimuscalore;EssentiaedictaenonrepudianturaGalenicis,sedsuohabenturloco.caloremfrigore,siccitatemhumore,&contra,idqueoptimocumsuccessusiidfiatexarte.Abditaeessentiae&uiresanostrisetiamdesiderantur.Sedeaeopponunturfereoccultis,quaetertiisqualitatibus,utuocantur,ueltotasubstantianosimmutantlaeduntque.Sedquidmultis?Neoparacelsum&coqui&unguentariiseuchirurgipromptissimerefutabunt.Tutosanans.Tutoissanat,quiprudenteradhibetmedicinas,&sineiacturauiriumautnoualaesionepercuratmorbum;quanquamusurpetinterdumamariora.Iucundacuranoninfaucibus.Noneniminfaucibus&palatoestiucunditas,sedinamolitionepericulicumminimamolestia,licet&gustui&oculisnonraroconsulamus,siquideprehendunturdelicati;utnostraeofficinaetestantur.Nonomniscurasinepericulo.Interdumtamensanationesoccurruntminustutae;utinacutis,&extremis,ubisaepeminoredamnoredimendumestmaius.Sedadassumtum.Falsumidessesupraostendimus:cumneParacelsistaequidemutanturessentiismeris,&uiribusabditis.Saluenerisnonestiucundamedicinaabsquecorrigente,necabditassolumhabetuires.EtquomodoaudetNeoparacelsusistudscribere,cumsalueneris,quemipseaseconfectumpropinat,&crassumquidcorpulentumquesit,&mordaciterinfestet,quin&astringatlinguam&fauces,&nihilnisiuitriolumcumaeruginesapiat?Eaeneuiressuntabditae?Anueronullauiscuratiuainillismanifestisinest?Dicatetiamnobis,Naturaipsadumcibumconficit,annonimiteturSpagirium?NaturaSpagirosolertior.Imo,inquiet,imitaturSpagirusipsammultosolertiusperfectiusqueagentemulloartificeuulcanio.Quidergoreiicitillapostquamessentiamexuxit?MuscerdaParacelsicumremedium.Feces,inquiet,&impurumseparatumapuro.AtinquamParacelsusaquibusdamdicituromniapurgandi(nisimercuriuspraecipitatusadeamformamredactusfuit)miraculasolomurisstercoreinpilulasredacto,praestitisse.Numtuncususfuitessentiasola?Addeetiamhoc.ExquaresalemcapitismortuifaciuntParacelsici?Exfecibusfiuntsales.Annonexfecibus,aquibuspurumextractumfuit?CumqueidemsitsalArtis(Spagiricae)Inunc,&praetendeParacelsistasnonnisiessentiisuti,&abditisuiribus.UrinaParacelsicispraebetarcana,&c.~~Quidautemsitibiurinasobiicerem,exquibuscumeasnaturaseparauerit,tanquamfeces&impurumapuro,extractaessentia,&intusseruata,uostantamiraculauestracensuraelicitis,quantauelinomnipharmacopoeiauixinueniuntur?~~QuidsiParacelsusexstercoreuaccinoseububulomoschumprolicit?QuidtibiuideturdealboGraeco?Scilicethaesuntresillae,quaesapiuntpalatoParacelsistarum:attamendicuntseabstrusisutiuiribus,&nonnisiessentiis.Noloiamloquidealiis.FecesdepurataeaugentuimessentiarumChymicarum.QuercetanusaxiomaChymicumhabet;quodomniummedicamentorumuisaugeaturperfecespropriasdepuratas.Nonitaqueessentiaeillesolaesunttammirificae.Neciuuabitur,sidicetmultasessentiasessereiuni.Etnaturamextraxisseessentiamnutritiuam,frelictamedica.Sihocuerumest,quodipsiextrahuntexsalepetrae&uitriolo,dumaquasfortesfaciunt?Curdicuntsefecesabiicere;autquoiudicioapparetdestillatouinoutrumextraxerintessentiamnutritiuamautmedicatiuam?Emellequideliciunt?Scilicetmedicatiuam.Adeoenimcorroditilluddestillatum,utetiamaurumpotabileperidfiat.Infecibusergorestabitnutritiua.Mercurialisparsnutritiua.SedhisnutriaturNeoparacelsus,nonego.PraedicantParacelsici,mercurialemsubstantiamsaltemessenutritiuam,sulphureamabirepersecessum;salsamperlotium.Seddehocmox.Sietiamnutritiuaessentiaecibispernaturamseparataest,nullumanimalnutrieturporroexcrementis.Atporcisgratafiunteduliaexpilulisequinis,&ficubusrusticis.Uerumexpectemus,quidipseNeoparacelsusprosesitallaturus.Uertetsefortassisinmercuriiessentiam,&omnessensustorporeafficietpeiustorpedinemarina;autlubricitateanguillariredactainpuramessentiameuadet,accusansnaturaminertiae,quodnonomnepurumseparauerit;sedreliqueritsalem,utSpagirusoscitanteroperatus.Sedtuncunaeademqueolla&aludelesublimabimus&perdescensumposteaagemus,cumnaturaartificialemcoquum,praesertimautemmolitoremquisupradicebaturSpagirianuenerari.Commentuminaneestdesolaexmercurionutritione.Esseauteminutileκρὴςφυγειονsidicantnaturamextraxissesulphur&mercuriumrelictosale;patethincquoddebeatomnibusnutriricorpus.Spagiriceenimexomnibusconstat.Etillesalinaquamoleumaliaqueuicissimpotesttransmutari:&exfecibuscumipsosulphurelici.OmnisreisubstantiadepuratatandemChymicafitessentiaabsquefecibus.Etsiperrexerislaborandoetiamomniapossisinessentiammutare.Hocenimnorunt,quiChymiaeincumbuntquodrepetitisoperibustandemcunctadepurentur.Namnaturacuiusquereipersenihilhabetextraneiinsimilaribus.Omniumpartiummistieademsubstantiaest,eademqueuirtus.HocpraestatChymiautsubtiliaacrassisexpediat,&uimpotioreminpaucacontrahat.Crassanihilominussuumusumhabent,possuntque&ipsaadpurumdeduci,itautnihilsittemerarieadmisturamnaturalemadmissum.Undenonabsquerationeetiamintegrissaepeutimurabiectisiisquaeextraneasuntmisto.AttenditeueroexmediaSpagiria,altissimisqueParacelsicescientiaefontibusenatum&productumsyllogismum.Paracelsicianadhibeantdestruentianaturam.Spargirinaturaedantsimilia,&quoinlocoillapassaestiacturam;eostudiosenitunturresarcireeammedicamentislociaffecti,referentibusnaturam&anatomiam.Quarationeergoexhibeantdestruentianaturam?Antecedensillustratur:Noruntscilicetnaturamnaturalaetari:&filioposcentipanem,nondandumesselapidem,&c.Etperconsequensexopposito:tritumpseudomedicorumaxiomadecontrariiscurandispercontrariaimprobant&detestantur.Illustratur&hoctestimonioHippocratisinlibrodelocisinhomine,&c.Analogiaemegalocosmi&microcosmicausaestsomniiParacelsici.Antecedensexopinionequadamprauadimanat.AudiueruntParacelsicihominoaueteribusphilosophisappellatummicrocosmum.Indeconiecerunt,quotmenbrainhominesunt,totesseinuniuersoexternomundoessentias,nonquidemeasdemomninodispositionibusaccidentariis,familiaritatetamensubstantiaenondissentientes.Itaqueincoelomineralibusuegetalibus&animalibuscor,epar,pulmonem,cerebrum,renes,&reliquacollocarunt,aquibussumtaeessentiae,queuissuamembrainhominenontantuminsuostatuconseruarent,sed&amorbisliberarent.Hincnatumaxiomaest,similecurauisimili,corcorde,eparepate,&c.HocipsumaNeoparacelsoappellaturmedicamentum,quodrefertnaturam&anatomiam,quandoquidemquaelocalisanatomiamedicorumostenditinhomine,eamaterialisinSpagiria.Effectusostenditfamiliaritatemrerumexternarumcumcorporehumano.Exnulloautemaliofonteexortaillaassignatiosingulariummedicinarumadsingulaspartescorporisest,quamexobseruationeeffectuum,licetParacelsusetiamcharacteresexternosattenderit.Undequecorpusuniuersumrecrearunt,easuntillaarcana,quespiritui&balsamonaturaeresponderedicuntur,&potissimumcoriuuare.Haecuniuersaliaputantur,&omnib.morbisopponuntur,utlapisphilosophorum,quintaessentiauini&reliqua.Quaecerebrumconfortant,huinomineuocantur,utargentitincturi,nucis,moschate,rorismarini,&c.essentia.Itadereliquis.Nutritiosimilesimiliiuuat.Iamnostriconsentiunt,sidenutrimentoadconseruandumcorpus,&roboreuiriumdisputesperse&proprie,fieriauxiliumpersimilia,seufamiliarianature.Morbuscuraturcontrario.Siueromorbum,causam&quaecunquepreternaturammolestantcorpusrespicias;Notadubiamlocutionem.Quidamcuraripartemlaborantemdicunteoquodipsisecundumnaturamerat.constanteraffirmantomnemopem,quenonestaccidentaria,necperintermediapluraperagitur,fieripercontrarium,siuemateriasumaturexdiaeta,siueexpharmaceutice,siuechirurgice.Intelliguntautempercontrariummorbo,modomateriamcumuirtuteueluticumexiccatampartemcurantrehumida,&febricitantiporriguntaquamrosaceam&alia:Quidammorbumcurarieoquodestpraesentipartisconstitutionicontrarium.modoaccipiunttotamincontrariumoperationemadeoutmediciopussitmorbocontrariumoperariusqueadconformationemnaturaeQuiaenimomnismorbuspraeternaturamest:naturaliaautemomniasecundumnaturam:Indesolentmisceriinterdumtemerariaelites.quaeduoaduersantursibimutuo,simediciofficiumesttuerinaturalia,eaquelabefactatamorbis,restituere:aduersabiturmorboquib.potestuiribus,atqueitapraeternaturalemutabitnaturali.Estautemhocmediciproprium,utquinonnutritionisgratiadatusest;sedsalutisamorbisdefendende.Cumergosimiledicituriuuarisimili,&restitui,idpropriummedicinonest,sedeicommunecumnutricibus.Cumuerocontrariumpellicontrario,idmediciestoperantispronaturacontramorbum.Haecadeouerasunt,ut&Paracelsicifateantur.Dicuntenimplerunqueessatassuasmedicinaspartibusfamiliaresobsisterehostinaturae,&fugaremorbumexsuomembro.MiraergoestNeoparacelsinauseadumprosuainsolentiadetestaturillamregulam.Noscumillisloquieosensudesimilibusnonpuderet,nisiexperientiacumrationeeuinceret;Familiaritasillaquaesitaplurimumfallit.idnonessecatholicum:imoet,iamillamattributionemessentiarumadcertamembrauixinunoatquealteroessecertamnotam:tutamquecumconstetomniafermequaeingeruntur,inuentriculumagere,&uicissimabeopati;sinonfineuentriculinaturali,atalioidquodfierinisiinterdeterminata&similiaquodammodononpotest.Ipsaeetiamcantharideslaedentespeculiariteruesicam,cerebrouixparcunt,promodotamenpatientis.Namisactusinuentriculononest,quiinuesica,utnechemodiaabacidis,inalioquamindentib.Etpotestfieriutunaparslaedaturillaesaaltera,etiamindeterminaterationemedicescientiae.Itacummorbusdeprehendituraliquogradninsultarenaturae;quanquamadhibereuellemusnaturamperse,&proprietatesubstantialiiuuans:pohibemurtamen,tumquiamorbusnonraromanifestisqualitatibuspeccat;nonraroquantitate&aliis,tumquiatantumultranaturamextendendusestremediigradus,quantussufficitadexuperandumhostem.Paracelsicaeessentiaenontamsuntnaturaefamiliaresquininterdumsummeeamlaedant.Ateomodosisimulporrigeresmedicinam;laedereseam,idquodnonraroetiamParacelsicisusuuenit,dumsuasfortissimasporriguntessentias,&naturaespiritusdissipant,caloremueextinguntautdebilitant,aliacorrodunt,aliaprecipitant&acriareddunt,&c.QuodsinolitcredereNeoparacelsus,iusseriminseipsosuamaeruginemexperirilococibi.Uiderit&senseritquamsitfamiliarisadconseruandamnaturam.Haecpluribusexposui,utstudiosideprehenderentiudiciifundamenta.Dicimusergoadantecedensquodfalsumpartimsit;partimdubium.Spagirosdarenaturaesimiliarespectuciborum,&confortantiumcrediderim:Naturaenimpartisabsquehostisrationeiuuatur:respectualterantium&purgantium,quaequealiamorbosfugant;&hostisrationedanturutperseprofligetur,nonitem.Experianturauteminauropotabili;&indepinguescant;silibet.Ettunccredemusfamiliaritatem.Edantautembibantuesolum.QuoddicunturNitiresarcire;crediderim.Multaenimconanturirritoeffectu.Demedicamentislociaffectiperanatomiamessatam,fabulanarratur;utsuprapatuit.Hincergocomplexioillamirificaquaeeogestupronunciatur;quasiimpossibilesitParacelsistasnaturamdestruere;infumumChymicumresoluitur,&euanescit.Illustratioantecedentisnihilcomprobat.Similesimiligaudereaxiomatedicitur,atsingulariternonsemperostenditur.Etiamnosnouimussimilegauderesimili:Sednonsemperidlicetdigitoostendere,utessatiChymici.Uinolaetatursitiens;atnonrarolaediturdestruiturque,natura,siueidintegrumaccipias,siueadessentiamredactum.Confuse&ingenerescimusomnemfoeminamparere:singulariternonitemundiquaqe.Naturalaetaturnatura.EstautemilluddictumdenaturalaetantenaturaexueterumaurificumpraesertimDemocriticommentis,&multuminoreestχρυσοποιοῖςParacelsicis;atnonduminueneruntomnes,quaesitillanatura,quaegaudeatnaturi;eamconseruet,amplificet,generet.MultiParacelsinomenusurpant,cumsuoquodamexperimentosciuntquouismodofacereuitrumantimonii.SitamperitusestNeoparacelsusinessataanatomia,expediatnobisillamartem,&specimenedat.Illanatura&anatomiaessatamaledefenditKellaeum,Marbisium,&aliospeneinnumeros.Credo&hocquodpresertimNeoparacelsusolimTheologus,noueritpropanenondandumlapidemfiliis.InarteaureanullusestParacelsic.Atipseaeruginem&uitriolumdatprosale.Protestatioestfactocontraria,inquiuntiureconsulti.Egomihiillamfamiliaritatemsalisparacelsicinonoptem.Cuprumdiciturepaticonsentire.DicuntParacelsiciincuproesseeparessatum.Eoergoutunturinhydrope,&omnibusepatisuitiis.Atsiestcumeofamiliaritas;auentriculo&omnibusaliisdissentiet,sicutessentiacupriabessentiaMercurii,auri,argenti,aceti,&c.Uaeergomeouentriculoantequamadeparpenetret.Necpotestdicere,quodaliispartibusnonnoceat,quia&reliquaenonnoceantepati.Dehocetiaminfra.Atinquamilleregunturunoprincipioomnibuscommuni,suntqueinternaenaturae.Sisalilleadnaturamuniuersamhominispriusfueritadductus,tunccredamquod&proprianaturaiuuetepar,&nihilnoceatreliquis.IlludautemnonfitinofficinaUulcania,autuitreistestis,spirituuitrioliuelaliis.Conformitascumnaturaenonpotestfierinisiperipsamnaturamagentem.Sedpermodumnaturaeinorganisnaturalibus,iisquecommunibus.Quicquidenimextracorpusest;idilliextraneumest&dissimile.Necpotestsimilefieri,nisiabipsanaturacommuniimmutatuminformatumque,siuesintpraecocticibi,siuemedicamenta,siuealia.SalGramanihorridusest&naturaetamaduersusquamuitriolum&arugo.Sedosmeum,&cumdentibuspalatumsenseruntilludiuuamenhorridosapore&constrictioneadeomolestum,utnoncredamullumuentriculumsemelsaltemidexpertum,tanquamsimilesuaesubstantiaeampliusexpetere.Uinum&panisfueruntgratiora.Eatergoiam&uentriculo,seuepatifamelicoobiiciatelementumcupri,quiasimileconseruatursimili;naturagaudetnatura&c.LocusHippocratisdoprauatiis.DumHippocratemcitat,memorestsuiUulcani&forcipum;scilicet.FortassisputauitGalenicosessetampigros,utlocumHippocratistumistumtumaliosnonsintinspecturi:atqueitaautoritateperculsosherbamporrecturi.ItaaitHippocr.Medicina&nunc&statimnonidemfacit;&adeundemcontrariafacit;&haecetiamcontrariasibiipsis(haecdemedicamentimateriacontraNeoparacelsum,quaenoninomnibuseundemhabeteffectum,inunopurgat,inalteronon;sed&quempriuspurgauit;eumposteasaepenonadoritur)pauloinfraautemcontrariumeffectumasscribitetiampituitosismateriis&tumefacientibus:Itemattenuantibus,subiectotaliaxiomate:Contraria.ἑκατέρουδʼἐστὶφάρμακοντὰὑπεναντίατῷὑπεναντίῳCurhocomittis?contrariisremediae.Iterumpaulopostdedoloribus:ὑγιαῖνον¬ταίτεαἱὁδῦναιτοῖσινὑπεναντίοσιν,ὅτʼἰδιονέκάστῳνοσήματήἐστι.Quandoueroadistudtuumperuenit,italoquitur:DesimilibusHippocratescontraΡaracelsum.διὰτὰὅμοιανοῦσοςγίνεται.(HocnonattenderatNeoparacellus,cuiimpossibileestsimiliagigneremorbos)καὶδιὰτὰὅμοιαπροσφερόμεναἐκνοσεύντωνὑγι¬αινονται.SimileHippocratiesteademresfaciensmorbum&curans.Hocquomodositaccipiendum;declaratexemplo,eiusquodfacitStrangurian;Etidemeandemtollit:quasidicat;Stranguriamfacerepotesthalicacabus;proptereaquodinuentosincorporebiliososhumoresadrenesperducat;sedeosdemetiamtollit,peruesicameducendo;&exconsequentemorbumseupassionemillamaufferendoperindeutquaedamThermaescabiemfaciunt,actollunt.HocestHippocraticurarepersimilia,seupotiuspereadem,perquaefactuseratmorbus.Aliacontrariisaliasimilibuscurari.Idemrepetitpaulopost,cuminquit:Itaaliaquidemcontrariiscurareoportet,qualiatandemsint,&aquacausafiant;aliauerosimilibus,qualiatandemsint&aquacausafiant;quasidicat;euenitalicuinoxaauino;eacuraridebetaquainterdumContrafieripotest,ut&uinoaliocuretur,sedeacurationonfitquasimileuinumest;Sedquaoperationesuamorbum,auteiuscausamtollit;ueluticumcopiacruditateminduxit;eamleuatparciorulusinterdum,uepotecaloresuofrigusinductumleuans.HocHippocratiestcurapersimilia,cumeademres&facit&tollitmorbum.Paracelsiciperuersaexplicatio.Quaeuerotuiaxiomatissententia?Uisnemorbumacupriessentiafactumcuprocurari?Nullomodo.Teenimiudicecupriessentiamorbumfacerenonpotest,quiaestessataeanatomiaemembrum.Necparacelsusidemsentit,quanquamuelitasalemorbumpersalemsanari.Paracelsussalemmorbificaecausaegenerequidemconsentientemsumit,specieuerodissentientem.Sumitenimnonsalemmedicinae,similemsalimorbifico,sedhoitem&inimicum;similemueromembromolestato.TamergotibiconuenitcumHippocraticasententia,quamnigrocumalbo.Etnonimmerito.Didicerasbiblia&postillasexponererusticistuis;quaeintemperiesteHippocratiimmisit?Utautemsciasquaenamsithuiusprincipissententia;consideraquaescriptasuntinlibrodeflatibusubiinquit;AlialocaHippocrates.Siquiscausascorporisaffectiprobecognouit;OppositaeParacelsicaesententiae.potensessequeat,afferrehisquaesuntincorpore,conducentia(ξυμφέρονταquaepetat)ἐκτῶνἐναντιων,ἐπιστάμενοςτὰνουσήματα:Uide&sequentiainquibusfamemcibopellit;sitimpotu;repletionemuacuatione,laboremquiete;Etutbreuiterdicatἐναντίαἐναν¬τίωνἰήματαIta2aph.22ἀπὸπλησμονῆςὁκόσαἂννοσήματαγένηταικένωσιςἰῆται.καὶὁκόσαἀπόκενώσιος,πλησμονὴ;καὶτῶνἄλλωνἡὑπεναντίωσις.Ita6depopularibusSect.5QuomodotibiplacetHippocrates?Sipoteshunccensoremferre,absqueirritato&immissoineumUulcanotuo;quidhaesitas,quinmanibuspedibusquedamnataprioresententiainhancdiscedas?Ammonius.UexauitautemmedicinametiamanteParacelsum,eiusdemaxiomatisnomineAmmoniuscommentatusinquinqueuocesPorphyrii,sedadeoneminemcommouitexuerismedicis,utetiammagissintconfirmati.MonspessuliquidamDanusThematibusconscriptispublicecontraidemdisputauit.Sedproblematicainquisitioartisaxiomatisnilderogat.DedosibusParacelsicis.SequiturprolepsisNeoparacelsicadedosiumexiguitatecumuiribusmaximis,quaeresaliquibussuspectamreddideratParacelsistarummedicinam,adeoutputarintuenenapereamdari.Uenenae.ItaenimuenenadefinitasuntexGalenisententia,quodetiamminimaquantitatesintdeleteriaperse,quanquameffectusnonsequeretursemper.Neoparacelsusopponitelenchumnonsequentis,&noncausae.Anparuitadosiosgratanaturae.Aitenimparuitatemdoseospotiusgratamessenaturae,quamaduersam;Naturaenimpauciscontentaest:copiamrespuit.Addituretiamcausanonusurpataecopiae;nonquodipsinonpossentlagenasdomiciliorumproferre;sedquodaegrinauseent,&conquerantur.CommendatetiamprudentiamParacelsistarum,quaenonsemperintentissimeagentia,necubiqueadhibeat;seduarietatepronature&morbirationeagat,opponensextremaextremis&c.Quantitasmatertalisnonculpatursisatissitadeffectum.Sedattendendumest.medicosnostrosnonreprehenderequantitatemdoseosmaterialem;sedinhacuiresexcedentesindicationempraesentem.Noruntenimbeneagi,siparuadosimultumprestetursalutis,nihilautminimumnoxae.EtquiinitioParacelsumsuntsecuti,adeocircumspectinonfuerunt,uthicNeoparacelsusfingit.Conuulsioex4granisantimonii.Notaesuntquereledeantimonio&aliis.Ipsenouiaedituum,quisibiarrogabatParacelsiscientiam,dansdesuoantimoniogranaaliquotPastorisuo,quemmoxspasmusfermetotumcontrahebat,&extinxissetnisiexGalenicopharmacopolioremediummaturefuissetadhibitum.PariaudaciaSpiritumuitriolisuspectumreddiderunt.Nostrotempore,cumadGalenicosperuenituerapraeparatio,&experientiacumusulegitimo;minestquerelarum.Maioriscautelaegratiadiligentermoneresolemus,quod&Norimbergefactum,nequiuisutaturturbitminerali;aurodiaphoretico,seuuitae,&similibus.Nobiliaenimmedicamentagladius&ignissuntinmanustultorum.HocergoNeoparacelsumnonmultumdebebatsolicitare,nisiconsciusfuissetfacticontrarii.Paucisnaturacontentaestinquit:Quantitasremediorumaduires&morbum.Bene:siquantum&uiressimulmetiarisnaturaemodulo,itautsingulariaunacenseas.Quodparuummoleest;magnumuiribus;etiamnaturaemolestumest.Respuitergohocaequeacillud.Netamentibiueniataeger,quinonnisiserolactisuelitcurari;Ininsulafloridadicunturnonnisimagnishaustibuscurari.autoleoaluumduci.Uideetiamnetuaeistaeparuaedosesnihilominusdiluendaesint,utetiammolesatmagnaeeuadant.ParuaedosesParacelsicorumdilutofiuntmaximae.Quidenimprofeceris,siquisdrachmamspiritusuitriolipersenequeatsumere,&cogatureamdiluerecumaquaelibraunaatquealtera?AsseritautemQuercetanusillumpersenondari,nisiquisnoxamuelitinferre.Salemtuumquispersedeglutierit,utnonlaceretfauces?annoncommiscendusliquori,uelalterireiamplioriest?UideteParacelsicinequamgloriamexparuisdosibusquaeritis,eamamittatis,quanquamAmuualdushancualdelabefactauitpanaceaesuaeexhibitione.Lageneimpuritatum.Quoddelagenisadducis;benetibicompetit.Esenimimpuritatumplenissimus.Nauseaeexcopia.Nauseantaegricopiam.Quidtumpostea?Atnonnauseantimmaniauinipocula,Imonecaquas,quasexuastiscantharisnonconsultomedicosaepeinipsomorbobibuntamystim.Noncopiamsedaliquidconiunctumeinauseant.Copiapersemolestanonest.Multosreperias,quibusnec,paruanecmagnadosissapiat;Imomentioneuelphantasiamedicinaecommoueantur.Uixullusmedicusnamseabundisquibusdamaegrissatisfiaciat.Ideoneuituperandasitscientia?Sunt&nobisdosesparuae.Porrigimus:conquerunturdeacredine,deferuore,&nescioquibusaliis.Inuoluimussacharo;Dicuntsenausearetrageas,rotulas,&similia.Praebemusexuinoabsinthite;uixsemelplacet.Damusinsipidospulueres:contrahuntfrontemadsiccitatemterream.Etcuiquaesosatisfacias?Inuenimusartificiumpurgandiperunguentaexterna;perodorata;manucontentae&alia;Imonudamaquam,quaenullamresipitmedicinamadoramus.Manebiberenonpossunt.FacimusSpiritusuitae,aquasbenedictas&alia.Unitauiaestnihildare&tamensanare.Uixplacemus.Omninoquodcunquenominemedicamentioffers,solohocfitinuidiosum,&ingratumapudplurimos.ApparetNeoparacelsumnonconflictatumessecumeiusmodiaegrotis.Cumpostulabiturutuerbis,nutu,halitutactuquecuret,ueletiamuisu,seuimaginationeParacelsica;tuncanimaduertetargumentumabaegrorumnausea&querimoniis,paruiessemomenti.DelectusParacelsicus.Paracelsistasnonubiqueadhibereintensissimaeactionisremedia;seduarietate&copiadelectumobseruarepronaturae&morbiratione;difficilimumestcreditu.Contradictio.Insuperioribusdosesexmorbo&naturanonpetebantur;sedexpraeparatione&anatomiaessata.Poenituitautoremdicti.Sietiamuerumest,quodaddit,seextremisextremaadhibere;TemeritasParacelsici.quafiduciabisscripsit,SeUalidissimaSuaQuaequeMedicamentasuomorepraeparatatriplaproportionesineomnicorrecturasumturum?Fingehydropicum,uelresolutumextremelaborantem:Sitautemuulgarisdosissalistuiuenereigranaduoueltria;summa&extremasitgranorumsex:Tuergooctodecimuorares?Itainuitroantimoniiuulgatadosisestgranorum4.Estosummaseuextremagr.uiiuelocto.Ebibegrana24:&tuncquidtecumactumfuerit,narra,ItaSpiritusuitriolicorrecti,utNorimbergaepraeparatur,dosisestdrachmaunasatgrandis.Contradictio.Fingehancsummamesse.Tubibenouemsineullacorrectura,&uimexperire.SedexhacconfidentiaapparetNeoparacelsumfalsariumChymicumesse,&sibisimuladuersari.Sitantumuorarecupitunauice,quomodouerumerit,inminimaquantitateseuexiguadosi,esseualoremmaximumquodubiquepraedicantParacelsici,&experiunturalii?OleumUitriolidulcesinemolestiaquidemsumitantaquantitate.Ita&Andernacus&dicit&praescribit.Aitillequidemdeoleouitriolidulci,quodsuauiterafficiatlinguamsineacredine;cumsittanquamaerabigniseparatus:atnonpraebetnisiguttatim,sicut&suumcordus.Falsasergo&minimeChymicasilliuspraeparationesessenecesseest:Etsiextremaextremisadhibet,noneritcatholicaillaexiguitasdoseos.Aegrotidicunturrestitutisedmedicitestimoniumquomodosint,nonadditur.Dicituidissealiquotaegrotosualidissimissuismedicamentisrestitutos.Nihilualidiusualidissimo.Omnesideofueruntextremi.Audaciaergo&desperationemagisaggressusestcuram,quamarte.Illudenimaxioma,extrema&c.ultimanecessitas&desperatiopeperit.Benetamenaddit;Deibenignitate.Plushuictribuerim,quamualidissimisParacelsicisMiraculoautem&prodigiosanauit;SubitasanatioParacelsici.siSubito.Sedquoscurauitmorbossubito?Hosnempe,quosappetentiaestsecutatamperfecta,utastantibuscibisuauitatemcommendarint.Inanisgloria.Tuuerogloriaredehocapudrusticostuos.Nobissuboletnescioquid.Fieripotest,utsaleueneristuo,cuihorridusestsapor,itaperculsussituentriculus,utcibi,collationeadeum,optimesapuerint.Ueruntamennonoperosaresestacidisautstypticisanorexiambreuicurare.Sistypticauisretulit.Languidouentriculo&flaccidostypticaconducunt;ἄρεξινuideatquafrontesupraeiactetChymicosnonnisiessentiisuti&occultisqualitati¬bus.quiauirtutemuniunt,substantiaquafrontecoarctata.ItanosSpiritumuitrioli,&uulgataillaexMyrto,myrobalanis,rhibibus,berberibus,cerasiis&c.compertahabemus.Quisautemnobisfidemfaciat,teappetitum,cuiusuisinorificiouentriculimaximeest,irritasse;Inquamateriaastrictiosit,notumest,quaeetiamsitqualitas&c.&coquendiuimunapressosymptomate?Otefelicemmedicum,sileuisymptomate,&eoquodexpeditum&promtumestineaparte,adquamsubitouisintegramedicinaepotestperuenire,sublato,totoscurasmorbosSubito.Fortenecmorbusaffuit;sedsaltemaffectio.Hellerii,Fernelii.Rubei,ThadaeiMontaeni&c.~~Neautemtutuanobismiraculatantumoggannias,reponimustibinostriGesnericuras,&Helidaei,&Albucasis,Zuingeri&aliorum,quorumNepenthes,&diuina&arcananullireuelandamaiorainuentriculidoloribus,&omnialiaaegritudinedolorosapraestiteruntmiracula,quamtuunquamsaletuoefficerepoteris.~~uideepistolasmedicinales&curationumlibros.Requirenostrorumscripta;M.Rulandisenioriscenturiae.&potissimumadhucuiuiRulandiseniscenturiasperlege.Inueniestuamgloriamneumbramquidemesse,adlaudemillius.Uerumineptussumquitibifugitiuosacerdoti,opponamillosuirosmagnos.Hocresponde:Uirtusinmedioconsistitannon?Paramgloriamrefertquicontrareummalumaequefelicitercurat,itaqueParacelsicusillenonexcellitcoquos,ueluetulasnisidemonstretsecurassemedice.Imodices,consistit.Extremautrinquesuntneuitia,genereeadem?Suntinquies.Ergoutanorexiatibicuratamorbus,affectio,symptomata(eligequodnamuelis)fuit,itanimiaappetentia,seufamessitisquemagnaAuscultaiamculinarios,cellarios&reliquospariartetecumdecertantes.Egoinquietalterplurimosfamelicosobiectaoffauelmomentosanaui.Alter:egolongepluressitibundos,adeoutintratriduumcaputeleuarepraesitinonpotuerint,subitocuraui,irautcantarentlaetiusluscinia.ExemplasubitaecuraClysterumuispraesentaneainterdum.Fuitquidambonusuir,cuidentesdolebant.Iscurabataccersidentiuulsorem.Pluresdiesnoctesqueaegrotaueratobdolorem.Illeuerosaltemtactodente(obleueratautemdigitumunguento)itadoloremsustulitmomento,utpraegaudioexiliretpatiens.Eratiterumbonocuidamuirofilia,feretotouirginitatistemporeualetudinaria.Easubitoconualuit,nontuismedicinis,sedsponsodato.Aliusdelirabatpecuniaeinopia.Dicebaturpraestoadesseargentum.Exiluitfirmus.Narrohistoriamfoeminaemelancholicaeobdesideriumabsentisuiri.Semestreelapsumest,&consumtuminmorbo.Rediituirsaluus;Ecceilloipsomomentoconualuit.Altericuipiamintestinadoloribusfererumpebantur.IniiciebaturClyster.Dictumfactumconualuit;nectibitamsuspectisintnostriclysteresdequibusscribisquodnouerismultos,quianimamsubcorumapplicationeexhalauerint.Aliuspraeplethoraiamiamapoplexiaeratiugulandus.Accescitbarbitonsor,&sectauenamomentorestituit.Nouimusuirumamplissimum,cuienteroceleextraperitoneumprominensingentempariebatcrucia,tum.Accituslithotomus,reposuitintestinum.Moxrisit.EcceIron.~~Eiusmodicantilenastibicanerepossemplurimas,inquibustanquaminspeculouiderestesimilemuix,acneuixquidemparemesseeuulsoribusdentium,barbitonsoribus,Clysterumapplicatoribus,lithotomis,Iudaeis,&huiusfecishomuncionibus.~~Paracelsicusexaggeratcuramsuam,utlaussuasitmaior.Otelaeuocoelonatum.Sedadrem.Nonimmeritosuspectusescumdicis,illostuosaegrotosabiecisseomnemspemsanitatis,(siquidueriinhocest)subitoautemrestitutos,cibodelectatosfuisse.Fidessuspecta.~~Tamsubitononrestituunturdesperati,nisimiraculodiuino,autinextremorumpericulosissimaadhibitione,ubitamenadmortempotiusquamsanitatemspesest,nectamsubitauiriumredintegratio,licetinspemuitae,metusmomentositconuersus.~~Occurruntautemetiamnobisinterdumadeoimpotentes&pusillanimes,utetiamobuniusdentisdoloremfaciletollendumaperito,animumdespondeant,necferrepossintseaegrotarediutius.Quidamadeoanimisuntimpotes,utleuiaffectioneanimumdespondeant.Fortassisexhocnumerofueruntillitui,Aliquot,sialiquot,&nonpotiusunusuelalterquemsuccusexHordeo,ueluuis&c.circauentriculumafflixit,nomenmultorumsustinet.~~Illiautemquibustuplauiae,&inuicinispagispulueremalbum(credouitriolumustumdequoconstatquoduentriculihostissitacerrimus,uelsimilequid)propinabas,quiqueuomituadsuffocationemusque&defectumanimicommouebantur,nunqannecontrariumincurreruntdeappetituprostratograuissimeconquesti?~~Rediadargumenta.DeGalenicorumuellenissimorumusupericuloso,Paracelsicorumuereetiamualidissimorumsecuro&c.Quorumualidissimamedicamentaaegrossubitorestituunt;eorumcurationesnonsuntuiolentaenecnoxiaenaturae:Etcontra:Quorumdumuellenissimapurgatiuaapplicantur,aegrianimamexhalant;illosuiminferrenaturaecertumest.Paracelsicifaciuntillud.HocGaleniciParacelsiciergononcurantuiolente,sedGalenici.ProbatioassumtideParacelsicispriusauditaest.DeGalenicissumituraClysteribus,quidicunturlenissimumpurgatiuum:esse.Propositionemnostridiscipulinegant,cumassumtione&conclusione.Propositioenimelenchoaccidentisfallit,&noncausae.Subitarestitutiononarguitsecuritatemauxilii.Potestenimsubitoaliquisrestitui;athocnoncuincit,medicationemtutam&nonuiolentam.Pheraeolasonihostisaperiebatuomicam;isquerestituebaturexinsperato.Illicuiluxatusbrachiiarticuluserat,sanitascontingebatpercasumexequo.~~Neoparacelsicosaegrotospotuitiuuisseuiolentumremediumquod&naturam&morbumexagitauititautforteprorumpentibusaliquauiamolestis,naturasubitoliberatarespirauerit,cumfieripotuisset,utaliterfactomotutotafuissetoppressa:~~autetiamnonfuerunt,seduisisunttampericulosiaegrotidequibusmeminit.Subitanearestitutiononraromomentanea.Nequeetiamconsequensest,sisubitosibiuisisuntreleuariamedicinadeplorati,eamnullamintulissenaturaenoxam.Quodcitosit,citoperit.Interdumprimononsentiturillanoxa,cumuniuersauisnaturaeconcitataest:atpaulopostimpeturemittente,paulatimextabescit;quiauehementiamedicamentiacontrariopermediuminquosentiturleuamen,incontrariumdeduxit.Interdumetiamutflammacollectauisnaturaealicubiemicat,atpabulocitoabsumto,intermoriturquorumnosaliquosnouimus,quipauloantemortemsibibenehabereuidebantur,quiapugnanoneratnaturaecummorbo,hociamregnante;naturaeuerouiinparuumangulumcontracta,inquopenitusposteafuitexpugnata.Quifrigorefermeeuectusest,feruentemaffusamsibiinitiogratamdixerit;atpostdeploraueritcontrariamnoxam.Iucundusestfebricitantifrigidaepotusuberior;atpaulopostsehydropicumfactumdolet.UeruntamennontaminiquierimusNeoparacelsicoutplanenihildemus.Nam&hocfieripotuit,utlatitansobstructioauiolentamedicinasitexpedita;underedeuntespiritucordis&operante,facilesitsecutumleuamen.Illuddicimustamhoc,quamcontrariumexpropositionisprimaparteconsequensesse;utnihilhabeatcuifidereillepossit.Oppositumautemdeleniumusuitidemaccidentefallit.LeniaGalenicausucompertasuntlongetutioraesse,sirecteusurpentur,quamualida.Lenissimasuntnobispurgantiaalimentariainhacoperatione.Dumalteramus&roboramusetiamleniorasunt.Siquismoriturdumhaecapplicantur;quisnonuidetamedicamentomortuumnonesse,nisiilludimperitissimeomniumfuitdatum,uelutisiquissuffoceturetiamiusculiscaponis.MendaciumParacelsicum.SedNeoparacelsusornatsophismaetiamparticularielencho.Uanumenimmendaciumestdeomnibusabsquediscrimineiddeprehendi.AssumptumdeParacelsicisexparteadmittimus,expartenon.Admittimusautemκατὰτύχην.Namperiteiscurare&artificiosenonpotest,quiueramartemmedendinunquamdidicit.Sireleuatquosdam,seusubitoseutarde;Quicquidgeriturfortunauocatur.Firmamentumautemeiussatisiamexcussum,&inutileestdeprehensum.ClysteresGalenici.AdGalenicosclysteresnosuertamus.Himaleurunthominem.Sedostenditsesutoremultracrepidamsapere,&nonbenestarecumParacelsicis&Chymicis.ReiicitClysteres?Cur?Quianilnisiessentias&abditasproprietatesusurpat,quasinanum(situeniadicto)infunderetantisphilosophisturpe,&naturaeiniuriosumforet.Est.~~n.~~illelocusnonessentiarumsedcapitismortui,&fecumsulphurearum,exquibustamenParacelsicisfitsulphur,oleum,aquae,salartis,&alii,quossiadcibumadhiberent,exprofessionefacerent.Suntenimessentiae,seumedicinefacteperanatomiamessatam.ParacelsiciquidamClystereshabentprodiuinomunereperauesostensomedicinae.~~DeindequifitDornesiummagnumillumParacelsistaminterinuentamirabiliaetiamClysteresreponerepernere,utquosDeushominibusmonstraueritpernaturamauisIbidis,aquammarinamrostropodiciinfundentis,&sicintestinamundantis?~~AnNeoparacelsosordetillanatura?Atnaturanaturagaudet.BeneergocumanoconuenitClysteribus,naturaduce.MaletamenpungitGalenicosperClysteres,cumpotiusAegyptioruminuentumsint,quamGalenicum,quanquamGalenoasscriptussitliberdeClysteribus,primumEbrealinguaeditus,quamcaluisseGalenumnondumscimus.Ueruntamen,cumipseEnematissitusus,sitqueinintestinoruminferiorummorbisnonraropraesentissimaexillismedicina,nonmoramuristudludibrium.Illudattendantstudiosi,quodNeoparac.AnClysterleniss.purgans.suaminscitiam,&Midaeumanimumprodat,dumscribitGalenicos(quosornattitulopseudomedicorumiuxtauocemcuculi)contendereClysteremesselenissimumpurgatiuum.Nouimusquidem,ubiobstructionesexpediendaeininferioribusintestinissunt,fecesaridepromouendae,&c.Clysteriarectiadhiberiquamalia:idquetutissime,nisiquidimpediatgrauissibus:proseinquamtutissime.AtClysteresnonhocsaltempraestant,nonraroIschiadicos,nephriticos,colicosque,adde&uentriculidoloresὥπερθεὸςἀπὸμηχανῆςsedantabsquepurgatione.Clysteresaliquiualidiinquibusnonabestmetusnoxaeintestinorumsimaleusurpentur.Nonraroaestusleniunt,Dysentericatormina&excretionessistunt,Diarrhaeam&lyenteriamastringendo,siquidemcausaestretentiolabefactata,&c.amoliuntur.uariumitaquepraestantusum.Purgantesetiamnonsemperdanturlenes:&fieripotest,utClysterualidiuspurget,quammannauelcassia,ueletiamrhabarbarumperosdatum,idquodpostaliapurgantiaexaccidentequoquefieritradiditFallopius.QuodergoforteGalenicuscommendauitdeEccoprolico,anodymo,&leniente;iddeomnibusimperitiaNeoparacelsicaenunciat.Praeterea,siexuerbisiudicandusest(mentemeniminspicerenuncaliternonpossumus,quianonsumusParacelficiEnthusiastae)calumniamproditduminquit,senouissemultos,quiinapplicationeClysterisanimamexhalarint.CalumniaParacelsici.NullaergoinquamculpaClysterisest,simortuisuntinapplicatione;necuerisimileestSeplasiaeministrumtamimportuneapplicasse,utinterfeceritapplicando.CaueNeoparac.necuidessalemueneris,cumanimamagit;nefortemorseiustuouicissimmedicamentoimmeritoasscribatur.Notumuulgoest,Germanosinhaccuranimisessepudibundos.Metuuntneparumdecoreconspiciantur,autsegerant.NonergoadmittuntClysteres,quamcumiamiamexpirareuolunt,ultimanecessitatecoactipudoremponere.Aliqualocanonconsueueruntantehaeccurarieomodo.GermaniadClysterestardi.Nouumergo&Italicum,utputant,inuentumnonadmittunt.Utinam&Paracelsicosimpostoresauersatiinitiofuissentnostri,&nuncquoquefugerent.Ibiergoabsurdusfitmedicus,siproponatClysterem,inquemomnemculpamconferunt,siquidsinistrieuenit.Aliipericulumindemetuunt,quiauelnimiscalidum,uelnimisfrigidumnoceatintestinis;necfidesestmedico,nisideieranti.Inquibusautem(suntautemnonomnestaminsipidiautrusticipotius)admittiturtempestiuus&medicusClysterumusus;inillissaluberrimustotiesinuentusest,utuelobruereNeoparacelsumexemplispossemus.Quidmirumsiintertotaegrosinueniunturaliqui,quipostClysteremmoriantur?Quiseosimmunesamortefecit?Etplaerisquepraedictumestamorbopericulum.MoriunturmultiasacrosanctaEucharistia;haecneeosocciderit?Galenimethodusmutabilis.Insequenteparagraphocantilenamdeanatomiaessatarepetit;Sednonsineconuitio.ProtheomutabilioremGalenimethodumesseconuitiatur;idquenoninusu,sedinscriptis.NostibiNeoparacelsereponimusmendaciumtuum,donecuerumprobaueris:seuquodpressiusest,dicimusteimpudentermentiri,doneceuincasdictiueritatem.Negamusartemmedicampraeceptahaberemutabilia,autmethodum.Cumadusumaccommodandasunt,quiuisscit,quianoncuranturideoplatonicae,sedmorbisingularesmirificeuariati,uariaridebereconsilium&medelam.Hoctunonattenderas.Tuadtuoscarbonesteconfer,&iudicaqualessint,quamsolidiautrari.NeteUulcanustuuspossitludere.Quidtibifugitiuosacerdoticumnostrorumlibris?Antuullosunquamlegere&intelligerepotuisti?Ita&inproximoparagraphocrambenmedicinaesueuorandetriplaproportioneingerit.Galenicauocanturmaledicta.Sediterumcumencomionostro.Namexbenedictisnostrismedicinisferefecissetmaledictas.Quidmirum;eum,quidiuinumofficiumrepudiauit,increaturas,quibuscumbenedictioneutimur,esseimpium?Sinostrasuntmaledicta,quogenioconsecratasintParacelsica,uideat.Paracelsusimpuritatummare.Omne.~~n.~~chaosimpietatis,omnequeimpurumquodunquamseparatumestapuroinChymiamundi,inhunchominemcongestumfuit,quodmeridianosolepuricoeliclariusest,necpossuntnegareilliipsiParacelsici.Iamautemsecundumprouerbiumκακοῦκόρακοςκακοὺῶον.Tandemsubfinemhuiussuaeexcusationis&defensionisappellateffectautriusquemedicinae.Horum&suprameminimus.Epilogusprimaepaertisexcusatoriae.Itaqueadretorsionem,quamdenuomolitur,audiendamnoscomponamus.InTransitioneait,sepositailla,quahactenususisumus,disputandimodestia,nuncseriocumillisagamus.Paracelsicusexuitmodestiam.Ridetispueri?Seriouultagere:Ergohactenusludionemegit.Quidautem(malum)nosadseriorespondenduminduxisti?Sedbonauerba.Silusisti;ferrenosdebes,quiateparimonetaabsoluimus.Siseriodisputasti,inueniesuirum.NeumbraequidemmodestiaeadestscriptoParacelsico.Quammodestumestquodnostrasbeblateras?Quidautendemodestiahabes?Antueiusumbramintotoscriptonedictasmedicinas,appellasmaledictas:nosquecomparascanibus,porcisque,incitasinnosmagistratum,pseudomedicos&Humoristasnominas,&c.Eugemodeste.DidicistinempehancmodestiamexAmlingoSeruestano,quiaequemodestenonitapridemtractauitloannemMattheumTheologumueteranum,&omnesnostros.Propositiosequentium.Sedperge.Themaconstituit:ProbabimusargumentisGalenicoshoccrimine,quodnobisinferreconantur,bisessecondemnandos.Subiicitstatim:Malorumenimmosest,utmalefactasuaaliisimputent.OinfelicemCumarumasinum.Leoninapelletectumsetotumputat,nonobseruansextareaures.Inuestibulohuiusscriptiapposuerat:ParacelsicusuultGalenicissuaeuitiaaspergere.Respondestulto,quonosinseprouocauit.Iamadditrationem,curuelitprobare:quiasolentmalisuamaledictaaliisasscribere,&malefactatribuere.BonumfacisauspiciumNeoparacelse.Perge:stabis.~~Sedbenetamenfacis,quodtuorumfactorumsisinterpresoptimus,nosquestatiminitiomones,quomodouelisdisputare,nempeutParacelsistarummalefactanobisobtrudas,moremaliciosorum,atqueitaabsoluereretorsionem,quamhocipsoaxiomateaduiuumdepinxisti.~~Uereenimhocinusuest,utsiquismeretriculaeobiicitstudium,&scaphamappellatscapham,continuoaudiatidemreuerberatum,moreParacelsistarum,quibusmultaesuntreuerberationesinignereuerberii,perretortas.Sedprodeatargumentumprimum:Quodquiscrimeninalterumimpingiteolaboratipse.GaleniciiaciuntuitiummalaecuraeinParacelsistas:Ergoipsieodemlaborant.PropositioprobaturexemploIudaeorumaccusantiumChristumperuersaedoctrinae&seditionis.Uanitaspropositionis.Nostridiscipulinegantpropositionemcatholicamesse.QuiaeomodouelIoannesfuissetprogeniesuiperarum,uelSaluatornoster,dumIudaeosexdiaboloessepronunciat,&mentiri;nonfuissetFiliusDei;EtD.Paulusnouercamstuprasset;quinomnesImperatoresessentuenefici,&Deusipselegislataereus.Itaqueexmodernislureconsultis,autsaltemciuilihonestatedebebatadditamentum:Plaerunque:sciuisse;autadiecisse,simaliciososesseconstat,&c.Alioquincumipsenoscanes,porcos,asinos,&c.uocat,facileperretortaminignereuerberii.conuitiumrediretincaputconuitiatoris,praesertimcumnotoriumsit,ipsumessemaledicum,quamobcausamdicebantolimeumextemploadcarbonariamperuenisse.Addit:Quinequequid,nequequantum,nequequaleeorumquaedant,intelligunt,illiutunturnaturaepugnantibusremediis.Galenicinequequidnequequale,nequequantumintelligunt.Ergo,Galeniciutunturnaturaerepugnantibusremediis&exconsequentesreisuntcriminisimpactiinParacelsistas.Assumptumroboraturprimumdeprimomembro.CompositionesGalenicae.Quid(ordineenimprobarenititursingulamembra)percompositionesopiatasinquibusomniasintconfusa;nullamethodiumbra:nullascientiaphysica,nullaanatomia,necullaindustria;quaecapitidebentur;uentriculisordibuspurgandisadhibeantur;Itaquaeepati;utdetestandasitconfusio&error.Undesitconsequensnosignorarequiddemus.Neautemquisdubitet,noscompositaignorare;subiicitprosyllogismum:Galenici(inquit)nontenentnecintelliguntnaturamsimplicium,necproprietates:Galenicinesciuntcomponeresimplicia.Ergonihilsapiuntdecompositis.Locopropositionisponiturprosyllogismus;quodsimpliciumἄῤῥητοςἰδιότητες&specificaequalitatesadcompositionesnecessariosintnoscendae.Assumtumroboratur;quiaoccultas&specificasqualitatesignorentGalenici.Foecundahaecπίστιςest.Itaqueadditurnouummunimentumacomparatosimiliduplici;Receptae.quodsc.nontantumopiataecompositiones,sed&receptaecompositaesintinstaredulii;inquodsineordine&modounacumsordibusconiicianturomnisgeneriscibi:ItemquodrepraesententchaosOuidianum.Necfinis:Qualitatumgradus.Acceditargumentumadissimili;quodalibiostententdiuinamsapientiaminqualitatumgradibusdiscernendis:hicsummasitconfusio,omniarithmeticoinexplicabilis.Confusio.AmplificaturidemtestimonioAristotelico,cuirepugnent,&artisesseputentconfusionem,cumquodpaucisfieripotest,nonsitplurib.Simpliciumusus.tentandum:AttexiturtestimoniumArnoldi&Galeni,&contrariasapientiaParacelsistarumdemonstratur.HaecomniaNeoparacelsus,unoexhalatorecumulatim,asserensnosignorarequiddemus.AnGaleniciignorentquiddent.Estautemrespaucorumuerborum.Namparalogismobreuiincluditur:Quinecsimplicianeccompositaquaepraebet,cognouit,isquiddet,nescit.Galenicinec,&c.Ergo,&c.AssumtumdependetexignotaSpagiria.Uerumrespondendumestordine.Propositiouana.Propositioinparalogismononestκα¬τὰπαντὸς,necκαθʼὅλου,necκαθʼαυτό.Omninoergoἐπιστημονικῶςnonestconformata,&perconsequensαὐτόπιστονἀξίωμαessenequit.Quid.~~n.~~siexeaassumam;Ibis;ursus,ceruus,hippopotamus,&omniaeaaquibusDornesiusuulthomines,&perconsequensetiamParacelsicosremediaaccepisse,nesciuntquid,quale,quantum;Ergonenaturaeaduersantibus&inimicisuescuntur?Poteramusautemetiamassumeredeplantis,deagyrtis,deuetulis,&omninodeParacelsicis.QuiexsolaeChymia&oculisuulcaniiudicatsinesensu&rationenaturali,nescitomniailla.ReueraenimNeoparac.nonpotestscire,quid,quale,quantum.Curhoc?QuiaexChymiaiudicat,quaetamenomniapeneexomnibusfacit,&salibuseductisnonacquiescit;sedeosadhuctransformatinaquas,olea,mysteria,arcana,turbitum,magisteria,&infinitaτερετίσματα:putatautemseessentiamdeprehendissecumquoduiselicuit,cumqueessentiaeessentianonsit;Chymiapotestomniaexomnibuspeneelicere.ipsetamenexessentiasemperessentiamuenatur,absqueullofine.NonculpamusuerorumChymicorumstudium:attameniudicentsapientesposssitneidessereiessentia,quodcorruptionepriorisestgenitum.Destillatioaquas&oleaelicit,noninexistentiaactunaturae,sedpotentia.Destillataeaquaefiuntexcoruptione,longealiteracunlactissegregatione.Etenimnonfiuntsecessuutinlacte,sedpertransmutationeminuapores&aeremspirituosum.Exhocsecundatransmutationeredeuntinaquasuelolea,Quametiamterram&salemuocant:eaitidemfitadustioneterreaemateriae.Indecolliquescitinoleum,uelaquam,aerismisturahumida,quodostenditrepetitacoagulatioperdiuaporationem,itautalienumelementumexaereinaquammutatumaccesserit.Itaneessentiaesaluaeeducuntur?Cumqueetiamsolaputrefactiooleumpraebet,quodsaltensegregandumest,quisqueuidetessentiammistiperiisse,sioleumestsulphur,&tertiaparssubstantie.DeindecumNeoparac.sensibussecundumnatureintegritatentribuatminusnihilo:Nihilautemscireautintelligerepossitsinesensibusdeoperibusnaturaeintegris:Sensibusfidemadimensnihilscit.Consequensirrefragabileest,ipsumnecquidnecqualenecquantumscire.Itaqueinignereuerberiiessatumargumentumreditincaputsophistae.Quodautemsensusrepudiet,inaestimandisnaturaeoperibusintegrisaudiemusinfra,nonobstanteeoquodoculosartificialesinmutataiamnatura,autetiamperartemcorruptaadmisit.Quidautemconficeretillapropositio,siuelnihiladhiberetis,quiquid,quale,quantumnescit;uelfortefortuna,quopactosolentcurareNeoparacelsici,moreandabatarumoculisclausis,uerumpalparet,antuncquoquenaturerepugnantiadaret?Etsiilludscireomninouelitnecessitatisesse,attamenconiecturam&probabileiudiciumadimerenonpotest.ItaqueGalenicismagnumrelictumsolatiumestcumnonfenestrasedingensportaelabendisitconcessa.Assumtumnegamusconstanter.Etprimumargumentumfalsitatiseiussumimusexuerbosissimaprobatione.Uerbositasplerunquearguitreidefectum.Si.~~n.~~uerumesset,quiaueritatissimplex&breuisestsermo,nontamambitiosisnugisopushabuisset.Sedfalsaquaesunt&ficta,fucosuntcommendanda.Ueritasseipsaestcontenta.Notabuntautemstudiosiexerutisrebusambages&lenociniauerborumnihilaliudhabuissequamphalerasfucumqueuitiategentem.Deindequecunqueobiicitdecompositis,siueraessent,nontamencomprobarentκαθʼὅλου.Galenicinonutunturtantumcompositis.NamcumGaleninonadhibeantcompositatantum,sed&simplicia:Curant.~~n.~~nonrarofrigidaaqua,manna,cassia,rhabarbaro,zingibere,uinispiritu,uino,pane,&aliisinnumeris,quibusaddespiritumlunae,salemscordii,absynthii,oleumcarabes,aq.destill.&similia:nonestconsequenseosnaturerepugnantiaadhibere,propterimperitiam.Caditergoexdimidiapartetamoperosaprobatio.Insuperideoetiamassumtumnegatur,quiaprobatioeiusprincipiumpetit.Etenimnonsatisestadfidemdicere,compositionesGalenicaesuntconfusae,sigillatimiddemonstrandumest,&opponendaratiofirmior.DecompositisGalenicisfalsariuspastornequitiudicare.QuoniamueroNeoparac.Theologusilleabnegatus,iudicareidnequit,nequeetiamiudicat,cumartificib.solis,&exprofessomedicisplurimumearesfacessatnegotii;quafacilitatenosconfusionisaccusauit,earepudiatur.Insecundomunimentoabargumentoinscitieseuignorationissimplicium,parsestignorantieelenchus.GalenicisplussuntsimpliciacognitaquamParacelsicis.Antecedensenimfutileest.Quantumenimhumanaeindustriaescirelicet,quantumquemanifestauitnatureautorhisinlocis,inquibusuersantur,&monumentisquorumcompotesfieripotuerunt;Quodquinegat,commentariainspiciatdetotiusorbissimplicibusconcinnata,cumuixunusDornesiusexParacelsicisedideritaliquid,&c.~~idGalenicisomniuiingenii&sensuumpertotexperimentamundiestacquisitum,adeoutquodinarteconstitutumest,idnecdumpossitlabefactari,reliquauero,quaeadartisseucomplementumseuornamentum,augmentumuefactaperexperientiamaccessioneindiescognoscuntur,neutiquamuelintrepudiataiidem:~~Inquoipsosentiet&Neoparacel.sibinonmediocremrestarelaborem,humanaindustriainhocuiuendistatununquamassecuturanoticiaeabsolutaeterminum.Uanaautemeiusfiduciaest,quasupradicebat,Sciresequidnobisdesit.FalsoscitParacelsicusille.Imoscimusnosuicissimnihilipsideesse,quamomnefacultatumsapientie,&uirtutumethicarumgenus.Galenicis.nonignotasuntChymica.Nos&inChymicisessentiisexploratashabemus,quantumabhominefieripotest,uirtutummedicarumconditiones,&intotisnaturaeoperibus:hoctamenaddentes,noscontentosesse,siessentiaealiquousque,nempeadcertumperducanturterminumpuritatis.UeriChymiciterminumagnoscunt.Ultranonoperamur,scientescorrumpipotiusininfinitumillasposse,quamcertascientiacomprehendi.&c.Exquoexurgitnobileinaduersariosaxioma,nempeillisnunquamcognoscipossererumnaturas,quibusmutandinullustandempropositusestfinis.Specifica.Despecificisdicimus,cumsolauereexperientia&effectispateant;Modestedespecificissentiendum,cum,utDamascenus&aliidicuntsaepefallant.siuesintessatasiuenon,nobisutroquemodospectatoseffectus,patefecisseuiresoccultas;quanquamhancadhibeamusmodestiam,utsympathias&antipathiassingulorumadsingula&coniuncta,omnes,nullihominipenitusexploraripossestatuamus.Itaquefatemurnosnonmagistrosnature,seddiscipulosesse,quandiuhicmundusdurauerit.Paracelsicidumsibiperfectamarrogantnoticiam,nonimmerito&ridendos&comedendossepropinantomnibusQuaeadhibetilledecibis&poeticochao,arguuntiudiciiinopiam.Chaospoeticum.Discatpriusintelligerecompositionisrationem;tunciudicet,siquafacultatepotest.AutoresproGalenicis.AutoritasAristotelis,Arnoldi,Galeninosnonconfundit:~~sedautoremalleganteminconstantiaeturpissimaereumperagit,quodcuminpraefationesolumappellaueritUulcanum,&contraGalenumomniaconuocetarmaigniaria,oblitusfoedesuaeipsiussententiae,nospremeretestimoniisuelit.~~EtAristotelemquidemferrebenepossumusdicentemτὸδυνάμενον:exquonullanecessitascogitsemperutisimplicibus.Paucaetiamnonsuntsingula.Itaquenonexcluduntcompositionem.Singulareduplex.Sed&illenonintelligitsingulareuirtute,&singularenumeroessentiaesimplicis.Finiscompositionum.Componimusmulta:athocfineutunumuirtutefaciamus;imitantesnaturamquae&ipsaexcontrariismiscetmulta:Compositioestnaturaeprior.Etnontantumexprimismiscet,sedexmistisporrocomponitfacitquelongissimaseriecomposita.SinaturamimitarenturParacellici,nonreprehenderentnostrasmisturas,quaeexartefactaesunt,&itacomprobataeexperientia,digestioneetiammutuaitaunitae,utiamprouno&simplicihabeantur.Ita&cibatiosehabet:uthancNeoparacelsireponamus:Inqua,cummultisiisquediuersissimisutamul;naturatamenitaoperaturutomniaquantumiustumest,rediganturadunamsanguinisnaturam,toticorporinonrepugnantem,sedsalutarem,modonequidintemperanter&praeternaturaeuiresingeratur.Chylosis.Arnoldusususestcompositis.NonautempudethominemArnoldumnobisopponere&Galenumdequibusconstatquodplurimisusisintcompositionibus.SedillePseudoTheologus,falsusqueChymicus,&stolidusParacelsistadiscatpriusquidsibiuelint;&nobisoggannireabsistet.Uide&Amdernacisententiamdeuet.DeSpagiriasimiliterinsanit.Sicompositionibuseanondelectatur:&nouaemed.siinunaherba,unoquoquesimpliciitaoperaturutid,adeosactionumgradusreducat,quoofficiosibianaturademandatosinealiorumoperasatisfacerepossit:com.2Dial.6.Ubisimpliciapersenonbenesumiposseait.quorsumomnespeneChymiaeautores,&Paracelsiciplurimacomponunt;Ideocompositionibusstudendum.necsineadmini.culiselicereessentiaspossunt,imoeascorporiutplurimumobuehementemuimsinecorrectorioautuehiculononingerereualent.Isauteminsignisfuit.Chymicus.Diciteuerouos,quisalemNeoparacelsicum,&sputumuitriolilingitis,hauritisneeasinealiis?IpseParacelsicusnonbenepotestsuaesinecorrecturisdare.Annondeditilleuobisdiluta,sacharata,&alia?QuorsumQuercetanusnegatSpiritumUitriolipersedatumcarerenoxa,&omnipenesimpliciextractoadditcorrectiones,utadextractumTurpethOl.nucismosch.&Zingib.AdHermodact.OleumCymini&Charyoph.adLathyrinOleumamygdal:Lapid.Phil.dulcium,&sicdeinceps?cerrectio.QuidelapidePhilosoph.scribunt,corrigunteumcumSpirituuini,&praebentcumcibopotuqueutplurimum;rarissimeuerosolum&perse.Paracelsusquammultamiscuit?Extraxitquidemplurimasessentias;atquasperseadhibuit?Legeseptimumlibrumarchidoxorumdespecificis.Inhisnullumestsimplex,praeterilludquodadsuffocationemmatricisest.Paracelsuscomponendocorrigit.Etutexempluminpromptusit,accipespecificumpurgatiuum.[RecipeMagisteriaTartariUitriolian.]Misce:addequintamesse;Crociadequaspartes.Digereperpelicanuminarenapermensem:serua.QuidiamNeoparacelse?Antuusantesignanusnonfuitperitusartistuaeessatae,&signatae?Anillidefuitsimplexpurgans?SedquaesoexpedinobiscausamcurconiunxeritmagisteriaduoAnunum.nonsatispurgabat?Sedaudiprolixius.[RecipeOpiiThebaici.◉iSucciarantiorumLimonioruman,lib.5.~~ß.~~Cinamon.Charyophill:an◉ß]Pulueratenuiter(uideseumetiampuluerare)misce:poneinuitrocumalemb.caeco.Digereinsolepermensem.Exprime.Poneiteruminfimo,&digerecumsequentibus.RecipeMusci◉ßAmbrae◉iiiiCroci◉ßsuccicorall.Magisteriiperlarum◉ßMiscecumexpressoante.Digerepermensem.Addeposteaquintaeessentiae:auri◉ß.Misce.Itaidemarcanumtincturaecomponitexseptemtincturisappropriatis&c.Quaesote,Neoparacelse,fatereauttefalsumseuadulterinumParacelsistamesse,autconducarithmeticum,quicalleatcubicam,seuradicesquadratas,autetiamtotamAlgebram,utpossittedocerecurdeunoquoquetantumsumserit;cursic&nonalitercomponendumfuerit:curhaec&nonaliamiscenda,utdolorleniretur.Dumtuhoccuraueris.Colica.nosinterimuariascolicasmitigabimusforisquidemuelanateuiua,uelstercoresuillo,alioueeuporisto;Intustumsuccoalii,Theriaca&aliis,tumClystereprocausamorbifica,eoqueinterdumadeosimplici,utsaltemsumamusoleumcumurina&c.aut,quemCratofacit,exdecoctoueronicaeexiureGallinaceoadditomaluatico&myrrha&c.Cratonisclysteradcolicam.Odontalgia.cumetiamdensdolebit;nontamoperosecomponemus,nequemensesduosadmisturam(uttaceamquantuminsumendumsit,sisimpliciasintpraeparanda)poscemus;sedsicausamcontemplatifuerimus,statimimponemus,siquidemresferet,oleumlunaticum;uelessentiamoleosamcamphorae,ueletiamsalemammoniacum&similia;quanquamnonraroOleumPhilosophorum,Galla,Tormentilla,acetumcalidum&c.idempraestitit.DesiderasetiamaliquiddeBodensteinio?PraecipitatusBodenstenii.Uidequoilleusussitpraecipitato.Annonfactoexauro&Mercurio?Salueneris,quemtuuendis,uixesolaaerugineest.SaluenerisnouiParacelsi.Amuualdusnonsoloutiturcrocoadpanaceamsuam;Amuualdipanaceaexcroco.necsolaZedoariaadterramsigillatam.Siuellemomnespercurrere,siullusintepudorrestaret,arboremadsuspendiumquaereres.Abiiam,&quidprofitearis,dispice.Itarespondendumadstultaistasomniafuit.EmblemataParacelsicaesapientiae.Ueruntamenperpendamusetiamemblemata.NamaccuratetractandusestNeoparacelsus,utuideatnemicamquidemsalissapientiaeessataeinsereliquumesse.EtiamplebsscitquiddentGalenici.Negatnosintelligerequiddemus.Deogratiaquodetiamuulgusnosabistacalumnialiberarepossit.Tamstultosillesapientulusputathomines,utSpiritumuiniporrigentes,nesciantspiritumesse;autbaccaslauricredantessepilulascaprarum.Paracelsiciuertigineoperarummultipliciumacti,ignorantquidfaciant,&propinent.Sedhocconuitiumnullicompetit,nisiParacelsicis.Dumenimpertotmensesdigerunt,urunt,calcinant,destillant,cohofant,descendunt,imbibunt,sublimant,&nescioquidaliudagunt,reueranesciuntquidnameffectumsitpertotlabores.Haecutuerumesseputes,inspicediuersorumoperas.Salemaliushocputatesse;aliusillud;aliusMagisterium;aliusprimumens;aliustincturam,aliusaliud.ArgumentoestosalNeoparacelsi,quitotanaturadistatasaleueneris.Itaquodexcoraliisfit;aliisestsal,aliisTurbith,aliisquintaessentia,aliismagisteriumquaetamenomniasuntformis&uiribusutaiuntdiscretasicut&praeparandimodis.Liquorindefactusaliisestoleum;aliisSpiritus,aliisaqua;nobisreueraestaquaautmistainaquiformemsubstantiamsolutio,idquodindicatcoagulatioperaquaediuaporationem.Necignoratipseaduersariusistamartissuaeinconstantiam.Itaquealiorumpraeparationibusfidemsuamalligarenonuult.Etestcertererummultarumeaconditio,utuariisoperandimodisinmillespeciespromptepossintmutari,quarumnullaestid,quodantefuit.CorrumpuntParacelsicinaturasaliquotiesinterlaborandum;cumabsoluerunt;hocprimumensest,hocelementumignis(quodtameninrerumnaturapeculiarecorpusessenegatDornheuser)hocaqua;hocphlegma;spiritus,oleum,crocus,mercurius,sal,sulphur,turbitum;omninoomniasuntquaeuis.QuidamexilliscontenduntmineraliumessentiasdebereextrahiexMineristerrae,antequamullumsolemautignemsintpassa,utaitDornheuserus.Dissenssioinmineralibus.Persuasumenimhabetessentiameffugere,cumsitinSpiritu.Nequeidtemere.Maximaenimparsessentiaeinspirituosaparteaereaautaetherea,utloquunturest:~~sicutdestillationeseuincunt,&euaporationesquaetandemcadauercorpusquerelinquuntmortuum,quodChymiciomnesnorunt,indequetamdiligenteruasorumrimasclaudiiubent,quanquamnonomnisinfugacisithalitu,sedquaedaminsale,&oleofixo&c.~~Quidamuoluntuenenumcumspirituabire,utinterdumTheophrastus,&c.Contraaliinonessentiamseduenenumcumhalituabirecontendunt,utcumfitessentiaarsenici,antimonii&alia.Paracelsusinlapidefaciendodiligentermandatutaurumpercementum&antimoniumexactepurgetur,neabeiusmaliciaquislaedatur:Itaargentumincineritio&copellaadpurumurunt.Sifuituirtusinmineraseuuenaintegra;curiubetisaurum&argentumexcoctumsumere?CurParacelsusaliasiubetauriessentiamcolligere,&Mercuriumantequamcoagulatur?IdemilleinMarcasitiscrudislongenobilioremquaeritessentiam,quamincoctisexquibusexhalauit.Attamenaliasetiamhassumit.CedomihiParacelsistasdecem.Secludamomnes;iubeboqueoperarisigillatim,&efficereessentiamantimonii.Nitotresexhibebunt,quotsuntnumero,ausimsponsionecertare.Aliusafferetregulumantimonii;aliusuitrum;aliuscrocumperdescensum,aliusperascensum;aliuscalcem,aliussublimatumfloremalbum;aliusterramcineream;aliuscroceam&nescioquaealia.Siiusserimeosdemmihipraeparare,MercuriumPhilosophorum;&aurisulphurquamputasillosdiscessuros?ChymiaParacelsicatotuplexquotupliceslaboratores.Nouimus,quiDornesiipraeparationesnasosuspendit,obunco,&Paracelsum,siuiueret,scribitasedisciturum.Dornesius,uicissimpungitalios.Neoparacelsussuaspraedicat.CratoaitParacelsumdeprauasseuereacceptaabaliis.PortasuomodocoquitsupplantandoitemParacelsum&c.Andernacusquaedamprobat;multaimprobat&c.IncredibileestquantasitChymiaeParacelsicaeincertitudo&uanitas.Nostrapharmacopoliacontra;Galenicorumconstantia.quomodo&rationequidfactumcomplacuit,&suiusumfecit;eosemperfit.Itaqueapudnosposcenticrocum,daturidem;Etsicinaliis.PosceaNeoparacelsosalem;Uitriolumdabit,autaeruginem.Sedannusnonsufficeretadistaomniaostendenda.Adesteiamquicunqueiudicarescienterpotestis;&fertesententiam,quaesectaillasit,Quidquepraebeat.Pungitautemnosperessentias;AnGaleniciignorentres.quasieasnonextrahentesneccomponentesignoremus,quidsint.Auscultate.Quafaciesenaturameliusaperit;artificiosane,&fucata,angenuina?UelutiRhabarbarum,undeagnoscesexChymianeanexhorto?Annonexhorto?ResrectiusexintegritatenaturaenoscunturquamexChymicatransformatione.NamhuiusbeneficioetiamChymiciillinoruntseRhabarbarumexcoquere,&nonstercus.Quiporroprebentcertius;illinequifaciemnatiuamcorruperunt,anilliquieamintegrampriusspectandamproponunt,quamincorpusimmittant?Equidemhosopinor.CurergoignorantGaleniciquidpraebeant?Necmihiobiiciastequoquepriusuisum&iudicatumcoquere.Paracelsicusomnemremignorat.Dornesiustibirespondet,paruarimaeffugereposseessentiamitauttupraeterfecesnihilretineas.Namintegrasnegatsensibuscognosci:QuidautemsiperoccultosmeatussesubducerettuusSpiritus,&lutumtuumnilmoraretur?extractaenatiuamformamexuerunt,necsuntampliusidquodfuerunt.Tibineaffirmanticredam?QuosignodocebisidquodextraxistiexRhabarbaro,eiusessentiamesse?Praeparationemfrustraallegas.Petitenimprincipium.Oculos&aliossensusnonpotestconsulere.Essentiaenimsensiliaaccidentianoncurat.Incapitibusmortuisrestatfixaessentia.Effectusrestat.AtnontantumPorta,&Quercetanus,sed&aliiautumantinresiduocorporeuimessentiaesuperesseetiampostustionem.Haecenimfixacumcenseatur,nonauffugitsedinsale,&oleoultimorestat.Undeetiamacuminapriorumextractorumpetisolent,adeffectumnoneundemsolum,sed&efficaciorem.Magnafidemerendumest,utParacelsicaextractaprorerumessentiisagnoscam.Nequeuerosibipersuaderipatianturstudiosisemperpraestabiliusesseessentiamenucleatamdari,quamintegrum.Nonsemperextractaconcinnanda.Naturaipsaoptimecognitumhabetquidexterramatre,suaesubstantiaeiungere;quidqueascisceredebeat.Cumqueomniacreethominiscausa,quaeuoluitinseruireeiussanitatiinterne,eaitacontemperauitipsautnihilpossisreprehendere,sintqueomniaDeoiudicanteexcellenterbona.AssitiamChymicusParacelsista,&tibipersuadeathocabiicidebere,&meliusreponi:isnehocexactiusscietquidconueniatnaturaeinstitutore?Anilleignorauerathocforesalutituocorpori?Sedreponitnemelius?Examina,&uidebis.Sumitaurum;additantimonium;uelcuprum;salemlateres&reliqua;idquepurgat.Deindecorrodituelaquafortiexcinabari,salePetrae,uitriolo,saleammoniaco:uelargentouiuo;siqueuultaurumuitaefacere;Mercuriumretinet;&amalgamaseumalagmamoreaurifabrorumconficit.Hocsoluitaquaforti;&adignemposteamassamcogitrubeam,quamextinguituinispiritu,infundit,siccat;datqueprouitaseruanda.IntelligisMercuriicorpusmanere.Namidreuiuiscitparuoartificioimosaepeexlocifrigore&humiditate;fitqueidquodpriuseratsineullodefectu.AnParacelsicimeliussupponant.Sed&agnoscisaquaefortisiniuriam,&alterationeimpressamqualitatemtamfacilenonelui.Athaecnonrarosuntnoxia.Siidcollaturumeratsalutituae,anignorabatadditamentaautornaturae?Ostendit&usus,quodaurisimplexpuluisnullihactenusnocuerit;multisueroilludaurumuitae.Paracelsusfateturpraeparationemaliquibusconferrenouasuires,uelutilapidiPhilosophorumquinonopereturexnaturaspecifica.Aliquaecorrectionesartinonadimuntur,cum&ipsadiuinomuneresitconcessa&c.ProculdubioergononsatisfidendumeritParacelsiceChymiae.Nontamennegoquodaliquaecorrectionesfiantperartemcomponentem.Idsolumostendissesufficiat,inplurimis,naturamlongemeliusintegramdari,quamitaseparatam:quiaaliquaipsacontemperaueritoptime,itautintegranocerenequeant;solutaueroacommistisinhomogeneacompositione,nonsinttuta,sicutexperieturisquiintegrumbibitacetum,&quidestillatumradicatum:quisuccumallii,&alliumintegrum&c.IdemsensitQuercetanusChymicus,quemadmodumsuprameminimus,cumagitdelathyride.Medicinanostraperlongamexperientiamtaliamultanotauit.Didicitautemetiamhoc,quoduiscoarctatainunosubiecto,feliciusadcertosaffectus&locaadhiberipossit,quaminaltero;quodinunogratior,fortior,&tutiorquaminalio.Chymiaeueramedicinaepraeparatoriaeinserta.ItaquearripuitChymiamueram&constantemutraquemanu,&cauetsibiabadulterinaillaParacelsicaquantumpotest.Itaqueapparetnoueritnenostraarsquidpraebeatannon,&conuitiumsatisestinautoremconuersum.Dicitporronosquaecapitidebentur,usurpareaduentriculisordeseluendas.Abususmedicamentorum.Nonignoramusnontantumtotiuscorporismirificumesseconsensum,sed&interpartesaliasaliisarctiusdeuinciri,&uelcumiis,uelpostpati.Quaedammedicinaecommunemuimhabent.Saepecerebrumpatiturpropteruentriculum.Illiitaqueopemlaturinonimmeritohuiussordeseuacuamus.Sed&nouimusunameandemquemedicinampluribussuccurreremembris;uelutibaccaelauriinseruiuntutero,uentriculo,epaticapiti,articulis,quoddidicimusadiumentosaepiuscomperto.Itaquenonabsurdumest,siadhibenturaduentriculumetiamsicerebrumsitsaluum.Ueruntamenconfundimusnihil;Quaedamcertismembrisconuenientemmagis.nequetamstultisumus,utprosanandopersecapiteusurpemusbaccasalkekengi,cumcertumsithasrenibus,&uesicae,imouenisadexonerandumserum,conuenire.Itaqueilleblateroiniuriamnobisfacit.Affectuscompositi,confusiuelcomplicati&c.Quodsicompositumaffectumincorporedeprehendimus;utunauicesitsuccurrendumpluribus;unusquisqueintelligit,prudenterposseconiunctaofferri,sicaeterarespondeant,quamsingula,nisitamfelixsitsimplex,utomnibussimulprosit,qualiasuaomniapeneesseParacelsicipronunciant.Paracelsicipeneomniadantadomnia.Sietiamuentriculusestcurandus,&suspicioest;foreutlaedaturcaputmedicinasursumuaporante;quisculpetsidefendentiacaputsimuladdamus,&prohibentiaexhalationem?Itasiremotioramembra.QuaecumnecdidiceritNeoparacelsusnecintelligat,innosdebachaturfuriose.Quodsisciret,autconsiderassetquarationeTurbitumsuummineralecomposuissetParacelsus;nonitademensfuisset.Sedapparethincadoculum,quodfugitiuoTheologopotestasaliquidsapiendinonsitconcessa.Negatnosἰδιότηταςεἰῤῥήτουςintelligere.Deoccultisproprietatibus.~~Supraresponsumest,quodexfacieexternaquidemaliquidliqueat,&potueritodoredeprehendereGalenusLycopersiumesseuenenatum,sicut&innouiorbis&indicahistoriaplantaquaedamdescribitursuosefoetoreabominabiliprodens&uenenataquaedamodoresaporeuedeprehendendifacultasnebestiisquidemabest;~~Certitudotamenexoperationesitpetenda.Paracelsicisfacultasistaademtautplurimumest.Nosterenimnouusintegraiudiciosensuumadimit.Atessata,syncereiudicarenequit,proptercorruptiuaspraeparationes.Quidergosciat?Pungitnospersordes.Nosdidicimussordesappellareillaaliena,quae&naturadedignataestinsocietatemsubstantiaeassumere;autquaecumciboassumtaiterumdeponit.Reliquaesordesneutiquamsunt,cumsordidacreaturaaDeononsitcondita.Sordes&reliquiae.Ubiuerouirtuspersegregationemartisexemtaest;superuacaneafiunt,&quadamtenusinutilia;&tuncliceatillisordesappellare,quanquamChymicisillisnonsempersordeant.Cumextrasolutionemusurpanturtota;mentitur,quodsintsordes.Cantilenamillamdecibis,lurconibus,comedonibus,uentribusdecantet;nonmedicis.ConuitiumdeGulaGalenicorumParacelsoconuenit.Nullaestratioistiusasotiaeadmedicinam.~~UideatautemneistonomineebriussemperParacelsussitaccusandus,cuiinorehocfuit,seplenouentrecurareaegrotossuos,idquodconueniebatepicuridegregeporco,&perconsequensNeoparacelsoapostataeeiusdiscipulo,quanquamnoncredamquicquamillumexParacelsodidicissepraeterconuitia.~~DeGradibusuirium.Desapientiacomputandorumgraduum,nonopuseratillasuperciliosa&stolidairrisione.Quodususnotauitingeneribus,exsingulariumexemplorumiudicio,quantumfieripotuit,accurato,quopactocatholicaconstituisolent,&comprobari,idobseruamus,nonignorantesnonomnessimiliteriudicare;necomniasingularianecloca,necannossemperrespondere.Gradiesadhumanamindustriamutsitaliquaepotiusregulaquamnullareuocati.Atquiutregulaaliquasit;necesseestextarecensum,quoplaerunqueaestimantur.SihocnonpotestferreNeoparac.autconfundatomnia,commedatqueprorosamandragoram;probethonicaeuforbium&c.autcirculodescribat,&digitoostendat,quaenamfeminainuniuersoanimaliumgeneresitpariturahocanno;&quaearborsitmillepomaexquisitaesimilitudinisgenitura.Interimsciantstudiosi,istosgradusdescriptosessesalteminmanifestisqualitatibusprimis,quae&tractilesappellantur;easautemtaminsimplicibus,quamincontemperatisnontantumtactused&aliissensibusexploratas;nonquidemprimo;sedconsequenter,&rationecumsensuconcurrente.Undeeffectus,color,odor,ariditas,pinguedo&aliacoaceruatamultammedicinamiuuerunt.Eademratioobseruataestinsecundisseumaterieaffectionibus.Uiresoccultae.Uiresautemillasoccultas,noruntabsqueNeoparacelsosicexacteinordinemrediginonposse,quanquam&inhisquaeperpetuasunt,aliquaenotataesintclasses,utdeuenenis,purgantibus&aliisconstat.Etiamoccultarumaliquosordinesnotatosesse.MultominorNeoparacelsocertitudoessedeuiriumgradibuspotest,utquifallacipraeparationeperagentiauiolentanonrarodecipitur;DementiaParacelsici.elementariauerocreditaseprorsusextirpatanonrequiriadmedicandum,quoargumentouesaniahominispatet.Uirulentaeinsaniaeest,quodeructatnosputare,artisessemultaconfundere.ConfusioGalenicorum.Siimpurumapuroinipsoperignemreuerberiiseparatumesset,tamimprobenonforetmentitus.InregulaArnoldipariutiturarte.DeArnoldidictoinususimplicium.Inquitille,ubisimpliciahabentur:nefortedicamusnonhaberi:addiditcuiqueregioniinmagnacopiasuppetere.Quid?Etiammarefertillasimplicia,&Lybiaearenae,&ArabiaePetrae?Nonomnislocusfertaccommodataremedia,utmundihistoriaeomnescumexperientiatestantur.Imosimpliciaibiassunt,sisemperuelaqua,uelarenis,uelsaxisautserpentibuscuratioperficeretur.Illeloquiturdesimplicibuscuratiuis,seusalutiferis:Loquitur&defacultateeorum,itautbenepossintadhiberi.QuidsitunecUulcanum,neceiusinstrumentahaberes;siaegerpriusmilliesmoreretur,quampraeparares;Nonnascunturinhypocaustis&plateisomnia.sitibideessetsimplexidoneum;mallesneofficiumdeserere,quamuelsimplicicrudouti,uelcomposito?Quiuerosirespueretaegertuassublimationes?Siipsecertamexpeteretmedicinam,aquaolimessetadiutus?Situaeauariciaenonpossetsatisfacere?TibituisqueParacelsistisinomnilocofacileestremediuminuenire,quinonrarouerbis,&imaginatione,&characteribus,&imagunculiscuratis;quaefacileestubiquecircumgestare,idquesinedefectu.Namututprofuitillares,semperplusiuuarepotest.Ueruntamenspecifica&appropriataquesolaprobas,nonubiqueinuenies.Etsiexquauisreobuiaposseteperchymicasexaltationespropriasmedicinasfacereputas,insanisdelirasquetotus.Onoslaeuosquitalemgenesinnonhabuimus,quanquameodemcoeloaliquinatisumus,quoParacelsistae.AttendattamenNeoparacelsusnefallatur.Cumenimrepudietexotica,uelitqueperpatriacuramfieri;siforteErfurdiauoceturRhodolphopolin;quorumillaultrasyluamThuringiacam,haecinradicibussitaest,atqueadeodiffertlocononparum,caueatnelongosmensesinpraeparatione,autetiamcongestionemedicinarumconsumat;idquodaegrominusfuturumessetutile.ConfectisenimpridemErfurdiaenonpotestutialibi,propterlocorumdissensum,utstolidegarrit.DelocoGalenicocontracomposita.ExtertiomethodiGalenicae,nostraecompositioni,utputat,aduersantemexscripsitsententiam.GalenusibiagitcumThessalicisdeulcerecurando,&rationemcompositioniseorumexaminat.Thessalicorumcompositio.~~Componebantautemilliperσύμβασινsuamostensismedicamentisuelperinsomnia,uelfortuitamconfusionem,uelcomputationem&enumerationemquandamautconiecturam,hocprofuissehuic,illudilli,necunumcompetereomnibus:~~Itaqueesseexsingulisfaciendummistum.HuicineptaeconfusioniGalenusapponitillauerbaquaerecitauitNeoparacelsus:Nonautemillisquisecundumuerammethodum,quamlatisibideminculcatexindicationibussuis,commiscentpharmaca,dequibus&nominatimaddit;IdemGalenilocusarguitParacelsicosstultitiae.ἀλλὰγὰροὐπρὸςτoὺςτοιούτουςὁλόγος.Neoparac.uerononattenditistaomniaParacelsistisdictaesse,quinequesciuntmedicamentaὡςἐμπειρικοὶ,ὅτιμὴβούλον¬~~ται,nequeὡςλογικὸι,ὅτιμὴδύνανται,&om¬ninoκατὰπέρτινὲςὄνοιλύραςοὐδʼἐπαίεινἱκανοὶτῆςτοιαύτηςθεωρίαςεἰσι,μῆτοιγεδὴλογισμῷτὸδέονἐξευρίσκειν.~~Hocest;Neoparac.repudiatexperientiam;quiainUulcaniaofficinasedens,&inspiciensessatamanatomiamexpraeparationeparatiudicium.Sicnempe,ut,siexIndiailliofferaturflossanguineusmonardis,cuiusuismedicalatet,ipsestatimdestilletindeaquam,oleum,quintamessentiam,&c.utuertatmodoinsalem,modoinmercurium,modoinsulphur,&citraomnemexperientiamexsolapraeparationedicat;Haecresfacitadepilepsianadmorbosmercuriales,salares,sulphureos,&c.ItaquenonscitutEmpiricus,seuperitusmedicus.Rationemetiamhabetmancam,cumindicationesnonsumatexcorporecurando,utibifacitGalenus,sexexessentiismedicinarum.Igiturnecscitutrationalis,Atqueitaomninosicutasinuslyram,itaisneaudirequidempotestcontemplationisnostraerationem,nedumipserationesuaconferentiamedicamentainuenire.Hocipsireponimus,siquidemullaautoritateeratutendum,praeterUulcaniam,seuigneam&ferream.Adhucdeprobationequodignoremusquiddemus.Aspergiturautemcorollariigratiatalisparalogismus:Galenicosprolibituutinaturamoretyrannorum.Galeniciincomponendononsequunturnaturaepraescriptum,sedprolibitueautuntur:Ergononsunteiusministri;sedtyranni.Etperconsequensaliquandopatientureaquaeeueniretyrannisconsueuere.Antecedensprobatur;quiacalidaobiiciuntfrigidis,haecqueuicissimillis,ubiquenituntursaltemopinione,neccognitumhabentqualeunumquodqueexistat.Ethocprosyllogismoaliomunitur:Quiainternasrerumqualitatesdiscrepantesabexternisnonpossuntuidereuelperciperesinealchymia.Negamusantecedens,quanquamaliquamlibidinemseupotiuslibertatemutendinobisconcedantnecesseestParacelsistae,etiamsilliarumpanturillis.Galenicisetiamarbitrariaelectio.Adprobationesdicimus,primamquidemdecalidis&frigidis,quodomninoignoretelenchum.estmedicinarum.Planeenimcontrariumarguit.InsaniaParacelsinegatiscalidafr¬igidisperseessealteranda.Sienimnaturaiubetcalidanoncalidis(nisialiquandoκατὰσυμβεβηκὸς)sedfrigidisadtemperiemreducere;&contrafrigidacalidis,idquodtotiusmundiconsensuconstat,adeoutciconiisquoque,gruibus,hirundinibusranis,&c.nonsitignotum;certenaturaepraescriptumobseruant.SedilleinfelixSophista,putatnosnonattenderesiquidoccultiinmorbissit,cuiopponendasituistotiussubstantiae.Galenicinonspernuntcrases,&nonsempersimplicicalore,sed&temperatoutuntur.Nos&hocobseruamus&calidisperse,quacalida,frigidaopponimus,siquidemillaexcessusuomorbumaffectionemueproduxerint,autminitentur.Uideantautemillibellihomines,neoliminphlegethontesudantes,excoquentesquesuamessentiamexemplodiuitisinEuangeliositiantfrigidam.Secundaprobatioapertumestmendacium.Galenicinonsemperopinantur.Utimurinmultisprobabiliconiectura,sedinpluribusscientiacertaest,&haecquideminomniartispraeceptoconstansfirmaquehabetur,illanonnisiinpraxi,cumpraeceptaadsingulariaaccommodantur.SisuatheorematatamfeliciterinusuadhiberepotestNeoparacelsus,utnusquamhaesitet,sedsemperdigitomonstret,haecuenulaobstructaest,hicestcausaepilepsiae,&c.Inomniumartificumpraexincaditdeliberatio,cuiusprincipiumestopinio.Etsicaccommodaboremediumcerte:Itaibitadlocumaffectum,sicoperabitur;hacillahorasanabit,&c.diuinusplaneuirest,&uenerandusnonaliter,quamilleasinusquiportabatsacramentum.ImpossibileestParacelsicispraxinexerceredemonstratiue.Uerumhocsibiimpossibileesse,arguitcontemptusanatomiaetopicae,&sensuum.Tertiaeademlepracontabescit.Nam&hocfictumest,quodignoremusqualequodqueexistat,utquisensuconuictisinealchymiasciamusignemcalidum,glaciemfrigidam,&c.SensusGalenicorum.oculisdiemanoctediscernimus:auribusaudiuimusNeoparacelsumessefugitiuumsacerdotem:gustupercepimuseiussalemsapereuitriolum,quin&oculisuidimuseiuscoloremprimoessesubuiridem;cumgallisautemmutatumfuisseinatramentinigredinem.~~Itanaribusdiscernimusambaraballio,&quanquamParacelsusinaquaomnium,ambarisodoremagnoscit,adiuuanttamenaliisensusdiscretionem,omninoqueinpropriis&communibusaccedenterationisusuplurimumsinealchymiaualemus.~~ParacelsiChymiaestadulterinae.NontamenrepudiamusillammedicinaeNostraeancillam.Neoparacelsicamnecassaquidemnuceredemerimus.Estenimfraudulentissimameretricula.Quomodoautemoccultasuirescognoscamus&discernamusamanifestis,satissupradictumest.SufficithicNeoparacelsimendaciumindicasse.Dictum&detyrannideest.Paeracelsicimultipoenastyrannicaspersoluerunt.OmenilludfatityrannicihactenussaepeexpertisuntParacelsici.Sinescitexempla,repetateaexhistoriis.EpilogushuiuspartisfoetoreNeoparacelsicoornandusfuit,neparumimmodestesegessisseperhiberipossit.Sanosaitnausearenostra;NauseaeGalenicorum.Ergomultomagisaegrotos.Stultihominis,stultacensura.Saninonopushabentmedico;cumqueillorumnaturasimiliconseruarigestiat;contrariameritorespuit.Nontameniduerumestusquequaque:Manifestumdelirium.Etsienimmedicinamrespuunt;nontamensempermedicinaemateriam.Gaudentenimuinopluressani,etsiilludsitmedicinamultisaegrotis,&c.Equidemsanusnonitaabhorreammedicinamsumendammihialiquandoaegroto,quanquamnoniamappetam.Diuersasuntnonappetere,&nauseare.Decopiasupradictumest;&telumrepulsumincerebrumNeoparacelsi&uentrem.Adhucpatuitfalsonegasseaduersariumquiddemusnosscire,&idcrimenrectetributumesseParacelsicis.Patebitautemidemetiaminsequentibus.NuncdeQuanto.NegatnosseGalenicosquantumdent,hocmodo:QuiAlchymiam&artificiosamseparationemignorat,isnescitinmedicinaquantitatemdoliumueram.AnGaleniciignorentquantumdent.GaleniciignorantAlchymiam,&c.ErgoGalenicinesciuntueramdosiumquantitatem.Propositiofirmatur,quiasineillanesciturquantumessentiae&uirtutisinresit:Ethuiusprosyllogismusest,quodnullifructusterrequotannisprodeanteademcopia&efficacia:Quodinfluentiacoelestisquotannisnonsiteadem:Ethociterumprobaturexperientiaextractionis;cumsaepemultumessentiaeexunaresit,saepeparum;saepenihil.Propositionemnegamus,utpoteelenchosecundumquiduitiosam.DosesnonpendentexChymiasimpliciter.Nonenimsimpliciterignoranturdosesueraeignorataalchymia,sedsaltemquatenusexhacciter.petuntur.~~Alioquinsensuum&rationisadminiculis,&experientiaeetiamindiesspectandae,examinandaeque,siuelquotidienouaenascerenturherbaesecundumsingulares,tantumtribuimusquantumnecParacelsicis,necuniuersaealchymiae,cum&haecnulliussineillissitmomenti.~~Sensus,ratio&experientiaplurissunttotaChymia.Itaque&primumfirmamentumpropositioniscuanescit,&secundumcumtertio.Etsienimconcesserimusomnia:tamennihilnecessitatissequiturdeAlchymia,multominusacAdamonecessariaeafuit,cumrebuscognitisnominaindidit,&cognouitsineSpagiriatribulisnonesseuiuendum,sedpane;corpusqueaduersusiniuriasdefendendum,indumentisdiuinoindiciosinecocturaagnitis.NominatimautemnihilcomprobatNeoparacelsusobdelusionemChymicam.Chymicaepraeparationesfallaces.Cumenimuelnegligentialaboratoris,uelinscitiarerum,&operumturpis(quamcadereinParacelsicosnecesseest;IgnorantiapropriaParacelsicorum.~~Omnesenimfereexalienostudio,quidametiamsineliterisinuaseruntChymiam,uelutihicnosterfugitiuuspastor,aurificesmulti,quorumaliquosnoui,interdum&unguentariiagyrtae,&similisfecisalcinoi)addeetiamsecundumParacelsicosquodinfelixhora,malusgenius,constellatiosinistra,quaeipsiinsuisscriptisaperteagnoscunt,deprauarerempossint,nonestconsequens,siparumuelnihilextrahitur,culpamesseinnatura,cuminartifice,&circumstantiisaliistantapossitesseuariatio.~~Naturanositanondecipit.Exhisnota,quodmoduspraeparandisitaccommodandusrebuspraecognitis,&noncognitioexpraeparationepetendacontrainsaniamParacelsici.Nossaepeeiusmomentanonaduertimus.Etenimsiquisoleumexbaccislaurirecentibusnimiumuelitdestillandoeducere,isexperietursepenelateremlauare,&parumautnihilextrahere,quiatuncaqueahumiditasexcedit,necdumsatexcoctumestoleum.Siitemnimisuetereselaborareuelit,iterumspecadet,quodautrancidumoleum,autnullumsitaccepturus.Nontotumestinannorum&regionumdiscrimine.Omnisenimarspotentiamnaturaepriorisinmateriacognoscitprius,&c.Prudentiainusuitemnecessariaest,&delectuscircumspectus,inlocis,aere,aquis,cultura,qualitatibussensilibus&reliquisadiunctiseffectisque:antequamartificesadsumantmateriam;sicutDornesiusinmagnaAlchymiadiligentermonet,nonpriuscoquens,sedsensuumiudicio&rationeexaminans,indeadChymiampergens.Sedreliquainteremblemataaddemus.Assumptumfictumest,siueueteresGalenicosintelligas,siuerecentes.IllienimquanquamnonhabuerintexcultamChymian&integram;rudimentatamen&primordiaagnoueruntmulta,&quidembeneficioArabumsatismatureetiamexcultam.GalenicianteParacelsumfueruntChymici,&hodieabsqueilloartemcolunt.CertissimumenimestinGalenicascholaantenatumParacelsumuiguisseChymiam,quanquamnoninomnilocoaequoexcellenter&culte.~~IdarguimusnontantumtestimonioCratonis,Andernaci&aliorum,adquosducentisantenatumParacelsumannisChymicilaboresapertissimedescripti,&continentesomniapene,quaeposteadeprauauitParacelsus&obscurauit,peruenerunt;~~sed&ipsorumautorumlibristotimundopenenotis,uelutiRaimundi,Arnoldi,Uistadii,Gebri,Richardi&innumerorumaliorum,quibusArabumGaleniquedoctrinanonsorduit.InterParacelsistasnonpotestesseueraChymia.Recentesueroadeoprofeceruntinillostudio,utapudeossolosuerasit,Paracelsicistamuariantibus,utunusquisquesibipropriamconfingat;suoqueingeniouideriuelitoptimasnossepraeparationes,quaeresnonconstantiamartis,sedleuitatemtemeritatemqueimperitiaearguit.Itaqueneumbramquidemartishabent,tantumabestutartem,quamnecesseestaxiomatisperpetuismethodicecomprehensamesse,citraqueomnemmutabilitatemconstarefirmam.AtParacelsicinesciuntquidemartismorem.ArsChymianonest.Artemubitenebunt?Nonestars,infurniscoquerequeuis,modo,utcuiqueuideturautincertusUulcanusoperatur,aututfortuitoresinterlaborandumexit.coctioinfurnis,&c.Principiumrationisrectaeperpetuumoperationibusestsupponendum,&c.Etpenesquosarsessepotest,nisiillos,quiomnemuitaminnaturacognoscendaconsumeregestiunt,&seproprieillistudioemanciparunt?~~Organicines,aurifabri,perditimonachi,fugitiuipastores,barbitonsores,myropolae,&idgenushominumsinistrogenioadesertastationepropriaadalienamdelatum,nepossuntquidemeamobtinere,cumfacultatemanaturanequidemadrusticosprecatiunculasdocendos,annulosformandos,&alia,inquibusprimianniconsumtisunt,nedumadarcananaturaeexploranda,quibusnullaunquamuniushominisaetassufficit,acceperintsatisidoneam.Sedneputetnobisdeessecornua,quibusreferireuelaudeamusuelpossimus,duoaddemus,primoperretortamoleumAntineoparacelsicumagemuseuincentesmaledicumillumsuanobisuitiaascripsisse,posteaemblemata,utinaliisfecimus,itaetiamhicconsiderabimus:~~Quinescitquiddet;Paracelsicosscirequantumdentexpraeparationibusimpossibileest.illenonpotestscirequantumdet:Paracelsicinesciuntquid;Ergo&quantum.Propositiofirmaestexaffectionenecessariasubiecti&adiuncti.Assumtumitafirmamus:AutcorrumpuntrespriuspernaturamfactasParacelsicisuisseparationibus,&transmutationibussimplicibus,autsaltemseruatanaturaesincerioresubstantiasegregarealiena,&obstantiaoperationioptimaeconantur.Innullohorumoperumessentiaenoticiamassequuntur,quatamenignorataipsumquidestperseignorarinecesseest.~~l.~~Decorruptione.Etenimexpropriisipsorumprincipiis,autsimplicesresatqueadeoipsaelementatractant;Deelementis.autcircamistaoccupantur.Elementaautemsincerasunt,autuitiatacommistioneperegrini,ueluticumaquaterreispartibusintermistisimpuriorredditaest,&sicdeaere.SynceraexChymiapersenonsciuntur.Sincera,uelnonpossuntessesubiectumChymicaeoperationis;siquidemillaseparatimpura,&praescriptumsibiterminumsuaeoperationishabet,essentiamdepuratissimam;atqueitasiaChymicoadhibenturκατὰσυμβεβηκὸςinusumeiusueniunt:PerseenimnihilChymicumest,nisielaboratumexartisistiuspraescripto.Etdifferrenaturamabartenotumest:Uelnecessariotransmutanturinaliudsymbolicum.ElementaeconmistaParacelsicaetractataiterumignorantur,quiaantepraeparationemlatent,postaliaoccurruntfacieatquealia.Iamautemtransmutatumdare,proeoexquotransmutatumest,estquidproquo,alterumproalterodare,&sihocfiteonominequasiipsumquodelaboratumest,des,opinioneturpitefallinecesseest.Suntocommista,atqueadeoimpura.DicoexParacelsicisaxiomatis,sisecundumilladepurentur,iterumlatitareessentiam.PrimumenimnullusParacelsicorumterminosmodumqueistiusconfusionisscirepotest,quitamensciendusest,utpateatquomodo,&quousquepurgatiositinstituenda.Scireautemilludcertonecante,necpostpraeparationemualent,siquidemsensushumaniinhacἀκριβείαdeficiunt.Secundumquidsisciunt,autconiiciunt:manifestumest,totumilludquodextaliscientiaextruitur,fortuitum,&coniecturaleesse.Postpraeparationemlongesuntincertiores.Nonenimtantumfacilitastransmutationisinelementiseosfallit,utputantesseillamipsamsubstantiamarripuisseretinuissequequaeantefuit,nonhanc,sedaliamextransmutationefactam,prehendant.Sed&decommistisdubitareeosnecesseest,sintneeasimpliciaplaneanmista,quaeattenuatasensusitafallerepossunt,utputenturseparata,cumnihilominusrestent.Insuperuixinaquaillafacultasoffertur.Ignis.Ignisenimsecundumquosdam,corpus&materiampropriamnonhabet,sedsalteminelementiscommunisquaedamformaest;&sihabet,spirituseiustenuissimusnullaretineripotestChymiciopera,cumomniapenetretuasanulloobstantelutimento.Aer.Aerquopactocoercebitur,utimpuritatesdeponat?Inmilleformastransmutabiturcitius,praesertimcumdepuratiofitperignesquibusadmistumcorrumpitur,&c.Terra.Terranusquammanibushominumapparettampura,quinueremistashabeatparticulas.Quofitutnonhucadconfusaseuimperfectemistapertineat,sedadclassemsequentem.Aqua.Restatitaquesolaaqua,quamtamenProteiinstarmutabilemessenemoignorat.OstenditetiamParacelsicuslabor;ututdepurauerisillaelementa,nihiloninussepararieaposse,&(quodipsedicebat)nullofineseparationis,exelementisiterumproducielementa.Imouelleuissimoignebalneiexaquafitaeruaporosus;Etuiceuersainsummohicinaquamredit.Sictransmutatumquomodopotestesseidquodpriusfuit?Sedadmista.Mistorum.Estautemmistiforma,illaipsacrasissubstanseparatio.Haecautsegregantinpartesmistionis,autinpartemperegrinamseuforisadhaerentem,&eam,quaepropriaest,&hocfactosibipersuadent;sesolamuimspecificam&quintamnaturamreiectisomnibuselementis&elementorumqualitatib.utquaeexternasint&peregrinarei,cuiusnaturaintimasitcoelestissubstantiaeelicuisse.Separatiomistiliumcorrumpitmistum.Siilludfit,certumest,substantiammisticorruptamesse,necremampliusesseidquodfuitsecundumformam.tialis,quaefacitutmistumsitidquodest.SiergoiamParacelsicusdatpartemmisti,hocest,salem,mercurium,sulphur,entiaprima,elementa,tincturas,&c.proipsamistiessentia,necessarioautdecipit,autignoratsealiuddareabeoquodfuit.Noluntautemaudiredeceptores.Ignorantergoquiddent.Deindenecuiribuspossunteaesseiisdemcumcorrupto.Namuiresmistiextramisturamnonsunt.Uismistiextramistionemnonsunt.Insupersiueraspecificaiactantseconficere,idquodnosteraduersariushicadratumingeminat,nonautemreispecificumestid,quodexsolutacrasiemersit;falsariisuntiterum,autturpesrerumignoratores.IiDepuratione.Uerumdepurentsaltemcitrasolutionemmistionis,dicimusprimumomneseorummodositacomparatosesse,uttransmutentpotiusreminaliud,quamdepurent,autinipsadepurationeaberrent.Paracelsicorumdepuratiopotissimampartemessentiaeabiicit.~~EtenimcumdepurationeminstituantnonParacelsicoperaltercationemprincipaliter,sedpersegregationem,atnecessarioaccedatalteratiouiolenta,&insegregatafecetestimonioipsorumnihilominusrestentpuraeautpurificandaeessentiae,utQuercetanus,Porta,Dornesius,Paracelsus,&c.~~desalesulphure,oleo,&quaeexfecibuseliciunt,affirmant,necesseestingentemerroremcircaessentiaseorumcommitti;undeconsequensest,nescireeosquidpraebeant.ExtractionesUeterumuerae,atnonidpraeseferuntquodstolidiParacelsici.Uetereslongefeliciores&circumspectioresfueruntinextrahendopersimplicesinfusiones,quaereuerapotissimamessentiaepartem,nonsolutaillaprimamistione&intima,educunt:EtquicquiduerideessentiahabentParacelsici;idomnetaliextractionidebetur.Reliquaeoperaepotiussuntcorruptiones&generationesnouisymbolici.PutredoParacelsicaostenditnonidempostdariquodantefuit.Idquodetiamputredoinplerisquepraemissatestatur.Deindequoddespecificisastruunt,&quintisnaturisseparatoomnielemento,&qualitateelementari,ideiusestabsurditatis,utnecessarioeuincatdelirareParacelsicosomnino.Itemdogiadespecificis.Confectumergoestignorareeosquid,&exconsectarioetiamquantumpraebeant.Putetautemfortealiquiseosloquimodificateacceptoessentiaeuocabuloproeoquodsimileessesingitur,&comparate.Sedinartiuminformationefriuolumilludest,&ipsiParacelsiciplaneuidericupiuntseipsasquintasnaturasexpediuisse.AnuerasessentiasexpediantParacelsici.Athocimpossibileillisesse,patet,nonminusacdeformali&specificanaturarei,quaeinmateriatisextramateriamnonest.Necfieripotestutmateriaepartibussolutisformaperstetintegra.Non.~~n.~~absolutaquaedamresestformamistorum,sedinipsisexistitelementiscommistis,&adunitatemexpluralitateredactis.MorbusParacelsiestaliquidseparatimexistens.~~Itaque&friuolumuanumqueParacelsiiudiciumest,quiputauitmorbumposseexpui,sicutdefebriscripsit,quoduideriteamuomituredditaminterratrementem,quasimorbisintquaedampeculiaresessentiaemateriataeinanimaliscorporehaerentes.~~UeraChymiaquidhabeat.HocdamusueraeChymiaequodinpaucacontrahereessentiamseucrasinpossit,cumadformam&materiamseusubstantiamnonpertineatτὸποσὸν,sedπὸδετιεῖναι.~~Damusetiamhocquod,cumnonquoduisinquoduisabeat,sedindeterminatum,quodpristinamresipitnaturam,ualeatcertasmedicinasetiampercorruptionem,&alterationemefficere,dequibustamennondicit,quodsintidemspeciecumpraeexistente;~~sedaliquidindefactumperartemsecundumpotentiamnaturae.Siuelitremclariusintelligere,exemplumalactesumat.Lactissegregatio.Hocsiseparatumest,&inpartesresolutummistionis;nonampliuslacest.Quiergobutyrodatopersuadereuelletselacdare,uellactisessentiamintegram,uanusforet.Ita&ParacelsicicumRhabarbarisalemobiiciunt;nunquampersuadebuntsenobisRhabarbarumuelessentiameius,itautreliquasintfecespraeteressentiamaccessoriae,dare:Etperconsequensnecquantumdeeodant.Namcorruptasubstantia,affectionesnonrestant.ItaqueinillosalenonpotestesseuisRhabarbari:perindeutnecinsaleuenereoNeoparacelsiuiscupri.Tertiaparsessentiaenonpotestesseesesentiaintegraeseparataareliquis.Atilliboniuiriperessatamanatomiamconcludereuolebantcuprumesseepar,&eparepatecurari.Ergonecorruptaessentianihilominusidipsumestquodfuit?EtParacelsicisolentsolumsalemextractumproassentiauendere,reliquislocofecumhabitisutpatetincoraliis&c.Quomodospecificamproprietatemcuprimihiexhibebis,cumcorruperiseiuscrasin,&tertiampartemsubstantiaeexhibeas?Annonperistamcorruptionemunumquodquereditadelementumexquofactumest?Siadelementum,annonetiamuireseiusatamistiuirtutemnonposseobtinere.MiliqueNamcertumesteductaillaelemenstioenimperiit;necillauirtusexunofuit,sedexpluribus.Sednecsuamrecuperatintegramquamantemisturamhabebat.Iamenimealabefactataestuicontrariorummistorum.Dumergonobissalemuenerisdarecupis,quidestineodeuenere?Nonuismisti,necuisprima.Anergoscistuquid&quantumnobisexhibeas?Sedattendealiud,quotibiomniatuaeripimus.Axiomahoctuumest,Paracelsicosnonutinisiessentiis&specificisqualitatibus,quasuocasἰδιότητους,ἀῤῥήτους.Paracelsicaessentiaestspecificaqualitasabomnielementoseparata.Essentiaautem,&haeipsaequalitatesquianullissensibuspatent,&obidetiamineffabilesdicuntur;nullumrelinquuntsensibuslocum,incognoscendis;illis;UndeomniatribuebaspraeparationiEssatae.Haecnonincurritinsensus.Nuncetiamhocaddis;Ergonecessentia.influentiamcaelestemquotanniseandemnonesse:Necpotesnegareunicuiqueindiuiduoesseuimdeterminatam,quaesitcuiquepropria.Quodinsensusnonincurrit,deconullahaberepotestscientia.QuanquamenimAntimoniiuniusqualitasgenericarationerespondetqualitatialterius;Etsicheleniumhocconsentitilliκατὰγένοςσυνώνυμον;ErgoessentiaeParacelsicaenequeuntsciri.tamenhuiusdeterminatauis,&formaultimanonestillius.~~Etipsaquoqueinfluentia(quaeuestra&omniumastrologorumuanorumsacraestanchora)quanquamsituniuersalis,determinaturtamendirectionibusadlocanontantum,sed&locipartes&indiuidua,itautnihilpossitagere,nisiprocuiusquedispositioneadpatiendum.~~Hisitaconstitutis&immotis;dicoteomninonescire,&quid&quale&quantumintuismedicinis.Quodenimuides,idnonputashocesse,quoddaturuses.Etpostquamextraxisti;seuredegistiadessentiam;scismultominus.Namnotaeillae&characteressuntdestructi;Etlicetsensibusaliasconceptasuelisaestimare;illistamenfidesnullaestapudte,quianullisnisispecificisueteris,aquibusomneelementum&qualitaselementarissitsegregata,atqueitaliceturatfauces,calidumtamenessenoncredis.Sirescognoscendaesuntspecificeperpraeparationem,necesseest.Necsiexuniuersali&genericarationerepetereuimuelis;determinata,&certacuiqueindiuiduoproprietasidferetexcausaoccultissima:Utcuiuissingulari&ultimaspecieirespondeatdeterminatapraeparatiospecificaSedhaecnonestquiaGenericausurpaturingeneribusSteademintotogenererhaebarbari,Egonecnoticlaspecificaest.Ettuidfaciendoperindeinsanires,acille,quiexsuaδυνάμειaduescendumcaseo,putatomnespariteraffectosesse:Cumergonecgenericescias,necspecifice,consequensestteomninonihilscirequidsitid,quodpraebes;Etperconsequensnecquantumnecquale.Seddemustibitescirequiddes,uelutiSpiritumUitrioli:Cumtamenignoresuirtutemspecificam,quamneceffectunecsensibusarripis,sedmodopraeparationis,impossibilisecundumsingularem&determinatamunicuiqueproportionem:Namillemodusestartis,sicutuis:Arsautemnoninsingularibusestsedinuniuersalibuspraeceptis,necdesingularinisiconfusedeterminat:Aliaapodixisexeffectuspecificonegato&c.atpropria&specificanoticiaestexultimisdeterminatisnaturaultima;nonexpraeparationegenerica:necesseesttesimulignorarequantitatemeius,&ueramdosin.Hinctesaluistuisprincipiisextrica.Nuncademblemata.Aisnullosfructusterraequotanniscademprouenirecopia&efficacia,obinfluentiamdiuersam.Apparetimperitiaexnonsufficientecausa.Decausisprouentusfrugum.NonsatisestNeoparac.influentiamcaeliillamtuam,quaetameninanecommentumest,adfrugesaccedere,utbonaefiant;Seminasisintlecta,benepraeparataterra,aeraccommodus,pluuiaesolesquerespondentes;tuncproficientbene.Praeualenttameninhisbonitasseminis,terraequecumlabore,&prouidentiaagricolae.Sinoninunolocobonumprouenit,atinalio.Haecsisint;uixtaminfelixibitannus,utnonaliquandorespondeattempestas,autaliquoinloco,undepetipotestbonum,siapudnosgeneratumestmalum,primastamentribuimusbenedicentiDeo.Orbisconfertauxilia.Ueruminillisnihiltibiaduersusnospraesidiiest.Nonannuatantumnobissuntmedicamenta;sed&annosa,quaequeperferuntaetatem.Itaquesihornumuinumnonestbonum;petimusbinum,trimum,quadrimum.BestiaesapientioresParacelsicis.Neetiamnosputesinfantiorespiscibusesseautauibus,quaepabulocommodoinunolocodeficientemigrantinalium;&pestiferumaeremmutantsalubri.SiGermanicauinanonsapiunt,confugerelicetadGrecaadItalica,adHispana&c.Scurrilitereluditsophistacommerciaterrarum.Nectibicondonamusmerdimoniorumadsubleuandaminopiamaliarumterrarumpercopiamaliarum,&mutumpermutationem,contemtum,&scurrilemelusionem.UosipsinonpotestiscarereuitrioloRomano,Ungaricoue;nonUngaricoAntimonio;nonMercurioCarnithio;nonArabicoUngaricoueauro,niuelitisnimismultuminRhenanoperderecoralia&UnionesSalanonfert,nequeGera.Undetibihaecpetuntur?NobilissimaParacelsipeneomniasuntperegrina,&nugatorhicaudeteacontemnere.Undeanomala?QuammultiinillisestisParacelsidegregeturpes?Nonergodeficimusindelectu.Etsinonomniagranatriticiproueniuntualida;quaedamprouenient.Queinhumidis&depressisreperiunturinutilia;eapetimusexmontanis.Quaeincaliginosispereunt;saluanturinserenis.Ipsanaturasatisnobissitulocorumdiuersoconsulit,nigeneralemalumterrasinfestat.Tamangustenoncogimur,utnonliceatexpatiari.Tuuerocumtuissensibusinsensatistibicaue,nepropaneuenenouescaris.Chymiciquinamexperianturinaequalemprouentum.DicisChymiatrosreipsaidexperiri;scilicetnonqualistuesinsensatus&irrationalisprorsus,sedqualeshi,quisensibus&rationesciuntutihiidexperiuntur;tuexperientiamhabereullamnonpotes.Etquidtudeillareexpraeparationibustuisiudicares?AnnonscribisaliquosteuidisseArsenicumtibipraeparatumunciatimuorasseinstarbutyri?Annontetriplaproportioneomniatuaualidissima,&extremigradusumereuelle?Annonpermensemsingalisdiebussemunciamabsquecorrigeite,Spiritusuitriolipotare?AbistisomnibusdissentiuntomnesruiSpagirici.Antusolusesquicornicumoculosconfigerepotes?TuiquouismodoparatumArsenicumintracorpusnonadmittunt,prudentioreshacinparte&circumspectioresueteribus;siueterumArsenicumidemestcumnostro,&nisicadauerproArsenicopraebeatur;Tuunciatimuoras.Tuialiquotguttassaltem,nempetres,quatuor;adsummumdrachmamSpiritusuitriolinonacidisolum,sed&dulcis,&balsamiuitrioliexhibent:Tusemunciamindiespotas:Tuisciuntaegrotisdandamedicamenta,&essealiquaextrema,quaegradunonpossintintendisaluauita,nisiinrarissimisἀνιπα¬θείαις,aliquidpeculiareautexaccidenteeueniat:tutriplamadomnempatientemuorassanuseorumquantitatem?ItanenostisParacelsicicertasquantitates?Itaneuobisconuenitinarteuestra?Infallibilehocirgumentumest,tenunquamfuissenecChymicumnecParacelsicum.Undenecesseesttuamexperientiamcumillorumnonconuenire,nectepossequidcertideretumprouentufeliciautinfeliciiudicare,utquiproessentiiscadaueraappares.Exunalibratantumextractum,uno,quantumextribusaliotemporecredo.Sedidnonarguitnaturaedefectumperse.Omninoridicula&falsapersuasiodeiudicioprouentusexessentiis.Potesteuenireexerrore,malaelectione,imperitia,&aliis.Quiduerositantumimpurirelictumfuisset,quantumadpondusistudforetsatis?Siseperatiotefefellisset?NamutParacelsusait,perMagisteriumtotasubstantiareducituradMagisterium;semperqueinfecibus&capitibusmortuisapparetaliquidessentiale;Etipseartifexnonraroaitarbitrio,&subsistitintraterminumcertum;Quidsiprodireulterius?Copiosiusextraheret?ExemploteconfunderemanifestiuslibetNicol:MonardesscribitYucamincontinentinascentemessesalubrem;inInsulaD.Dominiciuenenatampraesenter;necdissimilemalteramalterisitibiofferreturillaplantaseorsim:sensibusnullisutererisneceffectumexplorares,sedaduulcanioculosdeferres;cumquedicasrenenumomneesseincrassocorpore:nullamessentiamuulcanustuusexeadaret,quaamDominicusmisisset,plurimamauiemeaquamcontinens.Etindetucertestatieresdeuiribus&dosi.Atsimagisterperacelsusomniauerteretinessentiam,utituacertitudo?Nihilergohinccertilicetconcludere.Quidautemsialiquaauartia(ignoscenonpraeterrationemsuspicanti)tibipersuasissetuitium?Sciotamennonraroofferriuelinaniauelobsoleta.Etfrauseoprocessit,utsaepenobismittanturcadauera,uelmarisuffocata,uelaliquaartenucleospoliata,&inductaiterumcolorealiquo,neinternoscantur.FallacissimaeChymiasineexperimento&sensunihilprobat.Sedhocnouitdiligensmateriarius,exercitatusrerumindagatorfacilepersensus,&rationemdeprehendere.Inmineralibussaepeextraculpamsuntmetallici.Nametiaminunauenauariaespeciesconfundisolent;Mineraliumdiscretioartificibusquoqueimponit.saepequeparuauisestinmagnamole,utliquatoribusmetallicisconstat.Maximeautemdecipiunturhi,quiexuenisessentiasuenantur,uelutiquisulphurexcrudisMarcasitispetunt,&c.Uenenummineraliumplaerumqueestinspiritu.Sedususetiaminhiscircumspectosfacit,solentenimboniChymicipriusexpeririartificiisquibusdamprobatoriis:Ideoindustriipriustorrent,autcalcinantilla,utsintsecuriores.necaecoimpetu&NeoparacelsicaἀναισθησιάadUulcanumdelatioleum&operamcumpoenitentiaseraperdant.Estautemilludexamennonsinesensuum&rationisadminiculis.CrassumcorpiissemperesttutiuscontraNeoparacelsum.Neoparacelsuscumaiteosualdedoluisseiacturam&tempus,deartificibusquibussolenneestpostdiligensexamensedulolaborareiuxtamodumcuiusque,nequiduiriumeuanescat,auteffugiatdeessentia,mentitur.QuomodohocpotestesseuerumdearteChymica,quamfixaeessentiaeadeofugerenequeunt,utetiamincombustisrestent?Siarsetiamtotumcorpusuertitinmagisterium;iterummentitur,autstultitiamsuamaperit.Desuisimilibusautemimpostoribusimperitisueraloquitur:necattenditartishocnonesse,cumetiamipsiartificessedulomoneresoleant,nequistemereadoriaturChymian.ParacelsuscumDornesio&aliispeneomnibusperitioribusidipsuminscriptissuistestanturprofitenturque.ItaqueNeoparacelsusnonrarostulticiaesuaepaenaslusaoperadedit;necnaturamculparepotest,sedsuamipsiusdementiamindicat,dumillotismanibusadeiuspenetraliaaccessit,&temerariamanuignem&reliquaadmouit,quanquamaliquandocumbonosuccessu;fortunaetiamcaeciscolumbisinterdumsuppeditantegranum.Imperitiinterdumsuccessumsortiuntur.Arguit:Sinonestidemprouentus,dosisnonpotestesseeadem.Seduane,Doseoscertitudomanetetiamparcanatura.Uanaratioquaenegatdosinexprouentudissimili.Definiturenimeainoptimis,secundumspeciem.Quidinsingularibusrequiratur,usus&applicatiocumpraecedentediligentedelectusatismonent.DoRhabarbarioptimifortedrachmam.Perueniatadmedeterius:geminopondus,&quodsatissumo.Sicorpusnimiumcrescit;nonadeoineptussum,quininfusumdem,&expressum;Sed&tuncsensuumadminiculo,antequampropinem,uimexploro,&reliquisconspirantibusconiicioquidfuturumsitexusu.Experientia&ususrerumnotasbonorumhabet&malorum,&easetiantinadutelteriisartificiosisplerisque.Nouiautemexperientia,quaesintnotaefortis,quaedebilismedicinae,collationeinstitutacumaegroti,temporis,&aliorumindicationibus.RingatiamNeoparacelsus,quidtumpostea?ScribimusRecipe,Recipe.QuidscribitisuosParacelsici?SinonuultisRecipe,retineatisDecipe,idquoduobishaereditariumesse,acceptumaspiritibusParacelsicis,resipsaeloquuntur.Anadhaereamusueterumdosibus.Deliratcumobiicit,nosueterumdosibusitaadhaerere,utcaligascitiusrelinquamus.Capacitas.Sutorultracrepidam.poculorum.Mendaciumfoetidumest.Obiicititerumcapacitatempoculorum;sednouocumconuitio,quasiiurassemusnecareaegrotos.Suprasatisresponsumdecopiaest.Quiiurarintnecareaegros;euentusostendit;nempeilli,quiprobenedictisessentiisinuentriculosingeruntcorpusillud,exquofitatramentumscriptorium.Paracelsiciiniurati,uteoliberiusgrassentur.SedpeccodicensNeoparacelsumiuratum.Eiuratuspotiusest.Utenimliberegrassaripossit,conscientiamiuratamnontenet.EtideoDeo&Ecclesiaeiuramentorenunciauit,neessetastrictusullosacramento.UtendumiuratismedicisexAcademiis.Uideantaegroti,quomedicoutimalint,periuroneNeoparacello,anAcademicoiuramentononadmale,sedbeneexprescriptoartisfaciendumobli¬Bb2obligatis.Sednonadomniaconuitiaestrespondendum.Adhucdequanto.IamdeQuali.DequalitatemedicinarumignotaGalenicis.Quipertinaciterdefenditcrudorumusum,&nonadessentiamredactorum,isnonintelligitqualiadetmedicamenta.Galenicipertinaciterdefendunt&c.ergo&c.Propositiopatet;quiaquodlibetcorpushabetaliquidueneni,etiamalimentosum:quodnecartificialinecnaturalicoctioneseparatummorboscreat.OmnecrudumseuChymicenonpraeparatumuenenumdicitur.Quiergocrudadat&defendit;isnescitseuenenumdare&defendere.Habereautemquodqueuenenum,arguitautoritateParacelsiinmorbis,medicamentis,&diaeta.Itemconfessionenostra.Est&prolepsis:CumenimobiicerepossitGalenicus,nosnonignorareilluduenenum,sedanteuertere&cauerediaetaelegibus:Stultosnosuocat,&negatnosetiamdiaetamintelligere,quiaspagiriamnoncalleamus;quiafirmamentum&pyromantiamnonobseruemus;quiaoperemurtantumsecundumlibrosabsqueratione&solertia.Sedhicparumpersubsistamus.PropositiodupliciaegrotatSophismate,&impuritategeminaadhucpollutaest.Primumenimnonusquequaqueuerumest,quoddefendens&adhibenscruda,qualitatemeorumnonintelligat:Adprobationemuerodicimusquodparifidedecipiat.Nonomnecrudumuenenatum.Nequeenimomniacrudauenenumhabentnequeomniaexcoctaeocarent;Etis,qualissitresnonintelligit,quiqualesaffectionesseuqualitatesineanecsensu,necratione,necexperientiadidicit,nonisquidefendit&exhibetcruda.Deindeest&homonymiainCrudo.Crudum.Quicquiddissimileestcorporinostronecadhucpercoctionemassimilatum,idcrudumuocarisolet.HocsiquadamtenusadmittuntGalenici,nonsuntadeotrunci,&plumbei,quameosNeoparacelsusproclamat.Sedisaliudcrudumintelligit?Quodnam?Anhocquodcoquusadignemnonpraeparauit?Non.Animperfectum&immaturum?CrudumParacelsicum.Neutiquam.Quidtandem?Quodnonessatumest,seuspagiriceadessentiam&qualitatemspecificamredactum,seuutloquiturcuiusimpuritasnondumseparataestabimpuroperanatomiamessatam.Sedquidillestultussciatdecrudo?Paternoster:debebatpraeirerusticissuis,idquedidicerat:quismalusgeniuseumtamcrudum&impurum&feculentumfecit,utseimmisceretrebusnonintellectis?Crudumuerum.Crudumopponiturcocto;Est&crudummetaphoricumproimparato,utchartacruda,&c.quotuplexquecoctioest,totuplexetiamcruditas.Hocsiillescirecupit;Philosophorumlibrosperlegat&intelligat.Esuacarbonariapraeterlutum,fuliginem,fumumquepromereprosuastulticianihilpotest.Nectantumsapitautualetingenio,utabsqueillorumcorticenarepossit.Sedreliquapostea.Propositioitaqueadeofeculenta,nihilhabetessentificataeueritatis,autsaneparum,quodtamenillinonpatuit.Ingestacorpori.Firmamentumpropositionisstramineumest;exparteetiamPhantasticum&Utopicum.Aitomnecorpusaliquiduenenihabere;etiamalimentosum.Somniauitaliquandoquaedampharmacorumessesimplicitermedicamenta,quaedammedicamentaalimentosa;~~seuomninoeorum,quaeincorpusingeruntur,quedamalimenta,quaedammedicamenta,quaedamalimentamedicamentosa,praeterea,quaetemerequidamsolentimmittere,itautnecagantincorpus,necidimmittere,itautnecagantincorpus,necidimmutent,necmultumabeodemuicissimpatiantur.~~Illeueroineptuscorpusitadiuidit,quodaliudsitalimentosum,aliudnon,quaediuisioapudmedicosnonextat,necinlogicisferripotesttamsimpliciter.Anomnecorpusuenenatum.Sedestneomnicorporiuenenum?Asseritille,Sedimpudenter&imperite.SienimParacelsistarummedicamentaomniaautcorporasunt,autcorporeaeaffectiones,quidnobisilleineptusexillisparturiet,crudauolebataddere.Nonomnecrudumuenenumautmorbiferum.Ferulamergotemeritati.Sednequehocuerumest.Sanguiscrudusestrespectumembrorum,quibusnutriendisestdestinatus.Estneisuenenosus?Quimensassecundasexcerasis,pomis,nucibus,&eiusmodiadmodumsalubriterusurpant,facileagnoscuntdeliriumhominis.Sedundepatetuenenumcrudorum?Quiamorboscreat.Atfictumfalsumqueestomnecrudumgigneremorbum.Uaeergoauibus,piscibus,feris&omninoomnibuscrudiuoris,unacumplantarumgenere.Etsicrudumuenenosuomorboscreat,factusindeaffectuspestilens&uenenatuserit,quodcumnonsitcatholicum;arguitsophismatisineptiam.Apparetetiamhuncfugitiuumsacerdotemunacumprofessionebibliaabiecisse;inquibusnontantumhocest,quodadsalutemhominisomniasintconditapostdiuinamgloriam;sed&hocquodbenedictionealapsuquoquesanctificenturomnia,quodqueChristotestecibusintransincorpusneminempolluat.Sicrudaomniasuntuenena,quomodoueritashorumconstarepotest?AutoritasParac.Paracelsusdissolutusscurra.inaniorestcassanuce,Mentiturillefugitiu,dumcummonarchamPhilosophie&synceriorismedicineuocat.OmniumThessalorummaximeinsaniensfuitThessalus,inDeumimpius;Paracelsusdissolutusscurra.innaturamcontumeliosus,omniumbonorumosor;quiunacumtemulentiaspirituummalorumcommerciumperpetuocoluit;&c.sedeumexuirtutibusornarunttumaliimulti,tumnuperquiistudtuumimpurumscriptumprimuscondemnauitconfutauitquemedicusdoctiss.peritissimusqueHubnerus.Sedquisitutiterumtuaeconditionisturpitersisoblitus?Ubituusuulcanus?Galenumallegareaduersusnosnonpotes,quinequeeruditionenequeingenioassequieiusscriptauales;Etsiistisfacultatibusinstructusesses;inuidia&odiumtibioculospridemitaexcaecasset,utminusinipsouideres,quaminpictatabellaThamyris.Nostraconfessionedementerabuteris.Quanquamenimmalousuquaedamnocerefateamur;&uiresinterdumnonresponderediaetae:nontamendedimustibiomnenocensuenenumesse.Abiergocumtuoinsulsoparalogismoἐςκόρακας.Audiuistissophisma;Percipitenuncetiamaspersaornamenta.Quicrudadat,nonstatimdatuenenosa.Dicitnosporrigereuenenosa,quiacruda&indigesta.Quidsitibisitientidaremusuinimaluatici,autsaltemaquaefontanaepotum,numuenenumdedissemus?Possetistuduideri.Namprunascandentescumulatimcapitiingessissemus,aquibussiperanatomiamessatamsegregareris,benetibiforet.Sedintelliguntomnesmaledictum.Galenicinonfugiuntpublicum.Nosquodfacimus,apertefacimus&sanostestesnostrarum.praeparationum&compositionumferrepossumusinforo,ubipublicaextantpharmacopolia.Tuquidinuulcaniacoquastacitus,&solus;quodqueindesinetesteoccultispraeparationibus&materiaproferasetiamatqueetiamuide.Paracelsicisuspectideueneno.Namnostrishominibusfucusualdesubolet;necpriusdesinemusteueneficumuocare,quamexpressisuerbis,&candidedicas,quid&quomodopraepares,&exhibeas.Deseparationeueneni.Uisposteauenenumcuiusquecorporisdeberesepararicoctioneuelartificiosauelnaturali:Tametsifalsumest,quodquecorpusesseuenenatum;concedamustamen,uttepremamus.Sinaturaseparatcoctionesuauenena:&quodcunqueanaturaperfectum,&adultimumessentiaeterminumperductumest,idabeosimulcoctummaturumquefactumest:Nullumigiturperfectum,naturaerituenenum,&perconsequenscumanaturaaccipiamusillaintegranostra,falsum&fictumeritistudtuumimpudenscommentum.Pergeporroetiamitaratiocinari:simoreartisuestreseparatuenenanaturacoctioneuentriculi,&reliquorummembrorum;uoscumexcapitibusmortuisfacitissales,exurina&stercore&aliisexcrementis(sanguineo,spermatico)praestantissimauestraarcana,quidfacitis?Paracelsiciexcrementaseparataanaturainarcanauertunt.Essentiamdicescolligimus.Atistaresuenenumerat?siessentiamueneniconficitis;&hominibuspromedicinaoffertis,annonestisuenefici?sed&cumexauroargentoqueelicitisnonessentias,sedexcrementa:exaereaeruginem:MetallorumexcrementaParacelsicorummagisteria.ferroferruginem:&haecmagisteriauocatis,&magnamorborumadiumenta,annoniterumnonentiarerumipsarum,sedentiauenenorumcuditis?AdeopulchraestParacelsistarum&inprimisfugitiuisacerdotisdoctrina,utseipsaquamoptimedestruatur.Quidautemsiet,cumregnumaseipsodissidet?Corruet.UeraChymtauenenaseparatauenenatis.Estautemnonpraeterrem,quodueraChymiadicaturuenenumseparare.Quibusenimidinessentiaespirituest;inillisfacileperitcoctura,assatione,diuaporationequealia.Quibusinadhaerenteimpuritate,ealiberanturhacsubtracta.Quibusinuirtutib.mutabilibus,seuqualitatibus;iisalteratiocorrectionemaffert.Uenenumnonomneincrasocorpore.AtquodNeoparacellusasseritomneuenenumincrassocorporeseparabiliasubtilisubstantiaesse;Chymicinonsempersubtilissimamreipartemquaerunt.falsumdicit,unde&decipiturdumputatid,quodChymiciextrahunt,semperesseessentiamseupartemsubtilissimamuirespersecontinentem,&c.Est&inhocmirificusquodseparationemnaturalemsaltemuentriculoascribat.Atuentriculusnihilperseseparat.Eiusenimestexcibidissimilibuspartibusefficereuniformemchylum&heterogeneaunire.Uentriculsofficium.Otemaleconciliatum.~~Irudissimeomnium,&discepriusteNosse,consulensuentriculumtuumquidagat,nisifortetuusuentriculusnonesthomogeneusnostro,quiseparatapriuscomminuit,&inuniformemmassamomniaredigere&confundereconsueuit,uixuaporememittit.~~Idsituaeollae&cucurbiteimitarentur,nontamsaepeperditaessentiafecesredderentadspeciemaliquamplausibilemcompositas.Bodensteindeuentriculiactione.~~BodensteniusinpraefationelibrideTartaroait,quodinstomachosulphureaseparenturasalsis&mercurialibus,expellanturqueinintestina,reliquaduo(salsascilicet&mercurialia)transmittanturiecori,undeporrosalsaperducanturadrenesinquibusfiattertiadigestio,mercurialiauerointotumcorpusadilludnutriendum.~~UerumineptittotusunacumParacelso,aquoistadeliriaaccepit.Dixeratautem,sulphurpurissimum,essebalsamumhumanicorporispraestantissimum,quodputrefactionesprohibeat:Itemquodsulphursitomnepingue,quodincendipossit&intenuissimamsulphurissubstantiamuerti.Sihocuerumest,&nontantumsimilecuratursimili;sed&nutritur,separaturautemcibisulphuradintestina,undeexcernitur:quomodotummedicamentatumnutrimentaadbalsamumreliquicorporisperueniunt?&licetdicatnullumistorumprincipiorumpersepurumesse,sedadhucconpositumita,utinsulphuresintsal&mercurius,sulphureexcellente:naturaetamenappetitum&finem,peruertit.Magisenimdebebatidappetere,inquosulphur&balsamuseratmagis.Etquaeratiositsulphurpotiusinmercurio&saleperduciadepar,quaminsulphure?Paracelsicorumdeliria.Mentiturautemquoduentriculusseparetfecesachymo,utpatetanatomicis.Seditadelirentnecesseest,quispretisprincipiisuerishominemextrahominemquaerunt,eiusquemembrainofficinaliquatoria,inmineralibus,&c.inspiciunt.IntermorbosParacelsumcelebrareEnsueneniintercaeteraferepronobilissimocontendit.Deenteueneni.EstoistudParacelsicum,quanquamnonignoremusistumχενόδο¬ξονinlibrodeTartaroomnesmorbosexhocdeduxisse.Nobilitatemilliusentismihinonpraedicauerit.FortassistotusParacelsusexeoentefuit;quiascribiturmonarchaphilosophiae,&exduabusgentibusnobilibusnatusfuisse.Etconsentaneumidfermeest.Namqualiscaussa,taliseffectus.Uirulentaconuitiataleensdecebant.CumetiamomnesParacelsicisibiarrogentnobilitatem,&insignitersintmaledici,exeodemouoforssuntprognati:SedquaesoNeoparacelse,sialiquismorbusincorporeest,quiuocaturensueneni,&uoscuratissimiliasimilibus,numdabitisuenenum,utquisictusascorpioneconualescat?nonequidemdices.sedsimilemembro,contrariumueroueneno.Curergosupradetestabarisaxiomamedicumπερὶἐναντίων?sed&siuenenialiquodensestinparuomundo;seuperse,seuexaccidente;annonidpriusestinmagno?Siessentiaealiquaesuntuenena,nonsolaadhaerentiaillisuenenaerunt.Siquaedamessentia(quaeidemestquodens)uenenumest;curdicuntursaltemfeces&corporaadhaerentiaessentiisesseuenena?Uerumquidemestaliquatotisnaturisnobisesseinimica.Undenonadconseruandosnos,sedaliosusussuntdata.AtNeoparacelsoἀκατάληπτόντιearesest,neessentiascudendoaliquandoprocreentuenena.Deenteuenenidicitaliquidol.fecisseGalenicos.UoxipsaextartarocumParacelsoinmedicinamirnepsit.Remquodattinet,sciuntnostri,maloulutamcibosnocere,quampharmaca,necomninaturae&constitutionicompetereomnia,magistraexperientia.Sinoxamaliquisuenenumnominauit,perindeutreginaMassagetarumThomyrisuinuminebriansuenenumnuncupansfecerit.Philosophitropisnoncrebroluxuriantur.Iterumdeuentriculiofficio.Tuueroiterumimperitegarrisdeuentriculoseparante,uentrisequininonimmemor,inquodigeritisadtotumunionepartiumefficiendum.Dediaetaepraescripto.Noslegesuiuendipraescribere,&aegrotoscurarenonplenouentrecomissantescumipsismoreParacellicoinperpetuumautoris&discipulorumopprobrium,sanaremolestefers.Itaquequopotesuenenoilludnostruminstitutumafflas,&iniquissimasdurissimasquelegesuocas.Regulaediaeteticaenoniniquae.Deiniquitatenemoconqueritur,nisiiniquus.Duritasdelicatisappellatur,cumgulaeeorum,ueneri,&aliisnonconniuemus,quanquamnonignoremusinaegrorumgratiam&concedimulta&sumi,ubiraesertimreparabiledamnumest,&desideriumualidum.Aegrotisquadamconceduntur.Tuimperitiamtuamprodis,&nefariumsarcasmumidnobismaleinterpretando,quodnaturamorbi,causa,symptomatum&aliapraescribunt,quodnonsitsineratione,uttuturpitermentiris.Uocasnosstultos:DestulticiaGalenicorum.Tuergosapienscumaegristegristuisdeliciare,bibeuinaHispanica,cumfebricitantibusadsatietatem&ebrietatemParacelsicamusque:lauacumeisinparoxysmo,&uenereutere;Daillisardentetotocorpore,quodunohaustuamystidebibantexcellauinaria:ingerereiubesalsa,pinguia,mellea,alliata,&reliqua.Beneconsules.SedcuraisnosnihilsaperedeDiaeta?AnGalenicinihilsapiantdediata.quiascilicetnihilnouimusdeSpagirica&artificiosaseparatione,necunquamuidimus,quidincibislatitet.Atiniquusualdees.~~Tuipseuentriculoattribuerasillamseparationem,necegoullumnouiParacelsicum,quisuadeatculinamtransferreinofficinamdestillatoriamadeorigide,quanquaminterdumcontendantetiamaliquidnutritionisinessentiisillissuisesse.~~Essentiaeexcibisextracta.~~QuainremiraculosumquidprofiteturPorta,quiexcorporeextractaquintaessentiaquantitatisparuaeuiriumautem&nutritionispraestantissimae,affirmataegrotostriduanainediaerectos&stomachoderelictos,&uitam&roborarecepisse,sicrederedignumest.~~Caporumdestillata.Necnegamusfierietiamanostriscaponumdestillata,&similia,adaegrotossustentandos.NonomnisubiquecibusChymiceextrahendus.Extrahietiamexhordeoptisanam&alia.Atidnoninomnimorbonecessariumest,deprehensumqueexperientiadus.rientiaestsineillotamlaboriosolaborefaciliusfieriinscula,&aliatumroborantia,nutrientiaque,tumetiamalterantia.MementoilliusaxiomatisAristotelei,quodnobisobiiciebas:Frustrafieriperplura,&c.Itemnaturapauciscontentaest.Haetuaefueruntcantilenae,quastibiuicissimoccinimus.Naturapaucadesiderat.Quodsisanaestcontentapaucis,quidmorboaffecta,nisiisestbulimia?Itatamenmoderamusomniautuiresdurarepossintusqueadsuumiudicium,taminchronicis,quaminacutis.Separationesillasartificiosassciueruntnostri,antequamomnesParacelsiciinuteroterraesuntdestillati.ItaDornaeesexplicatuocemhancdepraesagioexignicumignisastrasepalamfaciunthominibus.Itaquetumentiris,scribensnosinDiaetanonusurpareextractionesuirtutumnutrientium.Quidtibiautemuiscumpyromantia?Numposcisutexignidiuinemus,sicuttusupraexmanibuspermeretriculamtuamChyromantian?exArabumfactionededucitisartemParacelsicam.Uoluitfortassispyronomiandicere,sedrabiesindiuersiumrapuit.IllorumuiciniChaldaei,Medi,Assyriiignemcolebant,&hostiismactatisexeoscirecupiebantderebusfuturis.Itaquesistatimuoraretuictimas,diffusaflamma,&tranquilla,puraperspicuaqueemicaret,absquefumisrutilis&reliquis,annuereceptisDeusiudicabatur.Uosergoarreptaindearteexcocturaeflammisdesaluteaegrotisimiliteruaticinamini?AmetuosDeusuester,utnisiresipueritis,hic&ibicumeoinmedioeiuscomplexusitis.Nobislaudiest,eiusmodiimpianontentasse.Uideturautemillenugatorignisregiminaintelligereadcoquendoscibosnecessaria,siquidemdediaetaagit.Medicusmonitorcoqui,noncoquus.Nosmedicos&coquossimulnonprofitemur,quanquamnonraromonendiinstruendiquesuntipsicoquiquatenus&quidcoqueredebeant.Aliasnoningerimusnosalienaearti.Neoparacelsihocartificiumestubiqueessetotum;hocestnusquamiuxtaillud:Quisquisubiquehabitat;maximenusquamhabitat.Quodsiuultnoscibosquoqueadessentiamredactos;egrotisofferredebere,agnoscimusidaliquandonecessariumesse,necomittianostrisutpraediximus:omninotamen&moreParacelsicoidefficere,necutilenecnecessariumest.Anmedicusdebeatesseaestrologusindiaetapraescribenda.Sednontantumcoquosnosesseuult,uerumetiamAstrologos.~~Onoslaeuosquinoncoemimus&exosculamurmendacissimaParacelsistarumcalendaria,indequediscimusquando&quidedendumbibendumque,qualisaliquandostultusfuit,quisignomalointabulisdeprenso,esuriebatusquedextrumaffulgeretcoelum.~~SedstolidumillumNeoparacelsumadCardanumdeelectionibusmittimus,inuenietfortecapitellum.Diaetaetiamabsqueinspectocoeloinstituipotest.QuidsirusticinostrieruditioresessentomnibusParacelsicis?QuidCcQuidsipatresfamiliasnossentdebonitateciborumiudicareuelcoelonulloconsiderato?sedbreuiaudiesNeoparacelse,uolenteDeo,quiddecoelotuo,aquotototucumomnibustuisfoedissimeaberratis,secundumueritatemsitsentiendum.CauenetibiimponantprimatesParacelsici.~~Interimteμέτεωρολέρηνannumeremusillisfatuis,quorummentionemfacitcollegaParacelsiAgrippa,quodobstultitiamcoactisintpendereAlexandriaetributumilludβλακκεννόμιον,parimodo,sicuthodiemeretriculaeRomanopontificisoluuntpreciuminiustitiae,quoduocantnummumseucensumlactarium.~~AnGalenicitantumexlibrisfaciantmedicinam.Dumaisnosoperaritantumsecundumlibrosabsqueratione&solertia;idfructuslabiorumtuorummendacissimorum,&cordisimpurissimiest.LibriinuisiParacelsicis.Sedtelibriuruntpunguntque.Benefacissiilloscaues,nefortesapientiorexmemoria&tabulismundifias,idquodolimdeChristianorumliberisidemtecumApostataIulianusuerituslegitur.HosnupernotauitetiamLenchheimerusineruditosuodesagislibello.~~Benetamenlibrosrepudias,quiaspiritusParacelsici,Euestri,&XeninephideiexdoctrinaArbatelsolentuobisadesse,&omniamonstraresinelibris,quosuocabasinpraefationemortuamliteram,&illeautorArbattelisnihilindediscendumputat,quiaomniasintplenaerrorum.~~Librirepudiatiaboccultissophistisspirituumcommerciaeposcentibus.Fortassis&Bibliaabiecisti,sicutprofessionem.Otesinelibrishominemabsolutum&perfectum.Mirarisubit;sitamaduersarisististudio,undesumseristotautorumtestimonia,quaecitasintuotractatu.Paracelsiciopespirituumsciuntetiamnonscriptae.Sinonindices&compendiateinstruxerunt,nonaberitsuspiciofamiliarisgenii,dequoParacelsicigloriantur,quodetiamnonscriptasubiiciat.Quotiesautempraefationistuaeobliuisceris?quidtibicumArabeDamasceno,cuiusliteraesuntmortuae?DeaphorismisDamasceni.Secundumeiusaphorismumannotasti:curnon&quartum,quiest:Siquisinpriscorum(Hippocratis,queminpraefationediuinumuocat)lectioneassiduussit&eorumdogmataadamussimdiscutiat,similiteradiuuatur.Uetereslegendi.Addo&quintum:Praeceptoresaudiendi.Exhissolum,quaeinantiquorumuoluminibusleguntur,medicinam,citrauiuamdoctorisuocem,exercereresestsortitatilis&caussalis.Ui.Aph.Quaepraeceptoreperito&fidelipercipiunturtutiorasunt,&minoreconstantiactura.QuidrequiratDamascenusuides?Exactamprimumrationem&acumendexterrimiiudiciiadusumartis,quodtibideest,utinhocscriptoadunguemprodidisti.Deindeconiungitnaturaeexpeditae&felicilectionemlibrorumuetustorum;illam,felicitatemscilicetnaturealiquam,fortassistibipoteramuslargiri,nisicorrupissesflagitiose:hancomninorepudias.Nonenimpriscacomplecteris,sedparacelsica,quaenuperadmodumceperuntcolligi&uulgari,autoreipsouiuentenullidesuisquidimpertiente.Paracelsusinuidus.Itaquetuadoctrinanonestprisca,sednondumtothabetannos,quottu.Priscaquae.AtDamascenuspriscauocatrespiciensadsuametatem&seculaantiqua:aquib.quidrepeterepotesnonHippocraticum&Galenicum?PatresbeneficioartisParacelsicaenonuixerunt.putidumenimilludnugamentumdepatribus,quibeneficioartisParacelsicae&lapidisPhilosophicitammultaseculaincolumesdurauerint,nullonesomnioquidemprobarepotestis.NonestcontentusDamascenusnaturaebonitate,&lectionepriscorumsedulaadamussim;adiicituiuipraeceptorisuocem.Hicteinterrogamusprimum,adquamamussimtuexcuteresoleaspriscascripta?Adanatomiaeessataedices.AtillamcertumestignorasseDamascenum.EssataanatomiasomniumestParacelsicum.QuanquamenimArabsfuit,ueraeChymiaepotuitconsciusfuisse;Essataetuaenonpotuit,quaecumParacelsonatauixest.Etueterumscriptaeamnonhaberepalamest.Tuexcutiseauerbereliuoris&corruptelaemalitiosae,&imperitissimaestupidissimaequeimpudentiae.ParacelsiciplaeriquespontenascunturutmuresAegyptiietraxae,&c.Haectuaamussisest.Deindeexponenobisaquouiuopraeceptoremedicodidicistimedicinam?inquaAcademiauelunicumaphorismumamedicoaudiuisti?Atemporeapostasiaeinmedicosdebacchatuses,tantumabestutillosdiscendigratiaauscultaueris.EccetibiDamasceniaphorismos,interquosquaesononumnonpraetereas.Ueteresnoncriminandi.Admonetenimfideliterueteresnonproscindendoscontumeliis,quoddecaussisrerumpauloaltiusdisseruerint,&alienioraprincipiainterdumquaesierint.Alioquinenim(inquit)satissuntconsentanearationi,quaedocuerunt.NominatautemilleinduodecimoaphorismoGalenum&Aristotelem,quorumdoctrinatibiestinulcereunguis.Quandoetiameiusdoctrinatibitamplacuit;curdetestatussupraesaphorismumXxxii.Contrariaremediae.inquoest:contrariacontrariorumsuntremedia,&nonsimiliumsimilia?uidesperuetustamessedesimilibusdisquisitionem,&nonaParacelsoinuentam.Seddiesnosdeficeret,sitibispeculumexaphorismisDamasceniconcinnareuellemus.DamascenusAntiparacelsicus.Omnibusenimpeneuerbisteconfutat,maximetamenaphoris.Xiiii.ubirepudiaturessentianutritiuatua;35.&36.Specificanontuta.ubiamuletaParacelsica&occultaequalitatesindubiumuocantur,&nontutumasylummedicorumappellanturspecificaequalitates:In39.Item103.humoristaest:In48.digitonotatNeoparacelsum,nominemediciilliterati,rerumqueimperiti,utplurimumhomicidae.In49.repudiatcognitionemexpraeparationeessataeanatomiae.Item145.spiritusdoctorishumilisopitulaturaegrotis.In50.totusmagistralisest,dicens:Gloriosihominis(uaticinatusestdeParacelsicismonarchis&c.~~).~~fastum&multiloquiumdamnato.Inspice&57.demutationeueterisconsuetudinis,quamnoxiam&pestilentissimam(intelligensipsammutationem)essediuinoplaneore,contraParacelsistaspronuntiat.In63.TheriacamcontraNeoparacelsumretinet.Item109.In65.Entiamorborumignorat,sedquantum,quale,plenum,&c.procausisagnoscit.Inio5.medicimodestiamrequirit,quamNeoparacelsusinhaccontentionestudioexuit.146.reiicitiudicantem&temerepronunciantemNeoparacelsum.In156.grauiterait:Logossaltemtractantesinterfectores.logici&quiingenioproprioiudicantdeaegritudinibus,utplurimumsuntinterfectores.IamuerbosusestNeoparacelsus,&expropriaUulcaniofficinaessataqueanatomiaiudicat.Conclude,quipotes.SeddimittendusDamascenusest,neadcrucemadigathominem.PercontemptumnuncupasGalenicosfratresignorantiae.Galenicifratresignoratiae.Quidtibilucriestexconrumelia?AnnontepudetomnibusbonisTheologis,lureconsultis,PhilosophisinomnibusAcademiis,quin&honestisciuibusteprostituerefamamtuam?Paucistuaeffrenislinguagrataest;Paracelsicorumgratianondurabilis.quipostquamteininsanabilemalumpraecipitarunttuogaudebuntpericulo.Respicefortunamtuisimilium.Adcarcerem&ignemquaerunturilli,quibusprimumapplauseratmultitudo.Hoctunescisnecprouidesimmemoreius:Superbiaanteceditruinam.Oteturpissimaeignorantiaefratrem,quinequetenequealianoscas.Illifratresincollegiiseorumsunt,quiomniὀρθοδοξίᾳualedixerunt,quiquesuperbiaefferunturultraomneidquodDeusest.UidenetibifugitinoTheologonaeniamsismeditatus.Sequiturprolepsisdecorrectoriis.Uideriuultretorsisseinnosacculationemmalignorummedicamentorum,quodtamenfalsissimumest;DecorrecturisGalenicis.fingitaliquem,quiopponatcorrectionemGalenicisusitatam,quasiconcederentseutiuenenatis,ateadememendare,itautsintextranoxam.ParacelsiciinGalenicosscurriliterbachantur.Mirificeautempetulans&scurrilisestinplationeistiusprolepseos.Sermoanimicharacterest.Nonpossumusdetealiterpronuntiare,quamquodscurrasis.Pigetautemillareferre.Expugnarecorrectionesanniteristaliparalogismo:CorrectioGalenicacorpusadditcorpori,Ergouenenumuenenocumulat,&itaGalenicibisstultiesselaborant.PoteratalicuisimpliciuideriNeoparacelsuscumsuisParacelsicisnonuticorporibuscumuenenireaperagantur;Sedanimasanimabusapponere,uirtutessolutasuirtutibus,atqueitamiscerestultitiaesuaesomnia.CorporaquaeParacelsicis.Sediscorporauocatcrassa&imparata,&calumniaturnosnonessentificatausurpare&pura,sedimpura&reiectanea.Sedantecedensfallitfoedoelenchoκατάτι.Totumautemturpitudine&carcinomateconsequentislethaliteraegrotat.QuibuscorrigantGalenici.Dicimusprimumnostrascorrectionesnonsolumfieripercorporumeorumquenonimpurorum&uenenatorum,utimprobementitur,seddepurgatorum,&tutorumabomninoxa,compositionem;sed&lotionem,macerationem,diuaporationem,ustionem,digestionem,extractionem,expressionem&aliosmodosplures.Decipitergonugatorilleimperituselenchoparticulari.Deindefacnosconponerecorpora:fitidautmomentaneiscompositionibusquaeiamiamsuntusurpandae,autstabilibus&inartereceptis,qualesindispensatoriispobliceextant.Siilludconsideres;~~quanquamnonignotumestinternosquoque,nonomnespariesseindustria&uigilantia,necsolummedicumoportetfacere,quaedecet,sed&ministros,siquitamenexartescribunt,illiplerunquecorrectasumuntsimplicia&praeparata,sisuspicioest,autunquamdeprehensumestaliquidillispericuliadesse,quanquamidnonsimpliciter,sedferecollatecumpraesenteaegriconstitutionesumisolet.~~Itaqueadduntroborantia,alterantia,deuehentia,dirigentia,compescentiasaeuitias&c.qualia&quantaoportet,nonneglectisproprietatibus&sympathiissiquibusmutuoafficiuntur,uelelutapurgataqueuelextracta,uelinfusa&c.Galenicinonrepudiantuereextracta.Nonenimrepudiantolea&reliquaopeChymiaeueraeueleiusprincipio,maceratione,confectamedicamenta.Sieaspectes,quaelongaexperientiaadusumetiamfortuitumcomprobataconcinnari&seruarisolent;nonidfitsinedigestione,quam&Paracelsiciinomnibuspenepraeparationibussuisnecessitatereicoacti,interdumetiamnimisstolide(namdeomnibusfereusurpaturmensisphilosophicus;unde&liquoremmacerationis&digestionissolentmenstruumappellarequasiomniumnaturaesseteadem&c.MenstruumParacelsicorum.(dequareuideaturHieronymusRubeus&alii.)adhibent.Quidautempraestatdigestio?OccinemusNeoparacelsoilludnobisexGalenoobiectum,aduersusThessalosautemabilloprolatum:Digestioredigitomniaeadunumactum.καὶμὴνῷἑταῖρε(Neothessalumuocatamicumaliospirituquamquoipseagitatur.ἐντῇσυμπλοκῇτῶνεἰδῶνουφυλάττονταῖτῶνδικείωνὐσιῶναἱἐνείργειαι&c.indigestionenonseruantursigillatimactussubstantiarumsuarum,sedreducunturadunamquandamcommunemformam&crasin:idquemachinariGalenicididicerantexmistionenaturali.Corrigentiaergocumaguntinreliqua,&uicissimabeispatiuntur;adinnoxiamreducunturpotentiam,quamexperientiaposteasalutaremhominibusuluannotauit&comprobauit.Itaquecompositanoniamsuntactuplurasimplicia;Corpuscorporiadditumzonaugetuenenum.sedunumnumeromistum.Siformaesingularesnonmanent,ergonecmateriaeultimae:&uanumest,quodcorpuscorporiadditumuenenumaugeat,Mutationeenimadnouamessentiamfactanoniammanetuetus.Sed&falsumesseexsuperioribuspatuit,nosuticorporibusuenenatisprocorrectione,quanquaminterdumuenena,interdumalianocituracorrigamus,nonomninoxiouenenoexistente.ItaquebisstultusNeoparacelsusest,qui&supracompositionesreprehenderat,&iamcorrectionesconuellit.Mistainususuntinstarsimpliciumquibussuntpotentiaeplures.Illaeueromisturae,adusumprosimplicibusadhibentur,siquidmolestiadhuchabent,nouisadfacilitatemadducunturingeniis.ItaexTheriacafacimusTheriacalemaquam,&acetum&alia:Ingratumeiussaporememendamusgratorummistura,&reliqua,quaecalumniatorinostrononsuntignota.Paracelsicaetiamcorrigientadditiecorporibus.Itaergoparalogismusconfususest.~~EtuideamusannonetiamParacelsicicorporecorporiadditocorrigant,priustamenadmonentesNeoparacelsum,utconsideretannonaliquandouenenumcertumuenenoiunctumcontrariauiiditaobtrinerit,utexduplicihostefactumsitβοῆθημαsalutare?~~Sinonsuccurrit:cogitetillosuersus:ToxicaZelotypodedituxorMaechamarito&c.Etcolligerepoterit,nisirationeuacat:certumuenenumuenenocontrarioadditumeiusnoxamcorrigit:quidfietnonuenenatisindustrioartificiopermistis?Uerumilludagamus,aDiaetaincipientes.UocatusesthiscetemporibusRodolphopolinaduiricuiusdam,utaiebant,podagram&colicamcurandam.Paracelsicicibosnoncorriguntessentiis.Proculdubioextractoscibosnonsecumuexit;sedpassimdiuersoriorumatqueadeouulgariumcoquorumministeriouixit.Hiquidillipraepararunt?Numessataeanatomiaeτερετὸςματα?Nullomodo.Quin&praeceptoricoquuscreagram,sicutolimAchillesChironitestudinemincaputimpegisset,dicens,quidtibihospescumnostraculina.QuidegeritbonusNeoparacelsus?Esurierit?Neutiquam.Comederitergo&biberit,securusaueneno,appositacorpora:sedilleoccurret:uentriculusmeusnaturalemanatomiamperegit.Prolepsisdeuentriculo.Utinamuero,inquam,istud.Sedcuripsituncliceatadillamanchoramconfugere,nobisnonliceat?Curnon&nosdicamus:Uentriculusagitspagyrum.Ergononopusestforisfieriseparationem.Uerumcumcoquiomnescibos,suoscorrigantsaleaddito,uinumueroaffusaaqua&sulphurisfumo;cumtammultacoieruntuenena,concedetnobisnecessarioautuenenumomniacorporanonhabere,autuenenumauenenocorrigi;autsescientemuolentemqueuiruscomedisse&bibisse&noxampraesentemincurrisse.Nequeenimopiophagummaurum,autmithridaticumhabetuentriculum.Dicetsortassisusuciborumconsuetonaturanostrauulgareuenenumnoncurat.Dicamrursus,quorsumergoGalenicosstimulauitdiaetaenomine?Quodusuanimaliuminciboinnoxiumest,iduenenumnonest.Nonenimuenenumest,quodusumollitum,&naturaeinnoxiumfactumestomninontantumhomini,sed&bestiae,&plantis.TaliapraeceptauxorituaedictitaNeoparacelse,nisitibiosprobearomatizetsandalio,&argumentisponderosiseuincatseueneficamnonesse,mirabor.NoliteautemputaremehaeccumNeoparacelsosoloagere.Publicoconuictusesttestimonio;atqueadeoebriisuiParacelsi.Paracelsustotasnoctespotans&uoransnonputauitcorporaesseuenena.Noniuuabituretiamsidicet,cocturaillafociuenenumseparari.Cumenimipsotestefecesabiiciendaeuenenumretineant,utpotequodincorporeuultesse,ipseuerononexpressaedatsedoleracumiusculo;nunquameffugietuirus.Sinolitinfecibusmanere,sedinliquoremabire;Uenenataqualitasiniusinfusionisdeponitur.caueatiusculo.Sinhalitudissipari,uitetoua,&quaecunquecruda.Monemusautemstudiosos,uerealiquandoiniuradeponiuenenosamqualitatem,sicutinomniinfusionesolentcorporumuiresanimaduerti.Itaiusellebori,Thymelaeae,&aliorumsoletabiici.Ita&pomum&raphanusaliquandoinquosurculisuspectorumsuntassi,nonsolentuenireinusum.DemagisteriisParacelsusscripsit,quodpereatotacorporumquantitasfiatmagisterium:Sedexhiscolligere&hocest.CumParacelsicitritasoleantmacerare&inliquoremuireseuocare;eumqueposteaabiectiscrasiisdecoquere&destillare,usqueadessentiamdictam;nonuerumessequodgarritNeoparacelsusinfecibusuenenumesse.ubihicuenenumincorporecrasse?Nonenimomneuenenumfixumest.Sedmultauolatilia,exquogenereetiamestNeoparacelsispiritus.MercuriussublimatusprorsusdamnatistamartemNeoparacelsicam.Uerumenimueroillisuccituncuenenatisunt,cumipsarestalis;uelutiinTora,quamtradunttamensubstantiatotacitranoxamedi;Atsisuccussaltemsanguinemontigerit;praesentaneumesseuenenum.QuodipsumdeHispanorumelleboroalboexperientiatestatur,utquiexpressosuccoutanturprotoxicoadnecandasbestias,quorumsanguinemdelibutasagittaattigerit.Exquoetiamhocpatetquodsupradiximus,naturamaliquibusuenenatisaddidissealexipharmacum;quodsisepares;auxilioremotopurumputumremanereuenenum.Sedadparacelsicascorrectiones.ExtractioTurpethiQuercetaniscrupulounopraecipiturdari.Atcommodenonpotestdeglutiri:&siunapilulacertamuentriculipartemattingeretibiquehaereret;quantumnoxaeallaturasit,facileestconiicere.Paracelsicietiammedicamentacorriguntcorporibus.Mandaturergodaricumuinorubro.Athoccorpusest.Itaoleummartiscumconseruapraebeturabeodem.IdemChymicusnominatimaitSpagyrositapraeparare,utinrebusmaligna,qualitaspropriiscorrectiuisprorsusretundatur.Integranonraroessentiissunttutiora.Etquodillasintadiectitia,ostenditcompositionibussuis;&deoleouitrioli,quodpersedatumsineliquore,uentriculoasseritessenoxium.ImoaffirmatinterdumintegratutiusadhiberiessentiissicTheophrastuspraecipitdeusuprimorumentium,quodsintexuinobibenda.Cumetiamprimumenssulphurisfacit,additeisalemsolutum,quiquomodopercolaturassolutiones&congelationesfiat,itautsaltemperegrinaeaquecrassiuscularemoueanturnotumest.Itasublimatio&lotiomercurii;sublimatiosulphuris&aliorum,quidaliudpraestant?AtquiParacelsicidantcumuino,cumiusculis,&aliiscorpulentis.Specificumodoriferum.Specificumodoriferumingreditur,Ambra,muscus,Sybeta,&aliaintegra,necfitseparatio.Paracelsusergoinartemsuidiscipulipeccauit.Dornaeustalemfacitcompositionemexsalibus,RecipeSalisauri:Salisantimonii;melissaean.◉5.Saliscommunispuri;Salispetrae◉uiiimisce:Edesuperpane.Inhaccorporasuntcrassiorasaluulgare,&petrae;quanquam&reliquanonsintspiritus.Nonpossuntediperse.Itaquepanisadditur;uenenumnempeueneno,censoreNeoparacelso.ExaminetautemillecensorhancParacelsicompositionemaduersuspesteminlib.deTartaro:AdpestemParacelsiantidotus.Recip.Uiniardentis&correctiunciasdecem.Specierumducis,lithontribon,Bezoarsingulorumsemunciam,TheriacaeAlexandrinaemithridatiselectian:Unciamcumsemisse.Misceantur.Dosisestunciausqueadtres.Haec.Paracelsuscomposuit,quaenedicassecundumessentiamintelligidebere,magnitudodoseosarguit.NonenimParacelsicaeessentiaeuoranturadunciasduasueltres.Itaquenonfecitmagister,secundumgeniumnostrisophistae.Curetiamutiturelectuarioducis,&reliquis,quetotaexcorporibusconstant,atqueitasuntuenenatissimaexsententiaillius?AnignorabattuncilludaxiomaParacelsus?Paracelsusetiamnobilissimisrebusuenenumponit.Minime.Naminexplicationecapitisistiusmanifestedicit;inomnireetiamnobilissimaesseuenenum,utinmusco,ambraec.Num&inaere,sole,caelo?quiaubiquemalumsitconiunctumbono;Etmalumfaciatincorporeaegritudines&c.Nontamenconsentitdiscipulopraeceptor.Namuenenumilludnonnisiinspiritumineraliponit,quemomnibusetiamuegetalibusassignat.QuidhicdemagistroillodicendumNeoparacelse?ParacelsusuenenumponitinSpiritu:Uideturtibinonparumaduersari,quianonspiritui,sedcorporiistudasscribis.Neoparacelsusincrassocorpori.AtquibonuserasParacelsicus?Fortassishocsciuisti,seduitareuolensCharybdim,incidistiinscyllam.Quomodoenimtuncaquaedestillatespiritusuitrioli,salis&aliorumatetamimpunebiberentur,siuenenuminillisesset?Quin&spirituinaturaequomodopersimilitudinemsuccurreres?Iamponisincorporenonsineratione.Dearsenicounciatimuerato.Atquidtuinarsenicouidistiuocari?Spiritumne?Nonsane.NamQuercetanusait,cumeoexhalareuenenum.Etinspiritupotissimumessearguiturdestillationeoleorum,tincturarum&c.&experientiacerta,quoduidemuscoctura&aliisexhalationibusuimomnemaliquibusadimi.Omneuenenumpotiusestuelinspiritu,uelinsucco.Interreasubstantiaesseuixullumscimus.EtconsentitMuffeticonfidentiadefixis.Andernacustamenaiteroderearseniumseucrudumseucrematum.Corpusergo&cadauer.Uideutteexhisextrices.Multismodisfallerisdumuenenumaugeriscribis,sicorpusadditocorporecorrigatur.Uiderisueroinnuereautcorpusessentia,autessentiaessentiamemendaridebere.Hocnon.Namessentiaperanatomiamtuamuenenumamittit.Nonopusergotibiestcorrectorio.AtquitunctecumneParacelsusquidemsentit,utexsuperioribusliquetexemplis.Confugiesaddiuersitatempraeparationum.Atuosfecesabiicitis:Ettuinillisuenenumponis.~~Ergo&Paracelsiessentianihilhabetueneni,(quodtameninfecibusnequitessesiinspirituest)atqueitaismagistermagnospagiriaesuaeprobroautaliquidfacittemere,autuenenumreliquit,sicutaxiomaeiusenunciatinspirituuenenumesse.~~Siadhucuirusrestatinpraeparatis,quidpraestiterislaborando?Antuncessatatuaanotomiaaliquidhabetusus?quomodoetiamueredixistiparacelsistasnilnisiessentias,&specificasuirtutesusurpare,siutunturcorrectoriis?Debetergo,siullaapuduoscorrectioest,corpuscorrigiperessentiam.Sediamiterumuacillataxiomaistudtuum;Aliaergocorrectioapudtenonest,quamreductioadessentiam,quaetibiestpuriabimpuroseparatio.NullaParacelsicisestcorrectio,quianeccorpuscorpore,necessentiamessentianecessentiamcorpore,neccontra,nequeetiampraeparationecorrigunt,exhuiusnostridecretis.Sediamquiescepaulisper.Etiamhoctibiadimetur;utitaomnisNeoparacelsicussitplaneinemendabilis;quanquamnonopusestdemonstratione,aduersantibustumaliisParacelsicistumexperientia&factoquotidiano.Donasnobiscorrectionesnostrasnihilhabereincommodi:atpeneimposibilesesseostendisita.CorrectionesGalenicaeauttolluntuenenaperseparationemspagiricam,autrepressionemeorum.Neutromodotollunt;inutilessuntergo.Propositionispartemextuocerebrofingis;partemexfictaresponsionesumis.Assumtumcomprobasdeprimapartepernegationemofficiispagirici.Quiaenimnostraecorrecturaenonseparantpurumabimpuro,ideononsuntspagiricae,necearummodoemendant.Dealteraparteuerbosuses;putasqueopinariidnos,realiterhabente.Sireprimerentinquis,nullaindiciaueneniinpurgantibusapparerent.Sedapparent:Ergononreprimunt.Hypotheseosloco,tanquamproconfesso,autoritatemGaleniponis;purgantianullacarereueneno.Assumptumprobascongeriesymptomatum,queinterpurgandumcruciantaegros,&totministeriarequirunt,Sedtuprimumerrasmaledistribuendo&correctionumfinemunumsaltem,omissisaliissumendo.~~FalsuserascumtuoParacelsoomnecorpushabereuenenum,&ubiqueconiunctummalumbono,cuiusfalsitatemargueresatisapudtepoterantdiuinaoracula,sieorummeminisses,quanquamperseratiosituana,cumnonideoubiqueuenenumsit,quiaubiquesitbonumcummalo&c.~~Exhactuadeceptioneoriturhicfinisangustior.Etsiproquauisnoxaautincommoditateuenenumsumsistisiamampliusdistribuendopeccasti.Quaecorrigantur.Corrigimusenimquorundamtarditateminoperando;quorundampraecipitem&impetuosummotum;quorundamuolatilitatem,utitaloquar.Quaedamnimiscalida,frigida,humida,siccaforentperse:Admoderationemergoreducunturpercontratia.Quaedamuentosafuerant;quaedamgustui&uentriculoingrata:quaedamhancillampartemlaederent,antequamadaffectumlocumperuenirent:quaedamneperueniuntquidemintegrisuiribusnisicumuehiculonaturaagentesineelectione.Quedamaliquibusindiuiduisnonbenecongruunt&c.Hi&similesaliimultifinessuntincorrigendo,itautnonsempersintpropositauenena.Sedhisiamimmoremur,quandoitalibetdeuenenisloquendoueris.Quomodocorrigamus.Corrigimusneergoillatantumperrepressionem&retusionem,quamcertefieriperagenscontrariumpatet?Alexiteria.Nonnegamusnosstudiosequaererealexiteria,siquacertahaberipossunt,quorumἐνέργειαuelaboleatuimuenenatamrelictasalutari;uelitaeneruet,utabsqueincommodoperueniatadfinemsuummedicina:autetiamcohibeat,quominusinactumprodeat;quaetriaputamusuerborepressioniscontineriposse.Praeparatiopartis.Uerumenimuerononraropartemsubiectamitapraeparamus,utauenenopatinequeat.Interdumtardaereieffectummaturamusideo,quiadiuturnioremoraincorporeuenenumeratproditurum,uelputrefactionenociturum;uelinunapartehaerendoeamstabilitatelaesurum&c.Taliaautemuenenanunquamadhibemustemere,sedcumsummagrauisqueurgetnecessitas,&pluscertiauxilii,quamincertaenoxaesperatur&intenditur.Hacergoinpartedeficittuadistributio.Sed&illauacillat,quodputasnoscorporacorporibusprocorrectioneaddita,anteusumnonseparare.Multaperignemcorrigimus.Multaperaquam;lauantes,coquentes,exhalarepermittentes&c.Quaedametiamadaeremsuspensamalitiamponunt.Quaedam,tosta,cocta,macerataquesimul,&quialiimodipassiminnostrorumlibrisextant.EstapudN.MonardeninsignislocusdeYucaesucco,quipresensuenenumestexpressussolum:Quodsicoquaturadmedias;acetumpraebetsalubre.Sicoquaturadcrassitiem;mellisuicemsupplet.Additille:Uidequantiinrebusmomentisitcoctio,quandoquidempraesensuenenuminsalutarealimentum&potumuertit.Haechistorianostrumsophistamconfunditegregie.Galenicietiamextrahendocorrigunt.Sed&utimurillaseparatione,tumchymicaperfectiorestumrudioreproutfertnaturarei.Nonenimuttuputasoleis&reliquisdestituimurChymicis.Uerumnonita,uttu,cumParacelsoinsanimus.Acceditergoadduplicemelenchum,etiamhictertiuspetitionisprincipii,quodestmerummendacium&calumnia.Derepressione.Sedderepressionenobislitemmoues,peculiariparalogismo.Scireprimumdebes,noscorrectionibusnostrisintraeoslimitessubsistere,utcaueaturenormisnaturaelaesio,quantumfieripotest.Uenenorumusus.Nullanecessitasnoscogituenenouti,nisiuelillaipsauialiquidboniincorporeoperaturumsit,inquoprohibemusτὸἄγαν,facientesmoremilitari,ubinonraroutgrauiorhostispellatur,mitiorconciliatur;&postquamuictoriaobtentaest,dimittiturcumbonapace;uelubiconiunctauirtussalutiferaest;quaetamenamaliciosaseparariomninononpotestillasalua.~~Fitergoutaliquidtententillaeuires,sicuthostiscontrahostemconductusnonomninoconducentiparcit,&necesseestcontrariomedicamento,nobisaduersantemmorbumtollere,oppositiscopiishis,quaepersequidemnaturaminfestant,atdumhosteminueniunt,&ipsaanaturaauocantur&reprimuntursimul,itatamenutpeneseasituictorianonadabolitionemnaturaesedmorbi;~~naturaautemliberataillorumpugnaemergensinactum,irritataqueutrumqueprofliget&corporeexturbet.Motuscorporummedicamento.Hinceuenitutcorporainterduminconflictucommoueanturmagis,praesertimubinonsatispatentuiaeimplicitumquemalumaltiusradicesegit,necpotestarcesuaemouerinisiuiolente;autaliquiserrorconmissus,autsymptomanouum,uelnouusmorbusanteindeprehensusemergit&c.Electiomedicinae.~~ueruntameninelectioneeiusmedicinaeconsulimusexperientiam&rationem,iterummoreboniimperatorisfacientesquicumhosticiscopiisuticogitur,eassumitquasnonsaeuiter&crudeliterfurereperspectumhabet,autquasfacilepossitcoercere,siquidmoliriuelint.~~Cumitaquenaturamitiadederit,quaeperexperientiamcognitahabemus;necnecessitasmalonodomalumpostulatcuneum:diligenter&uim&quantitatem&defensionismodumcumreliquisaestimamus,pergimusqueadeliberationealacriter,nihilmorantesturbasleues,quandoquidemnullumconficiturbellumsinealiquomotu.Aliquaecommotionesinpurgandonegliguntur.Ingrauioribusnecessitasnosexcusat.Haec&Paracelsicinonignorant.Sedtibicalumniosumodiumoculospraestrinxit,&mentemligauit,neuidere&iudicarerectepossis.Cumergodicissireprimerent;nullaueneniindiciainterpurgandumapparerent;reponimustibiprimumelenchumaccidentis.Potestenimaliquideuenirequodhumanadiligentiacauerinonpotuit.Deindeateinuidoiudicarisoletuenenatumhoc,quodreipsanonest.Nonauenenoestomnisturbacorporis.Nonenimquaeuisturbaincorporeauenenoest.Necomnepurgans,excitatturbas,necsemper&inomnicorpore,idemoperaturmodoeodem,utdicebat&Hippocrates.Insuperetsiappareantindiciaueneni;nontamennegaturcorrectio.Namhaecadhibeturideo,utsinontotatollaturnoxa,mitigeturtamen,neingrauiusmalumprecipitet.Itaque&elenchusconsequentisatecommittitur.Querecensesinassumptiprobationepartimmalitiosedetortasuntabelenchoκατάτι,partimaccidente.Quaedampurgationesplacidissimae.Noninomnipurgationeistasuntsymptomata.~~Saepissimenihilpercipiturmolestiae,nisiquodaliasetiam,dumnaturaimpuritatessegregat,soleteuenire,uelutimotionescircaumbilicum&uellicationes,rugitusintestinorum,excretrixstimulata,&similia,quaeunusquisqueferequotidieuelcitrapurgationesartificialesexperitur.~~Perturbatiototiuscorporisnonsempertantaest,quantamfingis;nequeenimconiunctaomnipurganti.Lipothymiaerarissimaedeprehenduntur;Lipothymia.interdumeasexcusatnecessitas,sicut&inuenaesectione,modosintreuocabiles.Horror.Horrerealiquemoperantemedicamento,respericulosanonest.Halitus,&confluentesundiquepernaturaeexcutientismotum,humoresfacileneruos&musculosuellicant;&idcrebrumsoletesseetiamsinecathartico.Horrentmultiuelasolouino,cummaneaieiunisbibitur.Conuulsionesegonecdumuidiullasapurganteexcitatas,quanquamsaepissimepropinauerim.DeacetodestillatohocasseritGuintherius.Eueniretameninhypercatharsibus&nimiumuiolentis,qualiameminiolimaParacelsicoquodamperuitrumantimoniiprocurataeodemeffectu,consentaneumest,idqueadmonueruntperiti.Singultusnonomnispernicieisignumest:Etsoletetiamhicrarocomesesse.Umbiliciuellicationes.Sedaturtamenfacile:uellicationesumbilicitustudioamplificas.Quidenimbonorumosorfaceretaliud?Uidesnonomnianecsemperuenenumindicare,quiaquaedammitiasunt,&fereusitata,quaedametiamcitrauenenumeueniunt,praesertimdelicatis,quiquenaturasuntnauseabundi,autaliquaaffectioneamedicamentisabhorrent.Quaedamantipathiae.Uirgoquaedamuisopomosanguinemnaribusstillabat,&animodeficiebat:aliusastacosfluuiatilesferrenonpoterat,&c.Multinauseantuinasulphurata,uobisdicentibussulphuresseanimamuini,&c.Istaneergosuntuenena?Deastantibus.Decopiaastantiumgarris.Soleoquotannisbisauttersatgrauepurganssumereuelsolus.Etidnouimussaepiuseuenire.Siquiautemimbecillioressunt,quamutsuaopesesustentent,curillisnonaddamusministros?Fabularisdecordialibus,&confortatiuis.Cordialia.Debebasautem&hicprotuamalitianobisobiecisseuenenum,quiaillanonrarocorporibusdanturcumanimabus.Sederubuistiparumper,autsaltemmemoriatefefellit.Somniinterdictumarguitplanecontrarium.Interdictiosomni.Nosterenimsenexsistereuolentisomnumpraecepit.Itaquesicprohibereturpotiusuenenum,quamcontrariointerdicto;Etostenditexperientiaidpraeceptumesseuerum.Atnosindeconcludimuspurgantianeutiquamesseuenena.Haeceniminsomnouiresacquirunt,undequiuenenumhauseruntasomnoarcentur.Purgantiauero,quasunttalia,easamittunt.Indeetiamfit,utinaliquib.somnumpraecipiamusstatimasumtis;inaliquibusprohibeamus,utinmitioribus.Cumenimnolimusanteperactamsufficienterpurgationemquenquamdormire;confidimuspotiusomniarectefore.Fitautemidinhuncfinemnonquodsemperputemusinuenas&habitumcorporisraptumpharmacumnociturum,sicutfithaustoueneno,inquosomnusrectepohibeturlongealiofine&facultateagentis;sedpotiusideoquiausucompertumest,somnoeiusuimretundi,&sicuosfrustrarifinepraestituto.Siperitusessesnostrarumactionum,autacalumniaalienus,sciresnosnonraroutisomnoprocorrectorioinuehementiorib.Nammitiusasomnoagunt,turbulentiussineeo.Necueremur,siquidraptuminuenasest,illudmolestumtantoperenaturefore,utfitinuenenis.Situpotestotumillicommittere,&dormienssecureinutramqueauremnondubitare,quinomniasitrecteactura,mododatumsitmedicamentum,inquotamengrauitererras,curnobisitemnonaliquidbonespeilargiris?Sedsatisadparalogismos,nonquidemtui,quiindignuses,sedstudiosorumgratia,dictumest:Duorestant:Primumdehypothesitua,secundumdepurgationib.Deuenenspurgantium.Paracelsicis.Galenilaudasingenuamconfessionem,quodnullumpurgansueneniexpersstatuerit.Iudicasergoomniapurgantiaesseuenenata.AgnoscuntstudiosiNeoparacel.incymmeriistenebris,&Paracelsisticacaligineuersantemnonintelligere,necquidGalenussenserit,necquidipselaudet.Ueneniuoxhomonymae.NotumquidemetiamGrammaticisestueneniuocemambiguosensumododemedicinaaccipimododedeleteriomaligno,&discerni,sicutinlegecorneliadeSicariis&Ueneticis,adiectioneboni,&mali:sicut&medicamentumcepitusurpariproueneficio,Sedartificesloquunturdistinctius.Purgantiamgenera.Generapurgantiumduotraduntur.Quaedampurgant,quanto,qualiasuntilla,quaeAristotelesquoqueagnouit,utserumlactis,oleum,&alia.Purgantiaquanto.Sedhaecsuntduorumgenerumuicissim;~~Quaedamenimsoloquantomolestiamcreantnaturae,eamquestimulantadexcernendum,quaedumpropelluntur,exaccidentesecumtrahuntuicinaitidemreiectanea,ueladexeundumpronanaturaitemistomodoprouocata,soletnonraroetiamadaliasuperuacaneapergere.~~Quaedampraeterquantitatemadiunctamhabentqualitatem,nonquidempropriepurgantem&malignam,seduacuationiinseruientem,utilla,quaeoleosapinguedinelubricantintestina,&mollemtransitumfecibusparant.Purgantiaquanto&qualisimul.Itemquaehumiditateexplicant,laxantque;&quaeacredinealiquaexcretricemstimulant.Aliaetiamdicunturastrictoriauiinferiorapropellere:aliacalorepigritiamfrigidamsoluunt;aliamolliuntdura,dantqueexcidendioccasionem,&c.Inhocprimogenerepersenihilestdeleteriiautuenenosi.Qualitatepurgantiamanifesta.~~Alterumgenuseorumest,quaequalitatepurgant,eaqueautmanifesta,utlubricitate,calore,salsedine,amaritudine,tenuitate,uiablutoria,&extersoria,&aliis,quaequanquamsinequantononsunt,quiatamennonpotissimumquantitateidefficiunt,hucreuocarisolent,licetnonmultumreferat;~~Occulta.Autocculta,quamuocantmateriaeuim,auttotiussubstantiae.Deleteria.EthaecdeleteriorumincensuhabenturaGaleno,&distribuuntursecundumdeleteriorumabillodesignatamrationeminduasclasses,quarumunaestearum,quaenonquauisdosisunttalia,sedexcedente:Deleteriaquantitate.unde&deleteriaquantitatesolentuocari;ueluticumRhabarbarumbonumsexdrachmarumpondereinterimit.Deleteriatotanatura.Alteraclassisesttotasubstantiatalium,queetiamminimaquantitatesuntinterneciua,licetnonsemperadfinemperueniant,utarsenicum,&c.HaecestGalenicadescriptiopurgantium,conueniensetiamcumAristotelica.Tresclassespurgantiumuulgares.QuercetanusChymicusretinuitusitatamdistinctionompurgantiumintresordines,quorumprimushabetmaligna,utElleb.Turbith,Hermod.Esulam,Cucum.Agrest,Thymeleam,scaminon,&c.Secundusbenigna,utmaluam,mercurialem,uiolam,rosam,betam,serum,pruna,mannam,tercbinth.cassiam,&c.Tertiusmediocria,utaloen,agaricum,rhabarb.cnicum,sennam,irnpolypodium,&c.ApparetautemhincGalenuminsecundodeleteriorumgenereposuisseillainimicainfestaquenaturae,dequib.loquiturNeoparacelsus.Aliaquaealimentariauocanturpartimadprimumgenusreferuntur,partimaddiuisionemprioremsecundi,quanquametiamexhorumimmoderatousuquissibicreareperniciempossit,ut&exalimentisputredinecorruptis.ImperitiaitaqueNeoparacelsidistinctaelocutioniobstitit.Paracelsicusomniapurgantiaindiscretimuenenoinficit.Uerumenimuerositlocutus&senseritdehis.Putatergoeauenenumesse?Certestatuituenenumcontineriincorporecrasso.Sed&hocpertotumdefendit;illuduenenumincorporeseculentouersari,&posseperanatomiamessatamseparari.Huicenimascribitpurgationempuriabimpuro,itautseparatoprorsusueneno,essentiarestetpurissima&maximesalutaris.PraetereacumlaudatGaleniiudiciumdepurgantibus,approbatillud.AtGalenusdepurgantibuspersesentit,quodhabeantaliquidnaturaeinimicum,eaipsaratione,quasuntpurgantia.Neoparacelsoergopurgansperseuenenatumest.Siomniapurgantiasuntuenenata;Paracelsiciaxiomaaduersaturipsi.&uenenumaSpagiroseparatur,necinusumuenit;ErgoSpagirusnonuteturpurgantibus?Sietiamnonadhibetnisiessentias;&uispurgansuenenata,estincrassocorpore,quodobiicitur:iterumtotaalchymiaignoratpurgantia.~~AtnontantumspecificumpurgansaParacelsodescriptumest,sed&omnespeneParacelsistarumofficinaesuntplenaeextractionibusRhabarbari,Aloes,Turpethi,Esulae,&c,uitriantimonii,mercuriipraecipitati,uitrioli,salium,&c.~~Contraistaergoconsequensest,autcorporibusutiParacelsicos,siinillisuispurgansuenenosaest:Autpurgans,quatale,nonuenenatumesse,sedhaberesaltemadiunctumuenenum,quodsepareturcumcorpore.AthocrepugnattumGalenicaesententiae,tumchymicisrcliquis,tumexperientiae.NamsiGalenuspurgantiauenenatacensuitinintegroproptereffectum:magiseataliaiudicabitextracta,propteruimlongeualentiorem,imodicetexdeleteriisnonmalignis,factaessemalignauera,quiainminimaquantitateplurimumhabeantnoxae,utomnibu.constat,quiParacelsicausurpant,necnegantipsiartifices.Addendehicsuntnotaeuenenipurgantis,quasillememorauitsupra,queomnespenedeprehendunturinualidisextractis.Siitaqueeffectumuenenirestatnecesseestipsumnonesseseparatum.Necesseergoest,siNeoparacelsusuenenumapurganteseparat,uttotamrationempurgantistollat,autconcedatsuumiudiciumtemerarium&fictumesse.Notauitexperientiauimpurganteminaliquib.fugacissimamesse,atqueideoinsubtilibushererepartibus;uelutialoelotacrebriusnonpurgatamplius;rosasiccataeandemperdit;inRhabarbarouetustateexolescit,&c.Inaliquibu.ueroetiaminfecibusperstat,utexquib.prolectussalpurgat.LapisIudaicus&armenusustuslotusquealiquidamittit;Stibium.~~stibiumsaepissimecalcinatumadeopertinaxest,ut,licetfloresseufumumalbumuehementerpurgantememiserit,nihilominustameninuitrumpellucidumredactumuiolentiamposuerit,cumintegrum,&aliomodopraeparatumuixquicquamuelmagnadosiualeatinuauando.~~Ita&Elleborus&similiacontumacemhabentuirtutem.Insuccostamenutplurimumeapotestastransfundituringenereuegetalium.Uispurganssuccispropinquior.Naminhisproximehaeretsubtilisessentia&spirituosa,quaeeuanescit,siignimaiorecoquas.Praeparationisuis.Quanquamautemnonparumadextimulandum,autetiamexremotiorepotentiaadpropioremadducendumfacultatempurgatoriamfaciatipsapraeparatio,alterans,commutans,extenuans,incrassans,&colligens;NihilominustamenpatetexdictisNeoparacelsumnostrumnonmediocriterhalucinaricircaessentiassuas.~~Cumenimuispurgansnonsitinillissolis,seuinsubtilipartetantum,sed&nonraroincrassosuccosolum,nonraroinfecibusitem,atqueetiamintenuispiritu,&praeparatiocertapotestremotepurgans,uertereinpurganspropinque,estautemillihaecuirtusperseinnocua,quorsumitasimpliciterinfamat,&ueneniaccusatcrassacorpora?~~Sed&autnecessarioadhaeretuenenumpurgantiuirtuti,quodsiest,nihilinuabituressentiaextracta,nisicadauerproessentiafabricet,autnonnecessario,idqueseparabiliterautinseparabiliter.Sisegregaripotest,&uispurgansmodoinsubtilispirituest,modoinsucco,modoincrassosale&fecibus,nonsolumessentiaspeteredebebat,sedaliquandoetiamfeces,utinhis,inquibusessentiauenenumhabet;crassiorparspurgantemfacultatem.Siinseparabiliter;idquodtuncfit,cumnullaquidemabsolutanecessitatecohaerent,permistionemtamencertamitaconspirarunt;utinunosubiectosintconnexa,utalterumsinealterotollinequeat,operam&oleumiterumlusit.Sedfrustraphilosophamur.Certumenimest,quanquamfieripossit,utmateriispurgantibusuisaliquamaligna&perseuenenataadhaereat;PurgantiaelectiuapersedictaSenenata.ideotamenpurgantiauocataesseuenenata,quiahacipsauiinimicasuntcorpori.Hocsaltemaddamus.Siextractaeessentiaelongeualidioreseffectushabent,&eosplaneeosdemtumnumero,tumspeciequoshabebantintegra;Siintegrapurgantiauenenatasuntextractaeruntpariter.necesseest,utsiuisuenenatafuitintotis,eaetiamremanseritinextractisNamea,quorumgratiadictafuitillainesse,nonabsuntessentiis.Seduerumillud;Ergo&hoc,&exconsequenteputidummendaciumest;Essataanatomiapurgantibusnonadimituenenum.deanatomiaessatatollenteperseparationemessentiaeuirus.Patetautemconnexio,quiaubiiidemsuntnumero&specieeffectus,causaseasdemessenecesseest:&sigraduualidioresilli,etiamhasfortioresadoperandum.Assumtumdemonstratexperientia.Namparuaextractorumquantitaslongeuiolentiusagit,quamtotumquadruplum.Antimoniiextracti&uitrificatidemoregranaquatuorpurgatinsanius,quamunquamcompertumestinintegrisatismagnaquantitate.Uitrumstibii.Etnosleuiquadamrationenouimusidpuriuspauloauenenatisspiritibusfacere,&coloremeiiucundumconciliare.Deeobibimustriumdrachmaruminfusuminspirituuini.Nihilomninopurgauit.Contrasiuitrisaltemduogranacoquamindimidiaaquaelibra;demusquecolatum,purgatnoncontemnendaesuprainfraque&persudoremceleriteruacuatrobustos,siquatuoruelquinquegranasumanturinfusauelcocta&colata.His&similibusostenditurgradusactionisualidioris.Quodautemeademnumero&speciesituis;ostenditureademratione.Namextractumrhabarbarieosdempurgathumoresprosecessumquos&quomodointegrum,sirectesitparatum.Extractauiolentiora.Itaextractaesulae,aearici,turpeti&alia.Graduintensiorediscrimenhocfaciunt,utuiolentiorlongesitoperatio:~~quanquametiamhaeccausasit,quodcumnaturaclaustrissuisrabiemmitigaueratretinueratque,utsatiscommoduseorumususessetadsalutemhominis,ligamentis&uinculisperextractionemademptis,furoripatefactaesintianue,&totusimpetusremissus.~~Itemaccessitsubtilitas,tenuitasquemateriae,quasealtiusinfigit,latiusextendit,fortiusirritat,&praecipitanterrapitnaturam.Etlicetcontendamuscohiberefuroremaliosubiecto,in&cumquopropinatur,illudtamenadeoaptumnonest,utsufficiatadgubernationem.Plerunqueautemdaturidextractumcumuino,iusculis&similibus,sednonadmodumfeliciconsilio.Ignis.~~n.~~additurigni,&currenspersestimulatur.Quinetiamnaturaefamiliareuehiculum,turpitereamdecipit,&promptamlabefactatinsigniter.Contra,siintegradantur,naturaelaborprimusestinopusincumbere,eliberare,inquononstatimabsterreretur,sedpaulatimadsuescitmaloferendo;tardequesentiensseprouocariestimulari;absquecommotionemagnaexequiturofficiumsuum.Exhisconsequensestchymicaspraeparationesinterdumgrauiuspeccare,dumhostemliberant,&πρόφασινaddebachandumsubministrant.Medicinanonrequirissolasessentias.Peccantauteminhocimperitiores,utplerumqueuidemus,peritinaturasistasnonignorant,&pulchreconiiciunt,ubiconueniatextractum,&ubiintegrumdari,&quodnamsitextrahendum,quodnon.Itaquenonomnianecsempermedicamentasuntextrahenda.Adduntetiamextractissuascorrectiones,quibusimpetumprohibeant,solumhocquerentesextrahendo,utinaptiussubiectumtransferatur.Uirtus,adusumfelicioremsuauiussumatur,&celeriusoperetur,ubiidnecesseest.Tutamoperationemraropraestatsimplexextractio.Arsipsisuccurritdextroususeuadeffectumaccommodatione,&c.PatetergoParacelsistarumanatomiasnonadimerepurgantib.uenenum,siquodhabent,sedpotiusilludiuuare.CorrectioParacelsicaostenditinpraeparandononsublatumessenocens.DeindesitollituruenenositaspraeparationechymicaParacelsistarum,frustraadduntcorrectiones.Sedillihominesnihilagunttemere,quitotamnaturamintusforisquecontemplanturadamussim,&sciuntquib.praeparationibusquousqueperueniant,&noruntomniaetianoncognitomorboenaturapatientis,cumsatisiudicenthominismembraspectasseinmacrocosmo,sifasestcredere.Necesseestergoutcorrectionibussuisfateanturuenenumadhucinesse.Exemplacorrectionum.EtquidsibiuultParacelsus,cummagisteriumtartari,&uitrioliconiungit,additqueeiscrociessentiam?Crocuscorhominisest.Defendereergocoruultabillorummalitia.ItaQuercetanusextractumEuphorbiicorrigitAlcoolesacharino(spirituuinisacharato)oleomastichino,anisi:&essentiacoraliorum.Itainreliquis.EatnuncNeoparac.&sesquipedalibusencomiiscelebretsuaspraeparationes.Th.Muffeticonfidentia.ThomasMuffetusAnglussponsionemfacit,niomniaetiampraesentatissimauenenauelituorare,sisaltemsintfixa.Loquiturille,utpossiteuadere.Fixumredderedifficile.Namfixaomniareddere,uteiuscensuresatisfiat,resmagnilaborisest:&corrumpiturres,&inaliammutaturmillies,antequameoperueniatur.~~Etcumutplurimuminspirituosanaturasituenenum,haecautemessentiaenomineaChymicissoleataccipi,sicuteuincuntdestillationes,olea,aquae,&reliqua,cadauernominatumThomasillerectiusdeuoraret,quamessentiam,quanquamrelatepotiusquamabsoluteidquodsubtileest,essentianominetur,inmistionealiascrassisnonminusessentiammaterialemconstituentibusquamtenuibus.~~Saleschymici.~~Salessuosquomodosolutionibusfiltro(quodestchartaemporeticaduplexueltriplex,cuiimponitursolutum,utdestillet,uelpannuscotonis,uelaliusdensus,utseucoleturseueducatur,&quasielambaturhumorprodestillationem,adquamremetiamrarussatisest)uaporationibus,&coagulationibus&hissaepequoadsatis,repetitis,conficiant,notumest.~~Inhisnihildeceditcorporiperse:sedsaltemperegrinaimpuritasterrea,coenosa,stipulique&aliaremouentur.Salespurgant.Athipurgantinterdumualdeinclementer,adeoutreferenteErasto,uelsaluulgariscumuinodatusinextremumuitaepericuluminduxeritaliquos.Datusautemsicestadfebres,praesertimputridasabauriga.Salpetrae.Desalepetrenonignotumest.Uoranteuminpuluerepyrio.Itasalespurgantium,salammoniacus&aliiagunt.Cumitaquestatuanturpurgantiauenenata,cumadhuccorpulenta,uideritNeoparacel.quidtribuendumsitsuistamsuperciliosispraeparationibus.DemercurioaitMuffettus,quodueluiciesprecipitatusredeatinprius,sineponderisiacturamagna.Hicquoqueconfunditillum.Est&hocinpurgationib.Paracelsicisannotandum,quodomniaeaeffectauiolentaquecoaceruauitaduersariipsaueritatepeneueriuscompetantillisipsisquaepraeparanturparacelsice.EffectaGalenicispurgantibusasscriptaconueniiuntextractisparacelsicis.Estapudnosquidamunguentarius,Agyrta,quiddidicitpraeparareuitrumantimonii.Hoccogitinmassulascumamylo&liquorequodam;uocatmalumgranatum.Prebet&pulueremcumsacharo&croco,appellansrhabarbarumminerale.Nondatperse,sedsaltemdecoctumautinfusum.Multosaudiuimusdetantauiolentiaconquestos:utuixmortemeffugerint,&intercessumagistratususueiusillisitinterdictum.DicetNeoparac.huncnonesseParacelsistam.Sinegescoram,maletetractabit.Ataquibusinuentoribusartemdidiceritnotonotiusest.Sinoncredit,attendatea,quaeabErastocitanturindisputat.deproprietatib.medicament.cap.65.Spiritusuitrioli.AliudpurgansParacelsicisfamiliareestspiritusuitrioli,quembenepreparatum,&abomniphegmate,hocest,aquositateliberatumpropinantparuopondere,autdrachmaadsummum,hiquisuntaudacissimi.Purgatquidemnonadeouehementer,quodnouerim,ueruntamenprosedatusfauces,linguam,dentes,oesophagu,asperamarteriamuentriculum,&c.adeoexcruciatutuixindeconualescerepossintpatientes.Aliquietiamcrebrousueiusdicunturfissurisuulneratumuentriculumreportasse,&tandemexpirasse.Spiritusuitriolinonsolusdaturachymicisfanisobnoxam.Ethaecnoxaadeonotaconfessaqueest,utQuercetanusdechymicissuisdicat,eosnonsolumdare,sedcorrectumquopacto&nostriuelsacharo,uelaquamultauelsyrupis,&c.mistumbonocumsuccessunoruntpraebere.Praecipitatus.Estaliudpurgansnempepraecipitatuscorrectus,&aurumuitae.Huiusmistumpulueremcarbonibusuelaliamateria,&compactuminnodulumpraebent.Nouihominemquicolicaeunamdeditpilulam,stantealuoetiamsecundam&tertiamadiecit.Paulopostanimacumexcrementisexpurgataest.Idemsoletinpomumconiectusuersarimanib.donecincalescat,purgatore&aluo,nonsineuehementia,sicut&cumscabieiGallicaeinungiturmortificatushydrargyros.HieronymusRubededestilationescribit:Nondesuntaliqui,quiluemueneream(notatur&Bodenstein)inueteratamhocpuluereprecipitatoperosexhibbitosanaretentant;&utegrosdecipiant,inficereipsumautcarbonumpuluere,autmedicamentoquodam,cuiangeliconomen,consuescunt,quaecatapotiaexhibitamolestissimealuumsoluunt,atqueetiamuomitummagnaperturbationecient.Haecille.IdemFallopiusrefert,quietiamcompositionemdocet.Recip.aloes◉βmyrtill.mastich.anagr.iiii.praecipitatigr.~~u.~~miscecummellerosatoadditocarbonetrito,&c.Augustaediciturquidamesse,quihucmisitadhonestumquendamciuem,albumpulueremadlaxandamaluum.Flosalbiisstibii.Isuomitummolestissimumcreat,&sursumdeorsumcummagnauiolentia&lipothymiainterdumuacuat,quodmihiconstatduob.exemplis.Cuminspexi:nihilaliuderat,quamfloresantimoniialbipersublimationemfacti,idquecomprobauitimitatio.Nondesunthistorieplurimae,quaeidemeuincunt.Nonautemhaecideocommemoroquodetiamlegitimum&peritumusumistorumrepudiem,(nametiampraecipitatumFalloppius&Massariatutoperosexhiberidocentinpuerorumuermibus,scabie,&c.tuminbrutis,siidsiatperite,&additismedicumetiamuenenisuti,&c.PropriaParacelsistarumasscriptaGalenicis.~~)SedutindicemuanamgloriamNeoparacelsidesuispraeparationibus,quodqueeaquaeParacelsistarumsuntpropria,Galenicismedicis,apudquosrarissimesimiliauidentur,&plerunqueeueniuntmalousuaegrotantium,dequorumcontumaciaomnesconquerunturmedici,assignauerit,iuxtasuumaxiomaininitiohuiusdisputationispositum.~~Galenicostollereuenenumcorrigendo.Tandemcumnegetnostrascorrectionestollereuenenum,adolescentibusperexemplademonstrandumest,ipsummentiri.Indiaetaerationeistuditanotumest,utnonegeatmultisuerbis.CorrectioinDiaeta.Eiusenimcorrectionispraesidioportentaterrarum,inquitPlinius,inGaneamuertunt.Anatomiauentriculisineartecorrigenteinanis.Comeduntterraeulcera,fungoscumpiperesale&uinopraeparatos,quaesinonaddas,impuneusumnonferunt.NequeenimiuuateosuentriculinaturalisChymia,quamsibisomniatNeoparacelsus.Similiarteranas,cochleasterrestres,ostrea&c.concoquunt:anguillasdigerunt,&alia.Uinumnaturatemperat.Aegrotisignotumnonest,quin&ApiciisItalicis,quidnimiouiniferuoripraestetaqua,&nix.Etipsumuinumnaturaitacontemperauit,utsitadpotumaptum.Chymicicumperdestillationemseparantphlegma,quodcorrigendoferuori&subtilitatierat,ostenduntfactoipsoquaedampossecorrigiperadmistionemcorporum.Correctioinpharmacia.Spiritusuitriolinudus&correctusacidus(sicutloquunturChymici)acerrimusest,adeoutetiamuiderim,cuipraeroseritdigitos,Etuulgosoleathaemodianpotantibusconciliare.Praebeautemeumcumsyruporosaceo&aquachamaemeli;autconfundedimidiumscrupulumcumaquapurafontana:sentiescorrectionem.PurgantiaaluummouerefateturNeoparacelsus.AtpraemitteillisTheriacam,situncquoquepurgantiustaquantitatedata,Theriacanonfuitbona.PraestatidemNepenthesZuingeriuiopii,quodestinutrnoqueirritamfacereuimpurgantium,sihaecsuntuenenata.annonestcorrigere?Indicaeauellane&fabaeualdepurgantestostionesaltemfiuntmitiores.LacPinipinichisaltemsiquodiusculumueluinumuelsimilepostidbibatur,omninonihilpurgat.TestaturhaecN.Monardes.Idemdemechiocanarefertur,&nosciboinhiberiplaeraqueusudidicimus.Radixsolanisyluatici,utrefertGesnerus,sumtaantecibumdementespenecibumqueomnemfastidientesreddit.Potentuinumgenerosum:noxaomnisfugiet.ExeademplantaidemautorbaccascoquitcumZingibere,facitquesyrupumpraesentissimuminuentriculidoloribus.Attusolashaccascomedecrudas;Diuinisaddolores.sentiesuenenum.Albucasisexopio&alliodestillatumconcinnatdiuinoeffectuaddoloresomnes,comprobanteidHollerio.Atopiumpersequidefficiat,etiamplebiinnotuit.Nepenthes.ZuingeruscommendauitNepenthessuumfactumexopii&hyoscyamisuccispurioribus,quossolosegonolim.Atadditisol.anisi;charyophyllorum,Cinamomi,essentiiscoralliorum,margaritarum,mumiae,croci&succini;tutissimifiunt,sidenturgr.sexiuuenibus;uelquatuorsenibus,uelduopuerisexiuleporosaceo.Cicutae.Quisnescitcicutaeuenenumtollireddiqueinnoxiumpotouinogeneroso?Hecautemfierisolentinmomentaneismistionibus;indigestionibusmultomagis,utinTheriaca,mithridatio&c.Sedobruimurexemplistamdiaetaequampharmaciae.Ettamennonessentietantuessentiiscorriguntur,sed&corporacorporib.&corporaessentiis,&essentiaecorporibus.CorrectioinChirurgia.Inchirurgiasimiliteroccurruntinnumera.Aerugoperseerodit.Addeoleum&ceram;omittet.Precipitatusnonnihillancinatuellicatquepartesperse;lauaeumsaepi:innoxiuserit.Considera&XenechdonParacelsi,&aliaomniachirurgicaperseuenenata,quaecorrectionefiuntinnocua,syluamreperies.Seddehissatissuperque.Aliudsophismacontracorrectiones.Neoparac.correctionesnostrasoppugnataliosophismateaceleritatenocendi,anteuertenteuimcorrigentis.Cuiuisceleriorest,illudactioneanteueriitalterumtardi.Uenenorumuisestceleriorcorrigentiibus.Operatioergoeorumanticipatcorrigentia,atqueitaerittemerariaemendatio.Assuntumprobaturtestimoniopracticaenostreinquauenenoinfectisstatimincidimuenam,netotumoccupetcorpus.Complexioillustratumsimiliobsidentium&expugnantiumurbem;Itemantithesicorrectionumspagiricarum.Nisiquissciretexpraedictistetotuminsanire:hicparalogismusidsoluseuinceret,quiinsuperconfirmatilludTerentii;Homineimperitonihilquicquaminiustius.Propositiofallitelenchoκατάτι&noncausaesufficientis.Nonenimsatisestcelerioremuimhabere:Celeriuseamexerereposse,&expeditiusiusadhibere,itidemrequiritur.Multasuntcitaeuirtutis,utquaefacilecohibeatur.Multasuntagilia,sisinantur,&respondeantreliqua.Mensceleriterinuenirepotest,&iudicarenisiorganumsitineptum&phlegmateautmelancholiasimiliueuitiodeprauatum.Citocalefacitignishipocaustumaestate;hyemetarde;Uinumcitodemulcetfrigidamaffectionemuentriculi,nisiaqueumsit.Sed&integrauiribus,illacitaessenecesseest.Uenenaaerea.Assumtumaliquando&secundumquiduerumestdeuenenisaereis;quaeliberecumaereinspiratoadcortendunt,necobseruanturantestragemnecpossuntanteuerti,utquihalituscharonaeorumspecuumcopioseexcipiunt,&statimmortuiconcidunt.TaleuenenumestmangasBrauasapudCristoph.Ita&dealiisinhumoreuolatilitenui,subtiliqueuersantibusautuehiculumtaleaccipientibus,utuenenumscorpii&Thorae&elleborialbi,citonecantpersanguinem;acosta.sedtamenineospiritussimulinueniunt,&arterialemsanguinemtenuioremprehendunt,inquofacileadcoraduolant,praesertimcumilludprimumpetant.Ostendituralexipharmacorumuimuenenisessecelerioremsianteextremamnoxamdentur.Atnonitasehabetinarsenico,mercuriopraecipitato,&aliisterreis,nisihumoreceleridiluantur.Probatumhocexperientiaest.Namutrumqueilluddatumdamnatissatdiuincorporehaesit.SuccessitBezoariamillisuiolenteoperantibus,&utrumqueiugulauit.ItadeNapelloscriptumreliquitMatthiolus.UidedeBezaarisexamineca:RusticusilleantidotiSaxonicaeinuentor,nonsimul&serpentesaliaqueuenenauorauit,&antidotum;clusiinotaminSartiam.sedhancpostillos.Atantidotumanteuertit.ItemdeTabacoNicolaumMonardis&c.Sumptaautemhaecomniasuntnonextracta,sedcorpulenta.ItaTheriacamsuamprobantAgyrte.Uerum&deuelocibusaereisqueuenenisnonraroalitersereshabet.Quieniminpesteiampatientesliberatisunt;inillisaereouenenoceleriorfuitalexiteriorumuirtus.Diuoperatumuenenumsaepebreuiremedioprofligatur.Oleumcarauitaeetiamforisillituminternasuperatuenena.Quaedamuenenatardasunt,utuixdiuturnotemporeiugulent,utuenenumcanisrabidi&alia.Haecsanatantidotusexcancrisfluuiatilibus,utuocantur,nonnostratibus,seditalicisbreuitempore,nisiadhydrophobiamperuentumsit.Galeniciextractausurpant.Uerumnontantumintegraadhibemus,sed&extracta.IndeestacetumBezoardicum;aquaTheriacalis,Balsamussulphuris:salesTheriacales,&alia,utsuolocopatet.Contrariumergopotiussimpliciterinassumptouerumest,etiamcumdepericulosissimisuenenisaccipitur,mododeprehendaturmalumtempestiue;&occurraturei.Sinondeprehendaturanteultimumarticulum,ParacelsicaaequeinutiliasuntacGalenica.Nonautemnostamstupidosputet,utuenenoceleriopponamustardumremediumautdeprehensumnonomnibusmachinisceleritereuocemus;autextinguam,autimpediamus.Longealiosumusanimo,quamipsesuprafuit,quiprebitomedicamentodisceditsecurus,nondubitansquinnaturaomniasitrecteperactura.Strenueuigilamus,nenostrosomnoautnegligentiasuccumbatnatura.Sedhicnonagiturdeillisuenenis.Nullusenimnostrorumtamimprobusest,uteaspontesciensuolensque&persecorporiinfundat;uerumdepurgantibussermoest.Inuenenopurgantiumtamexhibitorum,uelnonopusestantidoto,uelfacilisrepressioperitorum.Haeccumuellongadigetioneadmediocritatereuocentur;uelsigillatimsuispraeparationibus&auxiliiscastigentur;inutilefigmentumest,quicquidinassumptoprofertere,necdicamusilludipsumnonoffenderepurgantianostra,quaeeffectumedicouenenaneutiquamsunt,utpotecorrectaanteusum.Enunciatumautemiddeusuipsoloquitur.UideantParacelsiciutprecipitatiimpetum&antimoniicorrigantsistendo,cumexpurgantunaanimam,Galenicidesuisconsulent.Firmamentumeiusarguitcalumniamsimul&imperitiamNeoparacelsiquandouenamsecemusdeprehensointusueneno,notumnontantumexlibrisnostrorumest,sed&operationibus;quanquaminhacpartealiquadisceptatiositinterauthores.Perseuenasecaturinplethora,cuiuspropriumestremedium.Quodsialterandussaltemsanguisest;nemotamstultusest,uteamminuat,siquidemingrauescerettuncmalum.Putatautemilleineptusnoshocmodoacordeuelleuocareuenenum;autetiamligareeiusimpetum.Itacurareplerunqueerrantiumest.Diligensmeditatio&prudentiacumperitiarequiritur,cumalteriusgratiauerasecandaest,utcumforisperuulnusimmisumest,autpercontactum,quanquamtunc&cucurbiculaeplurimumualeant:nondumtamenadcordelatomalononirascatur,sisanguinemreuocemus.Uenainuenenisquandosecanda.IllustratioasimiliegregieconuenitNeoparacelsis.Namsicutsuprailleprofessusestsecumsuisobiicerenaturaeremedium,nonampliussolicitosdecuentu,quandoquidemnondubitentquinnaturaomniasitrecteactura;itaAeneasapoetafingitursecureinutramqueauremdormire,postquamintermoeniarecept’estequusduriusPalladifacer,nequeuspiamapparenthostes.TalemaeccepimusaliquamdoWinshemiifuisse,quiuitroantimoniiporrecto,cumuiolenteroperareturisquequaereretur,nusquamcomparuit.SedsicutinsomnisAeneasabHectoremonitussurgit,&pugnafrustratentatafugitcumsuis:ItaNeoparacelsiciauditaremalegesta,quoniamoccurreregrassantiiammalonequeunt,arreptisuulcaniisinstrumentisfugiunt.Itaqueprobedefensanaturaest,cumintercruciatusabhostibusextinguitur.Denostrishocdicinequit,Quorumuigilantialongeabistoinstitutoabest,adeoutinterdumClinicosueteresagant,&necnoctunecdiediscedantabegrotis,ubilicet,opemferentes.Spagiriasolitamdecantatnaeniamchordaquefrequenteroberrateadem.Paeraecelsicusrepudiatomnemcorrectionem.Sedecce,quafiduciahomo?persuasumhabebamusdudum,eumsinoncorporum,atessentiarumseuperessentiasfactamcorrectionemmoreomniumChymicorum,etiameorum,quisequunturParacelsumadmittere.Tantumidnonfacit,utomnemrepudiet,soliquepraeparationitotamemendandiuirtutemassignet.BeneattendithomocallidusilludPythagoricum:inuiapublicaneambules.Quomodoenimauthoritatemsuamsartamtectamconseruaret,sicumParacelso,Dornaeo,Thurnesio,Quercetano,Ulstadio,Lullio&aliissentiret?AlterumagitParacelsum.EritEliasArtista,dequoilleestuaticinatus.ParacelsicushicChymicusadulterinus.SedsiueriChymiciadmittuntcorrecturasanecessitatereicoacti,&imbecillitatehumanaepotentiae:NeoparacelsusproculdubioadulterinuseritChymicus.Arguitporroinhuncsensum.Quoduentriculusaegernonpotestperficere,ideinonestobtrudendum.Digestionem&separationemueneniabessentiacorporumcorrigentium&corrigendorumnonpotestuentriculusaegerperficere.Ergohaeceinonsuntobtrudendaintegra.Assumptumillustraturreboraturqueminore.Namcibosbenecoctosnonpotestseparare,nedumuenena.Complexioconsectarioampliaturadisparato:quodsc:easintdandaquaeperanatomiamessatamseuspagiriampriussintmundificata,digesta,&separata;&exconsequentequodmedicidebeantdigitospolluere,annulosponere,laborare;necpotionibusinsanisaegrosexcarnificare.Haecille.Hicparalogismusinspeciemualdeplausibilisest;totuspossetconcedisuosensu.SedquiaopponiturGaleniciscorrecturis,&exhypothesi,quodcorrigentiacorpora,ut&corrigenda,perquaefitsanatioanobis,sintuenenata,dimanat;nonitaestpraetereundus.Propositionemdeterminamusita;sinecperse,neccumaliis,uelabaliisadiutusimposest.Itemsiidquoddaturactumnullumhabet,&daturnonalterandigratiasednutriendi,autsiactuseiustamremotusest,utnonpossitcitoproduci.Assumptionemdeuerouenenoconcedimus:atdeeoquodNeoparacelsusappellatquodqueuenenumnonest,falsamdicimus,&nonsolumelenchusκατάτιcommittitur,sed&contradictioimplicatur.Cumenimcorrectaemedicinaeuentriculoofferanturdebili;quiaaddintumsimuladiumentumest,quodrobureiauget;&indeneutiquamestuenenum;cumhocbenepotestabsolueredigestionemrequisitam.Notandumautemquodseparatioillifalsotribuatur.Robustusseusanusalterat,&digeritpropriosuocoquendimunere,utsupradiximus&nonnisiexaccidenteseparat,dumcomminuitquadamtenus.Quaeuerodigestioadebilirequiritur;easaltemhucspectat,utmedicinaeuisacaloretumeiustumuicinarumpartiuminactumuoceturquopossitoperari.Concoctiononpostulaturinmedicamentonisiidsitcibusmedicamentosus,autaddaturquid,seusumaturroborandicalefaciendiquegratiatantum,ueluticumPiperautZingibercumcibopraebemus;autspiritumuinifrigefactoofferimus;qanquamdecoctionetuncparumsolicitisumus,modoscopumpropositumassequamur.Calefit.n.nonraroetiamexternisfomentis.Etsiaegerestuentriculus;nonestplaneintermortuus.Siergocoquerenequit;salteminactumuocabit.Etquodsuauirtutenequit,idprestabitcalore&uicordis&circumstantium.Pluribusergomodisineptumestassumtienunciatum,dumfalsahypothesideuenenoprebito,deseparatione,deuenenocorrigentis,deegritudineindiscretaconfictumest,quaeomniasemutuoeuertunt.Hacexplicationefacilemunimentumassumticorrumpitur.Cibosalienosnonfaciledigerit;atsuntetiamleues,quiadebiliquoquepossintcoquisirecteofferantur,iuxtapraescriptumdiaetae.Exparteergofalsaπίστιςest.Deindenugaturdumdicitciboscoctos,nedumuenena.NamsententiaNeoparacelsietiamcibisillisuenenumaderit,siquidemdanturcumcrassocorpore.Insuperiterumelenchumignorat,dumait,uenenailliaegroobiicidigerenda,idquodnemofacitnisiinsanusParac.Nonnecesseestindyspepsiaedareextracta.Complexionisconsequenssophisticumest,&neutiquamconsequens.Nonenimnecesseestsinequituentriculusdigerere,adParacelsicumspagirianaccurrereindequecoctionempetere:sedsuntaliimodi;nemmpeunusquoroboraturuiseiuscoquens,&adiuuatur,seuexternisseuinternisadhibitis,&hisseucumciboseusine;aliusrectagubernatio&partitiociborum&c.Insupertaliaapplicaripossunt,quaesimulroborent,nutriant,&curent.Saluouentriculononpotesttotaeiusuisperire.Cumqueinomnitaliaegritudinecoquendifacultasnonextotoperierit,siquidemidfierisaluasubstantiauentriculi&crasiingenitanonpotest;Uentriculiroboratio.sedsaltemsecundumquid,cumquenonsolasuauicoquat,sedcordisconferentisspiritum&calorem;medicisduplexrelinquiturpraesidiumaduirtutemillampriusinstaurandam&firmandam,siquidemnonfuturaeiusuisestidonea&sufficiensadmedicinaminactumuocandam;licetetiamtertiumaccedatexreliquorummembrorumactione.NonChymicarepudiantur,sedParacelsicaadcoruosablegantur.NontamenrepudiamusueramChymiam,quaenobiscommodosfacilesqueadrobursuccossubministrat,&olea,&reliqua.AstNeoparacelsicumconsiliumuiliusAlgaest.Quidenim?Finge&refingemedicinamadhibendaminaludelesublimatorio,coque&expurga.Siillamrespuatuentriculuslongeuehementiusnostraintegra;quidagetmedicusillebonus?Dabitnempesecurus;(namnaturaomniarecteaget)Elleborumtali.Sednonestutdehispluraafferamus.DemundiciaGalenicorum&labore.Mundiciemnostramnobisexprobrat;uiuatergoisutcanisimmundus,scarabaeus,amicalutofus.Placebitaegrotis,carbonariamolenspraepharmacopolio,sicutmagistereiusParacelsus.Annulosponereiubet,quasiuerohiipsisorderent.Uulcaniatractarepraecipit:quodnos,sinonomnes,atplurimi,&sinonipsi,perministrostamenoperamur,puditumistummonitoremnondesideramus.Caeteraconuitiamittimus.Coccysmienimsunt.AnGalenicinaturaeimponantmaiorauiribus.Instatulterius,nosnaturaeimponeremaiorauiribus;idquehocargumento,quanquammultistautologiis&ineptiisimplicato,utuixexpedirepotuerimus.Quiuentriculodebilidatcrudaindigestaque,&quaeseipsanonpossuntseruare:ismaiorauiribusimponendoeumopprimit.Galeniciuentriculodantcrudaindigestaque&quaebreuicorrumpuntur.Maioraergouiribuseiimponunt.Assumptumprobaturprimum,quiadentformasolita,quehabeatresnonalienasabimpuritatibus,necspagiriceseparatas.Deindeeaquaepaululumasseruataputrescant.IllustraturhocoppositoquodChymicaaputredineliberamultosseruenturannos,tantodissimiliaillis.Insuperquoduentriculoetiamnauseanti&mirificereluctantinonparcant:quodipsumillustraturconsequenteeffecto;quodscilicetitainterficianthomines,nonconsiderandoquintumpraeceptum.Est&propositionisaliquaexplicatiopercomparationemamaiore:dumdicitmultominusseruabuntalia.DiuimmoraturNeoparacelsusinarreptasemelcruditate,queiamsatisestconfutata&adpurumexcocta.Ridiculusautem&ineptusfitmagismagisque.UentriculodebiliinterdumetiamminuscompetuntChymicaquamintegra.Quaeenimpropositionisesseueritaspotest,sicrudaillasint,quaenoninuulcaniatabernaChymicesuntelaborata?Annepotumquidemadmittetmiserofebricitanti,nisiperaquasdestillatas?Atdeprehendimushisnonrarooffensumuentriculum.Hicetiamsidebilisest,nonfertillasessentiasliberatas.Nimisenimsuntactiuae.Itaquenecessitasquoquerequirit,autintegrasresdare;autextractacorrecta,idqueintegro,cumnonferatunam,nedummultasessentiasacres.QuidergoiamNeoparacelse?cogerisuelcorrectionesextraillamtuampreparationemadmittere,uelresinsolutas.Reditinteistudtuumcrudum&debileargumentum.Deescarumfugacitate.Deindemirificesibiplacetinuentacorruptibilitateesculentorum.Dignuserasquinihilnisilapides,autglandesautmetallauorares&sulphurabiberes.Quiauulgarescibiquomodoteseruabunt?Poneeospaucosdiesalicubi,praesertimaestateacescetcereuisia,carocomputrescet,&reliquaunacumpanemucescentehorribilemodoremsaporemquenanciscentur,Neoparac.MannaIsraeliticum.Quomodoenimidquodnesecundumquidemdiemaspicerepoterat,ipsumintegrumseruaret.Mirumestquomodoaulicisconuersaripossit,quinonnisisemiputresferinaslaudareprociboconsueuerunt,&iucundeindeafficiuntur.IlludautemolimsensitetiamParac.argumentumasuopatresumsitIunior.EssentiasmetallorumutTurbith,sales&sulphuracumreliquisuoluituorari,&aurumpotabilebibi;utpotecuiusfiduciapatresdiuturnamuitamsintconsecuti.Etquidemautoripsepotiusexpopinis&oenopoliisuiuensquamexofficinauulcaniaspagirorum,huiuspraeceptineglectipenasdedit.Breui.n.interiit.Paracelsusnonuixitessentiisfurnisedpopinarum.CaueatsibiNeoparac.nideglutiatcerebrosuasessentiasimmortales.Nonnegarinaliquidpraesidiiadcorpuspraeseruanduminillisesse.Ategrisinfirmumuentriculumhabentibusnondederimabsquegrauideliberatione.Uentriculodebilidandafacilemutabilia,nonferrea.Contrarium.n.inhisuerum.Cumenimuirtussitdebilis:&uentriculiactioinhunccontendatfinem,utnutrimentummasticatumautpotumconcoquat,alteret,faciatquechylumnonfirma&difficiliamutatusuntporrigenda;sedfacilia,quetamensuccosgignantlaudabiles,&eosquinonaugeantmorbum.Similiterestinpharmaceutice.Nam&idquodroboraredebetcitoinactumuocarioportet,&alterum,quodreliquosscoposassequi.Nihil.n.efficiet,nisideductuminactum.Sinonsitfacilemutabile,necpareatuentriculiuiribus&calori,nontantumoperaludetur,sed&noxaconciliabiturmaior.Namcalorimpardigerendoidrelinquet,undequidsequetur,coniiciatNeoparac.Eatergocumstolidasuaineptaquephantasia,&nostramedicamentanegetporrigendaproptereaquiasenequeantseruare.Apparetmorbuspropositionisexignoratoelencho&mendaciocumfalsaeffectacumfalsacausasintdisposita.Peripateticusquisfacileostenderetinsanireistudparadoxum;cumnecessesitsoluimisturamutelementacorporisalantur.Illaautemsoluiturnaturaliterputredine.Quocitiusergoquidputrescitcaeterisparibus,eocitioremnutritionemconcluderet.Assumtumfallitelenchoκατάτι.FingeidfacereGalenicos.Sicumrationefaciunt,tantumabestutpeccent,utpotiusNeoparacelsumalitersentientemerroristurpisaccusareiurepossint.Atnonsemperfaciunt.Dantenimegrouentriculononraroetiameaquaediuimmuniasuntaputredine,utmaluaticum,aromata,&c.quaetamenitaeliguntutcumaputredinesintalieniora(nonenimdandumquidest,utinuentriculoputrescat,praeternaturam,sedaltereturpronatura.)nihilominustamenfacilealterentur,&alterentcitoqueinuent.Exparteergoimpudensillesophistaturpiterinassumptomentitur.Infirmamentiseademutiturarte.DeformasolitaParacelsicarepudiaturasanis.Damusformasolita,quidtumpostea?Illaanobisitacomparataest,utdeimpuritatibus,cruditatequeparumhabeant,quodconqueranturaegri.NecdesuntnobisueraChymica,quaesiopusestadhibeamusdecenter.Paracelsicaadeonobissuspectasunt,utsisuppeterenteacopiaquafoenum,nollemususurpare.CaueteuobisaParacelsicis,quicunqueuestraesalutibeneconsultumcupitis.Hichomofacileuestrosinaurauerituentriculos;autcroserit,autinlithostratumuerteritpersuumatramentum.Galenicanontamcitoputrescuntomnia.Dareenimeapraesumit,quaesuntaeterna,necpossuntcorrumpi.Quodautemanobispaulumasseruataputrescant,nisinegligenter(quodfieripotest)sintpraeparatacoctaque,autnonsecundumartemconfecta,necbenecustodita,mentiturmoresolito.Inuisiautemsunteisyrupinostri.SyrupisuntChymicaextracta.Atilliquidaliudsuntquamextractumchymicumdilutius?Hocideocumsuo,inquodigestumest,familiariliquorerelinquimus,longerectiusParacelsicis,quiaadusumnihiloninusnecesseestdilutumquaererequandopersesuminequit.Constatautemnobisquantotemporequodqueduret.Momentaneanonasseruantur.NonopushabemusputidaNeoparacelsiadmonitione.Siquaemomentaneasunt,eaasseruarinonpraecipimus,sedinpraesensconfici.Anueroparumdiudurantopiata?Utinamtamdiutibiesurireiniungeretur,&sitire,quousqueuelquiuisetiamfugacissimuslinctuscorruptusesset.Nonparumpinguedinisamitteres.Quaedamaquaechymicaeminusdurantintegris.Sednonopusestmendaciumapertummultisrefutare.RediadUulcanumtuum,&quaerequamdiuaquaeeiusdestillatae&diligentercorrectaedurent?ParetParacelsicusillasutuolet(loquordesimplicibusquaefiuntexherbis;floribus,&similibus)miraborsiincolumesseruabit,quandiunoselectaria,&reliqua.Hoccompertumhabemus:Uinumintegrumdurabiliusesse,quameiusspiritum,&aliquasrestotaslongediutiusseruariposse,quamoleaelicita,quodcomprobabitoleumcamphorae,iuniperi,&alia,quaeinaerembreuieuanescunt.Subtilianonsustinentiniuriasexicenas.Etquomodopotestiddiuturnumesse,quodinturbiselementorumadsubtilissimumtenerrimumqueestredactum,itautsustinereiniuriasaerisnonpossit?Gloriaturdesuisille.Scimusquaedammetallicasatdiuseruari.Atnonomnia.Nam&salestandemfiuntinutiles.Inuegetalibus&animalibusnonestsimilisratio.Discretatamen&haecsunt,pronaturasua,utsintaliaaliisuegetiora.Atnisicadaueracadauerumuelisexhibere,monstramihiuimillamsolidam&primaeuaminsaleabsynthii,magisteriozybethae,castoriiessentia,capi,oleouiolarum,&c.ultrahominisaetatemseruatis.Subtilissima&spirituosa,quoseruabisingenio.Essentiaespirituoseforissuntuolatiles,incorporequaleserunt?Quamdiuidseruabunt?SiGalenicaesuntcorruptibilia,Chymicafugaciaquisprodestcorporimagis?Etretineturessentiainfamiliarimagisquaminalieno.Spiritusuitriolicorrectus,diuseruaripotest,atdiutiusuitriolumipsum.Illeenimtandemuiamissanihilrelinquit,nisifoedumphlegma,ututcorrexeris.Pulueresetiamtandemexolescuntliberatisuistectoriis.Nonfrustranaturaouibusaddiditpelles,&reliquasbestiascoriisinclusit.Externasiniuriasuoluitprohibere.Itadecorticibusarborumest,&crassiuscularerumsubstantia.Seruandigratiahaecsuntdata.SiNeoparacelsuspraesidiaexemerit,nequetamensuperetnaturam,debitumcuiqueassignando:Uideritquamsuasintdiuturna.Deuentriculinauscainmedicando.Medicosnostrosnonparcereuentriculomirificereluctanti.calumnianonuacat.Estquidemnobissaepeconflictandumcumcontumacibusaegrotis,quorumcognatimedelamsuadentaduocatomedico.Contumaciaphantasticaplusincausa,quamuisuentriculi.Atnonsemperuentriculusinuitioest,sedpertinaxuoluntas&phantasia,quamconstatsequialiarumpartiumuires.Sednecadhorridasolumidfit,sed&adsuauissima.Quin&permittimussaepeelectioniaegrotantis,quaforma&saporeuelitmedicinam.Porrigimus,acida,uinosa,absynthite,dulcia,acria,&alia.OfferimusChymica,nonChymica;Actumagimus,donecpositapertinaciafacileadmittant,cumquecommodomagnoquodpriusrepudiauerant.Nonsemperobsequendumappetitusaegri.Quodsidaresmorbumauctura(fitenimutquosuccoimbutusuentriculusest,eumaliquandoappetat,utinaliquamalitia)quaequearridentgulae;utfebricitantiinmedioparoxysmoimmensumuiniautaquaecantharum,authydropicomaiorem,placeres.Huncmedicumlaudant,quicommittitaegroquodcunqueplacet,&quiplenouentrecurat,sicutParacelsus.Nontaminsanimus,utsiuentriculiἀδυναμίανcognouerimus,pertinaciusurgeamus.Tibiautemnonminusacnobisprudentercuranticunctabundireluctantesqueofferunturaegri,quosutexingeniotractesuide.Breuicomperiesquosgulaillalibidinosa,&praeteruiresetiamexercitaUenus,&aliaperdiderint.Dehomicidio.Uirulentatualinguaobiicitnobishomicidium.SedhocsceluspropriumestParacelsistarum.Tuuideutstipendiumpeccatimundotollas,nesubtemedicantequisquammoriatur.Praedictioliberatmedicos.Medicuspraedictionesua&iudicioastantiumfacilecurabit,neopusillisitlegeAquilia&Cornelia,cuiuspraesidio,quanquamatuisimilibusrabulistortaeretortaequemirificehactenusapoenatutifueruntParacelifici.LegesAquilia&CorneliaParacelsicosdamnant.Quamenimgraueerathoc,quodeasexhabetimperitiaquoqueculpaeannumeratur,uelutisimedicusideoseruumtuumocciderit,quiamaleeumsecuerit,autperperameimedicamentumdederit.~~UobisinquamParacelsicis,quinonseruos,sedliberos&ingenuosinistudpericulumtemeritate&imperitiauestrainducitis,grauehocfuerat,nisiancipiteslinguaeuobissuccurrerent,autlatitaretishonorummedicorumpriuilegio.~~LexCornelia.LexCorneliadeeiusueneficicapitequaeriiubet,quiuenenummalumfecerit,uendiderit,emerit,habuerit,hominisnecandicausa.Quamperitumteiniureostendisesse,cumhocnobisimponismedicantibuscaussasalutis?LexCorneliadefalsoarguitParacelsicum.TuuideutsecurussisalegeCorneliadefalso.MinaturenimtibifalsarioChymicoobtrudentihominibusatramentumprosalecupri,&stercoraproessentiis.LexAmbitus.LegesquoqueAmbitustenondimittuntindemnem,quitibidignitatesarrogasanullosecundumlegesacceptas,&irrepisinfauoresaulicosinsidiosisblandimentis,utpereosemergas.LexRemnia.LegemRemniamdecalumniaquomodoeffugies?Stigmaticacumfronte&obustaobambularedebueras,&iniurioseprofanataemedicinaepunctoscircumferre,siofficiosuorectefungereturmagistratustuus.U.Praeceptum.Aquintipraecepticomminationequodadhancremattinet,bonanostraconscientiafacilenosliberat.Tufugitiuussacerdos,quiinalienumlaboreminuocatusinuolasti,desertastationeTheologica,uideneabhorummanibus,quasprimisartistuaeannisadtartarummisisti,eiusuiolatireusperagaris.Paracelsiciscurrilitas.ParuumquidhactenusgrauitatideditNeoparacel.nuncpenitusfitscurra,improbusqueludio&morionumcastrairrumpit.Nostrosuideratinhuncmodumuesamieeiusoccurrereposse:Mistiraenaturalesnontemeresoluendae.Naturaprouidasalutisanimantium,itaresmiscuit,utalienopraesidio,spagiriconimirum,adbenenutriendummedendumquenonindigeret,quanquamforisadhaerentiatollere,tumipsanonprohibeat,tumetiammonstret.Quiergomisturassoluitsuperuacaneolaborepotiuseammolestat,&inuitamcorrumpit,quamcorrigit.Idemdeclaraturmateriaeformaequenaturaliadtotamessentiamunione;&illustraturcommunianimantiumiure;quandoquidembestiisquoquebenesuccurratcitraopemSpagiri:Inquareutnaturalisfacultascommunisestunacumanimali:itaetiammedicandiratiosecundumgenera.Quin&aliaplurimaargumentasuppetunt,quorumquaedametiamnossupraattigimus.EtcertesiSpagyrimisturamsoluunt,perdunttotum,necessentiamsaluant,seddestruunt.Fieriautemhaecipsidicunt,dumefficiuntelementa,tumuulgataillaquatuor,tumChymica,mercurium,sulphur&salem,nisihaecnonsuntprincipia,sedsimilitudinequadamdesignataeresinunototoconclusae.ElementaChymica.Namcuminplantahumoraqueus&alimentariussit,hicelicitusmercuriusuidetur.esse.Cumetiaminteriorliquorpinguis,quibalsamumrepraesentat,nobilequeilludsubiectum,inquouisinestpraestantior,sulphurrefert.Est&feculentiormagisqueterreaeiusdemsubstantiaematerialispars;eadepuratanominesalisuenditur.Siergo,inquam,haecmaterialiaelementamistionissunt,nonsaluant,seddestruuntmistumSpargiria.Crassaetiamsuntdereicorporeaeessentiae.~~Ethocapertiusetiamhincpatet,quicrassumcorpus,quodinradicemistionisunaconcreuit,tamdeessentiamaterialimistiestquamsubtile,utincorporehumano,ossa,carnes,uincula,deessentiasuntcorporis,licetcrassasint,imopotiushaec,quamspiritus,substantiamperficiunt,utalibidemonstratur.~~Paracelsicinonseruantsubstantias.Quiergoseparatcrassaasubtilibus,eumnecesseest,essentiammistidestruere.QuaeiamgloriaestParacelsicisseruataesubstantiae?Deusnonfrustracomposiuitresadsanitatemconseruandametrestaurandam.Certeinaliquibuslongesatiusforetseparationemnonattentare.Naturaenimquaecontemperauit,quomodoanimaliadsuumusumbonumforepercreatoremiudicatumest;est;itacomposuit.Sicorrigenssubtraxeris,nudamqueuimprostitueris,peiuscomsuluerissalutidestinatae,nonmelius.Esttameninaliquibusetiamartisuusfinis.Undechymicanecprobanturomnia,necrepudiantur,idquodusus&experientiamonet.Naturalisunio.Siquisergoexnostrorumsimplicioribus,illudnaturaleconiugiumadduxitcontraChymiam,illisatiseratdixisse,persequidemetiamabsqueillaarteuixissemultossatdiu,&commode:ResponsioadcumquiomninorepudiatChymiamargumentonaturalisunionis.atcummeliorisuitegratiamultasintinuenta,nondeberehaecrepudiari.Etquanquamnonadunumfineminstituerenturillaeseparationes:nontamendeessealios,uelutisalauri,sinoncomeditur&bibitur,aduulneratamen&aliacommodiusadhibeturquamaurumintegrum,&sicetiaminignobilioribus.Essentiaeseparataemisturamseruantinsubtilisubiecto.Deessentiisetiamseparatisdixisset,easnonprointegrissubstantiisuendiauerisChymicis,sedrelateitaappellari,utinquibusuishaereatpotior;crassispraestantibuscomplementumquantitatipotiusquamsubstantiae,quopacto&supralocutisumus.Uariiscopiususmodummonstrant.ItarespondentemNeoparacelsumtulissemuscumhacdeterminationesuofinisuamrem&praeparationemrelinquendamesse;uelutiadpotumnondeberepriusdestillariuinum,sedsatisesseintegrum,ita&inmedicisoperibusmultis,inquibuslongeplurasuntrespicienda,quaminnutritione,quamamedicononexpectantplurimi,sedaforo&crumena.Scurrilisillusio.AtNeoparacel.scurriliterilluditobiecto,ergo,inquit,uolucrescumpennissuntuorandae,&c.TeinquamUulcanusperdat.Nonidconsequensestexobiecto.Ideoetiamnonsoluendaesuntnaturaequaedam,quiaarcanaeuiressuntmultisquaedestruuntursolutione.~~Purificationesforisadhaerentiumnonrepudiantur,sedsolutioillanaturarum,inquibustamenfrequentissimenonintelligimusquidsitarcani,&fieripotest,utignarilaritantisuirtutisdeprauemusrempotiussolutisnaturaeuinculis,quamemendemus,cum,ututnaturaspecierumperspectaest,nihilominusinindiuiduoocultumquidrepositumessepossit.~~Haecunaeiusresponsioest,morionemquammagistrumrepraesentansmagis.Aliaresponsiodecomplexioneexsolutiscognoscenda.Alterauaganturcircacomplexionesaegrorum;quasihaecognoscerenturexSpagiria,atqueitaseparatiositinmedicinisretinenda,utnaturamsanorum&aegrorumspectaremus.Quasiargueretita;sinespagiricaseparationenonpotestaegrorumcomplexio&naturacognosci:uelpereampatenttemperamentapartiuminaegrotis:Uanitassophismatis.ergoillaestnecessariamedicis.Nihilestuaniushacresponsione,antecedentetotofalso,siquidemseparatioestmedicinarum.Adolescentestamennontamfacilepraeteruolent.SupraaudiueruntNeoparacelsumrepudiaretopicamanatomiam:quiaexmacrocosmopossitscire,quidsitinmicrocosmo,soluendonempeperSpagiriamnoncorhominis,sedaurum,nonepar,sedcuprum;noncerebrumsedargentum&reliqua.Arguitergo:SicomplexioaegrorumsineSpagiricasolutionescirinequit,necessariaestAlchymia.Seduerumilludergo&hoc.Illustraturpropositioaduerso:quod&sanorumcomplexionoscendasit;utsinequagnarinaturaeaegrorumessenonpossumus,undeconficitur;siuesanossiueaegrosrespicias,Spagiriamcolidebere.Assumtumfirmatur:quiamembra&constitutiominorismundispectandasuntinpartibusmundimaioris,idquodfitperignemSpagiri,quiinterioresessentiasmanifestat,qualissolutioincorporibushumanisessenonpotest.Defenditurautemresanalogia.Qualiaenimsuntmembraexterna,taliaeruntinterna,&qualiaseptemprincipaliasimul:taletotumcorpus,planeeodemmodocumAstrologis&Magis.Complexioornaturconsequente,quodmalefaciantmediciGalenici,quiistamartemrepudient;neclaborentscirecomplexionesexcaquastamentantoperecommendentGalenus,Hyppocrates,Damascenus,&c.Sedsatishabentcaececurareprofortuna,&tandemfinirecuraminlignoguaiacoiterumcontramethodumGalenicam.HaecNeoparacelsushicagit.Paulopostidemeuincereconabiturnecessuriaprincipiorumartismedicaenotitia,quamsibisomniatnullumposseabsqueSpagiriasibicomparare.Sedprimumexcutiamuspraesentemparalogismum.Assumtumfalsumest.Munimentumeiusexanalogiafallacipetitumnihilhabetpretersomnium.Multapossuntreuocariadsimilitudinemhominis:atexillisnonpatetnaturapropriaperse.Comparatalogicasaltenmκατατιremnotamfaciunt.Argumentumcomparatorumquideminlogicocamporegulaquadammonet;quodcomparatasintaequenotarationecomparationis.Sedcumillacomparatiositinqualisaltem,&externaadessentiamipsam&primamnotitiamnonperducit.Nequeexsimilitudineidentitasdependet,sedexconsentaneissimplicibusprimis&symboliciseorum:nequeetiamsimplexconuenientia.Sihincperueniremadcomplexionemhominis,curnonpotiusmacellumingrederemurquamspagiricamcasam?Curnondepinginobishominemcuraremus?Putidum&uanumestauricomplexioneminignispectari,&spagiricapraeparatione.Ergosimaximeuerumesset,idessecorhominisinexternomundo,quodtamenaueritatetantumabest,quantumidquodlongissime,perChymiamtamenauri,corhumanumcognoscinonposset.Quodautemauricomplexio,siuepereamcrasinsubstantialemseuformamaccipias,seucontemperationemuiriumelementarium,perignemnoninnotescat.Certumestinde,quodsaltempuritas,duratio,fusibilitas,&similiaperignempateant,substantianullomodo,uiresautemaestimantureffectu&sensibus.Coritaqueexauroconspici,&secundumessentiamiudicarinequit.Necidfieripotestsiaquisregiis&aliisidcorrodas,destruas,alteres,immutes.Non.n.naturaliumcongruentiaexalienoprincipio,sedexnatureintegritate,qualiseaperseest,aestimaridebet.Arsmultaconformatadsimilitudinemcordis.Exaurohumanicordisnaturanonpotestcolligi.Atcordisnaturamindecolligeredementisest.Praeterea,sihomoestparuusmundusideo,quiaineoomniatotiusmundimembrasunt,sicuttotumextotoaestimatur,itapartesexpartibus.Aurumergoeritcortotiusmundiexterni,sicuteademparsinhomineestunatoto.Sediduanumessecuiuisestperspectum.InsuperNeoparacelsusnosterexcaussisscientiamsecundumaxiomaAristotelicumdeducit.Itaquesiaurumestcorhominiscomparatumseuexternum,exquonoscipossitinternum,consentiredebetutrumquecausispotissimumessentialibus,materia&forma.Deindeadiunctispropriis,exquibussequituretiamdefinitio,&aliaargumenta.Atquisitadelirat,uthocaffirmareausit,praecerNeophytumParacelsum?Corestparsinstrumentalis&animalis:Dissensuscordis&auri.Aurumestresmineralishomogenea.Corspiritumuitae&caloremhabetradicaliter;ipsumquesuppeditatmembris,cordishumaniorigoexsanguineest.Idemcalorem&spiritum&habet&gignithominisnaturaedeterminatum,consideratureliqua,&confercummundoexterno;contemplatusnumaurumsiteiusparsprincipalis,itautsineeonecuiuerenecspiritum,uitammotum&omninopotentiamullamhabere,&uimexercerepossit.Indereuertereadhominem,&experire,numsicoreideesset,aurumineiuslocumpossitsubstitui,autsiidinsigniterlabefactumsit,aurumingestumeiusmuniaexequatur,&c.&quiabestiisquoquecorest&plantisaliquidproportionale,necessesit,idemhicfieri,&nonsumiaurumabartecorruptumquodiamdesiitesse,quodfuit,sednatiuum&integrum.Indagaetiamexaurinaturaaegrotetnecoranimalis,annon;&nontantumingenereidscrutare,sed&specie&indiuiduis.Hisfactisexpediiam,cumtuintuaofficinaaurumliquas,corrodis,sublimas,praecipitas,&inuariasfaciesconuertis,scisneantuusaegrotusdomisitcordehilari,frigidoancalido?Siaurumtamexacterefertcordisconstitutionem,ancoretiamitapatipotestutaurum,utnihilominusuiuat?Uelsinotumtibiestidsecundumspeciemhominumfamiliareessecordi;quodnamaurumquaesotuoconuenit?Arabicumdices.Sednonrepudiabisrhenanum,&quodpaucumadThuringicumsaltumcorradisolet,&alibicolligi.Egoprofecto,siArgusipseessem,&Aristarchus,exnullaaurioperationepossemscireteuirulentum&impiumcorhabere,nisiextuisfactisidcognouissem.Exipsafrontenefariauixpotesnosseuersutiamanimi,&tuexauroeamuenaris?Otelaeuolouenatum&educatum.Seddehisetiamsupra.Studiosinoruntuerosmedicosreinotitiamprimam&propriamnonpetereexanalogiis&similitudinibusexternis,absquecognitioneipsius,sedexpropriasubstantia,huiusadiunctis&effectis.Tactuiudicantqualitatesprimas,uisucolores,&c.sensibuscumrationeconiunctiseffectaconsiderant,&exomnibuscollectisdenaturatanquamintimoprincipiopronunciant.Homininullaaliafacultasestconcessa.Undedeaurosentiunt,idpossessionepotiusroborare&fiduciamdominissuisaddere,quamuirtutemedica,dequaposttotmisturaspreciosorumnihilextatcerti.Itaquefictum&uanumestilludproportionaleUulcaniergastulum.Itaexplicatusestparalogismus.Ornamentanihilhabentpraeteruanissimascalumnias,quaspaucispercurremus.Galenicorumdecomplexionibusobseruationes.Aitsenonuiderequomodopraeceptacomplexionisobseruemus.AtinquamquidilleuideatinsuoUulcano.Mirumtamenestnonuidere,cumeiusopeintimasessentias&occultasrerumproprietatesglorieturnosse.Debueratdestillasse,&adessentiamreduxissenostrapraecepta,&statimcognouisset.NosteNeophyteParacelseiudicemnonconstituimus,necunquamadhibuimusinconsilium.Scimus.n.tales,qualistuesminus.Decomplexione&medicisoperationib.iudicareposse,quamasinusdelusciniaecantu.Conuitiumhumididoctoris.Suprahumoribusaddictosnosuocasti,nunchumidosdoctores.Sycophantemorsusest.MinuscurabiturabElephantemusca.Humidiesse,&irrigatilargaueraenotitiaecopiamalumus,quamaridoUulcanoitaexcocti&stolidi,utParacelsici.Nostraehumiditatisguttulaplusfertfructusunicahora,quamNeophytiParacelsisiccitasuninersalorgeuastiorarenosoLybiaetractu,uelintegroseculo.MedicinaeGalenicae.Comperissetedicisanostrisaegrotosuexatosesselaxatiuis,syrupis,pilulis,feculentispotionibususqueadnecem,cumuixossibushaeserint.Sitibiidindicauitnostrorumaliquis,sycophantafuit,sinexternorum,nequetibinequeillicommittimus.deoperib.artificumiudicandifacultatem.Paracelsiciardeliones.Apparettenontantumapostasiatuaallotrioepiscopumfactum,sed&πολυπραγ¬μονεῖν.Siuellemusparitecuinstultitiaesse,tuafactareponeremustibi.Sednolumusconuitiaconuitiiscompensare.Illuddicimus,nosquidemnoninquirereinalteriusconscientiamautopera,inueniretamen,nonomnespariiudicio&ἐυστοχίαualere.NonomnesmediciparisindustriaeDemethodoGalenicorum.NecsibiParacelsiciunquaminsuafeceeampersuadereausintperfectionem.Itaqueaccideritsanealiquiserror,quidhocadartem,&totamprofessionemnostram?~~Depingistuopericulonostrammethodum,quaenullasaegrotiuiresrespiciens,sedcumsummouitaenecisquepericuloeasimminuens&prosternens,alaxatiuis&purgantibusincipiat,desinatinlignoguaiaco,eoqueperegrino,cuisinediscrimineaegrosemaciatosaddicat:Undenosuocasligneosdoctorespermetamorphosinexsagacissimis&honoratissimisfactos,quosrediuiuiprincipesmedicinaenostreinstarcoruorumrepudiarent,quandoquidemsacraillaanchora,lignumabilloruminstitutisabhorreat,&nosdefectusabilliscoarguat:~~Ethaecprobas:quiainusueiusnonattendamuscomplexiones&uirestandemqueminitarisartinostraeinteritumperfulmina.Paracelsicustotusimpudensmendax.Equidemsiunquaminteueriquidfuit;siunquamuerumpromisisti&seruastifidem,illudhicfactumest.Supradicebasteseponereuellemodestiam.Eugebeneliberastifidem.Nontantumimmodestuses,sed&calumniatorimpudens,&mendaximprobus,insectatorqueamarulentus,qui,siistalouistuifulminacauerepotes,beatuses.Quiduerorespondendumest?Galenicinonnegliguntuiresaegrorum.unicouerbo:Insanis.Studiosisautemhocdicimusfalsumdici,quoduiresaegrorumnonrespiciamus.Uiresquoaestimentur.Uiresautemillasundeaestimemus,liquet.Nonmedicinaesaltenintuemuruirtutem,eiusquemoduminoperandoconsideramus;idquodNeophytussolumsibiexsuapraeparationepolliceturstulte;sed&facultatuminaegrotorobur,quomodonempesehabeatnaturalisuocatacumuitali&animali,idquenoningeneribus;sed&singulisexploramus.Acceduntposteaindicationescaeteraealocoaffectosymptomatis,morbinatura,uiis&aliis;undefacileueldifficile,beneuelmalealiquidfieriposseconiicimus.Quaeetiamquibussintpremittendauelsummittendarespicimus;quidurgeatmagis,quidminus;solicitiinprimisdeDiaeta,utperdurareaegeradcrisinconsuetamplerunquepossit.Siuiresnonpossuntceleriterreficiaptisnutrimentis,subsidiumabaliisroborantibus,iisquecommodispetimus,quaeopponimuscausaedebilitanti.Haecnullusstudiosorumignorarepotest,&doceri,&fiericumreliquissecundumartismodum.Sinenaturafrustracuratmedicies.Nonenimignoramusnostemeresanare,ubiuelabolitaestnatura,uelitaprostrata,utuelnihil,uelparumoperaripossit.ούσιεςenimἰἀτρὶτῶννού¬σων.Atilleuirulentussophistaetiamoptimadeprauat,excerpensidquodmaximeinuidiosumestintotacura,nempepurgationes&sudores,quitamennonraromaximesuntnecessarii.Paracelsicisuntuulgaresblaterones&anilesnugatores.Etinhocnonloquiturdocteautperite,seduulgariterblaterat.Itaenimplanesolentleueshominesincirculisnugari.Difficulterpatiuntursibiaegrotidetrahiaqualiculumuitiosissimisimpuritatibusexmalauitarepletissimum.Uerenturneadipisiacturamfaciant,&euadantminushabiti.Quosmedicosuulgusamet.Eumexoptantmedicum,quiuerbiseximere&separarepurumabimpuropossit;Paracelsicilibertateuiuendi,dataauulgopraedicantur.~~Eumlaudant,quiunapotetstrenue,necquicquamdedimensominuat,qualisadnosperuenitquidam,quisibilaudiduxitabsquediaetaelegibuscurare&nonignotumest,principioParacelsicosobhocfuisseinadmiratione,quodsanentnullahabitadiaetaeratione,&absquepurgantibus;~~Imobreuimanuadstygempraecipitentaegros.Eiusmodisinistraiudiciastolidaeplebisnouimusmulta;Hucpertixenturomantes,Astrologi.~~exquibus&illudest,quoddiciturquidamfuisseSilusiaemedicus,quiexcontemplationecorporis,inquodpaulofixiusdepresseratoculos,statimpotueritdiuinare,absqueaegrisermoneuelrelationehistorica,hoclaborasmorbo,haecparsaffectaest;~~CrambiuoriOenopotaedequibusetiamuulgariascommataSparsasunt&c.~~cumquefortoannuissetaegrotus(quitamenipsesuumaffectumsepenescit,necpotestexponereubiautquomodoegrotet,unoquediuinatosaltemleuisymptomate,credituniuersamconstitutionemexploratamesse)famaeuestigiosparsaest,mirabilemillummedicumexfaciepossecognosceremorbos.~~Roni&peritideartetamcontemptimnoniudicant,sciuntquenonessesuperficiarienotitiedeprehenderemorbos,&locaaffecta,cumreliquis.Neophyiparacelsuscolluditcumeiusmodiplebecula.NonimmeritoergocumillamittituradCynosarges.DelignoGuaiaco.LigniGuaiaciusumpotiusinterbalneatoresuigere,quammedicos,uulgonotumest.Nequetamenadeodespectum,ludicrum,auttemerariumauxilium,sednonraromaximesalutareingrauissimispraestatmorbis,quanquam,Cratosuoiudicioparumilli,plusautemabstinentiaeincuratribuit.Necadhibetursinediscrimineamedicis,utblateratille.Moduscuiqueusuistatuitur;itautinterdumliberadeambulatio,&negotiorumquorundamadministratioetiamforis,consentientibuscaeteris,admittantur.Inscabiosis&Gallicanis(quibus&ipsiParacelsiciporriguntessentiameiusligni,&aurumuitaediaphoreticum,&alia,quibusnonrarosatdiuexcruciantaegros.)itempronisadapoplexiam;~~uentriosisobpinguedinem,undeimminetsuffocatio,cachecticis,tabidisetiamquibuschynaaccommodataest,catarrhosis&similibusuulgoconstatquantaesituirtutisdextereiususus,quinoninsudandosaltemest,sed&roborando,alterando&c.~~aquononmeremurligneidoctoresappellari,utillesophistaimpiaquadammetamorphosiexTheologotransformatusinlutulentumagyrtam,&paracelsicumcalonem,deliralinguaeffutitinsane;sedeohonorequoDeuscummagistratuobbenefactainsocietatemhumanamnosdignatur,nonpriuandi.Sicutautemilleexoticareliquadamnat,ita&guaiacum,&obidnobisilludit.ParacelsiciGuaiacumexplodunt&arboresnostratessubstituunt.Scimusquidemaliquosnobisostendereuoluissepatriasarbores,utsalsampariliamnostratem,quesitsmilaxaspera,buxum,fraxinum,iuniperum,taedam,pinum,quin&fagum,&aliasarbores;sicutloco,chynaemonstrantradicescalamiaquaticiseuarundinis,&lappae,&petasitae.PolicitusetiamAmuualdusestmirificaexarboribushactenusintactismedicamentanondumpraestitopromisso.Nemotamenaliquaexperientianosinformarepotest;inoleuitqueconsuetudousurpandiidlignum,etiamsinobiliusapudnosuulgocresceret.Permittimusitaquecuiqueprosuisfacultatibushuiusuelaliorumusum,cumadcuramniladmodumpertineatsimpliciumuarietas;quiamedicinanonestinpluriumnoticia,sedinpaucorumbenecognitorumuerousu.Tantummonemusrectiusnosuticognitisperspectisque,quamincognitispericlitari.Nonautemdesuntuirorumperitissimorumcontrariaiudicia,quibusostenduntpessimenostratesplantassubstituiperegrinis,quodparibonitateresnonproueniantubiuis.Sednoseamdisceptationemiamsuspendimus.ExtrahiturexsambucoliquornobilitatenoncedensoleoGuaiaci,Sicuilibet,isilloutatur.Neophytusnobisἐυποεί¬αν&libertatemsinistreinterpretarinondebebat,quandoquidemilliintegrumrelinquimusexuitrioloUngaricouelRomano,uelCarinthiacoautalibinatoelicerespiritum,modoissitadartemaptus.UideattamenquomodosatisfaciatsuoThurnesio,nonimmeritomultumtribuentilocorumnaturae.Galeniciandefecerintaprincipibusartis.QuodgarritdedefectionenostraaprincipiisHyppocraticis,idinipsumoptimequadrat.SienimextartaroreuertereturParacelsus,foetumhuncadulterinum,autsupposititiumnonagnosceret,imoasperisuerbisrepelleret.Attendefugitiuepastor.SietiamChristussaluator,cuiusEuangeliumconcionaripridem,&aratrumpromouerestipulatusest,aliquandohunchominemconspexerit,numagnituruseritproouiumpastore?Quooreetiamalloquetureum,quiseruimalimoretalentumsuumdefodit,necadlucrandumexposuit?NosHippocratis&Galeniexamina&iudicia,siredirentexinferis,facileferremus.Tantumenimaugmentumornamentumqueinuenirentutobstupefactidemiraripossent;quodnostradiligentia,quantumdiuinalicuitgratia,adtantumculmeneuectasitmedicina;&tantoperenouismedicamentis;quin&pulcerrimachymiaaucta.Quamoptabuntsuatemporatamfuissefelicia?Paxergonobisestcumistisuiris,ubiquerespondentesibiarte.ArsParacelsicalacera&incerta.Paracelsistarumuerotamdiscorsestopinio;tamquesibinonconformis,utanulloingeniosopossitprobari,sequeipsamconfutetipsa.Quibusautemunquameaarrisit,eosuitiosocerebrofuissepalamest.Quoditaqueuaticinaturdeinterituartisnostrae;iddeParacelsiciscommentisestuerum.Nonmutaturarssialiusalioingeniosiuseamexercet,autplantulanouaidemefficitquodarspraescribit.~~Uideanttamenstudiosi,neexternaquaedam,quaeinartisusu,&accommodationetheorematumadsingulariauariant,proessentiaartisarripiant,atqueindecolligant,quiamultarecensinuentainmedicationemuenerunt,mutanturquecuraemutatocoelo,&nouisemergentibusmorbis;~~artemessemutatam,&sicnostranonconsentirecumcatholicisaxiomatisueterum,nobisqueesseexperientiamminusuniuersalem.Noncurae&medicinaesingulares,ipsaquepraxis,suntdeessentiaartis,sedexhacdeductae,pendentesqueiuxtaquehancinstitutaeoperationes.Nonenimminusuerumestinsudoreanglico,lueuenerea,scorbotia&aliismorbisnouis,illuduniuersalepraeceptumdecontrariis,dediaeta,degeneribusmorborumsummis,&aliisquaminueterumhydrope,apoplexia,&reliquis.Hydrops.Inhydropeexmorbiessentia&symptomatis,hocestexfrigiditateEpatis,&indegeneratacollectaqueaquarumcongerieperpetuumaxiomaest,aquassubtrahi&corrigiintemperiemdebere.Necparacellicihocnegant.Atsiueidfiatperelaterium;siuebrassicammarinam;siueextractumesulae,autueneriscrocum&c.nihilrefert,modobenefiat.ItainapplicationeistiuspraeceptiadDionemhydropicum,ueritasquidemeiusmanet;atfieripotest,utaliquidpriussitagendum,aliquidposterius,&fortassissineomnimedicinaipsanaturasaltemroborataexitummorbiinuenit.Itasihydropiceincidatepidemia;hecexsuislegibus,illeexsuis,curabitur.Omninoarssemperbenepraecipit,modoartifexpraecepta&resmedicasadusumsingularembeneaccommodet,inquosaepiusaquamhaerereutrobiquecontingit.Intotarerumelementariumnaturasingulariumestmutabilitas;constantia&perpetuitasuniuersalium,producitquenaturasempereodemmodo,habentesspeciesseuessentias,quanquaminillisuarientadiuncta.Paracelsus.perturbauitquaedam,nonmutauit,quantuminisofuit.ItaParacelsusnonaususfuitsibiarrogareuniuersaeartismutationem,quanquamplurimaperturbauerit.Inordinemredegisse,eamuiderinoluit.Undesiquaeuerahabet,earespondentueteribus,nisiquoddeprauatasintsomniisquibusdam,&obscurataallegoriis.Reliquitphysiciselementaprima,licetsibisomnietresolutionemquandametiamhorum,quaetamennihilaliudest,quamalteriusinalterumtransmutatio,quamaliaparssustinetfacilius,aliadifficilius&c.Necinhominealiainuenitmembra;necincaelonouaastra,necinuegetalibusrosasdiscrepantes,nequetandeminmineralibusaliudaurum,sulphur,uitriolum,&c.Quiramicesabsquesectionecurarepraesumant.quamuetereshabuerunt.itaincuramorborumquidamParacelsicigloriantur,posseramicescuraresinesectione,utperEmplastraconstringentia,&essentiastenaces,uteamquaeapudparacelsumstypticumspecificumdiciturquoruptasuesicasglutinat&c.Nostrilithotomisecant,&posteafuniculisconstringuntrelaxatumperitoneum,autruptumsuunt&c.Praeceptumartisutrobiqueidemest;nemperelaxataconstringi;&ruptasolidariconiungiquedebere,quodfierisoletoperechirurgico,uariisinstrumentis,quaeministrantarti,atdeeiusessentianonsunt.Nammedicinacatholicaagitdeastringentecommodo.Haecuissiueaferro,siuemespilopetatur,inphysicisrelinquiturhistoriis,idquemagisdeultimisindiuiduis.NonergomutauitParacelsusartismedicaeaxiomataperpetua.Nostraaetasinstructiorestadexercendumartempropterinstrumentorumnoticiamuberiorem,&singulariaexperimenta.Notitianostrorumtemporumillustrior&accuratiorest,ingeniumquerestranctandi&praeparandisolertius;utpotecumprioratemporapaulatimcumulatorerumusuposterioribuscolligant&relinquantthesaurosauctiores.Saltemisquaeinexternomundosunt,comparauitcumpartibushominis,&inhochabetexcaelestibussuumcaelum&astra,solem,saturnum,&c.Exmineralibussalem,sulphur,mercurium,aurum,cuprum&c.Paracelsicaars.quae&ipsauicissimuocabulismembrorumhumanorumnuncupat.Itapruinam,gemmam,alabastrum,marmor,&c.fingitinnobis.ExsuperstitioneAstrologorum&magiaadiecituerba,characteres,spiritusaereos,igneos,aqueos,terreos,&reliqua.Etutsecundamconstitutionemsuomoreallegoriceexponit;ita&aduersam:utcibos,ita&medicinas;inquarumpraeparationechymiamueterumretinuit,&inGermaniacelebrauit.Sedquantuminsefuitadeodistorte&obscuretradidit,utuixexeiuspraeceptispossisproficere.UndeAndernaciuoxilla:HocdolendumesseinTheophrastocenseo,quodnonpaucauana&falsauerisintermiscuerit,nedicamquodoptimaquaequesicobscurarit,utnemoautpacicertefructumaliquemexillorumlectioneperciperepossint.Cumquetantaeimpenseadintelligendalaborandaquepraescriptasintinsumptae;~~nihilominustamenlatitant,tantumquechymiciindereportant,quantumususrei&experientiapropriadocet,quaetamen,sicutcuiquesuaest,itadissentitabalteriusmodo,utnondumconsensusartificumchymicamillamartemuideaturconstituisseaHaec&similiaadmonendifueruntstudiosi,neputentnosdesciuisseaueterumartemedica;~~uerbisidnegantes,cumuidentadmissamadpraeparatoriampharmaceuticenchymiam,cognitosnouostummorbostumremedia,&mutatamconditionemhominum&plantarumperaetatesmundi,&naturamlocorum.Insingularibusperseartisessentianonest,utquaenonestmutabiliumsedperpetuorum;Singulariacircaquaeestars,interdumartiasscribuntur,sedutexempla.Haecstabiliasunt;illaincrementadecrementaque,&aliasuarietatessustinent.Nominanturquideminterdumillaipsaartisquoquetitulo,&inartemuocantur;Uerumidmodificatumest;perindeutsubiectaartificumsolemususuamplouocabuli,&operationessecundumartes,seuaccommodationespraeceptorumadusum&resexternassingularesartiassignare:UelutistatuariaeestcertoartisinstitutoexmateriaaptafacereMercurium.Inueneritaliquisnouumlignum:noncogeturartifexpraeceptasuamutare:sedsaltemeaaccommodareadlignidispositionem:&poteratMercuriusfierietiamnoncognitolignotali.Itainremedicaepilepsiasanaturmedicamentoapto,siueiduetussiuerecenscognitusit,hocuelillomodopraeparatum,tantumsitcommodum.Fatemurtamennoninuiti,quod,sicutligniadstatuampraeparatioinartemassumptaest;Ita&materiaemedicinalisadartemmedicam;ueruntamennonsic,utnouaallataherbulastatimnecessesitnouamartemcudere;sedeaaxiomatiscatholicisperexperientiamsufficientemarti,estsubiicienda.Cumauteminhacartisparteplaerunqueindustriasuperetindustriam,nonquidemquodnecessesitadmittereuariationem;sedquodalterumalterosicfieripossitmelius:Praeceptumgeneralepraeparationisadhibitumadsingulariahorumrespectiuuariat.Indefit,utnonquidemnouaarsemergat,sedeademillustreturamplieturquenouasolertia.Itaquepraeparatoriamhabueruntueteres,quaeresponditoperimedicosatiscommode;multiquesuntpereamadiuti,&hodiequoqueadiuuantur:Cumenimquodqueadusumaccommodaridebeat:Atmateriispostaptioribusinuentis,&modopraeparandisubtilioriperchymiam&aliaartificia;illaipsamedicinaeparsampliusestexculta.unum.Hincpatetquidpraestiterintchymici&nouiinuentores;sicalterumaliter,quaedametiamuarieidpatipossunt.artemnempemedicam,eaparte,quaemateriasadusumpraeparat,adiuuerunt,nouamnonconstituerunt.Itafactumestinnouorumobseruatione&cura.Inindiamnauigandinonnouaarsinuentaest,seduianoua.Quiextractorhabarbarisanaredidicitfebrem;nonnouamfebriscurandaeintroduxitartem,sedpromtiusproueterimodocurandiuiam.Seddehishactenus.~~CaeterumaggredituriamNeoparacelsusnitorquereinnosidfulmen,quoddixitconcussurumfundamentaartisnostrae,&uniuersamradicituseuersurum,eocontendensutSpagiriaenecessitateminartemedicaeuincat,demonstretquenosnecartemhabere,necmedicosesse,necsuccurrerelaborantinaturaeChymicascientiadestitutos.~~Sedsequamurmodum,quoipsesuuminformauitparalogismum.Deprincipiismedicis.Quiueramedicaeartisprincipiaturpiterignorat;neceapotestprobareullademonstratione;quiautnihilautparumscitdererumnatura:quigrauiterhalucinaturdecausismorborum;quiuroscopiaenihiltribuit:Quiuariisdoctorumiudiciisagitatusquidstatuatnescit;Ismedicusesse&aegrotantinaturaesuccurrerenequitconuenientibusremediis.Galeniciprincipiaartisturpiterignorant&c.Galeniciergononsuntmedicinecpossuntconuenientibusremediisnaturaesuccurrere.Assumtuminstituitordineprobare,primumagensdeprincipiisartismedicae,quaeGaleniciuelintessehumoresquatuor,quostamenipse,quantuminseest,excaelo,terra,totaquenaturaexigit,&nusquamessescribit.Adalterumcaputquodattinetexprioreiddependet;&dummultadedissensuGaleni&Hippocratisinmediumadducuntur,&spagiriaillisignotaessedocetur,etiamreliquorumquaedamuidenturfirmari;nominatimdemorborumignorantiaagiturrepudiaturquehumores,&substituuntursales&mineraliapromorborumcausisseuprincipiis.Deurinaprobat,quodnonintelligamusineaseparataopespagirisales,&mineralia,quaesintcausaemorborum.Dedoctorumopinionibusostenditnosincertosesse,quiaueraprincipiaignoremusdoctrinaenaturalis;demusopiumproapio&c.~~Tandemminitaturetiamaliorumnostrorumdogmatumreprehensionem&confutationemgrauissimam,magistratusseueraminnosanimaduersionem,&populialienationemanobis,adsectamueroParacelsicamaccessionem,&sicfinisesthuiuscharte,cuitamenpeculiarisnotatiodeimpietateGaleniinDeumadditur,nequidadcomplementumtotiusfideiNeoparacelsicaedeessepossit.~~ObseruentautemstudiosiomniumprosyllogismumesseunicamspagiricamParacelsi,quodquehominemnonaestimemusexmagnomundo,&ineoagnoscamus,soles,sales,Mercurios&reliqua.Hincillaelachrymae.Quiconfutareparalogismumcompendioseuult,negetassumtum;&adfirmamentadicat,petiinomnibusprincipium.Nihilenimfirmipotestinspagiriaillasomniataessenisiinfallibilibusargumentisuerademonstratasit.Sedhocopus,hiclabor.~~Itaquetantumfulmen,totnaeniae,tantataliaqueconuitia&furiae,tamseduliconatus,impulsiones,uota&omninoomniaaduersusnosmachinamentaparuulaopellalabefacta,concussa,euersa,soloaequata&conculcatapenituseuanescunt,inquefumummercurialem,&atomosDemocritiresolutaplanespagiricesublimantur,transuersimacta,&reflexapraecipitantur,&tandeminnihilumabit,quodfuitantenihil.~~Typho.Euenithuicfulmini,quodimpressioniTyphonicae,quaeualidissimaexistensomniaminaturdira,exitiumqueultimum;Plin.lib.a.cap.50.Sedtenuiacetiremediodissipatoprincipioplanefitimpos,nequequicquametiaminimbecillasnauesinstabilimariselementocommissasroborishabet.~~Uerumenimueronihilominushocdabimusexercitionostro,&adiunioreserudiendospotiusquamillumrefellendumargumentorumponderaexaminabimus,fulmenqueilludcumresorptisuiolentiaesuaenubibusadlocum,undeuenit,remittemus.~~Obtinebimussimuletiamaliquaartisnostraefirmamenta;quofructunonperieritopella.Facitilledeclamatorbonasuaedemonstrationisauspiciaaduocandofamuloslemnios.Bronten,steropen,&nudummembrapyracmona,unacumigni&cauteriis.Sedutillaecopiaenihilsunt,nisinugaepoeticae;itapraestabuntoperampoeticam,ludicram,friuolam,euanidamque,itautautorabillisdesertus,tanquamfuriosusilleintheatromirossibifingenstragaedos,risuexcipiaturDemocritico,explodaturquetragice.Sedargumentaproductaaestimemus:itaargutat.Quiprincipiaartissuaedemonstrarenonpotest,iseaignorat.Galeniciprincipiaartissuaedemonstrarenonpossunt;Ignorantergoea(itanoscorreximusdianoean.)Inhuiusparalogismiinformationeualdelogicumseostenditilleἄλογος.Cauereelenchumpurarumparticulariumconatur.Etduplexsophismagrauiuslongeunacumilloipsoincurrit.Nonenimignoratelenchumtantum,sed&τὸἐνἄρχῇpetittemerariaexplicationeobiectaeautoritatis.Imo&κατάτιcharybdimincidit,cumpossitfieri,utquisnequeatdemonstrareprincipiaartissuae,atnihilominusnoticiameorumhabeat;ignoretautemetiamsimul,sedsecundumquid,quatenusnempeiniisdemonstrandisdeficit.Neclongeabestelenchusaccidentis.Principiasciunturacnondemonstrantur.Perseenimscirepotesteasecundumsubstantiam,exaccidenteignorare.Namquestiodeprincipiorumortuheterogeneaplaneest,cumprincipiaartiumnondemonstrentur,sedsumantur.Imonullapotestesseprincipiorumdemonstratio,nisiexaccidente.Sienimprincipiiestaliquacaussa,&principiumprius,nonpotestesseἀρχη.ItamiserilleapprehensaexAristoteleuoculaGraeca,nescitubirerumexistat.Seduideamustamenistamautoritatem,&ueramsententiamexeodemautorecomprobemus.Paracelsicustitulosuoaduersatur.Monemusprimumstudiosos,utattendanthicaduersariNeoparacels.suotitulo.inquoaliquosGalenicosadoririsetestatur.Athicfundamentaartis,&Galenicossimpliciteraggreditur.Deindenonoportetnosobliuisciinpraefationepositeconditionis,quaeomnemautoritatem&mortuamliteramrepudiabat,assumtisUulcaniministris,quos&hicadseuocat.SententiamautemAristotelicamitaallegat:οὐκἐτίσταταιμὴἔχωνἀπόδόξινἀυ¬τῶν;Etintrepretatur:Ignoratquisea,quorumdemonstrationedestituitur:&hincdeducitexcontrarioconsectario:Quaequiscertoscit,eorumdemonstrationemtenet;Etposteainformatparalogismuminsecundafig.assumendo;Galenicinontenentdemonstrationemprincipiorumsuorum;Nonergoeasciunt.Sedmanetrataresponsio,utante.Paracelsicussophistaprotestatusdeuitandouitioparticulariuminidemincidit.HicpeculiarehoceuenitNeoparacelso,utquodmaximeuitarecupit,nempesophismapurorumparticularium,seuasyllogistian,ineamincidat.Propositioenimgeneraliterenunciata,generalisnonest.Nonenimomnium,quaesciunturdemonstratiotenetur,uelutiprincipiasciuntur,atnullaesteorumdemonstratio.Scientiaestetiamsinecausisaliquae.EtlicetsciresitrempercausascognoscereAristoteli:Patettameneoaxiomatesaltemparticularemscientiamnotari,&nonomnem.Etenimnonomnisscientiapercausasest:Est&peraliaargumenta,alia.Aliaestprimorum,utpraecognitorumsimpliciter.Nonenimomniumpatentpriorescausae,siquideminprimisnecessariostandumest:EtAristoteliprincipiasuntindemonstrabilia.Sedhoccomprobemuseiusdemuerbis.Quodnonomnisscientiasitdemonstratiua,seuquodquaedamscianturquidem,atdemonstrarinequeant,hiauerbisrefert:ἡμεῖςδέφαμενοὕδεπᾶσανἐπιστίή¬εηνἀποδεκτικὴνεἶναι,ἀλλὰτὴντῶνἀμέσονἀναπόδκτον.Ethoctalieuincitargumento:omnisdemonstratioestexpraecognitisprioribus:atprincipiaseuimmediatacarentprioribus;Eorumergononestdemonstratio:sedhaecperprincipiafit.Ita.n.inquit:ἀνάγκητὴνἀποδεκτικὴνἐπιστήμενἐξἀληθῶντεἶνα:απρώτων,καὶἀμέσων,καὶγνωριμωτέρων,καὶπρότερῶν,καὶεὐτίωντοῦσυμπερασματος.Quodautemillaprima&immediatasintprincipia,eaquenonquaeuis&uaga,seddeterminata&cuiusqueartiscerta;indicatibideminquiens:ἐuπρῶτωνδʼἐστὶτὸἐξἄρχῶνὁικείων.ταυτὸγὰρλέγωπρῶτονκαὶἀρχὶν.ἀργὶδʼἐσὶνἀποδείξεως,πρότασιςἄμεσος.ἅμεσοςδὲἡςμήἐστινὁλληπροτέρα,&c.UideantstudiosiipsumAristotelestextum.Singulisuersibuscontrariumeius,quodimperite&sophisticeblateratNeoparacels.peneinuenient.UndeputaueritParacelsicusignorarieaquaenequeuntdemonstrari.Locusestin1.anal.poster.2.&3.cap.&reliquis.QuifitautemquodilleexAristoteleeuincereconetur,eanesciri,quaenonpossintdemonstrari?Philosophuscomprobareuolens,quoddemonstratiuascientiasitexprimis,ponithaecuerba:ἐκπρώτωνδαναποδείκτων,ἀπιουκἐτίσταταιμὴἔχωνἀτόδόξινἀυτῶν.Quidautemsitμὴἑταεινἀόδόξιν,declaratcontradictorio;τὸἔχεινἀπόδεξινἐστιτὸἐπίστασθαιὧνἀπόδόξιςἐστιμὴκατὰσυμβεβηκὸς;hocest,haberedemonstrationem,estscireea,quorumestdemonstratioseusyllogismusscientificus,seuquaepossuntdemonstrariexpersecausis&immotis.Itaqueprobat,quoddemonstratiodebeatesseexprimisindemonstrabilibus,hocest,principiis,quianonpossitessescientiademonstratiua,nisisciasea,perquaeestdemonstratioperse,&nonsecundumaccidens.Haecautemsuntprima.Estillelocussatisdifficilis.Interpretesexabsurdodeducunt&exponuntita,quodscil.ideodebeantesseprima,quiasinonessent,nullacomparareturexillisscientia,nisipriusdemonstratis.Athocabsurdumest.Namscientiaapodicticaexindemonstrabilibusest.Itaqueoportetesseprima.Utrauerointerpretatiosit,Neoparacelsusmaleintellectaeautoritatis,maleetiamexpositaearguetur,&exelenchopetitiprincipiipuniridebebit.Namcertumestexillisipsisuerbis,πρῶταuocariἀναπόδεικτα.πρῶταἀνα¬πόδόκτα.Siπρῶταsuntprincipiacuiusqueartisὁικεῖα;quaecapite7.nominatτὰςἑκάστουἀρχάξ,eaqueἀναπόδόκτα,quaimpudentiaexeolocoeuincereuoluit,principiadeberedemonstrariutsciantur?SicutitaqueArithmeticus&Geometra,(quibustanquamexemplisutiturphilosophus)nondemonstrantpraeceptaartissuae&principia,itanecMedicus.Etsiuelitdicere;licetnondemonstrenturexmedicina,tamendeberedemonstrariexaliaarte,utexphysicis;Aristoteleshocrefutatdicens,istatuncnonampliusmedicaesse.Quiaeiusdemgenerisseuhomogenea,&exeademartedebeantessedemonstrabilia&principia.Cap.7.ubiait,οὐκἐστὶνἐξἄλλουγένουςμεταβάν¬ταδεῖξαι,οἷοντὸγρωμετοικὸνἀριθμήικῇ.Itatotumilludfulmeninstipulamabiit.Principiacolligunturinductionenondemonstratur.Instabittamentyrologicusnihilominus,curinductioneperueniaturaduniuersaliaprincipia,&cursingulariadicanturillaconstituere,sinonestaxiomatumcatholicorumdemonstratio?ItemAristotelesinquit,quodsciaturinductioneuelsyllogismo.Eritergoscientiademonstratiuaprincipiorumexsingularibus.Dicimusexaccidenteidesseadnoticiamnonperse,sedalicuius.Aliasuniuersalenihilestaliud,quamsingulariumcommunisexistentia,dequibusalias.DeindeomnisdemonstratioAristotelifitpersyllogismum.Inductioneuerosolaconstantuniuersalia,quaesyllogismusnonest.ItaqueAristoteliuniuersaliaprincipiasuntindemonstrabilia.Solet&hocdici,quodaxiomatumnecessariorumcompositiositexaffectionenaturaliargumentorum,atnondemonstratio,nisiaccidentaliter.AssumtionisuimiamnoncurabuntGalenicimedici.Quidenimtumpostea,sinonpossuntdemonstrareaxiomataartissuae?Iniustusest&iniquus,imoplanefuritquiidrequirit.QuomagisinsanientParacelsici,quichymiae[Gr[ἄρχαςdemonstrationisubiiciunt,atqueitatotamartemexponuntIudibrio.QuodenimartisopustumihidemonstrabisNeoparacelse,situaprincipiasintcaduca&dubia?Sinonuera,prima,immota?Annonnecesseesteasumtaesseexaccidente,&exconsequenteessemerasophismata,utloquiturPhilosophus?Itatecumtuaarteornatumoportuit.Abiiam,&disceinposterumsumi&poniprincipia,ut&inmathematis,nondemonstrari.Ethocpoteratexeodemautorescire,cuminquitcap.8.λέγωδʼαρχαςἐνἑκώστῳγένειτάυ¬ταςἀςὅτιὅστιμὴἐνδέχεταιδεῖξαι.τιμὲνοὖνσημαίνεκαὶτὰπρῶτα,καὶτὰἐκτύτωνλαμβάνεται.ὅτιδʼἔστι,ταὶμὲνἄρχὰςἀναγκηλαμβάνειν.τὰδʼἄλλαδὲκνύναι,&c.Uide&reliqua,quanquamnostroNeophytoAristotelicaaliassuntsophistica.Sedfortassisinaliumcampumnosducit,physicequeillaprobaripostulat,quaemedicesumuntur.AnmedicisuaprincipiaPhysicepossintdemonstrare.Agitidquidem,sedstolide,utdeceteum,quiinaliamartemuilistransfugairrumpit,&iudicareprius,quamdiscere&apprehenderesatagit.Ageergositiamearesquammedicisumunt,nondeessentiamedica,sedphysica:Aliasutantediximusmedicumpernonmedicumdemonstrarinihilpotest,nisisecundumaccidens.Exhacartecurnonpossuntdemonstrareeasres,aquibusartemexordiuntur?Anhumoresprincipiummedicorum.Quiainquithumores,quosproprincipiismedicisponunt,nequeuntexomnimundocomprobari:Etadcoelumnosmittit,indequeinterram,inquibusnoninueniantur;inueniriautemdebeant,sisinthominisprincipia.Uidetisspiritumuertiginis?Humoresnonsuntmedicaeprincipiaartis,sedpraecepta.Aristotelessuaprincipiauocatπροτα¬σος&ἀξιώματα;hicexmedicispreceptisfacithumores:quasiarsmedicaexhumoribus,tanquamexprincipiisseuaxiomatisconstaret(quodartiumprincipiasintaxiomata,supraAristotelesdixit,&Galen.deopt.sectaaffirmat,&uulgopatetdeartismethodicaconstitutione.)Deindequifieripossit,utsintmedicaeartis?Medicipraecipiuntdehumoribusnonsolis.Numarsmedicahomoest?Sedfingemedicospraecepissedehumoribusidquodnosnonignoramus,numtotaipsorumarshisinnititur?Numnullaaliahabentpraecepta?Multismodisimperitussimul&calumniosusestillefugitiuussacerdos,&messorfurtiuus.Sequamurtamenquaducit.Arguitita:Sihumoresinhomineessent,inmacrocosmoessentitem:Sedinmacrocosmononsunt:ErgoNecinhomine&perconsequens,nusquamsunt,&maleprincipiaartismedicaeuocantur.Propositioroboratur,quiasihomoestmicrocosmus,quicquidineoinuenitur:illuddebebatesseetiaminmacrocosmo.Esseautemhominemmicrocosmum,multiPhilosophidixerunt,Assumtioprobaturperpartitionem,quianecincoelonecinterrainueniantur.Concedamuspropositionem,atnonsensuParacelsico.Hominemuenisseinlocumdiabolorum.~~Uerumenimest,cumhomositportiomagnimundi,&ultimumeiuscomplementum,utpotesinequomundusperfectusnonesset,(quanquamaliquiuelinthominemnonprincipaliinstitutoDeiessefactum,sedpostquamaliquiangelidefecerant,ineorumlocumsuffectum,parumrectesentientes,utopinamur)quicquidinhomineest,illudinmagnomundoesse,sicutquicquidincerebrohominissubstantialiterest,illudinhomineest.~~SensusautemNeoparacelsicushocnonuolebat.QuomodoParacelsicusbelitmembrahominisinmundoesse.Namputabatomnespartesinhomine,&contenta,debereessentiaseparata&extrahominemexistente,inmundoesse.Sedsihocuerumsit;facileeuincamnusquamessehominisrationem,hominisoculum,aures,nares&reliqua,quiahaecextrahominemnoninueniuntur.EtutinamtuncsolusNeoparacel.uelcumeoParacelsicireliquiessenthomines,faceremexillismerostruncos,plumbum,caudices,&quidnon?Sedquomodoprobatilluditaesse?Philosophiquamplurimiidultrosuntfassi.Ohominemobliuiosum.Quotiesnobisaudiendaesuntilleautoritatesrepudiatae,&mortuaeliterae?SedtupiscisdebebasessecumPythagoreis,(quoshodieimitaridicunturinIndiaBaneanesPhilosophi)quorumnotumestilludἀυτὸςἔφη.SiPhilosophifuerunt,&turpeestphilosophoaliquidsinerationestatuere;Philosophorumargumenta,nondictionessuntpromendaudcuincendumaliquid.SicuttibiolimflagitiosumfuitconcionarisineuerboDei,rationes&argumentaaffer,utaudiamus,quaui&sententiahominemuocaueruntparuummundum.AgeUulcane,adiuuahominem,suggereillialiquidspiritusessentificati.Nampenetotaessentiaeumdeserit.Sufflaetiamcalorem;lamenimrigereincipit.Quidstaslapis?Quinexpedisrationemphilosophicam?Demicrocosminominetributohomini.Dixitautemidprimus,quantumscimus,MercuriusTrismegistus,cuiusdictumsuosensuapprobaruntsequentes,&inprimisPlatorepetiuit,indequeAristot.&reliqui.Aristotelislocusextatin8.Phys.tex.7.εἰἐνζώῳτοῦτοδυνατὸνγίγνεσθαι,τἰκωλύειτὸαὐτὸτοῦτοσυμβῆναικαὶκατὰτὸπᾶν;εἰγὰρἐνμικρῷκόσμῳγίνεται,καὶἐνμεγάλῳ,&c.Aristotelinonhomosedanimaliparuusmundus.seipsummouere,uultesseinmagnomundo,quiaidsitinanimaliquodestmundusparuus,ubihicautornonhominemsedanimaluocatmundumparuum,utquodrespondetmagnoanimaliPlatonico,quiestmundus.Platonismundusanimalmagnum.PlatoinTimaeo&alibimundumuocatanimalimmortale,eumqueinstruitanimasapiente&corpore,quopacto&homoconcinnatusest,hacadditadifferentia,quodilliademtasitimmortalitas,sensoriaexterna,pedesmanusque&reliqua;hominiuerodatahaecomnia.Respondentetiamfunctiones&notitie,utuultille.HaecexPlatonenonsuntpetita,sedanalogicedeclarata.AstraPlatoni&Aristotelianimata.Etsecundumhancopinionemhomoetiamstellauocariposset,quandoquidemPlatoni&Aristoteliomnessuntanimatae;undenuncupanturcoelestiaanimalia,&diiueldeorumstatuaeuisiles.UndeParacelsiciadhucmirabilioracollegerint.ItemPlatomundumuultessesimulachrumsempiternorumdeorum,&insacrishomoexemplarDeiadeiusimaginemfactusdicitur.Paracelsicidelirantinanalogiahominis&externorum.1.Cumergoutrumqueeodemreferatur;nonimmeritoaltermagnus,alterparuusuocaturmundus.SedindeitadelirareutParacelsici,quantumpareretabsurditatum?Platonicifinguntmundumtriplicemcoelestem,intellectualem,(logicum)&sensilem;cumquehomosecundumPlatonemnontantumcorporeegrotarepossit,sed&anima,quaehinctechnaeexurgerent.CurhaecmedicinaaParacelsicisomissaest,autnonapertetractata?Hist.an.15.derespirat.Aristotelesrefert,parteshoministamsuperioresquaminferioresadsitumorbisuniuersisuperioreminferioremquedispositasesse.AtnequehincconsequensestilludParacelsicumsomnium.Etsieiussententiauultid,quodParacelsiciaiunt;nondehomine,sed&boue,pisce,uolucre,spongia,musca,&c.similiterphilosophandumest.Animal.~~n.~~ingenereilleparuummundumuocat.Attuncquampulchramnobis,certamqueChymianconstituerent?Quamridiculam,simusce&urticemarinae,&cochleae,&c.eademhaberentmembraParacelsica?Aristonissententia.StobeusexAristonememorat.ἄνθρωπονεἶναιδὲύτερονζῶονμετὰκόσμον.HocPlatonicaediuisionirespondet,&saltemordinem,nonautemconuenientiam&identitatemmembrorum,quamaperterepudiatPlato,denotat.Langiiexpositio.LangiusdeclaratAristotelicam,deusucerebriadcorrefrigerandum,sententiam,exmagnomundo;quodinhocsimiliterterraconcalefactamedioaerefrigidocircumstanteadmoderationemuocetur:Etrespondetcerebrumcatarrhosumilliloco,catarrhosinstarpluuiarumeffundens.Externorumnotitiaasuicognitioneincipienda.Aliinotitiamomniumexternorumiubentexseipsopetere,quodinhomineplaeraquesimiliterfiant,utfontiumscaturigines,uenti,tonitrua,lapidumgenerationes;uisuegatalis,animalisque&reliqua.Sedexnullisistudplaneconsequensest,quodParacelsusstulteestcommentus.HaeretergocumsuoἔφῆσανNeoparacels.utmusinpice.Anhumoresnonsintinmagnomundo.~~Assumptumnegatinmagnomundoessehumores,putaillosquatuorprimariossanguinem,bilemutramque&pituitam,quiinchymosolentconsiderari,atqueetiaminsanguinismassacontentauenis,&interdumexcrementitiiintelligunturistisuocabulis(quanquamaliietiamdistinctiusloquantur)quichymoseparanturadexcernendum,uelaliosusus,interdumalimentariiinsanguineuenalicontenti,licetErastuspertinaciusquamueriusnegetidGalenicumdequatuorhumoribus,potentiainuenarumsuccocomprehensis.~~Humoresquatuordeuariis.HosomnesadimitexternomundoNeoparacelsusmirificoadmodumsophismate,quianequeincoelosint,nequeinterra.Ludioaliquisforteeosquaereretinnubibus.Aiunt.n.saepesanguinempluisse&carnes,&buffonesinIndiaoccidentali.Aliiinaquis,ueluenisterrae.Namreferunturetiamnostramemorialacus&pisscinae,quin&aridaceruorumcornuasanguinemanasse.Paracelsiciinsuisoperibushabentsanguinem&phlegma.Sed&interipsosParacelsistasinueniuntur.Undeenimestillisinomnidestillationesperandumphlegma.Quifitautemsiinexternomundosanguis,&cumeoreliquihumoresnonsunt,utParacelsici(uelutiDorneus)extritico&uinoarteSpagiricaeliciantsanguinem,&exeomolianturhomunculumParacelsicum.Quisestillesanguishydraechymicorum?Quissanguissatyrii?Quodfelterraeherbariorum?Feluitriuitrariorum?sulphurParacelsicumannonidquoquecontinet,quodnostrisbilisflauadicitur?Sanguisrubeileonisquidest?Extrahominemneganturesse:Atmagnacopiainbestiisquotidieeffunduntur?SanguinemdesiderasIngrederemacellum,autetiamTyriasofficinas,inquibusolimpurpureaetingebanturlanae.Pituitamquaeris?spumosumequumuelaprum,imo&boumnarespeneiugiteristoliquorefluentesaspice,&mercuriumtuumChymicumquidsitinterprincipiaconsule.Melancholicumhumoremincrassotaurorum&asinorumsanguinereperies,nisisuumlienesueliscontemplari,&leporinaiuscula.BilemtibiuelCyprinus,autalburniinuesiculasuaostendent,autuenenataeechidnaeueldracones:EccetibihumoresistosinmundoexternoNequetupotesdicere,bestiasdemundononesse,autadhominumgenuspertinere,nisifortetuexbestianatuses,atqueitacanes,asinos,lepores,&reliquosinfamiliahabes.Nonsiactunonsuntforis,omninononsunt.Sedquaestultitiaest,quodactunonpossisdeprehendereidpotentiaessenegare?Quemtuiuoraspanem,&quodexhaurisuinum,nonnepotentiasuntillaipsaquaequaeris?Sednonopusesthacresponsione:unummiramur,quodcumplebei,satyrique&Fauniinaquis,inaere,interra,quin&siuerescripsitPhilosophusdepyraustis,inignideprehendantillosipsoshumores,tetamcoecumesse,utnonuideas.Astrologi&magietiamincoelohabentsanguines&reliqua.Incoelosintneannon;uosmagiuideatis,quifingitismundoscoelestes&exemplares;&infirmamentoponitisuariigenerisanimalia.Etegregienostisdissereredefixis&erronibus,quodsintsanguinei,phlegmatici,biliosi,melancholici,&nescioquidaliud,utThurnesiusinsuiscalendariisindicat.Estillislocisfamiliaris,NonGalenimodestiatua.NonGalenicisedParacelsicidebenturinferno,quiaignibus&fumoassueuerunt.lubesnosininfernumdescendereprouio,ueletiaminextremoseptentrionemonstrare.TibiUulcanustuusiterfacilepotestinaetna,chymera,autuesu&fumoascolitquepacemcumPlutoniis.TeadmittetCerberus,praesertim,quiaobsacerdotiumdesertumpenecoeloexclususes,&olesflammamfumosquesulphureos.Tudescende.Sednolierrare.Deusnonirridetur.Facilisdescensusauerniest,sedreuocaregradumlaborest.Paracelsushumoresnonnegat.SedapparettesicquoquoParacelsinominefalsogloriari.Quanquamenimissymbolicaconfinxitnomina;nontamenplaneabiecitistoshumores,&aliieiusasseclaemanifestiuseoscomprobarunt.Etquidsibiuultexplicatiotriumprincipiorumaliud,quamhumoresincorporehumanotalesesse.AquositatesuocatisMercurios.Audaximpudentiaestnominamutareinsolenterresseruare.Quidmihicumnomine,(nisiquodstultauestraarguiturarrogantia.)siressuntsaluae?Itanullusistorumautorum,quihominemappellaruntmicrocosmum,istossuccosnegauit,quosinTimaeoPlato;Sacraeliteraehumoresettiamagnoscunt.Aristotelesqueinuariislibrisadnauseamusqueinculcant,necsacraeliteraeosdemignorant:utincanticoMosissanguis&bilisest,cuiusmentiofitetiamPsalmo68.InterplagasAegyptisanguisest,&c.Psalmo77.Exodi7.Prodisergoplaneasininamtuamstoliditateminhocparalogismo.Sedquidtudealiisscires,quiintuoipsiuscorporetamesattonitusstupidusque,utquodsensuscommunis,&gentiumconfessioeuincit,impudentissimeomniumneges?Arcanum.primaemateria.QuasiilleuanusnonhaberetinterParacelsicaarcanaid,quodillesoletprimamuocaremateriam,quodingrediturmonarchia,hocestsanguishumanus:interquintasetiamessentiasunafitexeodemhumore&mirificecommendaturadplurima.Itadestillantilliurinas&elementareparant:itemexsanguinefaciuntmagisterium,siueillefactussitpernaturaminhominerenouatoperquintamessentiam&arcana,siueperartemexpane&aliisesculentis;incuiusdestillationeParacelsusphlegmataiubetsegregare.Hoplochrismae.Cumetiamconcinnatidemautorhoplochrisma,sanguinecarerenonpotest.Itaquenolensuolenshumoremhuncagnoscit.InsanititaqueprorsusNeoparacellus,quinegansinhomineessehumores,asuoquoquedeficitcollegio,&ostenditsepseudochymicum,&adulterinumParacelsistamesse.Sequiturprolepsis:Humores4incorporeesse.itanostri.Quaesensu&rationesuntcomprobata,&omniumseculorumiudicioexperientiaqueconfirmata,eaessestatuendumest.Humoresincorporibushominumprimariosquatuorcomprobaruntsensusratioque&iudiciumcommunegentium:Humoresergoillosessestatuendumest.Propositiopatet.Sensus&ratiosciendiinstrumentamanimalibussola.Namquaecunqueinnoticiamhominumperueniunt,eanecesseestsensu&rationecognitaesse;cumamplioresnoticiae,noscendiqueuiaenonsintinhominumgenere,praetersensualem&intellectualem;quaecertissimaefiuntexperientiacommuni&iudicioomniumsapientiumeodem.Assumtumfirmatursensuuisusnontantuminuenaesectione;sed&anatomialocali;Itempurgationibus,&partiumconditione,quaequalessunt,talerequiruntnutrimentum.Ita&inmorbis,causiseorum&symptomatis.Deindegustuduminsipidamueldulcempituitamuelsalsam;acidam,melancholiamcumiudiciosubstantiae&coloris&c.amarambilem;sanguinemdulcemcumcalore&reliquisaegroti&sanipercipiunt;idquetum,cumnaturalessuntillihumores,iamcummutatiinpraeternaturales&c.Insuper&tactusiudicatdeiisdemperceptocalore,frigore,risciditate,crassitie&c.Necessetamenestadhiberirationemquaeistasensiliafirmat;&sensuumsingulariumiudiciumcogit;&sicexpluribusconcurrentibusstatuitunum.Acceditautoritasomniumrectesentientium;Galeni,Hippocratis,Asclepiadis,Aristotelis,Platonis,&omninoquaeseculanonagnoueruntsanguinem?InAbeleprimusstatimmundusagnouitsanguinem.Eademinbestiisperfectisinueniuntur:percorporisexternauitiaemicant;internisinnotescunt&c.adeoutnihiltamcertumsitinhominequamhumorumnoticia&discrepantia,&haecpossuntnostriamplissimeexplicare&euincere.Dominaturautemrationoninautoritatesolum;sed&effectis,causis(materialibusciborum,efficientibuscalore&natura;finalibuspartiumnutriendarum,formalibusquaesuntinipsis)adiunctis,comparatis,dissentaneis&aliisundedefinitionestandemexistuntcertissimae.HocfirmamentumiudiciidehumoribusNeoparacelsusconaturrefellerenegandoassumtum&c.Proptereaquiafriuolae&inanessintillaehumorumprobationes;quasitaleenthymemaconstituens:Contrasensus&rationem.Galenusfriuoloargumentosensuum&rationishumoresillosprobarenisusest.Nihilergodeillishabetdemonstrati;Etexconsequenteinhominenonexistunt.Antecedensfirmat;Quiausussitsensu,quisinespagiricaseparationenihilcertipossitpercipere,sedomniaiudicetfallaciter.Hocprobat:Certitudorerumnonnisiexspagiricaessentia.quiacertitudorerumpendetexessentia;Haecnonpatetnisiperanatomiamspagiricam.Itemhaecsolamonstratprincipiarerum.Sihumoressuntprincipiacorporum;Debentergospagiria,probari,necsolosensu.Itemsensuspersesuntincerti.Namsialbumessetpituita;flauumfel&c.omniaalba&flauaessenteademessentia,quodestabsurdum.ItemAristotelesprincipianegauitsensucognosci,sedanalogiascibiliapronunciauit;Itemprincipiasuntnaturanotioraadquaeperδιαίρεσινestperueniendum;sensibusautemoccurrunttotaconfusa.Siergohumoressuntprincipia;nonpossuntsensibuspercipi.Naturaenimintuseacontinet;foristotumexillisexhibet.Itemsensuslatitanteminmelleuimueneni,&igneminsilicenequeuntdeprehenderesinespagiria:Ergonechumoresincorporehumano.Itemessentiaesuntsensuipersonaecomicae,quaealiamfaciemforis,aliamintushabent.Abexternolatitant;sectioneexurislaruissuntcognoscendae.His&similibusargumentis,praesertimautemcoloribusexagitaturGalenifundamentum;Galenusdiceturinsanirequodexsensupetiueritiudicium.idquefittragiceadmodumduminsaniam&dementiameiasscribit.Notentstudiosi;SupradixisseNeoparacelsumhumoresillosinhominenonesse;quiainmacrocosmononsint:Undeposteaestconsequens,siinhominenonsint;necprincipiaeiusesseposse.Hicutrunqueagitur;nempequi&nonsint,&principianonsint:illudostenditur;quiaargumentisfirmisnonpossintprobari:hocquianaturamprincipiorumnonhabeant.DemonstratioquodNeoparacelsussensusomnesrepudiet.Nosinhisduobusoccupabimurrespondendo;idqueagemuspostquampriusdemonstrauerimusNeopac.sensibusplanenihiltribuere,quanquamuideaturasscriberemultumsiaccedatspagiria;~~EtsicinscepticorumpyrrhoniorumquefamiliamexPlatonicadubitationeortam,remisuelisquetransiuisse,&nihilretinuissecerti,nisiquantumexintellectualinoticiaeaquaeexphantasiafraudulenta&opinioneoritur,ipsesibisomniat;~~uereautemcumsensurationitotiualedixisse.Scimusquidemeumhicpotissimumageredeprincipiis;sedcumexuerbiseiusmenssiteruenda,fundamentaexillisipsissumemus.Statuitresnoscitunc,cumcognitaperspectaqueestearumessentia.Hancnegatscirepersensussolos;sedpersensusadiutosspagiria,quaeerutamessentiamsensibusobiicit.Aitenim;QuaedementiaGaleniest,utprimotantumintuituresabstrusas&reconditassedeprehendisseexistimet,quaemulciscorticibus&impuritatibusobteguntur&analysiAristoteleaindigent,utcognoscipossint.Annonumbris&imaginibusprouerisrerumessentiisutitur?Namillicolores,quiGalenoinoculosincurrunt,tantumsuntumbrae,&imagines,necubiquenomenhocmerentur&c.Itemnoriciamsensualemcomparathabitusscenicicontemplationi;EtexAristotelenegatpecsensuspossequicquamsciri.OpponitetiamsensibusHippocratem,quicausarumnoticiaminmedicorequirit,noneffectorum.Conceditergooculo,quodpossitquidemuiriditatemaflauitiedistinguere;atindedicerehocestreshaec;Hocflauumestbilis,hocrubeumestsanguis,nonconcedit,nisiaccesseritspagiria,&internamanifestauerit.Assequimurnetuamsententiam,annon,Neophyte?Siassequimur,audiesnostramDianoeananimotranquillo.Sinon;putabisnosintenihil;aduersusPyrrhoniosueroseuAcademicosrecenteshanctotaminstruxisseaciem.Paracelsicumresnosce,sophistice,&nonperse.Itaarguimus.Quiuerumnaturaliumiudicium&scientiam,exnaturaeipsipropriis,connatis.que;&nonexotericisseualienisindiciissumit,isresipsasnaturalesprimum&persecognoscit,nonexaccidente.Neoparacelsusnaturaliumiudiciumnonsumitexnaturaepropriisconnatisque,uerumexotericis.Nonergoreseasprimum&persecognoscit;sedexaccidente.Propositionisfirmitaspersepatet:EtsupraexAristoteledeclarataest,quinegatGeometricademonstraridebereperarithmetica,sedquodquepersua,hocestPhysicasresperphysicaaxiomata&argumenta,nonperartemautfortunamnisiexaccidente.Arsderebusnaturaenoniudicatnisiexaccidente.Assumtumfirmamus,quiaadresiudicandasassumitartemspagiricam;exeaqueiudicatdenaturaeoperibus,quodplaneexternumest&accidentarium.Estenimarsexternumprincipium,quodnonpotestarguerepersenisiartificialiatantum;Etutphilosophusdicitprincipiumestineoquifacit,nonineoquodefficiturnequeesteorumquaefiuntautsuntnecessarionecsecundumnaturam,sedestcircaeaquaealiterhaberepossunt;unde&circafortuitauersatur.Naturaliaspectandanaturasua.Naturalianaturasuasuntspectanda&aestimanda.Estenimhaecipsorumprincipiumproprium.Arsanaturaacceptammateriamimmutat,&nonrarocorrumpit.Manifestumestartemutplurimumanaturaacceptammateriamaliterinformare,&rarocorruminterdumitacorrumpere,utquaeresinnaturanaturafuerit,colliginequeat;ueluticumspagiriexmetallisfaciuntolea&pulueres;nemonisiartifexscirefacile,nisidiuinandopotest,quaenamresfuerit.Interdumetiamfallitipsumartificemperarteminductafaciesnoua.Unde&philosophusdicebatartempluraprauaficerequamcerta.Inspagiriaemaximaiudiciorumuanitas.Imoinnullaartetantaestincertitudoiudiciiderebusnaturae,quaminspagiria.Architectusutiturlignis,lapidibus,materia&c.facitdomos,lectulos&aliasAgnoscipotestarboris&lapidisnatura.Laniononitaimmutatcarnes&c.utnonpossintdeprehendi;necSartoruestem&c.AtSpagyruscorrumpitplurima,transmutatquepenitusinremalia:Ignisuis.Eteiusgratiautiturigni;cuiustandemagendisessecorrumpere,&transmutare;crases&misturastollere,homogeneacongregareseparatisheterogeneisnemoignorat.HincSpagiriisticumpartemmaterialemquaefuit&iamnonampliusesthuiusessentieexhibent;frustracredunttotamessentiaseuremexhibere,cumtransformatam;falsopredicantesseidemquodnaturadedit.ExhisfirmissimumconsequensestNeoparacelsumpersenihilcognosceredenaturalibus,sedomniasophistice&exaccidentequianoninsuaformanaturalisedartificialinotitiamquaerit.Necpotesteffugereartisdistinctioneinimitatiuam,utestpictoria:&eamqueefficithecquenaturafacerenequit,quam&perfectiuamuocant.DeillacertumestSpagirospaucaimitari;Inhacoccupanturpenetoti.Namexperfectisnaturalibusaliudnouumartificialefaciuntferesemper,quodnonpoteratnatura,atcorruptisillis.Necesseenimestaliuminduciactum&perfectionem,cuiuspraesentiaabolescitis,quiineratprius.Paracelsicostalesreueraomnemsensumtollere,innaturalibus.Exillisipsisporroconsequensetiamhocest,quodplanenihilsensibusattribuatinnaturaerebus.Omnemenimsensumadhibetinartificialibus,&apertisuerbisnegatsensusnostrosextraartemesseuericognitores:Nihilergosentitinnatura.Atcumis,quiinnaturasensusamittit,inarteeosplanenulloshabeatadiudicandumdenaturaeessentia:Quiinnaturapersibirelictanihilsentit,isabartesentiredenaturanonpotest.Estenimnaturaarteprior,utquanonexistente,haecnonest,necesseestNeoparac.oculisapertisnihiluideredenaturalibus;auribuspatulisnihilaudire;&itainreliquis.Haecuerissimasunt,itautnecParacelsicisnecaliopossinteuerti.Atinquies,nihilominusipseuidetcolcotaremesserubrum,&praecipitatumsimiliter;EtsicalbumcalcemIouis&Saturni,&c.Sinempeuidetinquam,&nonPlatoniceuidet,hocest,utpossitindedicerehocestillares,&nonalia;quodPlatonegatrectediciautdiciposse,quiaresillaesingularesmomentoinduuntaliumcolorem;SicutfitinMercurio,quietiampraecipitatusreuertituradpristinamalbedinem;Hucergoredeatutautnobisdonetoculosnonartificiales,sednaturales;quiremintegramlongecertiusdiiudicent,quamimmutatamperignesartis:autfateaturseperartisoculosuidere&nonpernaturae.Hocautemdato;euictumestipsumessentiasnaturaenullascognoscere,cumhocipsumquodfecit,sitessentiaartis,&camutabilis,undesaltemorituropinio.Exeffectisspontaneisnaturae,hocest,exhisquaeabinternoprodieruntprincipio,absqueullaartisopera,resnaturalessuntiudicandaenonexeffectisartis.Exemploreseritmanifestior.Negatillumtremulumliquoremmetallicum,essemercuriumquopactoeumplebsagnoscit.Argumento,quiaformaeexternaesensilessintfallaces.Spagiriaueroadhibita,&erutaessentiamercuriidestructisillisaccidentibus,iamputatnosasseuerarepossemercuriumesse.Dicimuscontra,hociudiciumomninoaueroexorbitare.Quianisipraeexistatnoticiamercuriiexnaturaeopereextraartemsumta,consensuquegentiumprobata;nonpossitartifexassereresuumopus,seupraecipitatum,uelaquammercurialemessemercurium.Omneenimartisiudiciumnaturaestposterius,siergonullossensushabetnisiperartem;totusautcaretautincertusestsensibus.Galenusergocumsensibussuisutiturinnaturaeintegritate,itatamenutsensusnonsintbruti,sedhumani,quosconiunctosrationiessenecesseest;iudicatexprincipionaturaedepropriisrebus;scitqueuere&nonsecundumaccidens.Necesseautemestuacillante&peregrinantesensuumnotitia;rationemaberrare,&peregrinari;Namomnisnotitiarationishumanaenaturaliterasensibusoritur;Cumeiussubiectumsitphanthasma;hocautemnonnisiexsensibus,seuiam,seuolim,sitexortum.ItaquefacileestostendereNeoparacelsumcumsuaSpagiria,&sensum&rationeminnaturalibusamisisse;autnecessariocogiutGalenosubscribat.Potestautemhocunusquisqueetiamexplebeiudicare.Namcumspagirorum,seuartisoperumiudiciumexsensibusitidemsitpetendum;(quidenimrelinqueturartificiablatissensibus?)possitqueuna&eademresmateriata,habilisadomnemformam,pertransmutationemartisuelexternaeiniuriae,instarProter,inuariaabire;quoiudicesciuntSpagiri,exhibitoartisopere,essentiamnaturaeexhiberi?Sensusenimiudicattuncnonampliusdenaturaeseddeartiseffecto;dicitquehocperartememersit,exillo.Etartificialemiamhabetformamnaturalisdestructaest.Essentiaergonaturalisperiit.Tunemihidesessentiampomi,uellapidiscumoleum,autpuluerem,excorruptionefactumdes?Sisensibusinnaturalibusnihiltribuis,quidcertiperilloshabesinarte?Sinulluscertussensiusestinnatura,inartenullusessepotest.Quisestilleartifexprimusquinobisasseuerauitidessereinaturalisessentiam?Etinspagiriaquaefidesessepotest?Sutorcalceumformat,utomnespossintiudicarecalceumesse.Figulusollam:fabermateriariusdomum;&c.Etsunthaecoperaartisperpetua:Atspagirorumuixunusatquealterconsentiunt.Spagiricaartismaximaediffensio.Exunarefaciuntresmille;&appellantmagisteria,elixiria,sales,sulphura&c.Etquodunusostendit;iddiuersum&planealienumtotouultu&uiribusestabeo,quodmonstratalter.Artificesspagiriidemopusfacturi,nonidemefficiuntnecostendunt.Facitenimunusquisqueprolibituinremutabili:imofortuito;quodexitquouismodo,idposteadicitessentiamessenaturae.Uobisnesitaliquidfidei?QuantorectiusDeusAdamorerumintegrarumnoticiamcommisit?Deusnedecepitnos?Nondices.Diuinaautoritateconfusispagiri.Resergomonstrauituere.Atcumbouemostendit;nonredegiteumadessentiamillamfallacem:sedobiecitsensibuscornutum,toruum,quadrupedem,boantem&c.UndeAdamcollegitdefinitionem:Spagirinonpossuntdefinire.Bosestanimalquadrupes,cornutum,boans&c.Tuquamdefinitionemexessentiatuaextrues?Spagiriconuictietiamappellationibusartis.Curtutuumsalempotiusuocassalemueneris,quamcuprum?Siestessentiacupri,denominationemeiusiuremelioremereturquamintegrum&natiuum.Namaforma&essentiapotioressuntdenominationes.Quaetibiautoritaspulueremexsolefactumuocareessentiameiuspotiusquamcadauer;autexcorruptioneaurigenitumquidaliud?Uiresnisipriusinresuntdeprehensaeantequammutaretur,nonarguuntrempostmutationem,essentialiter.Uiresrespondentdices.Atinquamillaeinintegronondeprehendebantur.Undesciseasuiresesseauri,utcolligaspulueremueloleumauriessentiamesse?Sedfingeinintegrofuisse;ateasdemnumeroessenonprobas.Generedenonconcludituressentia.Recurreadtuumἔφη,&cumstultisstultorumaccipiesmercedem.Etiamsiuiresrespondeant,tamennequitindeconcludiessentia.Nosscimusnonquoduiscorrumpiinquoduisproxime.Siergopuluisillerepraesentataliquiddeauripotentia;exanalogiapraesentat;&nonideoquiasitauriessentia;sicutneclaccapraepastaescammonium,scammoniiessentiaest,quanquampurget.OmninosinaturaliumsensuumnoticiaminnaturaeoperibusrepudiatNeoparacelsus;artificialemhaberenullamcertampotest;atqueitapeiuscaecutitquamullusexpyrrhoniorumagmine.Facileautemconcluditursinaturaliapersenegatsensibuscertocognosci,inarteeumerrarenecesseesse.Arsuniuersalium.Haecenimestuniuersalium,&nonsensilium:Naturaliumsensuarsadsingulariasuaiudicandacarerenonpotest.Cumqueartisquoqueoperaquaemateriamseusubiectumnaturalehabent,secundumnaturam,qualisperartemcuasit,sintiudicandainitioasensibusducto:quirepudiatcertitudinemsensuumnaturalium,eumnecesseestnullascientiaesse,utaitphilosophus.Etlicetdicatseoculosadhibereunacumiudicioartificioso:eodemtamenreditquoante,nempenaturamsensuumnonpossenegari,&demutatisnunciudiciumfieri,nondeperseexistentibusnatura.Solutiosophismatum.Nuncredeamusadrationeseius.Humoresillosquatuorincorporehominisnonessearguiturpotissimumeo,quiasineSpagiriaitasitpronunciatum,sinequaagnoscinonpossint.Ridiculumestnegarealiquidinhomineessenisiidseparatiochymicaperignemprobet.Falsoergoponituridquodnescituransit.UerumsatisiamcuicimusnonGalenicossensus,sedSpagirianNeoparacelsiturpiterhallucinariinindicionaturali.Etpateteiusἀδυναμία.Namsensusualentsinearte;atarscarereillisnonpotest;Etutsituera,comprobandaestpersensus.Siergoarsueritatemsuiasensibushabet;necesseesteosnonaliundeaccipereiudiciumsedinsehabere.Primanoticiaasensibus.UndesiGalenusexsensupronunciauitsuo,humoresincorporehominisesse,idquecomprobaruntetiamaliorumsapientiumsensus,obhocipsuminsunt,necullafirmitasexpectariabinope&caecaseuinsensataartepotest.Siauteminsunt,necessariumestetiamesse,utsicdeprimo,quodsinthumoresilli,breuinegotiositconclusum.Adprincipiaaccedimusinquibuspotillimumelaborat.Anhumoressintprincipiacorporishumanimaterialia.PutamusautemNeoparacel:etiamsuperiusargumentumabexternomundosumtumuoluissehucdetorquere:seddeceptumesselinguaeuolubilitate,&aliterlocutumalitersensisse.Namdementisomninoest,negareillasresinanimaliumcorporibusesse.Subseruiamusergoei,&resumtumargumentumitainformemus.Sihumoresilliessentprincipiumcorporishumani;essentetiammundammagni.Sedhocnon;illudergonequaquam.Connexiopatetperanalogianmagni&paruimundi.Sicutenimtotaeffectainterseconueniunt;itauerisimileestetiamprincipiaseucausasconuenire.Assunitumnegaturideo;quiaDeusmundumnonfacitexillishumoribus;imonechominem;sedcondiditEuamexcostaAdami;huncexlimoterrae.Etingenerationepropagatiofit,nonperhumoresillosquatuor,sedpersemen.Itapoteratarguereetiamderesolutionepartiumcorporishumani;quaenecnaturaliternecartificialiterfitinhumoresistos&c.Diuersitasautorumdeprincipiis.Notandumhicastautoresdeprincipiisdiuersimodeloqui,alioaltiusrepetenteprimordia,aliopropius;aliohuc,alioaliorespiciente.PrincipiageneralissimaomniumnaturaliumPhilosophusstatuitmateriam&formam.Sedhaecduoexlogicisassumtaaccommodauitadnaturalia;Mat.&forma.&unamnaturamuocauitmateriam,alteramformam;ParticulariscilicetrationeartisparticularisseuPhysicaeusu.Haecetiamsuntinhomine,&quauishominisparte,secundumnaturamcuiusquedeterminatamsingularitatesua.Principiaematerialia.Deinderursusmaterialiasuntprincipia,quaeelementauocantur;Lib.4.eaquenumeroduo;aquasc.&terra,utestinmeteorologicis.Addituraer&ignis,sednonutmateriae,exquibusmisceturcorpusactuexistentibus.Sedignish.~~e.~~calortanquamefficiensmistioniscausacumnaturaintimacensetur;aerpropterreliquainestpotentia;exitquesecundarioindigestioneseudefinitionehumidarumpartiumpersiccasabactiuisfacta.Qualitatesbinae.Indeetiamduaesuntmaterialesseupassiuequalitates,duaeactiuaeseuformales.Origoelementorum.ElementaetiamaltiusrepetunturexPlatone,utetiamestinMeteorologicis.Namcorpuscoelosubiectumintelligiturtanquamomniformaexutum;Inhaccaelestiaimprimunt,uimsuam,&prodiuersitateactionis,dantformampartibusdiuersisdiuersam,itautmaterialisparscoelofinitimadicaturcaloremaccepisse,factumqueelementumignis:Ignis.Sequensminusmota,minusincaluit;Aer.Terra.genitusqueestaer,Tertiaparsfrigoreconstitititatamenutunaeiusportioplaneriguerit,factaquesitterrafrigidasicca;unadiuisibilismanseritaliquocaloris&mobilitatisseminarioaccepto;undeexiitaquafrigidahumida.Aqua.Elementahaecitaconstitutamistismateriampraebuere;atqueita&corporihumano.Mista.Hincaliquidicuntprincipiacorporisesseelementa.Elementainmistisremotiuspropius&c.Quoniamuerohaeccoeuntmagisminusquemista;modopropriorasuntprincipia,modoremotiora.Etadcorpusanimalisconstituendum,ualdesuntremota.Nonenimestperfectiormistioquaminillocorpore.Animaliscorporismistioperfectissima.Itaqueautoresinterponuntquaedampropiora,dicentesexelementisgignipartessimilares,(quodtamenitageneraliterdictuminspecialiaccommodationeadpartesanimalesexponiturperanalogiamquodsc.Similariapropioraelementisquamdissimilaria.inanimalisintanalogasimilariumelementahisquaeproximeextraanimalisintegritatemexillisfiunt.)Ethasquoquediuersas.Humorespropioresquammembrasimilaria.Aliaeenimaliissuntsimpliciores.Simplicissimaeautemsunteae,quaeinanimalibusreperiunturprimae,uthumores,Namexhisfierialiashomogeneas,carnemossa,&c.Humoresconstantexelementissymbolicis.resipsacomprobat.Humoresautem,quilicetsimplicissimisintincorporeanimalis;nihilominustamen&ipsiexprioribuselementissymbolicisconstareiudicanturutdeSan.Phil.aitquodconstetexaqua&terra,exquibusetiammistorummateriampetiuit,ut4.Met.&3.part.Quinamhumoresillisint.3.an5.intelligunturprincipalesquatuor,naturales,exquibusetiamalimentumest,nonexcrementicii,necpraeternaturales,licetautoresquidamaliterloquanturueluti.mirabilisilleErastussinecaussanonraroueterumsermonemmutat.Exsimilaribusposteasuccedaneiscompingunturdissimilares;atqueitaharumillaesuntelementa.Exutrisquetotumcorpuscoagmentatumest.degenan.1.sanguisestmateriacorporum,ita2.Ergo&utraqueuocarielementapossunt.Disseriturautemetiamdealiisprincipiis,nempedesemine&sanguine,sedinsanguinecontinenturhumoresilliomnes.depart.an6&4.Itaqueunonominequatuormaterialiadesignanturprincipia.~~Semenuerointerdumquidemsignatilludtotumexquo&cuiusuigeneratioest,atqueitacontinet&materiam&uimeius,proprietamendecalore,spiritu&uisimileinstrumentariegeneranteaccipisolet,atqueitanonestmaterialeprincipium,sedformale,cuiuscorpussubiectumexsanguinefactum;~~potentiameiusretinet.Uerumtamencaloris&uirtutisseminalis.subiectumestspiritus,contentusincorporespumoso,quodestdenaturapituitae,uelsanguiniscoctionepleniorealbentis,utplurimum,quaeuicissimpotentiaestsanguis;Etinouorumincubatuagentecaloreetiamsanguisfitactu.Nihilominusergoprincipiamaterialiareuocanturadhumoresillos.LoquiturGalenusinterdumitaquasialiquaepartesexseminiscorporefactaesint,aliquaeexsanguine.Sednosutimurlibertatephilosophica,&quaeGalenusperperamstatuit,eanonagnoscimusproueris.Sanguinemautem,quisignattotammassamsanguineamessematerialeprincipiumpartiumcorporistamapertumest,utnonpossitnegari,consentienteinidetiamTheologia;Ioan.1.etdeconsanguineisLeuit.18.Act.17.2depart.quanquamaliaratiositcreationis,quaenecnaturaliter,necpraeternaturam,sedpotentiamentisdiuinaeperactaest,aliagenerationisnaturalis.Physici,&Medicinaturamnonexcedunt.Recenseturauteminterἀποδείξόςilludaxioma,quodproximenutriamurhis,exquibuscorpusnostrumconstat.an.4&6.2.deortutex.50.3.deGen.cap.1.Namcumnutritiositconseruandaesubstantiaegratia:Assimilatioinnutritionerefertgenaritionemprimam.necesseestuttransmutationenaturaliaccedatsubstantiaesimilisalia,quaeineiusnaturamabeat,&fiatparseodemplanemodo,quoparsillaipsainquamabit,estgenerata.Nullaenimestdifferentiainhocipsoperse.Necnaturaaliterprimumexsanguinegignit,alitergenitumconseruatsubstituendosiquidperditumest.Aliasenimnonfieretidemnumero,sedaliud.Namdiuersorumprincipiorumdiuersaeoperationes,fineshabent.diuersos,proutipsadistant.Etillaipsapartisseruandaenatura,quemmotumageneranteaccepit,secundumcumsibiassimulatnutrimentum,&insubstantiamuertit.Inulceribus&uulneribusrespatetoculis.Exsanguineenimrestitutioestdefectus,Sanguisestultimumnutrimentuminsanguineis,incaeterisidquodestproportionale.Aliafirmamentaiamomittimus.StudiosisilegentCratonisμικροτέχνηνexHippocrateconcinnatam,nonputentprincipiamembrorummaterialiaabeodemponialia.AittriaHippocratemconsiderareintoto,substantiam,facultates,&actiones:Insubstantiaerationeiterumessetria;membrascilicet,humores&spiritus.Inhisueramcorporismateriamhabentsaltemmembra;Spiritus&humorescontentinonsuntmembra,seduelprincipia&nutrimentaeorum,uelaliiseorumusibusinseruientia,nisipraeternaturaminsint.Additurautemibidemillisnutririmembra,esseeosexelementis,exeorumtemperiesanitatemsimilarium;intemperiemorbosprouenire,&c.quaeomniaconfirmantnostradicta.Paracelsicineganthaecprincipiacorporea,&opponuntalia,quaeuocantSpagirica,sumtaexsimilitudinemundiexterni,&inearesoluuntetiamsanguinem.Nosquidemilludnonuehementeroppugnamus,dummodotamamentesnonsint,utnosproximecompositosexillis,autetiamnutririasserant.Scimussalemposseexnobiscoqui.Isspeciesquaedamterraeest.Scimusphlegma&aquositatem;scimusetiamoleositatem:Haecadaquamreferimus.Namignemessematerialeelementumetiamipsorumquidamnegant,utDorneuser,&c.quidamaericopulant.Paracelsicireuerastabiliaelementaduoeducuntaquam&terram.Oleumueroaerpotestdicisimilitudineeffectus&qualitatumquarundam.Perseautemaercoagulatusest,hocestelementumaliud,quodaquamuocamus,ingenere,cumhabeatspeciesplures,easqueplusminusmistas.Aerquiexresolutionesit,nondiumanet.Sed&poteramushaectrianonproelementisagnoscere,sedpromistis,quandoquidemexillisuicissimeducuntursimpliciora.Uerumnihilrefert.Potestenimquidrespectiueelementumesse,quodabsolute&simpliciternonest.CumergoaduersusParacelsicos,qui&ipsiitainterpretantursuaprincipia,utMuffetus,&Bodenstenius,&eositaaccipitCrato,Andernacus&alii;tamsimusaequi;~~quanquamexrigoredebebamusomniaeorumeuerterephantasmata,&adeductummercurium,salem,&sulphurdicere,quodelementaessenequeant,cumnonactuinsint,necpotentiapropinqua&naturali,necnaturalitereducantur,sedartisigneaeuiolentiaquatransmutanturres,noneducuntur:~~Itemnegareinnobisessesulphur&mercurium,nequetaliaueraabilliseduci,sedsaltemquidsimileparumper:cuminquamadeoaequiergaeossimus,illoserganosnondecebatessetaminiquos&furiosos,uthicNeoparacelsus,cuiusargumentaexpositaexplicatione,iamponderareaggredimur.Adpropositumparalogismumrespondemusnegataconnexione,nisiprincipiumgenereidemintelligatur,nempecorporeum,quanquamomninoultimumsitNihil.Etcumhomoexmundipartibussitsecundumcorpus;itidemprincipiummaterialehabebitτὸoὐδὲν.Habebit&corporeumcommunequodconsequiturexnihilofactum,sicutDeuseumfabrefecisselegiturexlimo;cuiusqueprimordiummaterialeestNihil.Atsidepropinquisaccipias,negatioprocedit.Nonenimnecesseesthominisprincipiumtale,esseidemcumprincipiomundi,cumsitatotodiscretusdeterminataspecieessentia.Hominiscorpuspropinquenonhabetidemcummundoprincipium.Atdiciturparuusmundus:siinquam,nihilinteressetinterhominem&uniuersum,preteridquodexparuitate&magnitudinesumitur,recteconcluderetur.Sedcumfalsumhocsit,illudetiamfalsumerit.Nontotushomoestparuusmundus.Ridiculaetiamestconsequentiainde;quodnontotushomopotestdicimundusparuus,sedsaltemcorpuseius,sirespiciasistamprincipiorumcongruentiam.Curhomoparuusmundusdictus.AtPhilosophialiquiquidemexfalsahypothesimundianimatisecundumtotumextruxeruntrationemmundiparui;aliquipotiusdiuinumprincipium,rationemscilicetconsiderarunt,&hominemideouocaruntmundumparuum,quiarationeomniaassequereturmundiopera,eaqueimitaretur:Imomundiexemplarsecumgestaret.Homononimagomundi,sedcreatoris&mundi.Aliasnonmundiexemplum,sedcreatoris&creaturaesimulest.Increaturaautemnontantumsuntmundana,sed&metaphysica,utangeli,&c.quorumuimitidemrepraesentatrationisseuintellectusuirtutumquepotentia.Demundoautemillasintelligentiasuerasnonesse,definitiomundiostendit.Falsaesphaerarumintelligentiae.apudPhysicos,quanquamaliquisphaerisassignarintmentessuasfalsaquadam,exPlatonicis&Aristotelicispronunciatisquibusdam,inductipersuasione,Itaabsolutusestprimusparalogismus.Sequitur:Sihumoressuntprincipiacorporishumani;Spagiricaseparationemembroruminnotescent:Sedhocnonest:Ergonecillud.Probaturconnexio:quiaprincipiasuntipsarerumessentia,quaeoculisperalchymiampatet.Itanossententiamcolligimus.NamaliasadeouersutusestSophista,utinaliamsententiamprotinussemutarepossit.EtenimhicparalogismuscontraGalenisensusetiampotesttorqueri,quodsensuseiusnihilpossinttestari,siquidemsinealchymiafallant,cumillauerumostendant.Sedhocsuprarefutatumiamest&uulgoabsurdumest.Nonenimrusticusbouemacanediscreturus,chymicumaget,nequeinprincipiorumsaltemagnitioneidemrequiritur.Corruptiononexhibetpropinquaprincipiasedremota,quiaomnemistumsoluit.NamcorruptioillaChymiaepropioraprincipianonexhibet,ut&naturaliscadauerumsolutiononinsanguinem&semen,necinsimilaresfitpartes;sedomniamistasimulperputrefactionemsoluit.Estqueilliperinde,acsiunumpropemistumesset.Itaetiamcompositaerantmembraomnia,simulmistionefacta&generationetotius,nontamenauspicandoabelementis,sedasanguine,quiiamelementamaterialiaaquam&terramunacumcalore,utinquitPhilosophus,habebat.Sanguishabetpotentiamaduiuamembra.Namillasuntcommunia.Sanguispropriusestanimalibus,quiinhomine&adhominemmouetursecundumprincipiumhumanum,unde&diuinumoraculumineouitaleseanimaleprincipiumposuit.~~Necesseestergo,quoniamcorruptiotumnaturalistumartificialis,nonexhibentprincipiamaterialia,undeinitiumsumseruntproximumsecundumseanimaliummembra,proximanonpercorruptionem,sedinintegritatesensuumrationisopecognosci.~~Adpropositionemergodicimusquodsitfalsaobcausamiamexpositam,nempequodcorruptioillaultima,omnecompositumsimulsoluat,siueultimumsit,siueintermediumautprimum,redigatqueomniainmaterialiaprima.Itafitinarte.Solutioartisinarchitectura.Architectusenimaedificiuminprincipiasoluturus,nonintectum,latera,fundamentum,&conclauia,&exhisporroextructapropioradiuidit,sedomniasimulinligna,lapides,rudera,ferramenta,&c.QuaenammembrauelitsoluiParacelsicus.Itaquenihilproficitconnexum.Notandumautemestaduersariumhicnonintelligeremembrainhomineresoluenda,sedmembraexterna,uelutiaurum,uitriolum,cuprum,&c.inquibusuultinnotescerehumoresillos,siessentprincipiacorporishumani.Repudiatenimanatomiamlocalem.Hocsensuiterumelenchumignorat,necquicquamconsequenshabetconnexio.Probatioeiusfutilisest,erratqueelenchoκατάτιpartim.Namprincipiamaterialianonsunttotareiessentia,quaerequiritmateriae&formaeunionem;sedsaltemeiuspars.Principiaefficientiaetiamadessentiamnonpertinent,utneccausafinalis(suntautemprincipia&causaehicunum&idem.)Partimestfalsa.Etenimfingeperessentiamsaltemmaterialiadesignari;negotamenChymianostenderehuiusprincipiadeterminata.Namremota,quaesuntprimamistionisabsolutae,ostenderepossit,propinqua,quaesuntmistionisultimae,nonostenditinanimaliumcorporibus.Ratiodictaest,quiacorruptiosit,quaenonhocmistumseuultimuminpropinquasoluit;Sedsimplicitermistum.AtquinehocquidempraestatChymia.Corrumpendoenim,nouumproducit,nonprincipia.UeraChymiaescopusperpetuusestnonelementafacereexmistis,sedpurauirtuteminpurissimamateriaepartecogere,&c.ConstatetiamChymicosnonquaerereprincipiorumnoticiam,dumpurumseparantabimpuro.Namretinerestudentpurioremessentiamcumsuisuirtutibus,quassciuntperiredestructacrasi,&nonampliusessereihuius.Ideo&Paracelsusinquit,suasessentiasadhucmistasesse,diciqueeonomine,nonquiasolutasintprincipia,sedquoddepuratarestota.Alioquincumadprincipiareuocat;uelutielementaprima,uelsales,sulphura,mercurios,nonampliussuntessentiareipraesentis,sedeiuselementa,quaeuirespristinasnonobtinent,quasincrasihabebant.SiergoGalenussciuissetSpagiriam;nontamennecessefuissetinseparationepuripereamperuenireadprincipiorumnotitiam.Necsiresoluissetpropioraseuultimacorporishumanisecundumomnespartesnouisset:quiaresolutioillaomniamistasoluit:Ergo&humoresquisuntmisti.Ethaecestresponsioadconnexionem.Assumtiofitquideminanisconnexionesoluta,ueruntamennondeerat&aliaresponsio.Quidenimsiconcederemuspropositionem&negaremusassumtum.Sienimexpane,uino,melle,satyriis,&c.Spagirieliciuntsanguinem,phlegmaebilem,curnonpossinteliciexossibus,carne&reliquis.Quindicamusposseidfieri,atdeesseParacelsicohuiceuocandiindustriam.Necparestutartidefectusscientiaeinartificesitfraudi.Sednosillamresponsionemretinebimus.Instat,Aristotelesnegauitexternorumsensuumopecognosciposseprincipia:Galenusergoasensibusnihiliuuatur?AntecedensfirmaturrationeAristotelica,quianaturasubiectacognoscaturκατἀναλογίαν.ParalogismushicexAristotelicasententianatus,RamaeumSophismasapit.NonenimsentitidNeoparacel.quodhabetantecedens,sedpotiuscontrarium,quopacto&Ramus.Galenicisautemobiiciturideo,quasiilliexAristotelicacensurapenderent.Poteramusprolibertatatenostrarepudiareilludtestimonium,&aduersarioelenchumnoncausae,&asyllogistiasobtrudere:Aristotelesnonfacilefalsiconuincitur.sedcumueritasabAristotelislateretamleuiterauellinonpossit;saluaphilosophisententiadicimus,Neophytumfallereelenchoparticulari.Dupliciaprincipiaphilosophosunt;Dupliciaprincipia.singulariasc.&sensiliasensilium;intelligibiliauero&uniuersaliarationisseuintellectus;DuplexnoticiaUniuersaleprincipium.utdematerialiprincipio7.Metaph.tex.38disserit.Indededucitetiamduplicemnoticiam2anal.post.11.Etuniuersaleprincipiumuultoririperinductionemasingularisensili.Duplexmateria.Iterumprincipiumaliudprimumaliudultimumhabet,seumateriamautsimpliciterprimam,autadipsum&c.Principiasensilia.Exquibussufficienterpatetsophisticeadhibitamesse,philosophiautoritatem;cumquaedamprincipiaillisintsensilia,utexquibusetiamscientiaedependent;1.anal.post.tex.33.Quanquamautemprincipiaillametaphysica,materiam&formam,aeternafacit,&materiamanalogiascibilem1.Materia&formainphysicissensiliaconiunctim,nonseparatim.Phys.tex69.Innaturalibustamenutrumqueconiunctumsensilestatuit.Percipitureniminteruentuformae,quaetamen&ipsaamateriaestinseparabilis.Itaqueillaerantrationis&abstracta;haecautemultima.Uide&3decoelotex.61.ubisensiliaprincipiasensiliumstatuit.Itaantecedensestexpartefalsum.Oculosergoperstringereistoignauoτερετίσματιuoluitaduersarius.Iterumiarguit.Principiainnotescuntdiuisioneintegrorum:Galenusnondiuiditintegraspagirice:Ergononnouitprincipia.PropositiofirmaturtesteAristotele,quiaaitconfusanobisnotioraesse,exquibusdiuisisappareantelementa&principia.Assumtumnotumest.NamGalenusSpagiriamnoncalluit,nisiκατάτπ.Respondeturadpropositionemquodfallatelenchoκατάτι.NonenimdiuisionesiintelligasillamexternamChymicam,innotescunttantum,sed&rationeconiunctacumsensu.Adroburdicitur,quodAristotelesloquaturdeelementiscorporumomnino;nondecorporishumaniproximis&materialibusinitiisdequibusipsein2.depart.an.1.dicitquodsintsimilarespartesrespectudissimilarium;uelreshumidae,calidae,frigidae,siccae;hocestsecundumpotentiamquatuorhumoresrespectusimiliarium;Aristotelesperelementaincorporeanimali,intellexithumoresnaturales&c.utitatriplexcompositioinhomineconcurrat.Nequeenimdebenthicelementaabsoluteintelligi;sedelementadeterminataadgenusanimalium,dequoagitillislibris.~~Sedlocutussitdeomnibusκατἰδέαν,diuisiotamenactualisinquibusdamest,inquibusdampotentialis,sicutostenditilleinmateriaeprimae&formaediscretione,quaeactununquampossuntseparari,itautsitinformisactumateria&formaseparata,rationetamenpossunt.Itaquesinonpersegregationemactualempotestexesseseparariquadruplexhumorumgonus,secundumseparationisactum(quodideofierinonpotest,quiaillaprincipiasimulmutationemsustinueruntinsubstantia,utiamnonampliussintidquodfuerunt,nequeactu,nequepotentiapropiore,quin&tumarstumnaturapercorruptionemadelementaprimastatimcontendit;~~undepropinqua,quae&ipsaerantmista,nonexeunt,)potesttamenratione&potentiaquadamnaturali.InsuperinautorisAristotelisaxiomatenonestsimplexratio.DiaresisAristotelicamultiplex.διαῖρεσιςenimAristotelica,quaeτῶνσυγκεχυμένονprincipiamanifestat,nonestuniusmodi.Materiamprimamanalogiaartis,cognoscitprincipiumesse.In2.deortutex.49.utiturratione.In3.decoelotex.33.segregat.Utiturautempotissimumrationeetiamdesimilaribus,&sensu,quodexhisconstent&nutrianturpartes.Exhacexplicationenullauiseritassumti.Itaquedehocdicimus,primum,cumsupraNeoparacelsusduplicemfingatSpagirian;DuplexSpagiria.naturalem&artificiosam;καθολουuerumnonesse.NouitenimGalenussinonartificialem,attamennaturalem.Sciuitenimnaturamexomninutrimentoelicereillosquatuorhumores;quisinonfuissentinillispotentia;nunquamemersissentactu.NaturamhancimitaritamenetiamSpagiriconatisunt.Naminsuiscucurbitisexhaculohominis,seupane&uinosanguinemcumreliquishumoribus,ut&exmelleelicerestuduerunt,quihumoresquanquamaequiuocisint;monstranttamennaturaepotentiam.PosteanegamusGalenumignorasseomnemSpagirian.Principium.~~n.~~&opuseiusinextractionesuccorum,solutionelactis,confectionesalis,expressioneoleorum,&c.sciuit.Itaqueetsiτελέωςignorauit;κατἀρχαὶtamenquasdamcalluit.ItaquesiperSpagiriancognoscerenturhumanicorporisprincipia,potuerateascire.Deindeasyllogistiasophisticacommittitur,dumalliniturassumtouoxSpagirice.Sinehacenimidfalsumest.NamGalenusnonomnemdiuisionemignorauit.Sciuitenimpotentialem,&eamquaeestsensuscumiudicioconiuncti.Namagnoscunthidiuersasrerumsubstantiasexcollatione,alteramqueabalteraseparant&distinguunt.Ostendit&ratioidem.Facileenimestcolligere;hoctransitinhoc,&inilludsimiliter;estquehocmelancholicum,phlegmaticum,&c.respondentetotosuisprincipiis;Ergohaecsuntprincipia.AdprincipiamaterialiaanimaliumnoscendanonestopusSpagiriaDiuisioAristoteliindicathumores.AtnullanecessitascogitSpagiriceseparare,autdiuidereσωματικῶς.Nonenimhaecdiuisioinomniumprincipiorumpropinquorumnoticialocumhabet.Aristotelesitaexaminat&sanguinem&semen.Etsanguineamassaomniumoculisfacilimesuaprincipiaproximaobiicit.Inaliispeneimpossibilisresest,exceptishisquaeproximeexelementisfactasunt,licet&inhisuiolentacorruptionosdubiosfaciat;Spagirinonitaseparantres,utinlactesit,&utGalenusfierioptauit,licetaliquasimilitudoinquibusdaminueniatur.necullusSpagirusest,quiitasubstantiasseparet,utfitinlacte,quodartificiumaGalenodesideratumnecnosdumcognouimus.Chymicassegregationesalactisillaimmensumdistarefacileestdemonstratu.Pergitporro:Siprincipiadebentcognosci,eximpuritatibus&corticibussunteximenda&purespectanda:Galenuseanonexemitcorticibus:Nonergopotuitistanosse.Propositiosiaccipiaturdeillisimpuritatibus,queforisadhaerent,remqueobscurant,admittipotest.Sinautemdecorpore,quodnaturasibiinduit,quodquematerialempartemconstituitinmistura,nonestuera.Namquiasibisedemelegitinillisformaperqueeadispersisseminariis&uiribussuisoperatur,&qualitatibusaliisquenaturaconiunctisseprodit:ipsasimuladprincipiorumcomplementumpertinent.Suntenimmaterialiatalequefaciuntcorpus,qualiasuntipsa.Corpuscrassumhomogeneumnonpotestabiiciinelementoruminuestigatione.~~CertumautemestNeoparacelsumintelligereillaipsamaterialiaquaeadmistionemcongressa,itasuntunita,utsimilareundiquaqueconstituerint,&quaenecessarioseruandainmistosunt,siactudiuisionisadcognitionemprincipiorummaterialium,sunteducenda.~~Nequeenimitasitresutincrassiselementispartitohicsitmercurius,ibisal,aliolocosulphur;sedsimilarisfitexelementismistioundiquaqueconformis.Nullaetiammutationedebentcorrumpiintegrasisynceraprincipiaquaeruntur,sedsaltendiuidi,&fieriexhomogeneisheterogenea.Falsumergo&inaneestpropositionisfigmentum.RecteueroetiamfecitGalenusintegraseruando.Ita&lacsuaproximaostendit;nonseparandisprimumcrassis,sedstatimintotpartesdiscedendo,quotconstat.Potestetiamtolliparalogismusconcessionepropositionisquadamtenus;negationeautemassumtiκατὰτι.Galenusenimetsinonliberauitperse;pernaturamtamenidfecit,&rationiscumsensuiudicio.Nequefuittamstolidusutforisadhaerentianonabiecerit.Etlicetnondiuiseritspagirice;nontameninculpaest,quiailladiuisioinutilisplaneestadprincipiaindagandaproxima.Quodadditurdecoloribus,quasiexsolisconieceritdeillis,falsumest.Coniunxitrationemsensui;&quodfallibiliterexunopatuisset,idexmultiscertumratumquefactumest.Sed&coloremsoluminspexerit;quodinomnianimaliestsimiliter&secundumnituramperpetuum;curnoniudiciadesuosubiectodocetcerta?Itadeigniiudicamusseuflamma;Itadecrystallo&aliis.IgnoratNeoparacelsusquomodogeneraliadeterminentursingularitate.Generaliadeterminanturindiuiduis.Iudicobilemnonexcoloresimpliciter,sedexcoloresuo;quilicetgenerecommunissitcumcolorealiorum,singularitatetamenhuiusestsolius.Sicniuisalbedo,etsicumlactesiteadem;generetamenest,nonspecie;aestimaturquenixalbedineniueanonlactea;Etsicinindiuiduis.Quemadmodumenimultimaemateriae&formae,suntsingulariumpropriae,ita&ultimaadiuncta&effecta.Quihumoresprincipiasint.UeruntamennoruntstudiosiGalenumcumHippocratenonhumoremillumexcrementitium,utbilemuesiculaefellis;bilematramlienis;&phlegmaquodexcerniturecerebro,&circapancreas&alibicolligisolet;locoprincipiorumcollocasse,sedsanguinembiliosum,melancholicum,pituitosum,&propriedictumsanguineumhumorem.Excrementitiihumoresarguuntalimentares,&hirursusprincipia.Excrementaueroabillisseparatanonmalelocoargumentiassumsit.Nisienimeiusmodihumoresincorporeessenttoticonseruandodestinati;excretatalianonforent.Accessittemperaturapartium;actiones,sapores&reliqua.Itautsolicoloresillinonsuffecerintaddistinguendoshumoresillos.Neccoloresinomnibussuntmutabiles,proditqueaduersariuselenchiinfirmitatendumait;Coloresarguunthumores.inomnibus;Etsiccurnonliceatexrubrosuccointraanimalininstrumentisuenarum,arteriarum,cordisquecolligeresanguinemeumesse?Percumenimetiamaliarubent,&efflorescuntmalae.Nondubiumestexuulnereprolabenterubicundohumorealimentario;inanimalisanguineoquinissitsanguis;exErysipelateulcerosoferuente,acrimordacique&flauescenteaqua,quinsitbilisflaua:Etsimiliterinhaemorrhoidibusdebileatra;inoedematis,&illitumercurii,dephlegmate;&omninoinpurgationibusdeomnieorumgenere;inquibusliuor&terreanigredo,uelutiadusta,proditatrambilem;~~uiscidatenaxque&aqueaalbedophlegma,quanquamcoloresmodosintdilutiores,modosaturimagis&modoperse,modomutatiinanalogos&determinatos,uelutibilisprasinapersebilisnonest,sedexbilecorruptafactushumorpraeternaturalis,quitamensoletnominepriorisuocari.~~Loquorautemdehomine.Nonestidemcoloruitrioloetiamintegro;utnecsulphuri&aliissedillanonraroabaliquoaccidentefortuitotinguntur,autafficiuntur,undecolormutaturauteuanescit:Etsicontingetcoloremmutarireintegra,axiomatatamen&uniuersaleiudiciumsumiturexplerunqueperseinexistente.Spectandatamensuntabeoquiplerunque&plurimuminest.Naturaenimadidemagiteodemmodoquantumfieripotest.Sisempereodemmodosehaberentagens&patiens;curnonsempereodemgignereturmodo,eodemquecolore?Nemononscitargentumalbonotari;aurumfuluouelcitrino;cuprumrubro.Ueruntamenquiahecnonraromutantur,&inuenissuisuariishalitibusuarieinueniunturaffecta;reuocanturperignisexamenadformamnotam,&exhaccensurafirmatur.Aliasiudicaturquidemexcolorealiquid;atconsistentia&reliquaconiunctimfirmantiudicium,quodefficeresingulanonpoterant.Arscoloremmutat;seduideatnesubstantiamsimulperdat;autsaltemsuspectamreddat.Namquodarsinduxit;illudnaturamnonindicatperse;sicutneccerussatafaciesformamnaturalem.Fucuminducitarsplerunque.Naturaespectandaesuntextraartem(exceptahacartequaeexpurgatfortuitoadherentia&permistionemnoninsita)perse,syncere.SedcurNeoparacelsotaminuisisuntcolores?Nescilicetsaleiusuenereushabeaturprouitriolocommistaaerugine.Astutumingenium.Sednostraspagiriafraudembenedetegit.NaminGallisnonoccultatur;necsaporlatebrasferrepotest.Porroillecoloremuitrioliessentificati&inoleumredacti,diuersumauitriolidocet.OleumUitriolinonesteiusessentia.Credo,Atnegoiduitrioliessentiamesse;sedaliquidexcorruptouitriolofactum.Quoiudicemihipersuadebisuttibihabeamfidem?ἀυτὸςεφη.Idemiudiciumestdeplantis.Necassueuitaliteretiamexreinaturadeductusinmultissermo.Succumenimerosisexpressum,rosasnullus,neSpagirusquidemuocat.Siessentiaest;abhocmaximedenominaridebebatRosa.Essentiaeuoxtropica.CatachresisappellationisEssentiaeest,&unaimplicatasynechdoche&metonymiacausae,nonlocutiopropria,siquisaliquidfactumexrealiquaessentiameiusdemappellat.HocErasticumest.Necartisoperaexsubiectisnaturaefacta,nomen&rationemipsorumretinerepossunt.Quaeoperanaturasimitantur,nominaabhisaccipiuntpertropum.Cuminnaturaesinuest,resestidquodest.Cumperartemimmutataest;artificialissubstantiaestfacta.Quin&inillis,quaeinnaturaquoquepersesinearteapparuerunttalia,qualiaplurimainminerahabentur,atqueetiaminteruegetaliumpartes&fructus;uelutiminiumfactitium,Orichalcumartificiale,castorium&galbanumadulteratum,&similia,nonlicetproprie&sinemodonominapermutare,utnecsimpliciter.Uelutiminiumfactitiumnonsimpliciterminium.Adiectaenimdeterminatione,artificialeanaturalidiscernendumest:authomonymiacommittenda.Arguituriterum.Sensusnonsufficitadcognoscendumprincipia:Itatamennonestinchymicis,exceptaparteimitatoria.Neutiquamergoquodsensuiapparet,proprincipiohabendumest.Antecedensprobatur;quiauenenummellis,&ignemsilicisoculinonuident,Fallitconsequente.Etsienimuerumsitantecedens,consequenstamen,nisidesolosensu,loquaris;indeuerumnonest.Attamenaliquidtribuitursensui.Primaenimeidebeturnoticia.Ratioaccedens;consummatiudicium.Necesseenimestprimumasecundodirimi;causamabeffecto,idqueestrationis.Firmamentumridiculumest.Fingesensusnihildeilliscognoscere,quidtumpostea?Uenenumnonestprincipiummellis;necignisestprincipiumlapidis.Sedquaretameniudicatureffectus?Quaremolestia;λίπηκαὶἡδονή?Sieffectusoccurruntsensibus;nonadeoinillisarcanisquoquesuntdamnandi.Aliaratioestprincipioruminuentorum,aliainueniendorum.Notabisautemetiam,aliamrationemesseprincipiorumiamsuisnotisagnitorum;&inueniendorum.Adhocsensussolinonsufficiunt;adilludnonrarosoli.Sensiliumenimnotarumconcursusdeterminareindiuiduumpotest.ItaChymicioleaagnoscunt,tincturas&alia.Obiectio.Prolepsis.Experientiacomprobathumoresistosessecorporumanimaliumprincipia(intelligetamuerosquamanalogos.)ErgononopusestSpagiricalaboriosa.ExhisconcluditNeoparacelsus,&simulexconcessoabsurdumcollectumopponit.ErgoautEmpiricisuntGalenici;autuerumnonestquodinantecedenteponitur.Empiricostandem,quininferioresillis,nosuocat.Etsiobieceris;nosdogmaticosesse;quiaempiricosinsectemur.Negatidquicquamprobare;sedfallereelenchononcausae.Imocontrariumarguere.EoenimipsoquodEmpiricisinfensisimus,nosostenderequodsimustales:QuiasecundumHesiodumfigulusfigulo&c.Inhacprolepsiasininasauresporrigit.Aquaaduersariihichaeret.Illaenimexhypothesi;SiTantumEmpiricorum&uetularumfidenituntur&c.deducit;UictoriaestalatereGaleni.atqueitanenihildicat,conuitiatur.ElenchushiceuictuscertissimumGalenicaeueritatisargumentumest:quiasidicasnosrationesensu&experientiacognouisse,humoresillosprimariosprincipiamembrorummaterialiaesse;obmutescittotusaduersarius:cogiturqueannuere.κρησρύγετονenimilluddeTantumexperientiainaneprorsussomniumest.HiccurdeseriscausamtuamNeoparacelse?ExperientiaGalenica.Experientianostranonestagyrtarum&uetularum,sedexsensu&rationeinfallibiliextructa.EaestquamPhilos:I.Metaph.exmemoria,quamsensusfaciunt,reiuniusmultaconstituitut&2.anal.post.ult.disserit.Eaquoqueestquaeexinductioneuniuersalemscientiamconstituit,utidemPhilosophusiteruminmultispraeclare.Hacgloriamur.Sectamedica.Desectisquoddicitur;notumestexGalenodefectisadhosquiintroducunturduasprimariasolimfuisse;ἐμπειρική.ἐμπει¬ρικὴντὴνδιὰπείραςἰοῦσινπρὸςτὴντῶνἱαμάτωνἔυρεσιν,quametiamτηρητικὴνκαὶμνήμονευτη¬κὴνappellarunt:λογική.Etλογικῆν,quaeperἐνδί¬ξειςprocedit,uocataqueestδογματικὴκαὶἀναλογιστική.μεθοδική.HisaccessittertiaμεθοδικὴcuiusexcultordiciturfuisseThessalus;aquasectacompendioarscontractaest,eaquebreuisdicta;uitalonga,dequibusuideaturGalenus.Sectamedica.Nostrorumquidamaddideruntsectamquartamquamuocantμέσηνquibusratioiungiturexperientiae,&simulMethodusspectatur&compendiosacognitiocuraque.SeudogmaticosseuLogicosquisnosuocet;sciat,nosnonrepudiareexperientiameruditam.Uereenimeaconstatsensu&ratione.Empiricisautemillissuccensemus,quiextemerariacollectioneeffectorum,citraartificiosasindicationes&cognitionemnaturarumquiduiscuiuisofferunt,modosimiliaffectioneuideaturlaborare;Imoetiamdissimilibus,diuersisquepraebentomniasiueiudicio&ratione.SitalisestNeoparacelsus,qualiscerteesseextemeritateParacelsistarum,&imperitianeganteartisueraeprincipia;audaciaqueinalienaminuolandiprouinciam,euincitur;nonimmeritoinfensoshabetGalenicos.AliaarmaaduersussensusGaleni.Quisensuumutituriudicio,remusurpatadscientiamplaneinutilem.Galenussensuumutituriudicio.Ergo:remusurpatplaneinutilemadscientiam;&exconsequentenonpotestpereosscireprincipiamedica.PropositioprobaturdupliciAristotelisaxiomate.1quiapersensusnonestscientia.2.quiascientiaestpercausas;Sensusautemiudicateffecta.Galenusnonuerusmedicus.Assumtumostenditur,quiaGalenusexcoloreconiicitdeprincipiis.Inest&aliauiseidemargumento,quaostenditurGalenusnonesseuerusmedicus,quiaueromedicoscientiaillaexcausisnecessariaest;nonexsensu,potissimum.SensusautemseucoloresilliGalenicineccausae,nesuiresnecfacultatesrerumdicipossunt;cumnonsintcausae;sedcausata:seusigna&externauelamenta,quibusnaturaepraestantiategitur.haecille.Propositionemrepudiamus.Solisensusnonfaciuntscientiamnisisensilem,quaetamenproprisscientianonuocatur.1.Fallitenimelenchoκατὰτι.Quisolissensibusuelitinhaerere,utsensussunt,sillenonfacilesibiscientiamartiscomparabit;nisi&bospossitfierisciens.Quiuerosensibushumanisutiturcumrationequaindaganturexeffectiscausae;exadiunctissubiecta&c.is.experientiamsibicomparare&scientiambenepotest.NeoparacelsusautemAristotelicoaxiomatedeceptushicpenetotuseuidenteradacademicosnouosdesciuisset.Sicenimallegatdictumphilosophi;quasistatuatpersensusnullamessescientiam.Phys.tex.49.Undeconsequensest,totameiusartemscientiamnonessesisensibusutitur:Autsinonutitur;nihilnisimerumφάντασ¬μα.Studiosinoruntphilosophumsensuitribueresingularia,quaesuntresphysicae,mutabiles,&sensuperceptibiles.Intellectuiuerouniuersalia,quaesuntgeneralesconceptus&idee,asingularibusabstracte.Haecuniuersaliaintersedisposita,constituunttheoremata,quorumueritasestimmota.Haecaffirmata&homogenea&catholicasuntmateriaartium&scientiarumproquorumuisnatura.Itaquescientiaphilosophonihilestaliud,quamcomprehensioistorumaxiomatumsecundumformamartis:Scientiapropriequid.Scientiaprincipalisexcausis.Etexurgitillipotissimumexhis,quaesuntscientificaseudemonstratiua,qualiasuntcausaeessentiales,&exhisfactaedefinitionesperfecte;quanquam&propriasubiecta,propriaadiuncta,effecta,fines,&efficientiapropriaimmotaqueaxiomataconstituantfirma,Imo&diuisionesgeneruminspecies,&integroruminmembra&c.Scientiaexaliisargumentis.1.Hincinlogicissolentadmoneriiuniores,excausisexisterepropriam&primamscientiam;quaeposteanominaturuerissimum&primumiudiciumexcatholicis,necessariiseimmotis.Hist.an.6.Haeccumitasint;comentationemsingulorumantecedereindoctrinauult,&exaccidentibus&differentiisperueniriadcausas.1.nihilominustameninphysicisdicituruniuersaleextruiexsingularibussensuinotis;&illisipsiscomprobari;inlogicisgeneraliafieriexspecialiumcollectioneperinductionem.EtPhilosophusasserituniuersaleautnihilesseautposteri.usesse,quodquesequaturparticulariaomnia.ReprehenditetiamPlatonicosquiinlogistantumoccupatisensilianegligebant,necillisquicquamfideitribuebant.Deanimae.4.Gen.an.21.CoactushacueritateNeoparacelsussuasessentiasinpraefationeetiamoculisaestimandascommittebat.deGen.&cor1anal.Attendatigituriam.Principiamedicasuntuniuersalia:post.tex.39.uniuersalenonestaliquidpraetersingularia.SuntenimtheoremataMm2Arsnecadinueniendum,necexercendumsensibuscarerepotest.rematainformatasecundumregulasκατάπαντός&c.Atuniuersaliumnouiciaposteriorestnoticiasensuali,&exsingularibussensunotisoritur.Sensuscarenscaretscientiaplaneomni.NecesseergoGalenofuitsensibussuisutiinprincipiisinuestigandis:&quisensibusnonutitur,eumnecessarioscientiadestitui,utin1anal.post.ostenditPhilosophus;itaquenosteraduersariusomniexcluditurscientia.Etquiaeademuiaest,inueniendiprincipia,&inuentaiudicandiseucensendi;nempeinductio;itaqueetiamnoshodiecumuolumusaxiomatumscientificorumueritatemspectare;Sensushumanirequirunturadsciendum.1.oportetsensuumadminiculouti.Sensuumautem,nonbrutorum,sedrationalium,qualessunthomini,quinonuidet,auditue,gustat,olfacit,auttangitbestialiter,sedhumane.Regulaomniumestratiorectalegibusnecessitatumdescripta&comprehensa.Hist.an.6sensumratiocomitatur.1Post.Contrariumergoiamconsequensest;nempeasensibusadprincipia&uniuersalia,abhisadscientiam;tex.1Hist.abeffectis&adiunctisadcausas&subiecta;seuanotioribusnobisadnotioranaturaeesseperueniendum;an.c.cap.1Phys.&quihocinmedicaquoquearteconsideratfacitquebene;tex.2.1.illumessebonummedicum.Itasimulpropositionemrefutauimus;philosophiaxiomataexplicauimus,Galeniquesensusdefendimus.Dumeniminquitphilosophussingulariumscientianonest;Post.tes.43.seuutgraecauerbaaptiushabent,δι'αἰσθὴσεωςοὐκἐστινἐπίσταθαι:scientiamisnonhabet,quitantumhabetsingularia&c.haecsensibuspercipit,uultcumhaberescientiam,quitheoremataiampersensusacceptissingularibusconstituta,conformata&iudicatacognouitsensumautemminimerepudiat,siquidemabhisestsciendiinitium.Impossibileest(inquit)sentiendoaliquidsciredemonstratiuorum.1.Deindesciendumestphilosophum,nonomnemnoticiamadimeresensibus;sedhancsolum,quamipseuocatdemonstratiuam,quaefitperπροτάσειςseuaxiomatanecessariouera.anal.post.tex.33seucap.14.Aliamscientiam,queestsensualisnoticia,illisrelinquit.Scientiasensualis.Itaeniminquit:~~φανερὸνδὲκαὶὅτιεἴτιςαἴσθησιςἐκλέλοιπεν,ἀνάγ¬κηκαὶἐπιστήμηντινάἐκλελοιπέναι,ἥνἄδύνατονλαβεῖν,εἴπερμανθάνομεν,ἤἐπαγωγῇἤἀποδεὶξει.~~ἔστιδ'ἡμὲνἀπόδειξιςἐκτῶνκαθόλου.ἡδ'ἐπαγωγὴἐκτῶνκατὰμέρος.ἀδύνατονδέτὰκαθὸλουθεωρῆσαι,εἰμὴδι'ἐπαγωγῆςἐπακθῆναιδεμὴἔχοντοςἄισθησινἀδύνατον.τῶνγὰρκαθ'ἕκαστονἡαἴσθήσις&c.~~QuocapiteNeoparacelsusconfunditur&perittotus,multouiolentiusquamsiinofficinauulcaniahausissetillumdeleteriumhalitum,quemparacelsusexputrefactotiasuaollaaliquandooporinoimmisit,&syncopennonleuemaccersiuit.~~QuanquamergoiamusussitiudiciosensuumGalenus;nontamenaprincipiispropterea&scientiaaberrauis;Sedalegitimoueroquesciendiprincipioexorsusadscientiamperuenit.Paracelsiciasensibusnonexordiunturscientiam,sedaprauaphanthasia.Neoparacelsusnesomnietsibiquidemillamscientiam;quiasensusexcluditascientiaegeneratione,&auulcaniisinstrumentisoritur,&essentiasuniuersalespriussingularibusuultcognoscere;ImpossibileestSpagirumscireexnostriphantasia.Imoutitursingularibusquoque,sedfallibilibus&incertis,utquaealioignisregimine,aliaoperatione,aliatotaquefaciediscrepantiaprodeunt;quofacto,impossibileest,adullamscientiam,tumipsumtumSpagirumullumtalemperuenireposse.Etinhocturpitersibiaduersatur.Sienimsensusadscientiamprincipiorumsuntresinutiles,curoculiscontemplatureffectasua?Cursupradicebatessesensilia?Haectamcertasunt,quamcertumestbisquatuoresseocto.Coloresansinteffecta.Decoloribusquoddicitesseeosαἰπαταμὴαἰτἰας;ueredicitκατάτιutsolet,possuntenimetiamcausaeesse;siquidemperinductionemgignuntaliquamscientiam.Ancoloresnonsintuiresrerum.Quodnegatessererumuires;uideatquomodorespondeatillis,quiactumeistribuuntinnatura.Etcoloribusinesseuimmouendiuisum,certissimumest,sicutcaloriinestfacultasmouenditactum.Sietiamsuntformaequaedamperquassubstantiaestefficax,curnegatuiresesse?Siluxcolorestluminosorum,&fulgorfulgentium,quomodoastulticiaseliberet,dispiciat.Deliriumeorumquiexalienoirrumpuntinartemaliam.Sedillefugitiupastordeliratintotarerumuniuersitare,idquodnecesseestandacibusististransfugiscontingere.ColoresnonhabitilocoprincipiiaGaleno.Quodmentiatur,Galenumcoloribusascribere,sensuumductu,principiummorborum&totiuscorporishumani;nullaegetostensione.QuisenimunquaminGalenolegit,coloresessemorborumprincipium,autcoloresesseprincipiummembrorum?EffrenislinguaParacelsici.SuntautemillauerbaNeoparacelsi:quanquaminmarginecommodiusloquatur,inquiens;Galenuscoloribusprincipiafalsoaccommodauit;uodensopinor,dicere,Galenumcolorumindiciofalsoiudicassehumores,&hoscoloribusdiscretosproprincipiisposuisse.Sedineptiingenii,&distorti;ineptusest&distortussermo.Nonideosuntprincipiahumoresquiacoloribusdiscrepant.Falsumtamen&fictumidquoqueest.Nonenimquiacoloribusdiscrepant,ideoprincipiaexistimauit;Sedquiaexillisgenerantur,&nutriuntursimilariaunacumspiritibus,quifiuntexiisdem.Colordiscriminisnotaquadamest.Colorposteaaccessit,pronota&characterediscriminis;quoposteafacilepossentdiiudicari.Aliud.HippocratesnegatnaturampossecognoscinisiperSpagiricamseparationem.DedefectisGaleniabHippocrate.MaleergoGalenusabeodefecit,&sensibusprincipiaaestimauit.Ante¬Mm4Antecedensprobaturextractudemorbouirginumubiinquit;οὐδυνατὸντῶννοσημὰτωντὴνφὺσινγνῶναι,ἢνμὴγνῶτὴνἐντῷἀμερεῖ,κατὰτὴνἀρχὴνἐξἧςδιεκρὶθη.Hocest:Impossibileestmorborumnaturamnosse,nisinoriseam,quaeestinindiuiduo,iuxtaprincipium,exquoestdiiudicata.FalsaeinterpretatioParacelsici.HicNeoparacelsusegregiumagitinterpretem,&fidelem,&exHippocrateSpagirumfacit,idquod&infrafit.Utueredicaminquit,aduersaturGalenusHippocrati.Quorsumistaπροθερὰπειαdeuero?Anantehacdixitfalsa?Ipsenonputat:Sedaditumsibiparatadfidem,uthominesdicentistatimcredant.Illeueroadeonondixituere,utturpissimesitmentituscomissocriminefalsi,utuocant.Antecedensenimenthymematisfalsumest;&locusHippocratiscalumnioseperuersus.Explicatiodict.Hipp.EtenimHippocratesdesingularimorbouirginumacturus,anteuertitprolepsin,curnonagatdemorbis,secundumgeneraperpetua&immobilia,cumartesdebeantconstituiperaxiomatacatholica.Respondetideodesingularimorboagere,utpossitperuenireadξύνθεσιντῶνἀειγενέωντῆςἰητρικῆς,seuutpossitpraeceptauniuersaliaconstituereinartemedica.Ethuiusprosyllogismusest,quodmorboruminuniuersumsecundumaxiomataperpetua,naturanonpossitsciri,nisicognitismorbisseunaturismorborumsingulis,seuinindiuiduo;uthicinmorbouirginalifit,quaecognitioinstituendaestiuxtaprincipium&causam,exquaillesingularismorbusestdiiudicatus&cognitus;exempligratia;quiuelitdemorbispraeceptacondere,illumoportetsciredemorbosacro,desyderatis,detumoribus,&reliquis,secundumcuiusquecausam&principium,exquooritur,&c.AtbonusnosterNeoparacelsus,nonsingularesmorboshicnobisparat,sedsectionemnaturaruminsuaelementaperSpagiricam,&c.Oimpudentissimum&profligatissimeaudaciaeinterpretem?Sedquidillefugitiuussapiat?QuidexHippocrateintelligat?ParacelsiciadHippocratemsuntquodasinusadlyram.InHippocrateest,utuerissimedicam,ὅνοςπροςλύραν.Pulchreautemseipsumconfutat.SienimindiuiduaHippocratissuntsingulariaAristotelis,idquoduerissimumest;EtapudHippoc.Hipp.incipitabindiuiduis,quaesuntAristotelisingulariasensilia,logicisargumenta.principiaSpagirica,quaefaciuntscientiam,signant:etiamapudPhilosophumidempraestabunt:Etcumsingulariahuicsintsensilia,fierinonpotest,quinGalenusrecteexsensibusscientiamextruxerit,&Sophistamegeritaduersarius:quodipsumsequituretiamexcontrario.~~AnautemGalenusaduerseturHippocrati,principiamorborumaliaconstituenti,ostenditliberantecedensdeincertisaffectionibus,inquoaliquosmorbosdeducitexhumoreresiccato,utIschiada,quamgignidocetperpituitam,bilem,sanguinem.~~AnGalenusHippocratiaduersetur.Itaeniminquit:γίνεταιδὲκαὶἀπὸχο¬λῆς,καὶφλέγματος.γίνεταιδὲκαὶἀπὸαἵματος,&c.Aliquositerumexhumoribusistissingulis,utcrassumexbile;aliumexpituitaputrefacta,autalba,&c.Uidetotumillumlibrumimoinilloipso,quemcitatNeophytus,tractatu,sanguisaccusatur.AristoteliscumHippocratisconsensus.~~Deprincipioetiamanimalium,&potissimumhominis,quatenusmedicaeconsiderationiobnoxiusest,quidstatueritHippocrates,satissuperquedoceturinlibro,denaturahominis,inquoadeopraeclaredisseritdeistare,utetiamPhilosophorumsummusAristotelesparimodosuamprimamcompositioneminstituerit,partesquesimilares,excalido,frigido,humido,siccoconcinnauerit,quaeessenominahumoruminanimalibusibidemHippocratesindicat,cuminquit:~~Incompositioneomniisprima,nominanturqualitates,inpropioreanimalium:humores:Etalterumsaepeproalteroponiturpermutationegenerum&specierumseuremotorum&propinquorum.~~Constatnaturaanimaliumexpraedictisomnibus(humido,sicco,calido,frigido,quaeprioresmediciseparauerantdicenteshominem,saltemunumesse,uelbilemuelsanguinemuelpituitam)&desinitiuxtapraedictainidunumquodque,undeestcompactumsecedens.~~Atuerocorpushominishabetinseipsosanguinem&pituitam&bilemduplicem,flauamuidelicet,&nigram.Atque(notaNeophyte)ταῦτ'ἐστὶναὐτέωἡφύσιςτοῦσώματος,καὶδιὰταῦταἀλγέεικαὶὑγιαῖνει.Hippocratisdemonstratio.Sedlege&sequentia:dixiporro(inquit)quaecunquehominemessedixero,semperdemonstraturummeesse,quodtaliasint,&(notaargumenta)iuxtareceptamopinionemmoremque&iuxtanaturam.Etdicosaneessesanguinem&pituitam&bilemflauamacnigram,&c.SiHippocratesperhumorescognouit,ParacelsicusSpagirusessenopotest.~~Siiam,uttuasserisNeoparacelse,HippocratesfuitSpagirus,&artissuebeneficioinindiuiduohasnaturasspectauit,seuutloqueris,separauit,utquodlibetprincipiumperseinindiuisibilinonconfusumuelcompositumuiderit,idquenonpersolossensussedopeUulcanipraestitit;~~necesseestautteSpagirumnonesse,auteosdeminollisUulcaniisinuenire,segregationeproductoshumores.Uidequidexteipsofacias?Nostriclamabuntadeundemmodum:ImitatioexclamationisParacelsica.Omiramphilosophiaefacilitatem,quaetantamhabetlucem,utomnesaliihominesueritatem&fundamentaeiussolidissimauideant;CertitudoprincipiorumGalenicorum&euidentia.&eisdemassentiantur;Etuttusupradicebas,coquos,molitores,&idfarinehominesinsciosuenerarituamSpagiriam,itanos,sedinuerseiactamus,philosophematumnostrorumeamessecertitudinem,utiisassentianturcoloni,rustici,hortulani;coquietiam&totummacellumcumomnibus,iiquescientes,prudentes,uolentes.Quodetestabiliusestscelustuum,quisolusinapertissimosolislumineinstarnoctuaecoecutias,idquesponte,nolenshaurireeuidentissimumsolislumen.FacilitasPhilosophiaeirrisaaParacelsicis,argumentumestcertitudinis.QuamergoilleirridetfacilitatemPhilosophiae,eamnosobuiisamplectimurulnis,gratulantesnobisquodnostraprincipiasintapudomnesinconfesso;quopacto&Geometraesolentsuaextruereexnaturanotis,&quaenullussanuspossitnegare.Paracelsistarumueroprincipiadifficiliasunt;PrincipiaParacelsicanonconfessa.lucemfugiunt,&neutiquamsuntconfessa,comprobatquesensucommuni.Putidaergo&caduca&falsasunt,necstabilepotestessequodillisimponitur.Anuerouosputatishominescaptissensibusaduestramartemaccessuros,&quicquiduosdeblateratis,tanquamextripodedictumarrepturos?AnGalenicinonplusrusticisuideant.Tumentirisfoede,cumgarris,medicosGalenicosnonplusuidererusticis,cumutriqueoculisistaprincipiadesignent.Aliudestperiteuidere,&scienter,aliudimperite.DeoculisUulcani.QuidpateatoculisUulcaninotumest,exalbonigrumfacitmomento.Exhocrursusflauum,album,rubeum,cinereum;Exaquaaerem;exlignocineres&aliaprouiribus.TaminstabiliDeofidendumnihilest.Rusticorumiudiciumconfutatillamstolidamarrogantiam&sublimessensiisParacelsicorum.Nosinfrarusticos,incorruptiussc.iudicantesabiicis.Ageualeatistorumiadicium,plusperita,doctaquecensura.Quaeramusexillis,exquaresintformatasuamembra?Exsanguineinuteromaternorespondebunt.Itaquarealentur?pane,lacte,&c.insanguinemuersisdicent.Undeegrotent?Exuitiososanguine,queminomnimorbomitteresolent,affirmabunt.Sihorumfersiudicia,nerepudianostra.Lib.1.desimpl.cap.19.Deaceto.~~AllatrasGaleniinuestigationem&iudiciumdeacetinatura,inqua,sitnecalida,anfrigidaantemperata,explorandadixerat,sepericulumfacturumincorporibusomninosanis,posteainintemperatis,&tandemaegrotis,perfomentumcauendo,nequoexternaequalitatisexcessusensummoueat,&posteainterrogaturumidiotam,cuiuscorporifuissetadhibitum,qualesitadditacausa:~~Simplex&manifestaconfessiosuperciliosissapientulisinmagicocoelonatiseststulta.ἀδεκάσωςγὰρἐκεῖνοιτάτοιαῦτακείνουσιντῷμὴδυλέυεινδόγματι.HancsententiamNeoparacelsusuocatstultam:nempequianonexorditurprincipiaartiumexabstrusocumfastuososupercilio,sicutParacelsitae;sedexsimplicissimis,purissimisqueomninoqueincorruptisabopinionepraeconceptaprimordiisdeducit;Iuratiinplacitamagistrorumnonindicantliberaliter.persuasumsibihabens,eumnonpossedererumueritateiudicare,cuiusiudiciumsit.sitseruile,&iuratuminmagistrialicuius,ergaquemsingularitersitaffectus,uerba.Ethaeccurnonsintuera?PauloanterusticimeliusiudicabantGalenicis;curnonferrepotes,sieosconsulamusdiscentesetiamapueris?ParacelsicusParacelsisputumfoedumlingit,&sapiendonimistotusstultescit.~~SedSophistailleipsestultus&corruptus&deprauatussensu&rationeest,quiitainmagistriParacelsidictascriptaqueiurauit,utnaturatotaabiecta,eiussputumsolum,licetuitiatumturpissimaeinscitiae,obscuritatis&arrogantiaecaenolingat.~~Namquoalioiudicionostituasmedicinasessererumessentias,quamquiaipsedixit,&tuputas?Noticiapurissimaunde.Undeprima&syncerissima&minimefugatanotitiaest,quamexsensibussanisprouidis&exercitatis?AcetinaturaedebebatexUulcanocognosciParacelsico:Seddeacetiiudicio,ualdedifficili,nonestuttuumUulcanuminterroges.Hicenim,quaeuolatilia,idest,inuaporemfacileresolubilia,&iterumfacilecoagulabiliasunt,interdestillandumemittitlocoprimo;quaueritateidfiat.uocantillamaquositatem,phlegma;quaeuixsapitacetinaturam.Exmatricetandemigniuehementioreegrediturliquoracerrimus,quennuncupantacetumradicatum,quoutunturadessentiasmargaritarum,coraliorum,&aliaextrahenda.Nonpotestexseparatisplaneiudicaridetoto.Solutumhicdicasacetum,necfieriextotoiudicium,sedexpartib.seorsim,&multumafferridubitationisdeproprianatura.Namignisalteratresadsuamnaturam,quantumpotest,quin&corruptastransmutat.Necidemextotoiudiciumest,quodexpartibusseparatis,cumsitintotisquedamaffectioproptercompositionem&crasin,quaeinpartibusdiremptisessenequit.Quidignisdeacetoprodat.Patettamenhocperignemillum,quodacetumhabeat,quasdamaqueaenaturaepartes,quasdampeneigneae;quasdamsubtiles&penetrantes,quasdamcrassiores,&c.IduideratGalenusetiamUulcanoprius.GalenisssineigniuiditidquodParacelsicusillenecumigniquidem.Dicitenimtotummistumnequesummefrigidumesse,nequesummecalidum,astringere,penetrare,acredinemmordere,&c.quaeemergeresolentexpartib.aqueis&igneiscertomodocontemperatis.IlleuerosuperciliosussapientulusscirenequitexUulcanosuocontemperationismodum,etiamsirumpatur.Aliifrigidumhumidumactuponunt;siccumpotentiaseueffectu.StudiosilegantZarabellamlib.3.demistigeneratione,capitib.ContrafacilemGalenicaeinuestigationismethodum.ultimis.PorrocontraillamGalenicamfacilitatemsimplicitatemqueexAristoteleitaarguit:Quoddifficilimumest,nontamleuisensuumiudicioinnotitiamuenit:Principiasuntdifficilima:Nonergotamleuiternoscunturpersensus.AssumptumprobaturargumentoAristotelis;quiamaxima.UerbaautemAristotelisualdesuntNeoparacelsica.Deprincipio.Itaenimhabent:μέγιστονγὰρἴσωςἀρχὴπαντὸςὣσπερλέγεταιδιὸκαὶχαλεπὼτον.ὅσῳγὰρκρὰτιστοντῇδυνάμει,τοσοὺτῳμικρὸτατονὄντῷμεγέθειχαλεπὼτατὸνἐστινὀφθηῆαι.ταύτηςδὲἑυρημένης,ῥᾷοντὸπροσεῖναι,καὶσυνάξειντὸλοιπόνἐστιν.Uerumnosteraequiuocosepolluitelencho,&alteroκατὰπ.ExplicatiodictiAristotelici.Philosophosermoestdeartislogiceconstitutione,cuiusprincipiasuntpraecepta,quorumquaedamaccepissetradit,aprioribusinuenta;Aristotelesdeprincipiisartisloquitur,nondesensilibuselementismistorum.quaedamseipsuminuenisse,quaeinuentiocumsitdifficilis,nonimmeritoconqueriturdemagnitudineimpensaeoperae,&seexcusat,siuideaturnonexcoluissesinguladiligenter,autexornasse,autetiamaliquidomisisse.IdemdeartemedicaconqueriturHippocr.cuminquit:uitabreuis,arslonga,&c.quanquammethodicisdiuersumfuituisum.Atprincipiacorporishumaniuidere,nonestadeooperosum.Ratiocinariexillis&artispraeceptaconstituere;nonestcuiusuis.Difficultasergoillainprincipiisaequiuocis,aNeoparacelsoponitur.Etinpropositionenonusquequaquedifficultersentitur,quodestdifficile.Impossibileestsensibusintelligere,&intellectusentire:Itaqueetiamimpossibileestpersensusartemconstituere.Sensiliaprincipiafacilesensibuscognoscuntur,sicutphilosophusostenditdeelementismisti.Atnonimpossibilesensibusperciperesensiliaseusingularia,quoruminductionefiuntuniuersalia.Etsingulariaarusticisquoqueuideripossunt;quodautemexillissitcolligendumuniuersaleadaxiomataartium;nonquiuisuidet,nisiquirationisusupollet.Aristotelesipse1.Nicom.7.cap.deprincipioruminuestigationedicit,quodaliainductione,aliasensu,aliaassuetudine,aliaaliomodo(utanalogia,&c.)considerentur.Siiamdifficillimasunt.Nonomnetaleextrasensuserit.Sensusindifficilibusrequirunturmagisquaminfacilibus.Imoquoquiddifficiliusinuentuestinnaturalibus,eoexactioresrequiritsensus.Hosquinonhabet,illeplanenihil,nedumprincipiaassequitur.QuamfacilissitGalenicamethodus.Est&illafacilitas,quamNeoparacel.Galenoascribit,nonadeoleuis,utputat.Artifexlongealiterintueturprincipia,quamplebeius,quanquamuterquecalorempercipiat.Socraticiadolescens.Socraticusilleadolescens,beneuidebatangulos&circulos&reliquaetiamabsqueSocrate,sedhiceiusoculosadmentemaduocabat,&artificioseregebat.TotamathesisaParacelsicoistoarroditur.2.UerumenimueronontamGalenhicpungitur,quamMathematici,hocest,Geometrae&arithmeticiunacumSocrate,quiexnotissimismaximequeconfessispetuntdemonstrationumexordia.IdquodnosterHipp.lib.deuet.med.imitaturinquiens,uideturmihimaximedehacartedicturum,oportereuulgo&plebeisnotadicere,&c.SedopponimusaliumexAristot.locum,ubiprincipiasensibiliscorporis,qualeestelementum,exelementisfactum,sensibussubiicit:ἐπεὶζητοῦμεν(inquit)αἰσθητοῦσώματοςἀρχὰς:deortutex7.AristotelesipsesensibusprincipiasubiicitcontraUulcaniumillum.~~τοῦτοδ'ἐστινἁπτοῦ,ἀπτὸνδὲοὗἡαἴσθησιςἀφὴφανερὸνὅτιοὐπᾶσαιαἱἐναντινώσειςσώματοςεἴδηκαὶἀρχὰςποιοῦσιν,&c.~~Etibidemprinciptanominat,calidum,frigidum,humidum,siccum,quenominainanimaliumcorporibusapplicanturhumoribus,&c.Itaquesensuerunthidiiudicandi.ExsensuscientiarepetiturAristoteli.In2.post.tex.27.expraecognitisperpotentiamindicatiuam,quaeestsensuseducitscientiam.Exsensu,inquit,fitmemoria:Exmemoriaueroexperientia:Experientiaautemexomniquiescenteuniuersaliinanima,estartisprincipium,&scientiae,&c.Quaeergodifficilimasuntsinesensunonpatent,contraacSophistauoluit.Sietiamsensiliumprincipiasuntsensilia,&corpushumanumestsensile,quorsumfuritinsensus?Numexinsensilialiquidsensilepotestpernaturamconstituiinhis,quaemateriaformaqueunitisconstant?CurAristot.Caeterumhocquoquenotandumstudiosisest,quodphilosophusprincipiummaximumdixerit,exuulgariillasententiaapudHesiodum,quoddimidiumplustoto.uocetprincipiummaximum.Principiumautemreidimidiumest.Unde&Horat.Dimidiumfactibenequicepithabet.Sect.10.prob.15.EtinProble.Diciturprincipiumreicuiusquemaxumumest(potestate)quippequodreidimidiumsit.Undepatetexactiusquarationeetiamdictumsitdifficilimum.AdditNeoparacel.facilitatemGalenicampeperissemedicissocordiam&ignauiam.Facilitasnonestcaussauealiquissitpiger.Uerumidsitinaliquibusquidadartem?NumTheologiaobidsuspectasit,quiaChristusdicitsuumiugumesseleue?Rom10.Deut.30.Hier.1.1.Cor.1.&2.EtPaulusexDenter.uerbumpropenosesseait,quin&stultampraedicationem,&humilemappellat,negatquesescirequicquampraeterChristumcrucifixum,absquesuperbia,&quodregnumcoelorumpuerisascribitur?UaeEuangelio,siNeoparacelsuscumsuoUulcanoinidirruperit,quaerensnonpromptamillamquenunquamsatislaudatamfacilitatem;sedsupercidiosaeaqueabditaprincipia;ParacelsusfacilitatiEuangelicaeminatusestUulcanicamsuamcorrectionem.moreParacelsisui,quinegauitLutherum&pontificemnucleumscripturaetenuisse,seuelleeosinordinemredigere,&Spagiricaseparationenucleum,seuquintamessentiamproducere.NouusParacelsusuideturnouamProphetamparturire.~~EtfortassisdiuiamuoluitanimosuoNouusparacelsus,quomodoilludApostoliὀρθοτομεῖνadsuamUulcaniamaccommodet,&citraomnemautoritatemortuaeliterae,uiuasexspiritibusmonasticisseuanabaptisticisnobisproferat~~essen¬Nn2essentiasuocesque.Necdeestilliadhancremaudacia,nequepraesumptio,necingenium,nequelinguaeuolubilitas.Apastoratufugit,uideatmagistratus,nefiatordinissuipersecutorgrauissimus.Diaboliangelisuosquoquehabentuatespraeuios.Etsimendacesspiritussuosquoquehabentpraeuios&praenuncios;Neoparacelsonondeerittalis.Nam&Paracelsusexsuospiritupraedixitetiamartistam,&quidamAstrologusuaticinatusestdeuenturoPropheta,clamaturo,haecuiaest,&c.EliasArtistanouusProphetae.SedillumuanumcorrectoriSocratirelinquamus,inHippiaPlatonistestanti,nullumesseeuidentiusinscitiaeargumentum,quamsiquisauirissapientibusdissentiat.Aliud,Quisibiipsicontradicit,einecfidesest,necautoritasulla:Galenussibiipsicontradicit:Nullaergoeifides&autoritasest.Propositioillustraturexiureciuili.Assumtumconfirmatursententia,exlib.~~deoptimasecta,ubinegantureuidentiasensuiartisinitiumesse,ut,cumeanonconstituaturexsensueuidentibus,nequepereademtradatur,quandoquidemnemodoceatsensuinota,sedeaquaeexsensuinotispraeceptaoruintur,quaesplanesensuisubiectanonsunt,&c.~~Prolixumadmodumdescripsitlocum.Namomniaea,quaeperdimidiampaginamusquead:quidrestat,&c.ponuntur,exlibroillosuntexcerpta.Responsio.Assumptuminhocloconegatur;Etadprosyllogismumeiusdicitur,quodnullaineositcontradictio,sedpotiusconsensus.NamGalenusdehumoribusnonaitquodsintartismediceprincipia,sedfateturesseillasingularia,exquibusartisaxiomataquaedamoriuntur,planeeomodo,quodisseriturinlibrodeoptimasecta.Sciantautemstudiosicontentionemesseinterdoctores,sitneliberilleGaleniannon.Argenterius,Erastus&aliiaffirmant,Montanus&Uicentinusnegat,ostenditquepersingulacapita,quodGaleniprincipiisaperteabsonadicat.ItaquecontraGalenumdubiaindeprobationascetur.Ueruntamenuerasintilla,quaeibidisseritautor:Galenoueroadeononaduersa,utlubenseaamplexusfuerit.Supraautemprincipiiambiguitatemsatisdeclarauimus,&ostendimusGalenumnegaresensiliaesseprincipiaartismedicae,sipereaintelligastheoremataseuaxiomatascientifica.Haecenimsuntrationis&intellectus.Atsideprincipiiscorporishumani,quodestsensile,agas,&praecognitisaxiomatum;necesseestomninoasensibusfieriinitium,idquodhicautorastruit.Inquitenimὅσατῶνφαινομὲνωνἐξἑαυτῶνἐστικαταληπτὰ,αἰσθὴσεικρί¬νεταιὡςτὸλευκὸνκαὶτὸμέλαν.Ὅθενκαταγελᾶν.δεῖτῶνἰατρῶντῶνφαινομένωνκρίσινοὐχὶτοῖςαἰσθητηριοῖς,ἀλλ'ἀποδείξειτινὶπειρῶνταιποιεῖσθαι.Paracelsicusacitatoautoreirridetur.HaecNeoparacelsussibimanifesteaduersantianonuidit.Irridetur,quirationedemonstranteprobarequaeritea,quesensudiiudicantur.Nosautemhiccumaduersarioegimusderesensibili,scilicetdeprincipiocorporishumaniproximoelementis.Ridendusergoest,quirepudiatsensus.Atinquiet,Galenusexillisartispraeceptumfecit.Exsensuperceptis&abstractisratiofacitaxiomataartium.Quidtumposteainquam?Comprobauitsingulariumomniumeandemrationemsensu,indequegeneralefecitaxioma,&inseruitarti,idexsensuquidemortumest,atnonampliusestsensus.Siresolnendumuicissimest;redeundumadcarceres,&eainspiciendaexquibusestcollectumperinductionem.Haecestnaturalismethodireciprocatio.Paracelsicusstolideutituriurisaxiomate.Itaquetemerariafutilis&inanisestquaesitacontradictio,&illapomposascientiaeIurisciuilisostentatioplanestolida.Mirificeautemsibiplacetincomplexione.Obiectiodesaxosisyphi.Sisyphisaxum,symbolumirriticonatus&temerarii,atqueidemrelabentisstudii,obiicit.Reponimushoceiuscapiti,utquifalsodementatussophismateexultet,tanquamigantestrato.Sedtu,Neoparacelseaduomitumtotiesreuersus,immundicanisautporcirepraesentasimaginem,quorumspurciciecumUulcanotuodelecteris,quoadlibet.Paracelsicusutparcusadlutumreditadidemsophisma.Optimaesecteistadecretasunt,inquis:Scommadeoptimasecta.contrariumergoineptae.Bene,aduersumtecornuamonstrasti,utmiseraillacapra.Itaquetuotegladioiugulas.Cumenimnosillaprouerissimishabeamus,atqueitaetiamsentiamus&loquamur;tuquirepudiassensumibiacceptum,nonimmeritonontantumridiculus,utilleautorloquitur,eris,sed&uttudicis,absurdus&ineptuscumtuasecta.Galenumexagitasexemploleporis.Galenusuocaturlepus.Quidsituipselepussis,&pulpamentumquaeras?Benedixitilleautor,sensuumsingulariaesseprincipiumconstitutionisartium.Namexillisoriunturmaterialiaartisargumenta&axiomata.ItaGalen.sensit,inhominepersensus(quostamenrationiiungit)apparerequatuormaterialiaprincipia;Medicumaxiomadehumoribus.exhisexurgereartisdecretum,quodhominispartesomnesexquatuorconstitutaesintHumoribus.Hocinipsaarteindemonstrabileprincipiumest.Extraeamueroperphysicamsingulariumcontemplationem,quaeestsensuum,constituitur.Nonenimpotestidquodartisiamest,perartemdemonstrari,sedaliademonstranturperartiumprincipia,quaeinipsaartenihilhabentseprius.Atantequamadartisessentiamsumuntur,aliundepatent,nempepersingularia,perquaearguuntur,sicutgenusuniuersaleperinductionem&contra.Itaquecumleporemhabet,nonsolicitusestdeleporisuestigiis,nisiquandoreuertituradcarceres,&docetrudem,quomodoadleporispossessionemperuenerit,instrumentosensuum;quoipso,siquiddeprincipiomedicodubitet,idemsitexaminandum,sedinsingulariscientia,deanimaliuminspectioneperanatomiamprocurata,&aliosmodos.Haecadunguemilleautor.ImprudentiaParacelsici.QuareergoimpudentissimeGalenoconuitiaris?QuooreuocaseumleporemAsiaticum?Itasensusdimittis.Inrationisexaminequalissis;Deprincipiismedicisrationeconstitutis.attendamus.Itaarguis:HippocratesaGalenodissentitinprincipiorumdesignatione:ErgoGalenonihilprosuntrationesexautoritateeiuspetite:Antecedensoperosedemonstratursecundumsingulassententias,quasuidebimusordine.Negamusantecedens,&approbationesdicimuspetereturpissimumprincipii&ignorationisfoedissimaeelenchum.Nihilenimplanepotestostenderedeillosensu.Turpissimeergoconfusustandemdiscedit.NotentautemstudiosiNeoparacelsumsolitosuomoreaudactermentiri.Paracelsicusmendax.GalenusHippocratisargumentisfidit.NoneniminnititurGalenusauctoritateHippocratistantum,quantumeiusargumentis.Etipseetiamplurimaadditalia,tamsidit.certa,utnegarinequeant.SedsequamurNeoparacelsicasampullas.Primasententiaexquartodemorbisest;ubienumeratquatuorhumoresHippocrates,eosquesaeperepetit;nempesanguinem,bilem,pituitam,&aquam.QuaeGalenoestbilisatra,eaHipp.DissensusautemGalenihicest;quodaccipiatquidemtrespriores;aqua.repudietautemquartum,&eiuslocoponatatrambilemacidam,terream;quaenonpossitesseaquaHippocratis.Galenusenimaquaminsipidamfacit;AnaquaHipp.Hippocratesidemtribuitpituitae.sitGalenibilisatra.Dissentiuntergo.MetuebamnetotusGalenusatotoHippocratedissensisset;atiamdeaquasaltemlisest.Uidedehacepist.Monariilib.2.Epist.Cratonis&Erastidisputationem&c.~~QuidautemsiHippocratesperaquamintellexissetatrambilem,idqueabaccidentequadampassioneseumistione,quiahydropasoletgignere,siquandorefrigeratoepate&liene,autquouisaliomodolaesishisincorporecolligitur,&abundathumoreaqueodiluta?~~Eamaquamintellexit,quaeinspleneest.Itaeniminquit:sanguinifonsestcor;pituitaecaput;aquaesplen;bilifolliculusinepate.Atquaeaquaestinsplene?Annonatrabilis?Atrabilisquiainsplenereperiturdilutasaepe,abHipp.Otesinistruminterpretem.AnetiamGalenoaquadictasitpituitainsipida.nonexplicatnecostendit,curnonaquaGalenoserumest,autsanies?Uocaturaqua&c.Necomnispituitainsipidaeiest.Alimentariadulcisest,cur,siGalenihaecaquaest,nonpotiusconcludebaturHippocratisaquamessequidaliud?Autcuicredendummagisputidone&calumniosoNeoparacelsoanGalenofideliinterpreti?ImpudentiaSophistae,cuiHipp.Seduidebasnostibiopposituroslocumexlib.genuinusest,ubilibet.denaturahominis,ubiproaquaponitnominatimhilematram.SedtenonpudetnegareHippocratemibinonessegenuinum&natiuum.Sophistauictusest.Animaduertistamenκρησφύγετὸν.Itaquepraemones,netriumphemus.Eccedisputatorem.Iamcuictusest,necuultporrigereGramen.AntequamHippocratemGalenoconsentientemadmittat;arreptaspagiricaseparationeinduasparteseumdiuidit;facitqueunumgenuinum,quiaGalenodiscedat;aliumadulterinum,quicumeodemcolludat.Hocnimirumestfortemantagonistamagere;exomniangulopeteresubterfugianonobstanteullorubore.ConstantiaHippocratis.SedpalamestomnibusHippocratisillumlibrumgenuinumesse,ipsumqueperpetuoitasensisse,utibiscriptumest.Accessitautemadillumaugmentumquoddam,quodapertisuerbisnegaturHippocratisesse.Sedexhocnonpetitursententia.QuodsiNeophytusprogenuinoagnoscitlibrumdemorbis,necesseestetiamlibrumdenaturahominisgenuinumeiusesse.Eademenimdehumoribusinutroquedocentur.Namutrobiquemultisargumentisilleautorcomprobauit,humoresistosquatuorprincipia&corporissecundumnaturamesse,&morborum.ItaarguitHippocrates:Hippocratissyllogismus.Exquibuscorpusgeneratur,easunteiusprincipia.Exhumoribusquatuorgeneraturcorpus.Humoresergohisunteiusprincipia.Assumtumprobatur;Semenhabetportiones.quiasemenexsanguinefactumh.quatuorhumorum.~~e.~~massasanguinali,nonminimasnecdebilissimasistorumhumorumhabetportiones.Dianoearecta:Sipersemenestgeneratiosimilis,necesseestineoquatuorhumoresesse.Deinde:Quihumoresinparentibussuntcausacorporisconstitutisecundumnaturam;iisuntetiaminnatis:Ethocquoqueinmorbissimiliter.Natiautempersemengignuntur:Prosyll.Necesseergoesthumoresinsemineesse.parentisenimcorpusfactumexillis,exiisdemgignetetiamcorpusnatum&c.Nonenimextrinsecusautaliundeadcorpusperueniunt.Item:Quaecorpusattrahit,&insuamuertitsubstantiam,easuntprincipiaeius.Nonenimaliooritur,alionutritur.Atquatuorhumoresattrahit,idqueproxime,&insubstantiamuertit.Suntergoeiusprincipia.Iteminomnibuscibisacpotibusbiliosiquidest,&aquosi&sanguinei&pituitosi,plusinalio,inaliominus.Atciborumratioestassimilari&transireinsubstantiamcibandi.Necnaturaquidfrustrafecit:Substantiaergomembrorumsimiliterconstatexbilioso&reliquis;seuexbileutraquepituita&sanguine.Explicanturhaecetiammembrorumtractione.Inquouismembrosimilishumortrahitsimilem:Cumergoincibounoquoquesitaliquidbiliosi&c.necesseestutsimilesitinunoquoquemembro.Declaratiosumituraplantis,quarumsimilishumorsimilemattrahitaterra:quaeterrainsehabeteodemmodoomnigenas,&innumerasfacultates&c.Ettrahitunumquodquedeterraalimentumtale,qualeexistitipsum.Exiisdemetiamexistuntmorbisecundumexcessumueldefectumhumorum&c.ExcipittamenHippocr.morbos,quiauiolentiaaliquafiunt;&coniungithumoribusintemperiem,quaesequitureorumexcessumueldefectum;Etaliquosorganicosinrepletione&exinanitione.Itainquitinlib.denaturahominis.Nonexunoaliquoconstatcorpushumanum,sedexpluribus;alioquinnondoleret&c.pluraautemillasunt,sanguis,pituita&duplexbilis,flaua,atraque.Sanitas&morbi.Quiahaecsuntipsicorporisnatura;&perhaec&aegrotat&sanumest;hoc,cumtemperamentumintersehabent;illud,cumaliquodhorumexceditueldeficit,uelseparatur,uelnonestcontemperatumreliquis.ProbatautemistaquatuoresseI.autoritate,qua&nominaseparatasunt,&resipsae;posteanatura,quaeistasspeciesseparauit(hichabesanatomiamtuam.Hipp.argumentumasensibus.HinciudicaHippocratemesseSpagirum,utentemnonartificeuulcano,sednatura.)Idautemeuincitpersensus(onimisGalenicumHippocratem)dicens;Quoenimmodointersehaesimiliasint,quorumnequecoloressimilesuidentibusapparent,nequeadmanuumtactumsimilitudoaliquaessedepraehenditur?Nequeenimsimilitercalidasunt.(NotaquaehicsintillaHippocraticacalida&c.&Aristotelica)nequefrigida,nequesicca,nequehumida.Idemprobatmedicamentopurgante&c.Uidetureliqua.Eccequomodoratio,sensus,&experientiaseucommunisconfessio,plurimorumconspirauerint;quooportettecumtuisuulcanicisinsanioremesse,quiistanegas.AliquidAliquiddeErastisententiaaddamus.Isindisputationedehumoribus&epistolaadMonauium,nonparumuideturdiscedereasententiaHipp.Galeni&reliquorum,quemadmodumsoletinuestigandiuerigratiainmultis.Uultunumsanguinemundiquaquehomogeneum,unum&eundemhumoremesse;&quodGalenussibiimaginaturineoquatuorhumores,sanguinemsyncerum,bilem,melancholiam&pituitam,idnegatuerumesse,cumtotinaturaeaduerseturtalissanguis.Negatitemulloaliopraetersanguinemnosnutriri;negatfieriposse,utexquatuoristismisturaquaedamprodeat;siquidemnepossintquidem.Deoculisdiuersitateminsectionenotantibusait,incacochymicismisceriquidemseupotiusunatrahiinuenashumoresreliquos;&sanguinemilloshumoressecumuehere;atinsanisillamuarietatemnonarguerehumorumheterogenian,sed,cummagnasitlatitudosanguinisundemodonigriorsit,modorubicundior,uiscidior,crassior,dilutior,&c.nihilpraeterunumeundemquesuccumnotari.Haecillepaucis.Sednontamredisceditacommunisententia,quamuerbis,licetuideriitanolit.Nominabilis,pituitae:melanch:exerementissolisasscribit.Atueteresillanominacommunicant.Sipersanguinemintelligitmassamillam,addiuersaspartesalendasaptam:nonpotestnegarepotentiamquatuorhumorumrepresentantiumelementa.SiAristotelemaudit,fatebiturnonsanguinemsolum;sed&phlegmanutrireneruos,ligamenta&c.oculostamfacilenonpraestringet.Notantenimundiquaquesibisimilemprimosanguinem,posteadiscedereinheterogeneasnaturassicutfit&inlacte&aliis.Negatquicquamnutrirepraetersanguinem;atatrambilemnutrirelienemconcedit.Datergouimnutriendi.Depituita,quaeimmutataalit,manifestumestidem.Negatiomistionisridiculaest.Sedhaechactenus.Paracelsicuspergit.IntractatudeaffectibusHipp.tantumduorumhumorummeminia:ErgononconsentitcumGalenoquatuorponente.Quisadeoἐυηθὴςest,&facilis,quinegetteinsanireistofutilisophismateprolato?firmissimisapertissimisqueuerbisinpraedictislocissententiamsuamaperuitHippocrates;&tuaudesaffirmare,eumhicalitersentire?Etilleliber,exquotucitas,Polybiiessedicitur.Necuerumpotestesseidsimpliciter,quodaitmorbosomnesabile&pituitafieriNamresipsaloquiturmultosasanguine,&melancholia&partiumexistisnatarumintemperienasci.Omnesmorbosabile&pituitafierinisiintelligasomniageneramorborumexhisseupropeseuremotegigniposseuerumnonest.Necilledixittantumexillisgigni.Mentionemetiamsanguinisfacit,cuminquit:Doloresinciduntapituita,cumincapitecumulatamotafuerit.Siueroaliasatquealiasdolor&uertigoincaputinciderit;prosuntquidem&haecadhibita:prodestautemetiamsisanguisanaribusfueritdetractus,autuenainfronte.Agnouitergoilleautorpraeterduplicembilem&pituitam,etiamsanguinem.Meminitquartanae;cuiuscausamesseplurimummelancholiamnotumest.Itadicitsanguinemapituitaaquosioremfactumgignereleucophlegmatiam.Nonergoexcluditsanguinemsimpliciter.Itabilemuocateamquoquequaeinspleneest,&morbosexcitat.Purgatueratro.Sanguinemdeuenasplenicamittit.Exspleneticisgignithydropicos.ItaquequodabHippocratehydrops&aquadicebatur,permetonymiamcausae&adiuncti;idabhocuocaturbilis,nominecommuni,quanquametiamnomineaquaeutatur,interdum&hancdistinguatabatrahile.Imoadhucmanifestius:Polybius4humoresagnoscit.Quicunquebiliosisunt,ait,hisdatoea,aquibusbilispurgatur.Pituitosisueroea,aquibuspituita.Atrabiliariisautemea,asquibusAtraBilis.Podagra.Hydropicisea,perquaeaqua.Quaeuerosomnumfaciunt,eaquietemsanguiniexhibereoportet.Idempodagramfacitexsanguineinuenisabile&pituitacorrupto.Infineagnoscitetiammorbosabintemperie.Uidestelectoremfuisseminusattentum,&transiluissetreshumoresintuoautore,nequeannotasseeumdebile&pituita,tanquamdecrebriuspeccantibus,loqui,nonexclusanecaqua,necsanguine,necatrabile,necintemperie.Miratisumusundetibifugitiuosacerdot:Paracelsicinoticiaexindicibusuellacunispetitasineintellectis.tamcopiosaessetlectio;quaememoriamexercitatissimidesiderat,quiperomnemfermeaetateminautoribussituersatus.Tucitasiuridica&medica;cumfuerisconcionator;Inqueofficinauulcaniamorerisplurimum,atqueetiamremmedicamexerceas.Profectodoctoshabuistiindices,quitibitamdiuersoslocossubitomonstrarunt;Ueruntamennonsatisfueruntcopiosi,nisitunimiumfuistiignauns.Abiiamcumtuisfurcillis&uulcaniisforcipibus;Satturpitertededisti.Iterumargutas.Inlib.MorbiexDiaeta&attractospiritu.denaturahominisaitHipp.mor.bosfieripartimexDiaeta;partimexspirituattracto.Ergononexhumoribus;&perconsequensaGalenodissentitHippocrates.Duplexresponsioest:primaquodillasententiaextetinillaparte,quaeaduenticiacensetur,seunotha:Itaqueignoraturelenchus;neceuinciturHippocratisdissensusaGalenoperid,quodnonestHippocratis.Alteraquodsitelenchusκα¬τατι.Namitasuntmorbiexdiaeta&aereattracto,utnonexcludanturhumorespartium&temperamenta.Humoresautemsiueincompositione,inquasunt,potentia,&morbosinconfusosustinent,accepti,siueseorsimutinuenis&suislocisexistunt&preternaturamconstituti,suntmorborumCausae.Facileestadresnonnaturalesreuocareeuidentesmorborumcausas.Sednonomnesallegatilleautor;mereturexcusationem,quiaartificesnonraroenumerantquaedam,reliquissubintellectis;sicutAristotelespraedicamentamodoomnia,modoquaedamrecenset,&reliquacommendatintellectui.HumorumratiosubnomineDiaetacomprehenditur.ItemcuminquitDiaetis:uideturintelligere&reliquaquaecorporisuntseruando;quaeideodistinguitabaerisattractione,quiahiccommunissimusest&omnibus,idemreliquauariantprocuiusqueuictu&modo,utcibus,potus;somnus,uigilia;motus,quies,euacuationes,&animiaffectus.Indeestdiscrimenmorboruminsparsos,&communes,exquibussuntendemii&epidemiiuitioaerisnatiutplurimum.Autorillemanifestehumoresnominat.Etilleautor,dummentionemfacitsanguinis&uenaesectionis;nonrepudiatcausampropinquiorem,quaeestinhumoribus&intemperie.Namuenaesectioopponiturplethoraeperse.Potestitaqueillialiquismorbuspropeasanguineesse,quitollaturPhlelotomia.Meminitetiammembrorumaneglectoexercitio.Consentaneumergo,idconprehensumesseDiaeta.Itemfacitmentionemserosihumorismorbifici&saniosi.Itemfebresplurimasabile;quartanumabatragignit;eiusquereiaffertargumentumatemporeautumni,&aetate,quaeinfestaturbileatra.Cumetiamquotidianumadbilemreuocet,gignaturautemeasiueraest,apituitaputrescente,bilisnomineetiamhanccomprehendit.EcceNeopara.tuusindexetiamhictefefellit;tuqueambulansperfunctorie,nonuidistihuncautoremmorbosnonexdiaetatantum&aere,sed&sanguine,bileflaua,pituita,atro&serososeusaniosohumorededucere.Paracelsicusuoculatexcipitsibiidoneas,sententiamnegligit.Oteuulcaniobaculodignumsophistam,quimoreDiaboliexcerpis,quesophismatisuntutilia,reliquaomittis.SediamnescioquidilliinsusurraruntflatusHippocratici.Itaerumpit:Solusspiritusestmortalibusuitae&morborumautor,testeHippocrate.Ergononhumores,&phantasticaequalitates,EtperconsequensHippocratesaGalenodissentit.Item.Spiritusuita.Galenuscumsuisnepersomniumquidemcogitauitdeillospiritu,cuiustamenomnisestfacultas,nisicumangustissimealiquandoinEpidemiciseiusfaciuntmentionem.Hippocratesueroinuita&morbisuniuersaliteragnouiteum:DissentitergoaGaleno.InhisduobusparalogismiseiusfiduciaeestNeoparacelsus,utnegetnosconciliationeminuenireposse,etiamsiomniafaciamus&fingamus.EthiciterumGenuinumHippocratemloquiait.Bonauerbaquaeso;Insanipauloleniusnequissit,quicornibusfoenumdetrahat,tequemactatum&concisumuulcanotuoconsecret.Quomodoexspirituseuflatudeducanturomnesmorbi.~~Siperlegerislibrumdeflatibus,seuaere,tumperarteriasinpulmonestracto,tumcumcibis&potuingesto,atqueetiamintusperdigestionemfacto(namhicest&nonalius,dequoibiagitautor)cognoscisassignarieiprocreationemmorborum&affectionem&symptomatum(omniaenimhicnominemorbisignantur)modo,uteuidenticausae,ueluti,cumunacumaerepollutoattrahunturμνάσματα,utinEpidemialibus;~~Itemquandounacumcibis&potuingeriturseuactuseupotentiamodo,utconiunctae,&propinquae;ueluti,cumirrumpentesincerebriuentriculosflatusuertiginemconcitant;autinauribusotalgian,&sibilum;seutinnitum;inuentriculodoloremsummum,inintestinistympaniten,colicam,lliacam&c.Interdumsolitariae,interdumsociaenataeexaliis,uelaliaimpellenti;quopactononestdifficileomnesadhalitusadstringeremorbos.Aerquomodocausauitae.Itacumuitaecausamuocataerem;dehomine&perfectioribuspotissimumloquituranimalibus,quaepulmonemhabent,aeremqueattrahunt&reddunt,idquodcausauitaeeorumest,quamuocantsinequanon;autefficientem,conseruantemconiunctam.Idemautorenumeratettamaliascausasmorborum.Interimtamenilleipseautoretiamaliasmorborumaffertcausas;ueluticumdicit:Quicquidhominimolestiamauttristitiamaffert,hocuocaturmorbus(idestconstitutiopraeternaturamsiuecausasit,siueeffectumsiuesymptoma;adeouthocnomineuelipsespiritussitmorbusuocandus,nisirestringassententiam,quasidicatquicquidperselaeditactionem)Quarestatimubifamesmolestat,morbusfit:Famesmorbus.(Affectiotamenpotiusfamescibosedanda,est,&appetitusnaturalis;nonmorbus)famisremediumestcibus.Sitis&labor.Ita&sitis&laboripsimorbosfaciunt;Diaetaemalacausafebris.quospelluntpotus&quies.AstruititemfebresfieriproptermalamDiaetam,cumquisplurescibos,quamferrequeat,incorpusingerit;Itemcumuarios&dissimiles,cumquibusdicitsimulingredispiritum&c.Sanguis.Tremor.proximequoqueinfrigidariaspiritibuscorpusnarrat,underigores&c.ubisimulmentionemfacitsanguinisfrigefacti;&tremoreconcurrentisadlocumcalidum:quofactouisceratremiscant&carnes.Calorfebrilis.Sanguineeeiamcooperante,incalescerecorpuscontendit.Cephalalgia.Undefebriliscalor.Itasanguineincapiteperspiritumconclufocephalalgiassuscitat.Tenuissimamquoquesanguinispartemexpressam&impactamconsistere,&morbosineolocofacere.Pituitaetiamacitatoautoreagnoscitur.Depituita(hicestsecundushumorcuiusmeminit)aitquodacribushumoribus(quinamhiNeoparacelse?)permixtaquocunqueproruperit,maximeinnonconfuetoslocos,eosexulceret;faucesetiamexasperetsiincidat.Tussietiamreiicisursumpituitamperspiritum.Sicattrahihumoremacapiteadfauces:sanguinemputrescerealienislocis:Erumpereuenis&haemorrhagiamferre,comprimentespiritum:Aqua.hydropaaflatibusperaquasnasci(aquaealiahumorisspeciesquaepriusHipp.estatrabilis)asanguineprudentiamesse:abeodemaucto,ebritateobliuionemprouenire,asserit.Omnescausaepropinquaeadflatusrediucuntur.&tandemconcluditflatusipsosuereomniumIstorummorborumomnimodasexisterecausas;caeteraqueomniaquaecausaeuideriqueant,uelhosadiuuare,uelconsequenterposthosincorporibusmorbosgenerare;&hocaxiomateexplicatursuprapositaparticula,solus.Haecillointractatuisteautor;quaecertesiitasimpliciteraccipiantur,euertereomniapossunt,quaealibidemorbisscriptaabHippocratesunt,utinlib.Hipp.locaealtaoppositaepraedictoautori.dehumidorumusu;denaturahumana:dehumoribus;demorbis,ubiinquit.Quoduniuersifiantexhis,quaeincorporeinsunt,tumabile,tumpituita:abexternisueroalaboribus&uulneribus:acalido&frigido,sicco,humido,Itadeinternisaffectionibus&reliquisageretur.Etaphorismiplurimiuocarenturindubium,uelutiincommentariotertioubicalores&frigoramorbosafferredicuntur,Itemuentiaustrales,boreales&c.perqualitatesillas,&catarrhos&c.SedNeoparacelsicusnullascuratabsurditates.Satisesteiperfunctoriepercurrisseautores,&utcaniseNilo,aliquidindearripuisse.Dicimusadpriorisparalogismiantecedens,quodsitElenchussecundumquid.Responsioadparalog.Omniamorborumgeneraposseuelasolostatufieri,licetfiantabhocnonsemper.Docetenimilleautor(quemHippocratemfuisseualdedubito.)Posseadflatumreduciquemuismorbum,seuprimoseusecundario;seuperseseuperaccidens,interimaliascausasnonrepudiat.Fingeenimhydropagigniaflatucoagulatoposse;annonetiamfiatapotunimio&refrigeratione,&rupturaEpatis?Itacomitialismorbusestaspiritu.Atnonraroetiamestabhumore&c.Itaqueadparticularemcausamreduxitomnemmorbumnonexclusisaliis,quaeinreliquislibrissuntcommemorata.Nullusintemperieimorbusestsinehumoribussubstantialibusaffectis.Nequetamenhumoresetiaminflatusoloexcluduntur.Intemperatosenimesseoportet,seuinsubstantiaalicuiusmembri,seuextraeamexistentes,autaliomodoaffectos.Inalteroparalogismofalsumestantecedens.NonenimeiusspiritusmentiofitaGalenoinEpidemicistantum;sed&inuertigine,colica,lliaca,hydropetympanite,pneumatocele,&aliismultis.TantaigiturcumfiducianihilprofecitNeoparacelsus,praeterquamquodmendacis&uanihoministurpitudinemreportauit.Paracelsicusaliquidmonstrinotatperuitaespiritum.Sciantautemstudiosiillumὑπου¬λὸντιfouere.UiditHippocratemdeflatibusaeris,quiincorpusingrediuntur,loqui.Itaquenonaususfuitproderesententiamsuam,&eamfirmaretestimonioeius.AliasueroParacelsicifinguntquendamnaturespiritumomniumactionumadministratoremincorpore:quomalehabenteseuaffecto,aegrotet&afficiaturcorpus;benehabente,benehabeat.Paracelsispiritus&balsamus.~~Paracelsusbalsamum&uitamcorporisuocat,quocareantleprosi,quiquerestituaturillisperauriessentiaminuentriculococtam,quemtamennihiloninusroborat,membris,inquibusest,roboratis,utitaexipsis,nonforissuscitetur.~~Aliquiintelliguntcaloremnatiuum&spiritumhumoremqueradicaleminquibusilleest,&solidisinnectitur.Amuualdus.ItadisputatAmuualdus,unammedicinamdariposseuniuersalem,quiaspiritusuitaeprincepssitcaussaoperationumgeneralis.Nonnegamusobspiritusaffectiones,hocest,defectum,perturbationem,impuritatem,tarditatem,&minusbonaminformationem,actionesfierinonbene,autetiamomninonullas:Spirituquidemadministranturomniaatnoninomnimorboislaborat.quiaspiritusanimaeestinstrumentum,inquoestcalor:&utrumqueinsanguinepotissimum&humoreprimoestradicatum:sednonsempernecomnesmorbiabeoperueniunt.Saepeenimobstructioneinterceptusnoninfluit,autadestpartibus,saepeobuitiumorganicumnequitlaborare;saepeabintemperieprohibetur.Nonenimissolusefficit?Spiritusuitaenonsolusagit.Seduniuersalemuimcumhabeat,coniungitoperamcumpartiscuiusquenatura,&simuloperatureomodoquoillaoperariestnata.Quispiritusuitamadministret.Intelligimusautemnonflatumillum,dequoHippocratesille:sedexsanguineuirtutecordis&calorisineogeneratamhalituosamsubstantiam,itainformatam,utuniuersaeuitaecommunirerprocuiusquepartisnaturaadministraessepossit.Spiritusnonestparscorporis.Ethic,cumnonsitparscorporis,seduelutiflammainperpetuageneratione&corruptione,contentatamenintracorpus,substantiadissipabilismotu&calore:Inspiritumpersenoncaditmorbus.nonpotestmorbiperseprincipiumessentialeesse,nisiaequiuoceuelaliomodo.Sanguisnonaegrotatproprie.Ita&sanguismorbononafficitur,utnecreliquihumores,quinoncesseruntinsubstantiampartitium.Morbisuntuerarumpartium,&c.Caussaemorborum,quiomnessuntinpartecorporisueraintegrali&uiuenteuitatotius,essenonraro,&possunt&solent:quanquamdehisdiuersorumdiuersaestsententia.Uerumhaecalibiexplicanturrectius.PropterNeoparacelsumhaecdicendafuerunt,uteius&socioruminanitatesiunioribusmonstrentur.Paracelsicusnonpotestuitaespiritumhicretinere.Nonpoteratautemetiamperhanccaussamdesuoillospirituhicdisserere:quiaimpegissetinnumerumprincipiorumsuorum,coactusquefuissetoculiseumperSpagiriamsuamsubiicere,utsatissuperbesupracompromisit.Callideergopersilentium,iudiciisubterfugitgrauitatem.Liberdeueterimedicina.Arripiturnuncliberdeueterimedicina,cuiusautormultahabetaGaleno&Hippocrateinspeciemdissentientia,idquodNeoparacelsoestexoptatissimum.ParacelsiciundiquaqueuelexsordibuscorraduntquodaduerseturGaleno.Nequeenimattenditquid,quis,autquomododicat,autquomododictasintinterpretanda.Etiamabsurdissimusscriptorsatisessetgrauis,modoaliquidcontraGalenumdiceret.ItaqueillehaecgenuinaHippocratisscriptacredit,quaeabinterpreteGaleno&longissimediscedunt,&abeosuntrepudiata,&quaesiHippocratisessent,ipsummettotumconfunderent.~~Cuiuseniminconstantiaeforet,morbosmodoexsolospirituomnes,modoexDiaetasola,modoexhumoribus&qualitatibusdeducere,&quodalibiasserueris,alibidestruere,nisihocdisputaresproblematice,autὑπαλλή¬λως?~~Talisautorpossetnequicquamadfidemautoritatishabere?Liberdeueteremedicinarepudiatusest,aComiteMontanoUincentino&aliis.Testimoniorumfidessecundaria.Nequenoseiusdementiaesumus,ut,seuGaleno,seuHippocratimentientiassentiamur,nequeueritatemillorumpraeferamusautoritati,utnequedissentimus,siquidaGalenicorumhostepronunciaturueri.Lib.deuet.med.estHip.UeruntamennullaestcaussacurillumcodicemabHippocratisdoctrina&ingenioseiungamus.pocraticus.Uereenim&stylo&sensuHippocraticusest:atnonproNeoparacelso.Itaqueintrepidearietemhunccontemplemur,&quamfortissitexperiamur.Aitaduersarius:AduersusGalenicorumqualitates&humores.Hippocratesaccusateoserroris,quifundamentamorborumsumseruntexcalidoautfrigido,authumido,autsicco,autalioquocunqueremincompendiumcontrahentes,&c.AtquiidfaciuntGalenici:AbHippocrateergoaccusanturinscitiae&erroris,atquecumipsoneutiquamconueniunt.Hicinsultatnobisproingenio,humoristas,&qualitatumdecoctoresfacit.PetulantiaParacelsici.SednoscumSocratepatientessimus,necsiasinusnoscalceferitdignumeumiudicemus,quemrepetamus.Derecontemplemur.ExplicatioHippocraticaesententiae.Quicunqueautorilleest,deducitmedicinaauetustissimoprincipio,quodestDiaeta,quasolaaliquiutisolentinmorbiscurandis;&experientiacomprobatumestabstinentiamultossanari.Abstinentia.Uerumnonusqueadeoimprobatnecreiicithumores&qualitatessimpliciter;Oppugnanturdiaetaeneglectores.sedquiauidebat,medicinaefundamentaamultismaleintelligi&adhiberiincura,putantib.~~Diaetamomninoabiiciendamesse,idquodetiamParacelsicifaciuntsanaturiaegrosplenouentre,&solummodoattendendumadqualitates,easquenoncontemperatasinterse&coniunctimconsideratas,sedutloquitur,principiumunumnecduo;~~Oppugnanturiiquiinsimplicesqualitatesomniaconferebant.&autfrigidum,autcalidum,&c.Itemamplitudinemartisbreuicaloris,frigoris,&c.fascecomplectendam:Diaetamaiorismomentiquamqualitatessimplices.abusumreprehendit,docensDiaetaminaliquibusmorbis,quiexmaleobseruataprodierunt,maximiessemomenti.Itaqueperhancuicissimferendamesseopem.GenuinusHippocrates&Galenus,sicutipseaduersariussupramalicioseeisexprobrabat,noncurantsineDiaeta,nequetamenrepudiantalia.Quidiaetamdefendit,humoresrepudiarenonpotest.ErgohisseilleHippocratesnonopponit.ImodumDiaetamastruit,necessariosimulhumores&qualitatesconfirmat,siquidemexalimentishumorescalidi,frigidi,humidi,siccifiunt.PropositioergoNeoparacelsicaturpisestelenchoκατὰτι.Nonenimsimpliciteraccusat,sedabutentes,&omnemaffectum&curamsaltemadsimplicesqualitates,quasiismedicinamcalleret,quiintelligeretrationemsimpliciumqualitatum,possetquefriguscalorepellere,&c.alligantesinquibustamenminimumestadcuramartificiosammomenti,quin&grauitererrantes,dumputantueterumDiaetamesseabiiciendam,introductisscopis&fundamentisnonquidemrenouis,sedexplicatione&doctrina.Undeassumptumsitfalsum.NamGalenicinonabutunturistisprincipiis,sedunautendi&respicienditumhaectumaliamethodumtradunt&obseruant.Perge:Aliudsophismaexeodemlibro.Hippocratesnouumuocatmodumartis,eorumquihumores&qualitatesattendunt:Galenicieosattendunt:Nouamergohabentartem,&exconsequentenonconsentientemcumHippocraticisfundamentis.HicmultaestSophistaeadmiratio.Sednosresponsionemexeiuspetimusuerbisprimum.Aduersariusmonstratsophismatisrepulsam.AgnoscirenimautoremloquidehisquiNudisqualitatibus&nonhumoribusomniaascribunt.HoccumnonfaciantGalenici,immunessuntabistocriminenouitatisfalse.Posteainpropositionefalsoimmiscenturhumores.Lib.deuet.medicnonrepudiathumores.Constatenimnonoppugnariineolibrohos,sedcalidum,frigidum,humidum,siccum,perquaenonhumoresintelliguntur,seuaffectasimul,sedqualitatesperessentiamacceptae;Inquitenim;simplexestquodcunqueexipsis:Etaduersariusnosteritem,Nudasqualitatesagnoscit.Esseautemantagonistaefententiamaduersushumoresdirectamextotoillopatetloco,quanquamnonapertehiceosnominet.Hippocratistemporesecundumquid,nouafuit.Deindeconcedimusκατὰτιtunctemporisnouafuissefundamentadehumoribus&qualitatibus:doctrinahumorum.nempeexplicatione&explicationismodo;nonautemreipsa.Multasuntinrebusscibilia,quaetamennonsempersuntcognita,cumqueinnoticiamueniunt,nouasuntinuentione&scientia;Reuerononitem.IamautemscripsitHippocratesinlibrodenat.hum.quodquidammedicidicanthominemessesanguinemsolum;aliibilem,aliipituitam,atqueomninounumeumfaciantomnes.Quaeuerbaarguuntprincipiuminuentionis,quodexparuoinnotescit.Ipseautemnegathominemesseunumabaffectionibus,generatione&aliisdeductoargumento,dicitqueexquatuorprimordiiscorpuseiuscontemperatumsimulesse;Nouisinuentisplaerunqueconiunctusabusiisetfactio,ut&exorientiluceEuangelicae.humidoscilicetsicco,calido,frigido,seusanguine,bile,melancholia&pituita.Haecitaquedoctrinatuncnouafuit.Sedutfitinrenoua,utabiectisaliisomnibussaltemunicumrecensproductumassumatur,atqueplerunqueineodempecceturuarie:idquodinuentaChymia,&Paracelsoingermaniaeamprofitente,nostrisquoquetemporibususuuenit,dumrepudiatadisciplinaGalenicauetere,omnesnouaereiinhiant,&addetrimentumusqueaegrotorummaximumeaabutantur.ItaHippocratistemporeeuenitidem.Adabusumtollendum,uidenturinterdumetiamueraimpensiusrepudiari,quiaecontrarioincontrariumplaerunquemotus.Adsanamergomentem&ueteremdisciplinamdeDiaetareuocaturus,medicosprauosilleautor,nonaliteregitachodienostrorumquidam,repudiareuisusintotumqualitatumdoctrinam,hocfineutDiaetamsaluet.Alioquintamensatisostendit,seexomnibusartemconstitutam,omniaqueobseruatasimuluelle:sicut&nostri,uoluntrepudiatauetera,usulongocomprobata,&tamensiquidproficuiattulitChymia,illudnonexcludunt,sedingremiumartiscumgaudioadmittunt.Hippocraticihumoresnobisnonampliusnoui.Quodsiueroadnostratemporaistareferantur,nonampliuseruntnoua,sedsatisuetusta,utquaeanteannos2026.fermeabHippocrateexplicataadnosperuenerunt.HisitaexplicatisnonopuseratpetulantiaNeoparacelsidegloriaartisnostraeantiquissimae.Artespaulatiminueniuntur&elaborantur.Scimusnihiliuuentumsimultotumesseinartibus&scientiis,nequequicquamsimulinuentum&excultum.Itaquepraeceptaipsaquanquamresuntuetustissima,culturatamen&doctrinanonsimulsuntfecta.Idautemuetustatemnontollit,sisequentibusseculisaliaaccessiofactaest.Etquaestultitiaest,quaeanteannosbismillenouadictasunt,etiamhodieappellarenoua,quasiiaminuiuisexistensHippocratesprimumistamsententiamproferret?Paracelsiciesuocatnostramartemmortiferaminsane.Quodusum,excultorem&confirmatoremartisuocatmortiferumiddementiamhominisarguit,&simulabhocipsosuoautoregrauiterreprehenditur.ObseruatioenimDiaetae,quaeanobisnonestaliena,nondoceturmortiferafuisseusurecto:sedsaluberrima.Uerumleoexunguibus.Porroprocedit:QuiDiaetapeccauit,contrariaDiaetaestcurandus:Nonergocalido,frigido,humido,sicco:Prosyllogis.Quiaquipanemextriticoparauit,calidumautfrigidum,autsiccumauthumidumabstulit.Quaeuerbaetiamprolepseosuimhabent.Haecrationosplanenonoffendit.Itaquefacileeamdimittimus.StudiosiueroattendantadsententiamHippocratis,neerrent.Itaratiocinatur.Siomnismorbusessetexcalido,autfrigido,authumido,autsicco;Omnisessetcuranduspercontrariaillorum.Sednonomnisestpercontrariaillacurandus:Explicatiodicti.~~Quiacumsitunumquodqueistorumsimplex,nilnisisimplicemaffectionemsanarent,atmultisuntmorbiexcruditate,&aduersantiumconspiratione,quicurandisuntpercontemperata,&digta,excrudamutatainbenecoctam&temperatam;~~Simplicesqualitatesmisturapereunt.Incoctisautemnonrestantillaequalitatessimplices,cumapistoresintpercontemperationemablatae:nonomnisergomorbuscurandusestautcalido,authumido,autfrigido,autsicco.Quidhicpotestdiciuerius?Quidγαληνικώτερον?Nesimplicesquidemqualitatesreiiciuntursimpliciter.Apparetautoremseopponerenoncalido,frigido,humido,sicco,simpliciter?Naminfraetiamhisutituradaffectionesexcalore,frigore,&c.abigendas,sedhisquiomnemmorbumexillissolis,iisquesimplicibusextracontemperationemgignebant,&uicissimincurauolebantautrefrigerare,autcalefacere,authumectare,autsiccare.Undeetiamautorillenonutiturconiunctionecopulante,seddisiungente.Aut.Etapertisuerbisait,unumquodqueexistisaccipiabillisprosimplici.Etnepossintobiicere;inillaperdiaetamcura,nihiloninusadhiberiillasqualitatessimplices,opponitidfierinonposse,quiapistorsustuleritsimplicitatem,factacrasi&igniscalorefirmata.Quoipsoindicathominemexmultisconstantemcontemperatumquenonalisolitario,sedpluribus;iisqueiterumcontemperatis.Temperietexsimplicibus.Atexquibuserattemperies?Exillisipsissimplicibus.Sienimablatasunt,quaeintelligedeactu,nondepotentia,affueruntprius.HaecipsasententiaHippocratica,Galenica,Aristotelica,aquononagnoscitur,isfatuitatemsuamexpediteprodit.Roburunde.Itahabetur&hisuerbis:Robur&augmentum&alimentumpraesertimpernihilaliudcontingit;quamquodpropetemperatumest,&nihilhabetintemperatum,&c.Notabisautemautoremistumuelutidequalitatibus&alterationesimplicipugnare,quasieosaccusaret,quiomnemmorbumcurareuellentalteratione;eaqueperqualitatessimplices.GalenicosabHippocrateillolibrononpeti.~~Namomnemalterationemtollerenonpotestcumscribat,inhomineesse,&eumledereamarum,salsum,dulce,acidum,acerbum,fluidum(Notauocemhumorumtibiinuisorum,Neophyte,πλαδαρὸν)&aliainfinitaπαντοίαςδυνάμιαςἔχοντα,πλῆθόςτεκαὶἰχύν.~~Dehisetiamaitquodμεμιγμένὰκαὶκεκρῆ¬μέναἀλλήλοισινοὗτεφανηρὰἐτιν,οὗτελυπέστὸνἄνθρωπον,&c.Sedattendeadhucmanifestibusquosoppugnet;eosuequiomnesqualitatessimplices&contemperatasunacumdieta&reliquisusurpant,anillosquisimplicessaltemmedicaricontendunt.Itaenimoccurrit:Nonestipsisuelutiegoopinor,inuentumquidipsuminseipsocalidum,autfrigidum,autsiccum,authumidum,quodnullaaliaspeciecommunicaret.Benehoc.Quiaenimomnequale,secundumilladicta,autcontemperatumestexprimis;autconiunctamhabetspeciemqualitatisaliam,nempecalidumsemperestautcumsicco,autcumhumido,&c.Ideouanumest,illoscurareposseautuellepercalidumsolum,authumidumsolum,&c.Inmistionenonsolaesimplicesqualitatesprimae.Insuperomnecalidum,uelfrigidum,&c.Simuladiunctamhabetaliquamuimexsaporibus,&adnutriendumiuuandumquecertamquandamrationem;Igiturnonuidendumessemonet,calidumsitaliquidanfrigidumsaltem;Medicusinmedicinanondebetattentussaltemesseadcaloremeius,sed&aduiresconiunctas,&c.sed&dealiisuiribuscontemplandum.Namfieripossetutiubenscalidumsumere;quisnoxium&uenenumsumat,&c.Inconsiderataitaqueillamedicandiratioest&incerta.Ethaecueraesse,sensuscommuniseuincit.Sitientienimacalore,nonofferendisuntmanipulipapaueris,autlactucae;multominus,opium&cicuta;sedaqua,autliquorexhordeoexcoctus,uelaliadecentia,idquemododecente.InquittamenHippocratesiterumdeueteribus:Nonsiccum,nequehumidum,nequecalidum,nequefrigidum,nequealiudquicquamexhisputauerunthominemlaedere,nequealiquohorumhominiesseopusopinatisunt.Inquibusuetereslaesionemprimariam&metuendammaximeposuerint.Sedquodinunoquoqueforte,&humananaturapotentiusest,quodquenonpossitsuperari:hocipsumlaedereduxerunt,&hocaufferrequaesiuerunt,utdulcia,amara,acidaexuperantiaqualitatibusistis,&c.Haecuerbaexauthoritateueterumpendent,sedquistamstultosputaueriteos,utiudicarinthomininonopusessefrigidis,calidis,&c.Anintemperatissimisuixeruntlocis,cibisque&potibustalibussuntusisemper?Sanesimpliciterillaaccipiendanonesseresmonet:&ipseautorsubiicitpostea:Frigiditatem&caliditatemegoomniumfacultatumminimepotentesesseincorporeexistimo,obhassanecaussas.Quoequidemtemporeipsaintersepermistasimulcalidum&frigidumfuerint,nonledunt.Desimplicibus&nudisqualitatibus,quodexillissitminusmetuendanoxa.Temperamentumenim&moderatiocontingitfrigidoacalido&uicissimcalidoafrigido.Ubiueroseorsimutrumquesecretumfuerit,tuncaffligit,&c.Hicilleautorplanenonrepudiatillasqualitatesactiuas.Curnudaequalitatesamedicisneglecta.Ostendittamenamedicisillisneglectasessepropterea,quiaspontaenaturaesemutuocurent.Namallatisexemplisdocetconcalefactumspontefrigefieri,&frigafactumincalescereuicissim,itautmediciopempatiensnondesideret.Corrigittamenueterumcensuramdelaesionenegata.Nonplanecontemnendabissimpliciumqualitatum.Experientiaenimmonetadeolaedifrigorequosdam,utnonsaltemobliuiones,stupores,apoplexie,lethargi,&c.Sed&Gangraenae&internecioindeeueniant.Tuncautemafrigoreortamalasimulsuntcuranda.Itaquenesicquidemdebebantillimalimedicitantumdefrigoreagere.Coniungitauteminfebreilleautorcalidumamaro,acido,salso,&c.Exquib.itcrumapparetnequehuncnequeueteresillasimplicia&nudasaltemrespexisse,&obidmeritonouitiosillosmaleremaccipientes,redarguendosesse.Adhucmanifestiusloquiturdecuris.Cunaemorhorum.Aitgrauedinemprodire,modoacalorecumacredinehumoris;modoafrigore.Curamopponit,utexfrigiditateaffectipercalefiant,exardoreperfrigerentur:fluxionesuerofactaeobintemperantiam&acrimoniam,reducanturadtemperiem&concoquantur.HippocratesGalenicusest.EcceNeoparacelse:TuusillegenuinusHippocratesineodemlib.factusestadulterinus&Galenicus.Nonenimtantumqualitateshabetnoxias,sed&humores.Annonapparetteinpraecedentibusmaliciosumfuisseinterpretem,&calumniaereumfactum?Necdicerepoteshaecalienaesseaueritate.Omninoenimitafieridebere,resloquitur.Etneputesillitemereexcidisseuerba,uidesequentia,inquibuscreberestintemperatura&intemperie:Etplaneeodemmodoscribit:~~Quandoigiturabipsacaliditatesyncera,autfrigiditatefluxionescontigerint,&nullaaliafacultateparticipauerint(ecceetiamsyncerasqualitatesagnoscit)sicsanesedabuntur,ubiexfrigidoincalidumpermutataefuerint,&excalidoinfrigidum,&c.~~OGalenicissimumHippocratem.~~Disceautemexhis,sophista,uerbasuperioradehumido,calido,frigido,sicco,nonsimpliciterrepudiarequalitates,sedprauamdeillissententiam,quamexplicauimusiuxtaHippocratemaccusantemeos,quihominemexunoaliquosimpliciconficiebant,&asimplicibuslaedi&curaritantumuolebant;~~quibustamenopponiturueterumautoritas,doceturqueinqualitatibussimplicibusminimumessepraesidii,adeoutueteresplaneeasneglexerint,(licetidfierinondebuerit)&naturanonraroeasreducatabsquemedico.Haecestsummaeorumquaesuprafueruntallata.Etrespondetpulcerrimecumtotiuslibrisententia&scopo.SednotaetiamhocaxiomaHippocrate&Galenodignissimum:Morbiafacultatibus.Ampliusporro(ait)etiamaliaquaecunquemalahomopatitur,omniaafacultatumpotentiisfiunt.Graecusita:ἔτιτοίνυντ'ἄλλαὅσακακοπαθέειἄνθρωπος,πάνταἀπὸδυνάμιωνγίνεται.Eccepraemisitcaussasduas,unaqualitatescomprehendit,alterafluxiones.Iamaddunturaliaefacultatesutamaritudo,acredo,&c.Bilisnominatiur.Et,uttibi,Neophyte,oculidoleant,abamarabileaestus&impotentiasmultasdeducit,quauelsponte(Eccehaereticum&GalenicumHippocratem)uelmedicamentopurgata,dolor&calorprofligetur.Inquitetiamabaeruginosa,acuta,&acribileconcitarirabiem.Deumimmortalem,tunehaecnonanimaduerteras?Quaelippitudo,oculostibioccupauerat?Hipp.temperamentumnonexelementisParacelsicis.Uideetiamquomodotemperamentumconficiatexcalido&frigidocommistis,&nonexsaletuo,sulphure&mercurio.Quomodotibiueroplacenthaecquaereferthisuerbis?Caeterum&cognoscereoporteremihiuideturnimirumquaeaffectioneshominiexfacultatibusacpotentiis,quaeitemexfigurisadueniunt.MorbiorganiciinHipp.(notanieiinHipp.morbosduplicesexcrasi&organorumlaesione)Sedquidestfacultas?NumParacelsicaessentia?Facultasquid?Nullomodo:Sedfacultasest(inquit)humorum(ringissophista?)summasuires&roburnosse.Quaefigurae?Quaeinhomineinsuntcauae,arctae,solidae,rotundae&c.EccetotusHippocratesinGalenumirrepsit;EtfortassisGalenusestilleipseHippocrates,sicutPythagorasfuitEuphorbus,antequadringentosasuotemporeannos,apudTroiammiles.Figuraeuitiataeabhumoribus.Tribuitetiamfigurisuitiaabhumoribusattractis;quodnullomodofaceredebuit,exsententiaNeoparacelsi,quiaaGalenodissentit,estqueSpagirus.Idineodemlibrodoceturdeuictuimmodico&intempestiuo.Agnoscititerumspiritus;quoinclinareuideturaduulcaniam.Seddeflatibusnotumestquomodogignantur;&c.neopussitulladubitatione.Tandemetiamaliaorganicauitiaaddit,utsicabsolutum&consummatumGalenumrepraesentet.UbiiamgloriatiotuaNeoparacelse?ImitatiogratiarumactionisParacelsica.Annoneuanuit?Ergonosuicissimsicuttu;gratiasmaximasHippocrati(quanquamtunonpotesgaudereeiustestimonio,utquiautoritatesrepudiabasanteconflictum,&mortuasliterasuocabasscripta)protantauerborumclaritate;eiqueprorsusimmortales,imoaeternasagemusprotamfideliter&egregieconfuso,concusso&stupefactoNeoparacelso&totafeceParacelsica.Utinamadhucessetinuiuis;Ureretuosadpurumputum;InposterumnondubitabimusdiscedereaMontano,&nonmirabimur,Galenumnonrepudiassehunclibrum,quia&doctrinam&dictionemhippocraticamhabet:Hipp.inhoclibrononpugnatcumGaleno.Etpurumputumquemendaciumest,quodexDiametropugnetcumGaleno;cumuixprimointuitualiquadissensioappareat;sedquaeeuanescatstatimperlecto&cognitototo.HippocratesfitSpagirusperParacelsicumuane.AtNeoparacelsusuultnobisillumdiuinumsenemtransformareinSpagirum,quiexcoquat&segregetessentiasinollis&furnulisuulcaniis.Quoueroargumento?InterpretatioParacelsica.Itareferteiusuerbasuoore:Hocuultdicere,inquit:~~Inseparationepuriabimpuro(doctrinaeGalenicaeabimpuritateParacelsi)&ueramedicamentorumpraeparationefamosaeillaequalitates,inquibusomnemsanandispemeratquefiduciamHumoristaeponunt,consilescunt,cumcorporibusseparantur&abiiciuntur,remanetpurareiessentia,seuarcanum,quodcurationisuimatquefacultatemsolumhabet.~~Corporaenimubiquesuntmortua,attestantehocetiamD.Philippo.Melanthonequiinphysicolibellomotumaforma,nonamateriaoririaffirmat.HaecNeoparacelsicusilleargutusHippocratisinterpres.Undeuerohocargumentumelicuit?Exhisscilicet.Namquipanemextriticoparauit,calidum,autfrigidum,autsiccum,authumidumabstulit.Opluteos,Catapultasquefortes.Qualitatessimplicesinmistoquosecesserint.NegatHippocratesincoctopanerestarecalidum&frigidum;Quoergoabierunt?Respondetille;contemperatiofactaest&mistio.Calidumenimadditofrigido,(triticifarinaaqua.)cogituradmoderationem.Ergononomninodiscesserunt,sedcumactunoninsint,restantpotentia,utinomnimisto.Ettaliasoletnaturasoluere,&inactumreducere.NonergoseparatHippocratesSpagirice,sedmiscet&unitGalenice.Itaqueinuentriculoomniadigerunturinhumorem;exhacposteaperseparationeminintestinis&epatenascuntursingulares:idquodtotumobsistitNeoparacelsicaephantasiae.Hancseparationemsiintelligas;Nontantum.fueritsaneuentriculusHippocratisperitusSpagiriae&anatomiaeessatae.Hipp.sed&omniaanimaliaspagiriancallenseosensu.Quidtumpostea?SedNeophytusmedicumSpagispagirumexeofacit:Metamorphosisalimentiinmedicamentum&c.Etuthocfiatcommode;exalimentofacitmedicamentum;ExDiaetatransitadpharmacian,excoctionepanis,gignitperspagiricammetamorphosinmedicinaeconfectionem:exunioneseparationem,&quoduismutatinquiduis.Quidniistud?Coquusueneraturspagirian.Facileergoexeo&arteeiusfieripotestSpagirus.Nam&Aristotelesdicebat,quodeaquaesymbolumhaberent,facileinsemutuouerterentur.Sedagnitosophismatetamignauo&crassosatisestimprudentiam&stultitiamNeoparacelsiarguisse.NonpotesttamenillamtransmutationemperficerenisipungatGalenicos&illisaliquidfauillaruminosingerat.ConuitiainGalenicos.Uocateositerumhumoristas.Attalisest&Hippocratesineoipsolibro.Diciteosomnemspem&fiduciamsanandiponereinqualitatibus:magnumquantummentitur.Multumtamenponunt;idquedoctiapraeceptoreHippocrateinSpagiriapraesente.Sedqualiaconcinnatmedicamenta?Paracelsicinonhabentqualitates,sedmerasessentias.Inepte:Quae,debebamdixisse.NamNeoparacelsicasunttantumessentiae&arcana;quaenoncaduntinpraedicamentumqualitatis;uixetiamseruantquantitatem.Nonenimrarocumfauillisinaeremauolant.Ergoneneccalidasuntilla,necfrigida,nechumida,necsicca?Paracelsicanonsunttactilia.Itaresest.Nonergocaduntsubtactum.Recte.Atquipossuntuitaesentientiprodesse,sisimilecuratsimile;illaautemobtactumprincipaliterest?Interrogationibusostendituruanitasparadoxideessentiisneccalidisnecfrigidis&c.Quarationeetiamadsimilariumnaturamaccommodaripossunt?Sensusenimfitgratiasimilariumquaetactilibusconstant,humido,frigido,calido,sicco?Nihilobstat.Namessentiaeseinsinuant.Athocsiextactilibusconstareeratillisτὸεἶναι?DeSaleuenerisquemuenditParacelsicus.SedquomodopotestSaluenerisastringerecumhaecuissitexsecundisqualitatibusquarumprincipiumsuntprimaeinmateria?Quintauiniessentia.Essentiamuiniquintamnouiaphilosophismoderatissimamuocari.Sedillapotiusincoeloipsorumest,quaminterra.Laudanteamita,testeLullio,utmiraculumsit,siuspiamextitit.Portentosapraedicatioquintaeessentia.Siodor(inquit)mirabilisexeat,itautnullamundifragrantiaeicompararipossit,intantumqueuaspositumadangulumdomusmiraculoinuisibilitrahitomnesintrantes;uasepositosuperturri,trahitomnesaues,quibusodornaresattigerit,itautcircaipsumstarefaciat.Paracelsicumattractoriummirificissimum.&c.NonnegemquidemDeiinnaturapotentiam,idtamentamnoncredo,quamillud,quodparacelsusdesuoattractariospecificoscriptumreliquit,quopossitoculumexsedesuaeducereetiamultranasumextremum,necnisitactuspecifico.SedadNeoparacelsum.Confutatioparadoxidequalitatibusabiectis.FalsumestquoddicitfictumqueParacelsicissegregationibusqualitatesprimasconticescere&cumcorporibusabiici;idquodmanifestissimumestinmagisteriis&aliis.Corporaubiquemortua.Additautemcorporaubiqueessemortua.QuinergouespillonesParacelsicumnonpridemsepeliuistis?Paracelsicaarcanaessemortua.Sicorporaubiquesuntmortua;&arcanaNeoparacelsisuntcorpopora,quaeincorporaaegrotaimmittuntur;quorsumneganturcadaueraaParacelsicisdari?Postresurrectionemmortuorum,siubiquemortuasuntcorpora;autcadaueribusimplebiturcoelum&infernus,autnullaeritresurrectiocorporum.Corporanonubiquemortua.Quaesoteconcedeuegetae&florentiarboriuitam,&diceiuscorpusuiuere.Animalisetiamuentriculouitamlargire,utiuxtatuamdoctrinampossitsepararepurumabimpuro.Quidsiessentiaetuaeextractaequaedamnonuiuaesedmortuaeessent?Integrapotiisuiuaquamextracta.Quidsiomnesmortuaealiomodo,solauerointegrauiua?SumeMagnetemintegrum&experirenumattrahatferrum.Siattrahit;dicitParacelsustuusquoduiuat.Sinonmortuumpronunciat.Iamtuuiuumcape,&purumabimpuroseparsperuulcanum&essentiamiterumexperire,nummagis,autminussitoperatura.Sideprehenderis,quodferrumnonampliustrahat;ParacelsiciexmortuisstercoribiusfaciuntessentiasuiuasutLulliusexuinocorruptoquintiamessentiam.quiddices?~~secundumParacelsumpronunciandumest,quodsitmagnetismortuumextractum,Sietiamiduerumest,quorsumexstercoribusanaturaseparatis&capitibusmortuisprolicitisessentias&salesiTuipsedicis,siGalenicifecesextractionumtuarumuorarent,experturoseosuimnoxiam.~~IstudautemParacelsomortuumnonest.Quifitetiamutextrahendapeneomniapriusmortidetis,siextractauiuunt?Anuobispotestasestdefunctosexcitare?Argumentumcorporaubiqueessemortua.Sedprobasquodcorporasintubiquemortua,autoritateMelanchthonis,quidicatomnemmotumaformaesse:Putasnempemateriamessecorpusilludignauum&aformaseparatum.Responsioperautoritatemgrauiorem.Undeillamotumnonhabeat.Atnostibiopponimusautoremgrauioremquimotumcorporiseumateriae,cuiusactussit,uereassignat.Aristotelesaitmotumesseactummobilisinquantummobile.Motumessemateriae.2.Mobileestautemid,quodpatipotestsecundummotum.deanimatex.139.Ethocestmateria.Motusergoestmateriae.Itaalibiinquit:Actio&passioestineo,quodmouetur&patitur.Itemmotus.EtActiui&motiuiactusinpatientefit.Et:sicutActio&passioinpatienteest,sednoninagente;sic&ipsiussensibilisactusinipsosensitiuoexistit.Conciliahaec,Neoparacelse,pertuamSpagiriam,&separapurumabimpuro.Paracelsicumsomniumrefutaturperaxiomaproprium.Tuaeseparationesintotumistisautoribusinfumumabeunt.Namsimotusomnisaformaest;&ipsumnonseipsummouet,sedaliudinnatura:necpotestsinemateria,cuiusactusest,esse:materiaautemcorpusest:necesseergoest,utformanonseparetur,&essentiarelinquaturcumcorpore;alioquinnechocmouebitur,necillamouebit.Nullaergoestseparatio.MedicamentumParacelsicum.Arguis:quodnonestdemedicinaeessentia,uelualidapotestatepreditum,sedfluxum,caducum,instabilemedicamentinomennonmeretur.Cuiusgratiahocponis?Numassumendumdequalitatibusest,antecorporesoluto?Dequalitatibusquidempersedixerimeasnonessedereiessentia;Sedessentiaearmaquaedam.Quomodoenimqualitassitsubstantia?Atdeessentiamedicinaecurnonsit?Ensmedicinae.QuidtuuocasEnsmedicinae?Mihiilludest,quoduimadmedicandumexsehabet,utqualitates,&c.Corpusnonpotestexcludimedicina.Corpusautemmortuumquomodonegesdemedicinaeessentiaesse,tuuide,quiexcapitibusmortuispotesfaceresalesresuscitatiuos,&fecibusrepurgatisipsasessentiasacuuntalii.DeliriumParacelsiciHippocratesSpagirusquiadicitartemmedicamessedeodignam.Sedtutotusdeliraspraestultissimaignorantia&iudicioineptissimo.ProbasargumentoalioHippocratemfuisseSpagirum;nempeexhacsententia:Nihiligiturutiliusnecmagisnecessariumest,quamhaec(uiresciborumnontantumsecundumcalidumhumidum.&c.~~Sedpotiusuiresalimentarias,amarum,dulce,crassum,tenue,&alias)cognouisse,quod&probe&conuenientiratiocinationeinuestigantesiuxtahominisnaturamhaecprimiinuentoresinuenerunt,iudicaueruntqueartemdignam,quaeDeoasscriberetur.~~&c.Syllog.Lausilla,quaDeoasscribiturarsmedica,uerissimecompetitSpagiriae.ApparetergoHippocratemfuisseSpagirum.UitiosaratioParacelsici.OheNeoparacelse.AquoRamotuitasyllogismoconcluderedidicisti?ItauolebasinformareDianoean,exilloloco:QuimedicinamDeodignamcenset,isSpagirianlaudat,estqueSpagirus.CorrectioDianoeae.UeteresanteHippocratemmedicinamDeodignamiudicabant;UeteresergoSpagiriamlaudarunt,fueruntqueSpagiri.Propositioprobatur,quiaadDeumreferri,competitSpagiriae.Ethocfacereestspagiri.AssumtumdependetexauthoritateHippocratis.Sedtamen&Hipp.ipseitacumAbderitissensit,aliisquemultis.Confutatio.Uerumpropositioquaminfelixest?DicebatApostolus;Omnehonum&perfectumaDeo:CiceroexPlatonenullammagnamuirtutemsineafflatudiuinoesseaiebat:PlatoPhilosophiamrerumdiuinarum&humanarumscientiadefiniebat,eiusqueinitiareuocabatadDeum;Deusipseasaluatoredicitursineresolemsuumoriribonis&malis:Eiusdemlibriaxiomatiseuinciturcontrarium.OmnesnehiSpagiriamlaudaruntfueruntqueSpagiri?SedtumilliueterestumHippocratesatenimiumquantumdissentit,tequerefutattotumineodemlibro.Quomodoenimtibisapithaecsententia:Uideturmihimaximedehacartedicturumoportereuulgoacplebeishominibusnotadicere.CertenonsatisexcoxistiHippocratem,Nondumenimtuusest,quisolebassuprarusticosGalenisensusirridere;nolebasqueeumitamanifestaartisPrincipiaassumere,utintelligereplebeipossent.Latitandumest;ArtiumprincipiadebentesseconfessauelplebicontraParacelsicum.iuxtailludλαθεβνώσαsSedaudiaduersam:Siquisidiotarumsententiadestituetur,&audientesnonafficiet:illeetiamUeritatiscomposnonfiet,&proptereanequefundamentonequescopoopushabet.UtinamHippocratemnunquamattigisses,autsaltemnonlaudasses.Uideenimextemendacemfacit;&carereprincipiis&fineasserit,hocest,uagum&imperitumnominat.Contraanatomiamessatam.Aliudaxioma.Necessitascoegithominesmedicinaminquirere&inuenire;quoniamaegrotiseademinciboassumentibus,quaesanisolent,nonfuitutile,uelutinequenuncutileexistit.Ecceillerepudiattuamanatomiaminmedicinaeinuentione:DiaetapraecipiturcontraParacelsicos.EtcontratuamsententiamDiaetaeexactamrationempraecipit.Nutritioexintegris,&nonexessentiis.AdUulcanumcumHippocrate,utillasimpuritatesexudet,Iterum;Exterranascentibus,fructibus,herbis,foeno,&c.nutriuntur&augescunt.CurnonessentiasSpagiricasnominabat?Eratadhucimpolitaelinguae.Ignosce.Qq2Ignosce.SeduaetibiNeoparacelse.Oleumenim&operamperdidistiinsene,quiutPsittacussenex,negligitferulam,transmutando.HippocratesGalenisensusprobatcontraParacelsicum,&eistribuitomneiudiciumaccuratum.NamaperteGalenicissensibusomnemcertitudinemasscribit,cuiusuerba,graeceponam;netuiintelligant,aquibusGraecalinguasolettantumabesse,quantumaBarbariaeloquentia&humanitas:aliastestatimdamnarentcalumniae.ItaaitilleGraecusnimisloquax:~~μέτρονδὲ,οὐδὲσαθμὸν,ὐδὲἀριθ¬μὸνοὐδέναἄλλονπρὸςὁἀνα¬έρωνεἴσητὸἀκριβὲς,οὐκἂνἐυροὶηςἄλλοἢτοῦσῶματοςαἴσθησιν.~~Nuncabi&gloriareHippocratemnonconuenirecumGaleno.Noloautemtibirepeteresententiasdehumoribus&qualitatibus,quassupracitauimus.Uidestecausacecidisse.Migraergo.Aliaaxiomatisfalsainterpretaetio.Acutusesininterpretandaetiamhacsententia:nonestipsisinuentum(inquitHippocrates)quidipsuminseipsocalidumautfrigidumautsiccumauthumidum.&c.scholiatua:hocestsineAlchymia,quamadeofugiunt&execrantur,nudasrerumessentiasnunquamuidereautcognoscerepotuerunt.Obstatenimuestituselegantia,annulorumaureorumusus,quaenonferuntlutum&carbones.Haectu:Sedsatislutulente&carbonarie.NegatHippocratesscireilleineptosmedicosquidipsuminseipsocalidum:ConfusioParacelsiciexeodemloco.Tuaccipisessentiam.ErgoSpagiricaessentiainseipsaestcalida,uelhumida,uelfrigida,uelsicca.Quomodohocconsentitcumillistuis,quibusasserebasqualitatescumcorporibusabiici&separari?Etquomodoperchymiamscirepossemusquidipsuminseipsocalidum,sichymicaeessentiaeneccalidaesuntnecfrigidae?Imonossineoculisuiderenonpossumus.Tusipotes;estoacutuschymicus,quipluscernatquamserpensepidaurius.Etcredibileestteesselynceum.NaminHippocrateuidistiSpagirum,quemnullusaliusuelcentumperspiciliisususinuenirepotuisset.Sedfatuuses.Contraiudiciumsensuum.Procedeamplius.Quisensuaestimatres,isautsineiudiciocalidafrigidis,&contraadhibetautempyricumagit.Galenicisensuresaestimant;Ergo.&c.Connexiopatet:QuiacumHippocraticacalida,frigida,humida&c.sintsimultenuia,amara,acerba&c.gustuessentaestimanda;athuiusiudiciumeststupidum:necullalinguaesubtilitassufficerepotestillisiudicandis:EtsiGalenusgustueasqualitatesassecutusest,naeeruditam&lacteasininoprobeenutritamlinguamhabuit.Cumitaquehocfierinequeat;relinquituruelindiscretimqueuiscuiuisadhiberi;uelEmpiriceagi.InterhaecadiudicatGalenicorumlinguamstercoribusexaminandis,satismodeste&pudice,utdecebatnebulonem.Dioclisiudictumdenoniudicandoeodemexcoloreeodem.DeindeidemcomprobaturDioclistestimonio;quinegauitomniumuiresessecasdemexistimandas,quiaeundemhabeantcolorem,saporem&c.Sidixeris:atGalenusDioclemEmpiricumconfutauit:Galenistupor.Respondet;cumidfecisseexstupore,quemproculdubiocumlacteAsinaeNutricissuxerit:Quisempiricus.Hocprobarenititurtestimonioexorato,utiudicentquisnamsitEmpiricus,Isnequiuerasrerumfacultates,morborumomnium,atquesanitatiscausas,easquelatentesuelinternassolisuulcanioculispatentes,cognitashabet;Oculisoliusuulcani.Rusticumiudiciumineptum.anis,quirusticorumiudicio,Uetularumcurationibus&experimentisfrequentiusutitur,&solaempiria&autoritatescriptorumubiquenititur.Galenusmagnusasinus.Ipseautemfertsententiam,&Galenummagnumuocatasinumquinondebeatmedicinaemonarchahaberi,omissalibertateiudicii:contraillud:amicusPlato&c.HaecestDianoeaNeoparacelsi.StoliditasParacelsici.Sedadeopurulenta&foetida,utiuresindomicilioillonatam,exquoGalenicislinguisillepetitlactucas.Propositiototaestfalsa.TabeenimοὐχέποντοςtransmutataestexueritateHippocratiba,inψευσμαNeoparacelsicum.Firmamentumeiusprolixumdeunotantumsensuatquealterofabulamnarrat.Primodamnaturgustus;Degustusimpotentia.quianonpossituarietatesgustatiliumdiscernere.Sedhocgrandeestmendacium.Sensorianaturaliterconstitutaiudicantomnessuiobiectidifferentias.~~NamunumquodqueorganumitaaDeopernaturaminstructumest,utomnesdifferentiassubiectisuiseuspecieisensibilissufficienterpossitdiscernere,modositsanum&secundumnaturamconstitutum,&legitimeapplicatumadsensilia.~~StolidaelusiolinguaeGalenicae.Neoparacelsusaestimatgustatumlinguasua;quaecorruptauulcanianisessentiis,nequeatiudicaredesaporibus.Galenoίυαιθησίανinuidet.Etquianegarenonpotestipsumcognouisse;scommaineumiacitdelacteasinino.Ecceelenchumignoratum;&petitumprincipium.Simiaegustus.Dicitursimianosgustuexuperare.Eiuslinguamoptemussophistaestus.illi,utinposterumsitsaperda.Sedubireliquisensus?DeDiocle.ProceditilleuetusDiocles;&negateaesseaestimandaiisdemuiribus;quaehabenteundemcolorem,saporem&c.Nosuerohocnonquaerimus.Illudage;Dioclesfidemsensibusnonatdimit.NumDioclessensibusdetraxitfidem?HicobmutescitNeoparacelsus.Probabileiudiciumdeuiriumconuenientiaexsensiliumconspiratione.Interimtamenhocdicimusnonesseplaneabsurdum,siquisea,quaeuniussuntcoloris,saporis,caloris&reliquorumsimiliter,secundumomnessensussanoscumsanamenteconiunctosiudiceteasdemuireshabere.Curenimnonitaiudicem,siomneiudiciumexsensibusoritur?Exempligratia:Sitmihipomumflauum,dulce,spiransiucunde,tactucalidum,humidummoderate:Sonituetiamsoliditatemquandam&compactamnaturamrepraesentet.Sitalteriusgenerissimilepomum;autetiamflosquidamuelutiBuglossi,autBoraginis:curnonpronunciemhaecconuenireuiribus?Nontantumpropria,sed&communiasensiliaconsuluntur&effectaspectantur.SedtamenGalenusnostertamstolidusnonest,quinetiamcommuniasensiliaindeliberationemuocet,&effectaexperiatur.Sensusitaquenudi&persesoli,iudiciiinitiumfaciunt,ratio&experientiaconfirmat.Itaeniminquitineolibro,quemcitatNeoparacelsus:ὅτιμὲνοὖνἡπειραδιδάσκαλοςἐστὶντῶνἐυπέπτων,&c.ἄπάντεςἴσας,&c.Iteminitioeiuslibrisensum&rationemuocatprincipiademonstrationis,quorumuelutroqueuelalterutrosibisitutendum,&c.Etexperientiamitidemnecessariamastruit.DioclesnonhabitusaGalenoEmpiricus.QuodautemaitGalenumexistimasseDioclemEmpiricorumnumerohabendum,egoinGalenononuideo.Hocinuenio,Galenumuocareeumδογματπικὸν:~~Dicereetiamquodputaueritἐκπείραςμὸνηςἐγνῶσθαιτὰςἐνταῖςτροφαῖςδυνάμεις,καὶμήτεἐκτῆςκατὰκρίσινἐνδείξεως,μήτεἐκτῆςκατὰχυμούς,οὔσηςδὲκαὶἄλληςτῆςκατὰμόριατῶνφυτῶν,οὐκἐμνημόνευσεναὐτῆς,inquit.~~Erratainusuexperientia.Ettandemaddit,multosexperientiautiindifferenter,undeerrataeueniant,sicut&inmedicamentiscensendis.Nutriendiuisnonsolumexperientia,&c.UideoGalenumadderealiquidadDioclissententiam,nempealimentorumuires,seuquodnutrirepossitautnon,etiampatereposseexdiscretionepartiuminplantis,&c.cognoscitur.&monerealios,nemaleutanturexperientia.Accusationem,quodaDogmaticisdefeceritadEmpiricos,noncerno.ItaquetemereconqueriturSophistadestuporeGaleni:MendaciumParacelsici.Etgrauissimomendacioaugetcrimen,dumeiascribitsolamexperientiam&iudiciumrusticum,quodtamenHippocratierataureum&nobile.Sedauditefumiuenditorem,&agyrtam.Itaintonat:Proclamatiocircumuoranea.ChymiciSpagiriUerasrerumfacultates:OmniumMorborum&sanitatiscausas;easquelatentes;&solisuulcanioculispatentescognitashabent;adeste&iudicate,annonsintdogmatici.Quiddicentboniuiri?DeliratParacelsicus.Delirareillumnugitoremaffirmabunt.Quiaeniminsensatosrequiritiudices;&eaprofitetur,queinternasunt,&latent,&SolisUulcanioculisinnotescunt,nonopusesthominibussensatis.SolosUulcanioculosrequirit,omnesaliosrepudiat.UtaturtestimonioUulcanisui.Quisenimaliusiudicet,praetereum,quisoluscognoscit?ORidiculumagyrtam.Nonuulthominesuidereoculishumanis,sedUulcani.Cumeoergodormiat,&uigilet,quoadlibuerit,quidnobiscumsterquilino?NetamensuperbiNeoparacelse.GalenicisnonestignotusUulcanus.NamnobisquoquefamiliariternotusUulcanus,atnonsolusest.Eumconsuluimusadnauseamusque:sancteaffirmatteesseCumanumasinum,&mentiriturpiter.ParacelsiciUulcanussuoaduersaturdomino.NoluimusnostroUulcanocredere,accessimusParacelsicum,Dornesium&alios.Illiomnesaliisuidentoculisquamtuus.Eritergoistamfidustestis,quamtusapiensmedicus.CurautemUulcanilinguamnonaffers?scilicetnepossitaccusareuitriolatumsaporeminsaletuo:&abiectahorrendamedicinaclamare;Saluenerisquemgramanfacit,estatramentum.Tediiinfernalesperdant,hocnonessentia,sedmerumatramentumest.Uideteuiriboni,Neoparacelsusauobisposcitcredulitatem:&siexhibueritstercus,subetcredereessentiamambraeesse.Namuosnonpotestisiudicare,quiaUulcanioculiscaretis.CursensiishominibusadimatParacelsicus.Hemastutias.QuidautemsiillesaluenereusnunquamuidissetUulcanum.Talemenimremnospossumusfaceresineomniigni,qualiamultaChymiciconcinnant,adeoutcumhicsolosuulcanioculosrequirat,neChymicumquidemseessetestetur.Nostrummonarchamuocasmagnumasinum.Scitonospromonarchaasinumnonagnoscere,nequemedicinaeinuentionemascribereGaleno.MedicinaeinuentiononestGaleni.Deus.n.medicumcreauit.AdDeumueteresprincipiumretulerunt.Galenusministermedicinae.OperaautemGaleniinexcolenda&propagandaea,sicui&reliquorum,nobisnonsordet,quarationi&experientiaererumconsentaneainuenitur.Ubierrauit,nonparcimusei.Mediciabartificibusprimariisdicti.InterimuocamurGalenici,Hippocratici,Asclepiadae,Machaonii,Podalirii,Poeonii,Apollinei,Auicennistae,&nescioquib.aliisornamurticulis,idquenonnostraexactione,uerumaliorumiudicio,quiputantnosnominaautorumcumsententiis,haereditarioaccipereiure.Nobissatisest,siaprofessionenuncupemurmedici:Galenusimpudenterasinusuocatus.Paracelsicuscuculus.&anaturaestudio,Physici.~~TuuerocumGalenumasinumuocas,quilacasinaesuxerit,prostituispudoremtuum,&ingratissimusesomniumcuculus,quiinalienumirrumpensnidumgenuinacorrumpisoua,&impurumtuumfoetumibirelinquis,quiposteagrandaeuusnonuereturscelerateuorarenutricemsuam,quodomenDeusapatriatua&Ecclesiasuaauertat.~~SedpergisinHippocraticoillolibelloinsanire.AliasententiaHip.Calidumnonhabetmagnampotentiam,inquitHippoc.deprauatadequalitatibussimplicibus.sedausterum,acerbum;Itemfrigiditatem&caliditatemminimepotentesincorporeinesseexistimo:ErgodissentitaGaleno,quiillisuimprincipiorumeamquemagnamtribuit.Paracelsicustextumdeprauat.HicSophistaprimumdeclinauitscopulumhumoris.NamHipp.nonπικρὸνibiponebat,sedπλαδαρὸν:quodsiretinuisset;iamprincipiumGalenicumcalidum,humidumdeprehensumfuisset.Deindeconsequentiselenchumcommittit.Hipp.indiaetauimmagnamsimpliciumqualitatumnegat.Nonenimconsequensest,siHippocratesindiaetaerationenegatcalidi&frigidiuimmagnamesse,idqueetiaminunguentis,&fomentisasserit;ipsumaGalenodissentire.Uultistasqualitatesprimasinmedicinaartificiosa,&potissimumdiaetetica,omnisgenerisfacultatessubsehabere;nonhumidumsolumsed&siccum.Itaquesimplicibusillisnonmultumestuirium,sedtemperatisseuincrasiexistentibus,plurimum.Inmisturapluresuiresconspirant.Nequeidimmerito.Conspirantenimtuncuirespluresquibusministrantqualitatesprimae.Etsialiquandoexcessusuonoceant,cumtamensolesunt,ideofacileaitpossecorrigi,oppositofrigoricalore,&c.Paracelsicusinuitusueramsententiamadmittit.Ethocitaexplicat,etiamaduersarius,dicensHippocratemfateri,siasynceris&superficialibusqualitatibusorianturmorbi,facileeospossecorrigi.SedhaecneaduersanturGaleno?NegatueGalenusmorbosinintemperie?Crasesnonagnouit?EtHippocratesadhucagitcontramalosmedicos,quinonsapiebantultrasimplicesillasqualitates,illisqueopponitcommistas.Anindeconsequensestsimplicesnonessetemperatureprincipia?Anindeneganturhumores?Nemopotesthocuidere,nisiUulcanioculiNeoparacelsi.CrasisestParacelsicotinctura.Quaeautemnosdecrasiseuqualitatibusillisconiunctiscumaliisinmistione,dicimus:illauideturisteaccipereSpagiricedeessentiis,&tincturis.Itaenimait:simorbiorianturasyncerisqualitatibus,facilesanaripossecontrariisfateturHippocrates:Falsainterpretatio.Uerumsitincturashabeantcalidasacpotentes,desperataesseomnia,tamArabumquamGraecorumremedia.Haecille.UeritaseuincitParacelsicum.Primumuictusaueritatecogiturtandemassentirimorbosoririaliquandoetiamasimplicibusqualitatibus,quanquam&affectiones&symptomatainterdumgignant.NonergototusGalenusestfalsus,quanquamisnunquamidsolumstatuit.ContradictioParacelsici.Deindeaduersatursibiipsi,dumtincturisadiungitcaliditatem,cumtincturasitquaedamresspagiricaacorporeliberata,cumquocorporedixeratsimulphantasticasillasqualitatesdiscedere.InsuperArabumremediaomniacurabiicit?Arabumremediastulterepudiantur.AnSpagiri,abArabibusorti,utuolunt,nonhabentquodopponant?AnHippocratessciebatinArabiaessemedicos?Hipp.ignorauittincturasParacelsicas.PraetereaquoargumentodemonstraturHippocratemtincturasagnoscere?Aitillefrigiditatemsimplicempossefacilecurari,ἢνγεμὴπαντάπασινπαγῆτὸσῶμα,nisiomninocorpuscongelascat:Hocnonest,remediumnegareproptertincturascalidas&potentes:Sedpropteruictoriammorbi&iamextinctumcalorem,quaeresmorsest,autextremumpericulumcalore,autprorsus,autpenetotodeleto.MiraculosuseritNeoparacelsus,siauxiliosuiUulcanimortuosuitaerestituet.Sinilludcolligitexcalore&frigore,utsuntincrasiconiunctaaliisuiribus,quasipsaeprimae,&simplicesqualitatesinmateriisunitisinteruniendum&miscendumactionepassionequemutuaeffecerunt:MendaciumParacelsici.mentiturturpiternequeGraecumnequeArabicumremediumquicquamualere.Curaefluxionis.Hippocrateseodeminlococuramadhibetinfluxionibusardoreperfrigerato,frigorecalefacto(departibustalibusaccipio)atfluxionibusipsisadtemperiemredactis&concoctis.Reducereadtemperiem&coqueresitneimpossibilenaturaeamedicoadiutae?TincturaequidsecundumParaecelsicum.SedquidtandemsintillaetincturaeexplicatuerbisHippocratis:Ethismaxime(inquit)homoafficitur(intelligetincturascalidas&potentes)quiasecundumHippocratem:Quaecunquehomopatitur,omniaafacultatumpotentiisproficiscuntur.Dictumexplicatumestsupra.HicpotentiaeseufacultatesmaximesunttincturaeNeoparacelsicae,quaecorpuslaedant.NondicitHippocratesmaximeidfieriatincturis,sedsimpliciteromniaafacultatibusfieri.TincturaeChymicae.TincturassolentuocareChymiciextractoscumessentiiscoloresrerum,adtingendumaliudsimiliteraptos.Inepteadmorbosapplicantur,quasi&hissinttincturaefortes,queHippoc.uocenturfacultates,quaeuoxlongedesignataliud.Etsienimpertincturasaccipiashumores,habitusquequiinarquatonigro,ictero&aliisfoedantcorpus;FacultatesHippocraticaeeiusloci.Hippocratitamenhiipsineutiquamsuntfacultatesseupotentiae.Annonillaequasantesaepenominauit,&postsubiicit,nempeamaritudoquamillesolitamuocariflauambilem,ait?Itemcumdicitfrigiditatem&caliditatemomniumδυνάμιωνἥκισταδυναστευεινἐντῷσώματι:manifestasunacomprehendit.UtsicHippocratesomniafieriincorporepathematascribataqualitatibussimplicibus&hocnisiadextremumsitperuentumminimeperniciose;Hassecundasuocant.Deindeabhis,quaecrasinsequuntur,utacerbitate,amaricie,&aliis:tertioabhumoribus.InfraHippoc.ait:caeterum&haeccognoscereoporteremihiuidetur,nimirumquaeaffectioneshominiexfacultatibusacpotentiisquaeitemexfiguriseueniunt.Nossefacultatesquid.Quodautemdicotaleest:nempenossefacultatem,essenossesummasuires&roburhumorum.SuntnehaetuaetincturaeNeoparacelse?TunetransiresinGalenicorumcastra?Uidequamturpiterteprostitueris.CurabiliasunteaquaeHipp.Deindeanillaipsanequeantcurari?posuit,citratincturasGalenicae.~~CurHippocratesamaritudini,quambilemuocatintelligeautsimiliterperdulcedinemipsumintellexissesanguinem&pituitamdulcem,peracciditatembilematram,perstypticitatempituitam,acidam,autetiamatram,&aeruginosambilem,&c.~~(opponitpurgationem(iterumgalenissatSpagiricusHippocrates)seunaturalemseuartificialemtempestiuam,&addit,manifesteaegrotos&adolore&caloreliberari?Eccedeprehensusesἐπαὐτοφώρῳ.Fingealiquid,nugare,mentire,coelumterraemisce,&Uulcanumillumclaudumcumforcipibusaduoca,numpossitoculissuisκρησφύγε¬τoνuidere.QualitatesprimaeParacelsicumtandemuincunt.Multumiamipsecedis.Nonpotesqualitatesexhaeredare,relinquiseislocumsecundarium.Ategotibidicoillasipsasesse,quarumprimariaactioneillaeoccultaepossuntprodire.Necesseenimesthaspugnamexordiri,καὶπρομάχεσθαι.Cumhisposteasepromuntreliquae.Simplicesqualitatesnoncontemnendae.Nequeadeoextenuandaestearumactio,sipossuntcorpusdestruere,&frigusefficereeiusconcretionem,&congelationem,sicutdicebatHippoc:Siultimumafferrequeuntpericulum,ergo&idquodpauloabestabultimo,&sicdeinceps.Curleuesqualitatesillae.sdeoabHippocrateleuis&arseiusexistimatur,quiafacilepossuntemendari,nonquodadeoinualidasitearumactio.Uisqualitatumingeneratione.Inlibrodecarnibusassignateisprincipalemuimingenerationepartium,quanquamagantprocuiusquemateriedispositione&natura.Postheccastrumanatomiaeaggrederis,&ostendisabHippoc.ContraanatomiamGaleni.omnemreiicianatomiam,tanquamnonnecessariammedico,imoSophistam,&pictoribuspotiusutilem,quammedicis.Undeconsequensest,&Galenum&nosdamnari,quiaduanamremconsequendamItaliamadimus.HippocratesGrecusitaloquitur:Λέγουσιδὲτινεςκαὶἰητροὶκαὶσοφισταὶὡςοὐκἔνιδυνα¬τὸνἰητρικὴνεἰδέναι,ὅστιςμὴοἶδὲνὅ,τιἔστινἄνθρωποςκαὶὅπωςἐγένητοπρῶτον,καὶὅπωςσυνεπάγη.~~ἐγὼδὲτουτέωνμὲνὅσατινὶεἴρηταισοριστῇἢἰητρῷἢγέγραπταιπερὶφύσιοςἧαστοννομίζωτῇἰητρικῇτέχνηπροσήκειν,ἦτῇγραφικῇ,&c.~~Interpretatioloci.Falsiquidammedici&sophistaeHippocratistemporeinorehabebant,neminempossesciremedicinam,quiignoraretquidnamessethomo;&quomodogenitusprimum,quomodoquecompactus.Reiicitur.Hisopponitiudiciumsuum,nonabsolutenecsimpliciter,seddeanatomiaillorummedicorum&sophistarum,quamillidenaturaecognitionehabebant,quodminusconferatautconueniatmedicinaequampictoriae.imperfecta&oscitansanatomia.Nonnegatnihilconferre,sedidparumessedicit.Ethocperindesehabet,acsidiceremdeNeoparacelsicis:GloriaturillenullummedicumposseessesinenoticiaChymiaehuius:Ategodico,eamChymiam,quamipseprofiteturautdescribit,netantillumquidemprodessemedicinecumpotiusinseruiatpictoriaeadcoloresdepurandos.Talem&illianatomiamhabebant,utnonmedicissedpictoribuscongrueret.Quidergo,numnullanaturaenoticia&anatomiaestnecessariamedico?Neoparacelsussupraessatamsuamnecessariamessedicebat,materialemseutopicamomninoiamnegatautoritateHippocratis.Hippocratessolersanatomicus.Atinquamipsedippoc.multahabetanatomica&tractatusdenatura?Inlib.denaturapueriexpeditgenerationemeius.Decarnibusmembrorumconformationemdocet:Itadenaturahumanatractanturprincipia.Sunt&tractatusdecorde,ossibuslocisinhomine,deseptimestri&octimestripartu,desuperfaetatione:decorporumanatomia,deglandulis,&delocisait:quodnaturacorporissitprincipiumsermonisinartemedica.QuomodosuioblitusestHippocratestottractatibusscriptis,&adposteritatemmissis;Neutiquamoblitusest,sedSophistacalumnioseeiusdictumexponit.EiusdemlibritestimoniumaduensusParacelsicum.Itaenimsequitur:Νομίζωδὲὅτιπερὶφύσιοςγνῶναιτὶσαφὲςοὐδαμόθενἄλλοθενἔσται,ἤἐξἰητρικῆς.Τοῦτοδὲοἷότεκαταμαθεῖνὅταναὐτὴντιςτὴνἰητρικὴνὀρθῶςπάσανπεριλάβη.Anatomicamdoctrinam.&notitiamnaturaehumanae,sentitpetendamesseexmedicina;siquidemnullibi,quamexeaaliquidcerti&perspicuipossitcognosci.Quianatomicisinireprehensi.Curergomedicosillosreprehendit?Quiaaliunde,nonexmedicinadenaturacognoscebant,uelutiincirculissophistarumexilescaptiunculasuenabantur,putantessestrophisistisarreptissatinstructosdenaturaesse.EthocpatetexPlatone.Deindesatiseratillissuperficialiter,&quasicanisNilumintranscursu,homineminspexisse,utscirenthocesseuentriculum,illudepar,&c.actionesautemquarumgratiaerantinstrumenta,&modos&causasomittebant,itaquenullaeratutilitaseiusnotitiaeinremedica,sedpotiusinpictoria.Multostamenaitsibiuideriscientiameatenusacquisiuisse,uthistoriamhanccalluerintsciuerintquequidsithomo,&obquascaussasgignatur&reliquaἀκριβέωςstudiose.Sednequehocsufficereputat.Necessariamedicodiligensnoticiamaturae.~~Itaqueaitsibiuideriἀναγκαῖονεἶναιπαντὶἰητρῷπερὶφύσιοςεἰδέναι,καὶπάνυσπουδάσαιεἰπερτὶμέλλειτῶνδεόντωνποιήσειν.~~Necessariammediconaturaescientiamessedicit,siquidemuelitsecundumofficiumoperari.Atquomodoeamsciredebet?~~Explicatremexemplo,sciredebetὁ,τίἔστινἄνθρω¬ποςπρὸςτὰἐσθιόμενακαὶπινόμενα,καὶὅ,τιἀφ'ἕκαστουἑκάστωσυμβῆσεται,καὶμὴἁπλῶςοὕτωδοκέεινὅτεπονηρὸνβρῶματυρός.~~Πόνονγὰρφέρειτῷπληρωθέντιαὐτεοῦ.ἀλλὰτίνατὲπόνον,καὶδιὰτὶκαὶτίνιτῶνἀνθρώπωνἐνεόντῶνἀνεπιτήδειον,&c.~~uultpartesinhomineconsideraricumeffectis&adiunctis,utsciatsiquiscibusautpotuseidandussit,quomodoaffectusindefuerit,quidqueexpectaredebeat,uelutisingularisnaturacumperspectaest,&crasis,seuutuocantcomplexioeius,sidandasintpoma,pronunciandumest,nocebunt,uelaliterpronatura.~~Nequetamenhocingenere;sed&qualisaffectiositindeeuentura,uelutiructus,flatus,cruditas,hicibi,talicumeuentuinunoquouis.~~ItaqueHippocratescelebratanatomiam,eamquerequiritnonsecundumnoticiamhistoricam,seunudam,sedutaccommodeturadusummedicandi&cibandi,utcognitaconstitutionepartiumcorporis,posteaaegrotispossimusdicerenonquidem,hicsitusestuentriculus,eparestindextrohypochondrio,intestinauentriculocohaerent,&c.~~Sedtalisnaturaestpartishuius,talehabettemperamentum:itatudisposituses,itaafficierisabhocillo;Hoccaue,illudusurpa,&c.HaecestueraexpositiotextusHippocratici.QuidautemNeoparacelsus?Paracelsicusportentosusinterpres.Planeportentosumagitinterpretem.NouoconatuaudettransformareHippocrateminSpagirum.Comprehendemusremsyllogismo:Autessatamanatomiamrequiritinmedico,Hippocrates,auttopicam:HippocratemnonGalenisedParacelsianatomiamessatam,quaenoncorpushumanumsecat,sedmedicinasrequirere.Hancnon:Illamergo.Assumptumprobatur:quia1.lanienamcadauerumGalenicamrepudiat,eamqueSophistis,malismedicis&pictorib.relinquit.2.Deindequiaessatammultisuerbisattingit.3.Requiritinternam&ueremedicam.Topicanonestinterna&medica,sedpictoria.Ergohancrepudiat.4.Postulatauthoresmorborum&sanitatis&totiusliturgiaehumanae.Haecnonsunttopica.Hancergononprobat.5.QuaemedicosuntnecessariaabHippocraterequiruntur:Athaecincadauerenonsunt:quiatestecelsoabierunt:Nonergocadauerumsectionempostulat.6.Itemillamanatomiandesiderat,quaeestexmedicina.Topicanonesttalis;Ergotopicamnondesiderat;Etperconsequensnecaniles&phantasticasspeculationesdehumorib.&qualitatibus.Assumtumhuiusprobatur:MedicaarsParacelsicoestmedicamentum.quiapermedicinamintelligitmedicamenta(Graecauoxestἰητρικὴdepromtaexanatomiaessata,&debitepraeparata;quaespiritusmembrorum,autoresattractiuae,retentiuae,alteratiuae,&expulsiuaeoculisUisibilesturalessuntsubiiciunt.UirtutesnaturalessuntuisibilesParacelsicis.Declaratioproleptica:Hancanatomiamnoninsolisuegetalibusponit,sed&mineralibus,animalibus,metallis&lapidibus.Uoxipsademonstrans,ParacelsiciGrammaticaeestrelata.Fisστιs:Quiainquitipsammedicinamtotam:uoxadiectiua,ipsa,relatiua(Graecusἀυτὴν:nonrelatiuaest,seddemonstratiuauox)ostenditquodnonloquaturdelibrismedicorum,quidissentiuntdehumorumcrasi&dyscrasia:Hippocratesuultomniadestillariquaesuntinmundo,etiamcoelum,&c.Uoxtota:omnesmacrocosmipartesuultsedulolustrari:hocest,uegetaliaanimalia,mineralia,metalla,lapidesperSpagiricampraeparationem.7.Aliudargumentum:Uocattopicamanatomiannarrationem,hocest,fabulas,opiniones,concertationesdelogicahominisdescriptione,fine,materia,&c.Ergohancnonadmittit.8.AliudHippocratesrequiritnaturaeluculentamnotitiam,utproprietates,facultatesinternas,inhomine&cibis,undedependetueraratiodiaetae:Athecintopicaanatomianonsunt.Nonergotopicamcommendauit,sedessatam,inquaillasuntomnia:quiaUulcanicisoculisomniauidet,quibuscarettopica,sedsaltemconiectatdenaturaignota.Dadiaetaemedicorum&ingluuis.DigressiohicestadmedicosGalenicos,quiDiaetamstrictamtuncpraecipiant,cumaliquidlautiapponitur,uthocipsisuorandumrelinquatur.HactenusNeoparacelsus.Confutati.Prosyllogismi,seupotiusproparasyllogismisuntoctonumero.AdeoacutumuiditUulcanuseius.Distinximuseosnumeris,utfaciliusagnoscanturastudiosis.Negamusassumtum:&adprobationesdicimus,quodturpiterprincipiumpetant,&autoremarguantstolidissimaeimperitiaeinPhysicatota,&Grammatica&medicina;StolidaimperitiaParacelsici.quin&calumniaeiniuriaequedamnent.De1.sophismate.Primaratiosaginataconuitioest.Uocatanatomicasἐγχερῆσειςlanienamcadauerum.Anatomianonestlaniena.Delirat:&asectariissuisdeficit.Dornesiononfuitlaniena,sedutileopusadnoticiamcorporum,facultatum,actionum,proprietatum,originis,materialiumprincipiorum,situs&reliquorum.FalsusergoParacelsistaest.Reliquafalluntelenchoκατατι,utanteexpositumest.DeIi.soph.Secunda&elenchumignorat,&principiumpetit.QuamanatomianHip.intelligat.Iii.Quamanatomiamintelligat,manifestumfecitinlibrodeanatomia,inquoprimum,detracheaearteriaeorigine,termino,forma&partibusagit:posteadepulmonumsitu,colore,forma,lobis:decordisitemsitu&forma,dearteriisepate,renibus,uesica,gula,liene,uentriculo,intestinis.Haecnonessate&spagiriceexplicauit:nequequicquaminaliislibrisextatdeillaanatomiaUulcanica;utlucemeridianaclariusest.Omninocadauerumillalaniena,utproteruasualinguauocatillehominisuocabuloindignus,totumhabetHippocratem.Soph.Insophismatetertioassumtumfalsumest:Etprobatioeiusexdissentaneo,futilis&inepta.Quae,n.Iiii.pictoriasit,antedictumest.Quartumportentumeodemaegrotat&morbo&ineodemloco.Falsaenimestassumtio&putida.U.Celsus.IamqueabitinGangraenam.Quintumψωσμαfallitinassumtoperelenchumκατάτι.Nouimusquodnonomnianecessariamedicoincadaueresint.IdquemonueratetiamAristoteles.Celsidictumitaallegatur,acsinullusunquamforet,quiexautorerepeteret.Itaaitille:Necessariumesseinciderecorporamortuorum,eorumqueuisceraatqueintestinascrutari,longequeoptimefecisseHerophilum&Erasistratum,quinocenteshominesexcarcereacceptosuiuosinciderint&c.UiuorumanatomiaaCelsoprobata.Nequeessecrudele,sicutplaeriqueproponunt,hominumnocentium,corumquepaucorumsupplicioremediapopulisinnocentibusseculorumomniumquaeri.Ostenditposteanecessitatemsectionisuiuorummultisrationibus,inquibus&haecest,quamcitatNeoparacellus.Nihilessestultius,quamqualequoqueuiuohomineest,taleexistimareessemoriente&c.Quidergo?UultneNeoparacelsus,utuiuossecemus?Nullomodo.CurergoobiicitCelsidictum?Itainsanit;nequequicquamruborisinfrontehabet.SiCelsumprobat:ExCelsoduplexanatomia.prosimplicianatomiaExCelsodutopica,duplicemlargitur.Ueruntamenplexauatoilleuiuorumsectionesinaliquibussaltemrequiriait,nonreprobansetiamcadauerum;quamconcedinecesseest,cumuixquisquamuiuusduret,usquedumomniasintsecta.Ui.Paral.Sextumdeliriumetiamstulticiamipsamsuperat.Assumptumestuanissimum,quodnullaegetprobatione.Ridiculussophista.Transformatartemmedicaminmedicamentum,seupotiusinmedicamentimateriam.HuiquamUulcanice?SedridendusestSophistatamturpis&impudens.UaldemirabiliterpoliceturSpirituumoculissubiiciendorumSpagirian.Spiritusnaturaeanuisibiles.Suntautemspiritusattractiuaeseuomninofacultatumnaturaliumpraesides,nonitacrassi,utuideripossint,nisitransmutenturinaqueamnaturam,autmisceanturuaporibuscrassis.SimihiNeoparacelseopeuulcanituiseparauerisspiritumattractiuae&reliquos,eosqueoculissubiecerisitautuideam,&intelligamtenonfefellisse;excarbonariotefactummedicumaureumdicam.Paracelsusaususestignemin4.SiParacelsuses:debesidposse.NamParacelsusadeodexterfuit,utignem,dequoDornesius&aliimultidubitant,sitneinrerumnaturacorporeproprio,annon;elementadiuidere?quitameninrerumnaturanegaturesse&c.&aeremetiamsubtilissimum;coquere,&inelementaquatuorresoluerepotuerit.Etnisipraematuramorteobiisset,destillassetetiamcoelum&stellas,&spiritusaereos,&omnesDiabolosredegissetadpurumeximpuro.Paracelsus.Tantusfuitmagister.EthincetiamseuocatMonarcham.monarcha.Nonautemaliaressuntspiritushumani,quamaerquidamsubtilissimus;Dissensiodespiritibusnaturae.quanquam,sicutCardanus&aliinegantignemessepeculiareelementum;itaPhilosophiquidamnonadmittuntattractiuum,&reliquosspiritus,essequiddistinctum&peculiare.BeneergotibicumCacophrastotuoconuenit.IneptusGrammaticus.Sedbonasnobisexhibesfabulas,&ridiculashistoriascumtuaGrammatica.Adestepueri,&ferulisNeoparacelsisapientiamcastigate.NegatHippocratemdesignareperuocabulumἰητοικῆς,artemmedicam,quaeinpraeceptaredactalibrisartificumadmemoriamdescriptaextat.QuamartemdesignetHippocrates.Quiadictipsa:quaesituoxrelatiua.AtusitatoGraecis&latinissermoneiatricedesignatartemmedicam,&Ipsa,hicestdemonstantis.Neergocessetferula.Insultatartilibrisdescriptae.Quidtumpostea,inquam:Descriptuminchartaextarenonfacitartem,necestdeeiusessentia;mododesigneteamquaecontinettheorematamedicacatholica.Sednequehocconcedit.Quidergo;materiasminerales,animalesuegetales,metallares,lapideas.AtquihocimpurummendaciumestnusquaminHippo.DiuisorParacelsicusduplexcommittituitium.illosensuextante.ODoctumtamensectorem.Curomisisticoelestes?Nam&haesuntparsmacrocosmi;Ettuomnesposcebas.Nondeuorarihaepossunt;atususeoruminmedicinapermagnusestsecundumuirtutem.Quidametiamdicuntcoeluminimiscontineri.Coeluminimis.Undecoelumphilosophorum&stellaeapudLullium,unacumquintaessentia.Nonergodebueratcoelestiaomisisse.Sed&mirabilislogicusesincoeteris.Curmetalla&lapidesseiungisamineralibus?Dignuserasetiamlogicaferula.AnGalenicimineraliaabiiciant.Galenicospungis;quodmetallica&mineraliarepudient,inquibustamenpraestantissimaparsanatomiaeessatae,&nobilissimimembrorumspirituslateant.Inmineralibusessespiritusmembrorumnobilissimosmirificumparadoxum.Sipossesuerumdicere&oculismonstrare,egoexoraremGalenicos,utpedibusirentintuamsententiam&manibusirreperent.Quaesoteuttibihabeamfidem,monstramihiinquomineralilatetspiritussophistae;uteumsciam,&possimexcoquereadpurum.Monstraautemita,utoculiscognoscam,&certoconcludamillumspiritumtuumesse.Caueueroexspiritumihifaciascorpusaliud,quamquodsuanaturaest.Galenicicredunttepotiuscerberumasolioregisinferniposseinlucesupernamonstrare,quampromississtare.Anautemamedicinaexulareiubeantmineralia&metallica,testanturueterum&recentiumscripta,quaeteturpissimiconuincuntmendacii.Galenicinoluntambiguismederi,ubicertiorasuppetuntcumnonsitnecessariumcurarepermineralia.~~Interimtamenadeodementesnonsunt,utsiparabiliora,&securiorasuppetantexuegetalibus,animalibus&calorecoelesti,incertastuasactiones,&mutabilia&admodumsuspectamineralia,nonsinemagnolabore&precioredimenda,approbentusurpentque.~~Nonestinillissolischymia.Utenturilliscumcommodumerit,teinconsulto.Interimcurtutantoperepraedicesminerastuasheneuident,cumenimsintcothurnouersatiliores,facilepoteslatitare,&quiduisproessentiauenditare,quamuersutiamuegetalia&animaliatibiintercipiunt.Quamuellesuttecuminspecusmetallicasdesilirent?Quodspeculationesdehumoribus&crasibusuocasphantasticas&aniles,maliciaetuaeest.Celsusquemcitasti,sapientissimorumsententiasuocat.Sideiiscontenduntmedici;idfacitadueritatisinuentionem.Contenduntautemita;utinerimnullumsitdetrimentummedicinae.Paracelsicaprincipianontantumcontrouersasunt,anilia&phantastica;sed&stulta&impia;dicoautemprincipiaea,queproartispreceptishibetueritatiuimfacientia,quorumnumerumeructauitinsanum.Sedpergamus.InseptimainsaniaillebonusGraecus&latinusexἱστείν&narrationefacitfabulam.DebenttibiGraeci&latinipueriprohacstulticiauirgasbenelentas&mordaces.Tunetantusasinusnonuererisexhistoriafacerenugasinreseria?Nonuisnobispermittereocularemanatomiam;iametiamrationalemtollis.Sitrunciessemus,quosUulcanoobiiceres,idmalles.Sedtrunciinmalleosuersiexcutienttibi&sensustui&rationisnebulam;tuamqueuanitatemuelpuerisridendampropinabunt.Galeniciomnemuimscientiaeexcutiunt.Siomnemscientiamexcausisdeduxisti;&nostripersensus&rationemphilosophanturdecausaefficiente,materiali,formali,finalihominis,quidrequirisamplius?Scilicetnemohominumhactenusquidsithomocognouit.Sedtuincrucemcumtuisdeliriis.Uiii.Sophisma.Octauumτερέτιςμαnonestmeliusprioribus.Fallitassumtumκατάτιelencho.Nonomniaquaemedicinarequirit,suntinanatomia.Magnatamenportioinest,&fundamentorumparsprima.AnatomiaParacelsicauixaliquamadmedicandummateriampraestarepotest,dearteueroomninonihil.Intuauerouulcanicasectionequidhabesdemedicinaamplius,quamquodnostriSeplasiarii,&metallorumcoctores?Putidaenimessesigmenta,quaeblaterasdeperfectacognitioneomniumpeream,suprademonstrauimus.Diaetammeliusinfornacibus,&fociscoquorumuulgariumquaeram,&inueniam,quaminuentribusequinisUulcanitui.Dignuserasquipermensemsinealiocibo&potuibidetinereris,utamineraliumessentiisuiueres.ConiecturaeGalenicorum.Nosomniaconiectare,uanedicis.Aliquasconiecturasinapplicationepraeceptorumadsingulariasequinecesseest.Nonrespondeturstultoadomniaconuitia.Arshabetnullas.Coeterauirulentiaetuaetestimoniumperhibent.AdhucdedissensuGaleni&Hippocratis.AuditenuncetiamdissidiumGalenicumipso.DediffensisGalenisecummetipso.Monemusinuestibulohuiusdisputationis,medicamartemadautoresipsosaquibuscollecta&explicataest,nonitaalligatamesse,utnullumsibiiusinnaturarerumseruauerit.Arsueraestetiamerrantealiquandoartifice.Inrebusenimipsis,usu&experientia,noticiasensuum&rationispraecedente,spectataconfirmataqueconsistitprimum.Indeeminetelucetque.Itaque&aliquibuspartibuspermundiseculaincrementacapit,dumseexeritmagis.Adeamreuocandasuntautorumdecreta&explicationes,utsiconsenserint,ualeant,sinminus,repudientur.~~Fatemurueteresmultumpraesticisseinobseruanda,explicanda,tradendaqueea,itautcertisTheorematiscomprehensaadartisabsolutionem,quantum,abhominibusfiericonstituiquepotest,perueneritoperasequentiumconiunctaprioribus.~~Arseditaeestcuminterpretamentis&initiisadinuestigandumassumtis.Sed&hocnondiffitendumest,antequamaxiomataconstitutasint,dumquaedamexprobabilisecundumnos,fuerunteruenda,&syllogisticoiudiciofirmanda,extraartemdemultisfuissequaesitum;&dubitatum,quaedubitationesimmistaesuntdescriptionitoti,quaeconstatpraeceptissimul,&interpretamentis,&hisquealiunde,utexphysicis&c.addisputationesfueruntadhibenda.Indisciplinaeuocabulisetiammultaquaesita.~~Necmediocriterlaboratumdisceptatumqueestderebusmediceenunciandis,alterocommodiusaltero&acutiusdeillisdisserenteItaquecumuersamurinscriptis,quaederemedicaadnosperuenerunt,inuenimusaxiomata,eaquecerta&immota,qualiasunt:~~Axiomatamedica.medicinaestarsbenemedendi:Benemedericonsistitinnotitiasubiectimedicandi,&medicamentorum;Duaepartesmedicinaedelineatae.undeconsequensestartificiosaaccommodatioutriusqueadsanitatemtuendamuelprofligatismorbisrestituendam:Subiectumidpotissimumhomoest:Huiusduaesuntconstitutiones:unanaturalis;alteraaduersa:Ibiintegra&secundumnaturamgeneratio,nutritio&c.consideratur;itautconseruatiotandempersimileseufamiliareconcludatur:Hicanaturalistatudiscessio,uitiumseuaffectio,&morbuscumcausis&symptomatisexplicantur,tandemqueconcluditurdemedicamento,perquodpraesensstatusmorbidusreducendusestadcontrarium.Haecprimaepartisestsynopsisquaedamsecundumexordia.Adumbratiosecundaepartismedicinae.Medicamentumiterumrequiritduo;noticiam;&usum.Noticiasuppeditatcoelestia,elementaria;&haecsimplicia,mista;seuarteseunatura;sumtismateriisexanimatis&inanimis;seuanimalibus,uegetalibus,mineralibus;quibussingulistumpersecognoscendisoperaimpenditur,tumquatenusadmedicumusumfaciunt;inquoduoiterumsunt;nempepraeparatioadusum&adhibendimodus&c.Haecageneribussummisperintermediaadultimasspeciesdeductaartemconstituunt,absoluuntqueindubie.Interhaecautemapudautoresoccurruntetiamcontentionesdeconstitutis&firmatispraeceptis.Iudicioopusestiunioribusutdiligenterdiscernantinterdisputationesquaesuntgratiapraeceptorum,praeceptaipsaquibusproponiturfinisartis.Haemiscendaeillispersenonsunt,siuederebusagant,siuedererumnominibus.Iudiciodiligenti&exactointerpraecepta,&eaquaeolimfeceruntadeoruminuentionem&firmamentadiscernendumest.Sedmultiadmoduminfeliciterinhacparteuersantur.Omissispraeceptis,reuocantdisputationes,&quasiarsnondumessetconstituta,incipiuntdubitare,disputarequedeaxiomatis,moreinuentorum,necidsinecalumniosainterpretatione&iniuria.Infelixartiumtractatio.~~Licetidacademicisquidem,nonutconuellanturtheoremata,sedutadolescentibusmonstrentureoruminuentiones&deductiones,confirmeturquescientiatota&iudiciainstruanturadconstantersentiendumiudicandumque,quanquam&DoctoresacademicipotiusdebebantincipientibusTheorematainculcare,quamdisputationesdeinuentis.~~Ataliisfineperuertendinonitem,praesertimhisquialiundeillotismanibusinarteminuolant,malequeintellectoconsilioueterum&moreartis,portentosaquaequecontraipsamindeproferunt.Inautoribusanteconstitutapraecepta,multadubia.NonignotumnobisestinGaleno,Hippocrate&aliismultaoccurreresatiscontrouersa,&peringeniorum,acutissimorumiudiciadiuagitata,inquofierinonpotest,utquisquestatuatidem.Itaenimnonessetcontrouersia.Idemautornonraroaseipsodiffentit.Quin&saepeeuenitutidemaseipsodissentiatautor,aliotemporealitercogitans,autexperientiacumulatioreauctus;Modestiaesapientismutareprauamelioribus.idquodpudorisinhonestinonest,imosapientisest,itamoderarianimum,utquodinpraesensoccurritoptimum,teneas;sinexperientiamelius&firmiusquidmonstret,abiectoisto,hocastruastanquamuerius.Quodsiinaliquibushaereas;cogitesabstrusamessenaturam,&sagacitatemhumanamualdeobtusam.Itaqueilludtemporibusrelinquendumerit,autdifferendumaduitamalteram.NonergooffendimurGalenoautalioaseipsodissentienteinterdum(nisiidfiatsineomniratione&temerarialeuitate)autdisputante.TemerariasecumdissensioImprobatur.Dubitationesnonsuntdeartisessentia.~~Rationes&argumentorumponderaconferimus,nostramqueexperientiamcumilliusconiungentes,artemquantumfieripotestfirmamus,statuimusqueillaipsadubiadeartisessentianonesse,sedeiusconstituendaeprodroma,seuuiasmodosqueconsiliorum&cogitationumadeamelaborandam.~~Paracalsiciartesiudicant,cumartiummodumnonintelligant.~~Itaiudicamusetiamdeenunciationibus&uocumdisciplina,AtnostriParacelsistaeproarrogantiasua,&supercilioinsolente,nonintellectomodoartiumconstituendarum,exillissententiisintersecollatis,controuersisqueeliciuntartisnostraeimbecillitatem&imperfectionem,imouixumbrameiusnobisrelinquunt,clamantesomniaesseplenafactiosisopinionibus&incertis:~~nihilhaberenoscuiinnitamur.Sepossecertam;immotam,firmamqueproducere&itastabilire,utremotoomnidubiocertissimaeluceatueritas.Utinamuerostarentillistammagnificispromissis,&nonpotiusfumosuulcanicosuenderent.QuidpraestentParacelsici.~~Uerumenimuerohocagunt,illudommittunt,praestitohocsolo,utsententiisquibusdamconuulsis,&nouispraeparationummodis,uoculisqueinuentisinadmirationemexaliorumpraesecontemtuperueniant,idquodstudioseiampraetersuperioramachinaturNeoparacelsus.~~Galenidiuersaelocutionesdehumoribus,nonarguuntartisincertitudinem.ColligitcontradictoriasGalenidehumoribussententias.Suntoillaetales;quidtumpostea?Galenushancartioperamnauauit,utillampuramabsolutamquerelinqueret.Adhoceiperdisputationesdeprobabilibusfuitperueniendum.Sinosillassaltemcontentioneshaberemus,adiutiplurimumforemusadiudicandumenucleatiusAtilludnonsolum.Galenusinmedicinauirillustris.Usu&experientianostraseculainstruxitea,utnonimmeritoinmedicinaillustremuirum&ornamentumeiusartisipsumstatuamus.Sedquaenamsuntilladissidia?Antequamproferantur,prooemiumParacelsicauirulentiadignumpraemittitur.InconstantiaGraeca.Graecoobiicitinconstantiam:leuemuocat.NotumquidemnobisestAegyptios,utrefertPlato,Graecossemperpuerosappellasse;aliosquecredulitatem&fabulaseisexprobrasle;Graeciuigentlaudeingenii.Ueruntameningeniiindustrii,morumqueaclegumoptimarumlaudenonparumuigent.Graiisingenium,GraiisdeditorerotundoMusaloqui&c.InquitHoratius.CicerocumPlatoneerraremauultquamcumaliisuerasentire.Platonisencomium.GraecisRomanadisciplinareferturaccepta.Graecaeleges.Ingeniipraestantissimicoronainuniuersismundiexemplis,quodattinetgentiles,deferturHomero&Aristoteli.Aristotelesingeniosissimus.Sed&GraecaEcclesianonparumeminetfloretque.NontaminuisidebentesseGraeciNeoparacelso,quorumliterasdidicisseuultuideri,passimGraecasuocespersonans.Collatiosententiarumnonestleuitatu.Leuitasuerononest,modestiaestindubiisconferresententias,&uelperitioribus&posterisseculisiudiciacommittere,idquodsefacereGalenusipsecontestatusest,uelmeliorearreptasententiaprioremrelinquere.Ueritaticedere,uincereestnonuinci.CurleuisGalenus.Argumentumleuitatisaffertur;quodaffirmetsanguinemfieriexmediocricalore;reliquossuccosexcaloreimmodico,cuisententiaequaeeuidentersensibusapparent,consentiant:quando&cibi,quinaturacalidioresunt,magissintbiliosi,quifrigidiore,magispituitosi.HaecexGaleno.Parturiuntmontes;PutabamGalenumaliquodexprincipiispriusconfessisnegasse,autaliquodartispraeceptumuiolasse,utdignaproximoleuitasindeconsequeretur.Sedexitridiculusmus.Itaexhypothesiarguit:Siabimmodicocalorefiunthumoresreliquipraetersanguinem;falsumestexfrigidiscibisproducipituitososhumoresfrigidos.Atquihocnonestfalsum,illudergo:EtGalenuscumutrumqueconfessussit;negatinposteriore,quodassertumestinpriore,idquodestleuitatis.PutatSophistacertumesseacaloreimmodicononpossefrigidumquidproduci:ImmodicuscalornonintellectusaSophista.Galenumetiampituitamafrigorefierinonacalorestatuisse,cumGalenuscibumfrigidumgignerepituitamdixisset.Egohicnullampossumuidereinconstantiam.Immodicusseuintemperatiiscalor&frigidum&calidumpotestproducere.Fingeenimpituitamdicigenitamabimmodicocalore:Etmateriameiusessecibumnaturaefrigidioris:abeodemcaloregignietiambilemutramque.sedexcibocalidiore:Dicocaloremoperaripronaturaesubiectaeratione;&exfrigidoproducerefrigidum,excalidocalidum,itautnataestpatimateria.Nequehicabsolutefrigidumautcalidumaccipitur,sedrelatumseurespectiuum.Pituitafrigidadiciturrelantaadhumoresreliquos&c.Sed&excalidamateriaaliquandofitfrigidumquid,utexuaporecalidoaquafrigida.Excalidofrigidum.Namcalorextinctusuoldeserensremrelinquitfrigidam;ItaPhilosophusdisputatinputrefactionibuseuocaricaloremconnatum&remfieriseipsafrigidiorem.Subterraneaestiua.Quin&aestateuentres&subterraneafrigent;quiacalorexhalatcumsubtilispiritu,frigorequodestincrassioresubiectorestitante.Nonautemfitexeadempartechylipituita,bilis&reliqua,sedexdiuerseaffectis,postquamtotiuscrasisresolutaest,&omniainsimilaremmassamcontritamredacta.Fit&consequentermutatainsanguinempituita.SihaecsaltemobiicerenturNeoparacelso,tantocumconatuquodmolitusest,facilimaoperaincineresabiret.SedilleGraecorummagister,nondumeorumestdiscipulus,necuulgariterGreceloquentem,quinneclatineinterpretemsonantemattendit.ParacelsicushaeretinoculaGrammatica.Quodlatinusuocatimmodicum,idNeoparacelsonimiumest:Atinhoclocosignatquidgeneralius,nempeidquodestImmoderatum,seupeccatuelexcessuueldefectu.Immodicusergocalorestnonsolumquinimiusest,sed&quiiustominor.Grecusitahabet.~~ἀποδέδεικταιἐκείνοιςτοῖςἄνδράσιἀλ¬λοιουμένηςτῆςτροφῆςἐνταῖςφλεψὶνὑποτῆςἐμφύτουθερμασίας,αἷμαμὲνὑπὸτῆςσυμμετρίαςτῆςκατ'ἀυτὴν,οἵδὲἄλλοιχομοὶδιὰτὰςἀμετρίαςγινόμενοι,καὶτούτῳτῷλόγῳπάνδʼὁμολογεῖτὰφαινόμενα.καὶγὰρτῶνἐδεσμάτωνὅσαμὲνἐστιθερμότεραφύσει,χολωδέστερα,τὰδὲψυχρότερα,φλεγματωδέστερα,καὶτῶνἡλικῶνὡσαύτως&c.~~Explicatio.Ueterumsententiaprimumrecitatur;Ethaecconfirmaturexperientiaiuniorumexrerumnaturamanifesta.Audaxest,quiseopponerehisnonerubescit,καὶἑαυ¬τῷμόνῳτὸσοφὸνδιανέμειν.Posteaactionatiui&insiticalorisinmassam,quaeintrauenas(Galenoepar)continetur,indicatur;diciturquefierisanguisnonacaloreimmoderatouelmoderato;συμμετρίαςτοξκατἀυτήν.Sedamoderatione;quaereferturtamadagensquampatiens;ἀμετρίας.itaututrumquesibirespondeatinmedio,seuproportionetemperataabsqueulloexcessu;ita&dereliquisasseriturquodfiantimmoderatione,hocest,quodpituitagignaturtunc,cumcibisfrigidioriusto,nonrespondetactionicalorisitautpossituertiinsanguinemtemperatum;Seddumimmutaturnihilominusrelinquitsanguinempituitosum.Calorinaequalis.Calorcoquensnonsimplex.Sed&calorgradudiminutusessepotest,autnonadiutusnaturamembriinquofitcoctio.Namadidofficiumnonfacitcalorsimplex,sedcaloris,quipartiinsitus,eiusuim&facultatemobtinet,robur&auxiliumaccipiensaspiritu&calorecordis,sinequononualet.Itaqueduplicinominepituitaabimmoderationeprouenit.Simileiudiciumestdereliquis.Galenuscomprobatidexperimentociborum,exrationemateriaesubiectae,undenotaredebuissetsophista,eumnontamrespexisseadcalorisuim,quamadpatientisdispositionem.Galenusnotamadcaloremquammateriaepotentiamrespexit.Additumtamenexemplumaetatum,etiamcaloremcomprehendit.ItaquecumpetiueritilleaGalenosedoceri,quomodoconsentiantilla;expositionemdictamgrato,sipotest,(Diabolusenimnoncorrigitur;quieiusingeniumsequuntur,uixredeuntadfrugem)accipiatanimo,discatqueseerrassehomonymiaeelencho,&ignorationis,quanquamassumtumquidestetiamabaccidente.Aliudinconstantiaesymbolum:Omneshumoresconferreadmores&pituitamcrudamnonconferreancontradictoria.GalenusineodemparagraphoQuatuorhumoresscribitutilesesseadgenerationemmorumnecessariorum;sedpaulopostnegatpituitamfacereadἡθοποιῖαν,idquodestinconstantis:Galenusergoinconstansest.HicnonampliusdoceriNeoparacelsuscupit,sedexultat&penetriumphat,agyrtarum,circumforaneorum&μετεω¬ρoλεχῶνscurriliexcitatoclamore.Siquidelementorumuelhumorumdeest,nonposseuiuerehominem.Hippocratesscripserat;Notaautoreshosnonintelligereperhumoressubstantiales,etalimentariosillaexcrementadequibusErastusputabat,etc.~~εἶτιἐκτοῦἀνθρώπουἐκλίποιτουτέωντῶνσυτγγονότων,οὑκἂνδυναίτοζῆνὁἄνθρῶποςGalenusexplicatdehumoribusquatuorexquibusinsanguinematernoexistentibusprimamδιάπλασινaugmentum&cibumnactussitconceptus,quorumunouelaliquibusperditisomninoincorporenonpossituiuerehomo,quiacrasis&contemperatiopereat,unaquecumillisqualitates.~~Deindeait,cumfaciantetiamadmoresilliipsiincontemperatisexistentes,autetiamincorporeabundantes;sialiquispereat,mores&uiresinterciderent,sinequibushomoinuiuisessenonposset.Pituitaenontribuuntureffectisnotabilesinmoribus.~~Etquidemtribusillis,nempesanguini,&utriquebiliassignatcertosexpressosqueseunotabileseffectusinmoribus,pituitaenontribuit,proptereaquodabeatinsanguinem,atqueitasubhuiuseffectissuoshabeat,nisitunccuminprimagenerationeuberiorfactaest.~~Undepatetquatuorquidemhumoresincorporemoresuariare;sedtresconstanterseuperpetuo,pituitamnonperpetuo,quiaabiensinsanguinemidpraestetquodsanguisperse;Attendediscrimeminterexcrementa&elementa.AtdumgigniturinepateGalenoetiaminuentriculofit)necduminsanguinemmutataest;Pituitanonfacitdiuersosasanguinemoresusqueadeo,etsiexcellatingeneratione,quiaeproximeadsanguinisnaturamaccedit&c.appareataliquidadγένεσιντῶνἡθῶνfacere.Notandumautemestillamuariationemnontamesseabillisincorporenonduminsubstantiammutatis,quammutatis.SedinhacsententiatripliciteraberratsophistaascopoGalenico;primumquodexeolocosententiameiuscertamsumit,inquononperse&proprie,sedobiteresttractata.Errorsophistaetriplex.Siinpropriodiscrepantiamillamdeprehendisset,nontemeritatemincurrisset.Nonattentisumusadresalienasquasobiterattingimus.Etsiergononexacteeasdefiniamus,locoalienononrefert.Fortassisoccasionemdisquirendidareuoluitdumdixit,φαίνεται?Necillaratiopersesatisualidaestadidarguendum.Sanguisenimipsesiuealimentum,siueelementum,&seusitpropriesanguis,seubiliosus,seupituitosusseumelancholicusalteratur&inpartiumsubstantiamabit.Itaque&hicnilfaceretadmores.Deindeerratelenchoκατὰτι.Etsienimpituitaperseparumfacereadmoresdicatur,&primum,annonexaccidente&consequenterpostquaminsanguinemsuigeneris,hocest,pituitosumabiit?Bilisautemutraquemultumualetetiamperse.Quin&sequidebebatintegritatemsententiae.Cumenimdemoribuseffectisloquutusesset;etiampostremauerbaeodemerantreferenda:Itaenimait:~~τοῦδὲφλέγμα¬τοςφύσις(quaeeratfrigidahumida)εἰsμὲνἢθοποιίὰνἄχρηστος(quianempeimmoratospotiusseupriuationemmorumfacit,quammores,hocestdispositionemadhabitummoralemlaudabilem,interimtamennaturaenecessariumest,adeamnutriendam&seruandamsicutprincipioetiammateriaeparsfuit)ἀναλκαίανδὲφάινεταιτὴνγένεσινἔχενἐντῇπρώτῃμεταβολῇτῶνσιτίων;~~QuaesitGalenisententiaexprofesso:quibusuerbisnosputamusduodesignari,quodsimoresuariet,seugenerationempraestet,autgenerationemmorumhabeatnecessariamscopoprimemutationisciborum,quodfactainlib.Uidelib.quodetiammoresseq.quodexciboetiamobmoressit,quanquamnihiladmodumnotabileefficerepossit,nisiinsanguinemabieritpituitosum,quofactogignatphlegmaticos;Temp.ubiAr.Plat.&Hip.sententiasrecenset.Item2.DeindequoduolueritGalenusanteuertereobiectumdenecessariaeiusgeneratione.deTemper.&alibi.~~Uidebaturenimconsequensesse,sinonconferretmoribusseufacultatibusadmores,nequeesseinterhumoresprimoresnumerandam,cuioccurrit,quodetsihuncfinemapertenonuideaturhabere,tamennecessitatisalteriusgratia,dequaantedictum,sitgeneratainprimaciborummutatione,&c.~~Seddehacsententianonmultumpugnandumest.Etenimmedicaquaestiononest,sedphysica,aquaEthicaefundamentumexurgit.QuaestionesexotericaedubiaeapudGalenummultaemedicinaenihilderogant.Siuellemusartemmedicamtalibusseuexotericisdisceptationibussuspectamreddere,idlongefeliciuspraestareexGalenopossemusdisputantesdeanima,deuisu,deaceto,deelementissimplicibus&aliismultis.Quodcaputmateriaeest,considerandumest.TertiuserrorquodargumentononoffendatGalenumnecarguatthesin.UolebatAntagonistaGalenuminnumerohumorum,utHippocrati,ita&sibiaduersari.Hoccomprobandumerat.Sedcontrasereshabet.NihilhicpraestititaliudNeoparacelsus,quamquodκακοῆθειανsuamprodiderit,&malamhumorumcontemperationem,dumexreleuiculatragoediamexcitat,&exclamat;StolidaexclamatioSophistae.prohsummeDeus,&c.quasiexmuscafactusessetbeneficioartisSpagiriceelephas.Suntautemeiusmodianimiinreleuiculacommotionesreueraleuishominisindicia;quibusconstatSophistaenihilessemelancholiceconstantiae,quaepotuisseteumcontinereabimmoderationeilla.DiscipuliGaleni.DiscipulosGaleniappellatSophistasquosfingitafferrequoddamκρησφύγετονdemalismoribus.QuasidefensurisintGalenumdistinctionebonorum&malorummorum.Discipulorumestoptimeinterpretaripraeceptorumdicta.Fingeeositafacturos.Humanumeratnonsatconsiderateloquentemmagistrumdefendere,&uerba,quodetiaminDecalogiexplicatione,&Iureconsultorumcommentariispraecipitur,estqueinteraphorismosDamasceni,optimeinterpretari.Succensereeis,autnefarieinsultareNeoparacelsusnullopotestiure.Sed&dicerepossuntperfunctorieeammateriamibiattigisseautorem,nectractasseexinstituto,tantumqueprobiematicamquaerendiansamdedisse,alibiexprofessoilludipsumaccuratiustractantem.PraetereanegasseadEthopoeianfacerestabiliter,&eademmanentemfacie,facereueroplurimuminsuigenerissanguinemmutarum,iaminpartisnataramadmisiam,imoetiamabundantia:quopacto&reliquihumoresexcremeniiciiindignantesfaciuntsuperfluitate,&c.Satisessesiquodexinstitutoibiegit,recteexplicauit.His&similibusuirialiasnonmonstrosesentientisdictumexponerepoterant.ἐυήθειαnonestsemperstuporingeniiuelstoliditas.~~Nequeueroἐυηθειανetiamacciperentdestupiditatestoliditateue,quanquamsimplicitasuulgosaepemaleaudiatcollatacumsceleratorumuersutia,seddexteritatemmorum,candorem,placabilitatem,animumquesedatuminterpretarentur.~~GalenusquidaliassenseritexHippoc.Platonis&Aristotelissententiasatisaperuitalibi.IniquitasParacelsici.Sedilleimposhomo&imperitusexsuapituitaaestimataliorumcontemperationem.Uacetergoomnibusmoribus,uiuatqueuttruncusUulcanius,quandoquidemhisnonuultquicquamtribuere.Anresmittataeffectushabeatnullos.Quaeritquomodoidquodnonestampliuspossitefficeremoresuitiosos?Quasiueroinpituitosumsanguinemabiens,nihilhabeatuirium?necfiatunumquodqueexdeterminato,cuiusposteaeffectaquodamtropoascribuntureiquodantefuit.Scammonium.ItaScammoniumdiciturinlactepurgare,etiamsiinlacabierit.Rhabarbarum.Etuulgareestrhabarbarouacuareperinfusum;inquotamenminimuminestdeeiussubstantia.Chymicae.ItaChymicipostquammilliescorruperuntres,&transmutarunt,effectumexmutationeortorumasscribuntintegromodoquodamloquendi,quianonquoduisabitinquoduis,sedindeterminatum.Sed&superfluitasrelictamultumhabetuirium.FacileergopoterantGalenicihocNeoparacelsicommentumdissipare,siipsislibereteomodoGadenumtueri.Pituitaenotatinterdumchylum.StudiosinotabuntaliquosGalenilocumibidechylointerpretari.Quodsiest,facileuidereestcurnegaueritpituitamnonfacereadmores.Itemcumante4.humoresconsiderauitinδιαπλήσειexsanguinematerno;huiusrespectuomnibusuimadmorestribuit:posteaueroinnutritione,excipitphlegmaseuchylum,eumquenonpriusefficacemtradit,quaminsanguinemmutatussit,reliquishumoribusantenonexistentibus,nisiexsanguinematerno,&c.Etsicplurespossuntesseeiusdemsententiae.Pituitaexordinehumorumsublata.Tertiumargumentumnonminusestfutile:Itahabet:Quiquatuorhumoresnumerans,exeorumposteaordinepituitamtollit,isinconstansest.Galenusidfecit.Ergo,&c.Assumptumprobaturprimaparte,quiaipseapertispassimuerbishabet4.inquibusnominatimestφλέγμα.Alteriusfirmamentaafferunturquinque:1.Aitsequaehicdepituitadisputatantefirmisrationibusdemonstrasse.Deletergoexalbohumorumpituitam.2.Quiafitinuentriculisaltemcoctione.3.Quiainsanguinemmutaturinepate.4.Quianullumeipeculiareinstrumentumdatumestadexpurgandumsanguinem.5.Quiareliquumpituitaeperuentremegeritur.Assumptumfalsumest.Firmamentaeiusnoduminscirpoquaerunt.Nonenimdocenttollihumoremistum,sedmutariinsanguinemidquodidoneumest,quodexcrementitiumest,seuprimaeseuultimaecoctionis,expelli.Eodemmodopossem&sanguinemtollereexomnihomine,&c.Primaπίστιςinutilisest,caretqueelenchoprobandi;Dicitsedemonstrassepituitamgigniinuentriculo,nontollendamesseexnumerohumorum.Pituitaegenerandaelocusincontrouersia.Inhacautemredissentiuntintersemedici.Quidamuoluntinepatefieriillam,quidaminuentriculo.SedhaecdisceptationonaffertuimmedicisTheorematis.Itaquenonmagniestmomenti.SecundaratiopetitquidemprincipiumexparteGaleni,exparteueroaduersariinihilarguit.Nonenimtollituridquodinuentriculogignitur,sedstabilitur.Alias&reliquihumoresessentnegandi,quorumprimumfundamentuminuentriculoest;quanquamactufiantinepate,indequesegregetur,siquidexcrementimolestiorisest.Notaautoresloquinonraroindiscretimdeelementis,alimentis,&excrementis,&c.Nequetamenexcludenda&tertiacoctioest.Cumautoresdegenerationeinepateloquuntur;deprimariasentiunt,nonnegantesetiaminhabitucorporisueluenispossegignibilemuelmelancholiam,autetiamsaniem,&c.Tertiaprobationon.arguitnonexistereunquam,sedtandemabireinsanguinemsuum,fieriquealimentumpartium,quarumnaturaestpituitosa.Itatolle&sanguinem,utdiximus.Quartanihilitidemprobat.Nullumhaberecertuminstrumentum,necexpurgaresanguinemnonnegathumorem.Nam&naturaleshumoresalimentariiomnessanguinemnonexpurgant.Etincorporeesse,idquenutrireunacumaliis,satisestetiamsinullumcertumeiforetreceptaculum,quocongererenturexcrementa.Delocopituitaeexcrementiciae.DissentiunttamenaGalenoalii,quorumquidampancreas,&aliasglandulaspraesertimsublinguales,&quaesuntinoesophago;Pituitaexcrementiciauideturnonhaberepropriumreceptaculumunum,sedmultorumusibusinseruireutglandulis&articulis,&c.mesaraeoadirrigandaintestina;foemoribus:adhumectandacorporismembra,cuiofficioaptissimusesthumorilleutitanecessitatequadammembrumeiusproprium,sitdispersumpertotumcorpus;assignarunt,quidamcerebrum&totumneruorum&uinculorumgenus,quibushumectandisadmodumitideminsigniterprodest;praesertimcircaarticulos;undeeuenituttamcerebrumticulis,&c.quamarticulitamcrebropericlitenturabeaeidemascripserunt.Ututsehabetres,dispensumoportuithumoremistum,adirrigationisfinempraestandum,quodnonbeneexunocertouasesuppetisset.Ethuiusgratianonincommodemdiceturetiamuenasingredi,quanquamnonmuteturomnino.Accidereautemeimutationeminbenehabentibusmagnaexparte,itautsanguinepituitosopossintalietiamsuaepartes,seusuamportionemexgeneralinutrimentohaurire,nonestabsurdum.DeHydrargyriuiquaados&articulospellitpituitam,quin&adpancreas,&c.Langiushydrargyroascribitproprietatemoccultamquaperospurgetpituitam.Nosputamusglandulasfaucium,os&articulosessereceptaculumuelemunctoriumpropriumhuiushumoris.Cumergohydrargyriuiincorporeconcitatusest,anaturaadealocapelliturutsecernatur,autusumsuumpraestet.Ethaeccausaest,curetiamarticulosaffligatmercurius.Adquintamprobationem.Quintusprosyllogismusplaneestinanis.Quidenimtumpostea,siquodinutileestadofficiacorporis,cumfecibusexpellitur?IdeoneGalenusnegaueritsanguineminmulicribus,quiaparseiuspermensessecedit?Autbilem,quiaperintestinaexit,autetiamcumseroexcernitur?Minimeuero.NugaturergoinsigniterNeoparacelsus,dumscurrilibusdictisexprobratGalenoinconstantiam.PergitinGalenileuitatearguendahocmodo:Depurgantiumuirtutequadicuntur&noxiaepellere,sicqueiuuare&interdumetiaminnoxia&sicnocere.~~Quistatuitquoduismedicamentumtraherehumorempeculiarem,&nihilominuseidemtribuitetiamaliorumnonfamiliariumpurgationem,imo&carniscolliquationemcumdetrimentopatientis,cumilludfieridoceatcumeiusadiumento,isinconstansesseuidetur:~~Galenusidstatuit:Ergoestinconstans.Propositiopatet:Nampeculiaremfamiliaremquecumsalutepatientumtrahere,estalienumcumeorumdetrimento,sibiaduersantur&asserentisarguuntinconstantiam.Assumtumprobatur,quiaGalenusnontantuminpharmacoidasserit,sed&uenesectione;&ipsedetrimentumilluddeclaratuerbisapertissimis,inExpli.Defacul.aph.lib.1.nat.1.aph.22&23.aph.2.&3.&c.&inlib.deatrabile,denat.nat.hum.&c.UulthicetiamdoceriNeoparacelsusquomodoquodlibetpurgatiuumtrahathumorempeculiarem,&interdumetiamnaturalem:arguiturita:Autnaturalistrahiturhumor,autuitiosus,aututerque:Siille;purgandumnonest;sihic:naturaliseritliber:siuterquenoneritpurgatio:ErgononsibiconstantillaGalenicadepurgationeista,&c.Sophistahiciterumnodumquaeritinscirpo.Galenussatissuperquesedeclarat;itautomniquaestioniansampraeciderit.Ostenditautemaduersarius,uerumesseistudTerentiidehomineimperito.Sedpauciseisatisfacereannitamur.Propositionihilhabetnecessitatis,peccaturelenchoκατάτι.Uideturenimsibitalisaduersari,atinrenullaestcontrarietas.Sophistaisest,quiexapparentibusconcluditaduersusquempiam.Resautemexplicaturfacile.Quomodoidemprosit&noceat.Purgantiatamfamiliarianaturaenonsunt,utcibi;nec,quatalia,possuntinsubstantiampartiummutari.Siitaqueualentuiribus,&inactumacaloresuntuocata,agerenecesseestestimularenaturam,idquodsatisconcitatefit,sisintmaligniora,autexcedantrobore.Deprehensumautemusu&experientiaestcertoshumoreseuacuaripostcertapharmacasumpta,quiaaliud,procrasisua,aliternaturamcommouet,humoresagitat,partesafficit,uiasadornat,&c.Undecertumpharmacumuideatur.nisitamenquidinprocliuisitpositum,utquaeinintestinisleuiteradhaerent,autaliasfacilesequuntur:certumpurgarehumoremmodoquecerto.undeomniapurgantiaconsecutaeffectumsuum,exturbantstercora,&plaeraqueserosumhumorem,bilem&elutumintestinorumphlegma:quaedametiamsudoresmouent,&quaedamuniuersaliasunt,quaedamparticulariapurgantia.Humorqualitatesolaenocensalterandusnonpurgandus.~~Cumergoillipurgansdatur,quemnullushumornecquali,necquantomolestat(quanquamquisolaqualitatenocet,nonsemperexpurgaridebeat,sedplurimumalterari)naturamconcitatam,eiicereea,quaalioquincessissentineiuscommodum,manifestumest,quin&pharmacicalorem&aliasuiresresolueremultautilia,&partibusnutrimentasubtrahereunacumipsanaturairritataadpraueagendum.~~Purgansperuersedatum.Sinuerodeturmedicinacacochymicoquidem,atea,quaenonuacuetcertumillum,quiexuperathumorem,uelutiexbiliosononbilemsedpituitam;illarelictonoxio,innoxiumquisimulresistebatilli,exiget,&sicmaiusmalumcreabit.Purgantisnimiaquantitasaduires.Quodsietiamimmodicaquantitatepurgansfueritiniectum;(estautemcuiusquecertadosis,quaeaestimaturuariisscopismedicinae,corporis,lociaffecti,uirium,&c.)apertumest,siultrascopumegerit,eodemmodonoxaminducturumesse,acsinaturaenonmolestatecopiaprauihumorisfuissetobiectumquin&tuncmagisnocebit,duplicimolestiainducta.Nonenimexdelectuseuproaeresiagitmedicamentum,uerumnaturaquotisquesuppetuntuires.~~HocsiintelligerenonpotestParacelsicus,redeatadUulcanisuiregimina,&experietureundemignemillainreprodesse,inalteranocere,&aliquousquebeneagere,ultraquodsisinatur,corrumpatidquodargentiexcoctoribusinofficinismetallicisnonestabsconditum.~~Deuipurgantisattractoriae.Quodautemdeattractionedicitur,idnonadmittiturabomnibus,&sanecrediturfabulosumessemagnaexparte.Estautemphysicadisceptatiopotiusquammedica.~~Nihilenimrefertadcuramsiueperattractionempurgatiofiat,siueperstimulatamnaturamcertomedicamentimodo,utnauseafacta,concitatisuellicatisquefibris,dilatatisuiis,dilutishumoribus,&mutataqualitatealimentosainaduersariam&nauseabundam,quodfieriperdiuaporationem&aliasolet,itemcompressione,caloreattrahente&reliquis.~~Constattamencertodiuersimodemouerinaturamadiuersismedicinis.Hisitasehabentibusfacilisestquaestionisexpositio.Medicamentumuitiosumhumoremprouocat,siidpraebeatur,quodexperientiadocuit,inestqueuitiosus.Sinullusinest,&naturadomatillud,uimqueeiusextinguit,nihiladmodumformidabilesequitur.Sicontraagitfortiterpartibusuimaffertalterando,colliquando,incidendo,&c.&siquidhumidiadest,illudinfectum&nauseabundumfactumexcutitur.~~Stimulataetiamexcretrixpassimtrahitadintestina,nonsecusaccalefactirenesinDiabete,attractahumiditascorruptaextruditur,quodnonraroindiarrhoeis&Dysenteriisexperimur,adeoutnonnunquamobuiolentiamtractionis,mordicationis,&acredinissecedatsanguissatiscopioseeffusus.~~Diuersapurgantiumdiuersorumeffecta.Prodiuersitatetamenmedicinaediuersasequuntureffecta.Suntenimalielenes&benignae,aliaemalignae,aliaemediocres.Etquaedamcomprimuntursomno,cibis,uelmedicamentisdomantibus,astringentibus,&sistentibusnaturaeimpetum,idquodtamennonfacilefitinmagnisfurorib.Pharmacumpurgansdareestcircumspecti.Ideocircumspectimediciestdarepharmacum,quinonsedeatdomiquietus,minimequesolicitusquidfiat,siquidem,(utNeoparacelsus)sibipersuasumhabetomniaacturamnaturamrecte.NouimusquaedamaParacelsicispolliceritamdextra,utnihilincorporenisihostem,seuidquodpraeternaturaminest,aggrediantur,amoliriquetentent:MedicinaeParacelsicaenihilnisihostemaggredientes.sediduideturessecumelectuagentis;&experientiatestaturnonadmodumuerum.Stibium.Antimoniipuluiscertomodoparatusnonsentiturinullacorporissanaparteagere,sedsalteminaffecta.Sedindenonlicetconcludere,quodnontentaueritetiamintegras.PraetextusParacelsicorumhomicidiorum.~~Notumetiamestistopraetextuagyrtas,homicidiasuaexcusasse,quiasuummedicamentumsaltemquaerathostemabsquelaesionenaturae,quodsiquismoriaturinde,uoluntconstare,morbiuiolentiaperiisse,nonmedicina,quorumratioestfalsissima.~~Siuemoriaturquissiuenonmoriaturuimedicinaelatererectoabeunt.Neoparacelsusineademestsententiadumpersimilia&familiariapromittitsanitatem,&exemploexercitusauxiliarisostenditidem.Nosscimuscatharticapharmacaesseinstareorum,quosmalecontentos,seulatronespraedonesqueuocant.Pharmacapurgantiasuatinstarlatronumadopemferendamaccersitorum.Hossicogarisaduocareinauxilium,etiamsiuicerint,nontamencontentifacilediscedent.Itasuntpharmacaintegraenaturaeplerunquehostes,maleaffectaueropatroniexaccidente,perindeuttoxicomercuriusaduersatussalutemattulit,cumalioquinutrumqueinfestumsitnaturae.Phlebotomiaeremediumperseopponimusplethoraenoncacochymiae,quaesinonalteraripotest,medicinisconuenientibusautinedia,purgationeprofligatur.Phlebotamia.Cacochymia.Itaqueetiamsiutilisillesanguissitquiexitdumsectaestuena,nonminuscuratur,acsinaturaeumpernaresexpelleret,uelhaemorrhoides,autmenses.Copiaeratmolesta.Aliasnonurgentenecessitateeuidente,autspemaioriscommodiminusincommodumnegligatur,nonsolettemereincidiuena,idquodnonlatetNeoparacelsum.Sednequiduenenosuononafflatumrelinquat,intactumnonomisit.Galenicriminamultorumdelicia.Galenoposteaconuitiadicitproptermendacia&impietatem.Sedeaesuntmultorumdeliciae.Quisturpimendaciosecontaminauerit,uerepatuithactenussatis.Philosophiutarguendi.SiquisPhilosophusinrerumnoticiaaberrat,eumerrorisinsimulamus;sipertinaxestaduersusueritatem,falsitatemeuincendoobiicimus;mendaciumraronisiimprobussimulest.Neoparacelsoeaautoritasnonest,utstatimmendaciiignominiamimpingat,ubiquiserrat.Nosipsummentirisaepediximus,propterfalsitati&erroriconiunctamcontumeliam&improbitatem.Est&modestiineiusmodiconflictuargumentisrespondere,personaeintegritateseruata,nisialiisuitiisconspurcatasimulsit,&insaniatimportune~~.~~Hacte¬Tt5HactenusdedissensuGaleni&Hippocratis,dequeeiusdemilliuscontradictione.Redituradeuersionemquatuorhumorum,formatotalisyllogismo.Denuocontrahumorisquatuor.Quibusnutrimur,exiiscompactisumus,Dulcitantumnutrimur;Ergodulcitantumcompactisumus.EtperconsequensnecbilisnecMelancholiainitiumcorporinostrodederunt,contraacGalenusuoluitcumHippocrate.Tollitur&pituita,quaeestinsipida.Indeconcluditurita.Eoalimurquoconstamus:Elemenrisseuquatuorhumoribusnonalimur:Nonergoconstamusexillis.PropositionesdemonstranturcommunisententiaAristotelis&Galeni.AssumptumprosyllogismihabeturapudGalenumin4.desimpl.med.facul.cap.14.Syllogismiassumptumpatetperprosyllogismum.Uerumprosyllogismi(utrespondeamus)assumtioabipsoGalenoexplicatureodeminloco;quodScilicetdulcesitinaliqualatitudine.Nam&signatidquodpersedulcestatimest;uelquodtransmutationeabitindulce;autquoddulcehabetcommistum.Hicenimreuerasaporalimentariusest;reliquisuntUerbaGaleni?Dulcequidsignet.potiuscondimenta.~~ὅσαμὲνἐστινἀκριβῶςὀξέακαὶστρυφνὰκαὶπικρὰκαὶἁπλῶςἡντινοῦνἄλληνἔχονταποιότηταπαρὰτὴνγλυκεῖαν,ἄτροφαπάντ'ἐστιν&c.~~ubinonomnisacetositasnecamaritudonecacrimonianutrirenegatur,sedquaesimpliciter,absolute&exactetalisest.Saporesaliinutritiussuntcumdulci,auttransmutati.Inquitenimτρέφειδὲἅπαντατὰτοιαὖταμετὰγλυκύ¬τητοςαὐτὸδέκαδ'ἀυτὸτῶνεἰρημένωνοὐδὲνἱκανὸντρέφεινἐστίν.Quomodoa.fiantnutritiuaitaexplicat:ἐπίμικταδὲγίγνεταικατὰτρόπονδιττὸν:ἢἀνομοιομερῆταῖςοὐσίαιςὑπάρχοντακαὶδιαφερούσαςκατὰτὰμόριαποιότηταςἔχοντα;ἤἁπλὰμὲνὄντακαὶὁμοιομέρῆ,κατὰδὲτὴνεἰςἄλληλατῶνπολὺδιαφερόντωνγιγνόμεναμεταβολήν&c.ItaquenonestconsequensquodconcluditdetribushumoribusNeoparacelsus,illosnonalere.Etsienimpersenonalerent;cumdulcedinetamenconiuncta,uelalteratanutrire,nihilobstat.Paracelsicusqualitatesexcrementorumtribuitalimentis.Deindeexcrementitiorum&praeternaturaliumhumorumqualitatessapidasaccipitproalimentariis:~~nonattendensGalenum&reliquosnolentesnosexcrementisinutilibus&praeternaturalibusgenitosesse,sedexnaturalibusnutritiuis,quanquamAristoteli&semen&sanguismaternusaduterum&mammasconfluensutiliaexcrementauocarisoleant,relationetamenseucertocumrespectu,cumconstetsanguinemillumsyncerumessenutritiuum.~~Inmassasanguineaunusestactussaporergoidem&c.Unde&natialimursanguineseumassasanguineainquainsuntillihumoresomnes,actuqueobtinentomnessaporemeundem.Dulceaequeuocum.Exeotamencommuninutrimentoquaeuisparssumitid,quodconuenit,&hocilligratum&dulce.Est&homonymiainuoceDulce.Etenimiddulcecuiquamest,quodelectaturmaximequodqueappetit;Herbaenutritihumorefalso.utcapraesalicesamaraedulcesuauequesuntedulium.Itainsalsisquoquelocisnascunturherbaequaedam,quasconsentaneumestnonsolodulcinutriri;quodesttalesecundumnostrumgustum.Piscespelagii.Etdepiscibusgenitisquealiisinpelagoquidestdicendum?Uentriculusnonauersaturchylum,quanquamnonadmodumdulcem.Sanguisinuenisnonrarodeprehenditursalsus&biliosus.Atillopartesalinecesseest.Niliamdicimusdeporcorumdeliciis&c.Mistainillisdulcedo,autalterataqualitasadnaturamcuiusquenutrimentumpraestat,quodpostealinguadiiudicatinlacte,carnibusqueanimalium,sanguine&reliquis;quaetamensalsisuelamarissuntenutrita,ateiusmodiqualitatesnonhabentamplius.Quanquamautemlinguaenostraeinnutritisitasubstantiisetiamdeprehendantsaporestales:suntenimquaedamherbesalsae;quedamamarae;insipidae,&c.Etitadepomis&quibusdamanimalibus:inaliquibustamenlocumhabettransmutatioillaGalenicaaliorumsaporumindulcemqualisetiamnobissentitur.Explicatoitahocmodoassumto&consectario,nullonegotiocaditsyllogismus,cuiusassumtumestfalsum.InprolepsiuesaniamsuamproditNeoparac.dummistumidem,quodimpurumessefingit.Simplicinosnonnutririquisnonuidet?mistoergo.Athoccumimpurononestidem.Siest;quiddeessentiischymicistantoperenugantur,quodnonsintrespraeterelementa?Quorsumeademresoluunt,denuoinresdiuersas?Paracelsonecelementasuntimmista.Quaeuisenimiteruminelementasoluit.Dornaeusdequintaessentia.NecuerumestquodscripsitDornaeus.Quintamessentiamessespiritualemquandammateriamcorporaliterexomnibusuitamhabentibusextractam,&adsummumsubtilitatisgradumadductamperseparationemabomnibuselementis&impuritatibus;quaealiasuoceturrerumformaspecifica,quaesiaspecieremoueatur,adsuumgenusaccedat&c.EtexplicateamsymbolisParacelsicis,quodperabiectionemconfusionis&impuritatisimparitatisqueelementorumquatuorperueniaturadduplatamquintamessentiam&c.Mistumnonestseparatumabomnibuselementis.Fierinonpotestutmistumsitseparatumabomnibuselementis.Namelementasunteiusprincipia;quaesitollantur,peritmistum,redeunteunoquoquecorporeadsuigenerismateriam.Ridiculumestcorporeaschymicorumessentiasuocareformasspecificas.Mistionecorrupta,formammistiinterirenecesseest.Quastoliditateglorianturseeamretinereposse?Simateriaest,corpusest,neformaspecifica.Imositamsimplexresessetquintaessentiamistineutiquamhaberetuiresmisti,quaependentacrasi.Impuraeergosuntessentiaequintae;simistum&impurumidemsignant.Corpusetiamcorporenutritur.Siessentiaequintaesuntspecificaeformae,autspiritualesmateriae,quaenaturalianatomiaseparanturafecibus,&alunt,inquodtandemredigemur?Nutriens&nutritumhomogenea.Homogeneumomninohomogeneonutririnecesseest,adidentitatemsubstantiae,Spirituales&aereinonsumus.Spiritualibusergoessentiisillisnutririnonpossumus.Quodsinutrimur,utdeauriessentiaParacelsus,&capiextractoB.Portadicunt;necesseestessentiasillasnonessetamsimplices.Sanguismenstruus.Demenstruosanguineimperitiaesuaefigmentanonuerbisseduerberibusferularum,fustibus,lorisqueutdenobisloquitur,coercendareponendaqueeructat.Mensespersenonsuntuenenati.Quisillimalusgeniuspersuasitmenstruumsanguinemperseesseuenenatum?Naturameumdestinasseconceptuigignendonutriendoquesoleclariusest.Undepostpartumetiamadmammasreuocatur;ibiqueinlactisnutrismentuminfantibussalutaretransit.Imoetiaminmultis,inquibusmensesuelnonuelnontamcrebro&copiosefluuntabripituradnutriendum,utinuirginibusimmaturis,uetulis,&aliisquibusdam.Idautemnaturamoliturnoninhominesolum,sed&inbestiisquarumlacdumbibiteditueNeoparac.uaeillisiexuenenofactumesset.Citiusexeoperiret,quamilliquosSultanusCambaiaesputomasticataenucisFaufel,conspersoseuestigiooccidit,abipsoacunisintoxicatoinfectisstatimcibis.Nonnegamustamenincacochymicismultumcommisceriimpuritatum,aquibusfitdeterior;quin&alienorummisturamalignusnonrarosit,&interdumetiammoracorrumpitur.Quodcorruptumitaest,segregaridicimus,necuenireinmateriamautnutrimentumcorporis,quanquam&corruptionis&sanguinisilliussitlatitudoaliqua.Uitiosussoletcopioseeffundiapartu.Quodsyncerumpurumqueest;idappetitur,parimodoquoinintestinispermesaraeum&Epar,partesquesingulares,sitconuenientisappetitus&attractio.Quodsiinarboribus&terranascentibusfit,curnoninconceptu,embryonequehumano?Quodsietiamexpenuriabonisucci,aliquidprauiarripiatur(namnaturaegena&auidapotiusquamnihilpetatassumitobuiumquoduis)quaeuitiaindesoleanteuenirenotissimumest.Dedictisueteristestamentidemestruo.SedinarguendomenstruiuenenotandemilleTheologiaedesertoraliquidresiduiexlegediuinaarripit,netotumEuangeliumcumlegeexcoxisseuideatur.Proceditergoinmedium.Quidocetmenstruoaliinfantes,seuexeogigni,nutriri&augescereconceptuminutero,isfiliolapidemuelscorpionemobiicit:Galeniciquidamidfaciunt.Ergo&c.Item?Menstruainsacrisrepudiantur,&abominabiliaessedocenturuariisdemenstruataconcludenda,nontangenda&c.interdictis.Suntergouenenata:EtperconsequensmendaciumDiabolicumest,quodaiuntnutririfoetummenstruo.Priorparalogismusexplosionedignusest.PropositionemenimexDiaboliaquoplurimumartiscalumniatoriaedidicitNeoparacelsus,gremiopetitamhabet.Posteriorfallitconsequente.MultasuntinLeuiticoministerio,quaetangiprohibebantur:atconsequensnonesteafuisseuelesseuenenata.Sacrariumingressuri,autuictimamoblaturi;sanctospanesessuri&c.Cogebanturuitaremulieres,neccumuxoribusesse:Tuncneillaeerantuenenatae?Cuispermapraeteruoluntatemsecessit,siueidexcopia,siueretentricelabefactata,siuealiacausafactumesset,idemimpuruspronunciabatur.Atsemennonuenenatumsemperfuit.Pudorinaturaconsuluit,&quasdamresuoluitoccultasesse.Deusnaturaeautoreandempraecepitreuerentiamabhorrensabusum.Sanctumrequisiuitpopulum&c.Nondesunteicausaealiaegrauissimae,uttaceamciuiliquadamuerecundiaintalibusdictopopuloseacconmodasseliterassacras.Sipropteruenenumabominatusfuissetistud,curinnouotestamentolexillasilet?Curnonomniumuenenorumcontractusprohibitusest?Castimoniam,pudorem,animiquesynceritatempostulauit.Iussititaqueabstinereillis,aquibustanquamobiectisullapotuissetesseimpuritatisansa.Etsiquidimpuripolluissethominem,prohibuiteumsacris;uelutisicadauertetigisset,sianimalimpurum&c.Etquammultasacerdotitangereeratnefas?Illaneomniafueruntuenenum?Atnosnonpaucaetiamincibumuertimus.Sanguinemcomedere,seriointerdixit.Isneuenenum?Animumspectauitnoncorporismaculam.AlioquindicNeoparacelsecurleprososconsummatospronunciarepurosiussit?Nolotibiinostuumimpurumingererenaturaeἀποχωρῆματα.Extracastrainfodiebanturtelluriimpuritates.Uenenumnonesseeasperse,saginaporcorumostendit.BilemStranque&pituitamnonposseesseprincipia,quiaeexcrementa.Arguisporro.Sisolosanguinenutrimur,&reliquihumoressuntexcrementa,noneruntillaquatuorprincipiacorporumnostrorum.Uerumautemillud;Ergo&hoc.AssumtioprobaturdictisquibusdamGalenicisunoquePlatonico;quibusdicitur,quodbilis&melancholianullumcorporipraestentnutrimentum.Melanchthonabingratodiscipulouexatus,seuflagellatusabsquemerito.PhilippusMelanchthonhicdistinxeratinlibellodeanima;humoresquosdamesseincorruptos,quosdamcorruptos:Platonemloquidecorruptis.HancHancdistinctionemNeoparac.repudiat,&callidamuocat,quaeeludatphilosophigrauissimisententiam.DeGalenoaitquodidemfaciatcumPhilippo,pauloposttameninquit,quodrefellatdistinctionemeiusasserenspurgariabiissanguinem&c.Paracelsicusestdeprauatiingenii.Apparetundeillesuamnotitiamdecorporehumanosumserit;nempeexlacunisputrilaginosis;nonexpuritatescaturiginumipsarum.EtlicetsaepissimecitetGalenum;exindicibustamen&compendiisidfacitquorumaliquaextant.Iudicatergoutcaecusdepictura,&inignotomariuersansdestitutuseruditionisueraecynosura;nihilaliudagitquamnebulosum&obscurumsophistam,quiquamuisfallacemumbramproueroportuapprehendit,ratusseintutonauigare.~~Notumestmedicosstatuereexreinaturaincorpore,dumnutritur,cibumdemissuminuentriculumcumpotuuertiinchylumquiadintestinadelatuspurissima,aptissimaqueadalendumsuipartepermesaraeiuenulasadiccuruelanalogummembrumattractus,materiafiatchymi;~~aquorursusinepateconformato,excrementaquaedamsegregentur,quorumnominasuntbilisflaua;Segregatioexcrementorumsecundaecoctionis.atrapituitaque.DehisdicitGalenusquodsanguinemsuodiscessupurgent;quanquamintertiacoctioneitidemaliquidgignisoleat;quodtamencumserouelpersudoremueltranspirationemoccultam,ueletiamhaemarrhoides,mensesautrelapsumadcommuniauacuationumloca,utdepituitaapparetacerebrodestillante&adcutemdetrusishumoribuspropilissecedit.Haecautemexcrementanaturaliauocantur,&praestantaliquosususnaturaeinterexeundum.Quatuorhumoresalimentarii.Inipsamassasanguinea,nihilominusrestanthumoresquatuor,illiquealimentariidictinutriendispartibusdestinatisecundumsubstantiam,aquibusomnibussimulcumfiatsemen;nonimmeritoabHippocratedictumest;insemineportionesillorumhumorumesse.Insuntautempotentia,&nominanturmodoelementa,modonomenclaturisexcrementitiorumpropteranalogiamquandam.Soletautemuitioquodaminterdumtumipsesanguis,tumhumoresexcrementitiidegenerareinpeius.Sanguisbiliosus,pituisus&c.bifariamuocatur.~~Undeuocarisoletsanguisbiliosus,pituitosus,melancholicus,saniosus,proutmutatusestuelmistus,licethaeipsaeuocesnonraroetiamnaturalessanguinispartesdiscernant,aquibusnutriuntur,quaesubstantiaeanalogiarespondent,utpituitosae&frigidiores,partefrigidiore.~~Imoquaeuisparsmistaomnibussimulaliturpronaturatamensuaeapartemagis,cuiussubstantiamsortitaestcopiosiorem.Illiueropraeternaturalesappellantur,quiasuntplurimarumaffectionum&morborumcausae.Sed&cumexcrementaillaincorporedetentacorrumpuntur,autqualitatibusnoxia,fiunt;itidempraeternaturaliauocariassueuerunt.Haecdistinctioexnaturaipsapetitafacilisest,&somniaimperitiamqueaduersariifacileconfutat.Propositioenimconnexanihilhabetnecessitatis,necconsequentiae,propterhomonymiansanguinis,utetiamintelligunttyronesartis.SententiaePlatonis.Undeutrumquenondissentit.Sedconsentitinhacipsacausa.DefirmamentoexGalenoiamdictumest.DePlatonisautemsententiaquiddubitat?Elementa&humoresquatuorincorporisconsiderationeesseidemconcessit:Platoaitexquatuorelementiscorpusessefabrefactum;nempeterra,aqua,aere,igni.Exiisdemapertedicitetiamsanguinemessegenitum,licetaliomodoconcreuerit:exsanguinesecundumnaturamgignicarnes,ligamenta,ossa&c.Unumquodquesecundumpropriamrationem.SihaecPlatonicasunt:UtinTimaeoextant,quidopusestistisSophismatis?Bilen,cruorem,pituitamgignitradit;cumpraeposteromodocaroeliquatatabemmittitinuenas.Undesanguisunacumspiritumultusuariusqueemergit;quaeressitmorborumcausa.Quidmanifestius,quamillanominaapudPlatonemhicessepreternaturalium,&excrementitiorum?corrumpienimeauicissimtradit,&inficeresanguinem&c.Nominat&cruorem,quisitsanguinisdefluxusmitis&lenis.OmninoexPlatonenihileiestadiumenti.Negauithactenushumoresesseprincipiamaterialiacorporumnostrorum,atqueadeotemperiei&sanitatis,uerumirrito,inaniqueconatumisereestdebachatus.Morbiintemperieieueniuntpartibustotis,atrationecertielementi,autetiamomniumseutotius&c.Dictumautemetiamhocerat,quodsicutincontemperationeistorumnaturalifanitasesset;itainintemperiepreternaturaliprimumfigereturmorbus;~~quodquarationedictumsit,facileassequunturetiamhi,quibusprimisfaltemlabrisdegustatarerumnaturaest,nempe,quod,cumcompositioprimaincorporibusanimaliumsitexelementis,quaenominibushumorumdesignantur&qualitatum,&formaeiuscompositionisnaturalisuoceturcrasisseutemperamentum,quanquamhocnomineetiamqualitatumharmonia,quesequitursubstantialemmistiformam,designetur,undeexistuntpartessimilaresuocatae;~~cumafflictumhocipsumtemperamentum,&parssimilaris,omnibusuelaliquohumorum,&qualitatumimmoderatafueritreddita,morbusprimusexistatintemperiesdictus,quauocenonsimplexqualitatisexcessusindicatur,dequoHipp.Intempericsquidsignet.dicebatquodnegligereturamedicis,siquidemaffectio,&nonmorbusesset,eaquefacileemendabilis;sedsimilarissubstantiaenoxasecundamaliquamcontemperatorumpartem,itauttotumaffectumsitquidematnatusaffectusexdeterminatisprincipiis,interdumueroetiamrationetotius.Impossibileautemestmutatosubstantialitemperamento,nonmutaripartemcuiusest;idtamenprorationemutationis,quaeinterdumcorruptioest;interdumalteratio&c.Itaquehicmorbustumadhumoresreuocarisolet,&qualitates,tumadsimilarespartesipsas.Morbusintemperieinontantumcomplectiturprimassed&secundas.Nonautemintelligendaesuntsaltemqualitatumprimarumconstitutionespraeternaturales,sed&secundarum,dequibusHippocratesmentionemfecit,nechumoresexcrementitii,neccorrupti.&c.qualitates.Hienimmorborumcausaeessepossunt;nonmorbusipse.Necinhismorbusestutinsubiecto,cumcontentasintsalest,&neutiquancorporispartes.Intemperiespotestessehismoribusalimentariis&excrementitiissaluit.Quin&sineuitioillorumhumorumpotestinmembrisintemperiesesse,utquaealiassitcumhumore,aliassineeoDemorbisorganicis,&communi,tanquamconsequentibusexdispositioneorganica&unioneUu4&unionepartiumseuadintegrumsimilare,seuadcontinuumorganicumhicprimumnonagitur.QuaecontrahaecErastusdisputauitcumaliis;satissoliderefutatasuntacomiteMontanoUincentino.Quaeuerodictadeillissimilaribusmorbissunt,inquibusaffectuspraeternaturamdiciturinesse,modotitulohumorumseumaterialiumprincipiorum,modoqualitatum,modosubstantiaeeiusqueinterdumsecundumtotam;interdumsecundumprincipiacerta,siuecorruptiueseualteratiue:Paracelsicuseuidentemdoctrinamprioreeuertereconatur.Haecsophistanosterconatureuertere,&negare,humoresseuelementaseuqualitatesessemorborumprincipiaperse;idqueGalenicoaxiomate,utpateathuncsibiaduersarietiaminhacartisparteitacolligit.Omnismorbusperselaeditactiones.Sanguissalsus&salsapituitanonlaeduntactionesperse;Sanguisergo&pituitanonsuntmorbi,seumorborumprincipia.PropositiocertaestexdefinitionemorbiGalenoconsueta,inquanominatimexcluditurτὸκατὰσυμβεβηκός.Assumtumfirmatur;quiapersedicunturessedulcissanguis,pituitainsipida.Siperselaederent;quatenusdulciasunt&insipidalaederent;quodnonest.Relinquiturergoquodperaccidens;&sicmorborumprincipianonpossuntesse.Cupitsibiexplicariaduersariusalogicouero,nonabAristotelicoSophista,quomodohumorespossintdiciperseprincipiamorborum,sisalsedogignitpersemorbos.AristoteliciDialecticispretiParacelsico,quitamennecAristotelemnecRamumassequitur.QuanquamAristotelici,quorumprincipissententiasupraestusussaepius,nondebebanteiesseadeoinuisi;gerattameneimoremRamaeusaliquis.Aduersariusattendat.Crasisnaturalisinsimilaribusestsanitasearum;Dyscrasiaergomorbus.EtesthocRamaeumprincipium,contrariacontrariorumesseconsequentia.Iamsicutadcrasinbonamfaciebatbonahumorumantemistionem,atqueetiaminmistione,&conseruantesubstantiamnutritione,constitutio:Itamalaadmalam,quanquaminmistohumoresiamnonsintactu,sedδυ¬νάμις:necessequesit,siuniusbonaκατάστασιςlaedatur,etiamalteriuslaesamesse.Unumenimiamsunt,idquodRamusdicebateffectumessentiale,&speciemconfectamexmateriarummistiliumadingenerandamformamunione.Ueruntamenitasuntunum,utnonaequalisemperlance,sedexuperanteseueminentemodouna,mododuabusqualitatibus,modoetiamadiustitiamomnibusconspirantibuscoierint.Nutritionisratio.Poneiamsimilariumeamcontemperationem,utextiteritcrasismediocritercalidahumida,&secundaqualitasemerseritgrataquaedamdulcedocumodore&reliquisinculpatis:nosautemexiisdemnutrimur,exquibussumusgeniti:SicutiterumRamusdocetdeconsensucausarumconseruantiumcumeffectosubstantialiconseruato.~~Nutrimentumergoeritconseruandispartibussecundumnaturamsimile(Ramusetiamidemnominatsymboloessentiae)&itadispositum,ut&ipsumalteratummutatumqueinsubstantiameiuspartis,eandemacquiratcrasin,quodfiet,sisitnaturale,hocest,sanguismediocritercalidus&dulcis,autnonlongeabhisdistans,siueidsitactu,siuepotentia,utinpituitasanguinea.~~Caussaenimarguiteffectum,&hocuicissimillam.Caussamorbifica.Detursanguispraeternaturamconstitutus,utestsalsus&pituitasalsa:Ethaecqualitaseogradu,utsatissitadexuperandum:Namsiexuperaripossit,facile&mutari,autetiamquodalienumadhaeretseparari,parumautnihilinducetmorbidi,sedconcordiconsensuinpartissubstantiamibit.Fortisitaquesisit,itautnecsegregaripossitexuperans,necalterariauttransmutari,dumpronutrimentoassumitur,dulcedinemnaturalem.partis,salsedinesuauitiabit,&caloreexcedente,siccitateque,crasinmediocritercalidam&siccam,adimmoderationemdeducet,quodfitmodominus,modomagis.Humoresalimentariimorbicaussaefficieuspossuntesseatqueetiammaterialisseusubiectiuamodoquodam.Itaquemorbiinintemperieeritcaussaefficienssimul,&exparteetiammateria.lis,quianutrimentumest,quodqualeest,taleeuaditnutritum,cuminnutritionepermutuamactionem&passionem,euincentisqualitasgignatinalterosibisimilemspeciem,camqueimpressamrelinquat.~~Caussaautemnoneriteiusintemperieiperaccidens,sedprima&perse,quiaeffectusexeaexistitprimo&proxime,&necuiolentenecfortuito,sednaturaliter(intellectatamenhacuocegeneraliter,utdeterminatillascaussasRamus,quanquamaliomodouiolentiasit(acceptauoceAristotelicenonRamaee)siquidemnatureprimaeuisinferturmutationeadcrasinalienam.~~Calorenimexuperanscumsiccitate,immodicumcalorem&siacitatemindispositosubiectogignit,&itasimilitersecundaequalitaresproptermateriaminhaerent.Nonpotesdicerequodperaccidensgenitussitmorbustalisatalicaussa;~~quiasuaui&facultate,eaquedupliciactiua&passiua,nulloalienointeruenienteeffecit,quopactoalioquinnossolemuspersecaussamabaccidentalidiscernere,&tuSophistaexipsoRamo,sibeneintelligisdiscretionemcaussaeperse&accidentaliterefficientis,iudicabis.~~Iamquodconcludis,sisalsedoperseestcausamorbi,nonpossehumoremessecausam,idsophisticumest.Notumestformasinseparabilesesseamateria.Siquidagitperformam:inmateriaagerenecesseest.Haecitaquesubiectumpatienspraestat,cumcalorinfrigusseparatimnullampossithabereefficaciam.Cumergohumordiciturcaussaefficiensmorbi,manifestumest,qualitatumgratiaseuformarumefficaciumuocariefficientem.Ettuncitasimpliciterperhumoremintelligituruirtuseius,sicutsupradiximus,humorem,elementum,qualitatem,proiisdeminhaecdoctrinautplurimumsoleresumi.Humorelementariusestcausaessentialismorbi,alimentariuspotestesseefficiens.Attamenrationemateriae,etiamessentialiscaussaessepotest.Namcorporisgratiafitincorpustransmutatio,eaqueexpotentiadeterminata,cumnonquoduisfiatexquouis.Sumimusautemquodestsubtectummorbi,aliaconsiderationeproeiusdemmateriaphysica,&c.Itaque&quahumorestmorbidus,&quaformasefficacesalteranteshabet,sibisimileconstituiteodemmodo,quoetiamgeneratioeratfacta.Namsicutparsexsanguine,bile,pituita,&c.nonestgenita,quasuntillaipsa,sedquadispositamateria,&adagendumpatiendumqueadfinemcertaecraseos,aptaincertogenere,cuiusuimobtinetcommunismotus&plasticafacultas:Morbiprimisaltemortumhabentrationeelementariumpartium.Itanecmorbusasanguineestquasanguis,sedquaimmoderataqualitateest,Nonautemsententiaautorumestomnemplanemorbumgeneratim,exillisimmoderatisualdeexistere,sedsaltemillosquisuntintemperies.Paracelsus.inlib.detartaroquosdamhumoresfacitnaturales,utsanguinemphlegma,&c.Nequeetiamhumoressempersuntcaussaeefficientes,quanquaminsimilaribuspotentiaexistentesinomniintemperienecessarioafficiantur.Siquisnonpotestdiscernereinterillaprincipia,quaadgenerationemcontulerunt,&iamnonampliusinsuntactu,sedpotentia:quosdammineralesexquibustartarusdiciturgignimorborumcausa,&c.Hoshumoresautemitanominat:~~(undeetiamperindeestsiuehumoremuelhumoresdicasinsimilariafficisiueipsumsimilare,modosubstantiamdesignessecundummateriam,quaeafficipotest)&humoresincorporeiamconstitutoexalimentogenitus,utconseruentpartesinsuostatu,&hositerumseiungitabillis,quiobabundantiamsegregantur,eiiciunturque(unusquisqueenimhumorfacileexcessusuonociturus,dumincommunimassafitsuumexcrementumdeponitsuoordine,&modoutnaturaconstituitcitius,tardius,pronoxaeeuenturaeratione:~~1humorsalis.2.humoraluminosus.3.humorcalcis.4.humoruitriolatus.Internaturalesetiamglutineponit,reipsacoactussubscribereueteribuspene.)&deindeconsideratutrosquesecundumnaturam,&praeternaturam,isintotohocnegotioplanecaecutit.Neoparacelsusprosuoingeniofacileeademuideret,ni&odioinGalenicos,&falsoParacelracelsicarumnomenclaturarumsuperciliodeceptusGlaucomapateretur.IamsoluamusillumnodumGordiumgladioAlexandriRamiGalenicephysiceuerequeusurpato.SolutioParalogismi.Assumtioamphibologaest.Humoresistiautaccipiunturproefficientibuscausis,autpromaterialibusmorborum.Ibipersequidemlaeduntactiones,atnonproxime,sedinteruentumorbisicutomniscaussaefficiensaliainhocgenere.Hocautemexaccidenteappellantaliquisuomodoloquentesquidem,atrectenihilominussentientes.Hicautemcumsuntmateriamorbi,etiamproximeactioneslaedunt,oppugnatafacultate,quaeestexsubstantiaetalisratione.Morbusuidituressefacultaslaesa,atimmediateeicohaerere.Conclusioitaqueexambiguitateillafitanceps,perseinsententia,aliasautemneutiquamsequitur.Etsienimsintcaussaeefficientes,&materiales,tamenmorbinonsunt,cummorbustotiuspartissitaffectuscontinensmateriamsimul&formam,itaqueetsiuerasit,nontamenexantecedentesequitur.Humoresnonsuntmorbiipsisedprincipiaquaedamquorundam.Ramusdicebatessesophismaἀσυλλογισίας.Atprincipiaessenihilobstat.Causaeenimsunt.Itadisturbataestillatextura.PrincipiismorborumsimilariumuetustisopponunturParacelsicafigmentadesalibus&mineralibus,idquealiquaratiunculautapparet:Salsum(inquit)perseestcausamorbi:DeParacelsieismorborumcausis.SalsumSalsumestminerale:Mineraliaergocaussaesuntmorborum.PropositionemarripuitexGalenicodictodesalsapituita,&sanguine.Assumtioroboraturargumentoconiugatorum,quiasalessuntresimineralis:ergo&salsumseusalsedo.Paracelsusueterumpraeceptasymboliscorrupit.DiximussupraParacelsumsymholicisnominibusplaerasqueueterumresextulissecomparationeinstitutainterhominiscorpus;&resexternas.Ferripotuisset,siidfecissetiudiciointegro,&inexplicationesinecalumnia&deprauationeuerorumartispraeceptorum.Nonenimignotumnobisesthominiscorpusabelementisoriginemremotehabere,&tandemmutariuicissimresoluiqueineadem,utdicitur:Eademincorporealiquatenuseuenirepossuntquaeforis.Terraes,&interramredibis.Cumergopotentiamateriaeinnobissit,fierifacilepotest,uteademincorporenostroeueniant,quaeforis,praecipuecumforisalimenta&condimenta,quin&medicinaspetamus.Indelapillinascunturintranos,gignunturexuaporationibusquasifontiumscaturigines,&dumhumores&alimentaferunturperlocacaua,deponuntsabulum,&aliasἀποκεί¬σείς;obstructionesfaciunt,stagna&confluxus,cumsimilibus.~~Itadegenerantquaedamintranos,&putrefactauermesgignunt,sicutinterraeuisceribus,quaedamsalfuginosaeuadunt,caloreagenteinhumidumterreum,authumoreperexustapercolato,autmisto,quanquamexciborumsalsorumimmoderatousucontingatidem.~~Acida,amara,flaua,uirida&similia,utcuiquepotentiaest,itaadexemplumexteriorumintranosgeneratur,maximesinequeutiliaessecorporipossunt,nequeetiamexterminariobaliquodincommodum;nequetamen,utinstagnantibus,caloragenscessat,etsiquaealiacoincidunt.Obhancharmoniamferrepoteramusfacile,salemessesalsarumaffectionumcausam,quanquamsaliconiunctaesintfacultatesplures,utsiccitas,acredo,amaritudo,&c.Perindeut&inexternissalibusexconcursuuariorumsuccorum,autagentiumqualitatumdiuersitate&graduuario,itemeorumperquaecolantursucci,uarietasenasciturmagna.Symbolicisexplicationibusnoneuertunturueterumpraecepta.Sedeaassertionenontolliturueterumaxioma,salsumsanguinemesseincorporepraeternaturam,eumquesihaereatineo,&uimadhibeat,morbosgignere.Quodenimaliusdiceretdilutumsalem;idliceatmuriamuelhumoremsalsumappellare,secundumcuiusquenaturam&genus,salsumsanguinem,salsampituitam,amarambilem,&c.Ethoceomelius,quiadiuersitassimulhumoris,inquoheretillesal,indicatur,&exquopermutationemfactusest.Undefaciliusetiamadcaussasaliaslicetperuenire,quiaconstatubi&quomodonascanturhumoresisti.Possuntidemexpedireetiamsymbolici,sedobscurius.Insymbolicisobscuritas&incertitiudo.Longeenimmaioruarietasestinexternomundo,quaminhomine.Itaqueadcaussastamfacileperuenirinonpotest,quin&incertitudorelinqueretur,exsymbolisexternisnonparua.Nondiscedendumasermonecomprobato.Neccuraueterumappellationibus,&loquendimododiscedendumsit,apparetratio.Insuperetiamuariosuariesentire,&applicaremineralia,animalia,uegetalia,coelestiadeprehensumest.Exquodissensuquantaeturbeinuniuersanaturaexcitarentur?NerusticiquidemtulissentParacelsumsiuoluissetdisciplinam&linguameorumadeoimmutare.Addequodquadrupliciteromniaessentexponenda;quandoquidemquatuorfontessunt,exquiboriunturillasymbola,coelumscil.planta,animal&minerale.Necstulticiainsignicarentmetaphorequaedam,utquodeodemnomineappellarentaurum,solem&uinum,&leonemquocorhominis,&c.pretereaquod,ututomniaforentredactaadsymphoniamquandam,nihilominustamenadhucdubitandumforetdeidiosyncrasiis,queexgenerib.nonpatent,sedsingularinotitiasuntdeprehendendae.Nonleosaltem&aurumaliquidconfertcordi,sed&aliamulta,quorumtamentemperamentasingulariatantumdistantquantumipsa.Etmanifestumestinaffectionibuscontrariiscontrariaadhibendaesseremedia.Siessentiaeexternorumconspirantcumnaturalicordisstatu,parumefficientinpraeternaturali:Nonenimcertiessemusmorbone,quiinhexinabiit,&temperamentumpropriumdestatudeiecit,accessurumforetistud,annaturaepartislabefactatae.Estautem&illaἑξιςnonplaneextraconstitutionemcordis,cumnonpossitfieriutquiduisaquouispatiatur.Familiaritasmedicinaecumparteparuiestmomenti,cumnullamedicinadifferatuiresquousquepartemattingat,sed&priusexpendat,&c.~~Nequeetiamessentiaiudiciopraeditaest,utadcorpotiusquamadaliudaduolet,nihilobstanteillaἰδιό¬τητιuelσυγκρασίαcumcordisuisperarteriassitinmultispartibus,quibusrespondensβοῆθημαsimiliterseaccommodaret,autnonpatiatursepriusalterari,&inactumduci,quodsifitamagnacorporisintemperie,nescioannonoppressurapotiussitnaturamquamadiutura.~~Sed&concedimusaliquagrataessecordi,quaeeiappropriatadicuntur,quaeutsecundostatuconsentiunteiuscrasi,itaaduersoadyscrasiadissentiant,iuuentquecor,uirtutemeiusnatiuamaugendoadmorbidepulsionem.Appropriatacordi.Athicnihilestueterumpraeceptisdissonum.Medicinaenimpronaturacordisest,atmorboaduersa.Hocsaltemaccedit,quodnonsempermoderata,sednonraroimmoderatasitusurpandamedicinapromagnitudinemorbi,itemnonsemperspecificaillaadhiberipossint,sed&nonraroalia,utinuacuationibus&aliis.PraeparationismodusParacelsicusdubius.~~Haec&similiamultauetantmutariconstitutionemartisuetustae,necuulgareargumentumestinipsapraeparatione,&essentiarumexplicatione,propterinstrumentorumquaeadhibenturefficaciamtransmutatoriam,adeoutetiamsicertussisdeomnibuspraedictis,nihilominustamenquaestiohaereretutrumessentiareiextractaesset,ancorruptoprioregeneratumnouum,idqueutrumexessentia,anexessentiaeadhaerentibus,&graduneconuenienteanexcedente,&c.~~Tantamutabilitasestinrebus,utcomprehendihumanocaptuplanenequeat,idquodetiamDornaeusagnouit,cumscripsit:Dornaeiconfessiodeimmutationecraseon.tamuastusestgraduuminqualitatibusLabyrinthus,utnonsinemaximafallaciaquantumuisexercitatushacuiatransireualeatadscopumuerumrecuperandaesanitatisinmedicina:&pauloante:Nonparuirefertphysico,probecognoscerenaturam&complexionemrerum,cumexsuisparentibustumabexternisaccidentibus,incompositioneacquisitis.(NotaNeoparacelse)Haecetiaminartificialibussolutionibus&congelationibusimmutarisolent,&c.SolutioParalogismi.Hisergoseitahabentibusassumtumnegamus,quiaelenchoκατάτιfallit.Propositionemparalogismidealiquomorboaccipimus,nondemorboabsolute.Nonomnesalsummineraleest.Alcali.Quaedametiamsuntplantalia,utAlcali,quaedamanimaliaseuinhisgenitaquaepropriecompetuntanimalibus,utsalsedinesintrahominemeximmutatoseualteratoaliquohumore,autpermistionemuitiato.Mineralesalsum.Mineralesalsumilludsaltemest,secundumpropriumsignificatum,quodinMineristerraegenitumest,utmarinum,lacustre,fontanum,metallicum,fossile,natiuum,&excoctaperartem,utalibidisseritur.Quodsisimilitudinemafferas,praetersophismanihileffeceris.Similitudogignitsophismata.ReponimusautemNeoparacelsopropriumParacelsistarumprincipiumdesalepartiumanimatarum,quodidspeciedistetapartiuminanimatarumsale.Salanimatorumspeciedistatabinanimatorum.Namsiprincipiumproximumest;necesseest,utspecieisitsingularis.Salanimalisiuuandusanimali.Iamautemsisimiliasimilibussuntcuranda,animalissalnoniuuabitursaleminerali,sedanimalialio,eoqueuirtutisintegrae,utpossitsuccurrereeiquodestlabefactatum.Alioquinexnonanimali,incorporeanimalisdebebatpriusfierianimaleantequamiuuet.DissimilefitsimilenonperperUulcanumsedpartisinternamnaturam.Omneenimexternumdissimileest,&requiritutadsimilemnaturamdeducatur,nonperprincipiumexternum,sedinternumidquodiamnaturamhabet.Ubienimnaturanonest,ibimutatioadidem&similefierinequit.NequeestutadUulcanumconfugias.~~Tantumilleabestacrasi&naturapartiumanimatarum,nedicamhumanarum,quantummistumanimatumasimplicielemento,licetigniselementumnonsit,neisquidemquiinsummoaerefingitur,nedumflamma,quaeestferuoraccensus,quautunturChymiciutplurimum.~~Ignisnonestelementum.Uenterequi.Itanecuentremequinum,autbalneummihiobiicias,cuiuscalordicituressecontemperatus,&conuenirecumtemperiehumana.Nonidperpetuumest,necsiproportioquaedamest,propinqua&eademest.Animaliscalor&uirtussimilefacit,isqueinternus.Putredoutgignatbestias.Nonalius;idquoduidereinputrefactionibuslicet.Nonenimcaseuscorrumpiturincaseos,necpartesputrefactaeabeuntinsimilespartes,&c.seduictusilleinternuscalorcumsuohumidoeuolat,destituitquesubiectum,inquoalienuscalorexeoquoddeuitaliprincipioinest,autidconcepit,gignituiuum.Erysipelasexsaleuitrioli.CorrigisGalenum,monesqueErysipelasexsaleuitriolatogigninonexbile.Situsalemuitriolatumuocaseamremquamaliibilem(siquidemErysipelasexquisitumintelligitur)inuocabulononinreeritdissensus.Quaerendumergoquonomineillaressitpotiusdesignanda,uetere&consueto,annouoinsuetoque.Consuetisutendum.Apparet,cumusussitloquendimagister,&ualeantuocabulaexpactopersignificandiconsuetudinem,nonessemutandumgenussermonisuetus,nisifortenouaeresoriantur.InsanitquiinterteutonasteutoniceloquianmitituruerbisArabicisuelomninometaphoricis.Insaniecondemnatur,quitotlinguisexistentibusnouamfingit,autrerumnominaperuertere,uelutinouaBabylonecondita,absquegrauiquaeritnecessitate.~~Paracelsusutsanguinisuocem&phlegmatis,ita&bilis,seufellisretinuit,hocsaltemdiscrepansinlib.detartaro,modoconstantersentit(quaeresualdedesideraturineo)quodfelsitresstabilis,quaenonexpurgariegeat,siquidemnaturasuperfluitaseiussecedat.~~NotaParacelsumelementariosalimentariosquehumoresretinuisse.Quodsiattractumastomachitartarofuerit,urereibidicit,tabemquedolores&uomitusexcitare.SiParacelsusquoqueiudicauitnonintotumomniaperturbandafuisse,quidnosimpellatadmutationem,cumconstetresitabeneintelligi?SedtuNeoparacelseineolibroinueniesquatuorhumoresHippocraticos&Galenicos,nempesanguinem,quiadcorducatur,atrumsuccumquiadlienem,felquodaduesiculamsuam,&phlegma.Intelligeergonostroshumoresuobisnonadeodebereesseinuisos,cumprincepsuestereosnaturalesfecerit&fixos,quanquamalibialiterinterdumloquatur.Triainquouiscibo.Ineodemuoluminelegestriaesseinquouiscibosalem,sulphur&mercurium:sulphurseparariinintestinisadsecessum,saleminepateadrenes,&huncitidemexpelli:mercuriumsolumessesanguinismateriam.Sicredisnostramsubstantiamsimilinutriri&conseruari,eiexquogenitaest:uidequambeneistasintdicta.Consideraetiamquambeneistatriaprincipiasintinuenta.Duosecedunt.Tertiumnihilominusestcompositum.Namsiinsanguinemtransit,&sanguisquatuoristoshumoresconfessosParacelsohabet.quoddeliriumest,proelementisistauenderenisiquiuiscibuselementumest&quoduisexcrementum.Lepidusautemescumtuanoualingua.Profellemorbisico,seubileflauasalemuitriolatumsubstituis.Sacraeergoliteraenonsatcircumspectisdescriptaesuntuerbis,dumChristumfellepotumpronunciant.Moses&Dauid,&Euangelistaenonusisuntcastigatosermone,nisipeccaruntinterpretes.AtitaetiamGalenuseuadet.Cancerexquacausa.Decancrononexmelancholiaorto,sedsalemenstruo,&repressohemorrhoidumsanguinenositemdoces.Nescioanhaecsintinmineraliumgenere.Ridiculuminmineralbusessemenstruasanguinea&haemorrhoides.Ualdedubitodehaemorrhodibus,necdumabullometallicocognoui,mineraspatimenstruaspurgationes.utsicutsaluitriolatusestinillis,itaetiamsalmenstruus&haemorrhoidalisrepressus.MendaciadixisticumParacelsicis.Uobistamencredendumestitaesse,quiaexpeditissimiestisinomnitransmutationenaturali,sententiali,&uerbali,itautsiquispremere&urgereuellet,actumageret.ImpudentiaParacelsicorum.Nonenimuobispudorestcoelumterraemiscere,&nontantumatotasectaaliena,sed&uobiscontrariaaffirmareinductoaliquocolorechymicoexgradationibusParacelsi.EluditurSophista.~~Sedquaesotequandoillasymbolicatambenecalles,profernobisexSpagiriatuaartemillamaeternam,itapraeceptissuisconstitutam,utnontantumconuenientiammembrorumomnium&totiuscorporissecundumessentiamuideamusinmineralibus,sed&statimagnoscerepossimus,siquidnaturammolestat,&quomodonoceat,&reliqua.~~Indeproculdubioetiamexanatomiaessatahabebimuscertumremedium,quodlocumaffectumadunguemtangat,necnoceatulliparti,nisihostisuomorbumfacienti.Namcuminmineralibusmirificasitnatura,itautnonquiduissoluaturdestruaturue,tingaturautcorrigaturperquoduis;sedunumquodquepercertamquandamrem:statimuidebimusoculisipsisfacientessyllogismos,nonratione,sedorganouisus,inhuncmodum:tartarusinmineraexternacolliquaturperhancremincorporisminerainternaesttalistartarus,quimorbumfacit;Ergohaecreseiestopponenda.Necsollicitierimusdelocoaffecto.Iamenimexcatalogonostroitaexaminatasingulapatebunt,utstatimsciamusquidtartarocapitis,quidcordis,quiduesicae,quidrenum,epatis,uenarum,uentriculi&c.Mirumparadoxumquodmedicinanonagatinuentriculumnisiisaffectussit,&quidemaffectumproportionato.sitproportionatum.Nequeetiamsolicitierimusdecorrigente,deuehente,uentriculumdefendente&c.unaquaeuismedicinainatannoreitainformataest,utipsapunctatangat,necdignumiudicetuentriculumutineumagat,siinintestinisesttartarus;&fietperindeacparacelsusnarrat;quod,sisalinEpateestbitumenuelthusuelmastixinsalesredacta&pota,nihilinuentriculooperentur,quiaibisalnonest;sedprocedantadepar,sicutAlexandermagnusPersicumexercitumnoninmariprofligauit,sedadArbelas;quiainmarinonerat&c.Iucundaomninoesthaecphantasia.Quaedemethodicis&Thessaloscriptaextant,parimodoartemmedicamadmodumfacilem&breuemreddunt.Sedquisit,uthactenusnullussitinuentusquitamdextrecuret?ArsillaParacelsicanusquamestnisiinfebrilisomnio.NosterLauinganusRulandusexpeditissimesanatinsuiscenturiis.AtillenonestParacelsicus.HippocratemcumGalenononabiecit.MartinusRulanduschymicosatnonParacelsicus.Uestramartemtandemexperientiacomprobate.Deeffectupurgantiuminmelancholicisaffectionibusmultumdeclamasquidem;Purgantiamelancholicaintalibusaffectibus.sedneuerbuloquidemtuamexperientiamconfirmas.Nonomniainpurgantiumsuntpraesidioquidem;careretameniiscacochymicosnonpossecertumest.NecsolumpurgatGalenus:alteratetiam&roborat,reliquaqueagit,proindicationibuspraesentibus,tumpharmacis,tumdiaeta.Cancrumpurgatiopersenontollit.Quandochirurgiaopusest;nehancquidemomittit.Nouimusautemperquambene,quodpurgatiocancrum,praesertimconfirmatum,ut&lepram,&morbumgallicumnontollat.Inprouentutamenhumorumperniciosorummagno,causafit,sinequaadcuramperuenirinonpotest.Eaperacta&repetitautdecet,nonadeosuntstupidinostri,utnonetiamreliquaauxiliatentent,siquomodocurabilesitmalum.Paracelsicurainmelancholicis&c.Paracelsusdiciturfelixfuisseineiusmodisanandisperpraesidiaincancroquidempotiusexterna;inaliisperinterna,quopacto&illeipsepraescribitadlepramElem.&quint.ess.auri,oleumauri,&c.essentiamyster.&Elementumantimonii.&c.essentiaEllebori,chelidoniae,melisseualerianae,croci,mannae,bethonicae,iuniperi,Ambrae,quaeomniasuntinterna.Thurnesiusadcancrum,salemphaseol.Turneiserus.lupinorum,lunariaemagnae,ol.tartari1&uesicariae,quaeplurimumexterna.Aurumdiaphoreticum.EtcommendatBodensteniusaurumsuumDiaphoreticum,&uite,miruminmoduminGallicanalue.Thurnesiusessentiamercurii,elleb.nig.oleumGuaiacioleumsaturni,ophyrizi.Turbitsolis.magisteriumsalsae,ButyrumHermetis,quaepartimsuntexterna.EtiamParacelsicipurgant.Sedcumomnialustrauerimus;necabsquepurgationibusproficitis;necomnescuratis.Quidenimsibiuolunthaecinlepra:Elleboriquintaessentia;mannae,Antimonii,auri,chelidoniae,melissae,Bethonicae,iuniperi,Ambrae,Croci;ualerianae,perlarum;destillataaquaexfungispipereiscumaquaardente&similia;quorumquaedampurgantuomitu&persecessum;quaedampersudoresmalumeiiciunt;quaedamalterant&roborant,quosomnesscoposhabentetiamnostri?Galenicisnondesuntchymica.Necdesuntnobisitemchymica,ubiillisutilicet.InGallicalue,aequeacBodensteinadhiberepossumusaurumuitae,Diaphoreticum,&aliaspurgans,aequepossumussolismercurium,oleumGuaiaci,Antimonium,Turbit,minerale,&similiainuenire;necdesuntnobisSambuci,taedae,&aliaexquibusextractaeuiresmorboopponantur.Necinquartanaspiritumuitrioliignoramus,nectartarum,necessentiamLazuli,Ellebori,sennae&c.Itaincancrotumillisutipossumusinternis,tumexternis,ol.plumbi,aq.Sulphuris;aqantimonii,arsenicopraeparato;ol.aeris&aliis.Sednecdesuntmitiora,minusqueoperosa,ut&presentinecessitati;&uoluntatiaegrotorumquefortunisresponderemedicinapossit.Siuosnullautiminipurgationeinillis,quorsumpraescribitispurgantia,eaquesaeuissima?Siateidfierineges;aParacelsicisdeficis,&tenonillumesse,quemambitiosiillititulidesignant,ostendis.AdmedicosGalenicosquosdamnimisdelicatos,&supercilioseinsolentes.Admonenditamenhicsuntetiamnostri,utsuasupinanegligentia,fastidioqueturpinolintprostitueremedicinam.Eoenimuitioeuenituttriobolareshomines,agyrtae,fugitiuinebulones,&aliieiusfecis,meliuscalleantchymiam,quamexGalenicisquidam,saepeignorantesquomodoaquarosaceadestillaridebeat,nedumaliudgrauiusscirent.Galeniciquidamuentressuamdignitatemprostituuntapudplebem&optimates.Undeetiamilludincommodumest,utSummatesdeGalenicisnonadmodumhonorificesentiant,&nonsolitainaliisartibusalacritateliberalitatequeinacademiisordinemmedicumcomplectantur.Estautemhocquoqueualdeculpanduministisuentribuspigris,quodnihiladdiscerecurent,contentipraescriptisexueterum&plerunquemaleintellectorumcommentis.Hoccumsciantaduersarii,exultanttriumphantqueimpune,medicisillisnehiscerequidemineosausis,nisialiquidconuitiiexcidatrursum.Sedhocestpeneconmuneartibusmalum.Egoillosaqualiculospotiusquammedicos,Galenipyretum&nomenpraeseferreagnosco;alaboriosoueroGalenotantumabesseputo,quantumabindustriainertia,abalacritatesegnities.FalsiGaleniciinfamantetiamueramchymiam.Boni&sedulipostremastenent;industriiparatiquemendicant.Atpinguesomasi,quibusautoritasexuentrepetitur,primaoccupantsubsellia:inquibusilludteterrimum&uitiosissimumfalsariorumgenusest,quodomnemdamnatchymian,&aduiuumdepictumestaNeoparacelsonostro.Eiusmodifuciadeoprocacessunt,utchymicammedicinametiamueneninomineinfamareausint.Sedilliuicissimiusteaccipiuntur,irrisiaquouisfurnarioministro.Dehydrargyro.PorroNeoparacelsusaitmercuriiauxiliumomnibusinfideliummedicorumlibrisincognitumesse.SidemorboGallicousumeiusintelligit;uerequidemsitlocutus.Atsimpliciteritanonest.Galenusfaciteiusmentionem.Atquantumprositautnoceatignorat.Meminit&Dioscorides;sedisnoxiumsaltemtradit.Aeginethaquidemdeleteriumessescribit;dequibusdamtamendocet,quodcalcinatuminmisturaaliquadederintcoliciselliacis.Illacalcinatioquidaliudestquamchymicapraeparatio?Mercuriusnegaturperseesseuenenum.NotentstudiosietiamGalenicosquosdamnonomninodamnareinterniusushydrargyron;&potiss.DeGallicaeluismedicis.Fallopius&Massariaaperteneganteumperseuenenumesse,siquidemsalubriterdeturiumentis&infantibusaduermes.Seddehocalias.UideatNeoparacelsusneminussitcatholicumidquodposuit.Debacchaturautemsatisatrociterineos,quiGallicaniscurandisoperamnauant,quasipostfrustaaadhibitaspurgationesaegrosmittantadcarnificeschirurgos.Malorummedicorumculpanonobiiciendaarti.Nondebuitistudconuitiumcommuneomnibusfieri,&totiartiignominioseobiici,siquifuciinterGalenicosmaletractantaegrotos.Nouimusmultos,quifeliciterinillomorbocurandouersantur,adeoutaParacelsicotantumnonpossitpraestari.Uerumillinonpurgationibus&sudoribustantummacerantaegrotos.Gallicaeluesuixcurabilissinesudoriferis&purgantibus.Nondesunteisetiamspecificasua,quanquamuixunquamillemorbusimpuritatumcopiosissimussissimusautor,sinediaphoresi,&purgatione,persolaalterantiapossittolli.Turbitumminerale,&aurumpraecipitatumcumoleoGuaiacicredunturpraestantissimaremediaesse,postaurisulphur&essentiamseulapidemphilosophorum.Atnullumexillissaltemalterandosanat.Utriusquemedicinaetitulus.Detituloutriusquemedicinaenonsuccurrit,quemquamnostrumeousumesse;necissoletinacademiis,nisifallor,conferri.DeNeoparacelsoueroconstat,quodaliquandocalendariumediderit,cuiinscriptuserattitulusplanenouus;Mag.U.Med.nempeutriusquemedicinaeMagister.Uideatquoiuresibihunctribuerit,siquidemGalenicaeiadeofoetent,quanquam&perseridiculumeratmedicinaemagistrumsibiaffingere;cumnonsoleanttalescreari.Paracelsicirapiunttitulos.Stultitiaeargumentumidesteximium.Sicut&alterum,quosePhilosophum,Theologum,Medicum,tanquamaltertrismegistusnominauit.NuncdidicitsePhilosophum&medicumErfordensemnominare;uerumomniarapta,nonaccepta.Forsignoscendumest.ProdeuntenimiametiamDoctorandiinutroqueiure,nedesitetiaminfantibushonorariumnomen.SedexhumoribusscireGalenicosnihilposseitatandemarguitur.Exhumoribusnonposseessedemorbisscientiam.Quoquidpriusdatur,exquocausaueriuspossitassignari,exeononpotestoririuerascientia.Inhumoribussemperaliquiddaturpriusexhumoribus;Ergononpotestuerascientiaacquiridemorbis.PropositioprobaturAristotelicotestimonio,quodicitur;Scireest,quandononfueritaliud,authocautquodsit,autens,(quodest)cumnonaliapotestreddicausa,quamquaedataest:Itemtuncmaximescimus,quandononampliusextiterithocaliquidaliud;(quodest,)quandonullapraetereareicausaexistit.Assumtumfirmatur,quiasemperaliquiddaturpriushumoribussalsis&acidis&c.Cuicausamorborumasscribaturuerius:EtHippocratesetiaminfinitaesseasseruit.Est&aliusparalogismustalis.Quisophistice&secundumaccidensscit,Sophistaest&uerascausasignorat.GaleniciSophistice&c.Quiahumorumnoticiaaccidentalisest.UerasergocausasinmorbisignorantGalenici.Complexiohaecconsectariisluculentisillustratur,congerunturenimconuitiainGalenicos:ConuitiaGalenicorumplaustralia:quodtalesnonadmittanturadartemmedicam,sedsintBaculariiTriobolares:quodinfeliciterproptereacurentiquodfortuitocurent,idquoduetueritHippocrates;quodPalingeniuspridemtalesmedicosexagitauerit:Pliniusineosinuectussit,&potissimuminGraecosunacumCatone:quodsintEmpirici,autoritatibusuetularum&Doctorumdediti:pixideseorumcontineantuenena,titulispromittentibusremedium:fatosanauerint,nonscientia:uiolentas&exitiosasmanusadhibeantaegris:aIureconsultis&magistratunotandi&condemnandimorogalenici:monstramedicaexurbeeiicienda;quibuspraxissitinterdicenda:quosCatouerberibusadnecemmultatoseiiceret&exulareadpoenos,Gades&c.cumlibrisiuberet:quialienispedibusambulent,alienisoculisuideant,alienamemoriasalutent:EodempharmacoGallos,Italos;Germanoscurent,ignarieius,quoddicitur;lex&regio:ItemquerelaeSymphorianiCampegiideexoticis&alienisaceruantur.UerumrespondendumestordinesPrimiparalogismipropositioitaenunciata,ferripotest.Namdeueritateexactioreloquitur:Unumuerumestinuno:Duoitaquequorumalterumueriusaltero;nonsimulscientiamgignunt;sedpriusaboletposterius.Neoparacelsitamenπίστειςnonferunthancsententiam.Uoluntenimexposteriorenonexistereueramscientiam,sedexpriore.Falliturautemturpiter.Scientiauelexprimisueldependentibusexillis.Aristotelesuultprimamscientiamesseeximmediatis;nonnegansetiamtuncsciri,siquispereacognouit,quaeexprimisdependent,uelutiperdefinitionemquaeexcausisessentialibusprimisextructaest.Idquodinmetaphys.lib.3.tex.10.est,cumsingulacognoscamusperdefinitiones:Principiauerodefinitionumsintgenera:necesseestdefinitorumetiamprincipiageneraesse.Ubiscientiamperdefinitionesessedocet;atnihilominusdefinitionumsuntaliaprincipia&c.ExplicatiosententiaeArist.Sententiaquamexphilos.allegatnonrepugnatdictis.Itainquit:μέχριτούτουζητοῦμεντὸδιάτι,καὶτότεοἰόμεθαεἰδέναι,ὅτανμὴᾖτιἄλλο,ἢτοῦτοἤγινὸμενον,ἤὄν.τέλοςγὰρκαὶπέραςτὸἔχατονοὕτωςἐστῖν.Quaeritdemonstrationesinter,quaenamsitmelior,uniuersalisanparticularis;dicitquequodilla&interaliaargumentaaffertmodopositum,quodscilicetquandoaduniuersaleperuentumsit,porro,inquirerecessemus,&putemusnostuncremomninoscire,cumnonsuperestaliquidaliud.DeprauatiodictiAristot.Nosterantagonistanancrationemitadeprauauit,quasistatuat,illamsolamscientiamesse,quaeestexultimo&uniuersaliterprimo,&quasicausaeposterioresnonsintuerae,quodmanifestumestabAristotelenondici.Primascientia.Scientiaorituretiamexsecundariis,atnonprima,quaenonestnisiexprimis.Primaqua.Primaautemilla&uniuersaliainunaquaqueintelligitarte,quibusineaipsanihilestprius;nonquodiisabsolutepriusnihilsit:UelutiArithmeticaestbenenumerandiscientia:hocaxiomateineaartenihilpriusest.Itaqueestprincipiumἄμεσον.Inunaarteprius,inprioreartepetestesseposterius.Atnihilobstat,quinquodinhacartepriusest;idinaliasitposterius;sicutmedicorumaxiomatainsuaartesuntprincipia;quaeinPhysicissuntposteriora,&exaliisdeducta.Itaphilosophusuniuersalequidemprimum&ἄμεσονponit;atnihilominusidconficitinductionesingularium.Principiasuntaxiomataartium.NouitNeobaracelsusPhilosophoscientificaillaesseaxiomata&protases.Athaecoriunturexargumentis.Argumentorumnotionesdependentasensunihileniminintellectuest,quodnonpriusfueritinsensu.Sensiliaporroprincipiahabentulteriora;usquedumadmateriamformamqueprimam&efficiensseumouensprimumperuentumsit;SicGeometriasuasessentiasexphysicaaccipit,inquasuntdemonstratae.Eamautemitatractatutgignataxiomataprimaimmotaque.Itadereliquisest.Poteramushaectestimoniis&sententiisphilosophisatissuperqueroborare.Seduerumperseαὐτόπιστονest,etiamabsquetestimonio.Paracelsicusrepudiatistestimoni&Dialecticisperipateticisabutitur.EtNeoparacelsusnontantuminpraefationemortuisliterisreiectisaduiuumuulcanumconfugerat,sed&pauloanteDialecticosAristotelicos,uocaueratAristotelicosSophistas.Saltemhocadmedicaapplicemus.Medicapraecepta.Inhacfacultateposterioraaxiomatadimanantexprioribus,sunttamenscientificanihilminus.Quaeetiamprimasunt;utmedicinaestbenemedendiscientia:eaortumexphysicahabent,inquamederieffectumestinsubiecto,scientiaueroadiunctumalicuiusinquemcadit.Etipsumbenemedericatholicum,exurgitexsingulisaxiomatiseiusartisusqueadspeciesindiuiduas;quarumhaeuicissimperinductionem,quaeattingitsensum,patent.Uniuersaleinnaturaposterius.Itacumdefinitioartismedicaeinrationesitprima&uniuersalssima;nihilominustamennaturaposteriorest,cumuniuersaleautnihilsit,autposteriussit,testephilosophicaueritate.Iamquaestiositdemorbis,quomodosciantur.Dicitphilosophussciriposseexproximiscausis;atnontamperfectesicutexultimis,seupraeceptismediciscatholicisprimis.Atquiexhis&discuntur&docenturmedice.Quorsumergosophistanobisilludit?Sedproponanturillapraecepta.Dicimusintemperiemnasci,cumnaturalissimilariumcrasislabefit,quodtuncfit,cumaliquod,automniaprincipiapraeternaturalitersuntaffecta;principiaautemmaterialiaerantquatuorelementaseuhumores.Inhocstarusest.Negataduersarius;quiaaliquiddeturprius.Nosuerouicissimdicimusquodquanquamdeturaliquidprius;idtamenquiautgenussehabetadspeciem;nontollitscientium:Atinmedicinaneutiquamdatur.Sienimpergasulterius;medicinaesubiectumdestruitur;quonecessariocollabiturarsipsa.Deassumtiprobatione.Hicergocessandumest.Atilleassumtumprobat;quiasal,uitriolum&c.sinthumoribussalsispriora&acidis&c.Dicimushominemdelirare.Cumhumorille,medicisubiectisubstantiadebeatmanere,necmutariinsubiectumaliud;necmedicuscircasaleminmorbooccupetur,autuitriolumdumessentiameiuscognoscitimpossibileestsalem&caeteraessepriorainartemedica.Est&elenchusκατάτιEtsienimsalsedineseusalsaaffectionesalpriorsit;nontamonsubiectomedicopriorest.Assumtoergonegato,&probationibusrepudiatisparalogismuscollabitur.Hippocratescuminfinitarummentionemfacitdesingularibusloquitur,nondepraeceptisquaesuntcatholica;nequeetiamdehumoribus&elementis;sedhisquaeexillisuariesuntmista;quorumcrasesreueranemopotestnumerocomprehendere.RetorsioparalogismiinParacelsicis.Attendantstudiosi(namhorumgratiahocscriptumestconcinnatum)PropositionemsophismatishuiusaffabreretorqueriinParacelsumposse.AnteenimostendimusParacelsumdocere,quodcibusintriachymicaprincipiadiuidatur,eequorumunoquodestmercurialefiatsanguis,&exhochumoresfixi.Debetautemprincipiumultimumesse,necampliusdistribuiinheterogenea.Assumamusergoadpropositionempositam;quodinprincipiisParacelsicissemperdeturaliquidprius,sicutostensumest;Consequensergo,Paracelsicosuerascientiacarere,siquidroborisestinparalogismo.Sedadnostra.~~Nemocumdeaxiomatismedicis,quaeaguntdeprincipiis,loquimur,putetnosillosintelligerehumoresomnino,quiposthominemgenitumexcibofiunt,autexcernuntur,autetiameuidentesexistuntmorborumuelaffectionumcausae,dumincorporeuelqualiuelquanto,effectuuepraeternaturamsaeuiunt;~~Explicatiosententiaedehumoribuselementariis.sedprimumdehissentimus,quisuntsimilariumelementainprimageneratione,quiquearguunturposteainnutritione.Harumstatuspraeternaturamprimomorbosdiciturcausarematerialiter,autetiamsubiectiueunacomprehensisipsiselementis,aquacunqueetiamcausalaesioextiterit.Ethocapertumestindiscrasiispraeternaturalibus,quas&curamus;iteminsolutaunitateperputredinemueluimexternam;&quiaadeasdemcrasesprimasreuocanturetiamactionesquaedamorganicae,&sintpartessimilaresorganorumseuorganicarumconstitutionumprincipia;licetillaehabeantsuamformamseparatamabillis;sicutinargumentislogicisdefinitioexcausis,exhisexistitquidem,atsuampersenotionemprimamnudamqueobtinet:Ideoradixprima&origoitidemspectaturinprincipiisadquaeredeunttandemomnia,suntenimuniuersaliamaxime,sicutinarteinuentadefinitio,exquaoriunturomniareliqua;&adeandemredeunt,quanquamquodquepersesuumhabeatpraeceptum.Itasehabetpriorparalogismus.Responsioadposteriussophisma.PosteriorpropositionemexAristoteledistortamhabet.Sophisticumquid.Uocatillesophisticumidquodelenchissophisticispeccat,&potissimumcumfortuitae&accidentariaecausaepropersecausissumuntur;ueluticumquisspretisautnegatispropriisprincipiisartiscuiusqueexotericaassumit.Itemcumignisuirtuterescorrumpuntur;&posteaidquodemergitnatura&essentiareidicitur,sicutparacelsici.Accidentis&noncausaeSophisma.Hisduobusmodisaccidentaliscausaprouerasoletsumi,siautafortuna&casu;autuiexterna,adquampertinetetiamars,naturaeaccommodataquaenonestprincipiumnaturaliumsedartificialium.Opinio.Philosophusomninoscientiamessenegat,sedopinionemundeoriturSophisma,siquisaccidensprosubstantiasumatcumexillononpossitessescientia,utpotemutabili&fortuito;Accidens.Itaenimdefinit,quodsitid,quodnecsempernecplerunquesit,sedcontingens.Uide10.Metaph.InGraecoCap.6.ExartepronunciaredenaturaSophisticum,sicutarssitexternumprincipium.Quiergoexartepronunciatdererumnatura,cumexaccidenteidsit;issophistamagit.DeGalenicisnoncuro.Namfieripotest,utGalenicuscumGalenoinuisusrationedeliret.Atdemedicis,quatales,assumtumnego.Perpetuitasaxiomatumartis,exeiusessentiaexstructaest,necsecundumaccidens,idest,exarteUulcania,fortuitomotu,&c.Sedpropriiscaussisessentialibus&finalibusinprimis,indeetiamefficientibus,effectis,subiectis,adiunctis,&c.scientiamparit.Assumptiprobatiofriuola&inanisest.Axiomatamedicadehumoribus.Axiomataenimdehumoribusneutiquamamedicoperaccidenssciuntur,sedperseexartissubstantia.OmniaautemillamedicisnostrisascriptaegregieconueniuntParacelsicis,utpartimfacilepatet,partimanobisdictumexpositumqueest.DeconuitiisinParacelsicosrepercussis.Nuncadflosculos&fructusconsectarios,Neoparacelsiuirulentia&procacitatedignos.Omnesredeuntinipsumautoremunicosaltemaxiomate,nempehoc:Quiartismedicaeabinitiomundiusquehuccomprobataprincipiainternarepudiat,&exoticaquaerit,isabartetantumabest,quantumabeiusprincipiis,quantoquepertinaciusinexoticishaeret.~~IamassumedeParacelsicis,&nominatimdenouoseurecensnatoParacelso,&conclude,quodabartelongissimeabsit,consectariaillapurchreemergent,nempequodutimmunduscanis&amicalutosus,autanguis&uiperasacrariomedicositarcendus&reliqua~~Canis.~~.~~NuncYy5~~NuncergoNeoparacelsusilletriobolarisBaculariusest,utquiprincipiamedicascitquidemaliquatenus,at,sicutpastoratumsuum,abiurat,&pernegatconstanter,quograuiusomniailla,quaeinaliosiecit,inipsumimpingendasuntcrimina.~~BaculariusTriobolaris.Fortecurans.Quiautemfortuito&infelicitercurent,siignoratNeoparacelsus,consulathistoriassuorum,&noscatseipsum,uidensquidsibimanticaeintergosit.Cumueramedicinaeaxiomataneget,nequeetiamphysicamteneatueritatem,&remotissimusabarteintenebrispalpitet,sicurat,quidaliud,inquoconfidat,habet,quamfortunam,&fatum?Alienaeproessentiisporrigens.Essentiasrerumputatsedare,&neulloquidemdignoargumentoostenderepotestid,quodpraeparauitessentiamreiesse.SalemUenerisporrigit:atidestuitriolataaerugo;praebetspiritumuitrioli,atestphlegma.Comeditarsenicumsicutbutyrum,atinterimstercuseius&cadaueroffert,cumensarsenicalenonsitnisipurumputumuenenum.Ensarsenicale.Sicutauteminmedicinarummateriaerrat,itauagaturfortuitoinmorbis,quosexsalibusmineralibus,uitriolatis,aluminosis,tartareis,&c.Morbiexsalibus.conficit,cumhaecnihilsintnisisymbolicauocabula.Itaqueproreumbramreiarripit.Exhisduobusnecessariosequituretiamtertium,usumsc.UsusmedicinarumParacelsicarum.&applicationemessefaliilacissimam.Fortunaipsiconciliauitaliiquamexperientiampermultorummorites,&acerbascruces.Huiusfiduciaexulitat,&c.Itaquesiomnialustres,seipsumegregiedepinxittotconuitiis.Neautemdesuogregenegareinfeliceseuentusposdsit,totuirorumfidedignissimorumconinotataehistoriaeeuincunt.Aliquasadduuxissefortenonuidebiturextraoleasesse.HistoriaecurarumParacelsicarum.BernhardusDessenniusColoniensismedicus,integrumlibrumolimdecurisParacelsicis&historiisedidit,inquoiucundaextatquaedamnarratiodequodamParacelsicomedico,quemmirismodissaepiusexcruciauitEpilepsia.ParacelsicusmediciisEpilepticiascurarinonuult.Interrogatuscurnonuteretursuisilliscertissimis&mirificismedicinisexcraniohumano,sanguine,chelidonia,uitriolo,auro,&reliquisessentificatis,salsatis,mercuriatis,sulphuratis,&c.respondit,nonqodolimMahometillecallidus,senonEpilepticumsedEnthusiasticumesse,&rapiadcolloquiadeorumadmontemUeneris,uelantrumpatricii,&c.sedsimpliciter,Nollecurari,sedsuooblectarimalo:quodestincredibile,modosanafuitmente,&noninstarilliusquiliberatusmelancholiaabamicis,Polmeoccidistisamici,nonseruastisait.NostriParacelsicipodaegrae.DicitHubnerusquodpodagrafrequentermolesteturetiamNeoparacelsus:Interrogeseundem,siadeoscientificusest,&Apodicticusinremedica,curnonpodagrasesualiberet,&tartarumillumsalemqueinimicumcolliquet&expurget?Libr.4.detartaroc.1.RespondebitforteexParacelso,tartarumistumexglutineesse,cuiaccesseritsalminerale,itafirmatumcompactumqueutsoluinequeat;Athisipsistollerenodosamdidicitmedicinapodagram.D.ZuingerusinpraefationeSantisArdoynideuenenis,refertilluduulgatumdehis,quilaudanoopiatousi,tandemcontrariomorbointerierint,idquodnosnonmultumurgemusquidem;esttamennotatudignumpropterpericulum.CratonishistoriadepodagraexasperataaParacelso.~~MagnusilleuirCratoinEpistolaadErastumcommemorathistoriamintegramdeTheophrastoParacelsoexD.BertholdoaLeipaBarone,&MarschalloregniBoemiciacceptam,cuiuspatercumlaborassetpodagraintermittente,&exHeluetiaParacelsum,podagrarumalexipharmacum,euocasset,diciturillemedicusintantumnihilprofuisse,utCromauiaeagentemaegrumtotumartrithicumreddiderit,lectoquecontinuoaffixerit.~~Paracelsusexlaesooculocaecumfacit.DeindecumipseBertholdus,illiusfilius,parumoculorumalterolaesusfuisset,seuutuerbahabent,leuiteraffectus;Paracelsusitasanasse,retulitidempatiens,utistooculoinposterumutinonllrit.ParacelsusterminaleuiauertitinEpilepsiamlethalem.Est&tertiumineademnarrationeexemplum,quodsc.torminaleuiaconiugisD.BaronisIoan.aZerotin,itadepulerit,utepilepticamfactameodemdieocciderit,ipsequeprofugusinHungariamcucurreritquantumpotuerit.Sed&paterBertholdicuratusgrauioremaloinlducto,paulopostdoloribusmaximiscomfectusobiit.CaesarisiudiciumdeParacelso.Imperatorfertureumnominassemendacissimum&impudentissimumimpostorem,hostem&osoremomniumdoctorum.InAustria&Hungariaadditur,paucoscumautnulloscurasse.HaecCratoibi.InepistolaadMonauium,mentionemfacitidemTurpethiminera.Turbithmineraleprimoiuuatpostoccidit.lis,quousisintquidamGallicisatiscommodeinitio,atquibreuipostperierint.Cinabarisuinadatur.MeminitetiamalteriusquipueropulueremEpilepticumexuiuacinabaridederit,dequaexperientiaesuaetestimoniumaffert,quodinrobustiseaexcitet,utuixferrepossint.puero.NoxaXenechdi.ExXenechdoParacelsiexulceratumpectusretulisseCreckhouiumasserit.Magisteriumperlarumcorrodituentriculum.~~AliaadMonauiumepistolacommemoratUuoyseliumsenioremsibirecitasse,EpiscopumUyratislauiensemCasparumLogium,aParacelsicoquodamsumsissemagisteriumperlarum,cuimortuotunicaeuentriculinigrae&corruptaeapparuerint:~~eodemeuentuusamesseconiugemMarchionisIoannis,inquauentriculitunicaeplanefuerintcrosae.Acetumdestillatumcrudele.~~ScribitautemAndernacusdeacetodestillato,quodexeoserapiumfactum,&potumaliquibustuleritconuulsionem,&quoduulgaresmediciidquartanariispotumexhibeantnonsinemortispericulo,siquidemilludduasuentriculitunicas&peritonaeumpenetret.~~Estautemidmenstruuminessentia&magisteriomargaritarumParacelsicarum.SalUenerisGramani.Caueantsibiilli,quisalemUenerisGramaniinusuhabent,nesepulchrosuoinscribicurandumsit,Gramanianosaleerosumuentriculumipsisintulissenecem.Erastusindisputationedeproprietatibusmedicamentorumcapite65.Antimoniiuitrum.recitatseAntimoniiuitroterusumsinefructu,quanquamcummaximodoloremultabiliosa&pituitosaaegrireiecissentuomitu:exaliquibussanguinisgrumosesseexcretos.Ibidemhaeextanthistoriae.Referebatnupermihi(inquitErastus)medicusillustrissimiprincipisD.MarcusReecklauu,seexnobilifoemina,cuifuissetexhibitum,audiuisse,uisameiesseanimamecorporeexiisse,&c.tandemperrupissemedicamentum,&aluumturbasse.AffirmauitmihiMarchionisBadensisPhilibertimedicus,sealiquotnouisse,quibusexeiususuuenaeinpectore,autpulmonibusruptaesint,quiquephthisiciperierint.Pharmacopoeietiamnostrifamulussumsitipsegrana,opinor,quinque.Pauloposterumpenteexore&naribussanguinesensu&menteamissis,tertiodieanimamefflauit.Huiusgenerishistoriasmultasrecenserepossem,siresposceret.Uidelib3.HaecErastusimosinosmedicorumpassimexperientiamuellemuscoaceruare,iniustumuolumenexcresceretoratio.consil.Cratonisconsil13.Lib.4.epist.Audireshuncperissenigrisglobulisexmercurio,&animamexcacasse;pag.406.lib.3.pag.434.&ultima.ItemAndernacumdeuet.illumperturbidumminerale,aliospermargaritarum&coraliorumessentias,aliosperspiritumuitrioli,quemuididigitoscuidampraerosisse,&c.&itainaliis.&nouamed.comm.2.Dial.7.ClamabithicNeoparacelsussuaspraeparationesessealias&feliciores;&c.senonteneriproaliisrespondere.AtquorsumiactitatartemParacelsicam,siipseprimusest,quipraeparet?curnonostendit&iudicioomniumexponitillasuaadeoinnoxia?Uniusexperientianonconstituitscientiam.~~Nosetiamillaexemplanonobhocattulimus,utnobilesmedicinasdamnaremus,seduttemeritateminusu,argueremus,ostenderemusqueParacelsicosillosnihilhaberepensi,quomodo&quaratione,quoueeuentuquidporrigant,sedentes&expectantes,absquedubioquinnaturasitomniarecteactura,utnosterscripsit.UndeconsectariaillaomniainurendaforentfrontibusParacelsistarum,ipsiquerelegandinonadPoenos,Gades,Arabas,sedadcoruos&cynosarges,&gyaros,astypalaeos,anticyras&alialocastultaeinfamiae,siquomodogenushumanumastercoribusillisexpurgari,segregariqueimpurumapuropossit.~~CarmenPalingenii.IncarminePalingeniispeculumestNeoparacelsi,cuiurinaresestgratissima.Pliniiquerela.Pliniusdeerroribussuiseculi,quodaliquotannisGalenumantecessit,conquestusest.PostGalenumeiusmodiiniuriaenonnisiperParacelsicossuntreuocatae.SingulaautemPliniiuerbatamaccommodatedepinguntsectamParacelsicam,utneThessaloquidemsimiliorsitParacelsus,autouumouo.QuammultiimpellanturflatuNeoparacelsico,inThuringiacircaErsordiam,&Rhodolphopolinnotumest;Sedmetuendum,neibiserosapiantPhryges.Nouusmediciisnouaquemedicinanonsuauisedhominumfiduciaproficitmiraculose.~~Omnenouumgratumest,&facitipsaauiditasinterdumauspicia,quaexolescente,medicinaillanouanulliusestmomenti,adeoutfortunapotius,&aegrorumfiduciaabeat,autabscondaturmorbus,quamtollaturscientia,&actionemedicamentifelici.~~Catoniparfidesest,accuiuismedicinaehosti.Exaffectuscripsit,necsatispotuitpraeindignationeanimisensumexprimere.CatodelirusinGraecisreprehendendis.Quidenimuoluntsibiillauerba:Uincamnequissimum&indocilegenus,&c.Sed&uaticiniononresponditeuentus.Catomalusuates.NamRomaniadeoGraecossuntimitati,uteorumetiamsputalinxerint,putauerintquesenoncorruptos,sedmelioresfactos.GaleniciEmpirici.GalenicosesseEmpiricos,&abautoritateuetularum,&doctorumpendere,improbummendaciumesse,supradiximus,saluatamenexperientiarationali.PixidesGalenicae.QuidhabeantGalenicorumpixides,uulgonotumest.Neoparacelsusperfrictamfrontemadeohabet,utmentirinonerubescat.PixidesParacelsicae.QuidcontrasitinpixidibusParacelsicis,ostenditureuentu.Spiritusuitriolinullumlignumnonerodit,nedumparcatmetallicis.MagisteriummargaritarumSepararepurumParacelsicisestaddereimpurius.CratoscribitmisteriumceumagisteriummargaritarumaParacelsicisfactumuixulloretineriposseuitro:necidmirum,quiaacetumradicatumperquodfit,corrodituniones,&coralia,quamuimerosoriamillinebulonesuenditantproessentia.Itapurumabimpurosegregant,utlongeimpuriusaddant,pristinaeimpuritatirelictae.Nihildicodeuitroantimonii,saleGramani,&c.Lepidusestcumalienisoculis,pedibus&manibus.Alienisoculisquiuideant.Siquisscireuelit,inquosistasintdicta,legatscriptumNeoparacelsi,ubiextat,nonnostrisoculis,sedUulcanioculispatereessentias,nostrossensusineptosesse,&rusticosnimisadartem.Repetitautemistaaliquoties.Itaquetemerariusille,dumeffutitquicquidinbuccamuenit,nonattenditsesuaeartisspeciminaproferre,&propriissecoloribus&penicilloegregiedepingere.Idemmedicamentumadplures.QuodeodemmedicamentocuremusGallos,Germanos,Italos,&c.κατάτιpotestesseuerum,SedNeoparacelsicosensuauerotantumabest,quantummendacium.GallietBelgaeinlibrissuisfacilecurant.Nosnonraromiramurfacilitatemmedicamentorum,quibusGalli,Itali,Belgaeutuntur,quaenonrespondentnostrisuotisinternos.MateriamedicaeademinIndia,Gallia,Germania,&c.Atmateriaeorumestutrobiqueeadem,plurimaexparte.Quidincaussasit,&quomodoeaadhibenda,hicquoque,aNeoparacelsononexpectabimus.Symphorianiquerelaineoscompetit,quinonsuissedUulcaniutuntursensibus.Symphorianiquerela.Sedsatisaduersusistascurriliaconuitia.Generalemsupraparalogismumposuimus.IncuiusmultimembriassumtoprobandolaboratSophista;Ethactenusuixunumpertexuitmembrum.Sequunturreliqua,unocumulocoaceruata.ParacelsicusdisputauitabsqueUulcano.Attendendumautemest,illumnugatoremprouocassequidemUulcanifamulos,sednulliusoperausum,saltemlinguafutuliinanitermoreagyrtarumdeclamasse.Quodartistuaespecimenproposuisti,inquoperUulcanumelaboratofiduciaetuaepericulumfacerepossemus?Itaarguis:Deperitiarerumphysicarum.Quiprincipiaartismedicaeignorat,rerumphysicarumperitusessenequit,&c.Hocenunciatumfallitelenchoκατάτι.Nampotestaliquisdidicissemedicinaeaxiomata,&physica,tanquamalienaeartis,ignorare.Aristot.inquitubiphysicusdesinitibiinciperemedicum,etc.Suntenimartesdiscretae.Secundumquid,tamenscitetiamphysica,quiaillisconsequens&conformisestmedicina.Undehiquimedicamexercentartem,coniunguntphysicen,citratamenconfusionem,sicutoratortresartesgeneralesunaadhibet,cuminterimsingulaesintdiscretae.Sed&ignorarealiquismedicapotest,nonignorataphysicaarte,idquelongemagisquamillud,quandoquidemphysicasinemedicinaest,medicinasinephysicanonadmodum.Iterum:Quiphysicorumimperitusest,isexnaturaefontibussebibissenonpotestaffirmare.Hocueredicis.Sedquodassumisinutroquefalsumest.Galenicienim&physicencallent,&medicinamueraminsuanatiuafacie&lingua,nonsymbolice&fucateutParacelsici.Iterum:Quiprincipiamedicaignorat,eumnecesseesterrareinmorborumcausis&adiunctis.Uerum&hocest.Sedassumtumiamrefutatumanteest.Porro:Quimedicaprincipiaignorat,isurinaeiudiciumpronihiloputat.Deurina.Hictotoerrascoelo.Tunullumprincipiummedicumscis,attameniucundetibisapiturina.Etnotaesuntambulaiae&sagae,quaecumnullummedicinaecalleantprincipium,nihiloninustamenurinasinspiciunt,&iudicant,quarumsimilistuesprobe.Quatenusautemurinasitmedicaecontemplationis,&quemusumpraestet,medicosnonlatet,quanquamnonmultumeitribuant.Mirumparadoxum:Inurinamorborumprincipia.inurinasunteuidentissimamorborumprincipia.Quaeinurinasunt,exuenis&uasisurinariisproximesegregantur,suntquepartimexcrementaabrasaintereundum,partimeffectaquaedam,quaecaussamnaturalemautpraeternaturalemarguunt,&c.morborumprincipiaueredicinequeunt,nisiforteadnotitiamexeffecturespicias.Principiummorbiunummaterialeestinipsapartissubstantia,alterumformale,estipsaratiodyscrasiaepraeternaturalis,uelorganicadeprauatiouelsolutiouniti.Essentialiamorborum.Efficientiaprincipiasuntcaussaeaquibusproducunturmorbi,quas&ipsasuelinpartibusesse,ueleasattingereautattigissealiquocontactunecesseest.Finalescaussaepatent.Siomneprincipiumestcaussa,inurinanullumprincipiummorbiessepotest.UrinaeParacelsicishabetsalemexcibissegregatum,quomodoprincipiamorborum?MirabiletamenestcururinaadeodelectenturParacelsici.cumillamsaltemprosalecibariorumhabeant.Omnesneergomorbiexsalesaltemprodeunt,&salpartiumtantumlaborat?Authocnecesseestesse,&sicessentiaealiaeeruntinutiles,auturinaeiudiciummagnaexpartecadet.Seddeurinacommentaria&epistolaeextantplurium,testaturqueexperientiaaliquidiudiciidemorbis&affectibus,quin&symptomatis&caussisexeacapi,atneutiquamperfecte,certoue,necomniaquaesciremedicumnecesseest.OculiUulcanii.RepetitSpagiricosseuUulcanicosoculos,lecundumantecedensaxiomadealienisoculis.Nosnonpossedeurinaiudicare,quianostrisoculisuidemus.Arguitautemnosnonpossedeurinaiudicare,quianonutamuialienis,sednostrisoculis,quodturpissimumadeoestsophisma,utuixnominandumsitsophisma.Omneenimsophisticumhabetspeciemueritatis,athocnemicamquidemhabet.Itaquepurumputumeritmendacium&incongruum.Pergit:Quiurinasnonpotestreuocareadfontes,&ueraphysicaeprincipia,isuariisdoctorumopinionibusiactatur.Tametsihocsitabsurdumenunciatum&falsum,siquidemnonnecesseestquempiamagitariopinionibusdoctorum,quinescitilladeurina:Deurinaadfontesreuocanda.tamenmalumuspotiuscumdoctoribusuagari,quamcumNeoparacelsourinamadfontessuos&physicareuocareprincipia,atqueitare&factoὐρπόταιfieri.Libentercommittemusaduersarioomnemdeillarecertitudinem,modobibat,&rebibaturinas,&uel;&c.atqueitaadprincipianaturae&fontesepatis&uesice&intestinorumeareuocet.Quidnostrideistisexcrementis,tanquamiudiciis&signisannotarint,notumnimisest.ANeoparacelso,Thurneusero&aliis,nequepotationesnequedestillationesillasAddit:Opiumproapio.fabulosasdesiderant.Quitoterroribusimplicatusest,illumnecesseestopiumproapiodare,merdamprobalsamo,opprimentiaproconfortantibus,&c.Nihilhicnisimendaciumest.Uiderealiudnonpossum.ExcoquendumilludNeoparacelsiscriptuminposterumigniest,&Uulcanioculisobiiciendum.UitiosadispositioSophista.Disponunturhicheterogenea&dissentaneaprohomogeneis&consentientibus.Rameauirgaopuserat.SedhicquoquecuculumagitSophista.Opiumproapiodare,cuiusest,nisieius,quiuitriolumprosaleporrigit?Quiarsenicicadauer,proeiusessentiauendit?quiaquamuitrioliproeiusoleo?Nolodealiisdicere.UltimaeminaeinGalenicos.TandemminitaturGalenicaedisciplineultimamfauillam.Oquamtrepidamus?Quampallemus?siinuinissuntillituiPhilosophi&medici,norisinuiuisetiamessephilosophos&medicosnostros,quorumDeuslongeeritualidior,quamilleChaldaicus.Facienthimedici,uttotustuusUulcanusnontantumsuosamittatoculos,sed&tuostuorumqueomnesprofundisimmergattenebris,quas,utAegyptii,etiampalparepossitis.Sedquisuntillimedicitui?MediciParacelsicisuntilleipseGramanpastorfugitiuus.Tuipsenempe.Cumenimscribasillosnobismanifestaturoserroresdepurgantibus:tuautemmoxtractatumsatisluculentum&uirulentumdeiisedideris,tutuamcecinisticantilenam,tequeipsumpanoniiscoronastipennissinearbitrohonorifico?CensoresParacelsici.Sedquoscensoresrequiris?Tuiscilicetsimiles,sartores,&sutores,quanquamfortenulluseorumabiectocucullopaganusseuprofanusfactusest,sicuttudesertaprofessioneTheologicaepaganopastoreinscurramabiisti.Gloriaris&demecoenatibustuis.MecaenatesParacelsici.Attunulluminuenirepoteras,cumtuumpurulentumuomitumeructaresaduersusmedicos.Repenteextiteruntprorepentesexparturientemonte,sicutmusilleridiculus,autseminatisdraconisdentib.enatiidquodfieripotest.NamtuhicMedeaeauxilioadiutusbonamfecistisementem.Sedparifortuna,quaconciliatisuntillituipatronieuanescent,tequeprostituentsolum.NicolausMaiushonorisgratianominatius.~~NicolaumMaium,quemmultiboniuirinorunt,eiusqueingenium&liberalitatem&experiuntur,&quamte,maiorisaestimant,quiquecumGalenicismedicisnonrarosolentconuersariamice&familiariter,nonputoadeodementemfore,utapprobetillatuauirulentasophismata,nedumdefendat.~~Siuoluerasquaestioneueritatemcognoscere,curnonthesi&problematiceegisti,atqueitapriusexplorasses,quamstatuissesadeouesane?ScitillenequeGalenicosomnesconsentiredemineraliumusu,atinterimabiectistotiusmedicinaepraeceptis,neutiquamdigladiari.Chymiauerahonoranda.Egoplurimumtribuomineralinotitiae,&rectousui:plurimumChymiae:atqueutinamomnesmecumpari&sententia&laboreexperirentur,breuipolitioremhaberemuspharmacorumpraeparationem.UideZuingeriiudiciumlib.2.Epist.med.Cratonispag.272.&lib.3,pag.Atinterimaprincipiismedicinaenelatumquidemunguemdiscedam.347.lib.2.Obiicisnobisdignitatisnostraehonorariumnomen,&priuilegia&alia.pag.357.UbiCratonihildetrahitchymicis&c.Uide&Andernacum&alios&c.Dolestibiademptamessefacultatemeoaspirandi&obidrapistibiipsititulosphilosophi&medici,quasiignoremustemagistrumartiumcreatumconcionatoremegisse,&abiectoconcionandimunereirrepsisseuulcaniam;inquapermortes&periculamultorumexperimentafecisti.Paracelsiciuenanturnobilitatem.Nuncassurgis.SolentParacelsiciadnobilitatesaspirare,&gratuitosseubullatosdoctores,qualisetiaminBoiemiaefinibusestorganicen,quipariarteadistainsigniaeuectusest.Sinonfugitislucem;siuerorumtamestisperiti,curnonlegitimadoctorumpromotioneutimini?CurnondocetisinAcademiis?Paracelsicispediuiteaulasirrepunt.Aulasoccupatis,ubicredouosadulandoproficereplus,quamueradicendo;&mendicandoamplius,quammedicando.Unumfortuitumexemplumatquealterumplerunqueabhis,quiplebeioferunturiudicioextraartem,tantiaestimatur,tamquemirabilecensetur,utstatimuostitulisuberrimisobruant.Etreueramirificumest,siquidboniagitis.Abaulicis&honor&ignominiapraeceps.Maloenimassueuistissedilliaulicinobilitareuospossunt,possuntetiamexaltare,&diminuerebreuimanu;sicutsuspensorum,decollatorum,&aliorumexemplatestantur.Tutibiabaulacaue,sisapis.PompaParacelsicificta.Sequunturasseclae,quiuelutiinpompatriumphali,uictas&triumphataspixidessintportaturi,&contra,breuiaremediaParacelsistarumostensuriquibusconualuerint.PictoremegissesNeoparacelse,autpoetam.Hypotyposintuitriumphibenerepraesentas.Contraria.Quiduerosinostraepixidessintsolidae,uestraeuerocummanibuserosae,&incalcesredactae?hypotyposis.Quidsiaddentuentriculoslaceros,&exesosamargaritisuestris,locouexillorum?Siuenasruptas,mentemqueexpugnatam,&pulmoneseuomitos,intestinaqueexcacatahumerisportabunt,clamantesmiserum;Onunquamuidissemillummedicumparacelsicum;&meumuentriculumhaberemsartumtectum.Mirumniille,quisaletuoconualuit,olimnigrefactum&uelutiatramentoinscriptumexhibiturussitomasum.Uerissimumtutissimumquequoduisquodexperientiauetustissimamonstrauit.Utinamueroresipiscerentillinouarummedicinarum&curationumauidissimiarreptores;&cogitarentiduerissimumesse,tutissimumquequodtotexperientiiscomprobatumpublicesitreceptum;publicefiat,examinetur,&prostetemendumunicuique,proutfideseiusestspectata.Artemquoqueeamessecrederent,queingeniosissimorumuirorumindustria&experientiasitconstituta;quamiacricodicesnonuituperant,sedlaudant;quam&saluatoripsepronunciauitaegrotisnecessariam,nonsaneintelligenshancParacelsicam;sedeamquaetemporeipsiusadhucuisibiliconuersationeinterhominesagentisfuitexercitata;Tandemetiamsibipersuaderent,nonposseeambenenisiamedicoadministrari&huncadmorbossanandos,nonagyrtas,mulierculas,iudaeos,fugitiuospastores&c.esseconsulendos.Sedhallucinantibusmelioremmentemprecamur.Adhucdescriptoapologetico.NamGaleniconuitiainDeum&c.medicinaenihilderogant;utquaeabipsoinuenta&constitutanonsit;seddonoDeiperueneritadhomines.Deusautemsuasdiuitiasnoninuidetulli;ut&Platoait:Bonusest,bonumnulliustangitinuidentia:&Euangelistaexoresaluatoris;Solemsuummittitbonis&malis;cuisitgloriainaeternum.AnatomeTractatusNeoparacelsici,DePharmacoCathartico,ScriptiAduersusGalenicosueterisueraequeMedicinaeProfessores.InquaUicissimostendituruanitas&odiosaNeoparacelsicalumnia,&detergeturueraemedicinaemacula.SpongiaAndreaeLibauiiM.D.P.C.PhysiciRoteburgotuberani,eSalinisSax.A.SaluatorisM.D.Xciiii.DeCatharticisGaleniEtUerorummedicorum.Multisiisqueuariisuirorumingeniosissimorumscriptisindustriishactenusdecertatumest,deuiillaquarundammedicinarum,quaUarietaseffectuspurgantium.uidemusecorporepotissimumnostroexigihumorumturbam,idqueeacumuarietate,utnonimmeritohincconstet,quantuminnaturaabsconditumsitmiraculorum,quamquelongeseinterdumillaacognitionehumanaproripiat.Etenimquaedamperosassumta,commouentnaturaminplerisquehominibus,&persecessumexigunt,quodabundat.Quaedamnonhac,sedperuesicamresolutammateriamdeducunt.Aliauomitu;aliasudoreeuacuant.Quaedamforisillita;autmanuuersatapraestantidem.Aliquibussolaintuitioimpetumattulit;aliisodor.Nondefueruntquosabundeuacuauit,idquodinaliistalemeffectumuixunquampraestitit.Quaedametiamindiscretimhumoresquosuispurgant;Quaedamunumatquealterumsaltem,idqueualdediuerse.Causaeindagantur.Afferturmodofamiliaritasquaedam,quasimilequodest,trahatadlocumcommunemexpulsionisnaturalissibideterminatum&analogon:Causapurgationis.Modohorror&nauseanaturaecertomodoacertisstimulatae.Interdumcrasis&totasubstantia;interdumcalor,humiditas,amaritudo,lubricitas,acredo,astrictio,quantitas&aliatammanifestaquamoccultainiudiciumdeferuntur;atqueomninoaliisuisumestaliud.Paracelsicusbeneficioanatomiaesuaesibiomnemscientiampolicitissest,&nequituimpurgantemexpedire.AudiuimusauteminapologeticoNeoparacelsitractatu,huncuirumbeneficioUulcaniomniasibiinmedicinapromittere,itautessentiasrerumcumspecificisproprietatibus,modoagendi,utendi;dosi&aliisueloculisipsispossitluculentedemonstrare.Putabamustitulodepharmacopurgantis,Sisyphiumtandemdisputandideuitalilaboremnobisexemtumiri,&erroneasopinionespenitusadtartarumablegatasnunquamnosperturbaturas.Sedingentispedecidimus,nosqueille,utcoruumhiantemdelusit.Contentatractatusdepharmacopurgantis.~~Etenimperlectotractatunihilartis,necquicquamderetantademonstrationiscalumniae&conuitiorumabundedamnationisplurimum,uesanaeueroarrogantiaeuelintegraoccurreruntplaustra,eaqueelegantiillotautologiaeodiosae,&crambesmilliescoctaerecoctaequetragemateperbelleexornata,&uelutiemblematesingulariillustrata.~~Omniauesaniaedementissimaearmainapologiaabsumsit.Nihilhiceieratreliquum.Tautologiautendumfuit,utrabiesinGalenumhacpotiussatiaretur,quaminseuersaautoremsuumcorroderet.NegatGalenicospossesaluaconscientiautipurgantibussuis.Galenicosutipurgantibusnonposse,&curSynopsisbreuistotiusscripti.Nouumhocnonest.Coccismusest.Anteideminculcauerat.Negatiargumentaaffert;quiasintcorrosiua;deleteriauenenata.Quiacruda&spagiricenondigesta:Quiaexotica:Quiaauariciamercatorum,&pharmacopolarumsophisticatauarie,corrupta&mutata:Quiadosicertacareant.Quiainpharmacopoliiscommista&conturbataadeoutuisexoleuerit;necampliusagnoscipossitquibusposteaargumentissuanondesuntconsectariauipereohalituprobesaginata.Siquaerasistorumomniumprosyllogismos:Argumentorumprosyllogismus.Uulcanusest;Spagiria,anatomiaessata,arssignata&aliaestultorumhominumescae,&plausibiliacondimentaexParacelsiculina&fimoequinocollecta&adrauimusquenonsecundumformam&modumsuum,sedtitulosaltemtenusinculcata.Necopusestistacognituro,uttotumeuoluattractatum;inuestibuloeiuspaucislineis,&epilogouerbispaucioribustotaingeniiuisextat.Reliquanihilaliudhabentquamuerbaexpletiua,&interiectitialoquacitatisstolidaenugamenta.Nos,utbreuioressimus,inpaucaomniacontrahemus,respondentesstultoquidemita,nesibisapereuideatur,eitamensimilesinmalisartibusnonfiamus.PrincipiocausamaffertcurrefutandaGalenicorumcatharticasumserit.CurGalenicacatharticisrefutanda.Promptumeratrespondereimmensitatemartis;Undeparumabfuit,quinuenterdisplosussit,&caputruptum:Deindeinuidiam&maliciamcomites.Itaenimminitatusnobisfueratinepilogoapologiaesuae;foreMedicos&philosophos,quiistudfacerent.Ecce,hicillemedicus&Philosophus.Uerumaliudpromit:FatuitatesMedicorum,inquit,suntpestilentes&exitiosaeadeoutmanibuspalparipossint;ItemMethoduscurandiapurgantibusapudGalenicosincipit.Oportuitergomedepurgantibusagere,idqueprimoloco.Saluatoremmundiauditis.ParumaberitquinHerculemagat,autBencochabillumIudaeum.NonpoteratpeccatumMedicoramagnosci,nisiperfugitiuumPastorem;quemuesaniacoegitmedicosconuertere,cuminuertendisecclesiastissuisoperamolimluserit.Ridiculumfatuitatesmanibuspalpandatamoperoserefutari.Simanibuspossuntpalparifatuitatesnostrae,quantumoperaepreciumfecistiintamoperosaconfutatione?Sipestilentessunt,&exitiosae,curtenonprimumconfecerunt,&istudimpurummonstrumadorcumdemiserunt,antequamirreperesParacelsicamofficinam?Ususenimillisesanteistudtempus.Neutrumestuerum,idquodexcollationenostrorumcumParacelsicisabundepatet.Galenicorumpurgantiainusumedicoextranouam.Fatuaenim&pestilentianonsunt,quaesensu&rationecognita,magistraueroexperientiapertotseculasuntcomprobata,&adhucpermaximamorbispartemsinepestilentia&fatuitatesuntinusulaudatissimo.Nonautemmirumestinsulsopalatouideriistafatua.Fascinatalingua&faucestotaesunt,fumoqueexiccataeParacelsico,utsaperebene,utdecebat,nonpossint.Deindeapurgantibusaliquandoquidemincipiendumesse,resipsacogit:Apurgantononsemperinitiumcura.atidraro.Nequeenimartispraeceptumignotumnobisest;concoctamedicari;noncrudanisiturgeat;Etsaepealterantia,roborantiaquesolumrequiruntur,&symptomatumuiolentiaaliouocat&c.Inacutismorapericulosa.Sednecimmemoressumuspraeceptialteriusdenecessitateeuacuationis,inquaprocrastinationonabsquepraesentissimofuturaeratpericulo,utinacutisdequibusdicitur:φαρμακέυεινἐντοῖςλίηνὀξέσιν,ήνὁργᾶἀυθήμερον.Χρνίζεινγὰρἐντοῖςτοιούτοισικακόν.EtquidsuadeatSophistaaliud,incumplethoricouidetimminereapoplexian;quamutsubitodepleaturcorpusuenasecta?InEpilepsiis,&apoplecticisamagnahumorumilluuie,postquamexcitatisuntaegri,quidaliudsuscipiendum?Sidederisdiaphoretica,incisoria&alia,augeturpericulumacolliquatione,&uiolentohumorummotu,quomodoParacelsusille,licetnobiliahabueritremedia,tamennonraropeccauit.Paracelsusnobiliaremediastultedandopeccauit.Illaenimconfertimaggrediunturhostem,&subitoperturbantomnia;interquasturbasanimadisturbatanonrarocorporeturbulentoexcedit.Interdumpurgandumutalterantiauiresexererepossint,siscilicethumorumabundantiaprohibeat.Aliquandohisipraepurgesalterantiatantumualent,quantumsiinsterquilinium,autstagnumputridumproiicerentur.NonadeoinuisadebebatNeoparacelsoessepurgatioaliquandocuramauspicata,quanquamidnonfiattemere.Hocprooemiumest.Sequiturquaestioipsacumsuatractatione.Hicoblitusestmethodisuae,quanquaminRamiScholauideriuultenutritus.Paracelsicusamethodicus.QuomododisputabimusNeoparacelse?Nonpatefecistinobisperdefinitionem,purgantisseucatharticisignificatum.Numcatholiceκαὶκαθʼαὐτὸ,καὶκατὰπαντὸςανκατὰμέρος,καὶκαθἕκαστονdisserendumest?Indisputationepurgansunendumquatale,&nonquarhabarbarumuelelleborus.Sumemusnepurgans,quatale;anquaaliud?Perseenimucro.Namalioquinerrabimusinmagnopelago,&errorumscopuliscrebroimpingemusconstataliosmateriassingularesrespicere,&rhabarbarum,colocynthini&reliquaostendere.Nosistisutemurcumaegersubmanuestcertus&singulariterdefinitus.Purgansquid.Nuncdepurgante,quahoc,disceptabimus,cuinempefacultasestadeuacuandum,idquodincorporeuiuentepotissimumquehumano,praeternaturamest,aptumadexpurgandummedicina.Noniampolicemurexactamdefiniendiartem.Contentisimusdescriptionealiqua,adeffugiendamincertitudinem.Thesisaduersarii.Hoctunegaspossesaluaconscientiautigalenicos.Quoargumento?Quia,inquis,suntuenenosapurgantia.Hictumihistatimincassesincidis.Sipurgansquaetale,uenenum?Sienimquaeram;etiamParacelsicisuntuenefici.ErgoneParacelsicipurgantibusnonutuntur?ἀπὸτοῦκαθόλουstatimresiliesπρὸςτόκατάμέρος,&dices;Imoutuntur:SedParacelsicanonsuntuenenosa;Galenicasunt.FormaSyllogismum:Uenenatisnemopotestutisaluaconscientia.Galenicorumpurgantiasuntuenenata,Ergohisnemopotestutisaluaconscientia.Probamihipropositionem.Quid?taces?Eugebonusesdisceptator.Inprimaacietergauertis.Uenenapossuntusurparisaluaconscientia.Primumhicdicimusfalsumessepropositionem.Siueenimuenenumaccipiassimpliciterpromedicamento;itautsignetuenenumnonmalum;seuprouenenomalo,siusussitmedicus,expraescriptoartis,nonmalignus:dicimusnosuenenisbonaconscientiainmedicinautiposse.Uenenumproprieiduocarisolet,quodoccultauiinfestumesthomini.Nontamenexcausafinalidefinitum.Hocenimuenenumueneficorumest,nonmedicorum;sedmaterialitermorepassimuulgato:quanquamsiLogicusrigorattendendusesset;Quodmanifestanocet,uteuphorbium.idκρῆσφυγετονforet.CondonabuntautemLogiciusumhunc,propterautores,quiitaaccipiunt.Opium&c.ItaParacelsusadhibuitXenech¬Aaa3Xenechdonsuumforis;nondicituruenenumnisimodificate.itaidemfeceruntaliibonacumconscientia.Opio,cicuta,mandragorainmultisutimurexternis&c.Turcae&IndiOpiouestunturindies&c.Haecautemhabenturprouelnenis.Deindesecurequaedametiamingargarismosassumuntur,utcicuta,&c.HispaniIndorumtoxicoperuulneralaesisublimatuminsperserunt,&leuamensenseruntundenonmirumsiillemaritusabexiteriumsensitabhydrargyro.Quaedamperclysteres,&potiones&aliadantur;atnonnisiindigestis,inquibusiamueneniuimamiserunt;ipsoNeoparac.idfatenteinfra&locoargumentihocipsoutenteexGalenocontraGalenum.ItasehabetpropositioaSophistarelicta.Fingeiampurgantiaesseuenenata.Nontamenconsequerisoptatum.Sedantequamtuasprobationesaudiamus;dicanpurgantiapersesintuenena,anexaccidente?Persenegas.Alioquinuaetibi.AutorilliusestN.Monardesinepistolaindicalicetnonomnesiuuerit.Exaccidenteergo:Quorsumautemid?Infradices:quiaincrassosuntcorpore;&repetesCantilenam:Omniacorporafeculentauenenumhabent.IamprobaAssumtum.&c.ProceduntprimumtestimoniamaximorumMedicinaeAntistitum,utGraeci,Arabes;Purgantiaquomodouenenata.ueteres,noui,numeroquindecim,quiomnestestanturpurgantiaesseuenenata.Testimoniaquodpharmacasintuenenata.NoueramushocNeoparac.etiamtenonmonente.Quaepurgantiauenenata.Sedquaesohocexpedi;numdixeruntscripseruntqueistitantumdeGadeGalenipurgatiuis,anuerodepurgatiuisabsolute?Etsihoc;numκαθόλου;ansaltemdealiquaspecie,nempeeorum,quaeuocarisolentmaligna?Haereshicsecundo:Etprostituistuamcausamineoquodmaximeprobasseoportebat.Nosdicimusassumtumtuumquidemuerumesse;atnondeGalenicistantum,sed&imomaximedeParacelsicis.Nonteiuuabitτερέ¬τισμαpraeparationisspagiricae.Totumenimprincipiumeodempetiinprioreopereestdemonstratum.QuonuncNeoparacelse?AduocaUulcanum,uelpotiusforcipemeius,&apprehendealiquid.Conceditusingratiamsophistaeuerapurgantiaessenaturaaduersa.Donamustibietiamhoc;quodillilaudatiuiridepurganteueroomni(namquedamnonsuntuerepurgantia,utquaelubricitatesuastercorumexitumpromouent,&reliqua)sedquaestpurganslocutisunt,nenobismolestiamcrees,cumtuisinanibusprolepsibus.DonecitaqueprobauerissaltemGalenicapurgantiaabillisintellecta,seuquaeincorporibusadhucsunt,&nonpotiusomnia;teuanitatisarguerenondefinemus.Sidices;dehislocutisunt;quibus&usi,sedusisuntintegris.Ergo&c.FallisAssumto.Medicinonsemperdantintegra.Namnonsemperintegrissuntusi.Plurimorumdantinfusuminuinoueleiusspiritu.HaecestSpagiriaeparsquaedam.Namillaeuestraeextractionesitasolentfieri;Discrimeninterextractumchymicum&infusumGalenicum.necimprobo.Saltemhocinterest,quodinangustumcontrahatisadmeliusseruandum,quodtamenraronisiiterumdilutumpropinatis.Alioquincorrectionesconueniunt,siueessentiasadditasspectes,siuecorpora.Paracelsicinonsolapraepetrationecorrigunt.Ettumentiris,quiaisParacelsicoscorrigeresolapraeparatione.Paucasuntinquibusnonaliquidaddant;quodpatebitParacelsum,Thurneiserum,Quercetanum,Lullium&aliospercurrentiuelleuipede.Sed&intellexerintdeintegris:Nonraro&uestraefamiliaeprocereseademadhibuerunt;Paracelsicietiamintegrapurgantiaadhibent.&illudtuumSempermorbouanitatislaborat.Sed&sempertibidonamus;atnondumdemonstrastiParacelsicosabiicerecorporacumcorporibusutantur:FalsumestParacelsicoscihiectiscorporibus,utnudisessentiis.Deindesinonutunturcorporibus,sednudisformis,&uirtutibus,adhuctamenaquahaeret,rectiusueidfiatquampercorpora.Sipossintessentiasnudaselicere,nantamenidsitrecte.Omnesenimphysicifaciuntcorpusnostrum&medicamentaactiuapassiuaque,inquibuscontactusfierinonpossit,nisisintcorpora;eaquefacilepassibilia.Uidequotucumtuisessentiistandemperuenias.Ususuestricertearguunt,uosuestraecaussae&artidiffidoreintotum,cumcorporicrassoproprio&naturaliremoto,substituitisalienum,cumquoessentiasingeritis.Remotopropriocorporenihilominusuusrequiritalienum.StrenuusestoNeoparacelse,erittibiopusUulcanolocio.Antequamprocedasadargumentumaliud,impingisinGalenicouentriculoobiterseuperfunctorieuiso.Anuentriculusleniterpurgantianonexuperet.Negasillumcoquerepurgantia,sinonexuperent.Promeargumentum:Quia,inquis,nonpotestuincerepotentiorestincturas.Attamenistoeodemrelaberis,&quaestionemplanenonarguis.IdenimnoueratetiamGalenus.Itaquedeuiolentisdixeratomninoexillisalimentumnullumfieriposse;Etideoauteiici,autsimaneant,noxaminferre.Demitioribusquaequeuincipossunt,hocest,quaenonhabenttincturasfortiores,idasserebat.Uenenaecertaquoqueuentriculusuincit.Uideutstes?CogitaueroanumillamAtticamcicutauescipotuisse:indicampuellam,&regemCambaraesaginatosuenenis:Tartarosexintermortualibusuiuereneglectapeste:Mithridatemuenenanonrespuisse,&c.Curnoninueniatur,quipurgansincibumuertat?Decapellarumuentriculodigerentescammonium,&inlacuertentenotumest.Tincturaergoscammoniinonabsoluteuentriculofortiorest:sedquodam.Theophrastusilledeus&patertuuslepidusestcumsuishistoriis.Paracelsilepidamendacia.Refertillequendamintrasesquimensemnihilcomedisse,sedtantumuentriculoforisglebamhumidamimposuisse,atqueitauixisse.Aliummemoratmultosannosdurassesineomnicibo&potu,tantumindiessumendoscrupulidimidiumdeauriessentia.CredatIudaeusApella.Nonego.Auriessentiahabetfortemtincturamquomodopotestnutrire?Namqueaurumdidicitinxissepotenter.Uosuixgranadeauriessentiaporrigitisobuirtutemexcedentem.Quomododecemgranauicituentriculusnudus,ieiunus,&easineliquore?Undeetiamtantumessentiaeeisuppetiuit?SeduobismentirisinepudoreintegrumestNobissaluohonorenonlicet.Hocscrupulodeuoratoprolepsinponis:Galenoneganturbenignaesse.AtdebenignisloquiturGalenus.Turides:Cur?Quiaomnecorpuscrudumestuenenatum.Ergo&benigna.OteChrysippodignum.Contrauenenumcorporum.Tunehocsentires,&uinumpotaresexcellapotiusquamexUulcanialemno?Siprunasuntpurgantiabenigna,&tibieauxortuauelhospessaepeapposuit,abstinuistiopinortanquamueneno,noluistiquecontingere,tanquamsacrum.NaturalisSpagiria.UbiueroillatuanaturalisSpagiria?Certeeaadeoestbenigna,utquaeuisuenenacorpulentadeglutirisinat,quianaturaprouidaoptimeagit,separatpurumabimpuro,itautMedicuspossitsecurcinutramqueauremdormire.Seddeillotuouenenosupra.AliaProlepsis.DecorrecturisGalenicis.Esenimmireprouidus.DicitGalenicus:Corrigimus.Ergononnocentillanostrapharmaca.Quidtucontra?Nouoargumentocorrectionemrepudias.SupraenimdocebascorporecorpusemendariaGalenicis,hocestteexpositore,uenenumueneno.Nunccumulasautoritates,&Galeno,Auenzore,Auerrhoe,Riffiotestibusprobasetiamcorrectaessesuspecta.EtnequistibiogganniretGalenumnondixisseκαθύλου,tuidquoqueanteuertis.Sinullacorrectioest,necParacelsicaerit.Beneueroistud.Accipi.Sinullacormusnegationemcorrectionisκαθολικην,&dicimuseodemargumento&Spagiriantuampeti.Sienimnullisidendum:nequetuae.UideamustamenquomodotuGalenumtractes.Galenilocusdehisquaelaxantem&astringentemuimsimul,habent.Iscapiteeoinquotuaautoritasest,agitdepluribuspotentiisinunareexistentibus,&confusis;Etproducitcramben&hetam,&aliaquibusestsuccusδειμυς,ἢνιτρώδηςἢἀλικὸς,quiseparatuspurgat,relictocorporenonpurgante,sedpotiusaluumsistente.ItadeGallorumueterumiure,deconchariismarinis&aliisdisserit,donecperueniatadaerissquamam,quamdicitastringere&mordicare:intracorpusuerosumtametiampurgare,quiauisastringenssupereturabacri&purganteperindeacinscammoniomistocumrhoissucco,quaesimuliunctanonsistantaluum,sedmoueant,quanquaminlinguanonnisiausteritaspateat.ItaenimetiammultacatharticacumcarneCydoniorumdatagustuinonapparent,sedeffectu.HictubonumagisSpagirum.FalsainterpretatioParacelsici.Transformasnontantumcaput14.indecimumquintum,utsicmeliuslateas,uerumetiamexbonafidefacismalam.NamGalenusibinondicit,praeparationetantumfalligustum,necuenenosas&mortiferasqualitatestolli:Hoctuillitribuismaliciosepromoretuo,sedinunare,seunatura,seuarte,mistapluresessefacultates,uelutiastringentem&purgantem,quanquamnonnisiilla,gustupercipiatur.Parifideillepersidusutiturinreliquis.Uosboni,crimineabunodisciteomnia.Seddecorrigentiumuisupradiximus.Omninoinuenimusnaturammisturasuaquaedamitacorrexisse,utsumicitranoxamintegrapossint.Paracelsicicorrecturinonraromalofrenalaxant.SpagiriilliPseudochymiciseparationesuaharmoniamuiriumtollunt,&cerberumalligatumnonraroliberant,utgrassariimpunepossit.Atquiclamantsuasegregationecorrectionemficri?Quihocignorat,consideretdeserolactispurgante,desuccobrassicae,betae,spinachiae,absynthii,cochlearummarinarum,cancrorum,&c.Lacintegrumnonpurgat,sedserumetbutyrum,&c.quorumomniumextractae&inliquoremdepositeessentiaepurgant;scorsimnisiexcibopurgantesit.Integranonitem,imo&reliquiaeuixquicquamhabentnoxaeperse,cumtamenaudiatishicagyrtamclamantemuenenumnonesseinextractis,sedincorporibusfeculentis,seureliquiis,cumipsaexperientiatesteturcontrarium.Symptomatumuisnonarguatincorrectumpurgantisuenenum.Sedmissisprolepsibusadargumentumabeffectuperuenitur,&atrociumsymptomatumuiinterpurgationesarguiturnoncorrectumuenenumesse,sedpotiusacutumHocargumentumetiamsupratractauimus.Tautologiacommittitur.Hocmonemus,Sophistamutifallaciaκa¬τάτι&accidentis,imo&noncausae.Uniuersaliterarguit,quoduixuerumestκατὰμέρος.Eiusmodicrudeliaeffectainuerorummedicorumcurisnondeprehenduntur,sedinempyricorumNeoparacelsicorum,sicuteuincuntsuperiuscommemorataehistoriae.Deindeexaccidentealiquandoeuenirenonnegauerim.Multaeniminciduntforis.Necmedicumsaltemsuumofficiumfaceredecet,sed&ministros,&aliarecteessecomparata.Quaeautemerrataeueniantobpatientesimmorigeros,&nonattentosadmandataministros,nulliestobscurum.NecsempercausaistorumhorribiliumestpharmaciuenenumNaturaecommotio,flatus,obstructio,passioalia,&c.Saepiusaccusanda.Sedfingeeuenireillatamhorribiliaaliquando,numnullummitenobispharmacumest?Nullacassia,manna,rhabarbarumperegrinum,nostrate,necreliqua?Seditamentiri,&summisimamiscereconueniebatParacelsico,utsicalumniandoaudacternontotum,tamenaliquidhaereret.Sedcaueantnecuidentuitrumantimoniiaurumuitae,turbich,minerale,spiritumuitrioli,salemgramanianumseupotiusatramentum&aliaimperite.ParacelsicaadeoturbulentautErastuseauocaueritdiabolica.Nondeeruntαυτοκατακρισίαι.Huicargumentosubiiciunturoccupationesquaedam,Etprimaest:Exiguadanturdosimaligna:DeDosi.Ergotantasturbasexcitarenonpossunt.Neoparacelsusrespondet,primoquidemnonnocereista,attandemprorumpereἐνέργριαν,&italabefactarenaturamutsemelususmedico,posteaabstinerenonpossit,iuxtauulgaremsententiam.AnGalenicainitioiuuent,postnoceaent.ScriptumolimaZuingero&Erastoest,laudanumopiatumaParacelsodatumprimoiuuissestatimcolicos,atpostquaedamtemporacontrariamnoxam,lentorumuenenorummoreattulisse&mortidedisse.IdemFerneliusdehydrargyrorefert.Neoparacelsusdepulsurushoctelumaccommodatistamexperientiamnostris.Sedquisest,quinonistudmendaciumagnoscat?TothominesquotidiesubcuraGalenicorumsunt,quorumquidamter,quaterueannopurgantiasumuntnostra,inquibusscammoniumest,rhabarbarum,elleborus,turbith,&similia;Siomnesautplurimi,autetiamdecimaparsdetantonumerouiistorummedicamentorummoreretur,quaepestisfuturaesset?AdeosquiatramentumGramaniuorant.Attenditemihi,quiNeoparacelsicoatramentouentriculosacrapulalaxatosconstringitis,&gustumdebilitatumnimiauinicopiareparatissepiaehuiusliquore,nehicuerusuobisuatesfuerit.Nostramedicamentaamedicis,nonabarbitonsoribusagyrtis&aliisadhitaeamuimnonhabent.EtquodnouimusnumerosalteminFranconia,quib.Plebeiaepurgationesexualidis.~~familiareestseexpurgareferrisquama,puluerepyrio,lathyridisgranis,esulaeradicibus,succoiridisnostratis,radiculiselleborinostratis,succocorticumderadicibussambuci&similibusabsqueullaartepraeparatis,&nonnisirudimoreingestisnonparuopondere?~~Periculosusususfortiusnonhabeteffectumillum,nedummedicusmitium.Siquidtaleinesset,quodaduersariusscribit,inhisappareret.Atlicetcommotisatisuiolentefuerint,salutemtamensibisuamabistismedicinisgratulantur.Sedsatisconfusummendaciumestluceueritatis.Desemelusurpatomedico&coemiterio.Uulgiillaopiniodesemelusurpatomedicoomnestangit.NonestutseliberetNeoparacelsus:sicut&decoemiterionouo,quodsiprimissuisexperimentisnonimpleuit,nonsibitribuat,sedDeo,hominesabeiusiniuriasingulariterprotegenti.Apparetautemetiamhiccalumniosainterpretatiodictiuulgaris.Nondemedicamentiscatharticissolumusurpariconsueuit,seddeconsiliomediciomni,atqueetiamuenaesectione.Nonabsurdumestassuetummediciniseasrepetere.Nequeadeoabsonumaueroest.Namnaturaconsuetasmotionesannuatimsoletsentire,autetiamcitiusprotemporummodo.Idnoruntetiamrusticiinscarificando.Nontamennecessariumidplaneinomnibusest.Menstruaeuirorumpurgationes.Nouiuirosgrauissimos,quibusnonaliteracfoeminispurgationessuaepermensesrecurreresuntsolitae,quibusnonprocedentibusmalefueruntaffecti.MultiuixsemelinuttaUtunturmedico.Alioscontra,quibusnonopusfuitadmedicumsemperrecurrere.Sequiturprolepsisalia:Atutimur,inquient,Galenici,Benedictis;DebenedictisGalenicorum.(supranominaueratprosuamodestiamaledicta)Respondetsediffidere:posteaprotestationinegatresponderefactum,siquidemsineColocynthide,Scammonio,Turpetho,&c.nonacuamuslenia.Tertio,negatullambenedictammedicinamessenisiSpagiricepraeparatam,sedomnesmaledictas&uenenosas,idquodconstanterpronunciet:Constantesdicunturcorporeauenenata.quiacorporanihilfaciantaduimmedicamentorum,&insehabeantnata.uenenumlatens:Essentiaeuerosintinnoxiae.Confidenseitemerariiobligatio.Huiusprosyllogismussumituraconfidentiaquadampropria:promittitseessentiasuoraturumcitranoxam,modonosuoremusuicissimearumreliquias,sedtuncforepraedicit,utclamemus:UicistiParacelse.Quartoarguitabhominumiudicio,quimorimalunt,quamnostrausurpare,eademessemaledicta,naturaipsauenenumpraesagiente,quanquamidtegerefestinentlaborentquemedici.ProbatidAristotelicouelpotiusEpicureoaxiomate,quodnaturaappetatconseruationemsui,fugiatcontraria.HaecNeoparacelsus.Consuetomorefurit.FurorParacelsici.Insanientiignoscendumest,sicutolimdebachantibusMaenadibus,queobuiosThyrsispercutiebant.Primaresponsiodediffidentia,maliciamhominisarguit.Paracelsicisnoncredendum.Noscontramonemus,nequisfacilecredatuersutiisNeoparacelsi.Latetanguisinherba:Siquisuerodesideretueritatemrei:Galenicorumexploratafides.isaccedat,hicrhodosest,hicsaltamus.Innumerorumexperientiae,etiamiamnimisuulgaresfactaeinpublicoprostant.Secundanonopushabemus.Deacumine.Nonenimnegamusnosutiacuminecumopusest,sedutimedice.AnGalenieamaledicta.Ueni&uide.Detertiasupraresponsumest,&adductaexemplacontraria.EstauteminDeum&naturamcontumeliosus,dummaledictaillauocatphysice,quaeDeusadsalutemhominumconcessit.SedquidillecuretDeum,quiabeiusouiliprofugit,&semercenariumimprobumfuissetestatusfuit,nisifursimulfuit,&latro,sicutuatidicoorerefertSaluator?Siconstanteridpronunciat,constantermentitur.Contrariumenimtotumuerumestpeneinomnibusquenouimus.AnGaleniciignorent.Sedillesimplexuirputatsenobissimplicibusualdeuerbafacere,putatnosignorarequidChymiapraestet,sicutsupracummagna,sedridicula&ineptafiduciadicebat:Chymiaeeffecta.Scioquidipsisdesit.Attibideessecerebrumsanumhaeipsaetuaeconuincunt&demonstrantfuriae.Uenenumcorporum.~~Nonestuerum,utiamsaepediximus,incorporibusreiectaneisesseuenenumsimpliciter,sedsiquaeuenenatasunt,exillisuenenumextrahiturita,utcorpusplanerelinquaturmortuum,possitquecitraincommodum,siquisuelitusurpari.~~Uenenumpotiusinextractis.Etnaturaidostenditperse.Etenimaconitisuccusexpressus,opiumseusuccusnigripapaueris,Thapsiaespiritus&liquor&aliainnumera,extractaeressunt,atquamuenenatae?Experirecorporaipsa,ueneniuimdeprehendesminorem;Experirefecesseureliquiasexpressionis,nihilinerit.Stibiiuitrumannonextractaessentiaest?Integrumsumiturinnoxie,flosalbus,&uitrumfuriosemouentcorpus.Suprafecimusmentionemlactis,Betae&aliorum.Quaeinfunduntur,sicutaliasuiresdeponuntinmenstruumita&uenenatam.Infusioostenditquodextrahaturuenenum.Atinfusioneessentiaechymicaemultaeextrahuntur.Itaaquequaestantsupercadmia,arsenico&similib.uenenataeindefiunt,nontantumquiaalterantur,sed&quiaspiritusminerales,perindeutacidulae&Therme,secumuehunt,atqueetiamaliquiddesubtilisubstantia.Extractiotalisadhibeturinmultisuenenitollendigratiasicut&coctio.Aliquibusitapermacerationemcrebrammenstruismutatisadimituruenenum:aliquibuseluitur,&c.~~Omninohoccompertumest,uenenimaximamuiminessentiisuenenatorumesse,adeoutcoctianguesabsquenoxacomedipossint,uenenoprohalitum&iuscoctionisdeposito,tantumabestutNeoparacelsisententiaplaneomnemexperientiam&fidemeuertens,situera.~~Dereliquiisuorandis.Stulta&inanisestfiduciailla,quenobisreiectaneaseureliquiasoffert,seruatissibiessentiis.PerChymicosignesitaaduruntur,&transmutantur&horribiliafiunt,utnecsaporemnecodoremaliquisferrepossit.Sicertareuult;sorbeatisiusdecoctarumraparum,betae,&c.~~Iteminfusumrhabarbari,turpethi,scammoniae,esulae,iridisnostratis,&reliquorummoresolitoextractorum,itautextotorumunciisduabusselectissimisipsirelinquaturunadosiaccipiendaessentia,nosnihilcunctabimurquinduplumsecumliberatarumtamenpriusabhis,quaeignis&aliorumadhibitorumuisintulit,simusdeglutaturi.~~FecesrepurgataeessentiisirerumaddunturaChymicis.Etquidcunctemur,cumfecesdenuoelaborataeaddanturextractisessentiis,&unasumantur?Etnenosputetludereextractionummodis,optimosexspagyrorumlibrisseligemus.Suntautemoptimi,quiessentiamitaextrahunt,sinetamenigni&menstruoabhorrenteanatura,utinreliquiisnihildeprehendatur,nisisoluminsipidamateriaplaneomnisuirtutisexpers,nisiquodterreamastringentiamretineat.Siilludfecerit,uteruincatapparebit.Nonitainiquisumus,utille.Nosofferimuseaquaecomedipossunt.Mineralia,plushabentalienaemateriaequampropriae,&longiusabsuntabusuhumanaeconseruationis.Illemineraliaopponit,quaenunquamueneruntinusumculinae,&quorumsaltemterraferrinonpotest,etiamsireliquaomniadecesserint.Sedignoscantbonitemerariissponsionibus.Stultononaliterfuitrespondendum.Quaeexperientiamagistraprobauit,aDeoadsalutemnostramdata,iiscumgratiarumactioneestutendum.Consideraredebuerataudaculusille:NontentabisDominum.Deumtuum.ParacelsicifalsiChymici.Estautemhocfirmumargumentum&nequitiae&ψευδοχυμίαςNeoparacelsi.NullusenimneParacelsicorumquidemest,quiistudaudeatexceptounoMuffeto,quitamencautiusloquitur,nempefixaseassumeresuadosiuelle.Omnesaliireferunt,totamtotiusuimperChymiancoarctariita,utminimaquantitassufficiatadiustamdosin,sicutParacelsusdemagisteriogemmarummonet,guttamdarisolum,quiasitualdeacre:GuttadaturinmagisteriomargaritarumParacelsi.Etdemagisteriisgemmarumscribit,quoduitra&instrumentapenetrent,necpossintseruarinisiinauro.Essen.Gem.Etillenugatortamprompteuultistauorare.Essentiasalis.Deessentiasalisidemaitautor,quodunasemunciaplussaliat,quamlibrainiuredeintegro.Etitadealiis.ItaneestParacelsista?Sedexperiatursilibet,proculdubioclamabit,nisipriuserosaesintfauces,quamidpossit,uicistiGalene.Nauseadelicatulorumuelimpotentium.Quartaresponsioauulginauseainanis&indignaestprolatu.Plurimisuntquiseexpeditosadremediaofferunt,&ideomedicosaccersunt.Uixunusatquealterdelicatulusitafascinatusest,antequamtamenmortisspiculaseriaexperiatur,discitresipiscere.ChymicisremediispluresaduersanturquamGalenicis.Hocdicimus;nossaepeuoluisseChymicapropinare,idquecummagnopatientumcommodo,sedadeoaduersatumnobisest,utanimamexhalarecitius,quamParacelsicum,opinionesua,remediumsumeresustinuerint.NequitiaParacelsicaetiamuerachymicaredditsuspecta.~~SuntautemremediaChymicaauerisquoqueChymicispraeparataadeosuspectaredditapernequitiam&imposturasParacelsistarum,utpaucosinuenias,quiillisetiamomninoxadestitutis,uelsiiures,&fidemtuaminterponas,fidereausint.~~AmuualdiPanaceainnoxia.Amuualdimedicina,quamPanaceanuocant,caretnoxa,nisinoxieusurpes,quodexpertidicimus.Intermultamilliainueniasuixcentum,quiattentareeamausint.Itascelereimpostoruminfamanturetiamimmeritissima.Uisnaturaepraesaga.Depraesaganaturaeui,rabulamagitSophista?Uideatquaprudentiapossitdeclinare,siquidnoxiicumcibouelpotuuoret.MuscerdaunaestexessentiisParacelsicis.Acutaenarishomoest.Statimolfacit,sicumolerecoctaestaranea,autsimuscerda(unumexParacelsicispurgantibusperanatomiamnaturaleminmuribusgrandibus,essentificatum,sicrederefasest)cumpanepraebetur.Nonpurgatilla,quiainmureestSpagiriceseparata,&inclibanoconcocta.Atfecesunauorat.Ergouenenum.Necpotestcorrigicorpuscorpore.Duplexergoedituenenum,cumpanemmuscerdispinguibusbenecompactumdeuorat,nequetamenpraesagaueneninaturaest.Ostuporemasininum.Dechymicispraeparationeexasperatispropterignem.LiberarehicChymicossatagitmagnoinquodamcrimine.AbinitiouiuoadhucErastoexperientiacognitumest,Paracelsicospraeparationesuanoncoelestes&innoxiasessentiascoquere,seddiabolicasplanepestes.Inuulgushocemanauit.Addiderunteruditi,ignisuimaddere&augereperniciem.Amolituridaseualdeturbulente&indignabunde(quiacrabronessuntmoti,nimisqueessentificatahaecueritasest,impuroomniὀντως,hocestessentialiter&ueresublato.)Neoparacelsus;AutordeTheriacaenoniuuatParacelsicos.EtGalenicotestimonioextractatudeTheriacaadPisonemcomprobarenitituridfalsumessecrimen.Sednonopusestutcommoueatur.PolicitusmultaestdesuoUulcano,&proprioexperimento.Satisfacietillis,sipotest.NontamenelueremaculamParacelsistarumpoterit,etiamsisepurget.Illilongealitersuapraepararant.Deindenihilauxiliiestilliinautorecitato.(quemGalenumfuissenegantdoctiquidam.)Namdealiquibussaltemiduerumscribit,nondeomnibus.Etloquiturdeaperta&simpliciignisustione.DeSpagyricanunquaminmentemuenit.Chymicioptimasessenὀtiasquaerumextraignem.ImocontrariailliprorsusestSpagiria,quaeoptimasessentiasquaeritinhis,quaenunquaminignemuenerunttesteParacelso&Dornheusero;Etquorumspiritus,neaffugiant,arctissimeclausisrimisretinentur.Dicuntenimcumspirituabireessentiam,&nihilrelinquipraetercadauer,inquodeceptusSpagirus,frustraquaeratarcana.AtilleGalenicusapertisfornacibusurit.Nequetamentemereestquodsentiuntautoresignisuiimmutarimedicinarumpotentias.Misceturflammaspiritibuspabuliuariisquiseinsinuantetiamperminimostransitus.Resipsaloquituruaporaria&panesresipereignemsuum,dequoest&inPropheta&apudMacrobium,&c.Inderequirituretiamtantaindustriainelectione&gubernationeignis.Seddehissatis.TandemuenenosaGalenicaessearguiturcompositionibus,inquasingrediunturopium,colocynthis,sulphur,euforbium&alia.UideAndernacumlib.2Dial.6.Sedplanaresponsioest,digestionefactaillanonampliusessequodfuerunt.deuet.&no.Siergononsunthoc,fueruntautemuenena,iamnoneruntamplius.med.circafinemDeoleouitrioli.EtususTheriacae,Mithridatii,puluerisSaxonici&aliorumadeouulgarisiamest,utomaibusuenenisalexiteriaessepateantuulgo.Nonergohaerebitcalumnia.OpponitautemnostrissuachymicaParacelsica,dequibusadnauseamdictumest.Inoleouitriolimultusest.Nonsuperbiat;DeoleoUinosmeliuspraepararepossumusipso.Uidereautemetiamhicestsuperbaetemeritatiscertissimumiudicium,&ψυδοχυμίας.argumentumeuidentissimum.Nonquidemcurataliorumpraeparationes;desuapromittit,seindiespertotummensemsemunciamuellepotare,quaeresperueniretadunciasquindecim.AtquicortumestdiligentissimeidpraeparareUaleriumCordum&Dornaeum,&aliosquorumdescriptionessuntadmanum;quaenondissentiuntaQuercetaniquoquebreuidesignatione&Andernacialiorumque.Athiomnes,tres,quatuor,quinqueguttasporriguntunadosi,necfacileexceduntscrupulummediumsiuededulcisiueacidoaccipias,adeoutchymiciuerimirenturnostrumspiritumdaridrachmaepondere,atqueetiamgrauiore.Cuiusuitriolatiliquorismagnaestdosis,ineomultumphlegmatisrestare,autnonesseessentiamaxiomatedicitur.Reprehenduntautemeum,quodmultoadhucscateatphlegmate,quodtamennosnoncuramus,quiasicprodesseexperientiacognouimus,necdamusnisidilutumaquaautalioliquore.AndernacusunamatquealteramguttampraebetcumcordialibusinpestenecparumfauetParacelso.Noshocipsotem¬Bbb5temporegustauimusachymicoperitissimofactum.Impossibileestsinenoxacapercdrachmamperse,nedumsemunciam.Aliasueroetiamaliorum,utFrancofurtensium.Norimbergensium,&amicicuiusdamnostri,praeparatumsumsimus.Inuirtuteparuafuitdifferentia,licetalterumalteroempyreumaredoleretmagis&c.Incorrectumomninononesttutum.Eroditenim&carnes,quibusparcitcorrectumrecteusurpatum.Indilutosacharo,quocorrigituracrimonia,sumifacilepotestquodcorrectumestrepetitadestillatione.Ut&inmultaaqua.AthocnonplacethuicSophistae.SiNeoparacelsussemunciamsingulisdiebuspotestconcoquere,sineomnicorrigente,quideritpraeterquammerumpenephlegmaseuaquositas?AthocnoneratobseruareSpagirorumregulam;Purumabimpuro:Etinminimaquantitateesseplurimumuirtutis.SaneNeoparacelsetuindignusesuelParacelsinomine.Nondumpotesuitriolispiritumfacere,&chymiatrumprofiteris?Quaeteintemperiaeagitant?Sedquidmiramur?Domididicit,efugitiuopastorefactusagyrtalucifuga&tenebrio,quiputatstatimcrederedebereomnes,quodblateratαυτο¬δίδακτος.Neautemnobisogganniatdoseosdiuisionem,quasidistribuereitauelitutunahoraunamguttamsorbeat.IgnauoSophismatepeccauerit,&nihilmagnifecerit,dignumpromissistantis,isalicet&hocabsquetemeritatenonforet,singulishorisscrupulumpenedeglutire,sidiesaltemsemunciasithaurienda.DeuirtuteilliusSpiritusnospraestantioracognouimus,quamtudeclamarequeas.Urituirum,quodGaleniciadmiserintChymian.SedquodtutibifingisaParacelsoeosdidicisse;GaleniciaParacelsonecdidiceruntneccupiuntdiscerechymiamutexpresseCrato,Arragosius&aliiscripserunt.improbeagis.QuodAmuualdusdesescribit,nonscilicetdoctumesseabillo;Namnemoproficereexdisciplinaeiusfutilifacilepotest;idnostrideselongeuerius.AParacelsoprioribus&longeeruditioribusuerioribusquearripueruntartem,&iamexperientiaeaccessioneitanobilitatisunt,uttuamψευδογυμίανfacilequeantredarguere,&adcoruosmittere.UitriolispiritusnonpolletplusomnibusaliisGalenicis.Mentiristamenturpiter,dumattribuisuitriolispirituiplusquamomnibusaliisGalenicismedicamentisMultasuntaquibusuincitur,nontantumuelocitateagendised&praestantiaeffectus,necinomnimaloomniaadhiberipossunt.Anspiritusuitriolisitfrigidus.Deuirefrigeratorianugasagisimperitas.Nostrisciuntineoplusessecalorisquamfrigoris,quanquamfacileseaccommodatadconiunctorumnaturam.Guintheriuscumuitrioloinsignitercalefacientemuirtutemasscribit;tumoleoeiusitautinstarferriurerepossit.Etsiomnepurganscalidumest,itautetiamhydrargyrusobhoccalidusessequibusdamaffirmetur,uitrioliautemspirituspurgat:Uitriolioleumsupermetalloefferuescitsicutaquaregia,leniustamen.Curnonsitcalidus?Deindeaffundealiquamquantitatemcuprouelaliimetallo;&inuitromanutene:uidebissponteincalescere&feruere,instaraquaefortis,fusaesupermetalla;sistygiaestcalidissima:&spiritusillequandamuimeiushabet;Etestaquarumfortiumpotissimamateriauitriolum;certecalidusspiritusilleerit.Nihildicodeacredinecrodente&c.Galenusobhancacetotribuitcalorem.Nonomneacidumfrigidum.Etestquidamchymicus,quiaxiomahocrefutat.Omneacidumfrigidum,seuestacaloreimbecilli:exemploacetiradicati.ol.Sulph.&spiritusuitrioli,quaeacidacumsint,calidaexistant.Deuiignis&uitriolipersetaceo.Tuumcredosatiseritfrigidum.Nisienimobtusum&fatuumhabespalatum,aliassynceritantamcopiamindiespotarenonposses.AntuesexprogenieIndorumdequibusGarziasabHortoait,quodnobiscalidaaromataplaeraquefrigidacenseant.Acidulae.Deacidulisnobisconstatsinetuaadmonitione.Atillaetuamconfidentiamsatisarguunt.Misturaoleumuitriolicumaqua.Inlibristribusuelquatuoruixsuntguttaedecem.Nosinsimpliciaquamisturamexpertisumus.Decemguttaesatissuntadsesquilibramautetiamduaseoacoretingendas,quideprehenditurinGoppingensibus.Atquidinillispraestiteruntreliquamineralia.DecorrosioneGalenicarummedicinarum.SatisputaturiamargutumuenenumGalenicum,quanquameiusreiuestigiasintetiaminsequentibusargumentis.Accedituradcorrosionem.Corrosiuanemopotestcumbonaconscientiadare.Galenicapurgantiasuntcorrosiua;Ergo,Nonpossunthaecdaricumbonaconscientia.AssumtumfirmaturusuScammonii,Esulae,Colocynthidis,laureolae&c.Propositionemcurnonprobasargutule?Etenimlaboratmorboκατάτι.Curnonadhibitumestpharmacumexregulaκατὰπαντὸς,καὶκαδʼὅλου?Corrosiuatutoaperitisdantur&sumunturquadumetiamubimperitissecure.Nosdamusillacorrosiua,quorummeminit,secureincompositionibus,quiacertumest,uiresillasrefractasessedigestione,&alteratas.Deindedamusetiamcumbonaconscientiacumdilutiscorrosionemmitigantibus.Ethocfieriposseueluulgoconstat.Uinumcorrosiuamuimhabet,&eiusspiritus.Uinum.Itamel;acetumsul,succusberberum,limoniorum&aliaplurima.Itamuria,garumurina,lixiutaquaedam&c.Atillanobisuelincibononrarosuntiucundacondimenta.Esulaecorrosiocorrigiturcocturalactis.Condimentacorrosiuainnoxiia.Aliauisnocenstolliturmaceratoaceti:Colocynthideraroutimurinsubstantia,eaquenonnisidigesta.Esula.Colocynthis.Aliasdecoctumclysteribusnoninutilitermiscetur.ForisformaEmplastriEpomphaliciitemusurpatur,sedcitracorrosionem.Thymeleacuiusgenerisest&hydropiperarumirisnostras&c.Thymelaeamuorantrusticiperse,quanquamnonrarofaucesexulceret.Sedillitemperarenoruntutpiper.Itaquenihilindeestincommodi.NosrarissimeutimurpiluliseThymelea,&Mezereo.Diagridium.Corrigimusantecompositionemutesulam;&digerimusinipsa.ScammoniiseuDiagridii,quodesteiusextractum,usustamuulgarisest,utpuderedebeatNeoparacel.intercorrosiuaidposuisse.Etsiextractiocorrigit;SerapiodeScammonio.nonmetuendumabeoest.Serapionisexperimentuminrecente,integroquemaximeuerumsit,autetiamnimiaquantitatedato.Adnossuccusperfertur,quipraeparatusdeprehenditurnontamnoxius;Chymicaeparacelsimollitertractata.quanquamrarissimepersedetur,necnisiabimperitioribus.GalenusDiagridiumetiamcibomiscuitsinenoxaerosionis.SedquamblandepotestsuaChymicaParacelsicatractareNeoparacelsus?AnuoslatetpropriaParacelsiconfessio?Anmundiexperientiauanaest?Requiresupradecoraliis,perlis,antimonio,praecipitato,&reliquis;EtuidequidipseParacelsusscripserit.Deprehendesnonleuemculpam.Oleumuitrioliquod&lignacorroditquaresaGalenicispurgantibusnondumobseruataest.Oleumuitrioliimperitetractatumdatumquecorrosiuauirtutenonuacat.SedproptereamususeiusMedicusquinonestcircumforaneus,sedcongruenscumrationerecta,nonestprohibendus.Sed&dehissupra.Addunturhuicargumentoquaedamsuccenturiata;ut;Mediciipsinoluntsumerequaealiispraebent;Demedicisrecusantibuseaquaepropinantaliis.suaergocensurasuntmala.Lepidumcaput.Nonabsquerationeidnolumus.Quianonitalaboramusutalii,nostranaturaallis.abaliisdiscretaest.Deusmultahominibuslargitur,quibusnonutituripse.Nobisdelectusest.Aliisplacentsua.Spirituuitriolicuraremusmultos.Sedaegroticonquerunturdesumptibus.Etunadosiinterdumparumproficimus.Seddehocsupra.Aliud.Nonaliterpraeparantsuaquamtusione&c.PraeparationesGalenicae.Itempharmacopoeifideicommittunt,ipsinonsolicitidepraeparationeMentirisinutroque,magnaexparte.Medicusnequitperiuriaministrorumartiscauere.NonquidemPharmacopoeosiniuratosnostreferuntciuitates,nequemedicuscuiusqueperiuriacauere,autolfacerepotest;Itaque&fidendumipsisest:attamennonitararisuntinPharmacopolio,utnonobseruentquidfiat.Inplerisquelocisneinferrequideminofficinamaudetquidpharmacopolanoninspectum&iudicatumaMedicis:Ethociterumincompositionibusrespicitur.Nonopusestnostristuauirulentia.MaiuspericulumestiniudiciomineraliumParacelsicorum.TuuideuttuusUulcanusomniarectecoquat,&magistermetallicussingulaporrigatsinespiritu&essentiaarsenicali,cadmiosa,&aliis,praesertimcummarcasitaselaboras.Nonenimignotumestquamuariemisceatillanatura,quodqueutGeberait,inprofundosubstantiaeadhaereantmala,quaeeluinonpossintullaarte,nisitotumcorrumpas,&misturamsoluas.Quodnosipsinonpraeparemus;CurGalenicimedicinonsintpharmacopaei.causamagistratusest,quiuoluitinpublicumconsuli,utiscireturquaemedicamentaconficiantmedici.Paracelsicafagiuntlucem.Tuustulatamconscientiamgeriscumtuatamarcanaseruas,quamsacraeleusinia.Itaquepublicosministrosnonferunt.Mirorullumhominemtuaabscondita&lucifugausurpare.Dicquomodo&quomecurareuelis,dicebatille;&habebismetibiobtemperantem.Seddehocetiamsupra.Tautologiessecogimur,quianihilhicafferturpraeternugasrepetitas.ChymicanoncontemnunturaGalenicis,sedParacelsicaGaleniciacpraeparationesignorent.Chymicanobiscontemnifingis.Inomnipharmacopolioprostant.Quodautemtuarespuimus,quiaiudicium&lucemfugis,&innullaacademia,necullomagistrodidicisti,sedesfugitiuusapostata;ignoscenostraerusticitati.Talessumusfatoquodam.Argumentare.Quiignoratpraeparationissuaeofficium,idquecommittititemignorantibus,isnonpotestbonacumconscientiadarepurgatoria.Galeniciignorant&c.Ergo&c.NegamusAssumptum.EtquanquamFuchsii,Campegii&aliorumadducassententias;nihiltamenproficis.Scimusillostibinonadulatosfuisse,seddenegligentiamultorumconquestosdiligentiamomnibuscommendasse.InterGalenicosmultirudes&ignaui.Necinternostros,quodsupradiximus,omnessuntparisindustriae,experientiae&alacritatis.Eos&nosimprobamus.Incognitaprocognitissumiinternosnemononnisistultuspatitur.Sceluspharmacopoeiestsisumitalterumproalteroinsciomedico.SiPharmacopolaeerrantinhoc,deprehenditurqueerratum;nonimpuneferunt.Idemdictumestodeimposturaeorundemquaminfrarecoquis.DeDosiita.Quidosincertamignorat;Dosis.nonpotestbonaconscientiadarepurgans.Galeniciignorantdosin.Ergo&c.Assumtumprobas:quiaobstinateretineantformaspraescriptas;necattendantaetatibus&regionibusmutariuimmedicinarum&dosium:idqueprobascroco&isatide,quaeexcoloribusbonauelmalaaestimantur;itemquoddeleteriamodomagismodominussintnoxia;itemutamurconiecturis.Seddedositibisupraetiamrestitimus.Responsio.Galenicinonomniaadunumaccommodantmodulum.Nuncassumtumnegamus;Etadprimamπίστινdicimustefallielenchoκατάτι.Nonprescriptasaltem&usuprobataretinemus;sed&ipsipraescribimus&componimusnoua;utentessimplicibus,mistispronecessitate.Sedsiusuprobataretinemus,tunegasidrectefieri,quiainannosresmutenturfeliciusinfeliciusprouenientes.Hocquoquesuprarefutatumest.Medicietsipraescriptascompositionesretineamsimpliciumtamendelectusaguntantequamcomponantur.Iamdicimus,situismercatoribustantumtribuis,utexcolorepossintpronunciaredebonitate&maliciacroci&Isatidis;quaedementiaestmedicisinremedicanonposseidemdare?Atnosnonexsolocoloreaestimamusres:exploramusgustu,odore&tandemetiameffectuquantumpolleant.Nonestnaturainstarfucatarum&cerussapurpurissoqueinductarummulierum.Uixitaseoccultat,utnonaliquanotasuambonitatemmanifestet.Siexperientiadidicimushisnotisinrerepertisarguieambonam,quorsumuirulentotuoorenosallatras?Mineraliumnotaesuntfallacespropterspiritusindeprehensos&uarietatemmisturarum.Tibiidneutiquamadeoestexpeditum.Omniaenimmineraliaperchymianelaborata,denuosempersuntexaminanda,&effectusspectandusproptermateriaeinaequalitatem,&operatioonumuarietatem.Idtunobisexpertisnunquamadimes,ututtuaspraedicaspreparationes.Uulcanimutatoriamuimdelerenonpotes:nequeinmanutuanaturecrasisest.Inchymicismineralibusnihilpropinandumestnisitotieseffectu,quitamenpericulosusest,spectatumdenuo,quotiesnouumfactumest.Beneateexigiturπρoπότίσμα.utsisquasipraegustatoradmensam.Nhilenimatesumerem,nisiintecompertum:quanquamnesicquidemaudaci&fugitiuohominifiderem.Galenicorummultosnegasuitrumlutoperungereposse.Ridiculuses.Quiidnonpossint?AtnedesiderantquidemQuantaenimgloriaestidposse,cumcommunesitcumfigulorumtyronibus?Egononcredotepossecalceumbeneungeremodosutorio;Uitrumluteperungere,nonestoperosagloria.ideoneteuituperem?AlutoadanalysinSpagiricamsatisRameeprocessisti.Logicorumlutoperunginonerasindignus.Essentiasindicaredosin,supranegatumest,simpliciteruerumesse.Anessentiaeindicentdesin.Tuautemnonexessentiissedmodopraeparandicertitudinemsumebas.Sedquaesosiessentiaeindicantid,quoargumentoiddeprehendis?Anquiamultaeuelpaucaeextractaesunt?Nullomodo.Eoenimnonpotestdosisdefiniri.Quoergo?Effectu.Equidem.Colordosinnonindicat.Athicundeinnotescit?annongustu,operationisexperimento&fine?Namexcolorenullumtibiargumentumest;cumpaulomomentopossitismutari.NecquiaCcc2quiaantimoniiuitrumrubet,ideofortiusestcitrino;nequeetiamquiapellucidumest.Galenicorumdosesfixaesuntpraeterquaminmineralibus,sicaeterasuntconstantia.Nampararipotesttale,quodtamennonmultumuehemensest.ErgotandemadeundemcumGalenicisportumperuenies.InterimtamenGalenicimeliusiudicarepossunt,quamtu.Namillinaturaliaconsiderant,tuartificialia.Illieffectaperse;tuexaccidente,idquodsupraabundedemonstrauimus.Galenicosartisprincipiaignorare,parsdecramberepositaest.Sediamuibrasmagnumtelum.Necesseest,inquis,uelinfrauelultramodumpurgare:Galenicineganturmediuminpurgandoposseinuenire.Ergopericulosaesteorumassumtio.Probaturantecedens;quiamediumnonpossuntinuenire;Curhoc?Quiadestituunturspagiriaquemonstratmedium.ProbaetiamhocNeoparacelse,&uinces.Interimtibiturpempetitiprincipiielenchumreponimus.Garrisdefelicitate&infelicitatenostra.FelicitasGalenica.NosterHippocratesnontotusualedixitfortunae.Tusinullaconiecturauteris,&inacutismorbis&extremisfortuitoeuentunonhaeres;saneDiuuses.Nonenimausimtefelicemuocare,quiatuncintenoncaderetfortuna.Quaeexoticasunt,easuntignota,&eorumdosisignoratur.Deexoticis.Galenicorumpurgantiasuntexotica.Ergo&c.Propositioprobaturquiaignoraturcollectio,duratio,mansioinemporiis,suffocatio:distinctiomaris&foeminae&aliadequibusCampegius.Propositiofallitelenchoκατάτι.Quanquamenimistaomniasintignota,tamencumadnosperueniuntsecundumsignaconfirmataeexperientiae,quantumapudnosualeant,benepotestsciri.Indeetiamidiotaenoruntaromatadiiudicare&c.LegeGarziaeabhorto&aliorumlibros,dementesdicesquinegantcommerciorumnecessitatem.Seddeexoticissupraactumest.Symphorianus,Brunfelsius&aliiaduersantesexoticisactumegerunt.Consuetudosuccessitnaturae.Necignotumest,aliisinregionibusnasciprobiora,quaeinnostrumusumuersanondeprehensasuntignaua.QuidhabesquocompensarepossischaryophyllasIndicos,nucemmoschatam,macerem,Cinanomum,&tantamgummatumcateruam:ImosaltemZingiber&Zedoariam?curuosessentiasexillisfacitis?exquibuscelerrimae&praestantissimaeactionisolea&odoressumuntur?Coralia&margaritasundesumitis?Thurneiserquammultusestinnecessitateelectionismineralium,quaeprofectotusimiliterinsyluaThuringiacanoninuenies.Seddehissupra.Assumtummagnaexpartefalsumest.Nonenimomniasuntexoticaquibusutimurinpurgando.Suntnobisfloresprunorum&persicorum;Estesula,sambucus,ebulus,polygala,rosa,Iris,lathyris,Polypodium,sigillumSalomonis,ferri&aerissquamasales,&aliainfinita,quibusaddeserum,ceruisiamrecentemcumbutyro,&similia.Purgantiapatria.Nontamendamnamussennam,mannam,cassiam&similia,quiaetsiinsuaregionequidoperentur,lateantlicethocfalsumsitadnosperuenientibushistoriisuelextremorumIndorum;quidtameninnostrisquoqueperagant,uulgonotum.est.Neergotibiadeoinuisasintexotica,neminusParacelsicusesseuidearis.Futilefigmentumnostratiaperignemuelchymiaposseexaltariutassequanturuim&praestantiamoticorum.Quoddicisnosexoticispossecarereideo,quianostratiaperuulcanumpossintingraduexaltari,idcanastuisParacelsistis.Nosminoriscomparabimusexotica&plussecuriusqueoperabimur,quamtucumtuisincertis,preciosis&laboriosisessentiisadcrucemusqueexaltatis.Otemiserumexaltatorem,quinemuscerdamquidemperducerepotesadtemperiemrhabarbari,nedumalia.Antuputascralesillasnaturaeperignemdari;&ingenerareteposseelleboronostratitemperamentumMechocanaeuulcaniministerio.Quaesoteexperiare,utresinamcerasiperducasadexcellentiamBenzoini;&oleumnucismoschataecompensesoleonucisiuglandis:Etcinamomiessentiamexcorticebetulaeproducas.FaciamteapudomnesDeum.Quiincognitaprocognitishabet,isnonpotesthonaconscientiapraeberepurgantia.Galeniciincognitaprocognitishabent;Ergononpossuntpurgantiadarebonacumconscientia.Assumptumprobatur;quiaignorantcatharticorumnaturastamuariemiscendoea,quositutabolescant.DeindequiaGalenodesideratamspagirianignorant,quaetamenostendituarieconfusa:Itemdocentcatharticorumoperationesesseexocultisproprietatibus;Ergoignoranteorumnaturam.Debentautemillaeessenotae.Sednecperqualitatesphantasticasnoscuntur;necperSpagirian:Ergoomninoignorantur.Subsiste.Negaturassumtum;DeignorantiaGalenicorum.&respondeturadprimamprobationem,quod&simplicianotasintsensu,ratione,experientia,&quaeexsimplicibusfiunt.Etsienimabolenturnaturesingulorumactuales;tamenpotentiaerestantintoto:Necquiduisfitaquouis.Omneeffectumsapitsuamcausam.SednecomniapurgantiaGalenicasuntmistaperartem.Secundaprobatiopartimprincipiumpetit;Chymiasolaparumquidindicat.partimnihilueriarguit,sedfalsaest.Nam&sciuntseparationesGalenici;&noruntnonchymiamsolamresindicare.Potiorainstrumentanoticiaesuntnaturalia.Exartedenaturareiparumfirmipotestextrui,utsupradictumest.NondumconstatanGalenustalemdesideraueritseparationequalisestinChymia.AnautemchymiaexpleatGalenidesiderium,magniiudiciiest.Itauultillesepararires,utlac.Idnonpraestatchymia.EtconfunditidexemplumSophistaefeces,uenena,&essentiam.Tertiumfirmamentumitaest.Sicatharticorumpropietatesfuntoccultae,&Galenicieascognouerunt;autperqualitatesprimasagnouerunt;autperSpagirian.Sedperneutrum;Ergononcognouerunt.ProbaturAssumtumquiaSpagirianignorant;qualitatesautemphantasticaenonpossunteasiudicare.SedcurnonprobasPropositionem.Nosenimnimiumquantumineadesideramus;Effectusargumentumpraeteritsophista.nempeeffectusexperientiam.Sedtuunguemistumtuoulcerinoluisti.Ettibiadtuaprobandaeademincumbitnecessitas,uelsirumparis.Nihilenimscis,nisipersensum&rationem.Inassumtoaliquidldabisqualitatibusprimis&secundis.Qualitatesnonsuntsineuiarguendi.Itaquenontotumestuerum.1sophista&aRamodisceargumentorumnumerum&efficaciam.Sedattexunturhicemblemata.Galenicinihilhabentquodopponantmorbigrauioribus,quiaoccultasqualitatesignorant,manifesteuerosecundumHippocratemnihilhabentuirium.FerulamSophistae.OccultaqualitatesGalenicispluszotaequamParacelsicis.Occultasnouimusexperientia.Manifestassimplices&solitariasprimasnegatHippocratesmultuminmedicinarespici.Namnonadmodumpericulosaestearumafflictio,nisiintotumnegligatur,autetiamuiprocuretur,quiapossitcitopercontrariumtolli.Quodautemδραστικαὶsint,nunquamnegauit.Etquomodopotuisset,cumfrigoriextremamcongelationem&mortemtribuisset?Loquiturautem,uttusuprafassuses,desynceris&nudis,nonautemdehisquaeincrasisunt,&aliasmultashabentconiunctas,quibusmaximoseffectusassignat.Siueergosimplices&nudasaccipias:magnisafflictionibuspossumussubitooccurrere,&infrigidatumnimiscalefacere,&c.siuetemperatas,medicinanostraefficaxestpereasdem,siueoccultas,quiacognitaesunteffectu,hicquoqueualemus.NotamustamenIdiosyncrasias,&modestefatemurnoscircahasplurimumhallucinari.Etlicetexperimentorumplaustrahabeamus,restamenipsadocetinillisnihilessestabileItaqueParumconfisisingularibus,plusattendimusartispraeceptarationeperpetua&immobilia.Paracelsicicumsuo&aliorumdamnoexperiunturidem.Etsicbrutafiuntillatuatela:morbissuntapponendaspecifica,quiaoriunturexoccultis&specificis.Possumus.~~n.~~istud.Attumagnapartefallis,dumomnesmorbosexspecificisdeducis.UttibituusUulcanusoculosexpiret,&pustuliscutemlaceret,nonopuseiestuispecifica.Caloreidpotest.UtGangraenamniuesinducant,stupores,apoplexias&alia,satisest,sisintfrigidae.Itadeuentis,deuulneribus&aliis.Porroais:SpecificaGaleniciignorant:LaepisphilosophorumnegaturaParacelsohabereuimspecificam,sedexpraeparationededucitieruirtuseiustota.Ergoposueruntquosdammorbosincurabiles.Otedementemhominemquinonuidesinuersumarietemteipsumpetere.TuusParacelsushabetmultosmorbosincurabiles:necesseergoest,utignoretspecifica.NonomniaParacelsicaspecifica.Etsimagister:Ergo&discipulus.Omninoexfictacerebrifumosipersuasioneortumest,quodputasteperSpagirianpossescirespecifica.Nisieffectusspectes,caecioreristalpa.FalsumestSpagirian.Iamnosexcluditnumeromedicorum.Medigusisestquisanatperspecifica:specificasuiresosiendere,nonraroeasperuertit,utinmagnete.Galenicinonsanantperspecifica:Ergononsuntmedici.Propositioprobatur,quiaautmanifectisautoccultissanat.Nonmanifestis,quiahaecsuntnotaIdiotis;Undenonopusestmedicopropterista.Galenicineganturmediciesse.AssumtumprobaturSpagiria,&quiadicimusoccultasesseillas.qualitates.Sedelenchusκατὰτιgenuitparalogismumpurarumparticularium.Nonsuntmedici,quioccultisuelmanifestiscurant;Quisintmedici.Sedquibenemedentur,&nontantumocculta,sed&manifestaadhibentexartismodo.Probatiopropositionisignoratelenchum.Idiotaesciuntκατατι.EtsienimnoueruntIdiotaequalitatesmanifestas,medicumtamenulum&cognitionemnonhabent.Assumtumfalsumanterepudiatumest.EodemautemparalogismoetiamParacelsiciexcludunturamedicina.Putidumenimmendaciumest,quodexUulcanodiscantspecifica.Aliacalumnia:Ignorantuimcatharticaminaliis;Ergonecincatharticis.Stultorumstultasomnia.NugationemuocatidSophismaPhilosophus.Ratio&experientiasatisidnosdocuit,utnonopussitSophistaNeoparacelso.Alia:Inmultisdifficilibusarripiuntnomen780And.LibTract.DePur.obscuraeproprietatis.Ergoamediciofficioabsunt.Inmorbisaliquidarcani&inexplicabileest:Elenchoconsequentisfallitur.Scimusquosdammorbos,praesertimEpidemioshaberequiddiuini,idqueincognitumnobis.SedineolongesuntimperitioresstupidioresqueParacelsistae.quodtamennonobstatquinmedicisimussibenemedeamur.Sitantumualentinessentiiscognoscendis,agedestillentaerem,&aegrorumcorpora,&uidebimusquamfuturisintscientes.EstautemimpudenscommentumpossemorbossciriexpraeparationemedicamentorumSpagirica,dequosupra.AdhucsiquidprobabilehabuitinhoctractatuNeoparacelsus.Plurimasuntsupraexposita,inquib.effudituesaniaesuaeargumenta,itautnihilpraetertautologiasinanesabeoinposterumsintexpectande.Deconuitiis.Quodnosconuiciis&ignominiosistitulisexagitat,idsuprasatisrepulsumest.Necdignosest,cuirespondeatur.Boniamalisneclaudemnecuituperiumagnoscunt.Poenaautemdebeturprostulticia.Paracelsicushictalisutabomnibonositexcludendus.Persuasumomninohabemus,nullumuirumbonumpossesibisaluaconscientia&dignitatehuiusapostatae,&scurraeimpudentissimiconsortiumappetere,nedumconstanterusurpare,nisiresipiscat.Nosciturexsocioquinoncognosciturexseboninostramament&beneinterpretentur.DeoGloria.Pagina183.quinqueprioribuslineisdeletis,haecsubstituantur.Trespurgantiumformulae:Uinum,Puluis,&Electarium.Optionemdasrusticis:&iubespurgarequoadsatis,inomnimorbo,quantummihiadhuccomperirelicuit.Ethoc,quoadsatis,&c.Ecceuero,Lector,scheduleilliusexemplum:undeagyrtam,tanquamexunguibusleonem.AnwaldtsCharteck/dieerdenBauwrengibt.Anfangssoll[CungBawrenfeind]alsbalddennechstentag/einen/zween/otageneinmal/wieetwandienotturfftmochterfordern/allewegMorgensnuchternnachuerzeichnetePurgationgebrauchen:EbendiesesschlagsistauchfastHerrnDo¬ctorsSchmelz¬kesselsuonWenigwitzkaProces.Mansollnemmen/Senetdritthalbloht/Wermut/MelissenoderMuntzen/Alantwurtz/iedeseinhalbloht/Hirschzungeneinquint.AllesineinSacklingethan/ineinmaßWeingehenckt/undTagundNachtineinemKellerstehenundruhenlassen.IstwieeinWermutWeinzutrincken.WannmananstattdeßWermutssouielSaluenimpt/istsolchePurgationwieeinSalueWeinzutrincken.Dar¬nonsoll[CungBawrenfeindIein/zween/oderdreyMorgen/wieerstbericht/nuchterneinzimlichstrunckleinkaltthun:unndubereinhalbeodergantzestundehernacheinSuppenbruhleinniessen,Abermitdemandernessenungefehrlich4.oder5.stundwarten.Wennaber[CungBawrenfeind]diesesPurgiertrunckleinMorgensnuchternnichtkalttrinckenkan/solzuuoreinSupptein/unndhierauffsolchesTruncklinzusichnemen.AndieserPurgationstatt/magmandienachfolgendebrauchen.MansollnemenSeneteinlohr/FencheloderEnissameneinhalbloht/Zuckerzweyloht/Alleskleinzerstossenunwolondereynandergemengt.~~Dauonsollmanauffeinoderzweymatanderhalbquintel/odereinhalbloht(welchesohngefehrlichsouieiist/alsmanauffzweymalmiedreyenFingernfassenkan)wieesanihmselber/oderineinemSuppenbruhleinMorgensnuchterneinnemen/ondungefehrlich4.~~oder5.Stunddraufffasten.IetzbemeldtPurgierpuluermagmanundersechslohtRosenodersonstengemeinemhonigmengen/undalsoeinLatiueradraußmachen/unnddannauffeinmalsouielnemen/alßungefehrlicheinWelscheNußgroßist.DochsollindiesemPuluerderZuckeraußgelassenwerden.~~Wannalso[CunzBawrenfeind]gnugsam¬lichpurgieret/Soll[erialßdanhierauffdennechstenTag[etlichetag]/nacheinanderallwegzuMorgensundNachtssouieldeßPanaceae,alfinBriefhinist/ineimLoffeluollWeins/Reinfall/Meth/BieroderSuppenbruhleineinnemen/unzuMorgensungefehrlich4.~~Stunddraufffasten.WannnochetwasuomPulueramLoffelhangenuerblieb/sollmanwiderumbeinoderzweymaldenberuhrtenTranckereinsnachgiessen/damitdasPulterallessaupag.9.lin.26.dixit.12.9.tam.29.27.halitu.41.1tecte.48.12.&qualem.50.15.158.13.&proe.56.29.580.30,μιάσματα.57.8.ἀποκρίσεις.58.23.fumi.60.21.moneat.65.11.fugitiue.66.9ullo.77.12.mitioris.84.11.necat.85.6.tus.89.16.oenophorum.98.18.doses.100.12.sanguisuga.29.uidetur.103.15.S.Uiti.105.17.φύσιες.116.26.infamis.130.18.fugacior.137.3.uenabaris154.9.delecomma.169.15.quorundam.175.1.nequiuisse.183.9.pharmacopolio.190.lin.11,&12.connectantur196.16berberum.202.14.indigitent.204.5.peritia.252.6.familiaria.259.1.Uulcaniam.268.28.irino.271.20.pene.275.27.permeantem.282.28.talcum.295.5.scil.309.28.curari.318.5.γένηται.321.19.contenta.322.25.tres.329.5.euectus.332.5.eccoprotico,anodyno.333.28.ideae.359.10.tactiles.362.29.sed.375.13.rauim.23.alterationem384.9.agit.11.prodiret.390.23.lineamexpunge.416.26.uorari.434.20.agarici.435.26.471.25.deleaturpunctum.459.30.malacia.463.16.quiam.486.19.spagiriae.509.28.rerum,511.17.agentis.520.13.hoc.528.23.seu.560.5.γαλεπώτατον.563.1.quibene.573.17.onimis.581.3.tia.605.9.scil.611.4.βιώσας.613.2.illos.624.19.autem.625.23.sophisticam.655.10.διαπλάσει.685.18.genitos.704.7.Exhumoribusergo.711.10.Horum.724.14.ambubaiae.727.28.pauoniis.735.19.deuitali.~~