RERVM CHYMICARVM EPISTOLICA FORMA AD PHILOSOPHOS ET MEDICOS QVOSDAM IN GERMANIA excellentes descriptarum Liber primus, IN QVO TVM RERVM QVARVNDAM naturalium continentur explicationes ingeniosae; tum CHYMIAE disciplina pyronomica, sceuastica & Vocabularia cum quibusdam inter arcana habitis declarantur fideliter.

~~EpistolicaFormaAdPhilosophosEtMedicosQuosdamInGermaniaexcellentesdescriptarumLiberprimus,InQuoTumRerumQuarundamnaturaliumcontinenturexplicationesingeniosae;tumChymiaedisciplinapyronomica,sceuastica&Uocabulariacumquibusdaminterarcanahabitisdeclaranturfideliter.AutoreAndreaLibauioMed.D.Poeta&PhysicoRotemburgotuberanoοὐκἄνευθεοῦκαὶφύσεως.EcceuestibulumChymiae.1595CumPriuilegioCaes.Maiest.special.addecennium.Francofurti,ExcudebatIoannesSaurius,impensisGrauitateEtPrudentiaPraeclarisUiris&D.d.Consulibus&SenatoribusinclytaeReip.&ImperialisciuitatisRatisbonae,D.D.suisofficiosecolendis,AndreasLibauiusM.D.EtPoetaSummamfelicitatem.~~Medicinamesseartempraeclaramquidemadmodum&praestantem,sedquaepropterignorantiameorum,aquibusexercetur,&obuulgiruditatemiudiciumquesinistrum,dumtalesproMedicishabet,&unumquemquecumherbula,&uerboruminanideuiribuseiusstrepituoccurrentemmedicascientiahonorequeornat,omniumartiumlongeuilissima,abiectissimaquecenseatur,Consules&Senat.~~Nobilissimi,inLegesuascriptumpridemreliquitHippocrates.IdeminfortuniumexpeririChymiam,quaeestscientiarumnaturaliumlongepraestantissima,proclamatumestpassim.~~Nescioenimquainfelicitateeuenerit,ut,cumoliminRegum&Principumstatimaprimisinuentoribuspossessione,&asummisPhilosophisexcultafuerit,nuncaneminefereattendetur,nisiquidesertafunctionesuaturpiinhiatlucro,otioqueabundarequaerit:~~populusitemadeodeprauatasitcensura,utnullumchymicumexistimet,nisiquiuitiosissimiParacelsiinstitutum&uestigiasequitur,estquetummendaxdeploratus,tumimpostornefarius,&inueteremmedicinaminiurius.Nemotamenprudentumest,quinintelligatimmeritoartisidfieri.Dumenimcumimproborumhominumflagitiosoconatuconspirauitplebisuesania,quamperindedeartibusiudicarefasest,acdeMusicaharmoniacuculum,arteimmuniadsuosautoresreferuntcrimina.Itaqueetiaminmedicinaecomplexusreceptaest,iudicatumqueabintelligentibuschymicoapparatumedendiscientiam,humanamquesalutemcarerenonposse.Nondefueruntetiamsummiingenii&existimationislaudatissimaeUiri,quiineaaddiscenda,ampliandaornandaque&illustrandaplurimumcollocaruntoperae.Sed&interoptimatesinuentisunt,qui&praeclaredeeastatuerunt,suisquesumptibus&liberalitateipsamadmaioremexcellentiamprouexerut.~~CollegitHieronamusRubeus,Philosophus&MedicusRauennasnontantumuetustatis,sed&dignitatischymiaepluraargumenta,interquae&hocest,quodreferenteAlbucaseRegesAbarachdestillationisarteplurimumsintdelectati,quodqueRobertusNeapolis,&OdoardusAngliaeRegescumaliisinsummopreciohabuerinteiusprofessores.~~Recensetidem,multosItaliaePrincipes,quimagnacumuoluptateinistostudiosintuersati.Nefasesttantisheroibusquicquamquodsordesplebeculaesapiatassignare.Splendoremitaquesuumarsistainueritatisconcilio,&amplissimaedignitatistheatroconseruauit.QuantumnostristemporibusinGermanianostraabsumptumsitineapercolendaoperae,nemoignorat,nisiquifastosrerum&annales.TaceoCratones,Zuingeros,Gesnerosaliosquequisummameruditionislaudem&uiuisuntadepti,necamiseruntdefuncti,quotRegum,Principumheroumquefamiliae;quotrespublicaeeamsuntamplexae?Necferegensinuniuersanobilitateest,quaenonaliquidchymicaescientiaefoueat,certisquepreciosarumoperationumformulistanquampatriogaudeatthesauro.Patetitaquelongelatequehuiusartishonor&amplitudo.Inueniunturquideminphysicorummedicorumqueordinealiquisolertiaetenuioris,quiquodipsiobimbecillitatemautfortunamsuamnequeuntassequi,cumuulgononerubescantimperitocalculocondemnare.SedtangiteosgrauissimumlacobiSyluiiAmbianiphilosophi,medici&chymicisummiiudicium,quointerIdiotas&receptarumcompilatoreshabentur,utpotequibusaliquidegregiisaperesitdenegatum.~~OccurruntetiampassimexuesaniParacelsifauillaenatistelliones,&scarabaei,quicuminsanisauripollicitationibusinaulasPrincipum&magnatumseseingerunt,&dumdeprehendunturuanissimimendacissimiquealiquidlabisuerissimaecastissimaequeartiuidenturinurere.~~Unde&inpatibulisostendunturParachymicorumuertices,&eculeitormentaque,autturpesfugae,scelerataequedefectionesinopprobriumartisproducuntur.Seduiriingenuisapientesquesemperdiscreueruntinterhos,quisibiartistitulos&honoresperperamrapiunt,usurpantque,&interlegitimosmodestosqueeiusProfessores.Plaerunqueetiamexcantuuitaequegenereiudicantur.Proiiciuntenimimpostoresilliampullasκαὶἀμαξιῶαῥώματα,&profugiexofficinaUulcaniamirrepserunt.~~Quiperiurusfuitaurifaberquiastrologusmendax,&Calendariographus,quipastor,imomercenariuspestilens&fugitiuus,quiOrganicencontaminatus&delernahacsimiles,ubicunquedeaureoramusculosomniumuiderunt,&scedulammysticamphilosophosurripuerunt,autabimpostoreimpetrarut,autGermanismosParacelsiperfunctorielimisaspexeruntoculis,possuntqueiamaliquiddefiltris&aliisbalbutire,chymicosstatimpraeseferunt,&Carboniperdaepostsuosfurnulosfiunt,quicquidindeperlusumexut,ideuestigioproessentiachymicaobuiisimperitisqueostentantes,&permultorummortesiteradexperientiamfacientes.~~Quasiuerotamplebeiumartificiumforetchrysurgia,uteamsutor,cuinonraromagnaeestindustriae,calceumautocreambeneperitequesuere,primostatimaspectuqueataddiscere.~~Estquidemchrysopoeia,siueuerumaurumefficiat,siueuerosimilimum,autexcellentiusmetallum,quemadmodumcontestanturunoorephilosophorum&artificumplurimi,necdesunthistoriarumexperientiaequeadminicula,neutiquamabsonaapotentianaturali&ueritate.~~Astipulaturenimilli&ratio.Itaquenecdehacchymiaeparteestdesperandum.Sedemechanicaprorepentes,&officinarumdesertores,quimagnatesemungunt,pecunia,illosqueperfumosParachymicoscircumscribunt,eamcallereprobeoexercereposse,quifactumest,utunquamsitcreditum?UtinampersuaderePrincipibuspossemutabeiusmodiomnibusseseabalienarent,quigrandiamagnispromittuntuerbis,cumtamenresipsasumptusquidempaucos(NamArnoldusquinquagintacoronatisconstaretotumopusasserit;~~theoremataturbaepraefixanonultraauripuriunciamrequirunt,uanitatisconuictolibelloquodam,quemadautoremParacelsumreferunt,inquoquatuorbessesseumarcaeexiguntur)postulet,atacumenPhilosophorum&rerumnaturaliumperitiamuerameamquenonexiguam,qualisinsutrinaedesertorescaderenonpotest.~~Uestramegoamplitudinem,UiriConsultissimi,sicutpraeclaredeueraChymiasentit,&adimitationemmagnorumRegum&Rerumpublicarumlaudatissimarumprofessoreseiusnonauersatur,sedfauoreamplectitur:~~itaabimpostoribusessealienissimam,hancqueanimosententiamdeliberatamcircumferre,nonessehonoresuospoliandamartem,quaquamafauillisParacelsicispessimetractetur,persuasumstatutumqueanimohabeo,Equidemelaborauiinea,quantumperreliquastudialicuit.~~Sedquoampliuseamuerso,eoarridetmagisadeo,utadformamperfectarumscientiarumaccommodarepraeceptaeius,&AristoteleaartiumconstitutionemethodoqueRamaeaillustrareanimuminduxerim.Uidinempe,quamobscure,perplexedeprauatequeeamdescripseritParacelsus.AuerisPhilosophismembratimestexplicatadispersimquetradita.NamalicubipraecipiturdesolaChrysurgia.Alicubidesoladestillatoria.Quidamuariacongesseruntopera,omissispraeceptiscatholicis,&operationibusgeneralibus.Lullius&Ulstadiusunamquintaeessentiaedestillationemcumelementorumseparationeattigerunt;reliquumpenetotumestinfusioseuextractioquadam.AddiditUlstadiusetiamdelapidequadam,&Lulliusaliislibrisdeeoestcopiosus.ParacelsusinArchidoxispraeceptionesspecialiumoperumestmolitus,sedsuomoreἀκυείωςperplexe&incondite.QuidampollicitusestAlchemiammagnam.Uidilibrumprimum.Indignusesttantohiatu.Inomnibusquosconspeximethodumintegraeartis,&euidentiamdesidero.~~Consiliumitaquecepi,quoniameiusmodilabornonuidebaturnecesseuniushominis,necdebereesse,deadeundisuirisdoctis&amicisperepistolas,quibusanimum&institutumnondeclararemtantum&significarem,sed&factaquasiσκιαχραφίᾳoperisitaproponerem,utiudicarefacilerempossent,&siquidipsiperexperientiamcognouissent,addere.~~Ubimanusadmotaest,euasitiniustumcommentariumopus,quoditaederequomodoaliiepistolasuirorumdoctorumconsueueruntlongeapparebatconsultiuspraestabiliusquequamsingulismittereliterassingulas.Itaenimdiffusaaccepissemiudicia,&fortassiseascripsissemquibusdam,dequibusaliuspotueratiudicarerectius,nequiddemittendidifficultatedicam.Nuncunouolumineomnespossuntintuericonsiliumomne.Iustiusitaquelibroresestcomprehensa.Uerumenimuerononfacileconsentiuntmulti,nisiunoquodamcolligatiuinculo,&adconcordiaminunoredacti.Cumitaqueabuniusprincipatupendendumforet,quasiperspectasomniummentesaduestramamplitudinem,Uirinobiles,adduxi,quam,utautoritate&tutelasuahocopuscomplectiuelit,submisserogo.DecetStatumImperii,&Remp.nobilemistelabor.UbienimAristocratiacumMonarchia,laudatissimisnimirumgubernationumpoliticarumspeciebusadformamoptimiImperiiiucundacontemperationeconspirauit:ibinecesseest,sicutinaliaoptimaquaequeredundant,itaquoqueliterispraeclarissuumessepraesidium.EtfouetuobispraeclareconstitutaRespub.nontantum,utcognouiafidedignis,aliosuirosindustriosaChymicarumcontemplationumoperationumquestudiononalienos,sed&MartinumRulandum,MartiniChymicisummi,&optimedeeaarte,ut&deremedicameritifilium;cuiustumadhucinacademiisuersantisnouiindolempraeclaram,tumsummisauctihonoribus&inRepub.uestralaudatissimapublicaauctoritatemedicinamfacientis,&eruditionem&dexteritatemprobo.Quodmihicertissimoestargumentoueraechymiaesuumapuduosessenonornamentumtantum,sed&perfugium.Estistudlaudisinstarconsummatae;~~estautoritatisincomparabilis,tanquamadportumtutissimumeximportunomariaduosserecipere,liberaliumhonestorumquestudiorumoliminRegum&Principumulnisacquiescentumfamiliam,necrepulsamferre,sedgratissimofouericomplexuetiaintertumultus&dissidiamundi.~~Uosuidebantureruditorumdesignarementes;uosconsecratumdignitatiuestraehocopusaccipite,uoshonoreuestroinscriptumamplectimini.Uosdecet,sicutaliisrebusestiscelebres,itaarcanaechymiaepatrociniononesseignobiles.Nonitaquedubito,quingratusuestraeamplitudinihicmeussitfuturusconatus.MultaesuntRespub.quaenontambellicarum,&iustitiaeartiumfamacelebremsibiquaeruntmemoriam,quameruditorumuirorumfrequentia&stipatione.Inhocipsumsumtusexpenduntnoncontemnendos.Uestrasitneabistoinstitutoaliena?Imocertareeamcumplaerisque,testimonioesteruditissimusinomnigeneresacraePhilosophiaeuirorumnumerusapuduoscopiosus.Eoitaqueconfidentiusuestraegrauitatidignitatiquehuncmeulaboremoffero,quoidapudmeestcertius.UaleteUiriNobiles&Consulti,&foelicismagubernationeRempub.perpetuopossideteflorentissimam.PridieCalend.AugustiAnnoCiɔ.Iɔ.Xcu.RotemburgiadTubarim.Uariaiudiciasubeundasuntilli,quipublicocommitterelaboressuos,uulgariquesubiicerecensuraesustinet.Placuitdealiquibusinuestibulolectoremmonere,neinprimostatimliminealiquidsinistridehocoperesuspicandoimpingat.PrincipioeuminfrontehuiuslibriuocabulumChymiaeconspicies,noliputare,lector,meτὴνπαρακελσιηνaliquotiesiamexplosam,postliminioamplecti&profiteri.LongediuersaeressuntParacelsia&Chymia.Nonesthonestum,artemcastissimampurissimamqueabimpurissimohomine,&ueritatisdeprauatoredenominari.Ueterumsequorinstituta.HecconiunctacumPhilosophorumrecentium,nonParacelsicorum,sedPeripateticorum,Hippocraticorumqueobseruationibusexplicatamethodice,&illustrataperpetuitarepraeceptorumuelim.Siitemquidinuenies,quodeodemmodopraecepitParacelsus,autetiameiusnomenproductumconspicies;idnonhuiusautoritateniti,sedueritateueterumque&recentiumantedictorumphilosophorumcogites.Uerumpropterseamplector,&optimesentientiumcalculoillustro.DeParacelsoperindeest,siuenegetquid,siueaffirmet.Deindemeformaepistolicausumpotiusquamscientificainstructione,&nontampraecepisse,quamconsuluisse,nemireris.Nonuniusessedebereiudicaui,adquodrequirituroperaplurium.Sietiamhasmodestiaepartesasscripseris,exofficiofeceris.Sipraetereainautorumesuersatuslectione,&ueramtradendarumscientiarumlegesnosti;nonarbitrabere,meactumagere,&idquaerere,quodpridemantesitabsolutumperfectumque.Legehaecnostra,intellige&iudica.Ubicumreliquiscontuleris,discrimemagnosces.Desiderabisinsuper,opinor,autsaltemexpectabiscommentationemparticularemdeoleis,aquis,calcibus&reliquis:Quininhiabistotusaureaearti.Egouerotibispemfecerimetiamistorum,quantumfasest,desingulispraecipere.Tufacutaequitateiniudicandoutaris.SiDeusuitamprorogauerit,accipies&deillis.Singestittibianimusmaturiuscognoscere,adireteiubeouirosinearepraeclaros,eorumquemonumentaconsulere.PraestititauteminchrysurgialaudabilemoperamThomasdeAquinoadfratrenimKenaldum,Alanusitem&BernhardusComesadmedicumBononiae.NihileuidentiusineogenereestRosarioArnoldi,turbaphilosophorum,Richardo&aliis.Poteris&Paracelsitincturamquandam&manualepercurrere.Naminhissuntpraeceptaueterum.IohanDeeLondinas&Geberuscoruumludunthiantem.Quodsiteillosquoqueintelligerenonposseconquerare;utereconuersationeeruditorum.Sigratuseris,poterisinformari,sedastrictusartislegibus.Indestillatoriaelaboraruntmulti.DiligensadmodumestIohan.BaptistaPorta;&HieronymusRubeus.SuppeditataliquidParaeus,Matthiolus,cummagnacopiarecentium.InterueteresestGeberus,&aliiquibusobParacelsimemoriamaddoLulliumdequintaessentia,Ulstadium,Albertum&coaetaneos.~~InuariisartispartibuseminetindustriaGesneri,Cratonis,Zuingeri,Guintherii,Euchiontis,Geberi,etcquibusadiungipotestquinuperscripsit,Penetus,&,sifortealiosquoqueParacelsicosdesideres,Dornaeus,Turneisserus&similes,quanquamuixhaurieslucemetenebris.~~Sipraxinexpetis,adimagnasillasRespublicas,Norimbergicam,Brunouicensem,Augustanam&alias.MagnaespeiconfugiumestinfamiliaRanzouiana,&castroUraniburgo.Habent&aliaeciuitatesprincipatusquepraeclaraexercitia,aquibusususartisessepotest.Egoinhococcupabor,utquaeratione&experientiaoptimasuntinuentaiudicataquecolligam,&adprincipianaturalia&artisexigam,additisparachymicorumnotis,&informationescientifica.Quodsiinterimest,quiheclaudabiliterexpedirepossit,eumuthocfaxitrogatumuelim,tantumabestutprereptumquidputaturussim,autinuisurus.Estautemisquoquelabornecessarius.Nonenimcogemur,uthactenus,proauriessentiauorarecinabarim;prosaleueneris,uitriolumcupri,prooleospiritum&aquam,proauripraecipitatoturbithuulgare,etc.acceptaresiexterminatiserroribusueraepraeparationessecundumdemonstrationesscientificasfuerintinlucemprotractae.Habebunt&tyrones,inquocertoacquiescant,neinimpostorumscopulosincidant,&magnapecuniaredimantnugasmaiores.Utinamuereadacademiarumprofessionemsyncerumartificiumuocaretur.Siquishodiepericulumfacereuelit,eumuesanosParacelsitasconsulereoportet,autaniculas,autaurifabrosinertesdesperatosque,autseplasiaefamulosrudissimossimiliaqueartishonestissimaepiacula.Apudliberalesprofessoresomniseiusuoxobticuit.Arsquaeriturapudinertiam,sapientiainprostibulouesaniae,&lumenintertenebras.Hinceuenitutsiquidscribendum,sitdechymiapeneadalphabetariossitredeundum,&antesententiamdiscendumquaeressitchymia,quaecucurbita,alembicus,&reliqua.Sedmittoista.Quodnonomnesquichymiaefamasuntcelebresattigi,autetiamfortealiquoscompellaui,quichymicarumoperationumhabenturimperitiores,excusatummequaesohabeasLector.Nonpoteramomnesnosse,necrelictaGermania&amicorumconsortioadireGalliam,Italiam,autperegrinos.Hocsibipersuadeantomnesubicunquesunt,periti,mealiquibusnominatisintellectosuoluisseomnes.Quicunqueergoaliquidadpublicumemolumentumcomportauerit,eisuuseritrelictus&locus&honor.NecnosquispiamtaminopesexDeigratiarerumputet,utgraculisParacelsitisnequeamusoccurrere,sipungere&inquietostrepituinterturbareuelint.Suntadmanumeapraesidiaquaeipsiuixpersomniumuiderint.Loquordepraesidiisscientiae.Opummultitudinemnonmoror.Est&admonendasimplicitasquorundamhominum,quinegantchymicaitaessediuulganda,uttyronibussintutilia,quiaseruandumilludHippocratisinstitutum,quoasacrismedicisarcetprofanos.Egoueroneminemadmittendumputonisiartistyrociniisinitiatum.Atnonestoccludendaadinitiaianua.Utmultipossintfierisacri,multosaduoco.Nedubita;nonesttamleuiculachymia,utillotaspatiaturmanus.Tunihilinuitadicesfaciesueminerua.SiquemDeusadchimianpernaturamaptumreddidit,itaqueconsecrauit,tuneeumiterumprofanes,autalegesacrorumprohibeas?TuneDeo,naturae,&officioinsocietatembelluminferas?Sidocerequidlaudabiliterpotes,cursisminuspreceptorquamuesanusParacelsus?Anignorasteperdonumistudaddocendumesseuocatum?Occultesnecommissumtalentum?Auaroruminfamiaestquodipsistamdesitquodhabent,quamquodnonhabent.Tuschedulamchymicampossides,necexercesipse,necaliiscommunicas.Quidabauariiudiciodistas?Metuisnearcanumdesinatessearcanum,nequeinquineturimpurismanibus.QuomagismetuiseoplusdegenerasabimagineDeiprimeua.NondebueratnimirumteiudiceDeusabaeternotacitummysteriummundoreuelare,quiadesiitesseoccultum,&maletractatumestamultis.Otestultesapientem.Quotdiesputassuperfuturummundum?Beauerisnempetesicumschedulaarcanichymicitineispotiuscommissa&pulueri,quamfratrihomini,coramtribunaliChristiapparueris.Multumpraestiterissibreuiusuranospauciaeuiditaueris.Cuiueroreliquerisidmagisteriumtuumamorte?Dignisneanindignis?Nereformidesindignos,uiuuspublica&manifestadignis.Heredestuinonpulpitauermiculosapuluerulentaquescrutabuntur,sednummorumcapsulas.Tuumueroarcanumforteetiamadinhonestioraperueniet,nectuindepraedicabere.Hoctibilucroerit,necuiuusperorauirumuolitabis,necmortuusfuissealiquandointelligeris.Sedrelinquamuscaninassordescanibus.Nondeeruntporreiniquiiudices,quimegratispeterereuelationesiniusteclamabunt,&offerentcumpecuniaconditionessilentiiiuramentofirmatas.Nonquidemequumestsuocommodofraudariquemquamquiindisciplinammultoscontulitsumtus.Sedcumsintpluresquibusnihiloarsconstitit,autcuiuenaliobnimiumpreciumnoninuenituremtor,quidemolumentihiexpectent?Anueroparumestfamabenemeritidepublicofrui?Sitantiaestimastuasschedulasutnulluspossitaequiualensdare,quindonasgratis,imitatusexemplumZeusidispictoris?Poteranthiquithesaurisabundantliberareaboccultatoribusapparatus,eosquepubliciiurissuobeneficiofacere,&immortaleconsequerenturnomen.Sedplerunquemagniestimanturnugaeapauperrimis.Feliciusagerentsiaparuoprincipioadprofectumaspirarent.Cumtantasitstipendiariorumcopia,&mendicantiumpubliceprouentus,estipisreliquiispoterattantumcogiquantumsatiseratadartisinitium,praesertimsisitspefoecundum.Eostandemadquosepistolesuntexarataerogatosuelim,neputentsuanominahicitaparroponi,quemadmodumagyrtaeinnundinistabulassuassolent.Semperfuistudiosushonorisbonorum.Eumetiamnumsartumtectumqueuolo.RatioepistolarismeatantumabestaconsultisParacelsitarum&fraudeextortisliteris,inuitisqueautoribusdiuulgatis,quantumafraudedoloquehonestas,&aturpitudineliberalitas.Ideoetiamnondoctorem&magistrummeexhibeo,seddiscipulum&consultorem,quasiexaminiingenuoamicis&doctrinaeegregiaetestimonioornatismesistens.Rogoautemutcolloquirespondendonondedignentur.Itaenimsperatusprofectusemerget.Praesagit&hocmihianimus,forequosdamquimenimiumdicentindeclarationibusparerdocumentaexternafuisse:Debuissesuasententiaomnempraxinnude,distincte,&maximepueriliterproponi,utetiamhiquinunquamneelementumquidemchymiaeaspexerunt,potuissentrempenitusintelligere&cumfructuinlectioneuersari.Aliiseroobscurusnimium&mysticus,quemadmodumsunt,quiconqueruntursepriorascriptameaeandemobcausamnonposseintelligere.Atquiartificesmepalamprostitutaeartisaccusabunt.Scitoteuerocensoresmei,mefamiliariterhiccumeruditiscolloqui.Horumcaptuinonerantnimisrancida&plebeiaoffundenda,sedpauloacutiora.Necnihildandumoblectamentis.Namepistolanonferttantumrigorem,quantumpraeceptasola.Itaqueliberiusindulsirerumphysicarumcontemplationi.Deobscuritatesiconquereris,iniquuses.Namideoexnaturae&officinaeapparatuaddidicommentarium,utnontantumfontesmonstrarem,sed&euidentiusdocerem.Sinaturalianonassequeris;nondumesaptusChymicisoperibus.Discephysicenanteἐγ¬χειρήσειςchymicas.Uocabulisusussumualdepopularibus,utagnoscentperiti.Sedtamenloquendumfuitnonrarocumartificibus.Sinonassequeris;haectibiestoprimacura,utsermonemdisciplinaeintelligas,idquodfacerecogimurinomniarte.Ubiidconsecutusfueris,lege&religequaescripsi;omnisfugietdifficultas.Quaepluraimpedimentaafferes;ea,ubiintellexero,curabosublatainartisinformatione,quanquamnullusestquiomnibusqueatsatisfacere,&utuetushabet,neIupiterquidem,siuepluat,siueabstineat.Tantumest.StolicumAndreaeLibauiiUiriclarissimi,Medici&PoetaeElegiaD.BartholomaeiHubneriPhilosophi&MediciErfurdiani.Utnouaiamnonsuntmedicaminachymica,primumNecmedicishodiecognitafactascholis:SedpriscisArabum,SaracenorumquelibellisEruta,nuncUultusplendidiorenitent,Nostraquenouerunteapharmacopoliadudum,Achisauctasuumspontedederelocum:Sicnequedepelluntomnesecorporemorbos,Artisconstituuntnecdocumentanouae.Parstantumdici,sednonarstotamedendi,Remsiperpendasdexteritate,queunt,ExornantquemagiscumulantqueMachaonisartem,Atqueancillantur,nondominanturei.~~ConciditergogregisSaniiactantiamendaxAdmiratoremquemParacelsushabet,Etconfundunturbombasticasomnia,multiPerquaenuncmediciprotinusesseUolunt,Quantumuisartemnullam,methodumepraehendant,QuamdocetHippocrates,quamque,Galene,tenes.Ingeniiquisuntadeopetulantis,StomnemDoctrinambeterumnilSaluissebelint,Pharmacanectotiesperseculacunctaprobata,Etquaenaturaeprouidacuradedit,Humanaequicquamdicantconferresaluti,Nipriushaecignisflammeauisquenouet.~~Etlicethaudcupiantrerumcognoscereuires,Quasinnostradeditcommodaterraparens;~~NecnorintquantumpossitUulcanusinillas,Etquaesintnobisapta,Selaptaminus,**4LudicraLudicrasedtantumUocumportentasonarePaucaqueant,ipsopenetimendasonorAutaptarelutumfornacibus,addereprunas,Ettorreremalitraditamorecoqui:~~Setamenantiquiscunctis,cunctisquemodernisDoctrinaclarisconspicuisqueUiris,Absquepudoreferuntparasangispluribusante:Umbraesuntreliqui;Rectiushisapiunt;~~Sinempehocsapereest,hominesdeludereUanisPromissis,fumosUendere,falsaloqui,Etproperspectis,notis,&sapeprobatisNoxta,tectadolis&fugiendadare,Achominumplenassicexhaurirecrumenas,Certaqueprouitatraderetelanecis.~~QuistantofastutamSanas,obsecro,nugasUelsinefrontepriusuelsinementededit?QuamquosnuaciuuataParacelsinominedici,AcUnamorbosquosquefugarelyra?AstipulatorestamenhaecuesiniamultosInuenit,&nonestabsquepatrocinio.ScilicetestauidumSulgusnouitatis,amatque.Asfectupotiusquamrationeregi.Indefitutsuacommittantiiscorporaplures,Paucaquibusnemocrederetaeracatus,Etconducunturpreciomaiorepericla,Etmors,quamredimiUitasalusquequeant.Ocaecashominummentes,oseculacaeca.Hisquotsufficientmoribusanticyra?Quandorogo,sapietmunduspostmilletotictus?Quandosuodamnocautioresseuolet?Porrigetautsanisquandomonitoribusaures?Quandosequirectospergetinarteduces?OptimamaiorumcurnonUestigiamauult,CalcatamqueprobequisquetenereUiam,Auiaquamtantissectariplenapericlis,Totfoedismonstriscorpus&obiicere?~~Siquidhabetsanichemia,uelutilisinse(Commodamultaautem,sanaquemultatenet)OmniadexteriustibipharmacopolianostraEtmediciquorummensbona,fidamanus,Quamleuisimpostor,quamstellioanus,&audaxHistrio,nullaquibusmensquefidesque,dabunt.~~Dequonedubites,belaberres,optimeLector,PerlegeLibauiiquodmodocernisopus.Iratashabeammusas,&Apollinisarcum,Acfaueantceptisnuminanullameis:Chymicasiquisquamdextremagishoc,uelaperteMaioriefide,candidiusbededit.GratisestSolnisoccasiodigna:iuuentusHuncpraeceptoremnuncuelitergosequi.Recteperdiscetnouapharmacaiungerepriscis,Amborumquesimulfergorecorpusope.~~Atte,Libauimedicorumgloria,nostrasQuiscriptisauges,atquetuerisopes,ProsperetincolumemclementisgratiaChristi,Nestoreosquedieshicsuperaresinat,PluribusingeniidecoresutfoetibusartemPoeoniam,quanilhicpriusorbishabet,ConfundasquestylitelisfelicibusomnesQuosinsectaricunqueiuuabiteam.~~Sicimmortalicelebraberenomine,cunctisEttotofiesnotiororbebonis.InEpistolasChymicasLibabauianasD.BernhardiStiberiElegia.Resmedicas,magicasquedolisUitiisquepatereIampridemgrauiterscripsitAristoteles.IdemnaturasrerumfeliciterolimScrutatussolidePliniusasseruit.Apparetratio,turpisquodinertiabelleFamosistitulistectalaterepotest.Grandesonantaurisulphur,Tincturasuperbae,Salueneris,stibismagnamagisteria.Sunttamenadfraudeshaecsingulasaepeparata,Necnisipraeclariscognitariteuiris.ImponitmultisUariaUersatilisarteMercurius,cordiperniciosalues.Nobilenomenhabet,Turbith,Sol,Luna,planetae:NobiliorreliquisresPanaceafuit.AttamenhaecpotuitseducereTeutonasoras,Cinabriisaltemnixacoloreleui.Saeuiushipeccant,aegrisquicertaUenenaNonbeneperchymiamcoctarecocta,ferunt.Hicsegeserronumfoecundaquemessishabetur.Forscuridfiat,lectoramice,rogas?Stantacademiaesanctissimatemplamineruae:Atceunulla,ineischemiaspretasilet.MordicusaffixoslibrisplaerosqueGaleni,Quidpossintmedico,chemicafactafugit.Indesuperciliononintellectarefutant,Exemplisquemaliscordatenellatrahunt.Taliaconspiciensciniflonumturbanefanda,Arcemchemiaementefurentepetit,Carbonesquemouettiliae,atquesuperbitiniqueUendensproessatisquaeParacelsushabet.SicaliquotlenteParacelsiacreuilabannis,Nempeimpunetulitfuneramultadiu.HanccupitingeniiSalidissuccidereneruisLibauius,fucisnontolerandasudes.Conficitidformaliterarum,StsiquidamiciConferrentoperae,stellionuduseat.UixSniusenimreshaecoperosaSidetur:Pluraoculosplurescernereposseputat.SicCrato,Gesnerus,Zuingerus,Baccius,aequeAdiutiamultismultadedereforas.HactenusillequidempropereclarissmascriptaImpigerexpressit,singulamartesuo:AtpotioradabitsuasiconiurgeredoctiRerumUsquegraues,quaedidicere,uolent.Etquareinuideantorbi,quaepublicafient,Inuitisipsis,uitamubireddiderint?Inseruiredecetmundo,celarenecunquamQuaeconferrealiisemolumentaqueas.Ostenditliberhicquoque,quaeparacelsicuserroUixsummisprecibus,muneribusedaret.Idemsifacerentalii,quimysticamagnaNaturaecallent,arsbenecultaforet.DetDeushocsemperUotisardentibusopto;Utuerifaueantartibusartifices.Sicsanctererumberusseruabiturusus:Cedetagyrtaprocul,transfuganulluserit.IoachimusCamerariusPaterPhil.&Med.summusAndr.Libauio.Opustuumἐπιστολικὸνprobo.HortorteOetiamatqueetiamilludutperficias&inpublicumedas.Eritutilestudiosaeiuuentuti,etc.NusBeyer,MedicusReipubl.FrancofurtensisadMoenum.Studiumtuuminornandaaugendaquemedicinaindefessum,uehementerequidemprobo:&polydaedalammiroruimingenii.Chymiamenim,quodmultidesiderarunthactenus,abinquinamentis&tenebris,quibuslucifugaeBombastaeiartemnobilissimamconspurcarunt,uindicare&perpurgare,pristinoquesuorestituerenitori,satagis.Idlicettentassequidamuideripossint,autuelintpotiuseostamen,uelreidifficultateuictosacdeterritosacoeptodestitisse,uelpariobscuritatumlabyrinthodiscendicupidosdelusisse,constat.Quarepalmamtibimeritouiridoctideferendamstatuunt:quam&gratulor,&diuturnamperpetuoqueflorentemopto,etc.ZachariasBrendeliusPhilos.EtMed.excellensIenensisacademiaeProfessor,etc.Magnametandemcuraliberasti,cumscribistechymicamartemitaelaboraturum,utsaluisprincipiisphysicis&medicis,studiisnostrispossitessecommoda.Magnoperetehortor,utquodcumDeoincepisti,beneabsoluas.Quidegouerote?Camerariumscribistibiautoremesse.Atquem,quantumqueuirum?IdueroestquoduotisomnibusexpetiuerunttumaliitumLipsensisAcademiaeprofessorBarthius,speransforequichemiammedicinaecompularet,quandoquidemalteraalteriusopemposcerenecessitatequadamuidetur,etc.BernhardiPraetoriiPoetaeCaesareiAnagrammatismus.AndreasLibauiusDanaureusLabiis.DaninodoratisLibaniradicibusortusAureolasscatebriseiaculaturaquas.AureusesLabiisDannobisclareLibaui.Aureuselabiisnamtibisermofluit.SeutibiMoeoniumlibeatdeducerecarmen;Aureuselabiisentibisermofluit.SeutibiPoeoniumlibeatdescriberesuccum:Aureuselabiishicquoquesermofluit.IureigiturmeritoLabiisDanAureusaudisCumrebusquoniamnominisomenhabes.MiraclarerumcalluitabditaPellaeaquipraecordiaconsciisDoctorrigauitgnauusUndis,EtMacedumerudiittyrannum,IdpropterimmortalialaureaeNactusbirentismunera.Tollitur.NuncUsquecoelopridemadUmbrasMissus,&etumulorefulget.NecParuamansitgloriapaonemDerupeCoa.FirmaMachaonis.LausPergameniest.SisagacesProtulerintchymiaelabores.Ecquostriumphosferrenequiuerant?CognosceTyro,quidStagyretusArgutetheros,quidGalenusPersonet,Hippocratesquedius.ConiungesedmysteriaLemniiMirandafabri,soluerequeartifexEdisceclausarumarctarerum:Multaprofundiusenitescent.A.L.D.Chymicarum,Lib.I.1DeuituperiischymiaeParacelsicae&aduersantiumargumentis.~~fol.12Deueraechymiaehonore193Dedifficultatibusquibusdaminusuetiamue¬raechymiae484Demagnificischymicorumpromissisinnutritione&medicina565Anchymiaproptermorbosepidemicossitinuenta,utsubstantiatotatotiussubstantiaesanaripassionesqueant686Denotationechymiae827Quidsitchymia848Deeademdefinitione889Deessentiaeuocabulo9210Deprimoente9811Deentesimpliciter10012Deconstitutioneartischymicae10713Methodusconstitutionisartium11614Iχνογραφίαχυμείας12415Decinabari,minio,cerussa,lazuriofactitio,plumbagine,lithargyro,scoriis&similibus,ansintoperumchymicorumgenera13316Descrupuli:quibusdamuersantiinchymico¬rumlectioneobuiis13917ExperimentumexplicationishieroglyphicaeintabulasmaragdinaHermetis14418Deobscurachymicorumlocutione16219Denumerisquibusdaminchymiausitatis17120Deouophilosophicoeiusquepartibus&es¬sentiischymicis17921Deprincipiis&elementischymicis18422Deusuprincipiorum&elementorumapudchymicos,&praecipuedepyronomia19423Deornatu&supellectilichymica21324Decolischymicis,uitrorummunimentis,re¬clusione,luto,etc.22825UeterumphysicamaPeripateticisexplicatamcomprobatamquenonmutariobseruationibuschymicis24026ArgumentachymicarumoperationumexAristotele24727DeGaleniuoto,quoaiuntexoptasseeumsibichymicassegregationesignotas25528Deargumentis&coniecturisquibusconstetquodnamquomodositelaborandum.~~26329Anchymicusapparatusdependeatexconsiderationechyli,chymi&ὁποῦ26830Detincturis27531DeuentriculoStruthionis&astrochymico8032Deaquaparacelsicaimmatura,lilio&lapidephilosoph.28333Deuitrischymicis,clisso,acidamuria,regu¬lo,lixiuiis,etc.28534Deaurouitae,Realgare,sanguinelacertae,Xenechdo,lacteuirginis,&aliis289.35Desanguinibuschymicis,crocis,galbaneto,crystallis,corallato&theriacaminerali29436AnchymiciignorentGalenicasoperas,quibusfiuntelectuaria,syrupi,pilulae,etc.298ChymicarumLiberprimus.Epist.I.DeUituperiisChymiaeParacelsicae&aduersantiumargumentis.AdCosmanCrenandrumUirumeruditum,&medicinaeDoctoremStadae.~~Ualdeplacuitmihituum,Crenander,studium,postquamconspexitenonuulgariterphilosophie&medicinaeadiicientemanimum,quasiadcupiditatem,quaadsciendumrespraeclarasnaturaduceferebarisexplendamquaeuissatisessetnotitia,sedaliquidsolidiusdiuiniusqueuestigantemsummocumconatuadabstrusa,auulgoqueremotacontenderemysterianaturae.~~Huctyrociniorumtuorumspectaruntanni:~~huc,postquamhonoresexuirtutedoctrinaquepraestanteconsecutusesamplissimosincredibiliteraspiras,cumquecognouerisinterchymiaeprofessores,quemadmodumprodigiosaillatestanturpraeconia,aliquidsingularis,&maximesecretaelatitaresapientiae,adquodperuenirenoncuiuisfassit,proptereaquod,licetipsiintersesatdisserantaperteconsuetaqueutantur&lingua&scriptura;~~tamenexterisomniasignificenttecteperliteras,quashieroglyphicasolimAegyptiorumnominaruntphilosophi;quiartisillius&inuentoresduceHermetequodamtermaximocreduntur,&ampliatores,perfectoresque:totumtehuicprofessioniconsecrare,&inabyssumeiusscientiaedemergere,quantumanimaduerti,decreuisti.Uerumenimuerosicutphilosophicumillumardorem,&medicinaesitimcommendauerim;~~itainchymiaμηδὲνῖχανfierideberecontenderim,&cumCatoneliterasquidemchymicasinspectandasdelibandasque,sednonperdiscendas,adeoutcuiuistecredasmagistro,&absqueiudiciiacrimoniasectere,uerumqueputesquiduis,suaserim.~~Anignotumtibipotestessequantumhuicarti,sicutolimexorientisEuangeliilumini,contradicaturlocorumubiquetamasummisquamabimis?Nati&ueriDeireligionisumus,&humanaesocietaticolendae,iuuandae,tuendaeque.~~Stationemhancdeserit,parumquesortissuaememorest,quisquisinsolitudinemfornacumchymicarumingressusinterUulcanilatettripodas,&quasinecdiuinorumofficiorumnechumanarumrerumadsepertineretcura,posthabitasacrarumliterarumlectione,iurisciuilisinspectionerepudiata,&legumdomesticarumsanctioneneglecta,cumflammisprunisqueconuersatur,colluctaturfuliginibus&nidorumacuminesensusperdit.~~Siaccedas,&quidrerumgeratur,explorareuelis,nonaccipiasresponsumilludliberale,quodolimincasulasedensseaccedentibusdedisseferturHeraclitus:Ingredimini;Nam&hicDiihabitant:sedtoruafronte&titanicumprospectanteuultumoroseasperequeexcipiaris;moxetiamsus,canisqueaudias,quisisabillisarcendusmargaritis,&uelflagrorumuerbereatemploilloabigendus.~~Siquiintranscursuurbisurbanitatisquiddam,autconspectuciuissemiuiriciuilitatisarripuerunt,illiteuerboruminanitatibusdetinent,&tricasapinasqueimmensisextollendolaudibusitadementant,ut,cumnihilnisimurmuramanium,&portentastrepitusUulcaniiaudiueris,mirificetamentibiplaceas,putesqueeximiumquidnossecumsciasnihil,idquoduereestasaeuaillaDeaCircepotentibusdicteriisexhominisfacieinarrogantemtransmutarileonem,quipostcasociosaliquandosuosrugitudentequepersequaturhostili,tantumabestutillis,quodlexnaturaeexigit,sitemolumento.~~Iamtuintelligisipsehominemexuisseeum,quihumanumdedidicitmorem;quiquefinemnonampliusseruatspectatquesuum,eumadbestiarumuelaliamquampiamdefecissetransiissequefamiliam.Sednoloapudteinepistolaambitiosedeclamare.Nudasaltemargumentorumproducopondera.Quinaturamdestruit,potestneiseiusesseamicus?potestneisprobare,quodasapientissimoarchitectoeaestinstructumfacie,qua&optimumesseuisumest,&adomnemhumanaeuitaerationemcommodissimum?Contemplarechymicoruminstituta.Integrosquasiamatresuaaccipiuntinterdumquerapiuntpartus.Hossatisdecoreaptequeinformatosreformant;natiuamfaciemexuerecogunt,nouaqueinductaitaadulterant,utnonagnoscasremnaturae.Tantamneinhominemcadereproteruitatem?~~Quicerussatamminiatamqueuulgoostentantfaciem,qualisoliminterscortasuaconcubinasquesedissediciturproclamatissimumturpissimarumuoluptatummancipiumSardanapalus,suouitioomnibusbonissuntinuisi,molestequeinterhominesuersantur.~~Atextremaesaltemcuticulaeilleueruntmangonium,facileadnatiuumrediturailla.Quoodioillosprosequaris,quiintimacumexternisperuertunt?Imperfectamdices,inabsolutamquenaturaesobolemperficiunt.Sedistoportentoscelusscelerecumulabisgrandiore.Negotibinaturamsibirelictamimperfectumquidparturire,nisiuitioalieno.Negosiquidnonperfecitnatura,idartechymicorumposseabsolui.Abintimomotusperfectionisest.Nisiomnemtemperaturaeuiminmanuhabeatsuachymicus,edereperfectiusquidnequit.Sedquidilleperficiat?Imoperfectissimaquaequenaturaeoperaexquisitissimocongeritstudio.Inhiselaborat.Uesaniaeestperfectissimoaddereuelleperfectionem.Inultimoquiesest,neculluseimotusaccederepotestaliusquamincontrarium.Imperfectumautemaduersaturperfecto.Corrumpitergochymicus,nonperficitamplius.Seddonotibialiquidperfectionis.Cumabsolutumestopus,quidnamtandemfactumest?Phantasmanempehominisuesani.Coctionibusenimfortuitisdumassidetchymicus,quicquidfortuitoprodit,ideximieeffert,idproessentiaignarisexhibet,cumnonraroeffugienteessentiarestentstercora.Maleagiturcumhominumincolumitatecumaegrotantiummentesomniacogunturprouerisexosculari.Tuipseiudicaannonessentiamistisitmista.Atsuiscoctionibusmisturamperditilletampraeclarusartifex.Crasidestructaquidnamprometexolla?Lutumnempeκαὶκoπρονseucineresfauillamque,utpronunciatphilosophus.Siitalaborareartisest;quemcunquecorruptoremdeprauatoremquenaturaliumproartificehabeas.Quicquidinnaturadestruiturmistum,idsimulperittotum,inqueultimaredit.Nonenimequicadauersoluiturintruncum&membra,nechaecuicissiminhomogenea&heterogenea,ossa,carnes,cartilagines,cutem&reliqua.Itasiquidcomburas,nonexitseorsimsanguis,neruus,uena;sedomniasimuleodematterunturinfortunio.Iamautemquodadultimumredactumest,idancipitemhabetadomniafacultatem.Omniumenimmateriaestτὸἔχατον.Elementaκαὶὑληueresuntπανσπερμιαquaedamseuomniseminarium.Quamcunqueformamcontingitabaliquooperanteimmitti;eamcapit.Sichymicusformarumessetlargitor;creatorforet,quinouasgenerarepossetrerumspecies.Omniumitemmotuumnaturalium,articulorumqueessetconscius.Sicenim,nonaliter,proarbitrioformammateriaelargiretur.Sedquistamprodigioseamenssit&impius,utuelsibiistuduelalterihominum,nesiPrometheusquidemillefabulosussit,tribuereausit?Siitaquequidprocurat,idtotumfortuneerit,quopactocurnonfiantomniaexomnibus?curnonproalexipharmacouenenum?Rectiushorecollocanturinnaturaeintegritatespectanda.Abundantissimahaecsyluaest.Innumerishominumetatibusnonpotestconsideraripercurriquequinsemperaliquiddenuonotandumillasibiseruauerit.Hemtibidiuitiarumcopiosissimarummare.Hocingredere.Hicteexercecontemplando.Uitatedeficietpriusquamomnialustraueris.Sunt&ueterumphilosophorummonumentatamplenaabstrusaecognitionis,&solertiuminuentorum,uthaeccognossesitlaborisstudiiquepeneinfiniti.MultasuidistiacademiasGermanasItalasque&Gallicanas.Inquanonlaboremillumlaboriosissimum,quoexplicantursaltemueterumsensa&phrases,deprehendisti?Tantumnegotiiesthoministudioso,tantumquedifficultatis,utsaltemsermonemphilosophicumdiscatintelligere&recteinterpretari.Hinctotcontrouersiaescriptae;hinctotcertaminainstituta;hinctotamplissimaeenataesuntlaudes,utsiquisinterpretemduntaxatagatbonum,nihilsibideesseadomniasummaputet.Quouultuergoausitquisposthabitisillisomnibuschymianirrepere?Possitneinillauersarisineinterprete?Antamdelirussit,utquaeamundiexortutotanxiaingeniasoliciteinuenerunt,tradideruntquepertotseculorumsuccessiones,seunum,eumquemomentaneaeuitaesinemagistroinuenturumcomprobaturumquearbitretur?Sed&fingeistudfieriposse;excidettandemomnisartisartificisqueexistimatione.Arsenimnonestnisiquaeusu&experientiamultorumestconstitutacompertaqueseculorum,&aplurimissapientissimiscommendata.Mittoistaomnia.Quodoperaepreciumexsudorechymicotereportaturumopinaris?Hominem(utantedixi)obliuisceris:corporituosulphureis&mercurialibusfumis,igniumhalituosisspiritibus,&prunarumfauillaimmedicabilemcomparauerisnoxam.Tempusinsuperquodcorporisdebeturquietiperdes.Namnondiutantum,sed&noctuaduigilandumestflammis.UsumualetudinistuaesubtrahesDeo;subtrahespatriae;intercipiesamicis;surripiesfiliis,&propinquis,nonnisiiamtabecorreptusexesusquemorbis&sepulchralisfactusmanushominumincurres,necDeonisiinlectoseruies.Quoscelerepotestnequippiamessemaius?Ingeniumanaturaaccepistiadomniapraeclaranatum,quodquelaudehominumpoteratcoelumattingere.Tuchymicusfactusilluddamnabistenebris,&inimumterraebarathrumpraecipitabisinTrophoniiantro&specuplutonicoauernoqueminerasmaniumperignesexagitandofrustra.Inoculis&admirationeomniumpoterasuersari.Chymiaeoperaerisincontemptissimis.Quidenimuiliusrerumdecoctore?Quidabiectiuschymista?Mendacem&futilemhominemnominarequiuolunt;Calendariographumdicunt;atquisceleratumsimulimpostorem,chymicum.Chymicoconueniunt,&astrologicamendacia,conueniuntadulteriaauri,gemmarum&omniumrerum.Chymicussifuissetnullus,mundusexquisitainfamia&facinoribusturpissimiscareret.Quitonitruaillahumana,pestemperniciemque&stragemnonuiuentiumtantum,sed&inanimatoruminuenit,chymicusfuit.Execrabileilludomnibussapientibusinuentumest.Quichymiaesuamoperamaddicit,illorumomniumseapprobatoremcultoremqueprofitetur.Hicsitneueluitadignus?Intellexeruntnimirumhocuiriprudentes,&totcruceschymicorumceruicibusplenaserexerunt,totquecompleueruntcarceres.Tollendaeexhominummemoriasuntpestes,nonaugendae.Inchymicosimpactaesunt&iureconsultorumsententiae.Chymicosimperatorumpraetorumquedamnaruntdecreta.ChymicorumlibriUulcanosuntconsecrati.Ubiuispenegentiummaleexceptichymiciperierunt,adeoutmedicusillesummusArnolduspostsaeuumcarceremmartemsaeuioremuixeuitarit.Sichymicusfueris,continuoetiammagusaudies.Estenimhocsceluscriminiilliaffine.Etquiautrumqueexercuitnostrotempore,autsaltempraesetulitParacelsus.Etparacelsistasimul&omniumdeliriorumreusexistimaberistitulochymiae.Poeta,Platonecensore,exliberaciuitateestexigendus,necdefuit,quisuosibicarmineiugulumpenefregit.Quiddechymicisidemstatueretuiuus,quorummaleperditorumexemplaextantpassim?Nonabestachymicobeneficiisuspicio,nonabestadulterandaemonetaecrimen.Quicquidubiquescelerumest,idomnecongeriturintorqueturqueinchymiaeprofessorem.Palamestconuitiumhominisperditiprofligatique.OpesDeussustentaculahumanaeuitaeiussitesse.Hisadiuuaturreligio,ornaturque,hisbellipacisquetemporaadsalutemutunturhumanam.Chymicusutnaturae,cuidestruendaeuniceincumbit,hostisest,ita&opumtabesbarathrumque&funusultimum.Quicquidhabetpatrimonii,quodcontuleruntamici;quicquidfraudibuscongessit,&expilandisdiuitumloculiscomportauit,idinfauilllamuertit.Poenitetnimirumipsumnatumesseaurumargentumque.Adperniciemeorumsestudiosissimeaccingit,&tantobonomiserammortaliumuitamfraudat.Legibusaliquandocautumfuit,nequischrysurgorummonetampoculorumgratiafrangat.Qualegeprohibebiturabintegis&fractischymicus?coruorum.Sunttamenchymiciipsisuorumsuppliciorumnonraroinuentores.Dumenimtransmutandohydrargyroinhiant,seipsostransformantcitiusinmendicosfauillamque&quisquiliashominum,quammercurium.Gratisuntprincipibus,dices.Gratisunt,inquamego,seddumspeaureaiucundedemulcentur.Seruanturitem&compellanturblandetanquammultipreciihomines;sedautadaurimaria,autsuppliciorumtormenta.Itaqueubiinprincipumueneruntmanus,autoffaeosexplereaureanullofinecoguntur,autultimaquaequeexpectare.Nonsuntampliussui.Dicuntsemedicinaepropagandae&sanitatisprocurandenomineextitisse.Sedcuiusmedicinae?Cuiusnempequaeueneficiishominumminuitnumerum,quasinonsatuenenorumproduxissetnatura,nichymicussuaprofessioneillamaugeretlabem.Carnificinaefaciendae,nonmedicinae,&omnibusaetatibusmundihonestissimoexceptafuitornataquehominumsapientissimorumpraeconionatosarbitreris.Sienimhuicinseruirentsuacerteommaadeiusamussiminstituerent.AtDomini,nonministridiuinaeilliusartis,quametiamsolissibiarrogaredementernonerubescunt,essequaerunt.Tamergoproculabsuntamedicinaehonore,quamquodlongissime.Tantumillisestcumhaccommerciiquantumcumamaracinosui.Spectaoperaseorum,quibusnefarienonrestituerunthomines;sednecarunt;nonadiuueruntsanitatem,seduiolarunt.Utunturstibiofutiosissimo&hydrargyrotocerebrum&omniamembralacerante,caquepraebentingerendainuentricalum,quaecertauenenaesseconstat.Quidimextartagosictoquesenisignibusaqumeliciunt,quamaquaregismistamaegrotismagnaquantitatepropinant.Porriguntcinabarimtamiatiuamquamfactitiamexhydrargyro&sulphureconfectam;chalcanthiaquamhaurirepraecipiunt,omniatantocumcruciatusaepeconiuncta,utquidamconuulsiinterierint;aliquilaceratiserosisquefaucibusuentriculoquecumincredibiliululatuadinferosdiscesserint;quibusdamcordisuenadisruptasanguinemuitalemcumanimaprofuderit;aliquibuspuncturaetotiuscorporisexitialesextiterint,&omninototsuntexemplamiserrimeachymicisafflictorum,utnonimmeritoomnibusbonisadmentionemeorumcutisobrigescat,&uelutitertianaconcutiaturfebri.ErastuscertenondubitauitistamedicamentaDiabolicanominare,utquorumuimnesolertissimoquidemusupossisanteuertere.Augentcrimenistud&flagitiumsatisatroxmendacioatrociore.Negantistasuacorrosiuaesse,quiaexsalibusfiant,&hissuccisquiaueteribus&recentibuscoeporicumciboimmittuntur.Sedquisnondeprehendatuesaniam?Sinihilabarteilla&ignibusacquirerentacerbitatis&acrimoniaeuenenataeferendiforent.~~Atcumsaeuissimisexuganturparenturqueignibus,adeoutnulliferemetalloparcant,lignicorrodant,uitracomminuant,cutemexulcerent&inuesicasattollant,nonraroetiamcarnescorrodant,quisnonagnoscatexbonis&tutisrebusfactasesseaquanocentissimas?Ipsisuisdiffiduntrebusadeo,utuixseruareeossuccospraeterquaminuitrisdensissimissoleant,&nonnisiminmamquantitatemporrigereausint,eamquecumdilutocopioso,quaeresnonnisiincertissimisuenenisamedicissoletobseruari.~~Quottucenseshominummilliasanataolimfuissesinechymicis,&adhuchodieinuniuersomundoconualescere?Simedicinaoptimecaruitchymicispertotaetates,&loca,quaeintemperiaeagitentmedicum,uteainartisusumassumat?Feliciusagiturcumhis,quinenomenquidemchymiaeaudiuerunt.Apessimienimueneniexulantsuspicione.Cogitaquaesoquantauisuenenisiteius,quodinpraesensiuuarecreditur,sedpostquamaconfidentibus&temerariisassumptumestlongotemporepostincautamnaturamadeoopprimit,utnoxasitinemendabilis.HocmodoParacelsilaudanuminfamefactumest.Hocmodo&alia.Quidenimpotestspei&securitatisinesseilli,quodantepraeparationemfuitindubitaumuenenum?Fingechymicaartetollialquid.Certesiactuminpraesensremoraturautpropinquampotentiamretardat;remotioremcertenonpotestauferrenisiretouliterdestructa.Nihilperittotum.Necquoduiscorrumpiturinquoduis,sedomniaindeterminatumsibi,quodpriorisaliquam&adhucobtinetpotentiam,exquapotesteluctari&inactumuenire.Annonanimaduertistscammoniamtotiescorruptametiaminlactepurgare?Nedubitesergoexuenenatareconfectamessentiamchymicamignibusnoniotamexuissenaturam,sedexproximeuenenosaltemfactumuenenumremote,quodtandeminterficiat,statue.Itacinabarisprimumiuuarecreditur,sedtandememergitpernicies,inhisquiimprouidecopiosequedeuorarunt,necantenoxaminflictamegesserunt.Philosophossenominantchymici.Inhocquantaestuanitas?Siuelumbraesomniumdephilosophiachymiaeinesset,eamneindescriptioneartiumphilosophicarumputespraeteritam?Quoquisphilosophuspraestantiorest,eosealienioremachymicorumcohorteexhibet.Omnibusnumeriseasapientia,quantacadereinhancnaturampotest,estabsolutaaueteribus:omnemestcomplexusPlato,Aristoteles,&reliqui.Dechymiaquidhi?Tantumnempequantumdecarbonaria.Siaduertasposterioresphilosophos,quibusartificiuminnotuit,condemnatumdeprehendes.TotsuntacademiaeinuniuersaEuropa.Nullibiualeteiusartisprofessio,nempeindignaiudicataestliberalium&ingenuorumstudiorumconditione.Etquiseaminpublicosapientiaesuggestopulpitisquedoceret,niuelletfraudum&imposturarummagister,imobarbarieibuccinatorproclamari?Nonconueniuntcastisscholisportentaillaxocabulorum,Turbith.Mercurius.Elixin.Rehis,Etquaealiisuocibuslongealiuddicunturindicare,sulphurelementaessentiaquinta&hissimilia,quaequantumhabentrei,tantumimposturae&mendaciorum.Noninphilosophorumpossessionechymiaest,sedinhominumimprobissimorum.Horumcollegiaadmittuntquicquidubiqueestfugitiuum.Inhissuntaurificesnefarii,&adulteratiauriargentiquerei;inhisflagitiosi&adiuinauocationedesciscentescapellani;Organicinestemerarii,uetulaeputidae,barbitonsoresolidi,rabuleperiuri,&adpeierandosDeumhominesqueparati;astrologimendacissimi;monachimaximedeliri,Iudaeiuirulentisceleratique,magipestilentes&eiusgenerismulti.Quoenimuesaniorquisqueest,&uanitatumstudiosior;eochymiaededitior:quoordinissuidesertorcontaminatior;eochymiaeappetentior,utitachymiaeprefessiositprosuuies&chaosimpuritatis&fecumhumanarum,&hominumnefariorumillecebraportusque.Huictulocuminterphilosophosconcedas?Cumtalihominetuuelambularenauigareuesustineas?AdautoremHermetemreferturquemeximiasapientiapraeditumfuissenarrant.Siscriptaeiusintuearis,tenebrionemagnoscas,&mundideceptorem.~~Sienimbonusfuit,&posterorumconsulerecommodisuoluit,nondebuitcaligineinuolutamdoctrinamspargere,&amplissimispromissionibusnihilominusadinexplicabilesperplexitateslectoreminuitare,quaeresposteacamarinamimpostorumprogenuit.~~Passusillefuitsetrismegistumappellari,autetiamipseMercurii,quiproDeohabitusest,nominearreptosibiistudimposuituocabulum.Hicquidnonlatetarrogantiae?quidnonimpietatis?Ataliarborepotestnebonuslegifructus?Siconsideressuccessores&totamillamturbamψαδονύμωνphilosophorum,ipsamobscuritatem,&plusquamAegyptiasCymmeriasueinueniastenebras.Semperfuitmagiae,Idolomaniae,&similiumartiumsuspectaAegyptus.Matriconsentitfilia.~~Itaquenulluseritchymicusquintergiuersatorsit,magussit,impostor,tenebrio,&falsaprouerisspeciereligioniscummagnosupercilioproponens,qualeshominessinunquameuomuissettartarus,atartareismedicinis&insidiisuiueremusimmuniores.~~Persuadentsimplicibusseaurisuccos&quintasessentiasapparare.Item&modumaperiuntnulli.Quissutortamestextremeinuidusautdelirus?Ueritasgaudetpropatulo,necsubterfugitperitorumiudicia.InpublicooperasuaaestimandaproponebatApelles,necdissimulabatartem.Chymicicensoresferrenonpossunt;artemquetamoccultantquamsacraEleusinia.Sidiscipulumprofitearis;oportettesilentiumiurare,nonaliterachiquiinimprobissimorumnebulonumsicariorumqueadmittunturgregem.Cuibonononestillaressuspectafraudis?Sanctitas,maiestas&bonitasnonitainangustosepremunt,sedagnosciquaerunt.~~Illinullamaliamcelandicausamhabent,quamutomniumrerumimperitissimi,uanissimiquecumsintnihilominusnescioquamsapientiam&maiestatemmereantur,quodstudiumprimitusfuit,omnisarrogantiae&mendaciorumparentismaligenii,cuiusnaturamidsapit,quodabeoestprogenitumautinformatum.~~Etnedicasmeuerbistecircumducereautcircumscribere,consideraportentosaipsorumpraeconia.Essentiis&medicinissuissinguliseaasscribunt,quaenecdiuinisnechumanisliterisullicreaturaeassignatalegas,&quaeipsarefellitexperientia.Assyluanus,quemnosti,suaecinabariquidnontribuitQuiduspiamestblandimentorum,facilitatis,auxilii,quodnoncummaximanugacitate&precioimmensouiliabiectoquearrogatpulueri?Aliusquidamoleosalisperquodsitfactumaurumpotulentum,autdissolutumincredibilemadomnesmorbosomnisaetatis,adpassionesomnesefficaciamassignat.Mentiriiamimpudenteruirbonuserubescit.Putasneillosessebonos?Obtunderemtesitibifaciemdisciplinaeparacelsicaedepingerem.Omniamonstrainunumcongestacumsummaaudacia,temeritate,inscitia,impietate,uesaniaqueaudires.Itaquedesinestandemnimisadmirarichymicos,necfaciletecredesartifallaci.Haecplacuittecumhacepistoladisserere.SicontexendaforetoratioCiceronianogenioPhilippicaenumemerolongeuincerentur.Tutibideimpostoriachymiacaue,&memonitoreabillaabstine.Uale.Epist.Ii.DeUeraeChymiaeHonore.AdSolertemUirumD.CosmanPegandrumMedicinaeDoctoremStadae.Uetusdictumest,quodturbaremouerequeRemp.sitfacile,&penehominiscuiusuis;atrestituere&intranquilloponeresoliusDei.~~Uisussumsuperioreadteepistolauimintulissesocietatichymicae,atqueitaperturbasseprofessorumhuiusartismentes,utsiplacandaesintrursum,opusesseuideaturθεῷἀπὸμηχανῆς,quopactoinfabulisexplicatudifficillimisfierisolitumabantiquolegimus,uerum,miCosma,quicquiddictumacerbiusest,idnoningenuinamillamueramque,quesyncero,infucatoqueuultuuirginempresefertcastissimamiuxtaacsuanaturauenustissimam,sedinspuriamadulteramque,&sceleratissimarumartiummangonioundiquaqueoblitam&cerussatamcumindignationedictumintortumquearbitrare.~~Hancinpublicoprostituere,nudatamque&cumdedecoreperpetuaqueignominiasubtigillamissam,&tandemincrucemsublatamemediotollereanimusest:illamueroomnibusbonisitacommendatamamabilemque&familiaremreddere,utregiohonore,&consuetudinehonestorumcastissimainmaiestatisdigneresplendeatsolio,sitquehumanogenerisaluberrima.Diuineuerosapientiaedepredicandaemaximoadiumento.Sepecumuulgolocutussum,fateor,&itadechymiadisserui,quasiἐνγereiabsquedistinctioneattingeremuniuersam.SedturelictauulgarimentemorequecumSocrateinplurainspice,&uthenedoceas,beneitemdistingue.Unaquidemestarsipsaperpetuosecundumessentiam,sednonunuseiusapudquoslibethabituscolorque,quemadmodumomnibuspenemagniseuenitartibusuelutiTheologiae,Astronomie,Physice,Iurisprudentie,Medicine&reliquis.Incorruptehe,toteequesuntinpossessionebonorum.~~Malitiosi&lucroturpiinhiantes,prestantesquescientiasinquestumsordidumuertentesautapparentemquandamdignitatisillorumspeciemsibiaucupantes,mutilatas,distortas,&plurimisfraudibus,fucis,ineptiis,&alienisillicitisquestudiisinquinatas&foedismendaciisconspurcatas,subnomineprioriscircumgestant,ostentantquequantomaximocumfastu&superciliopossunt.~~Hecreseffecit,ut,cumnaturanihilhaberetnisiγνήσιονκὶἀληθὲςκαὶδν;admittenduminusufueritκαὶτὸψδὲς,καὶκίβδηλονκαὶφαινόμενονἢσοφιστικόν.Ratioipsa,quequelogicaarteseuDialecticauocatacomprehenditur,nonpotuitcarereaxiomatisfalsifortuitiqueiudicio,quanquaminomniartenihilualeatnisiquodcumrerumconsentitnatura.Degenerantautemeiusmodideprauationesintantumauerispropriisque,utetiamsubstantiasintalie.Itaqueiurepoteramusadulteramillamchymian,queeademestcumhodieuocataparacelsica,quouisuanitatisnomineappellarepotius,quamdicto.Sedferrehonestescientienominumabususproptersimilitudinemcoguntur,omnimundiaetateuitiisinlocumuirtutumaspirantibus,idquodἀργίκακονillumgeniumabinitiotentassenonestobscurum.Speremtebreuihacapologiacontentum,nondesideraturumplurauerborumlenocinia,nisiiustitiasuamlaudemuerequoquechymiaetribuendamadmoneret.Commodissimeidfieriposseputo,si&maculaexuituperioparacelsiceingenuinamartemimpingiuisaabstergatur,&eademopera,quantumsinitepistola,gloriadignitasquehuiusillustretur.Faciamita&uerborumcompendium,&iudiciaminusattentorumcertiora.Quodergoprimuminfamiaechymicaefuitargumentum?Aduersatuminquam,fuitchymiaeaprimoeiusexortu.Quomodoueroaduersatum?UtnascentiinterhominesEuangelio.Opreclarumuereartistestimonium;Oiustumueroadulterinae,atcumEuangeliononcomparandumsupplicium.Quaemaiestassanctitasqueunquaminmundofuittamasceleratorumhominumconatututa,utinuiolatapermanserit,cumquesitdissimillimaimprobitatis,nonabhacipsaextremoodioattentata?Quodbonumsanctumqueest,nonnisimalusimpiusqueinuisumhabet.Malorumsemperfoecundiorsegesest.Siitaqueoptimaartiumhocestpassa,splendoreiusapudbonosestcommendatior.ItaquebenecumresanctissimaEuangelionimirum,castacomparaturinparichymia.Utriqueapudsanctosbonosquelocusest.Utraqueidemaprofanispatitur.Plebeiaillauoxest;uulgiest.Etinuulgaribusfastisannotatademorehominum,quoidsignarisoletquodestproclamatius;quodiactariinpublicumsoletcrebrius.Quodergouulgataedescriptionescontemptumfuissepassimdepraedicant;iddignitatemquandaminoccultohabet.Quoenimdiuiniusnobiliusquequidest,eoplebiestuiliusabiectiusque,quiaacaptueiusremotius.Plebsnilcelebratnisiquodsitadsaliuam,sequecrassofumoinoculosconiicit.Quodforisnonsplendet,sedinabditonobilitatemornamentaquegeritsua,damnatur.Sapientiuero&bonoiudiciumnoninfronteextat,necisfulgoremintueturexternum.Plerumquefucatumest,quodforisfulget.Seduthocplebisolemneest&gratum;sapientibusuerosuspectumcontemptumque;~~itadonemultroueramchymiamomnisemperhonore,maiestatequeapudsapientesexcelluisseabundasseque,atnonapudplebem,cuiusiudiciumabomnisapientiaememoriafuitinfameadeoutGraecorumsapientissimusscriberenondubitauerit,nonesseiudicandummultitudine,quodbeneiudicaridebeat,sedscientia,quaeexipsocausarumessentialiumexoriturpenetralifano,&nonestnisiinpossessionesapientum.~~Sedmittoillud.Uituperiumsecundumquodnamerat?Fininempequem&Deo&societatidebemus,dicebaturobstarechymia,argumentointerUulcanicasollaslatibuli.Hocipsumprofectogermanumestuitiosaeilliinscientiae.Aueraartetamestalienum,utnihilalienius.SiquaDeigloriainnaturaabsconditalatet;eamproducit,&palamostenditchymicusnaturaerimatorcontemplatorqueuerus.Quifieripossit,utnonassequaturdiuinitatisscopum?DiciturArchimedesexinuentoquodamfereplebeiotantumcepisselaetitiae,utnudusebalneoinpublicumeruperitproclamanssuumἄρημα.Communenempeuoluitidessesociis,quodinuentumeratsoli.Longeferuentiusstudiumestuerochymico.Operaturisinofficinasua,rerumnaturaliumpenuinstructissima.Absolutumopusubiest,nonidabscondit,sedpromitadususpublicos;rationemmiraculorumexponit,itaquelocat,utsatisfactumsibiputethumanaconsuetudo.Insitumhocestmentibusbonis,utoperumsuorumfidelesrequiranttestes&comprobatores,quopacto&saluatordicebat,quodlucemamarent.Itaqueexofficioabsquepudorebonasuacommunicatchymiaeprofessor,&iudicesperitosferrepotest.Quifalsariosagunt,&adulteriachymicacoquunt,nonquidemitalatitant,sicutincubiculissubterraneisgliresauttalpae;Namuelinforumprorumperecumimposturissuisnonerubescunt.Uerumoperumrationesadeooccultant,utmagniconstetueluerbulum.Nonenimpossuntlucemferreadulteriafurtaquemetupoenarum,&redargutionis.Uerochymicoestingrediendaofficina,sednonitautaduitaeususreliquossitinutilis.Uariasuntofficiahumana,sedomnibussuatempora,suaequehorae.Itacolitartem,utnonnegligatτὸπερὶτὸθειον,nonrempub.abiiciat,necdomumdeserat.Ubiquesuotemporeinstationeapparetfidelis,quodnondeprehendasinParacelsicis,quiabhissesubducuntunilucelloimposturaequeintenti,quacaptataadsuaregrediunturantra,&nonrarounoinlocoplusquamsemelnonapparent.Uerbisquidemsibiarrogareomniumscientiamsolentaliqui;sedquibusremcrederenequeas,nisipessundareomniauelis,&diuinahumanismiscere.Hiarcentaccessoresasuislatebris,&milleambagibus&repagulislaboratoriumseuergastulum,quoduocant,abhominumatqueetiamamicorumadituremouent.Meminimealiquandopetereconspiciendamfornaculamphilosophorum&arcanorumtripodem,abeoquisemihiamicissimumsimulabat.Sedrepellebar.Assyluanusdiciturinsecretissimisfurnulumcinabariscoquendaehabere.~~Ueruschymicusnonarcetsapientesbonosque,sedingredimoreHeraclitiiubet,quandoquideminnaturaliumresolutionemanifestissimeappareatmirabilisillaDeipotentia,quamipseautoriubetindespectare,&summaprosequigloria.~~Uerboruminanitatibusconsultoressapientiaeludere,nonestnisihominumflagitiosescurrilium,quodquamproculabestaueraechymiaeconsuetudine,tampropeacceditadParacelsicamquaeestspuria&adulterina.Haecaudetetiamcommentariascribere,&onomastica,sedquaeipsaobscuritatesintobscuriora,adeoutnechincnecindealiquidreportarecertipossis.Uerteergoistorumstultorumsermonem,ipsosquecanesnominaquiasanctuariumDeifoedepermingunt&allatrantturpitermordentquerabide,siquosueresapientiaeindagatoresincidunt.~~Uocaeosdemporcospropterturpitudinemimmundam,&grunnitumomniimperitiaimperitiorem,quandoquidemdenaturaemirabilibusinterrogatiporcinamgrunniuntruditatem,cumquegrylloHomericolutumsuumplurisfaciunt,quamquicquidestinabditisueraesapientiaebalsamigenerosi.~~Uerachymiahumanitatemcollt,asperitatemmorosamodit:affabilisest;blandaest,nihilquecumsupercilioagit;nihilcumsimulataereligionispraetextu.Ununquodquenaturae&artisopussuonomine&honoredecorat,necpromargaritisstercorauendit.Itaquechymicustalisnechominemexuit,necinsues,luposqueletransformarisinit.Quodsigloriaquedamindeest,cumintraprofessionishumanaecancellosmanens,uerapropriaquetractas,exercesque,noneritsuaeexperslaudischymicus.Atdestruitnaturamchymicus,sequeeiusdeclaratinimicum.Certesiidexaffectudiuinisaduersante&quicquidfactumaDeoest,infectumuolentedetestantequedimanauerit;nonpossimfacerequindamnemeiusmodiconatum.~~Siitemcontemtuintegrorum,&profligataeafiatmalicia,quautunturParacelsitaenegantesinintegrisaliquidadsalutemhumanampresidiiesse,imoomniaeiusmodiuenenireaperagentes,tantumutiusculasuaeoobtrudantplausibiliusuendantquecarius,improbemidquoque,&iuredetester.Sedsanctumestchymiciueripropositum,utileest&humanogeneriproficuum,tantumquenonaduersaturdiuinaecreaturae,utexamplissimomundicampocumreuerentiapetatoperisuomateriam,inquainuestigetarcanamaiestatisDei,&nonforistantum,sed&intusmiraculanaturaecognoscat.~~Nonignoratcursummundi.Curnonnascanturpuraessentiae.Scitpurasessentiaspropteruariascoeliterrequeiniurias,&incommodanonpotuissesineadminiculisnasci,sicutinanimaliumgeneremultaforisaccersitasuntadiumentaadnoxaspropulsandas.Eatollitadusumcommodumsalutaremquenonchymiatantum,sed&coquina,statuaria,&totumartiummanuariarumgenus.Hasnaturaeadusumhumanumdiuinumquerepurgationes,adeonenimprobateiuscreatorut&ipsemonstrauerit,iusseritquereiectaneaseponi.Nonextotisfiuntgenerationesnutritionesque.Quanquamergosingularisreiintegritasistodestruituropere;nontamenτὸκαθόλου,καὶεἶδος.Suaestcuiqueperfectio,quenaturaeintegritatemadcontemplandumforiscommendatexornatque.Artiusumspectantiillaestimperfectio.Relinquiturnaturegloriasua;sednequiddetrahaturarti,&nonminusestDeidonum,quamnaturaeiusdeminuentum.LongeautemdistatuerichymicioperatioafucisParacelsitarum.Paracelsitae.Hiscerussatacompetitfacies,nonchymico.Solentilliproessentiisquintisabomnielementorumcontagione,utaiunt,liberatisuenderequoduisopussuum.Impossibilehocestomniartihumanae.Itaquefierinequit,quinmendaciaprouerisofferant.Chymicusuerusquodqueartiseffectumsuoostendituultu,&nontranscenditueritatem,sicut&statuariuscandidusnonproaureoMercuriogeritligneum.Abelementisproductum,horumclassenoneximit,&incoelumtollit.Oleumprooleo,aquamproaquaprobat;&partesessentiaemateriataenoneuehitinhonoremdignitatemque&preciuessentiaeintegrae.Nonestergouthincaliquiddedecorissibiexpectetchymicus.Naturalibussuamdonamusperfectionem;sednonestignotumnaturamalapsumultumadmittereinordinati,siueidfiatmateriaecontumacia,inquaelaborandacitiusdeficituirtusquamadfinemperueniat;siueexternoimpedimento,autnonrespondentibushis,siuequibusactusultimusnonsoletessepraesto.Quicquididsit,arstentatamoliri,errataquecorrigere.Hoccumagricolae&animaliumcuratorespraestentmagnacumlaude,potestneinchymicouerouituperari?Perfectioduplex.Sed&aliaperfectionaturaeinseest,aliaadusuminpenuriacommodarumrerum.Satperfectumformanaturaliolusest;satperfectabouiscaro:Atutbenenutriat,abarreaccipitcommoditatem.Taurosnoncomedimus,sedtaurorumcarnesignielixantepraemollitas.PostpeccatumDeusipsenonintegraoueamiciebatAdamum,seddetractapelle,&,utcrediparest,longeartificiosiusdiuinaarteelaborata,quamfieriapellionibusnostrisfortepotest.Itainexarandalegenonrudiutebaturlapide,sedaffabreperdigitumDeiexculpto.Omninoquodnaturaperfectumest,idadusumexarteestimperfectum.Nullaergohincexurgerepotestchymicouerocontumelia;sedpotiustantoexcellentiorgloria,quantoeminentiorestperfectioadusumimperfectione.Quorumuerohominumsitproartisoperegenuinofortuitaquaeuis,eaquefalsissimaexponeresalutisociorum,repetitionenoneget.Cumsummouitaefortunarumquedispendio,&aegrotantiumtormentis,lachrymisqueiddeParacelsitisestcompertum,quorumsimiliorisest,quiinopereoscitantior,&inusuflagitiosior.Mistiononsempertollitur.Misturanatiuanoninomniperitopere.Etiamcrasipercuntenonfrustralaboratchymicus,certocollimans.ExtractusturrhabarbaraesuccuscrasieffectuqueconsentitEtiamcrascumintegro.Ubiuerodestruendaest;nonpercuntenonagitursinecerto&consilio&scopo.Nonignoramusγίμουςinquauisreessediuersos,micus,certaeosquenonunainstructosfacultate.Constatcollimans.&hoc,quodnoncorrumpaturquoduisinquoduis,sedinidquodprioremadhucredoletsubstantiam.Siergoidquaerimuselicimusquequodpresentinecessitatiinseruit.recte;etsimisturaintegriperiit,nonestillegitimumartis,adeoqueabsonumanaruraopus.Paracelsitarumidcrimenest.Hienimobiter&secundumdeprauataementisopinionemoperantesquidproducantparumhabentpensi.Omniaillissuntproomnibus.Ideo&omniaomnibusaccommodant,nequiduesanieuspiamesseputes,quodinipsisnonsit.Industriaartificiosa,&electioinconspectuhabensfinemcertum,quooperandocollimet,nonestsineuerichymicisapientia.Haecquantamereturpreconia?Inquoadmirationisculminenonrequiescit?Falsumdicitquiuerumchymicumusqueadultimumdestruerepronunciat.Nonerathocartis.Terminisuisingularumsuntpraeparationum,inquibusarscessat.Indetamstudiosederegendoigni,&administrandocalorepraecipitur:hincarticulimutationum,&signataminculcanturfideliter.Urgentquaedamignibusseuerioribus,quibusresfugacioradcineres&elementaredigeretur;sudspectatursimulconcretionistenacitas,queinaliquibusuincinonpotest,nisimultoferuore.Chymiciprepositum.Hincstatuechymicopropositumutplurimumessenonmisturamsoluere,sedhacseruataconcretionismateriataeseras&uinculadissipare;quoaditussitadintimamsubstantiam,quamnaturaarctissimoconclusitcomplexu,neexternispateretfacileiniuriis.Huiusgratiamodoadhibenturignes,illiqueprocuiusquefirmitate,magni,mediocres,parui;modoaliainstrumenta.Euanescititaque&hecuereartiscalumnia,quadicunturomniafieriexomnibus.InParacelsitisautemnonestcalumnia,sedobiectumuerum.Hisenimiurecompetitdemensoperatio.Hiomniaexomnibusfabricareuesanoridiculoqueconatumultisiamannisattentarunt,nisiquodsuoaliorumquemaloedoctiquidampropiusaliquantoaduerosartificesaccedereconsueuerunt.Formachymica.Quasformaslargiaturchymicusbeneficioinstrumentorumnaturalium&artificialiuminpropatuloest.Naturammouetpernaturam,sicutagricola&hortulanusexpomoproducitpyra.Haecformanonaduersaturcreatori.Estaliaartisnude.Haecmateriepotentiamspectat,&consilioprodit.Nequehuiusponiterecreatorempotest,utquihominesartibusdonauit&liberaagendiuoluntateinstruxit.Siindeformarumdatordicitur,hoccumlaudecreatoris,noncumignominiaconiunctumest.Isenimestprimacausa.Sihonorarehumanumgenusistomodouoluit,quisinuideat?Nouasnaturespeciesnonproducithomo;atnouasartisoperandoefficerenihilhabetabsurdi.Homopotesttransmutarequaedamutouuminpullum.~~Concedendailliest&transmutatioquaedamperadminiculanaturae,cumuelexpotentiapropinquaunicomotuprocreatapriorediuersum,uelexremotamotibuspluribus,ueluticumexaquauinumperuitemfacit&exolerecarnespernutritionemanimalis.~~Atsubito&unomoturemotasδυνάμειςimmutare&statimpraestareactum,autetiamexpriuationehabitumantenunquaminnaturaautartehumanacompertumnecpossibilemelicere,nepraesumitsibiquidemquibonusest.ScitenimhocinsoliusDeipotentiaresidere.Itaquearidosbaculosflore&fructuuniusmomentiexintimopenunondonat;nequepedumpastoraleinnaturalemuertitanguem,nequesistitsolemnecferrumponderosumpersecitramagicaincantamenta,aquaeinnatareiubet.MultosautemParacelsitaseoimpietatisprolapsosessenonignoramus.Magicaenimcumprofiteanturuna,nonabstinentistauesania.Osyncerumergouerichymicipropositum,artemqueabomnieiusmodideliriolongeexulantem.Essetantasnaturaediuitias,utabunohomineperuestigarinequeantomnes;Chymicusnonseimmiscetalienisprofessionibus.Multaetiaminphilosophorummonumentisextare,quaesicognoscendasintdebite,nihilchymiaerelinquanttemporis,largiorhaudinuitus.Sednequeuniushominiseaprouinciaest.Multaeaquedissentanearectiusagunturamultis.Itaque&inecclesia&officia&personaesuntadiuoPaulodistinctae.Quidsiresuniusprofessionisspectes,quaetamenplurimisconstatmembris;suamportionemsuolocabimustempori,&diuersisconficiemusidquodeodemnonpoterat.Aliahoradocebimusinschola&magistrorumplacitainterpretabimur.Aliamanuadministrabimusnaturarumanatomias.Multitudo&copianonestinmora.Satisestsiquaeturpiteradusumhumanaeuitaeignorantur,inuestigenturprobe.MaximaparsadTheoriamcoelestemestreiicienda.Quiinimperfectouiuendi&potentiarummancoministerioperfectionemexigit,isseparumaequumrerumiudicemessedeclarat.Ueterumdictaobscura.Ueterumdictaexplanareillisdifficileest,quiartisusumnonfeceruntlaudatum,quanquamdandumaliquidsitiniuriaetemporum,quibushistoricafidesestlabefactata.Artiumsuntincrementamirifica;uarietatesetiampertempora,regiones&ingeniamultae.Ubinonextathistoria;nonfacileteexpediueris.Namtemporumconsuetudononestinomnibusconstans.Siitaqueetiamubioptimenostiartemininterpretandouoluminaalienahallucineris,nonidundiquaqueestinfame.Remedioestpraesentispraeceptisecundumpraesentemconsuetudineminculcatio,utsinonassequarisquoillimodeadfinemperuenerunt,saltemnonignoresquocommodeiamqueatperueniri.Genusloquendi.Quodloquendigenusattinet,uixpotestfieriutunusomniumcalleatlinguas.Sinosdecepitinterpres,ubierrorualdeestfoecundus,quidtumpostea?Nonlaborandumcenseoinobscuradictione,ubiinluceestτὸπράsμα.Omniapuncta&apicesliterarumsolicitedisquirere,superstitiosiest,&hominiuetustoomnemerrandipotentiamcummagnauesaniadetrahentis.Arrogaresibiomniuminuentionemnouam,itautueteribusuelnihiluelparumrelinquas,deliriParacelsiest,&huiusasseclarum,quosquiastulticiesecomsecrarunttotos,inhoccensurelinquamus.Ualetudochymici.Damnumcorporis,&ualetudinisiacturamnonincurritchymicusnisiimprudentiaeculpa.Quitemerepericlitariuolet,artisexercitiumpraesenonferat.Sed&uixomniacauerishumana.Itaquesichymicusmanumforteprunisadusserit,sitneilliminusconsiliiautadiumenti,quambarbitonsori?Quipublicaesanitaticonsulereperapparatummedicamentorumuariorumconsueuit,isnenihilproseconcinnauerit?NecisseDeoiamcapularisfactusautuitaedesperationeaddicet.Etiaminipsaofficinasacrariumest,necsubtrahetsehominibus,quiomnemsuamoperaminhorumadiumentumconfert.Paracelsitaedamnoseoperantur.Hismalamensest,malamanus.Hifucos&imposturasmachinanturlucriturpiscausa.Hidienoctequecogitant,quopacto,sicutdesuoconterraneoscribitCardanusnonmelior,imponantsimplicioribus,&uitreasmassaspropreciosisgemmismaximodiuendantprecio.Hisremittaturuituperium.Siingeniumtibiestsummum,nedubitachymiaeueraetetradere,&parachymiaesubducere.Siullaartiumrequiritindustriamexcellentem,chymiapostulat;Siullaastupidissimoquoquepotestadministrari,parachymiaquaeestParacelsitarum,potest.Inhacenimquisqueperditissimusproficitegregie,cumperseprocliuesindeteriusmentes,facillimearripiantsceleratasmachinationes.Atinillanemoproficitlaudabiliternisiquiestadmirabilissolertiae.Ubiprofecerit,nihileipotestadsummamdeesselaudem,obartisualdediuinae&auulgoremotissimaeadmirationemadmirabilem.IncontemtissuntParacelsite.Inhoscaduntomniauanitatumportenta;quicunqueinartibusabortusest,&abominatio,isestpropriumParacelsitarum&pabulum&incrementum.Horumceruices&caluariepassimincrucibuspatibulisquespectantur.Hiobfacinorametusuppliciorumpublicorumuenenoseperduntipsi.InhossuntintorteIureconsultorumsententiae.Omniadixerisconuitia,siParacelsitamdixeris,utpotecuiusnomensatisestadextrematormenta.Chymicusueruseoaltiushonorumassequiturfastigium,&inthronogloriaeponitureosublimiusspectandus,quodeterior&sceleratiorpoenaestParacelsita.Tollunturaliquandoinaltumetiamhuiusfactionismancipia,&lateribusprincipumiunguntur,sediuremorionum.Uestituinaulismagnatumeleganti&ostrosuperbiunt;sedlegescortorum.Irrepuntinthronospotentum;sedquopactouirtutumsedemoccuparesolentuitia.Tollunturinsublime,sedutlapsugrauioreruant.ScortumAlexandrinonerathonestius,quiaregistemulentianimumadinflammandamregumorientisaulamincitabat,&censurasuasapientissimorumpremebatcalculos.Conspicereadulatoresperniciosissimos,&stultissimumquemqueinterstipatoresregiosconsiliariosquecoguntursapientes,sedeorummoresnonapprobant.Utuitastudiumque;taliumadpompam&fucoscomparatumest;itanechonorsolidusest,necsplendorsyncerus.Uerichymiciglorianonamataularummagnificentiam,sedpraestantissimorumcoronasphilosophorum;&fructushuiuspullulatetiampostobitum,cumhonorificentissimaposterorumsententiaeiusperpetuofloretmemoria.Paracelsiciautcumuitaperduntgloriam,autantefinemdeculminedeturbantur,auteammerenturposteritatismemoriamquamsceleratissimusquisque.IpsecerteParacelsusetiamadhucuiuusaudiitabImperatoreMaximilianoimpostornefarius,&fuga,sepropterhomicidiaexBohemia.surriperecoactusfuit.AsseclaeiusDorneiserusetiamasceleratiorecriminenonabstinuitnontantumtransfugaperiurusfactus,sed&religionis,quamanteprofessusuocescriptoquefueratdesertorignominiosus.HemtibiParacelsistas.Uerorumchymicorumfamaoptimanunquamintermoritur.Sedauriperdeuocanturchymici,qui&suamsubstantiam&alioruminfauillamuertunt.QuanotarectiusdescripserisParacelsitam?Euoluemundihistorias,&praesertimGermanorumprincipumexcuteargiua;uixnumerarepoterispreciosissimorumthesaurorumpondera,quaeaParacelsitisnefariesuntinteruersa.Chymianonsumtuosa.ScribitArnoldussummuschymicus,ipsamartemnonessesumtuosam:inipsoaurificioexperimentumcompleriposseauxilioquinquagintanummorumaureorum:subesseuerolucrumhonestumtantum,utnonopushabeasaliorumscrutari&exhaurireloculos.Quinergotandemsapereincipiuntmagnates&nummissuisaParacelsitaruminsidiiscauere?Hocpersuasumestmihicertissimumignorantieargumentum&imposturarumsignumessemultiauri&sumtuumgrandiumpostulationem.ItaquedeParacelsitisidtotumintellige,quoddechymicorumperniciosoconatumiseriaquedictumerat.Quodadmedicinamspectat,inficiasirenemopotest,etiamuerumchymicumadeamconferreplurimumemolumenti.Etsimedicussimulestchymicus,ornamentumeiuseoestillustrius,quiacuminuentopreclarooptimeusurpandiconiungitrationem.Nontamenuulgariaparatchymicusuerus.Nobilissimasunteiusartificia,&obiduirtutepraestantissima.Quolongiusfugiuntimperitorumciniflonuturbam.Nobilesmedicinaenonsuntususplebes.Namquopraestabiliusquidest&efficacius,eomaioreminusurequiritsapientiam,nequequicquampotestferretemeritatis.OinsanumParacelsitarum&infelixgenus.Agnoscerequodammodopotuitchymicasessentiascoelestemsortiripraestantiam,&uirtutemcoeliaemulari.Atuiderenonpotuit,quamnihilincoelosittemeritatis,quamnihilfortunae;undeconsequensestnecinessentiischymicistalequidinueniridebere.Atillafexindiem&operataest,&medicata,nonsolicitadeullobonicircumspectiqueusussigno.ChymiaeDominaperseest,&famulaturmedicinaeexaccidente.Sedcummedicinaeiuuandeessechymiandico,neputestamseruilemesseartem,utnihilhabeatdominiinecquicquamsplendorisproprii&magnificentie.Siseruitium&ministeriumcontemtamredderetscientiam,cumomnessibimutuoseruiant,quenamaliquadignitate&honorefruiposset?Nonsempernectantumministratchymicus.Sedcaputexerittamalte,quamullaphilosophicarumcontemplationumexeruitunquam.Ipsainsuaperfectioneacquiescitprimum,&cumeiusoperainseruiantaliis,primustamenfinis&propriusseruitiumnonest,sedbeataquedamἀυτάρκεια.Hocprincipaliterspectatchymia,utnaturearcanacontempleturinintimoeiusrecessu.Siphysicecontemplationipotesdonareistudabsolutionisgenus,utcontentasitseipsa,necdesideretquidamplius,postquaminaturamapteconsiderauit;quidhesitesinchymia?Simeinterroges,audactertibiintrepidequeconfitearmemultanaturaeoperaresoluissetantumcognitionisilliusmirabiliscausa,utquidinrebusessetpotentiarumpassionumquescirem.Innullaphysicaepartetantumcredooblectamentiessequantuminsolachymia.Agnouitid&Zuingerussolertissimusilleinuestigatoradmiratorquediuinitatisinnatura.Disputantmultideuacuo,deinfinito,demotu,deaeternitacemundi&reliquis.Ubianxieadmodumsingulaeuoluerunt,nihilampliusinsingularitatererumprofeceruntquamfortemediocritereruditus.Chymicipraestantiornotitiaequamacroatarum.Chymicussympathias&antipathias,causas,effectaque&reliquainnaturasingularihabetexplorata,&sicnonscitindeterminate&uage,sedterminatecertoque:Etmultasolerterinuenit,quaemaximosolimlatueruntphysicos.Possemtibihocipsumcopiosisdeclarareexemplis,&iucundissimachymicarummistionumuoluptateanimumdemulceretuum,nisiprolixitasforetmetuendaiustomaior.Siitaqueantehacputastichymianpraeterancillammedicinae,nihilesseaugustius;corrigesententiam,&dignissimarumartiumunamhancesseiudica.InParacelsistarumueroψάδοδοξίᾳnihilinueniestale.Paracelsiasordities.Nonenimfiniseiusestliberalis&iucundarerumnoticia;sedlucrumturpe,auricaptatio;&uelanaostentatio.Haecubinonlicetassequi,nihiliaestimantsuumstudium.Utautemassequanturquibusnonutunturimposturis?Medicationeichymicorum.Quanonuanitate?Queafferunturdeexecrandischymicorummedicationibus,eaauerisomninoexulant.Chymicuspersemedicumnonagit.Sisanat,medicussimulest,&aliisagitprincipiis,quaeipsaarspraescribit,repetitaexHippocratica&:Galenicadiligentiaquaeexmundihistoriisexperimentacollegit,&euidentissimarumrationumiudiciostabilitadescripsitaxiomata.Secundumhaecquioperatur&chymicaadbibet,eumerrare,&perperamsanarenoncontingit.Paracelsitaedumomniaueterumplacitaaspernantur,&nouammedendimethodumsuaestulticiaecongruentemconfingunt,nonmirumestsiatrocibusaegrotantiumpassionibusquamsintexecrandi,contestentur.StibiumMedicinaadusumchymiandesiderat.Stibiiessentiarecteparataachymico&amedicoexartuspraescriptousurpata,uiresexhibetnonpoenitendas;&cummagnaaegrotorumsaluteconiunctas.Paracelsicinebulonesnontantumtemere&caecoimpetupreparando,sed&ineptenefariequeporrigendoeampenereddideruntinfamem.ItaactumabillisestcumaliisaDeocummagnomortaliumadiumentoinnaturaexhibitis.Caruit&carerepotestmedicinachymicoapparatuquodartisessentiamattinet,Suntenimartesintersedistinctae.Sedmelioriususgratianonpotestsinehacesseillatamperfecta.~~Itaque&ueteresnecessitateductiparticulaschymiaeagnouerunt,receperuntquemultas,&recentesuerecundeeamtotamconstitutamiam&exornatamamplificatamqueexorauerunt,utlicetsuanitereturperfectione,essetqueunaextheoricisprestantissimis,rationefinissuiprestantissimi,tamenhaudgrauateuelutidesuoiuredecesserit,&quantumipsahabetdignitatis,medicineintulerit,cuietiamadherettamfide,tamqueamice,ut,quanquaminterdumsolitariasit,secedatqueincontemplationissuaeTheatrum,tamensubindeadcomplexummedicinerediregestiat.Sciuntenimartificeschymicinontamprodessesocietatihumanesolitariamspeculationem,quamcumeaconiunctampraxinusumquesalutarem,&nullamartemdiuinamexcellentemqueesse,quaenonactionemTheoriaehabeatconsequentem.~~Paracelsitaeidemsibiproponunt;sednonnecessitateillaiuuandihomines,autnaturaliquadamconspiratione.Detrahelucellumeximposturaquerendum,necassaequidemnucisaestimabuntchymian.Princepseorumgratisdicitursanasse,gratumitamquemcondixisseoperamaegrotis:sedeiusfeliciorfuitcrumenaexchrysopoeiaconiuncta.Paracelsitarumnullusparacelsumestimitatusaurificio.Asseclarumquismonarchamimitatursuum?~~Inconuenticulisagyrtarum,inquenundiniscircumuagantescumpixidibus&ampullisuideasplerosque,nectantiexponentes,quantumiustitiarequirebat,suammercem,sedinestimabiliintollerabiliquepeneprecio,cumtamenilludipsumquodtantiuenduntuixconstetipsisteruncio.~~Itasuntexcoquendediuitumcrumene;Itapauperibussanguisexugendus,utnobilisfias&maneas,possisqueilloscinabarinipuluerisuoratoresegregieeludere&posticasannacircumducere.Abhacmedendirationemeritoabhorretasclepiadarumfamilia.Hancchymiaedeprauationemnullusnondetestaturhonestusprobusque.ChymicaUenena.Deuenenoquodproduciturtantinonestutchymiasitfrigienda.Nonillaquicquamporrigit,sed&facit,proponit,uiresqueeorumdiligenterexplicat,quopacto&herbarumcollectores.Siuenenumestquodpraeparatumest;fugietidmedicus,autitaadhibebit;quopactocompertuminarteestdeopio&similibus.Quimalorumbonumusumignorat;ismedicinaeprofessioneabstineat.Saepeuenenumnonsuanaturaest,sedusuimprudente,autnefario,quodparacelsitisadmodumestfamiliare.Utererecteperiteque,nihileritquodconqueraris.Laudatchymiamnonuituperat,quieitribuitremotionempotentiaeinpraesensnociturae.Hocsaepequeruntmediciexquisitismisturis&attemperatione,&uixinueniunt.Nondanturmedicinaeutcorporiinhaereantperpetuo.Sitamdiuquiescitpotentianocensdonecuissalutarissuofunctaestofficio,saluaresest.Paraecelsitatantummodoconsuluntexternissensibus.Paracelsitaesuoapparatufalsariononuereremoranturlaesiones,sedimpostorioinducuntcolore,quofacileeuictoeuanescentequeperniciesgrassaturimpune?Sigustumnonlaedit,sinonoffenditnares,sinonuiolatteneritatemoculorum,satisillisest.Interiminrecessulongegrauiuslatetmalum.Etquiscirepossuntquatenusoccultatafueritpotentia,cumnonsintperitioresnaturaeoperumqueuerorum,quamasinuslyrae?Sapientemaestimatorem&peritumrequiritchymia.Hisdictistolletur&illedephilosophianodus.Omninoenimuerachymiaparsphysicaecontemplationisest,quaeposteacumsacraconspiratmedicina,sicutaliaemultae.Paracelsicaprofessiotuncphilosophicaerit,cumscortauirgineshonestae&sophismataipsaueritasindubia.Operauerachymiaedocumentainnaturahabent.DemonstraboaliquandosimeDominusadiuuerit,quamomnesoperationesueraechymiaesintipsiusnaturaedocumenta.Quinaturamtaminuagoquamsingularitatecontemplatur,chymicusquodammodoesseareipsacogitur.Falsae&adulterinaechymiaeprincipiaignoraruntphilosophi;ueraenescirenonpotuerunt.Dandumtamenaliquidtemporibusest.Nihilenimsimulinceptumestperfectumque.Satisestsiuestigiainillorummontumentisextent,&generaliumpraeceptorumcomplexuuniuersascientiasitcomprehensa.Nemosustineatadulteriaparacelsicaprofiteripasam,nisiagyrtatemerarius.Atsanaechymiaepreceptanonexulantabacademiis,quanquamnonubiuisparicumsplendoredoceantur.Nouauocabula.Uocabulorumnouitatesnonamatueruschymicus.Paracelsitanihiltamuenatur.Latitareenimperplexitateuocum,utDaemondelphicus,quamoptimepotesteiusuafricies.Nontamenusqueadeoabsurdauideridebent,quaeabArabibus,Aegyptiisaliisquesumptaiamfrequenteususuntemollita.Loqueturartifexlatinusubipotestlatiulus.Noutamenouniamutareausit.Nameiusmodimutatioresobscurat.Deprimischymiaeautoribus,perquosilludbonumDeushominibusconcessit,multasuntinconiecturisquampii,morati,boniuefuerint.Hermesquamaliisuetustioraliisrecentiorest.SiHermesestinuentoriscuiusscriptaquaedam&dogmatacumZoroastridecretisetiamnumhodiecircumferuntur,apparetnonfuisseilliingeniumabiectum,necdiuinarumrerumexpers.EtconsentaneumestexdoctrinaAbrahaealiquidsibirapuisseAegyptum,uiuoadhucHermete.Sedcummagnaeuirtutesinhominibus,magnissaepeuitiissintcontaminatae;criminaindeliciishabereeaquesectari,nonestnisiparacelsi.SiHermesseuocauitsatisarrogantertrismegistum,&proDeogessit,sicutaliquandoSimonmangus;Paracelsitarumarrogantia.Paracelsusidegregieestimitatus,utquinescioquammonarchiansibiraperenonestreueritus.Istumpreceptoremnostristemporibusaduiuumexprimuntdiscipuli.Amuualdusstolidesuperbus.Nam&Assyluanusquatuorfacultatumscientiampublicisliteris,&trismegistititulumproponere,&deseproclamarenonerubuit.EtquinamParacelsitaest,quinonsimulinTheologia&iurisprudentiadominaricontendat?NullidebeturidconuitiumpraeterParacelsitarumstolidissimamcohortem.Hancsinonparturiissetuesaniaeabyssus,nonconflictaremurcumhumanigenerisportentis.Queuetereslaudabiliterexcogitaruntinauxiliumuitaenostrae,tanquamautoreDeoperfacitetiamillosdata,agnoscimus,&admiramur.Deumbenefacitetiampermalos.NonenimlatetDeihonitasinartibusetiamperhosmanifestata,quialioquinnonsatcorrectedediuinissenserunt,&ingentilitatenatiidolomaniaethnicafueruntinquinati.Locutiononestspernenda,etiamsiperasinumolimsonuerit.Sedindenilmaculetrahitτὸκαλῶν,quemadmodumnecSpiritussauctuspolluitur,cumperSaulemabiectum,&Pileamumconcionatur.Itaqueprobroesthocillisquicumbonomalumsimulabethnicisinsetransferunt.Quirelictaprauitateartemsequunturutilemlaudatamque,hisnihilacceditignominiae.Hacselaudeueraeffertchymia.Euitiiseluctataillaest,sequeperniciosissimorumerrorumstipatuliberauit.Quononilligratulemurplausu?Quemnonconferamustriumphum?Laureapariterimperatoribus&curruitriumphalicoronatisuntolimpoetae.Laurumueraechymiaedebemus,queuictisparacelsitarumflagitiisinthronosuoresplendetpuratrabea.~~Hecideoinsublimeseeffert,utsesuaqueoperaluciexponat,nulliqueinuideatarcanorumsuorumnotitiam,modolegitimeinitiatusperartiuminferiorumsubselliaaccedat,animoquehonesto&liberalisinepigritiaoscitantiaquestrenueoperetur,&quantumpotestadDeigloriamhumanamquesalutemindeconferat.~~Fugalucisoperumimproborumest,qualiapotissimumsuntparacelsitarum.Paracelsitaeacsterquiliniumimmensipraecii&mysterii.Hoctibisancteaffirmarepossum,mihimultaeiusmodinomineimmensi,precii&summorumarcanorumcommendatafuisse:sedquaespectataiudicataquenihilautparumhabueruntsynceri.Fabulasanicularum,&tenebrosorumhominumfumossomniaquemaximiaestimare,paracelsitarumestproprium.Incredibileestquantumsibiplaceantarrogentqueuitiosaenucisanalysi.Hocsecretumsecretorumest,hocarcanumarcanorum;hocmagisterium;hictripesarcanorum.Cumdeillodicendumest,uerbasatponderosa&magnificadeficiunt.IpsumeternitatismysteriumquopactoaSpiritusanctoestpronunciatumnonassequitur,ipsisiudicibus,maiestatemputorisparacelsici.Hisuntuiuihorumscelerumcolores.Deprehendisfaciledequibusadtesuperiusscripserim.Omneroburconuerteinparacelsicadeliria.Summisuiribusistaroppugna.Ueramautemchymiamassere,&anefariorumhominuminquinamentisliberaquantumpotes.UeraquedamscripsitetiamParacelsus;sednondesuo.Operamdautstercoreparacelsicoabstersosuisautoribussuoquenitorirestituanturpreceptalaudatabonaque.Itasineglorianonobibis.Uale.Epist.Iii.DeDifficultatibusQuibusdamInusuetiamuerechymiae.AdCosmanPegandrumUirumeruditum&MedicinaeDoctorem.Quodipsapersechymiaobpraestantiamsuam,&emolumentapraesidiaquequaehumanaeconfertsaluti,amplissimisdignasit,&celebrandasemperpraeconiis;faciletibimecumconuenireuideo.Cumueroaddisciplinamusumqueeiusperuentumest,&depossessoribusexercitiiqueritur,nonparuaseobiicitdifficultas.Uerisimileestreschymicasinsetamplanasperspicuasqueesse,utnihilpossitdeesseetiamadmediocremcaptum.Artificumsermodiscendus.Inexpositioneuero&traditioneautorumsalebrae&obscuritatesseofferuntcrebrae,adeoutnonrarosubsisterehaesitarequeinoperandocogaris.LexHipp.Egouero,miCosma,hocipsumnecartitribuo,necartisautoribus.Ressacraesacrishominibusdemonstrantur.Scripserunthiquafide&sanctitatepotueruntidiomatesuo.Hoctibiseduloestaduertendum.Sisermonemartificumnonintelligis;Profanisidfasnonest,priusquamscientiaorgiisinitientur.nondumfecistityrocinium,autplaneoscitantersinequefructuinterillosesuersatus.Nonestignotumtumaliis,tumhocquoquefincdisterminariartes,utunaquaequesuissuaenuncietuerbis.Haecsiintelligas,dimidiumoperaeest.Namincredibilicompendioipsaartisproprietasperuerbasuaestexposita,itautnonrarounanotauicemsuppleatmagistri.Nullibipenepropriussermoualetmagisquaminartibus.Hicnonfortuitonatusest,sedabexperientia&operibusartificiicaussisqueprodiit.Diligentieitaquehicadhibendumplurimumestutbeneproficias.Querunturnouitii&externisenonposseassequidictachymica.Siiidemsutoriamautmetallicamingrederentur,putasneeosdisserentesartificesintellecturos,&nonpotiusparicumquereladiscessuros?Scribuntdoctrinaefiliisseudiscipulissuis,utloquunturArabes.Hisestassuescendum.Nonnegemtameninterdumstudiosealiquidoccultatum,autperuersumfuisseaprimis;idquenonartisinuidia,sedimportunorumhominummetu.Sedhuicquoquedifficultatiestoccursum.Consuetudoenimlegemfecit,adeoutperitusoperumchymicorum,&ordinis,facileintelligat,quorsumtendatautor.Quiomniasophismatisimpleueruntdistorseruntqueadeoutetiamphrasesartificumrepudiarint,utparacelsusfactitauit,eosmeritosuoodiohabentomnesueritatisamatores.Necnosprimumtalesimprobamus.Excommentariisuetustorumpatet,suistemporibusnondefuisse&deprauatoresartis,&horumoppugnatores.Notanduminsuper&hocest,quodmultanonpossintscribidiciue,sicutnecCiceroomniainoratorepotuituerbistradere,necQuintilianus.&manuumadmotio.Huicdefectuisuccurreredebetαὐτοψία,Chymiainmanibus.Artifexnemoenaditsineartisusu.Experiendumitaquechymicofuturoest,&laborandum.Multaadmonetusus,quaeinpraeceptisoccultabantur.Sumptuschymici.Sedhocsitentes,moxaliudoccurritimpedimentum.Patrimoniaenimdicuntpriusabsumiamplissima,quamperitusquiseuadat;necdiscipossesinenummorumiactura.Egouerononsumptuosamartemputonisiillisquialiassolitisuntopesprofundere,autquiperniciosasubitoditescendicupiditateadartemaduolareconsueuerunt.Requirunturaliquaeimpensae.Uixenimitainstructusestquispiam,utgratissuppetantinstrumentamateriaeque.Sedsiillenonexliberalitateopulentorumpatronorumprestosunt,intenuifaciatexperimentatyro.Hictantiiacturanonest,sinonrespondereuentus.Chymianoninchoandaachrysopeia.QuodsiauriamoreadCroesiopesfestines;memineristeauspiciadebitanonfacere.Itaque;temeritatiacceptumferendumdamnumest,nonarti,quetenonatransmutatoriainchoareiubebat,sedaboperibusfacilibus.Uerumenimuerohocquoqueubiexuperatumestiugum;moxseinfertaliud.Indignamessechymianueramquoquehomineliberaliiudicant,quianonnisiamulierculis&seplasiariisexercericonspiciatur.Uetularum.Hocenimhominumgenusplurimumoperaeineamimpendit;aquasdestillat,succosextrahit&reliquaperagiteocumsupercilio&iactantia,utnullimedicoautphilosophotantumartistribuaturquantumuetulis.Hequodproferunt,ideximiumestsolum,idbonum,idefficax&maximopereexcellens.Medicuscumsuapyxideposteriorestenet.Hunccontemnuntridentqueastantes,illascommendant.Hicstupidusestinsipidusque;Deartibusstatuuntinertes.illaeindustriae&sapientes.Estillequidemseculorummosdeprauatus,utdeartibusnoniudicentnisiinertes.Itaquequodhisplacet,idpraecellit.Sedphilosophinonideosuamdeserantstationem.Sipaucoshabentastipulatores,satiusidest,sisuntsapientes.Quiamultitudineimperitapendet,isuelnullumhabet.Quidenimcecusdepictura?utcolorumiudexnonpotestesseThamyras,etiamsimillecalculosafferret,&innumerossibiadiunxissetcaecos;itanecsapientumoperummultitudodesipiens.Illaeuetulaenonnunquamadinsignesartificesreferuntsua.Idpotestalicuiessesolatio.Sedpotiuscontemnendasuntistaquamodioprosequenda,quodquinonpotest,eumsaepenecesseestcumlaruistemereluctari.Nonautemdesuntetiamartificescelebresnobilesque.~~Multaerespublicaesolertesalunt,quodtelaterenonpotest,quiuicinamAngliam,Daniamquepenehabesinprospectu,Medicosautemplurimosautleuiterdegustare,autnegligerechymian,seplasiaequerelinquere,partimnonsineuitioest,partimexcusationenonuacat.~~Nonestmedicineproptiaprofessiochymia.Philosophorumnaturaliumest.Quiitaquetantumoccupanturaegrotantiumcalamitatibus,utphysiciscontemplationibusoperibusquesingularibusoperam&tempusimpenderenequeant;illis,modononsuperbe&contumacitereamexplodant,&disciplinaeannistantumdidicerint,utpharmacopoeuminstruere&deoperibusiudicarequeant,omissionemcondonem."Quiuerecumotioinacademusdocent:eoscrimineneglectaenaturaenonliberem.Physicienimillinoncontemplatione&doctrinaduntaxatessedebent,sed&exercitio."SolentautemartificesperitinonpendereaseplasiatanquamDomina;sedeaministranteuti.Itaquequemadmodumπρί¬τρόποιnonipsilaborant,sedaliislaborandirationemexsuaexperientiapraescribunt:itaexcellentesphysici&mediciagunt.Siquosaliquainfelicitasachymicadisciplinaolimabstinuit,quinihiloninuseiusoperibusdelectantur,consueueruntabaliisartificibusquorumfidesspectataest,&experientiacomprobata,quoadmedendumutanturaccipere.Quanquamergosuntmalitiosichymiaeuituperatoresetiaminterphilosophos&medicos,cumnullascientiafermesit,quinulceribusquibusdaminterdumdeformetur;nontamenplanedesunteiusadmiratores,celebratoresque,qualissuperiorimemoriafuitCrato,Gesnerus,Zuingeruscummultisaliis.Principibusquorumcura&sumpetibusacademiaenuntriunturetiamdechymiapromouendaillustrandaqueeratdispiciendumelocatostipendiochymico.Sedomniainpeiusruunt.~~Siueteruminstitutononexisterentacademiae,nescioanhodieexorirentur,cum&illaeindiesmagismagisquedeserantur,&aliberalitateinseruilemquandamrediganturangustiam,utuideaturprofessioacademicaquorundamnihilesseauudquamsplendidamiseria.~~Est&illudinremorisdisciplinaecnymicae,quodadfinemartisperuenirenemoposseuideatur.Namueterespraestantissimaeiusparte,nempetransmutatorianihiluidenturhabuissenotiusexploratiusque.Unde&totcommentariaadposterostransmiserunt,quaeneintelligantquidemhodierniphilosophi,nedumopereassequiqueant.Quisestquiseprofiteaturχρυσοποιὸνtalem,qualesfueruntilli,nisimendacissimiimpostores?sed&inaliischymiceapparandisnonrarofrustraricontingit;utcredantmultipraeterexiguamparticulamuixquicquamesseinchymiacerti,autsaltempromitteresibipossecultorem.Huncnodumfacilesoluitsingularumpartiumexcellentia.Diuinaeartes&nobilesuixomnisuaparteinhacuitaabsoluuntur.Hincilluduulgare;quodartiumideaesintassecutuimpossibiles,cumnemoinueniattalemsapientem,qualempostularuntstoici;nemotalemoratorem,qualemdescripsitCicero.UerumnosoportetillasIdeasnobistanquamscoposproponere,summisqueeocollimareuiribusSinonassequimurexacte:operadandaest,nenimiumaberremus.Itaque&inchymiasiultimaabsolutioomniumpartiumnonobtinetur;nontamenpigeataliquoprocessisse,&idfecisse,quodtuerudiatnosdediuinapotentia,tumadcommunemsalutemaliquidafferatemolumenti.Arsaurifaciendi.Aurum&hydrargyrononestanaturatantopereremotumquinpossitfieri,sieamingeniosetractetartifex.Uerumindustriaetantaeest,uthebetiingenio&tardoquiest,nonsitadeamremidoneus.Quiueteresdeclaret,fortassisaliquandoDeodanteerit.~~Nontamenmancaestuitanostra,etiamsiillaarsnonextetuulgo,consentaneumestDeumideoaconspectumultitudiniseamarcere,quiacupiditatumimprobarumnulluspeneestfinis,quanquam&uilescantuulgata,sicutolimargentoeuenit,temporeSalomonis,&auroapudIndosantequamexperitenturHispanorumGallorumqueauiditatem.~~Uaeillimagistro,quiofficinamaurifaciendiaperuerit.Itaquesapientesquicallentartem,sibitacendumputant,&consortiaprocerumuitandum,utpraeclaremonuitexueteribusquidam.Paracelsusexmagia&consuetudinedaemoniorumautaliundepotiusnummospararecreditusest,quamexchrysurgia.Aliasnoneffugissetimproborum&harpyiarumungues.Quodsiprofessuseamaperteest,&praestititquaedicitur,naeinterinnocentesestuersatus,quorumanimosnondumimbuitauripraecepsappetitus.Omninochymiaetiamsineaurificiomagnomortaliumbonoestinuenta,necfallitnisiimperitum&oscitantem,&siquidimprouidahominummens,perindeutinaliisartibusomnibuscauerenequit.Chymicacontemplationaturamintusostendit;~~hecsingulareoblectamentumparit,exprimitquenonraroeximiamdiuinaemunificentiae&admirationem&gloriam,quopactoueteresdelapideaurificoscripserunt,eiusartificiumtantumesse,&effectumtamstupendum,utnonpossitfacereartifex,quininsereuersusreligionequadam&pietateinDeumcommoueatur.~~Sepeeuenitutcumderebusnaturaedisserendumestusitatomore,astanschymicustaciteineptasrationesredarguat,&uixsibiarisutemperarepossit.Debebantartemamplectiphysicieostudiosius,quorerumnaturamaperitdemonstratquecertius.SedpleriquecumPlatoneerraremalunt,quamcumaliisuerasentire,quauocenescioaninsipientioremaliamunquamprotuleritsapiensilleRomanorum&philosophus&oratorTullius.Chymiaueraestphysica,&uerahonestaqueueterummagia,quanquamhancquoqueuocemcorrupitomnismaliautorcacodaemon,pronaturalimagiainueniendosceleratamaliam&Diabolicam.Sednonesdetinenduspluribus.Uale.Epist.Iiii.DeMagnificisChymicorumPromissisinnutritione&medicina.AdModestumEtEruditumiuuenemThobiamUuindiumAugustanumphil.&med.Candidatum.Memini,Thobia,cuminSalanauersarerisquantumstudiioperaequecumcommilitonibustuisiampartimsummacumlaudemedicinaeDoctoribus,partimeodemaspirantibus,inAsclepiadeopriuatoincognitionererummedicarumposueris.~~Nonenimsimpliciumtantumhistoriasuultusquenatiuosibilociubieorumcopiosusestprouentus,unacumuirtutibusindagareseduloesconatus,sed&inabditamedicinae,tanquaminditissimamintimaecognitionismineram,teimmergere,&desecundaaduersaquehominumualetudinedefendendareparandaquequidemilla,hacautemprofligandaἐπιστημονικῶςdisquirerenonintermisisti.~~Necteabiecissepostmeumexillolyceodiscessumistamcuram,sedtumibi,tuminaliis,quasadiisti,academiisardentiusineamincubuisse,literisamicorummihiestrelatum.Nondubitoquinbreuiadfinemlaborumsisperuenturus,&cummagnaDei,patriae,parentumque&tuagloria,lauream,premiumuirtutis,&profectuslaudatiargumentumpreclarum,comsecuturus.Egouerotibi&refricandamconuersationispristinaememoriamputaui,&amicitieetiaminposterumcolendeexcitandumdesiderium,idqueepistolachymica.Cumenimnotitiasimpliciuminnaturaaliquandostuduerisexcellere;~~consentaneumesttenecabeaabhorrerequamarspromittit,presertimtamambitiosispreconiis,utnontantumalliciuehementeranimuscupidussoleat,sed&uelinuno,tanquamnectareomelledelibutus,autsuauissimaSirenumPlatonicarumharmoniademulsuspossitacquiescere.~~Μίμησιςmagniloquiorum.Nihilfereestquodchymicus(γνικῶςloquor)procreat,quinidemsitessentiapurissimum,gustusuauissimum,uisuquenonminusgratum;~~sed&uiribustamefficax,utsingulaeressingularumsintinstarpanacearumadomnegenusaffectionummorborumqueincredibilitersufficientes,&adusumtamcommodaedelicataequeutnihilutilius,nihiltenerius,facilius,dexterius,quemadmodumillaμεγάλαplurimorumsonant.~~Dehorumueritatenosquaererefasest.Nam&ipsigaudemusprofessionechymica,&nonminuspostDeumamicosqueinillissolatiiquaerimusquamalii.Ingeniosissimisususpraeceptoribusproculdubiopraeclarumeruditioniscongessistithesaurum.Quidergoiudiciideillamagnificentiaprofers?Estnechymiatanti,utabeaexpectareliceattotpanaceas,quotabsoluitoperas?Ethaeipsaesuntnetamcommodaeutinususuo,quifingituromniummollissimus,hominisuitamusqueadaDeodecretumterminumsineullolanguorepossintproducere?Siasseris,naediuinitatemquandammedicinaeexchymiatamnobiliscientiaasscribis.Sedmultasuntquaeiudiciumindiuersatrahunt.TerminiUita.PrimumuidenturmihiillilaudatoresnonsatisexpedirerationemterminiquemaDeopraescriptumdicunt,&adquemcurandoseperuenirepossecredunt.GeneralisunusestaDeoinuniuersumhumanaeuitaepraestitutus,&aMoseadannumaetatisoctogesimumperductus.Huncdesignarenonpossunt.Certumenimestpaucissimoseumuiuendoassequi,quiqueassequutisunt,potiussinemedicinaattigisse,nedicamsinechymia.Deindetantumpotestpromitterechymicus,quantumestinnaturageneratriceprima,&uitaeadministratrice.Atuitiogignunturmultiadeoutnequidem,siaprimouitaeingressustatimastes,&chymicispascasmedicerisquehominem,producereadistudaetatiseumqueas,nedumposteristemporibusaccedens.Sisupponuntabsolutamsanitatem:luduntnasoquesuspenduntcredulospotius,quamueredocent.Quotusenimquisqueest,quiitanascatur?Sed&demtibiistud.Nutrirechymicisessentiis,&iisdemconstitueretamgenituraecorpusdeberent,quamgenitorum.Exquibusconstamus,iisdemnutrimur:&nutrimentuminsubstantiamcedit.Quodcreatumestexmateriaincorruptionemprona;respuetnutrimentumexchymicisincorruptibilibus.Quodexhissatumest;nonaletursanguine,nonolere,noncarne.Sipostquameditusinlucemestinfans,mutarecorpuseiusinproprietatemessentiarumchymicarumuelis,alterationeidnonperficies.Namgenitumeratsecundumsubstantiam.Mutabisigiturmateriam.Sedtunctotamuitaerationemdestrues,quianaturamcorrumpes.Arguit&experientiahuiuspromissiuanitatem.Siinfantemdestillatischymicisalereaggrediare,nonsustinebitnecquantumnecquale.Deestitemexemplumhuiuscustodie.Sedmiscechymicaaliis.Nondicoteactumacturum,polluendaidquodstudiosissimedepuraueris,sed&operamlusuruminquam.Appetituenimsuoadconsuetafereturnatura;inconsuetaintamtenerocorpusculonegliget,autgrauiterindepatietur.Nonaddopraedicarechymicosnescioquamsimplicitatemsuorum.Corpusuerononnutritursimplici.Quopactoueroiniuriascauebuntexternas?Sintneinfantesetiaminessentiislauandi?Nihilnegignentsuperfluitatum?Sitampertinacessuntessentiaeutnonpossintcorrumpifacile;naturaautemmutatcorrumpitquecibos,&exdissimilibusfacitsimiles;eauerointenerisualdeesttenera,necpotestconcoqueresatispanem&similiapaulorobustiora,quomodouincetessentias?Sedstultumforteestadstultamultumsermonisafferre.Uidenturillipraeconesnonhuncterminumgenericumdesignare,sedcuiusqueproptium,adquemperuenitepossetnaturasingulatis,sinullamexperireturforisuiolentiam.SedhicomnisuiteterminusaDeopreuisuscomstitutusqueest.FixitenimhuncDeusnonsinepraecognitioneinnobisfuturaeuite,&permisithominemmori,quanquamipsecausammortisnecpraebeatnecprobetsemper.Luduntergoiterumnospraetendendofata,quandoquidemuelinfantisuumtempusfataleest,siueidauiolentaforiscausasit,siueconnata.Chymicifalsipraedicantidcuiusnullumhabentexemplum.Potestneautemaliquidcertiinpromissoesse,ubinihilnecdemonstrationiscertae,necexemplorumest?Quemhominemsuaarteseperduxisseadfatalemterminumpossuntiuregloriari?Adeumomnismorsdefinit;atcausaminchymicapotionefuissecumsalute,&nonpotiussuspicionedatiueneni,quidemonstrabunt?Sedaliudtibiargumentorumproferogenus.Quodaxiomatamedicinaepromitterenonqueunt,idasingularimateria,siuechymica,siuealia,modonaturaeuinispectes,praestarinonpotest.Esingularitateenimprocessituniuersalitasperexperientiam.Hip.dearte.Inhis,quorummorbonaturaestuicta,nescitsalutemmedicina;necinhisquibusabortuinradiceuitiumest;I.praenotionum.quininepidemicisoccultisdiuinusillesenexHippocratesτὸθεῖονpotiusimplorat,quammedendimethodum.PaetusinepistolaadArtaxerxen.LegistiopinorquaenobilisilleDudithiusadRaphanummedicumscripsitSerioilleiocoaffirmatnihilualeremedicinamTherapeuticaminmorbis,quosomnesaitsuanaturadesinereinuitamuelmortem:Quinmultoscuraritunccitius&rectiuscumomnisdemedicinaspesabiectaest.Necfallitinterdumexperientia.Sponteenimconualescuntmulti,quiseamedicinisfactosinfirmiorestestantur.Quidamsemoriturospotiusquampharmacousurosindicant.AmbrosiusParaeusfereeonomineθεράπυσινnostraminfamemreddidit,dumautnihilautparumeampraestarescripsit.AstipulanturnisTheologi,exquorumaxiomatis&hocest,quodDeuslongitudodierumcuiusque;quodsortescuiusqueinmanumeius;illoreprehenditregemquimedicospareDominoconsuluerat.FiliusDeipotenteuerbocurauit,nonmedicinatessatusnempeimpsooperequamparusitinhacpraesidii.AliquiexpraeuisioneDeiargutant,sibinecessarioexpraeuidentiaDeiautuiuendumautmoriendum.Utrumqueforeuelcitramedicinam,cumquaeDeuspreuidit,sintimmutabilia.Siquisergoexpotioneconualescit,isDeiprouidentiaconualuitfrustradatamedicina.Nonnulliabipsanaturapetuntopinionissuefirmamentum.HancmederiipseasseritHippocrates.Quidergoopusestmedico?Illaconseruatursimilibus,noncontrariis.Hectractatmedicina.Inutilisergo.PlatocumueteribusuitefatalesprefecitDeas,quasParcasuocarunt.Hisnonmedicinaeuitaeassignaruntregimen.Siitaqueuniuersamedicinaignoratmedicationesueras,chymiaparumafferetadiumenti,utquaenonpreceptacondit,sedmateriamsaltemmedicamentariamporrigit.Siparumpraesidiiuelinminimishabet,quorsumergoillagrandia?Nonreuocabitur,quiinliminemortisestperchymicumsuccum,cuiusleuioremaffectionemisnonpoterattollere.Nonperducetadlongioremuitaeterminum,cuiiampreuisaprestitutaqueaDeoimmutabilitermorsest.Quinergocontennimuschymian?Quinexplodimus?Temerariumomnestudiumest,quodinrenoncommodaturaponitur.Speculationesotiosorumhominumsuntpabula.Animusillistanquamillecebrisoblectatur.Atmedicinadiuinioremopempolicetur.Haec&similiaaduersuschymiaefinemdicipossuntsolentque.Sednonproferendatantusunt.Quidchymicispromissisdebeatur.Iudicandaresest.Siigiturexmequaeras,numplanenihildechymicispromissionibusinmedicando,negem.Namsinonassequitchymiaistamagnificaκαθόλυ;multumtamenprestat,idqueinterdumnonsinemiraculo,presertimubitempestiue&industrieasolertemedicoadhibentureiusopera.Optimamrerumuirtutemhabent,eamquearteexremotioretardiorequepotentiaaduiciniorem,seuexintimoabditoqueinpropatulumproductam,&longemaioredonatamadagendumprocliuitatequamprius.MedicusrecteadhibensagentiapatientibusdiuinarumoperationumperDeigratiamadmirationenoncarebit.Obiectissuperioribusoccurrerepeneestcuiusuis.Explodoipesequoqueambitiosasillaslaudes&fatuapromissaparachymicorum.Definitumsemelestobpeccatummorbos&mortemtandemnossustineredebere:&inDeimanusuntoccasiones.Ismedionaturaeuluspotentiaesuaeoperauarieexercet,&utmenteconualescamus,nonraroexoririsinit,prouocatquecorporismorbosipse.Quismedicorumsittamimpieconfidens,utausitpromittereomnibusstabilemabinitiousqueadfinemuitaesanitatem?Naturaeductumsequimur.Ultrahancmedicandononassurgimus,etiaminhis,ubimaximepraecelleremedicioperauidetur.Naturamsustentamuscibisconuenientibus.Medicinamadhibemuscumnoxaimminet,autprestoest.Etscimusomnemuitaeterminumfatalemessesiuemedicamentoptocuretur,siuealiiscaulis.Itaquenemomoriturnisicumfato.Abstinemustalibuspromissis.Quodsidicantmoriturumquempiamantediemfatalemfuisse,nisimedicinaususconualuisset:referammoriturumquidemsednonsinefato.Quiterminumuitaepraeuidit&prestituit,isetiamquomedioseruandususqueeoforespraeuidit.ItaquenonesteleuandauirtusmedicinaeDeipraeuisioneimmutabili;sedpotiusquerendausurpandaquetanquammediumsolenne,quoteutiiussituoluitqueillenaturaeautor.Deiprauisioconnexacummediisuitae&mortis.Nonpotesnegarenutrimentorumuiresargumento,quiaDeusuiditquandiufuturusessessuperstes.Quidhesitesdemedicinis?Inclusaehaesuntuitaliordinationi,ut&cibi,nonexclusae.Itaquenecesseestmedicinauti,sinecessariaestpraeuisiodeuitaseruandapermedicinam.Quarationedictumsit,praeuisionemdiuinamnonaffertenecessitatemeuentibusintelligis.Estillaquidemimmutabilis;quiaquocunqueacturuspassurusqueforesmodo,idomneindiphtheramanuqueDeiestabantiquodescriptum&indelebile.Sedinterimeffectuscausanonestpraeuisio,uerumaliasubpraeuisionecontenta:quopacto&Theologihodiedisputantdeelectionisnecessitateimmutabili,quodeaincludatcausassubordinatas,&effectuiproprias.QuiaenimuiditDeussicfore,certo;decretumfecitimmutabile,&elegitadpossessionemsalutis,quemcredentemconstanterconspexit.Itaergopraeuisio&necessitatemhabet,&nonestcausaeuentuumnecessaria.Quepretereaattuliargumenta,euanidasunt.DicitDudithiusterminaremorbumaduitamuelmortemCausasefficientesomisit.Morsenim&uitasicut&morbusaliisfit&exasperaturcausis,quaenondebebantexcludi.Nonitaqueconsequensindeestmedicinamnihilpraestare.Nihilautemsanabileesse,nisiquodspontaneomotusanaturaeratnatura,mendacissimumest.Quasluxationesillaἀυτομάτωςpersanat?Cumdecumbitilla,autadmotumpigra,captaueest,annonamedicinaactumacciperepotest?Uinculatollitmedicina;somnolentamexuscitat;imbecillemroborat.Tuncitaquebeneagerepotest,cumipsapermedicumcumdispositaestbene.Certeinfixaspiculamagnasquehemorrhagiasnontollitbenesinemedente.Spiritus&calornonperueniuntadpartesobstructionepraepeditas,nisihacsublata.Diaetepreestmedicus.Sisinemedicinanaturaconualescit,curinmagnafamenonsinecibo,&insitinonsinepoturestituitur?Multumitaquedebetnaturaeadiumentummedico.Paraeusstudiocommendandichirurgian,nondehuetatdeprimerenobilioremεάπειν.Apparetiudiciiimbecillitasexquodamargumento.Concluditenimchirurgianpraestantioremessemedicamentariaparte,quiaillaegeathuiusope,nonautemhecillius.Atnobilibusidestquodinseestἀυταρκές.Perfectumnonest,quodabalteroperficiturutchirurgiaaTherapeusi:sedidquodalteriussubsidiononeget.Contrariumconclusissedebuit.DeumnonaduersarimedicinaeargumentoregiaereprehensionisipseostenditEsaias,quiuerborecreatumEzechiannihilominussanatmedicamento.Quaehistoriaetiamconfirmatid,quoddepraeuisionedixi.Iamcertusrexeratdeannorumaugmento.Atquiainclusaeratnaturalisratio:ideocuraturficu.Etilleterminusetiaminitioeratfatalis,Deopraeuidenteetiamhancaccessionem,&singulariconsilioexemplumomnispotentiaesuae,fideiqueinregeadecclesiamerudiendam,edente.SortesigiturnostraesuntinmanuDeiprincipalitergubernantis&decernentismoderantisqueomnianoninitionuncfacto,sedordinepositoπρινκατασκεύῆςκόσμου.Illeautemordomundanasimulrespexitmedia.Itaipseestlongitudodierum,nonquianuncdeterminat,sedquia&nuncadministrat,&olimantequamnasceremursanciuit,&mediaperquaeseruaremurinstituit.Inillismediisest&chymia,quaesiusitatumuitaecursumspectes,&aliosmedicinarumreliquarumeffectus,miraculosam,seunobilem&quamproximeaddiuinorumconditionemaccedentemprocuratinmedendooperationem.Ueraigiturchymiamagniestaestimandaquidem,seditautnihileiasscribatur,nisiquodaDeopernaturamaccepit,quodqueratio&expersentiamonstrat.Quodexemplopraestititnullo,idnoliseiasscribere.Itaquemagnificiparachymicorumfumipereunt.Hippocratesin2.depraedict.&inlege,Itemdedecenteornatu:Quidamofficiosementirinonputantsibidedecori.Sedofficiumnegoesse,quodcumuitioestconiunctum.&depraeceptionibusubidicit:Necmedicusindequicquamlucraturpraeterignominiam.Multaenimpromittereinsanando,&parumuelnihilassequi,dignitatestartisnonextollit,sedprosternit.Nonoportetasseuerare,quodaliquidsolumexhibitumproderit.Inaliisuitaemodisdissimulatiointerdumualeat:inpraedictionedeuirtutemedicamenti,quehabetconiunctamsalutemaegri,autmortem,Siquisinanemspemamplissimisfacituerbisapudplerosque,turpitudoprimamsortituraleam.HancnostireportareParacelsicosgloriatores.Sedualetandem,&meama.Epist.U.AnChymiaPropterMorbosEpidemicossitinuenta,utsubstantiatotatotiussubstantiaesanaripassionesqueant.AdTobiamUuindiumAugustanummedicinacandidatum.Hippocratesdedecenteornatu.Medicumphilosophumesseἰσόθιον,quodomniaquaeadlapientiamrequiruntur,sintinmedicina,pridemscripsisseHippocratemignotumtibi,Thobia,essenonpotest.Dediaetainacutis.~~Sednequeilludobscurumest,quodDediaetainmaximeeumcommendet,ὅστιςἐντοῖσινὁξέσινουσήμασιν,ἀτὺςπλείστουςτῶνἀνθρώπωνκτείνει,ἐντουτέοισιδιαφέρωντὶτῶνἄλλωνεἴηἐπιτὸβέλτιστον,quopacto&alibiadmirabilemfacithunc&bonum,ὅστιςκαὶεἴτιθεῖονἔνεστινἐντοῖσινούσοισι,καὶτούτουτὴνπρόνοιανἐκμανθάνει.~~Inpraenotionibus.Paracelsitarumargumentadecuramorborumtotiussubstantia.~~Arripuerunteiusmodipraeconiaparachymici,&mulomedici,utquecummagnaauctoritate&diuinitatiscuiusdamexistimationemedicinamfacerent,pretenderunt,repudiariabHippocratemedicosquicircaqualitateselementares&humoreshererent,seueroueroslegitimosquepronunciari,proptereaquodchymiefiduciaapprehenderintilludτὸθεῖον,uirtutesquepotentiarumcognouerint,&solisubstantialibusmorbisremediaperchymiamadessentiasredacta,siquidemsimiliasintcurandasimilibus,occultaoccultis,diuinadiuinis,possintafferre.AuxithorumimpudentiamquodGalenusfateaturmethodoadcurameiusmodimorborumperuenirinonposse,quodPetusArtaxerxiscripserit,τὰρυ¬σικὰβοηθήματα,οὗλύειτὴνἐιδημίὰνλοιμικοῦπάθους,quasidiceret,nonpossesanariconstitutionespestilenteselementaribusmedicinis&qualitatumprimarumadminiculis;~~requiricoelestesanaturaelementariperspagirianliberatas,qualescumhabueritHippocrates,coaetaneusDemocritochymicoabsolutissimo,ideoscripseritPaetushuncposseillosmorbossanare.AcceditquodGalenussacraseiusmodipassionesantiquitusaddeosreiectas,indequecurampetitam,tanquamnihilinmedicinasitauxilii,scriptumreliquit.Imocumomnegenusnaturaliumsanabiliumquemorboruminsimilares,dissimilares&communesdiuiserit,fassusuideturadartemsuamillosτῆςὅληςοὐσίαςnonpertinere.NegantitemtaliumextareapudGalenicosexperientiamullam,utpotecumsubindeexorianturnoui,quibusopponendasintnouaseuchymicaremedia.Quodsiincidantinistos,omnemoperamludiaffirmant,&uelnonfiericurationemullam,uelfortuitofieri.Seitaqueinthronomedicinaecollocant;sibiidarrogantquodaDiisolimestexpectatum,utnonproculabadorationediuinoquehonoreputenturabesse.HaecadeoestParacelsitarumgloria.HoctriumphomiserorumGalenicorumobscurarefamamtotamsatagunt,praesertimcumaliquotlocistumHippocrates,tumGalenusuideanturinnuere,artemsuamsuisaetatibusnondumfuisseperfectam.Sedideoneueresibiidtribuunt?Numquidconfertchymiasubstantiaetotiusmorbisnullaantemethodocuratis?Indignabereproculdubiotantamlabemuetusteinuriarti,tamquefoedaprofessoreseiusmaculainquinari.Utintelligaspleniusquidmihiinhaccontentioneuideatur,disserampaucisdetotiussubstantiaemorbis,&quopactoineptiaeillorumsitoccurrendummonebo.Totiussubstantiaeratio.~~Pleriqueinterpretesauditatotasubstantianescioquidmonstrisibifingunt,&extranaturaeprincipiaid,quodinnaturamaximeest,quaerunt,cumqueomniaphantasmatacongesserunt,itemnegantnaturalisanationeobuiamirimorbistalibusposse,constanterasserentesnihilpertinereadclassemGalenicam,sudoremAnglicum,Gallicamluem,Ungaricasfebres&alia.~~Egopersuasumhabeototamsubstantiamnecmateriamesse,necformam,neccrasinelementariam,sedconspirationemquandamomniumsubstantiaeuiriumadeffectumeundem,illisqueconsentaneum.Necmaterianecformaagitseparatim,sedinunionepercontemperationemcoeuntiumelementorumfacta.Neutraetiamperseagit,sedinteruentuinseexistentiumcommuniteruirium,quarumquaedampropiusreferuntelementorumsimplicitatem,utcalor,frigus,humor,siccitas,asperitas,leuitas,acumen&reliquae;quaedamproptermistionisrationemlongiusdiscedunt.Nammistioinpluribusnonstatimfitpostelementa,sedpostlongaseasqueadmirabilespriusfactascongredientiumtemperaturas,&alterationessiueabortu,siueforisacquisitas.Nec,licetinquibusdamaliquapraereliquisexcellereuideatur,unasalteminest;autunaadeffectumaccedit.Totaeuiresacaloreinactumuocantur.~~Itaquecumoperaturtuncidquodelementorumgratiainest,tumquodmateriaemistura,tumquodexcrasipropriahocincidente,illoretinente,aliocalefaciente,aliorefrigerante,aliodissipante,&sicreliquorumunoquoqueoperanteexsuanatura,unde,sicutcontemperatioillaestocculta&inexplorabilis,ita&effectusmirificusotasubstantiaagiparronuncio.~~Huicagentiopponeturnonsimplicitercalidum,necsimilequid;sedtotidemuiribusaduersausautsinonplanetotidem,taliquemisturasecundumomnes;certesecundumpotissimamuirtutem.Uereergosinobisconstaretmisturarum&omniumuirtutumsimuloperantiumratio;possemusexaperta&euidentemethodoremediumoccultisinuenire.Remediumadoccultaauttotidemuiribusdebetessepraeditum,autunaualida,uelutqueigneaexcellereutsoluereoccultamisturampossitpotenter.Nuncautem,quoniamusu&experientiataliummorborumuimcognoscimus;necesseestetiamremediaitareperire,nullaarteadidafferentecertameuidentemqueinsingularibusdoctrinam,sedsolaexperientiaiudicante.Iamintelligisopinorchymicosblateronesnihilnisifumosmeros&caliginemoffunderedeessentiissuisgloriando.Nonenimtalismorbusessentiaze¬τὰγνοςcuratur,sedessentiaspecifice&singularitersecundumcrasin&omnesuiresintellecta.Idsolumestἐιστημονικὸν;idsolumcertahabettheoremata.Parachymicifumumuiderunt,sedflammamnonsenserunt.Sinonpossuntintelligereeiusmodicrases&uiresomnes;necinessentiisnecintegrisremediuminusuinuenient.Itaquetemerariaestillaiactantia.Arsmedicanondeficitetiamadocculta.Deindeetiamhoccertumest,quodarsHippocraticaGalenicaqueneutiquaminsedeficiattheorematumcertitudine&methodiexpositione.Nameuidentissimeestueritatistotesseconstitutionespraeternaturam,quotsuntsecundumnaturam.Naminomnisanationefinisestutdeletoτῷπαρὰφύσιν,restituaturτὸκατὰφύσιν.Frustraautemeinsaneintroduciturinnaturamidquodabeaalienumest,neceiusunquamfuit.Iamautemilliprincipesmedicinaeexomninaturepartesecundugenuseduxeruntmorbos.Quocunqueigiturtempore,quocunquestatualiquispridemnonobsetuatusexortusfuerit,eumnecesseestintrageneraistainueniri.Simplicesuntmorbi,autmisti.Misturerationonprotestexplicati&documentiscomprehendiproptersingulariuminfinitatem.Simplicesomnescontinenturautintemperie,autorganicaratione,autconiunctione.Intemperiesomnisinmistomistaest,&nomenaccipitapredominante.ItaquecumHippocrates&Galenusmorbosinintemperienominant,nonrespiciuntpuramelementorumsimplicitatem,sedeamquaeestinmistura.Iamauteminhacautunicauirtusexcedit,autplures.Ethaeuelrationeprimarumqualitatum;uelomniumsimul.Ibiuulgaresfiuntmorbiinintemperie,quicuranturleuiterperqualitatemcontrariam,sihacsaltemestfactusdecessus,autreliquenonmagnoperesuntlese,idquefatetur&Hippocratesinlib.deueterimedicina.Accuratiorestcuracumaliaesimulsuntlabefactatae;Ettuncridenturhi,quielementaressimplicesinadiumentumaccersunt.Ubiautemomnesuelpleraequelaborant;morbiotiunturtotiussubstantiaequorumnumerus&conditiononpotestcertoiniri.Itaquehicarscessat:&diuinitatireliquamnoticiam,cuiuseaestpropria,commendat.Farragomorborumubiest,utinGallicalue,inpeste&omnibussimilibus,inquibuseffecta&symptomatasunttumpersemirabilia;tumrationedispositionibushominispatientis,&uarietatiscausarum;methoduseademiubetcontrarioremediosanationemfieri;utsolutauniantur,distemperatareuocenturadtemperiem,&deprauationesorganicaerestituanturomniasecundumartisleges.Nullibiitaquearsexsedeficit;sedubifinemsuumestassecuta,quiescit.Artifexinusu&accommodationeptaceptorumistotumhaesitatideonon,quiaarsnonpraescripseratlegitimamcuram;sedquiaipseobimbecillitatemhumaniiudiciinonpotestitaagere,utarsrequirebat.Eaergoresautdiuinatotaest,autsaltemnonestparsartisstatuenda.Exemploremcapiesmelius.Sitinaereexcertarationeputredinis,autcontemperationisseminariumpestiferum,quodincorpushumanumagatpropterdispositionemsingularem,quaeesthuiuspatientisadilludagens;~~&sit(liceatitafingere)caloreiusnonsimplex,sedinmistura,itaconstitutus,utillequiputredinesprocreat,habensconiunctamuimpenetrantem,spirituminquinantem,foetentem,strangulantemacrimonia,astrictione&similibus;~~conspiraueritcertomodofrigorificauis,quaeinternumcaloremnecanscorpusdisponitadputredinem;possithumorputrilaginosus,quidomineturinsiccum,possitquesoluereterminumconiunctorum;Adde&reliqua,quaeuixullahumanacogitatioitapotestfingere,sicutinnaturaunafiunt&existunt.Addereceptionisdiuersitatem,&προφάσειςmirificassecundummembrauarieaffecta.Addegradus&quantitatem.Addetotiusconstitutionemhominis,conuersationem,loca,alimenta&reliqua.Omniahaecconspirent.Cumillaagentecausamodoinexplorabili,fiatquemorbusEpidemicus.Aduoceturinauxiliummedicus.HicnonuagabiturcircaIdeas,&humanitatemseuimaginariamtotiussubstantiaecogitationem:sedrecurretadartem.Haeciubetconciariacontrariiscurareita,utagentemtotamcausam,siadhucest,amoliatur,&subiectumindispositumreddatadpatiendum,noxasqueinflictaspropulset;acuminaretundat,caloremrestinguat,putredinemarceat,frigusdepellat,solutaintegret&totumseminariumextinguat.Siiampraesciretmedicusilleuarietatemuirium&gradus,omnesquelatebrasmali&grassationes;intelligeretetiam&inpromptuhaberetadtalesmisturasremediumcertumaequaliterautmagnaexparteaduersans:optimeagereturcumsalutehumana,&artisiussamedicusadunguemimplereposset.Sedcumnonsithumanarumuirium,necnossetamuariasconstitutionespraeteritas,praesentes,futuras,necmedicamentasingulisullotemporepreparare;arsquidemiusta&legitimaeuincituresse,sedagendiadeamἀδυναμίαeritinmedico.Remediaepidemialium.Hinceuenit,utillaoptimasintmedicamentaadEpidemialiamala,quaeuireshabentplurimas,autmaximeeuidentesquaequeipsaexperientiacomprobauitalexipharmacaesse.Indeopium,sulphur&similiapraedicanturindeTheriacalescompositiones,&aliaquaeuelfrigoreuelcaloreincralisunt,nontamenextraomnemmodum,excellentia.Ignisenimplurimissimulresistit&fomitemabsumit.Frigusimpetummalicoercet&extinguit.Quiartificiosepotestaccommodareitautnoncomburaturnaturauelfrigoreenecetur,sedserueturexactomorbo,isartifexest.Praestanthicchymicanullamaliamobcausam,nisiquiaualdeagentiasunt,sicca,calidaqueautquiapenetrantiautmaliinsidiaspossintcitoattingere;uelquiapluressimuluiresexcompositionesuntsortita.Redolentenimessentietalesintegrorumnaturam.Uerumenimueronontamsolicitusdebetessemedicusdequalitate&modoτοῦθεῖου,quamdeartisaxiomatisgeneralibus,exquibusspecialismorbisitpetendacuratio.inexplicabilemesserationemeiusconstat.Etsipossetdefiniricerto,uixtamenincurandoultraunamatquealteramἔνδει¬ξινprestaret.Itaquenonmultumlaborandumdeillo,censuerim.Hincintelligesquarenonmultadeeiusmodimorbispeculiariterextentprecepta.Nampraeterrationemcauseoccultatemperationepreditae,communibussubiacentiudicanturquemedicinaeindicationibus.Primaἔνδειξιςestamorbiessentia,secundaabeffectisadiunctisqueseuomninosymptomatis,exquibusfieriuixpotest,quincausemodumcognoscas,sitneeainactuadhuc,anfuerit,&quidminiteturporro.~~Exhisindicationibuspreceptumest,quod,ubiintelligiturexmorbigenere,eiusoriginemesseexaliquocommuni,tunchocsitcorrigendum,egrotusquequantumfieripotestindearcendus,&itadisponendusnefacilepossitauiagentisaffici.~~Illudautemcommuneestaer,uelaqua,uelfrumentumpublicum,uelcontagio&c.Horumetsinonintelligascrasin;sattamenest,sinoxiamdeprehenderis.Necsiquidoccultiest,idsinemanifestisqualitatibus,tanquamsatellitibus,perquosgrasseturautpromoueatur,est.Hasubiamolitusfueris;coniiciendumestautprohibitumimpetumeiusesse,autdisturbatamsubstantiaemisturam.Probabilisenimestκeίσπς,abadiunctisdestructisdesubiectiintegritatelabefactata.Itasiincontagioualerepestemanimaduerteris;hocprohibebis,&c.Effectusceler&malignusarguitefficientisseumorbi,seuhuiuscausae(Namalterumalterirespondet)uehementiam&malignitatem.Indearguiturquamnobile&citumdebeatesseremedium,&quidnamprimumagendum,quidsecundo.Siomniapercurreris;inoccultisnihilhabebisnouaedoctrinae,praeterobseruationemocculti.Scopireliquisuntiidemgenerecumaliis.Namessentiamorbi,causae,symptomata,locusaffectus,uiresaegri,aetas,tempus,fortune,&aliahicquoquearguunt,causaoperanstollitur;morbusfactusinintemperieadhibitoalexipharmacocumqualitatibusmanifestisconstitutionicontrariis,reducituradnaturalemtemperaturam;inorganis,organicacurasoluitur;insolutioneautunionesuosanaturmodo;uiresreficiuntur.Causaeinsultusprohibetur;misturemistoremedio,abundantiaesubtractione&sicaliareductioneadnaturamabolentur.Uidesitaqueomniacomprehensaesseartisuetustaeaxiomatis,quesiaccommodesadsingularesmorbos,&quamqueoccultorumspeciem&agasutquaequerequirit,nonpotestdeesseconsilium.Inaccommodandoueroquiuirsies,patebit.Manifestumitaqueest,quiddeprimositsentiendum.Nullamodoartemmedicamstatuomancam;usumautemeiusexpartehumanumesseiudico,expartediuinum,undepatetcurdictussitmedicusἰσόθεος&cur,τὸθεῖονsitcontemplandum.chymicaremedianonaliamhabentmethodumquamintegra.Itaqueobpraeparationemquidemaliquideiacceditgloriae;obusummedicumuerotantum,quantumestinmedicinaindustriefacta.Nostrimorbianignotaueteribus.Ueteribusnostratesmorbosfuisseignotosdicunt.Rationeprraeceptorumartisnega.Nihilestinnostrismorbisquodnonadintemperiem,solutionem&organicamhabitudinem,&illorummisturampossitreferri.Simistionisspecies&singularitaseffectaqueseusymptomata&gradusfuitignoratus;nihilindeimperfectionisacceditillis,sicutnecnobis,sicaeteraprobeteneamus;ignoremusautemsingularitatesantiquas.Galicam,Hungaricam,Anglicametc.nesciuerunt:atnoninremperiemcalidam,anginam,sudores&similia.Quidquid&experimentopeneiidemmorbisingularesabillisdescriptiextent?~~Quodunaatquealteracircumstantiainsingularibusuariant,nonideototogenereautspecieestdiuersum,sicutnecgenere,pestisDionisdistatapesteDioclis,quanquamhuchaemorrhagiauexet,illumnon,&aliaquaedamdissimiliadeprehendantur.~~Arspersequiturgenera,eaqueinsingularibususudistinguit.Notumesteiusmodisingularitatesnonmutaresubstantiampraeceptorumartis,necposseartecomprehendiobinexplorabilemuarietatem,sicutnecphysicusomniumsingularitatesdocet.Satisestilliquodquesuogenerecomprehensumexplicasse.Mistiones&uarietatesinsingularibusnonexprimerecogit;sicutdehumido,frigido,sicco,curuo,recto,etc.disseritκατεῖδος;quopactoautemillainquercu&similibus,καθέ¬κασταsintcommista,sensuspercipit,indequeratiosecundumuniuersaliaiudicat.Confusionumautemmultitudinemnonexponit.Hisitasehabentibusplanefriuolum&nugatoriumest,quodpredicantdeessentiisnouisaduersusGallicamluemexMercurioparandis.Gallicascabies.NoncuraturGallicalues,utestGallica,sedutestcertigenerisintemperies,utsolutiocontinui,utorganicumuitium;Eteamodosolitaria,modocumhumoribus,&uariamistura.Itaquesipresidiasuntinuenienda;scopiueterumnihiloninuserunttenendi.~~Optimumilludinuenietur,quodcateruaeautprincipalicausaeuariismodisaduersantiresistitfacilius,potentius,celerius,eamquepersequiintegrisuiribuspotestibi,ubiexistat,qualepresidiumestinhydrargyrorecteparato&exhibito:~~uelqualesit&IndicisligniscumtheriacadestillatisinuentoFerneliano,quodipsum&quartana&elephantiasi&aliisestalexiterium.Iudicaidemdereliquismorbis.Quodnegantmethodouulgataposseinueniriinoccultisremedia;idqualehabeatiudicium,antedixi.Chymiaecommodammedicandimateriammedicosuppeditarepotest,sanarenonpotest.SedsiGalenicaeartiidestnegatum,chymicaenonpoteritessetributum.Nequeenimchymicus,nequealiusquispiamhominumsicexploratashabetrerummystarumcrases,&uirtutes,utinusuidpraesterquoderatexartefaciendum.Imouideturimpotentioresseinmultischymicus,quiacrasinintegrorumdisperditpreparando,magnaexparte.Siitaquealicubiexcellitapparatoremedioconueniente;nonubiqueseexcellerearbitretur.Nisimedicussitsimul,nespectatquidemadeumtotumhocnegotium.Remedioruminuentioestsoliusmedici.Estenimalienumachymiaremediainuenire,&medicinaeproprium.Nonpossuntautempropriaartisperalienaprincipiaiudicari.Poetiiudidicium.QuodPoetusscripsitnaturalianonsuccurrerepestiidammultispessimedeprauatur.TribuitHippocratisanationem.Uidedenaturahumanacom.2.HicpernaturaliaoperatusestDeindeidemconceditarti.Itaenimloquitur:ὰἐκφύσεωςγίγνεταινοσήματα,ἀυτηὴφό¬σιςἰᾶταικείνουσα.ubiduotradunturscopisanationisαμοῖρυτοῦχωριουκαὶχeciuiλuisεισπνοῆς.ὅσαδὲἐξἐπιδημίας,τέχνητεχνικῶςκείνουσατὴντροπὴντῶνσωμάτων.Artiasscribitsanationemepidemiarum.Arsnoncuratsinenatura,sicutHippocratesait:ρύσσεςἰητροὶτῶννόσων.Eritergo&haecsanationaturae,&licetartificiosautaturmethodo,nontamenexcludetsedincludetnaturam,utpotecircaquambenemaleuehabentemoccupatur,&cuiusmotusprocuratdirigitque,utsintadsalutemaccommodi.QuisPoetumtamstultumputet,utnaturamplaneabsoluat?Confertduoprincipiamouentia,alterumarsest,alterumnatura.Negatabhacsoluiepidemiamnempesolasibiquerelicta,autsaltemcibopotuque;&solitisadminiculisuulgariteradiuta.Artismotumrequirit,quaecorporumτροπὴνartificioseiudicet,&sicdirigatmotumnaturae,utmorbumadiumentoalexipharmacorumsuperet.ItafereloquiturHippocratesetiamdeinuentioneartis&prauaquorundamrundammedelainueterimedicina&alibi.SententiauerborumPoetidesponteconualescentibus&artesanandis,quorumilladicunturphysica,haecepidemica.Omninoquomodonaturanonsanetistamala,indicauoxunclear,quodleuiamalaipsaperseadsanitatemperducat;grauiauerosineadminiculononpossit.Reliquaparacelsicorumdeliriapraetereo,tumquodalibiamesintrefutata,tumquodeuanidapersesint,inaniaque.Tuquaescripsibonoaccipeanimo,&uale.Epist.Ui.DenotationeChymiae.AdLudouuicumHenckeliumGirumindustrium&MedicinaeCandidatum,Saxonem.Tuquoque,Ludouice,Asclepiadeinostriquondamgaudebasconsortio.Tenonminorreliquisarcanorumnaturaliumcepituoluptas.Quiergoplacettibidiuinachymia?Quidisplicetparachymia?Quantocumferuoredesiderioque,nifallor,illamamplecteris,tantohancfugisexecrarisque,&paracelsicustamnonessecupis,quamnonimpostor,&nefariaefactionisassertor.Fueruntolimchymiciphilosophorumpraestantissimi,quimaximumoperaeinabstrusorumnaturaecognitioneposuerunt.Idenim&nomenindicat.Namdictamchemianputantplaeriqueταὰἀὰχέεσται,quodlatinisestliquare.Operametallurgoruminimaterraepenetratumest,indequemontesegesti,&insuccospraestantissimoseliquati,quiPlatoniaquaefusiles&concretilesappellantur.Multumhicsecretorumseseostenditinomnimineraliumgenere,&inprimisambiguametallorumnaturatransmutationes,dequibusGeberusplurimumpraecepit,excitauit.Exresuisaestdepuranonquaedamesse&essentiarumconfectio.Itaqueinaliisnaturaepartibussimiliteragendoarsestamplificata.Nondisplicetetiamalianotatioπaρsmυνξ,hocestsuccouelsapore,quemartesuaexuguntchymici,sicutnaturaexnutrimentis.UndeAlchymiadictaArabibus&Aegyptiis,quosaGraecisconsentaneumestidnominisaccepisse.GraecorumenimlingualiteraequequondampertotumOrientempenefueruntcognitae,ut&inAegypto&uicinisaustriregionibus.NecHispaniaaliaequeoccidentalesprouinciaeeasignorarunt.~~FuisseautemnontantuminOrientefertilesmetallorumfodinas,autscaptensulas,sed&inAegypto,Asiaminore,Hispania,Barbaria,seuMauritania,&illarumnoticiamhabuissechymicos,utAuicennam,Geberum&alios,certissimumest.~~QuiParacelsumsequuntur,Spagirianuocant&exponuntartemsegregatoriampuriabimpuro.NisifalloralluditadGraecumμαχει¬ρἰα,quasiexcoctoriammetallorum&succorumnominares.Sedquaecunquesittandemartishuiusἐπωνυμία,ueraeiusnoticiaexercitiumqueestpulcerrimum.Benefecerissi,ubiquidproficeris,adcommunemidutilitatemcontuleris,reque&factoostenderisteuetericollegioadhucassentiri.Uale.Epist.Uii.Quid.Chymia.AdIoh.ConradumZinniumPhil.M.&MedicinaCandidatum.Interrogantialiquando,quidnamspagiriaParacelsicorumesset,responsamfuisseseparationempuriabimpuro,nonopusestadpersuadendumargumentis.Notaenimresest,&meminimealiquandocumquodamistiusgregiscinissonesaltumThuringiacumpercurrentem,seduloqueidemquaerentemnihilaliudaudiuissepreterpurumabimpuro.Hinceuenit,utubicunquedelectuseiusmodi&purgatiorerumest,ibicognatumquidchymiaesibifingant.Gramanusait,Molitores,Coquos,Seplasiarios,triturones,etc.Chymiaefauere,eamqueinscioshonorare;quodsiest;nonimmeritoinalbumciuitatemquespagyrorumadmittasetiamfigulos,unguentarios,pigmentarios,&quidnon?Cosmeticamcerteexcludereminimepoteris,&cerussandarumuirginumadornatricesartes.Tusidefinirechymiamuelis;artemessefacileagnoueris.Constatenimpraeceptishomogeneis,methodicaformaordinequedispositis.Officiumeiusestsuccoserebusheterogeneispurissimoselicere;~~auteospraestantioresredderenobilitate&synceritatesubstantiaeuiribuseffectuquequodexaltare,autgrasuare,interdumeiamsublimareuocant,sitquetumsecundumessentiamtumqualitatesuiresqueconiunctas,modoaddendoaliquid,modosubtrahendo,modoalterando,interdumtransmutando,&exunocorruptogignendoalterum;~~interdumtingendo,&siquaesuntartificiaplura.Hisautemoccuparichymicum,ostenduntscriptaartificum&operationes.Inomnibusautsoluuntmixtuminpartes,hasquedepurantquantumarsprecipit;autipsumtotumelaborantutuiresaccipiatsummas;auttransmutareinnobiliusignobilesatagunt,ubiqueabiectisimpuritatibusinutilibus.NequetamencumRhizotomus,radicesasordibusexpurgatterrenis,&eluit;cumpharmacopoeusmedicamentapercribrumtraiicit,&inutiliaabiicit;cumlotrixamicula&indusialixiuio,sapone&aquapurificat;Pellioemundatpraeparatquepellesanimalium;sutorcoria.&c.chymiaeopusperagitur.Talisexpurgatio,exaltatioqueinhacartenonspectatur.Quin&minerarumuenarumquemetallicarumpreparatio&excoctiononest,propriumspagiriaeministerium,nisinimiameitribuereuelisamplitudinem.Plurimatamenutrobique;operasuntcommunia,quemadmodumtibinonestignotum,adeoutbonumspagirumseuchymicum,Mineraliatractaturumoporteatmetallicaeartisscientiamoptimeesseinstructum.Utituretiammetallicusnonrarochymicissegregationibus&instrumentis:ueluti,chymiaeestadfinemsuumsegregareheterogenea,soluerequecompositum,&uelprincipiispersesolisuti,ueleadepuratacorrectaueautexaltataiterumcomponereadessentiaepraestantiorisusum.Hocipsumsaepepraestat&metallicus,sedfineinferioresubsistens,uthicquasiministersitillius.GeberusuisusesttotammetallicamAlchymiacomplexusquanquimadfinemtriplicistransmutationis.Quidsidiceremmetallurgianillamessefoetumchymicumcommissumseruitiisoboperisadministrationemrudemcrassamque,quopactosolentabiectioramagnarumartiumministeriademandarifamulis?Multaetiamhabetpharmacopaeiustumconfiniatumeadem,siuetotasoperationesrespicias,utcumfiuntoleaperexpressionem,siueparticulas,ueluticumMedicinaeinfunduntur:imopharmacopoeiumnihiltamornatperficitque;quamchymicarumrerumindustria,quamimitantur,etiamilliquipinguioreMineruaexnucibus,seminelini,raparum&aliisexiguntpartemoleosam.Sednonstatimchymicusest,quialiquamartiscalletparticulam,autsimilequidoperatur.Exhisaliisquemanifestumestdifficulteradmodumdaripossedefinitionemchymiae.SipossescontentusessecrassioreMinerua;~~itadefiniendamcenserem,quoduidelicetarssit(scientiampindedicas)reruminseconcretarum(utremoueasea,queforisadhaerentiafacilisegreganturartificio)essentiasessenatiarumquepartesperseparationeintusconmistorumelaborandi,&adpurissumumefficacissimuqueperducedi,seuomninooptimumineademspecieefficiendum.~~Hicenimartisfinisprimus&summusest;quanquamnonsemperadsummumeiusgradumcontendat,&nonrarosubsistatinsolapartiumpersesegregationeelaborationeque;proutususinpresenspostulat.Namnontantum,integreessentiaeutilessuntnobilesque,sed&quaeuispersepartium.Itaquesidiceremartemessentiaselementaris,natutaadpuritateminternamremotisalienisproducendi,nonaberrarem.Nectuncmihiobiiciashuiusfinisἀτυγίανcumidpotiusdiuinauirtutequamhumana,praesertiminhacuitapossitfieri.Artisperfectiodefinitioneexprimendaest,siueinhacsiuealterauitaassequamurτὸβέλτιστον,modoidsitscopusquidamultimus,adquemoperandocontendamus.Diuinaautemuirtutescopumattingi,nonabnuerim.Quidenimpraeclarihabentartesomnes,siademerisτὸθεῖον?Quidestillandiscientiamautmetallatransmutandimethodumuocant,mancamdefinitionemprointegratradunt.Necdestillatiosolaestchymiae,sedquaedameiusoperatio,necmetallorummetamorphosis;utexpraedictisfacilecolligereest.Uidemusitemaliquainnaturasimiliaartisoperibusfieri,ueluticumsoliscaloreexpinguibusexudatoleum,&similia.Obhecarsnonperditdignitatemsuam,sicutnecmedicinacummultasponteconualescunt.~~Arsinmultisnaturamexuperat,dumadusumprestantissimareddit,quaepersesibirelictafuturaerantincommoda,uelutispiritusuitriolicontestatur,quemconstatuentriculogratumesseremedium,ubiaputridishumoribusoccupatur,autnausea,atonia&aliisquibusdamgrauatur;~~atquiuitriolumintegrumilliestinfestissimum.Itaarsenicumuenenumestarteelaboratumnoxamdediscit,utaduulnerapossittutoadhiberi.Sednonaddoplura.Siquiddesiderauerisindatadefinitione;meadmonebis.Nonmepudebitexercitiisliterariisproficere,&oculatioremeuadere.Uale.Epist.Uiii.DeEademDefinitione.AdM.Ioh.ConradumZinniumOringensemmed.Candidatum.Nonmelatetτὺςὁρίζονταςplurimumabingeniorumcensurisuariispericlitari.Minimumnobisnotaesunt,rerumοὐσίαι.Definitioueroeasexigitutpotequaeτοῦτιειexplicationemquaerit.Nonitaquefacileestsatisfacerealicuiοὐσιωδῶςdefiniendo.Adiunctasubstantiarum&reliquatantainplaerisquesuntuarietate,utuixetiamdescriptionemareprehensioneimmunemdarepossis.Inde&αποδείξειςsunttamraraequamarduae,utpoteinquibuspropriumπαθοςperpropriamcausamdesubiectammutabiliestdemonstrandum.Propriaueroinpaucissimissuntexplorata.Incongeriepluriumpronaaderrandumuiaest.Recensuitibiepistolasuperioreofficiachymiae,quaehactenusconsensuartificumsuntilliattributa,nempesoluereessentiasconcretas,&misturas;partessolutasrepurgare,iterumquecomponere,utquamsyncerissima,uiribusualidissima,&adusumcommodamaximeemergatessentia,quanquamnonsemperconiunctioexpetatur.Eademarsetiamtransmutatquaedam&exaquisfacitaerem;exaereaquas,olea&reliqua,utitafinequodamgeneraliperfectioartificiosainmistisseuimperfecteseuperfecte,spectetur.Quaedamexaltat,seuperalterationemsubstantiamanenteintegraperficituirtute.Siergohisofficiisspecialibusconiunctis,praeposuerisnomengeneris;noninscitedefiniueris.Nammembraessentiamintegricomplent,fitqueindedefinitiononimprobanda,perindeacsidicas,Homoestanimalcorporeanimaquecomstansrationali:Dialecticaestarsnotionessimplicesininuentione,&dispositioneadiudicandumcomplexa.Sedhaecsuntplana.~~Illuddubitandumpotiusoccurrit,annon,cumchymiaafundendoseuliquandodictauideatur,definiripossitarsbenefundendi,sicutmedicinabenemedendiscientia,Arithmeticabenenumerandi,Geometriabenemetiendi,Musicabenecanendi,Philosophiabenesapiendi?~~Sedtufacilemintelligiseiusmodidefinitionesnonubiquecommodasesse.~~Etenimnominaartiumnonsemperintegrumcomplectunturofficium,quodtamendefinitioexigit,utquaedeomnibussubiectisdebeatueraesse,nonattingere,saltempartem,idqueideo,quiageneralissimaest,&omniumpartiumhomogenearumessentiamcomprehendit.~~Uoxchymiaenoncomplectituromniaartismembra,sedtributaestartiabunaquadamoperationequaemaximeincurritinsensusimperitorum.Itaquenonpotestdefiniriarsfundendi:utnecarssuccesextrahendipropterdefectum,&angustiam.ItaTheologiadeDeoquidemsermonem&rationemnotat;atpluradiuinaquaenonsuntDeus,utangelos,ceremonias,ecclesiam,etc.continet.Sicpharmacopoeiaplurahabetministeria,quamuoceindicantur.Quidamappellanturartemessatamquasisitessentiarumconficiendatumscientia.~~Sedhocnomenpartisaltemartiscompetit,nisiquisputetetiamtransmutataintegra,&alterataesseextractassolutasqueessentias,quodauanisParacelsicisfacileaffirmaripossit,utquiomniaproessentiisuenditant,sedaperito&artificiosochymiconeutiquam.~~Nequesatlatinauoxest,arsessata.FigmentumexsomnusParacelsicis,&scurriliimmutandiappellationesrerumlibidineextitit,utaliaplura.InlibroRogeriiBachonishaeclegiturAlchemiaedefinitio:Alchemiaestscientiadocensfacere&generaremedicinamquaeuocaturElixin,quaequandoproiicitursupermetalla,perficitipsacompleteinmomentoproectionis.Haecdescriptiomancaest.~~Unumenimsaltemofficiumchymiciattingit,idquepropterea,quiaueteresκατἐξοχὴν,autexuulgiopinioneeumpotissimumchymicumputabant,quiprofitebaturmetallorumtransmutationem,quaesententiaetiamnostristemporibusualdeestusitata.~~Uideturquaerendumesse,annonchmiasitparsspagiriaehacuocetotaarsdesignetur;illauerosaltemmetallicametamorphosis.SedinutilibusquaestionibuspraecisisAlchymiamnominemus,siueidnomenexpartesiuetotanatumsit.Sperotibidedefinitioneitasatisfactum.Uale.Epist.Ix.DeEssentiaeUocabulo.AdClariss.UirumD.ZachariamBrendeliumPh.&Med.Profess.Ienensem.Sciotephilosophumeximiumesse,necscientiaeexperientiaequemedicaeinstrenuumampliatorem.Chymicauerostudiaexcoluistinoncontemnende.Mirerisergomeamintecompellandoaudaciam.Sedsiconsideresτὸφιλόφρονκαὶφιλομαθέσμου,admirationempones,meaequeignoscesimportunitati.GarriretecumplacetdeEssentiachymica,quaenameasit,&quiddesignetappellatio.Nouiillauestraphilosophemata,περιουσίας,quodessentiaseusubstantiasittriplex;materia,forma&totumexutrisque.Nouietiamτὸλογικὸνκαὶμεταφυσικόν.Abstractenonuagornequephantasmatum&specierumcuratangor.~~Mittoillaτῆςγλωττηςἐρμὴνεύματαquodessentiasitabsolutumquid,τὸεἶναιreisecundumsedeterminans,maximequecompetensformae,aquasitomnereiesse,seuτὸεἶναιτοὺπράσματος:~~substantiauerorelataaccidentibus,&nonrarosubiectumdesignet;quodquehaecpotiusphysica,καὶἐνὕλῃsit;illaἐνἀραιρέσςιpertineatqueadTheologiamseuprimamphilosophiamautetiamlogicam.NullamintendolitemTheologis,quiinterdumetiamaccidentianominantsubstantias,utfidesestsubstantia,quanquamGraecusloquaturconuenientiusnomineίποτάσεως.MultominusmeingerodisputationibusdeEssentiadiuina,unica&simplici,tribushypostasibusmanifestata.Relinquoitemsubstantiamsuampatribusfamilias,necEthicamautciuilemarteminuado.Inforochymicomecontineo.HicquidnamsitEssentia,sciredesiderem.Quidperceperimexaliis&lectioneacquisiuerim,tibiindicabo,tuiudexeris.Uulguschymicorum,seupotiusimpostorum&parachymicorum,Essentiaenominequiduisasepraeparatumproducitostenditque.Aquedestillate,olea,pulueres,sales,&nescioquaealia,imo&alteratasolummodo&transformatainaliudessentiaeuocantur.Nonignoroetiamartificibusquibusdam,utAndernaco,Zuuingero,&aliisitausurpariuocem,ueluticumaurumpotabile,aurisulphur,Turbithsolis:liquorperlarum,sal&aliaipsissuntessentiae.Sedinartisperpetuitateκαταχρήσεnonualent,utmaximeinepistolis&aliisorationibuslocumhabeant.Quidamuesaniputantseessentiasformales&specificasarebusseparareposse;itautnonampliusadcensumelementorumpertineant,sedqualitatibuselementaribusspoliatetransierintincoelestiumἀποιωνnaturam:~~Indequintanatura&essentiaappellaturliquorilleeuinonobilissimus,aLullioquidem&aliisobpurissimamelaborationem,quaaemulaturnaturamcoelestem,essentiaquinta,dictus,sedabaliismaleadsomniumsuumdefendendum,ductamalequeexplicata.~~Reueraessentiauininonest;sedquedameiusparsnobilissimaefficacissimaqueartificiosaseparationeelicita.Necnaturamelementorumexuit,cumardeat,&caloremobtineatinsignemcumsiccitateἐνδυνάμε.Quodafficiturabelementis,idnecesseesthishomogeneumesse,&tangicompatique.Quaeenimgeneribusdissentiunttotis;nonsetanguntmutuo.Atessentiaechymicorumuiribuselementorumafficiuntur.Oleumplumbi&spiritusuitriolimihi,hachyemeinsolidamabieruntglaciemuifrigotrs.Eamresoluitcalor.Oleumsuccini&sulphuriscumaliissuocongelationismodoafrigoreconcreuerunt.Patiunturaqualitatibuselementariis.Itaque&abelementis.Quinnecfieripotestutproprietatesspecificae&essentiaeueraeabelementarimateria&qualitatibusinelementaribusseiungantur.Portentosumitaquehocestfigmentum.Quisapientiusdechymiastatuunt,extractossuccoseodemindigitantnomine.SedTabernae-Montanononsatisfaciunt,quinnecarti,quaecertaereicertuminiungit,&infallibileuocabulum.Mercurius,sal&sulphuriniqueistanuncupanturnomenclatione.Quibalsamumessearbitrantur;nonproculauerodiscedunt,nisiobseruatumesset,balsaminomineoleosampartempotiusdesignari.Quaeergotandemestartificiosaessentia?Dicamquodsencio.Nostiessentiampotissimumiduocarisquodexcausisessentialibusconsistit,quodqueproprietatesreiomnesinseprimohabet,nonforisadhaerentes,sedinsistentes.Hinceuenitutetiamsearguantmutuoquamarctissimopostcausasessentiales&definitionemaliaquequaesuntessentiaipsa,necessentiaepartes,consensu:necpossuntabessentiaseparariuirtutespropriae.Haectibisuntnota.Sednequehocignotumest,quodutsimplicisessentiasimplexest;itamistorummista,quopactosolemusdemateriatisdisputare.Chymiapotissimuminconcretisseumistisoccupatur.Puraenimsimplicianonegentpreparationechymica,cumnihilhabeantheterogeneum.Siquidadheret;idfaciliartificiopotesttolli,ueluticumaerexuaporummistura,quaesecumuehitpulueresatomosimpuriorredditus,depuratur,suaequerestituitursimplicitati.Simistorumessentiaestmista;nonconstabitexunoelemento.Itaquenequesulphurchymicorumessentiaest,nequesal,nequeMercurius,nequeaquastillaticianequecalxquanquamnonnegemessentiasipsastalibusformisperartempossedonatixtsitessentiainformaoleipuluetisquaeetc.Quin&siinessentiaextracta&depuratanonsuntomniaea,queintoto;essentiaintegranonest.Nostisolutionepartiumsoluicrasinutqueexmisturaresultat.Crasisestformamistiquamistum.Exhacpendentuirtutes.Itaque&quidessentiareuerasituides,&quaartepraeparanda,quomodoquespectanda.Siresoluiturtotum:~~certepartesseorsimpurgataeuires&qualitatessuasitadebentretinere,utposticoniunctionem,seuunionem,(namsolutaiterumsuntadunumintegrumcoagulanda)emergatpriormisturasecundumsubstantiamquidemeadem,atuiribusaucta,&adusumpromtiorreddita.~~Siarsnequititaconiungeredenuo;essentiascertenonelicit;sedpotiusperdit,&exillisaliudgignitpriorianalogum.Essentiamagnetislongeualidiusdebebatattrahereferrum,magnetislapide.Sihocnonpraestat;neuocesessentiam.Sinaturaipsapersepraestititessentiammundissimam:facileintelligisnonessepericlitanduminsolutione.Tuncautemdesolutioneconsiliumineundumest,cumimpuritasinestpropterpartesantemistionemcoactas.Siuerononinestpropterhas;sedforisextraradicem,seunonradicaliterquidadhaeret;satisesthoctollereabsquesolutione.Uides,quamdifficilisressitessentiarumartificiosusapparatus,cumtamenParacelsicusgrexsibiomniasomnietfacilima,&exploratissima.Moneotamen,artificeshancἀκείβειανnonsemperspectare.~~Namessentiametiamhancuocant,quamexresolutointegropostrepurgataspartesiterumqueconiunctas&unitaseffecerunt,licetnonomnesobtineatuiresspecificas,imononraroeas,quaenunquaminintegrofueruntobseruate,quanquamhocindicioestuetusperiisse,nouumueroexortumesse.~~Itaexcynamomoproliciuntpriusaquam;deindeoleum,tandempurissimamterraepartemseusalem.Coniuncturihaecdenuo;potantsalemoleodonecimbiberit.Aquamseperaratophlegmateinutili,cumsitpaucissimequantitatisultimo,ueletiamcumoleosimulingerunt;&siccoagulantinsubstantiamseuliquidamseusolidamprolibitu.Haecuirescynamomiretinetomnes;proprietatesqueexmistionereseruatcunctas.Potissimauisestinbalsamoseuoleo.Undehocκατἐξοχηνinplerisquenominesubstantieaccipitur.Nostienimintalihumoreradicariquasifundamentumessentiae&uiriumessentiecommitum.Unde&radicalispinguedouocatur.Aquapropriararoseparaturabexternaquemacerationisgratiaestaffiiusa;tumquiapenesuntinseparabiles,utcumduosMercuriosconfundis:tumquiaparumobtinetillaefficaciae,oleumquecompensatsatisuimeius.Hocstudent,utmenstruumseparationissituirtuteconforme.Undeadsimilesusus,ubirequirituruismoderata,posteainmedendoadhibetur.Sedhaecnimisprolixe.Tuconsidera&iudica.Uale.Epist.X.DePrimoEnte.AdClariss.UirumZachariamBrendeliumD.M.&Profess.Ienensem.Laetortuaamicitia,miBrendeli,magnopere.Cotemnactussum.Tuaindustriameumacueturingenium.Quaereremihiuideriscumistamputemesseessentiam,quidnamprimumensuocem.Conquererisetiamdeuocumobscuritate,quanonillustratanoncogniturisinttyronesmeammentem.MultamedissereredeMercurio,sulphure,sale,menstruo&aliisdicis,quaenonuideanturuulgaribusconsentire.Itanesitmutandalingua,utinlatinitateeducatusnonpossitintelligereloquentemlatine?Nimisgrandemmihiunaoperaintrudisbolum.Loquarhacepistoladeprimoente.Aliaoccasionetyronesaccipientdereliquis.EssentiaundeGrammaticisdictasit,&quidnamtumparachymicistumchymicisconnotetaduertisti.Addo,quodeiusgratia&uisignificandietiamusurpeturinterdumuoxessatus,&essentificatus,essentialis&similes.Essatumexplicuiinarteessata,quaedeessentiiseliciendispraecipit.Cumusurpaturderequadam;utuinoessato,nihilaliuddesignatquamadessentiamredactum:interdumetiamliquoremrerumessentiispraegnantem:ueluti,quintauiniessentiauocaripotestuinumessentificatumuelessatum,(licetbarbare):Cuminfundunturherbae,uelaliaeres,equibussuccumquendamsubstantialemeuocat,itemdicitur,praesertimaParacelso,essatum;aliianomineinfusiappellantuinumMelissatum,Borraginatum,cinamomisatum,etc.fingentesuocabulaprolibituexlibertatedisciplinaechymicae.Licebat&eundemhumoremessentiisaliasextractiscontemperatumiisdemadiectis,honorare.Ensautemquidphilosophicesit,nonesignarus.Primalogicorumentiasuntgenerasumma.Aliasquodinunaquaquearteprimumest,autinquouisgenere.Uocatur&materiaprimaensprimum.Genusenimmaximesubiectum&materiamnotat.Inmetaphysicisprimumentiumimmobileest,&inphysicisprimummouensimmobile.AliasetiamprimasubstantiaDeusuocatur.QuidamuetustusauctoraquamprimientisuocatLulliiexuinoessentiamquintamodoratissimam,&penefabulosammilliesdestillatam,circulatamque.Uimeiusinquitesseadconseruandamnaturam.Paracelsusnihilferenisiquoduulgusextractumappellat,istoindicatnomineHerbasredigittundendoinpultem.Putrefacitpermensemcaloreequiniuentris.Augetcaloremsecundousqueadarenam.Segregatpurumabimpuro,seutraiicitpercolum&fecestollit.Quodexceptumexcolatoestinclausouitrocumsolutosalepermensemapricat.Quodinfundosubsedit,primumensherbaruminfusatumest.Uulgenegligiturapricatio;sedpostcolaturamdestillationesegregaturspiritus.Eodemmodogemmarumcalcinatarumentiaconficitprima,nempeutcrassosegregato,percolaturamsimplicissimusseupotiussubtilissimuspuluisinuitroperquietemsecedatadfundum;aliiessentiamuocant&itaattenuant,utperalembicumcumliquoreexeat.Liquotemposteaminbalneomoderatissimoseparant.Sedhaecresinartisperpetuitatealiudacquiritnomen.NecsatisdignusautorestParacelsus,cuisoliinscientiacredas.Haecdeprimoente.Siquidcertiuscomperero,faximnetelateat.Uale.Epist.Xi.DeEnteSimpliciter.AdClariss.UirumD.ZachariamBrendeliumMed.&Phil.IenaeProfessorem.Nouiueroistud,miBrendeli,quoddeentissimplicitersignificatuexchymicispenetralibuspromis.Uocantensformalemcuiusqueessentiam,specificisarmatamuirtutibus,queelementorumsimplicibusqualitatibusinessenondeprehenduntur,imosiexactiusremaestimes,negantquicquamelementareconiunctum.Grandehocest,&adimpudentiamusqueassurgenspostulatum.Namipsenostiperartemgenerarerumsummanonexcedi,essequealiquodultimum.Omnecorruptumtransiitinanalogum.Siintegrumfuitelementare;quodindeexiit,coelesteperse,nisicomparationequodammodo,nonest.Arguitidcorruptionispotentia.Quicquidenimelementaremresipitnaturam,transmutarietiamporropotest,materianunquamexuentecontrariiappetituminelementariumgenere,quandiufuturusesthicmundiuultus.~~Siquiitaqueenschymicumproponunttale,utabomniabsolutumelementaricontagio,perartemincoelestemtransmigraueritnaturam,falluntur,&ambitiosisuersutequeconfictismendaciispotiusoperumsuorumemtoresadmiratoresquequerunt,quamueritatisillustrationem.~~Quiuerodocendigratia&quiddiuersumamaculisimpuritatibusqueelementariisostendendianimoitautunturuocabulis,explicationeueronihilintelliguntaliud,quamquodresest;illisdebeturueniapropterdisciplinarum&artificumlibertatem.~~Quandocunqueita,ensappellaturchymicum,remquandammateriatamaccipiemus,quam,cumnaturanonsinesupererfluisalienisque&multumimpuritatisafferentibus,siusuminsanitateconseruandarecuperandaquepermedicinam(Namalionatureseunascendifinenihilestsuperfluum,quodperpetuoconiunctumdepreheditur)spectes,produxerit,chymiaeodeduxitpuritatis,nobilitatisque;~~utcumcoelestibuspossitconcertare.Haecnonestomnisqualitatiselementarisexpers,sedsaltemadmoderationemperductaeam,utpotiusuiressubstantiales,quaecrasininsitamsequuntur,inoperationedeprehendantur,quamcalorautfrigus&reliqua.Estinterphilosophosquaedamcontentiodeelementorumnatura,uthaecperseest,absquepassionibusexternis&mistura;quin&demistorumquorundamconditione.Puritaselementorum.Aiuntquidamomneelementumomnequemistuminradicesuaesubstantietamessepurum,utpelluceat,nisicomminutioneinpulueremdefiniaturseuterminosaccipiat,sedcontinuitatemseruetsuam.Hocuultuquammaximeaccedituradnaturamcoelipuri.Itaque&nobilioraelementanonuacantperspicuitate,&inipsismistis,quodcunquetalerationeintegritatisnaturalis,eoaestimaturplerunquepretiosius.Iamautementiachymicacumdepuratasunt,continuitatesuapeneomniatranslucent.Hocipsoluminiscoeliqueemulanturconditionem.Nonabsurdeitaquetuminseinterelementatapronobilissimishabentur,tumforiscumcoeloaliquidcommunehabereexistimantur.~~Sedtumedicespatrocinandigratiahaecprotulissenonignoranteminmistisplurimaessenobilitatisabsolutae,Eteincoeloastra,quaetamennonsunt,diaphanaEgotibiistudlubensconcesserim,siproingeniotuoaliquomelucellouelisditare.~~Uelimenimextescireannonterratuncmagissitsuaenaturaecumpellucet;&annonaurumpraestantiussitcumopacinihilhabet.Astracerteobusummortaliumsuntcoacta.Primaaeuumlumen&quosuntaddensationeconfecta,fuitpellucidum,quodegoexconditioneprima&radiissolaribuslunaribusqueinperspicuopurissimofirmiterconcludo.Quodexaccidenteest,autfineseruilifactum,proprietatemsubstantiaeinsenonlabefactat.Annontuputasomniaforepellucidainalteromundo?Utinamsaltempectushominumhicpersplenderet,quopossemusinabditacordispenetrare,&uersutiasdeprehendere.Sedhaecoblectamentigratiaobitertanquamsalesadepistolamcondiendamaspersi,neadteperueniatmucidaputidaque.Caeterumenschymicumnonproculdistatabessentia.Aliquandoenimalterumproalteroponitur.Sedutphilosophusincategoriissuisentefuitusus;~~itaueliminchymiaidemusurpariuocabulum,utdesignetlatissimoambituquoduisartisopusseuποίημα,cumessentiarectedicaturdehisquaemateriaformaqueunitis&specificisproprietatibusarmatissecundumtotammistisubstantiam,nullasubtractaparte,suntabsoluta.~~Uocabituritaqueenschelidoniaetumtotasubstantia,tumquaeuisparshuius;essentiauerototumduntaxatchymicepraeparatumnulloomisso,quodadintegritatempertineatitautcontineatsalem,sulphur,&aquassimul.Itasehabent&generumentia.Namestensalimenti;estensueneni;ensalexipharmaci;ensmorborum&reliqua.Nonignoroquodaliquandotenuiusquiddesigneturperessentiaeuocem,quodquecontraacegoscripsi,soleatsumiproquauisseuparteseutotooperischymici;ensueropuramputamsubstantiamcumproprietatibussignificet,&ingeneribuscomprehendatτὸεἶδοςκαθαὐτὸ,quopactosolentdefinitionesperfectissimaeexgenere&formasolisfieri:ueluti;ensalimenti,estabsolutesubstantiaprimum&persenutriens,sineomnibusadiunctis,quaenaturatanquamsuperfluaexcerneresolet:Ensmorbi,ipsieiusGalenouocataessentia:sednequehocignoro,quoduulgarisisteusussiterroneus,nihilquehabeatcerti.Egouelimadphilosophorumplacitarespicipotius,inquorumexplicationeὡςἐὰτεῖιenscommuniusquidest,quamessentiaseusubstantia.Siquiensinchymiadicuntproessentia;eospersynecdochenκατἐξοχηνloquicrediderim.Ensmorbi.SedquidtudeentemorbiaParacelsicisdescriptoiudicas?PotestneidexplicariperGalenicamοὐίαν?Finguntillisubstantiamquandamseparabilemintranosexistentem,queconstetmateriaphysicaformaque.UndedicuntfebrimexpuiposseAtGalenomorbusconstitutiopraeternatutaminseparabilisest,necsubstantiasedaccidens,cuiuspropriumestnonεἶναιsedἐνεῖναι.ItaquecummorbidefiniunturGaleno:formaliterpotiusquammaterialiterexplicantur,materielocumobtinentegenere&subiecto,utfebrisestcalorpraeternaturamincorde;nonautemfebrisestbilisinflammata.SimollitertractandusessetParacelsus,prostultitiasuadicereturfortecausamexternamautsubiectumquoddamprosubstantiamaterialiposuisse,sednifallor,tuitaexpuentemfebresadcoruosablegabis.EnsUeneni.~~EnsueneniGalenoestὅληοὐίαἀτῦEtiamhocseparantacorporeparachymici,dicentesinArsenicoaliudesseessentiamarsenici,aliudensueneni,perindeacsidiceresinhominealiudesseenshominisseuessentiam,aliudensanimalis.~~Namitacomparatioest.Arsenicigenusponituruenenum.Habetautemidinsupersuamformamsicutlogicidicuntinspecieplusessequamingenere.Silogiceloquerentur;ferendiessent.Reueraenimaliaratioestanimalis,aliahominis.~~Seddeteriusidest,quodpraetenduntseposseistaseparare,&ensueneniArsenicosubtraheremanentenihilominusarsenico,&itasubtraherenonutpereatplaneilliusratio,sedinpeculiarirestetsubiecto,nonaliteracsiexnapellosuccumuirulentumitaeducas,utreliquiaenihilretineantueneni.~~Ubiuerocrasisrei?Arsenicum,napellum&similiatotogenere&substantiauenenaessepronunciantsapientes.Namperniciesexmisturaedependetproprietate,necpotesteatollinisiperditadissipataquecrasi,quaeestformamisti,utmistum.Atformadestructa,resperit.Itaqueensuenenireueraabarsenicononpoteritabstrahi,quindesinatarsenicumesse,&nonnisiaequiuocarationeτὰλείψαναretineantnomen.Neccrasessuntseparabiles.Itaquedementiaeproximumest,quodputantseposseabArienicoauferreensueneni,sihocilliinestpercrasin.OccurresmihiErasticisepicherematis,quibusconficisolet,Rhabarbarumnonessenisiτοὅλον.~~Sedegomecontineoinforochymico,dicoquesiensueneniarsenicalisseparabileest,iditasegregarisicutacrassiscorpulentisquepartibussuccus,inquonihilominusrestatcrasis,cuiusgratiaextractumuocaturessentia,idautemquodrestatinde,caperutmortuum&sexnonautemarsenicum.~~Quodsiuaganturingenerumseparatione,putantqueγνικῶςensueneniabarsenicotolli,nonautemensueneniarsenicalis;stultitiaeeosconsecrem.EademsententiaestdeenteBezoardico.Corollariilocopetoexte,utmihiexplicesiudiciumcontrouersiaehorum,quiuenenumsubstantianeitanaccidensintersedisceptant:uelutisitnescorpiouenenumanaliquidaccidentariuminipso.Intelligoautemscorpionemearatione,quasolemusZingiberappellareinpharmacopolio.Expediessimulpossitnediciscorpio,siuimexcrasiperdiderit;sicutansitmagnesprimumcumnonampliustrahitferrumnecobseruatlineammundanam.Egoinclinoadnegantes;&simihiobiiciuntuimsaltem,ostenduntqueresiduumcorpus;crasin,aquaresestidquodest,demonstraripeto.Nonenimsicorporiscontinuitasauispecificaperditamanet,crasinrestarenecesseest.Haecenimestratiomisturaeinterna.Sednonexonerandusnimium.Uale,&temihibeneuolumpraebe.Epist.Xii.DeConstitutioneartischymicae.AdUirumOrnatiss.D.ZachariamBrendeliumPhil.Med.&Professoremlenensem.~~Aegyptiosolimcumaliishominibusdeuetustategentis&primatuoriginiscontendisse,&PsammiethiciregisleuiculoargumentoPhrygibus,quodhorumlinguaBeccus,quamuoceminclusiinfantesimpetunaturaespontaneocitradisciplinam,ediderantprimam,panemdesignaret;eaautemputareturgensprima,&quasispontenaturaefacta,cuiuslinguaessetsoliusnaturaeopus,quasinonδύναμινtantum,sed&actumloquendi,sicutSocratistestimoniosapiendisciendiqueἐνέργείαν,ipsaproduceretingeneraretque,cessisse,autorestHerodotus.Sedillamlitemdiuinapridemsolueruntoracula,Chaldaeis&Babyloniis,seuquodineorumterraAdamussitprimumconditus,seuquodduceprimumEnochoexCainogenito,posteaNimrodoprimaibiextiteritRespublica,&imperium,dignitatemistamattribuentia.~~Sicutautemautoritateillacontentiooriginisprimaesublataest;ita&altera,quadeartiuminuentoribusdecertatur.IdemenimlocusquiprimamRempublicamuidit,uidit&artiumexercitiorumquetanquamuinculorumsocietatishumanae&auxiliorumprimordia.MusicaeinuentumadIubalemrefertur,sartoriaeadNoemam;MetallurgiaeadThubalcainum.Sime,Brendeli,interrogesdechymiaeprimoexortu,quidrespondeamaliudquamantediluuiuminorientaliparte,occupataaCainitis,cummetallurgiaingenioThubalcainiextitisse?Scientiaenimelaborandorummetallorum,quicquidhabetoperumpraestantiorum,idsibiuendicauitchymia,quanquamutfieriinitiosolet,nonitaprimitusnominata,sedpostincrementaculturamqueseculisposterioribus.EstautemuerisimileexCainitarumregioneadSetheosperuenisseinuentum.Undeinpossessionehorumposteafuitsolum,illisdiluuioadinternecionemextinctis.AdiluuiocumtribusNoeifiliisiterumdiuidereturorbis,aliafuitortadubitatio,adquodnamprincipiumseuquempropagatoremprimumtumaliaeartes,tumetiamchymiasitreuocanda.~~Platonici,utuidentur,Aegyptiorumnarrationibusadmoniti,Prometheumillumfabulosumnominant,quihominibusstultitia&temeritateEpimetheiomniornamentoauxilioqueuacuisignemartificiosumexUulcanica,quaeunacomprehenditMetallurgian,&sapientiam,ciuilemqueconsuetudinemexMineruaetemplo&rotasolisraptamdonauerit,atqueitasufficientibuseosadcolendamhumanitateminstruxeritadminiculis.~~Horumautemsententiaaptecongruitcumhistoria.NamUulcanusille&Minerua,quialiisuntpartaeterThubalcainum&Noemam?HiofficinaminstruxeruntinOrientaliplaga,ubisoliscalorinsignis,&ubiUrseuigniscolebaturproDeo.IndePrometheus,quiIapetifilius,autipseIapetusfuissecreditur,disciplinampetiuit,postquediluuiumposteriscommendauit.HisresistuntaliiOmnemenimartisinuentionemreferuntadChameos,quibusobuenitsorteplagaaustraliscumAegypto.PrometheumquoqueAegyptiumfuissetradunt,quiinOrientemprofectus,ubiimperiumhabebantNimrodei,itemexChamigente,quaesuamregionemperuimsubtractasemitisparteorientisampliauerat,artificiaindedetulerit.ExAegyptoetiamoriundusfuitHermes,quitemporeGaleniquoquefuitnotus,&Abrahaefuissecoaetaneustraditur.Sedhancconciliaredissensionemfacileest.HistoricaexplicatioPromethei.Palamenimestpatriamartiumprimamut&imperiifuisseBabyloniamseuChaldaeam.~~Huic&primadebeturinuentioautoreBubalcaino,&postdiluuiumprimaculturautpotehaerenteadhucmetallorummemoria,obquaeNimrodusAegyptoegressuspotissimumeasterraspetiuit,&materiaartisdenuoeffossaartemexerceriiussit.~~Solentenimartificeseoconfluere,ubicopiaestutendiartificii,sicutIberifossoresinHispaniam&Mauritaniamobidtransierunt.InAegyptonondumapertisspecubusmetallorum,nondumtuncfuitususartis,sedposteaoccasioneseseostendente,&inuentismetallis,exorienteapparandiscientiaperPrometheumfuitpetita;&tuncquasihominesinciperentnasci,inqueformamReipubl.&imperiiornatioremredigi,diuitesuenaeallicientesmultitudinem&adminiculasuppeditantes,ansamfabulaedePrometheo&Epimetheopraebuerunt.~~IndeautemiterumadCaucasuminAsiammissusidemartifex,uenasscrutatusestplurestantocumferuore,utetiamdictusfueritalligatusinpoenamfurti,illimontifuisse,itautaquilaaddita,hocest,argentumuiuumuelhydrargyrus,quaedesignanturuoceaquilae,potissimumchymicisusurpatainlapidismysterio,eiusabsumpseritimmortale,subindequerenascenscor.Quisdubitet,cum&Hermeschymicaetransmutationisparenssecundumuulgifamam,inAegyptofuerit,&aquilamchymicamsummostudioexcoluerit,ineandemcuraminAsiainofficinisCaucasiincumbentemprometheumcorsibisuummacerasse?~~QuicquidergodechymiametallicasciuitAegyptus,quicquidpartesSeptentrionales,idtotumoriensproduxit,primisinuentoribusCainitisantediluuium;primisautemadiluuiorestauratoribuspropagatoribusqueChamaeis.Sedquorsumtandemistadices?Autoresaudiononsatcastos.NotaenimimpietasCainiest:notaChamei&Nimrodi.Abhis,subsidiometallorumomneferriiusortumest,&quicquidmalorumexmetallis&aurificioorbispassusqueest&patit,adillosreditprincipes,utsitdignaseminarioplanta.Uerumego,miBrendeli,istudnoncuro,necquambonimaliueautoresextiterintinpraesensquaero.~~Illuduehementeradmiror,quodtantismunditamuetustistudiisquaesitaaccersitaquechymia,nondumitasitexculta,utanobislegitimaartisformacomprehensa,&axiomatisnecessariis,aeternisprimisuerisqueitaexposita,quemadmodumindemonstratiuisscientiisfiericonsueuit,legatur.~~ExceptaTheologia,nullaestarsuetustiorfabrili,hocest,metallorumfodiendorum,&excoquendorumscientia,quaesimulinitiumfabricaeferrariae&aliispraebuit.Quisergoseculaoccupauittorpor,uthacsolaneglecta,reliquastantoperearripuerint,suoqueornarintcultu?Annonquodoptimumdiuinissimumqueest,contentissimispetiturstudiis,&elaboraturpraestantissime?Sednonestchymiainstaraliarumartium.Haesuntuulgocommissae&abeoideoarreptaequiacaptuisimpliciuiciniores.Chymiaabstrusae&inuentionisest&exercitii,exceptaparteabiectiore,quaeruditertractatmetalla.Itaqueinabditisphilosophorumestretenta,&obdifficultatemetiamabexternisneglecta.Autores&propagatoresipsinontamutpraeceptiscomprehenderentscientificisartemstuduerunt,quamuttectismysticisqueeloquiisoperationemadumbrarent,indequesibidiuinitatiscuiusdamadmirationemconciliarent.Potest&haecomissaeinformationiscausaesse,quodnondumtotafueritinuenta,autsoliciteculta.Nampriscorummonumentaduntaxatmineraliumdoctrinamcomprehendunt,&intransmutationeplurimumabsumuntoperae.Anbellis&alioinfortunioperieruntlibri?~~RecentioreaetateGeberusdeAlchymiaplurimaexhibuitpraecepta,eaquediuisione,definitione,causarum,effectorumadiunctorumqueargumentisitaillustrauit,utnihilferedesitadspeciemAristoteleaeperἐπιστημονικὰinformationis.~~Sedomniafereadtransmutationem&naturaemetallicaecognitionemadhibuit,sicutquieumsequutisunt,(quidametiamantecesserunt)philosophiquosinuolumenunumcongestosexhibentnostratestypographiae.Lulliuscelebrauitetiamuegetaliumchymiam,cumqueeoaliiplures.Extantaliquilibridedestillatione.Haecenimmatureinofficinasmedicasestrecepta.Sednequemetallatransformare&adulterare,necquintasessentiasextrahereperuinisubtilemspiritum;necdestillare,omniachymiaeofficiacomplent,etiamsiconiungantur.IohannesGuintheriusAndernacus,&Gesnerus(sihuiusestEuonymus)multumadistamscientiamattuleruntlucis.Sedillipaucapraeceperuntdegeneralibusartis.Specialeselaborationeshabentplures,Paracelsusnonsectatusestultimas.Primatumsibitaminhacquaminmedicinauiolenteraperefuitconatus.Illearchidoxaprogenuit,inquibusuideturuoluissequidemartisformamconstituere,sednonestassecutus.Praecipitenimdeconficiendismagisteriis,quintisessentiis,&reliquis.Ubiueropraeceptaoperationumgeneralium,exquibusnecesseesthauririmodumspecialium?Quidprodestiuberidestillationeoleumconficere.Siignoresquaesitdestillandiratio?Sednecspecialesoperaeomnesindustriisplacentartificibus&experientie.Pluresrepudiantur.Itaqueartisκατάστασινsufficientemillenondedit.Etquipossitdarehomoeiusmodiinformationum,&logicemethodi,quaefonsestconstitutionisartium,prorsusignarus?EiusasseclaeDornaeus,&Durneiseruschymias&magnasAlchymiaspepererunt.Sed&illesinearteartemfaceretentauit,&hicamplissimaepolicitationistituloplusambitionisquaesiuit,quampraestititartificiosaedescriptionis.Necabsoluit,quodestauspicatus.Necuideoquid,sietiamadfinemperduxerit,ampliusaliissitdaturus.Physiologiasenimquasdam&historiasrecitat,indequepromittitspecialesoperationes,utquopactositoleumsalis,essentiaauri&reliquaconficienda,quaeetiamuidirythmicolibelloabeodemdescripta.Hocautemmihinonestrectedocere.~~Principiisenimprimisneglectisadinfinitatesingulariumdiscipulosstatimassuefaciuntquasioperaepretiumsitscire,quopactonucisoleumeliciatur,&nonpriusintelligereparandioleumκαθόλουrationemκαὶκατὰπαντὸς;~~autposseoleumIuniperinumcompararedescendendo,&nonpriusdidicissecatholicamdescendendimethodum.SienimposteaiusferisoleumGuaiaciitemdescendendofacere,nisipraecognoueritgeneralepraeceptumdiscipulus,hichaesitabit,ignoransomniumneidemsitmodusandiuersus.Itauidenturmihidialecticamdocere,quiinstillantaxiomatumueritatem&falsitatemexrerumnaturaaestimandam,priusquamipsamnaturaeaffectionem,qualatenteiudiciumuerilaterenecesseest,explicarint.PolliceturTabernaemontanuschymiamquandamdestillatoriamincommentariobotanico.Sedillanonapparet.D.CratomentionemfacitmonasticicuiusdamlibriapudclarissimumSingmoseruminuenti,quemutsibicomeipararet,acriterinstititapuduiuum,celebrisNorimbergaeMedicusloachimusCamerarius.Sedisquoqueautlatet,autperiit.Quinergoaccingerisadartisplenamconstitutionemperfectionemque?Eoinlocouiuis,ubitibinondesuntpraesidia.Eaesconditione,utprofessioipsaexigeretalequiduideatur.Noneruditio,nonfacundia,nonexperientia,nonmethodustibideest.InstauratorAstronomiaedicituresseUraniburgiTychodeBrahe.Quintulaudemexchymiatibiasseris?Archimedisepulchroinuentionis.argumentumimpositasphaeradicitur.P.Ramusinstaurataelogicaesibipoposcitmonumentum.AliisuumAzothsibipraeferunt.Tibipiedefunctostatuamponemuschymicam,situaindustriaeartisabsolutionemdebebimus.Nondesuntquidemetiamalibiuiridoctiperitique.Sedillissuaprouinciatantumcreatnegotii,utuixuacarechymiaeadornandaqueant.Quodsiotiiquid&facultatisillisest,paritertecumrogatosuelim,utpubliceconsulantutilitati;&chymiamartisintegreformadonatamtyronibusuelintconcinnare.Nonaddoplura.Uale.Epist.Xiii.Methodusconstitutionisartium.AdUirumClariss.D.ZachariamBrendeliumPhil.Med.&Profess.lenae.Quodtenuperadartischymicaeinformationem,Brendelidocte,sumadhortatus,fiduciaingeniitui&diligentiaefactumarbitrere.Quemeniminaliisnaturaeoperibussolertemindustriumque,&minimeoscitantemdeprehendas,cureumnoninchymia,cuiussingularemitemsibiacquisiueritnoticiam,idoneumputes?Sedquidtumihioppositurussis,dudum,nisifallor,praeuisumhabeo.~~Utaliaomittam,deartismodoplurimumuiderismihidubitareposse,idqueproptercontentiones,&increpationeshodiernas,cumuixinueniaturinAristoteleaschola,quinarecentioribuslogicisegregrieexagiteturpropterconsuetasuetustisartiumκαταστάσεις,quasillicontemnunt.~~Necdeeruntfortassischymici,quieodemtibimolestifuturisintargumento.UiderienimexhisaliquiuoluntRamaeaindustriaconfidere,&methodicasscientiarumelaborationesadingeniumistudaccommodare.Inhacipsadifficultatequidipsesentiam,anteuertensfactumtuum,nongrauaboraperire.Nonproboillorumrationem,quiuariasartisparticulasadiuersisseuinuentasseuexcultasuariequetractatasinunumcompingereuolumensineiudicio&methodouerasatagunt.Quidestfaciliusquamalienosconscriberesermones&incumulumconiicere?Obiterpercurruntautores,inductionibusqueasteriscisautobeliscisintranscursunotantsententias.Hasuellibrorumordine,uelelementariainitiorumdesignatione,uelquouistumultuariocaecoqueplaneiudicioperamainuensesdescribunt,&nomineartisadprelummittunt.Hocmodocuiinseruiturpraeterlibrario?Nihilputidiusinertiusqueillostudio.Aliicumaudiuntphilosophoτέχνὴνdefiniriγνέσεικὶποιή¬σει;artemcomplerioperationibuscredunt.Itaquequascunqueconuasarepossunt,undecunqueconscribuntoperationes,&inlibellumconiectasprochymiauendunt.Sedomissistalibus,ipseiudiconondiscedendumesseauetustaartium&scientiarumconstituendarummethodoquamaccuratissimeprosecutusestinposterioribusanalyticisphilosophus.Huicquiinsistereuelit,eiscireconuenit,quodητεχνηκὰίἐπίστμεre&essentianondifferant,sedsaltemλόγῳ.Arsenimuocatureademσύλληψιςἀξιωμάταιcumaccomodaturadgenerationem,quamopusaliquodfieridebet.~~Scientianominaturrationeprincipiorumoperationis,quaeextructasuntexcausisaliisquescientificis,quanquamproprieappelleturscientiaea,quaeexprincipiisest,perdemonstrationem,quasiscianturσυμὲ¬περάσματαtantumnecessariaexcausaimmotadeducta.~~Chymiaitaqueunoeodemqueoperepartoartescientiaaccipietur,&itaadornabitur.Iamautemphilosophusutramqueconstituitexprincipiisseuaxiomatisprimis,quaeuelsuaeuidentiastatimmanifestaponuntur,ueldemonstrationefirmantur.Principiauultessecatholica,adquaeperueniendumsitsensu&experientia.Cumenimnonsintinsitanobisnisiκατὰδύναμιν;inactumueniuntistisduobusinstrumentis,quibusνοῦςconstituiturκὶἐπιστήμηε.HincrectedictumestabAristotele:~~ἐκδʼἐμπειρίας,ἢαὶἐκπαντὸςἡρέμῆσαντοςτοῦκαθόλουἐντῇψυχῆ,ἢτοῦἐνὸςπαρὰτὰτολλὰ,ὁἐνἄπασινἐνἐνῇἑκείνοιςτὸαὐτὸτέχνηςἀργὴκαὶἐπστήμης.~~Exexperientiaprincipiumestartis&scientiae,siueomninouniuersaliquiescenteinanima,siuesingularipraetermulta,quodinestunoquoqueunumidemcumipsis;~~quasiuelitininformationescientiae,autuniuersaliapridemexcollectioneinductionequesingulariumfacta&inanimareposita,esserespicienda,autsingulariaea,quaecuminmultissint,unamtamenperpetuamhabeantideam,sitqueunumproomnibus.~~Quiitaquechymiamuelitconstituere,illumoportetsensibus,&experientiapollere,necminusmente&intellectudiuitemesse.Sednecomnequodexpertusest,eriteiusdemartisessentiale.Itaqueiubetphilosophuscompingereτακαθαυ¬τὸquaesunthomogenea,exclusisomnibusheterogeneis.Iuxtahancdoctrinamnihilinchymiamrecipietur,quodnonsitchymicum:Nihilnisiquoduerum.Omneenimfalsumheterogeneum.Praetereainomniquaestionumgenere,tantumquatuorsuntscientificae,hocest,quaeperpropriamcausamremexplicent.Scireenimestpercausascognoscere,easqueprimas&immotas.Unaest,.Haecponitsubiectumartisconstitutumiamcausisessentialibus,uelutiinArithmeticaestnumerus;inGeometriamagnitudo;inmusicaharmonia,&sicinaliis.Poneturhocetiaminchymia,&nonsimpliciterκατὰγέῶοςponetur,sedexpandeturdiuisioneasummoperintermediausqueadultimum,quopactorequiritformascientiaemethodica.Diuisioautemquomodoartificiosesitinstituenda,suisdeclaraturpraeceptis.Moneotamenhicplurimumessedifficultatis,&saepenumerononpossenosadessentiamperuenire,auttotamartemunodistributionisgenereusqueadultimadeducere.Plurimumobseruamusdiuisionemintegriinmembra,&generisinspeciesuelformas.Usus&consensusartificumhicmultumhabetponderis:sedingenioiudicioqueexactoestopus.Cumpositumest,distributumqueartissubiectum:aliaoriturquaestioτιδσι.Ethaeciamestaxiomatica.Illapotiuserattopica.Quaerimusenimdedefinitionerei;undeemergitdispositioreidefinitaecumdefinitione,sicqueconstituituraxioma.Perduceturautemdefinitioasummogenereperomnesspeciesusqueadultimam,&ubifieripotestessentialisperfectaquedabitur.Inaxiomatisquoqueκαθολυsuntquedampraescienda.Nonenimquoduisaxiomaestscientificumprincipium,quanquamphilosophusangustioreuocisususolummododemonstrationilargiaturaxioma.Uerumquidemomneest;sedcumhocsitduplexανακαιονενδεχομενον:solumnecessariumestscientiisproprium,contingenteexcluso.Quodenimscitur,&scientiaeprincipiumest;idalitersehaberenonpotest.Itaque&particulariaaxiomataabartibusremouentur,cuminhisquodpraedicaturpartiminsit,partimnon;seudaripossit,ubialitersereshabet.Consequenshisest,omniadebereesseκατυπανλος.Catholicaesse,antemonui;catholicaautemπρωτως,itautsintἅμεσα,inquibusnihildaripelitprius.Debentenimaxiomataesseprincipia.Tertiaquaestioοτιδσι,quaexigimuspropriumeffectumdesuacausa,&propriumperpetuumqueadiunctumdesuosubiecto.Huicuicinaestquarta,quaepostulatτοδιοτιseuδιὰτὶ,quaeritquecausamformalem,seuprimamimmotamquecurpropriapassiositinsubiectosuo,&totamrationemsyllogismocomprehenditdemonstratiuo.Haeueroduaequaestionesnoninunosaltemsuntdiuisionismembro,sedinomnibus.Itaquequotiesnouaspeciesdefinitur,totiesdepropriiseffectisadiunctisquequaerendumest,&ratioreddendapercausamformalem,quantumfieripotest.~~Inseruiuntergoadartiuminformationemdiuisioipsiusreiartificiosaasummousqueadindiuiduamspeciemcontinuoeoqueessentialiductu,cumgenussitcausaeffectaespeciei,&utrumqueeandemcomprehendatessentiammaterialemformalemque.~~Deindedefinitio,&axiomataproprietatumineffectisadiunctisqueexcausissuisinuentarum.Pluranonrequiruntur.Quodenimaliquiadduntinterpretamenta&moduminuentionis&praxeoscumdisputationibusuariis;iddocendipotiusexplicandiquecoramdiscipulisfitconsilio,quamartisconstituende,quesuapersegaundetursynceritate.Siquisuelitaddereexegeses;seorsimapreceptiseasponerepotest,sicut&singularesoperationesinlocoexemplorum.Sepenumeromancaetradunturregulae,quasineptinonattendentes,inueneruntposteaexceptionespeneinnumeras,dicentesnullamregulamessesineexceptique.Sedilliasscripseruntartidefectumsuiintellectus.Siresrectoponerentordine,recteconsiderarent,enunciarentque;nonopusforettantisexceptionum,notationum,obseruationum,&aliorumdeliramentorumplaustris.Aristotelescertoitapraeciperenonsolet.DemonstraremtibisingulaquaedixiipsisAristotelisuerbis,nisiputaremtibiposterioraanalyseoslogicaeessequammaximecognita.Scripsiautemdeistacompendioseperspicuequeinpraefationeoperiscuiusdamlogici,inquopotissimumdeseientiisperregulasAristoteleasconstituendis&iudicandisagitur.Simeamsententiamnonsatisassequeris;indepete.Quodsidenuophilosophumeuolueretibiplacuerit,rogolegasineinterptete.Longefeliciusassequerisperseloquentem,quamscrupulosissimisineptissimisque;quorundamleptologematisobscuratum.Uideormihiiamuidereingeniumtuum,quamprobesisartemexornaturus.Iamcogitasdesubiectoartischymicae,quodnamidsitponendum.Ponisautemhocquodususartificumnotauit.Hocdiuidisinmembraduo.Posteasingulapergeneradecurris,definisquequamoptime.Indecontemplariseffectaadiunctaquepropria&singulaponissuolocogeneraliagenerali,specialiaspeciali,nihilotioserepetendo.Hicquasiinintimonaturaesinuomniaapparentpulcerrimo&ordine&facie.Omniumcausaepersecognoscuntur.Nihilfaciliusquambenediuisorumessentiasdefiniendoexprimere.Semperenimgenusspeciemcontinet,&eiusnaturammonstrat.Haecinhomogenia&generishabetessentiam,&praetereasuamformam;unde&definitioessentialisestexgenere&forma.Uideoitemteconfectarianecterescientiasqueeducerepreclaras.Uideooperationesinstituerenecessarias,&unamquamqueiudicandamspectandamqueexprincipiispraemissisinfallibilibusproponere.Quantumuicerimuslaboris,cumnonampliusintantooperationumfalsarumnumerodubitabimus?Quantoafficieturhumanumgenusbono,cumillustrinoticiaadulterinumagenuinostatimredarguetur?Tyronestibiomniadebebunt:Iamenimnonampliusinuastissimaerrabuntsolitudine,sedobtutumfacilitanquaminsynopsiomniaartismembraperspicient,arripientque,quoquidindiscendoestdexterius?Sedualetandem&metuiamantemredama.Epist.Xiiii.IxnoγpaφiaXymeiaς.AdCelebremUirumEtPraestantemD.IohannemPosthiumPhil.Med.&Poetam,etc.Grataadmodumiucundaquemihiinterceditcumuirocelebri&peritoD.IoachimoCamerarioprimarioNoricorummedico,uenerabilisene,amicitia&literariaconsuetudo.Exeonupercognoui,quamhonorifice,uirlaudatissime,demeisaduersusimposturasAssyluanipanacificis&cinabaripolaelaboribussentires.Nonestaequumutuirorumpraestantiumperitaprouidaquenecexullatemeritateἀλλʼἐπιστήμῃprofectaiudiciaquisquamcontemnatsanus.~~Accipioitaqueilludtuummodeste,&rogout&inpartealiquaamicitiaeponeremeuelis,quopacto&egotumantehacexsplendorenoministuitedilexisemperquemagnifeci,tumiamexanimiergameinductionesingularitui,etiamamo,necinpostremismeisloco.~~Huiusmeistudii,utnonuerbasaltemaccipias,sed&monumentoquodamconstituto,euidenssempiternumquetestimonium;cumperopportuneiampremanibushaberem,&menteadmodumsolicitaκατα¬σκευὴντῆςγυμεῖαςmeditarer,consultisobhocperepistolasuirismihiinGermanianostraaliquomeritoautbeneuolentianotis;tehorumnumeroinserereplacuit,&aequohonoreadcommuneopiisiudicanduminuitare.Hocautemsciasuelim,menonuulgarem,&qualemcunqueconsignationempreceptorumcumfusissimis,inconditis,&alienisinterpretamentis,&artiumconturbationerequirere;sedeomodoadornatamscientiam,quemphilosophusinlibrisπεεὶἐπιστήμηςcopiosepersequitur,&solerter.Huiusideamsitibiproposuero,iudicandamquecommisero,nonputomequicquamabofficio&amoreinternosgliscentefacturumalienum.PraedicoautemtibinesisincensuraCatonianusManlianusue.Teneradhucfoetusest.Mollitertractariquaerit.PlagasOrbilii,Uallaerigorem&exquisitamRamicompositionemnondumtolerat.Diesdocebitdiem.Quinergoiamfretusfauoretuo&equanimitatefacioinitium?Chymianconcisisuerbis,utpoteinartequaelongascircumductionesodit,nominoconcretassubstantiasinmateriaadputumelaborandiscientiam.Definitionemillustronotationeprimum;quod,cumfundendosoluendoqueconcretionemfiat;autnobilissimooperesuccosradicales,balsamaque,eliciendo;indequidemchemia,hincchymiaarssitappellata.Deindefinemartisdeclaro,quodquidempuritascuiusquepersespecteturinomniopere,unacumillaueroetiamperfectioinuirtute&nobilitate.Horumautemususestnoninornatutantum,utindefiantsplendidaquaedamutensilia;sed&,imopotiusinsanitateconseruanda,affectionibusque&morbispropulsandis&omninouitahumanaaliquantopossitducicommodius.Rationescientiaenonparumineaartepraesidiiestaddesideriumcognitionismysteriorumnaturaeexplendum,&diuinamgloriamampliandam.Sedegohosfinesgeneralesinspecialiartenonapposuerim,nisiinterpretisofficio.Chymianporro,dixerimbimembremesse:Quiaeniminelaborandoeiusuisconsistit,&quidemnonquouismodo,sedarticonformiter,quodnescioanpossimuerboaptodicere;(obscurigrammaticiuocemEssareusurpant,quasieiuspropriaactiositessare,undeillaArsbeneessandi)primumeritχυμυe¬γία,quauoceipsaechymiaeoperationescomprehenduntur.Operationibusfiuntessentiaechymicae,silaxauocabulisitusurpatio,AndreaeLuibauiiLib.I.127itautinhisartifexubiabsoluerit,quiescat,usumqueporromedicouelpatrifamiliasconmendet.Secundumitaquemembrumplacetnetibi,utχυμασιανappellem?Continetenimχυμαργηματαseuoperaoperandochymiceeffecta.Antectiusprimapatserit,chymiaoperatrix;secundaoperumdesignatrix?Utinamingeniapraestantiainhoccertent.Quicunquecomodiusuocabuluminuenerit;eipoteritesseeoinlocosuastatuahonorifica.Continetquidemetiamsecundummembrumoperationes;sedeasaprimoacceptasmutuo,tanquamexprincipio.Primumenimmenbrumoperationesomneunclearexplicat.Secundumeasaccomodatadspecieschymicasextruendas.Χυμεργασιωνquaedamsuntsimplices;quaedamcompositae.Quamuellemmehicposseloquiiδιως?Simplicessuntquaeunafiuntoperationisforma:compositequepluribus.Haecsiaccipiasutpronunciantur,impingentinartisleges.Nequeenimpersedicuntur,neccatholice.Sedomniaintelligichymiceuolo,quanquamnonubiuisaddamdeterminationem,quodsinetaediodeficientibuspropriislocutionibusnoneueniret.Incepitcurrererota.Quamuereorneurceusexeatinstitutaamphora?Procedendumeratdiuidendo,definiendo&proprietatesexponendo.Sedsentioaquamhaerere.Cumenimuitiosumsititadiuidere,utaliquandoconcidantgenera;hocquomodoexinstitutouitem,uixuideo.Namquaedamoperationesfiuntsimpliciter&compositesimul.Annonattendendumestquidfieripossit,sedquidexusuartificumfiatbene?Itacerte.Itaquemeexculabuntfacileinusuτῶνβελίστωνρήματα.Dichotomiastacebo,&Deliumnatatoremexpectabo.Simplicesἐργασιαςuocoexpressionem,filtrationem,seucolaturam,assationem,solutionem,calcinationem&similes.Incompositishabeodestillationem,&huicconformes.Nontantumualeoingenioutsinelonga&attentaconsiderationeeffundamordineomnia.Primitiasiamdegustassesatissit.Nonautemnegoquinaliodiuisionisprincipioconstitutoquispossitfaciledecurrereadspeciesindiuiduas,quopactoDornaeusinsolutionem&coagulationemmistasqueoperationespartiriomniaconatusest.Sedmihiinoculisestipsanaturaformae,quaeutinaliisartibus,itainchymicisoperationibuspersimplicitatem&misturamuideturapteposserepraesentari.Simihiexmeasententia,&nonpotiusexusuartificumliceretdeducereartem;nominibusconfictisfacileremexpedirem.Sedidnulliconcessumest.ItaquenonimmeritoParacelsiuesaniabonisuirisestinuisa.Sedquiplacettibihaecδιαγραφή:Chymiaestextranendielementariumessentiasexaltandiquescientia.Hancquiexercerebeneuelit,eumoportetgnarumesseἀδαστκέςκαιπυρόνομικης.σκευασίαcontinetκαμινείαν,&σκευαίανinspecie,quampossisὀργανικὴνappellare.πυρονομίαmateriaeignis,&regiministraditnoticiam.Haecstatimadefinitioneponenturideo,quiautriqueartispartisuntcommunia.Sequeturdistributioinmembra.Chymiaestpartimergastice,partimpoetice.(Liceatenimminiinpraesensitautiuocabulis)Inergasiacommuniasunt,electiomateriae,&temporis,eiusqueduplicis,initiinempe&durationis,itemlocus,repurgatio,&siquaesunthissimilia.Eademetiamautextrahit,autexaltat,&nonraroutrumquesimulspectat.Exaltatiofitgraduando,multiplicando,digerendoinpelicano,quodcircularenominant,itemtransmutando:utitatotaratiohuiussitinalteratione,incremento&generatione.Extractioutituroperationibuscommunibus.Omnisitemelaboratioautinunomoratur&adunumtendit,autexunofacitplura;alteratamenmagisaltera.Namtamdiueshaecscientiaest,utperuariosmodospossitpraeparariunumidemque,&illimodiadmultasintaccommodati.Caeterumoperatiochymicaautsegregatioest,autcongregatio;&utraquemodosecundumhomogenianmodoheterogenian.Utriqueetiamcompetitreductio.Segregatoriaartificiaheterogeneoruminunocommistorumsuntputrefactio,expressio,cuiacceditcolatura,sublimatio,destillatio,calcinatio.Destillationiancillaturcohobatio,&congruitetiamdescensio.Sublimationi&destillationicompetitrectificatio,&uolatilitas.Utraqueetiamunooperefitincirculatione,licetfinediuerso.Segregatoriahomogeneorum,solutioneuocatacotinentur,cuiacceditceratio,liquatioseufusio.Fitautemhicampliormolestransitusicciinhumidumaqueum.Itaqueeiinseruit&calcinatio&aliaoperaquaedam.Notandumautemestnonraroκατά¬γρησινinteruenire,sibiqueminusproprieinterdumfamularilabores,uelutifixatimofitaliquandopersublimationem,aliquandopercirculationem,calcinationem&similia.Itasubsimationonsempersegregat:nonraroetiamunit,utincinabari,hydrargyrosublimato,&similibus.Congreganturheterogeneaimbibitione,amalgamatione,fermentatione,digestione:Homogeneauerocoagulatione.Hacrationefacileuideturarsintegracomprehendiposse.Sedegetdiuturnioreconsideratione.Nonenimsempersuccurruntaptissima,καὶδευτέραιφροντίδεςσοφρώτεραι.Inalteromembroubisuntωρασματα,generalisadmonitioest,chymicaoperacrebrorectificandodebereadcouenientissimamformamuirtutemqueadductaesse.Est&hocnotandumquodeedemresnominamutentplusminuselaboratae,autrespecturationequeuariata.Caputmortuumuocatur,quodresiduumabextractaessentiaest,necquicquamhabetuiriumautperparumtotiusquodantefuit,&incuiusextractobalsamouitaseuefficaxuirtusestreposita.Menstruumnominantmediumextractionisautputrefactionisliquorem.Tincturanuncupaturchymicaessentiatunccumcoloremintegripotissimumhabet.Quintaessentiadicitur,cumastraleutloquunturfactumest;seusummamnobilitatem,quecadereinelementarepotest,estadeptum.Sanguiarubrocolorealiquibusimpositusest.Mercuriusest,cumaquositatemrefert;sulphurquicquidpingueest.Fiuntitemoperaexmutuis,utexsalibusspititus,etc.Componunturinsuper,fiuntquemodoexunamodoexpluribusrebus.Haec&similiageneratimannotassesufficit,quianonsuntinunaspeciestabilia.Quaeuerosubstantiaspeciatimdifferunt,suntolea,aquae,calces,sales,croci,flores,turbith.,crystalli,uitra,succiextracti,elixitia.Magisterium,primumens,essentia&extractumproeodemsunt.Uixenimpraeterquamrationedifferunt.Consentitillisclissus,Spititusaquis,continentur.Balsamuscongruitcumoleo.Quaeueroquibussintσυγγνὴ,facileestuidere.Sales&calcescongeneressunt.Succiextractipossuntcontradistinguioleis&aquis:&horumgenusopponisiccis.Nonignoropluraadducirerumchymicarumuocabula,quibusuidenturpeculiariaexpressaμηχανῆματα.Sedreduciadpaucapossuntfacile,sicutDornaeusadtriaredigit,aquam,scilicetoleum&sales.~~ParachymiciParacelsitaemultasuntcommentifriuola,utRealgat,Xenechdon,aurumpotabile,aurumuitaebutyrumarsenici,axungiamsolis,arcanalacuirginis,leonemuiridem,rubeum,aquilamalbam&similia,quaepartimetiamantiquisfueruntusurpata;~~partimoperumsingulariumsunttegumentaadconciliandamadmirationem;partimcomprehenduntplurautarcana,quaesunttinctura,quintaessentia,lapis,etc.dequibusantemonui,quodnonsintdistinctarumspecierumnominapeculiaria.~~Egoterogo,utprotuaindustriadeeiusmodiinformatione,qualisrudimentumcrassa,utaiunt,mineruaproposui,diligentercogites,siforteuelnostratibusuelposterisadintegritatemscientiaeadiumentoessepossis,autsaltemprofessoribusacademicistractationischymicaecompendiummonstrare.~~Tyronibuseareseritgratissima,&adceleremartiscognitionemmaximeaccommodata.Uale,&hasprimitiasnostriinternosofficiinonaspernare.PridieCal.Ianuar.anni1595.Rotemb.Epist.Xu.DeCinabari,Minio,Cerussa,Lazuriofactitio,plumbagine,lithargyro,scoriis&similibus,ansintoperumchymicorumgenera.AdUirumClariss.D.IohannemPosthiumPhil.Med.&Poetamcelebrem.~~Quimerceschymicasinnundinispassiminusitataquadamarcanorumspecie,&titulishieroglyphicisadingenerandampopulopraestantiecuiusdam&occultaeuirtutisopinionemuenandosqueindenummos,proponunt,Posthierudite,sepiusilluduntuerisartificibus,atqueimperitispersuadent,essequidsublimius,adquodnondumperuenerintilli,imoquoaspirarenullipraeterseliceat,autulloratositconcessum.Itacummaximauanitate,&aucupiofructuosissimouideruntregionesGermaniaeAssyluanumimpostoremcinabarinpauloseciusauulgaripraeparatam,subtitulopanaceaeproponentem,conuolantibusaeregrauissimisemtoribusundiquaque,nectantumementibusprecioindicato,sed&donariaconferentibusutsaltememerepotuerint.Pariartificioestquiangelicumpassimdistrahitpulueremmodocitrinum,modopurpureum,modohyalicolore&uiolaceo,quemcoelestemuocat,&hocipsonescioquiddiuinaeefficaciaepromittit,proptereaquodscripserintautoreschymiae,itapraeparatumingeniosedebereapparere.~~MinustamenillihocpraeconiumlucrosumestacAssyluano.Necdesuntalii.Nostienimimpudentiamhuiusfarinenebulonum.Cumautemadulteriatamsintfoecundafeliciaqueutetiamartificeslateantinterdum;~~artisdiscipulusautamatornonimmeritoquererepotest,sitnetandemaliquisdeterminatusartisfinis,&numerodefinitespecies,anueroininfinitumquaeuisresignibuschymicisexcocta,intraessentiaeeiuslimitessitrecipienda.~~Facilisquidem,&expeditaresponsioestperSocraticamsententiam,oportereartificeminmultasimul&paucaintentamhabereaciem,quanquamPlatonegetrectephilosophariquenquamextraideassempiternas.Atquiomneopusartisdeterminatumest,necquodfortuitumestautinfinitum,comprehendipotest,necsciri.Quomodoergoquaeuispoteruntadmitti?Etneuagetcognitio,certisincluditurpraeceptisperusum&experientiamarationeconstitutis,quibusomniumoperumformaexactedefinitur,utquodartificiosum,&quodἄτεχνονiudicaripossit.Exigendaitaquesuntcircumforaneorummercimoniaadregulasartis,indequespectanda.Dicereuerochymiamincomprehensamesse,&aliquidampliushaberequodsummoseffugeritartifices,necduminusumuenerit;solumauteminnotueritimprobisstellionibus;insaniaeproximumest.Quaecunqueconsensusartificumapprobauit,idchymiaelegemhabet.Quodrepudiauit,autnonhomogeneumagnouit,syncerumque&perpetuum,idnechymicumquidemcensendumest.Proceditautemchymiamotealiarumartiumasummogenereprerintermediadesinitqueinindiuiquisspeciebus&exemplis.Finitaitaquepraeceptahabet.Sedhorumtamenpotentiainfinitisnumerocompetitsingularibus.Hicoperadandaest,utquoduisadsuumreuoceturgenus,quodcumaliquantositperitiorisiudicii,causaestcurtyroneshaesitent,&interdumnontantumconfundantopera,sed&artemimperfectionisaccusent.CerussacerteLazuriumfactitiumexargento,&similiagenerachymicanonsunt,quaepossintaequocumaliisordineponi.Appellanturtincturae,autmagisteria,autcrocisaccensentur,autcalcibus.Itaqueautspeciespeneultimaeerunt,autexemplariaseuspeciesindiuiduae.Sandyxseuminium,quidaliudestquamcolorealteratacalxquaedammetallicaautmineralis?Scoriaenonreferunturinteressentias,quanquamnonsintplaneinutiles.Demolybdena,lithargito,cinabari,hydrargyrosublimato&similibusquaestiodifficiliorest.Uidenturenimhaecideointeressentiasaliquogeneresummonumeranda,quiadissimilemhabentaliisnaturam,utpoteexcompositionegenita.Nequetamenchymiaexcludendafuerint,cumchymicoartificioapparentur,ueluticinabaris&sublimatumpersublimationem;molybdena&lithargyrosperdescensionem&segregationem,quin&transmutationemmetallarem,quaesolisconuenitchymicis.Egoquidemstuduisummachymiaegenerainprioreadteepistolacomplectiomnia:atuereornemeassecutumremneges,&hisquoquealiquidlociassignes.Elixiriagenuscompositarumessentiarumsibiuendicant.Habent&extracta&magisteriaquidtale.Numergoelixyribusaccensebimus?Uideannonclassemagisteriorumsintcomprehendenda,eodemqueexplicandatitulo.Simihiastipularentureruditi;Magisteriiuocemeiassignaremgeneriquodcontinetduasspecies,alteramcrocorumdictorum;alteramsublimatorumeiusmodi,qualisestcinabaris,etc.Lithargyrosinrecrementisest.Inplumbiessentiamautcerussamabitelaborando,autetiamsingularemliquoremsuorespondentemgeneri.Fitquidemtransmutatoplumbo.Sednonquaeuistransmutatioestchymica.Nostiphilosophumρθρὰνtuncuocarepotiuscumexmeliorefitdeterius.Namexcategoria&affirmationetransitustuncestinpriuationem,quiestfiniscorruptionis.γνεσιςueroestloicumexignobilifitnobilius.Iamautemφθορchymicisexaccidenteconuenit,γύε¬σιςueropersequemadmodumetiamomniarti,utidemcontestaturphilosophus.Nihilergoeuincitargumentumtransmutationis.Itacausapropositapaucisest.Tuiudexeris.Simeamas,melitemperderenonconcedes.Solentiudicibusmanusinaurari,argentoueobduciutsecundumpartemfauentempronunciareratiouelit.Capeidamequoquemunus,auctariumnempequaestionisprioris.Cumenimdictumsitomnemartemessentiasuafinitamesse;numerouerosensiliumseusingulariumexemplorumqueinfinitam,quaerononiniuria,differantneindiuiduasecundumsubstantiam,annon.Audioquosdamdicerenondifferresubstantia,quiadistentsolonumero.Numerusautemadiunctumest.Risifallaciaeefficaciam,quaeetiamsolertioribusimposuit,utidliterisproueroproderenondubitarint.Ergoneinquamego&tu;mas&foeminanonseiunctisumussubstantia,quiadiscernimurnumero?EstSocraticafabuladehomineolimgeminato,posteaueroinduodimidiasecto.Est&deamico,quodsitalteridemsententia.Diuinumoraculumpronunciatmarem&foeminammatrimonioconiunctosessenonduas,sedunamcarnem.Ueritasnaturalisautemhisaduersatur.Egoenimanima&corporepropriomegero,tuitempropriis.Necsumusaccidentia,sedsubstantiae,utpoteseparabiles&seorsimexistentes.~~Anilludphilosophorumquorundamsomniumest,omnesanimasindiuiduasesseanimamunamgenericamnoninratione,sednaturaexistentem,adeoutdiuersafiatsecundumsubiecta&uires,sicutcalorsolisinligno,lapide,luto,aqua,etcnonsecundumessentiam?~~Ego,quaemeasimplicitasest,putosubstantiaartisconunenireomniaindiuidua;cumquesintnumeroinfinita;negatumessesubstantiassingularesinartelocumhabere;sedsaltemnumerodesignatasabsqueordinesubiugarigeneribus.Atistomodonegatanonestexistentiaindiuidualisinnaturasingulari.~~Itaquecumdicimurdifferrenumero,nonestnumerusaccidentariusintelligendus,sedsubstantialis,ipsisindiuiduisnondisclusiscertisspeciebus,sedunacomprehensis,cuiquodquesuamsingularemsubstantiamconferat,quasitipsa.~~Reueraautemtuncillaspeciesgenusest,quodnonexistitextrasingularia.Quidenimestindiuiduumaliudquamspeciesultima,quaegenusnonpotestfieriobnegatamulterioreminspeciesdiuisionem?Itaque&singulariareueraintersedistantspecie,quodestAristotelinumerodifferre.Sedateexpectoquaestionisexplicationem.Uale&exuotouiue.Epist.Xui.DeScrupulisQuibusdamUersantiinchymicorumlectioneobuiis.AdUirumOrnatiss.DoctissimumqueD.HieronymumReusnerumPhil.&Med.Nordlinganum.~~Egouero,Reusnere,uellem,me,quemadmodumadhortam,possetantumafferrelucis,&adiumentichymiae,utdetersacarbonariorumfuligine,&explicatishieroglyphicorummonumentorumperplexitatibus,syncera&apertaamatoribussuisappareretfacie,&morealiarumartiumaduitaelaudataeusuminuentarumexercendarumqueperspicuam,minimequeerroneamproponeretdoctrinam.Itaenimfuturumsperem,ut,quaehactenuspropterobscuritatem&erroribusobnoxiafuitplurimis,&multumnobilitatissuaesplendorisqueperdiditdignitatissuaegloriamrecuperet,&inscholisphilosophorumlocumrecipiatueterem.~~Seduixinmetantumestingenii,praesidiorumue.Nequeenimignorasabsqueartisusunonpossequenquamautpromittere,autconferrequicquampraeclari.Athicinmeestexiguus.Artificumuerosententiasassequi&recteinterpretari,quantaesitdifficultatisnemononintelligit.Regnapeneexhaustasunt&perditiprincipatus,dumoperationumfidesadprescriptummagistrorumestexplorata,&incertaartiscertitudoinuestigata.Quidipsesperem,autobtineampauper?sedneputoquidempersumptusprofusosposseadartisfastigiumperueniri.Satissuntsumptuspaucicumingenio,diligentia&circumspectione,otioque&animotollerantissimoconiuncti.At&horumcurtamihisuppellexest.Cogoruulpinaminduere.Simuloaliquamartisperitiam,&eruditorumassectorfamilias.Apudhosdumbalbutio&haesitantelinguaaddisserendumdechymiciseosprouoco,paulatiminuoloinartispenetralia,donectandemadmissusigniculumillumcoelestemuelutPrometheusalterdeportem.Cognouiexillorumsermonibus,eumquilaborareadpraeceptaartificumchymicorumuelit,nonoporterepecuniaspluere,&immensamuasorumpreciosorum&plaerunqueinutiliumcongererefarraginem,&indiemoperari;sednaturamintueri,huiusqueoperacontemplantemdearteaestimare.Uixenimarsest,quaetamimitaturnaturamquamchymia.φυσιςἀργὶτῆςγυμείαςἐί.Naturaeposteaconsideratioperpetuitateexemplorum&multostudiosolertiaqueestconfirmanda.~~Ubihicprofectumest,doctrinae,nonciniflonumuulgarium,&impostorieplebeiorumchartae,sedartificumsapientum,dequibusconstat,quodlaudabiliterineascientiasintuersati,suntcognoscendae,donecdisciplinaephrasinarripuerimus,artisqueconsuetudinemfuerimusassecuti.~~Multaitemsuntinopere,quaenecscribinecdicipossunt.Oculisusuqueistaeruntcognoscenda.Assistendumperitis&omniamomentanotanda.Consueueruntetiamdoctiutilaconismo.Taedetenimipsosπολυεπείας.Nihilominustamenpraeteritumhic,alibiestexplicatum.Conferendaitaquepraecepta,&operationumcongruentiae.Solentplaerunquetitulisproponereartificiifinem.Hoccognito,quomodositquamoptimesecundumexperientiamartisobtinendus,inmultispatetsimul.Sinonpatet;naturaeopusconsulendum,&dictasapientum.Haecplaerunque&ipsesumsecutus,&utsequanturalii,soleomonere.Inpromissisamomodestiam,&candorem.Siexperiundumquidest;inpaucarepericulumiudicotollerabilius,donecdeopereeuadascertus.Iterandumenimopusest,quodprimatentationeperiit.Nonitaquesemelprofundendisumptus.Quisympathias&antipathiasnaturarumhabetexploratas;illumputononinfeliciterinchymiauersariposse.~~Cognouienimistopraesidioetiammetallurgosexcellere,quandoquideminexcoquendismetallis,tantummomentihabentadditamentanonadsumptuumcompendiaduntaxat,sed&facilitatemoperis&lucrumpraestantiamque,quantumullibi.~~Inimicachymiaesttemeritati,oscitantiae,somnolentiae,praecipitibus&uentosis.Antequamsingulariatententur,uniuersalianotissimaesseoportet.Temporumoccasiones,rerumdelectus&similiaminimeoportetpraeterire.Multascripseruntueteres,quaenosarguimusmendacii,sediniuste.Ideononassequimureorumlaboresquianonitaattentiadremsumus,&plaeraqueuixperfunctorieinspectaiudicamusautetiamadminiculisparibusnecmateriasumusinstructi,autnonomniaitaadaptantur&pariterinopusueniunt.UidesHieronyme,quamtimideaggressussimchymiam,&quamcallideadeamaditummoliar.Siquidprofecero,libenteridcommunicabosociis.Nequeenimparestbonorumstudiosuminuidentiainfamemesse.Egoterogo,utsiquidpraeceptiillustrishabes,itemincommuneconferas.Operaenimtuisimiliumconfluente,arsadsummumperfectionisaspirabit.Paracelsitae,dequibusscribis,quodmecontumeliisincestoorelacerent,&maximoinfortuniomactareconentur,perfectionemsibisomniantarrogantquesolis:sednimisimpudenter.Quidenimillistribuendumsit,quinoncognitionemnaturaesynceram,sedinaniauerba;~~nonanimumscientiaueraimbutum,sedaureorummontiumpersuasioneuesanadelibutumnonmodestiamlegitimamqueprofessionem,sedlibidinemomniaperturbantem,&exofficiidesertionealienaeartispraematuramillegitimamqueinuasionemadducunt?~~QuodinmodestagenuinaquephilosophiaomniseculofueruntSophistae,idinchymicadisciplinasuntParacelsite.~~Mirarerquosdamintantaueraepietatisluceiuueniri,quisibiaParacelsoporcoilloimmundo&naturalisscientiaedeprauatore,nomenuelsomnient,nedumarrogentcumsupercilio,nisinotumesset,nihiltamturpeesse,tamqueuesanum,utnonsuosinueueniatasseclasadmiratoresque.~~LectioscriptorumParacelsi.LeguntParacelsiscripertaquidemetiamnostri,seditautPliniusolimetiamabiectissimoslibellos.Siquidboniest,quodille&aliistransscripsit,autuisumannotauit,probantcaeteracontemnunt.Speroforealiquandoquinonuesaniaminpraeceptiscatholicis,haecenimsuoseconfutatluculenterflagitio:sedoperationummodosfraudulentos&perniciosos,aquibushactenuspependeruntetiamboniquidam,redarguat,&risuiexponatomnibus.Tuutcepistifauerechymiaecastae,itapergefeliciter,&studiapublicaiuuarenonomitte.Uale.Epist.Xuii.ExperimentumexplicationishieroglyphicaeintabulaSmaragdinaHermetis.AdUirumClariss.D.HieronimumReusnerumPhil.&Med.Nordlinganum.~~Cogitantimihi,Uirpraeclare,impensiuseaquaeadmedechymicaueritateneglectishieroglyphicisinapertoproponenda,scripsistimaiorsubindeoriturdifficultas,adeoutuisusmihisisautoresseartisLullianae,autnumerorumPlatonicorumexpediendorum.~~Estenimilludartificiumobscurissimisinuolutumperplexitatibus,quasquienucleabit,illeartemexplanabitdocebitquediserte.IstudautemquipossimsinealisingenioqueDaedaleo,autfilisAriadnaeis,Mercuriiuecaduceo,autAlexandrigladio&AeneaeaureoRamo,hesperidumquepomis?Longeinexplicabiliorerrorlabyrinthoest;longepericulosioruiaquamquiPhaeton,&Icarusincessit:multotenebrosiorpraecepsquemagisauernifaucibus,&impeditiorGordianonodotela.MedeaeartibusadaureumuellusperuenisseIasondicitur.Egonesicopiaquidemesset,utieiuelim.Exhieroglyphicisunaestcirculiquadratura.HancinexplicabilemiudicauisummusPhilosophorumAristoteles.Tuncmihiexcellentiusingeniumtribuas?QuismonademhieroglyphicamphilosophiLondinideclaret?ScribitHerodotusApollinemDelphicumambiguitateoraculilusisseCroesum,eumquetuncamissurumregnumdixissecumMedorumrexMulusforet.HocpostacceptamcalamitatemexprobrantiCroesoexplicuitPythia.OraculisDelphicisintricatiorasuntchymicorumpraecepta.Periculumpraesensincurrerimnonconsultapriusuate.Illauerouixcomparetuspiam.PercoelumuolareunicontigitDaedalo.Reliquisisconatusattulitexitium.Mutatonominedemefabulanarratur,inquitpoeta.Quamrisurimeessent&planedeuoraturiparacelsitae,siasummodelapsusIcariinmoremuitreodaremnominaPonto?Atqui,inquies,petitarduauirtuscoeli&negatatentatiteruia.Audendumest:fortesfortunaadiuuat.Multisnonlicuitadsoliscurrumperuenire;atlicuitPrometheo.Studendumestutinrarisexemplisnomeninueniaturtuum.AgnoscoSirenumillecebras.SederoUlyssaeus.Audiamtesuauissimapersonantem;seduinctus,nemetrahasinabrupta.ExperiartuamsententiaminsmaragdinaHermetis,quaeexceptispatrumantediluuiumsententiis,hieroglyphicarumestuetustissima,quandoquidemHermescoaetanusdiciturfuisseZoroastro:Hermes.Zoroaster.hicautemestChamesenuusseuChamNoesfilius;&IsisuxorChamesenuiincolumnatestaturseeruditamabHermeteseuMercurio.Experiarauteminterpretationemintabulaillaindeo,quiadulciusexipsofontebibunturaquae;&cumantiquissimumquodquesituerissimum;aueritateminusmeaberraturum,atqueideomaiusoperaepreciumfacturumiudico,ubiremacutetigero.AddequoddehactabulaBernhardusaffirmet,artificiumineaproprie&perspicuedescriptumcomprehendi,cumaliasincredibilesitexparabolicisueterumlibrisremassequi.Eritergoinillaexplicandalaborfacilior.NonignoroParacelsumiactareapocalypsinHermetis&Hottulanumpridemcommentatumintabulamillamfuisse:sedhiaenigmataauxeruntaenigmatis,neculliinseruieruntsuaexplicatione,idquodnondissimulatHortulanus,cumdicit:Olectorcharesiscisoperationemlapidis,tibidixiueritatem.Sinescis,nihiltibidixi.IpsequoqueParacelsussuaoccultaforeuaticinatusestusqueadEliamartistamseucalendasgraecas.EiusdemuersutiaeestBernhardus,Geber&fermeomnesalii.Nam&inArnoldo&Thoma&Alano,quimaximeperspicuedeistoartificioscripserunt,nondeestobscuritatumpelagus.Narrantaquilampullisiamuolatummeditantibuspraeire,eosqueaduolandumaptesicutDaedalusIcarumexemploinuitaresuo;Mihiaquilaelocoeritdiuinaclementia,cuiusacumenineiusmodiabditismaximeestaccersendum&imitandum.Sedaggrediorremipsam.TabulaSmaragdina.ItahabetSmaragdus.Uerum;sinemendacio,certum,&uerissimum.~~Prooemiumhocmysteriiest,nequisputaretexobscuritate&operisἀτυχίαpostexperimentumprimum,mendaciosibiillusum,sedseipsum,stuporemsuum,imperitiamautoscitantiamaccusandasciret,sinonrespondissetscriptoeuentus.~~Sequiturresipsa:Quodestinferius,estsicutquodsuperius:&quodsuperius,estsicutquodinferiusadperpetrandamiraculareiunius.Duonominanturperlocisuperioris&inferiorisdifferentias,quaecumnonsintseparabiles,necesseestutinunotertiodesignentur.Fingoidtertiumesseaquamphilosophicamuitro,quoduiolamuocant,contentam.Huiusδιάστηματαsupra&infranotantresduas;unamleuem&eximoinsublimeeleuatam;alteramgrauemquaeutcinisinfundorestat.Utriqueautemtribuiturunaeademquenaturasecundumsubstantiam&qualitates:&exutroqueconiunctodiciturprocreariresunamirabilis.Indicatphilosophusinaquaphilosophicasoluicorporaconiugataaurumscilicet&argentum;soluiauteminelementa.Namaqueaparscommisceturaquae,&abeanonseparatur.Igneaaereaqueeminet&insummofaciefuliginisapparet,necaliudestquamuerumaurisulphur&quintaessentia.Terreaportiorestatinfundo.Nequetamenhaecalteriusnaturaeestquamilla.Nameademestradix,idemqueprincipium,quodincompositioneunionequeapparet,cumalterumalterotanquamfamiliarigaudet,sicut&Democritusolimscripsit,&Calidrepetiuit.Idemcernereest,etiaminquintisessentiisuegetalium,dumelementaseparantur.Omniasunteiusdemnaturae,saltemdifferentialeuitatesubtilitatequegrauitate&crassitie.Itaque&illaceleriorasuntmagisquepenetrant,haectardiora.Postquamconiungunturiterum,resmirabilisindefit,quaecaelestium&elementariumuirtutemobtinet.Itaqueexhocdiscendumest,quaenamsitueraessentiachymicorum,nempeeaquaedepuratamaximeest,&exseparatispartibusseorsimqueelaboratisinunumcoaluitdenuo.Porrodeuiseminaliistiusmiraculosaenaturaeexsummisimisquegenitaeitaphilosophaturcumillustrationepercomparatumsimile:sicutomnesres(inquit)fueruntabunomeditationeunius:itaomnesresnataefueruntabhacunareadaptatione.NondumoblitusHermesfuitpatrumdoctrinamdemundocondito.Itaquehinctanquamnotoprincipiosuaeartisdeclarationempetit.Unusillemeditatorestnaturaeconditor.Hicexemplariamundi,uthabetTimaeus,inseipsoponensmeditaturfacitqueresomnes.HuicrespondetHermeticaillagenitura.Praeficitureiunusquidamnomineartificis.Hicressolutasconiungititerumadaptatque&remmiraculosamproducit.Hancporroadaptandopatientimateriae;pernaturamgignitquaeuis.Naturaenimestcausasecundaperquamacreationeperadaptationem&dispositionemconuenientemomniaproducunturproutseminaleprincipiumest.Itaquetaminmineralibusquamuegetalibusmagister,ubisemennaturaeinstinctuproduxit,eodemutituradgenerandumuelutiextriticoelicitsemen;hocadaptatterraematri,iterumqueadhibitonaturaeregimineproferttriticum,numerotamenauctum.Inmineralibusexauronaturamlegit,quaaquaephilosophicaetanquammatriterraeinsita,conficitaurum,&sicinreliquis.Nonpotestillaresunaaccipinisiκαθολουdeprincipioseminali.Nameffectuseitribuitur,quodexilloomnesresnataesint;nonmeditationesicutincreationefactumest,sedadaptatione,idestinteruentunaturae,itautmagistersuumsemensuoconiungatpatienti.Exhocintelligiturquodnihilpossitchymicussinenatura;&quodcumhacpossitomniasecundaria;propriumautemeiusofficiumnihilsitaliudquamadaptare,iungere&concinnare,adhibitisqueadminiculisexternisinopusuocareprincipiuminternum.Uerumenimuerocumilludsuperius&inferiusunamremmiraculosamconstituerint,exquibusparentibusmaterialibustumipsatumresillaunaprodierunt?Patersol.Patereiusestsol,inquitHermes,materluna.Materluna.Portauitilluduentusinuentresuo.Nutrixeiusterraeest.Proponitnobisgenerationemnaturalem,&adunumsubstantialemeffectumduascausasprocreantesmutuoamplexuunitasdescribit;unamueroconseruantemseunutrientemaugentemque.Signumhieroglyphicumgeneratorisestsol,quiinterrisestleo,aurumintraterram;inhominecor;inplantisuinum.GeneratricissignumLunaestquaeargentum,&c.Exhisparentibusgigniturillapraeclarasoboles,quaeseminariamuimhabetadunumquodquesuigeneris.Intelligendumitaqueestadfoeturaminplantis&animalibusrequirinaturamsolarem,quaeestcalidasiccaaddensterminum&mistionemprocurans:Deindelunaremconcurrere,quaehumidaest&cumfrigidaadillamcenseatur;Corruptiuumtamenfrigusnonhabetsedgeneratiuum.DehisduobusprincipiisdisseruitAristotelesintertiodeGen.anim.c.ult.ubidecaloreuiuificoperuniuersumsparso,&principiointerrafoecundosermonemfacit.Chymicusquoqueinartesuaessentiasprocreaturusnonobliuiscetur,huiusnaturaeduplicis,&exaquaigneoqueterraeprincipioquodestsulphurfoecundumillamconflareannitetur.Sipercurrereagriculturamplaceret,multispossemhaecdeclarare.Sedinremanifestauerbisopusnonest.Genitaueroillaresmirabilisexsuperiore&inferiore,nutriendaestterra,quaeinseobtinetmateriamquandamaptamadconseruationemtamanimaliumquamplantarumsicutnotumest.Chymicussobolemsuamconseruabitmodoeodem.Sciendumautemnihilnutririplanedissimili;sedquouiciniusseucognatiusnutrimentumest;eomelius.Hincartificesstudueruntomniimpuritateablectaessentiisipsisnutriresubstantiassuas,nenaturaenegotiumfiatinseparandisimpuris.Itaque&inlapidismagisterioterrasumituroptimerepurgata,quenihilestaliudquamlacuirgineum,seuMercuriusphilosophorum.Inmodonutritionisoperadandaestneesuriatinfans,autcopiosolactesuffocetur.Est&discrimeninuetustate,&nouitate.Quodtenerius&recentiusapartuest,parumlactisrequirit,adeoutquinquagesimamuixpartemexigat.Aetateingrauescente,nutrimentumpostulaturuberius.DixitergohactenusHermesexauro&argentogignendumesselapidemseunaturamquandam,quaeeducandasitciboexterrapetito,seuphilosophorumMercurioimbibenda.Egouerotibimysteriumexhisreuelo.Cumdicitidquodsuperiusest,essesicutquodinferius;nontantumexconiunctisfieriposseillamremmiraculosaminnuit;sedperindeesseutrumsumaturetiamseorsim.Nam&animaauriinnatansMercuriophilosophicoefficaxest,&idquoddenaturaeiusinfundosubstat.Itaque&illud&hocseparatimadmaturitatempernutritionemperducerepotes,idquetentaruntphilosophi&assecutisunt.Sisuperiusinescatur;prolixusquidem&operosuslaborest;sedfitindelongeualidissimumelixin.ThomasabsterretabhocfratremReinaldumobnimiumtempus&uacationem.Uocatautemopusmaiussiinferiuselabores;operaepretiumquidemestsedminus,atminorecumtempore&negotio.Pauperesphilosophiquifinemilliusexpectarenonpotuerunt;hocusisuntartificio.Uocantpraecipitationem.Quodpraecipitatumest,hocaugentMercuriophilosophicopaulatimaffuso,&simulpraecipitato.Ubiiustacopiaest;reducuntinCatillo,faciuntqueaurumlaudabile.Egotibidicoquod,&hocquodfit,idsituerissimumelectrum,cuiusutraquepararsinigni&aquafortiestconstans&inseparabilis,&inquoParacelsussummaminessemedicinampronunciauit.Netibidesittestis:Uidi.Puluisille,quiuocaturabHermeteinferius,excinereocumquadamflauitienigricat:&estillecinis,dequophilosophidicunt,quodnonsitcontemnendus,quanquamexeoartificiummagnumnonfiat.Sedquidestquodinquit;Portauitilluduentusinuentresuo?Signumhieroglyphicumest.Uentusdesignatspiritumchymicum,inquoestcalor&naturaillacoeloanalogos,sicutinquitAristoteles.InmineralilapideestphilosophorumMercuriusexauroargentoqueextractus,qui&aquila&spiritusobuolatilemnaturamuocatur.Inhuiusuentreinuisibiliterantequamedatur,portaturinfans.Miraresest,itaabhydrargyroabsorberiaurum,utnihilappareatpraeteraquamdensiusculam,cuipostputrefactioneminsistitnigredofuliginosa,utitaquodinoccultoestfiatmanifestum,&manifestumoccultetur.Pelagusdesathalia.Hocestpelagusdesathalia,incuiusmediomonsconspicitur,seuuenterinfantepraegnans.Nonmefugitaliosuentumexplicarealiter;sedistasententiaestmea,quecongruitcumnaturaligenerationeanimalium&plantarum;quaequeinoperechymicoitemestattendenda.Spiritusenimuiniseuquintanaturaestillasobolesgenitaexuinoipso,inquoestnaturatriplex,tartareascilicet,aquea&uinosa.Inaqueaportaturessentiatanquaminuentre.Terraimumobsidet,sednonminusnobilesspirituspossidens,quisiunianturprioriessentiae,ualdeefficaxconstituuntmedicamentum,sicut&antedixi.Quodsinutriaturutraquehaecparsconiunctasuisimilisubstantia;amplificaturcopiose.Illaautemnutritiodistatinunoquoquegenereseruatatamenanalogia.Sispiritumuiniuelitaugerechymicusseruatanobilitate;elaboratissimameiusessentiamuasiHermetisseupelicanoincludet.Huicpostdebitamcirculationemaffundetsubstantiamcongenerem,&circuloferriitemsinet.Itanutrieturprius,&hoccedetinsubstantiameiuseandemquesortieturnobilitatem.Poterisaugereitaquousquelibuerit.Interimautemadusumcertampartempromere.Exhacexplicationelongeexcellentioraprincipia,longequealiamelaborationemrerumchymicarumcolliges,quamexulloParacelsicoscripto.Hisenimautoribusomnianascunturinlingua;omniaperagunturperfunctorieabsquecertisartisprincipiis.Hermes&uerasconficereessentiasexunionemdocet,&ueraaugmentauirtutismonstrat.Pergitauteminsmaragdosua:Pateromnisthelesmitotiusmundiesthic.Perfectio.Uiseiusintegraest.Quicquidperfectionis(inquit)sortitusestmundus,idadexemplummagisteriihuiusestcomfectum.Omninoenimexuirtuteduarumsubstantiarumgeneratiuumprincipiumobtinentiumomniafiuntsecundumnaturam.Omniaitemnutriuntureodemmodo,&antequamprocreenturspiritufouentureiusuelutiuentreclausa,quopactoolimspiritusDominiaquisincubuitterraintraaquamoccultata,exquaposteanaturaeextiteruntuariae.Quodadditurdeuiintegra,ancipitemhabetintellectumobdistinctionisambiguitatem.NamHortulanuspunctinotamhicremouet,&uerbahaec;uiseiusintegraest,coniungitsequentibus;siuersafueritinterram.Reueraautempostquaminfansitagenitusest,&educatusinsequidemperfectusest;sedseminalisuirtutisactum,quogignerepossit,nondumestsortitus.Itaqueutraquelectiononestimprobanda.Inuegetalibusessentiasummasinsehabetuiresindustrieenutrita.Inmineralibusrestatmultiplicationisamplissimaemunus.UthocquoqueconferaturpernaturamingenioartificisgubernatamadditurSiuersafueritinterram.NamcreatuslaperisresoluendusdenuoinMercuriumest.Hocubifactumest,emerguntduaesubstantiae;unaignea,alteraaquea(terraenimhicmatrixest&Mercuriusphilosophorum)unasubtilis,alteraspissa.DehisdicitHermes,quodseparandasintleniter,cummagnoingenio,seucautecircumspectequenecsineindustriasingulari.Etnotaquodhiccaputmortuumseucinisrelinquaturnullus.Omniaenimsuntpuraessentiasalteminuirtuteexaltanda.Quodautemsitseparationisingenium;naturareruminopereindicat,necunaestapudomnesratio.Neputesdestillationeautsublimationealiaueuulgarioperationeinstituiseparationem.Coruus.Coruusestdecollandus,&nigredinesuapriuandus.Hocmodoabsolutasecundaoperatioest.Sequiturtertia:Ascenditaterraincoelumiterumquedescenditinterram;&recipituimsuperiorum&inferiorum.Duohisindicanturuerbis.Primumestcausauirtutisinessentiachymica,quasidicat,ideotampreciosaresest&efficax,quiacirculoactainsublimeestiterumquedepulsaadimum,uolatilis&fixafacta,utitaadomnemusumsitaccommodatissima.Deindeinnuituroperistertiatio,quodubiinaquamrediit,sitcoagulandaiterum,iterumqueeodemcursuadcarceresreuocanda,quodubifactumest;additHermes;Gloria.sichabesgloriamtotiusmundi.Ideofugietateomnisobscuritas.Fructuslaborischymicihicest,tantumscilicetgloriaediuinaeexartehaurire,quantuminomniremundanasecundumnaturamest.Reueraenimchymicusmiraculaoperumdiuinoruminsuaartemaximesyncerecontemplatur.Itaque&hincDeooriturlausplena,liquamexcreaturaenoticiaDeodebemus,quamdeberenosundiquaqueDiuusadmonetPaulus.Sed&ipsiartificinonparumestindeemolumenti.~~Obscuritasenimabeofugituradicitur,hocest,artifexipseeuasurusingenioalacer,&peritus,itautignorantiecaliginenonampliussitcircumdatus,quodestreuerainnaturalibusexspecuPlatonicoemergere&inclarasolisuerorumqueluceponi.~~Huncfructumautemreportareseduluminuestigatoremipsaarguitexperientia.Longeenimaliioculi&iudiciumestartificisquamimperitihominis.UndecumDemocritusnonexternumrerumuultumcontemplaretur,sednaturaminternamperindeutexchymiadidicerat;ridethumanafacta&prostolidishabet.Haecestillaingenii&sapientiaeluxquamlucraturspagirusuerus.Sed&externussplendorfamaquenominisnondeest,siadusumconferatbene,quaespeculatusestsapienter,quanquamhichonornonsitperpetuus.SedpergitHermes:Hicesttotiusfortitudinisfortitudofortis;Fortitudo.quiauincetomnemremsubtilem,omnemquecrassampenetrabit.Nonputandusestdelapidemineralisolummododisserere.Quomodoenimuirsapientissimustamgeneraliterdixisset?Determinouirtutisomniumchymicarumessentiarumconcionator,quodscilicetartifexadsummampraestantiam,nobilitatem&efficaciamperducatoperachymica,adeoutnihilinnaturapossitessesubrilius;necquicquamtamcrassumquinpenetret;unumquodquetameninsuogenere.Quiergospiritumuiuisummeproutarspraecipit,uultelaborare,isdebeteoexcellentiaeipsumperducere,utineogenerenihilsitpraestantius.Quodsisolidiscrassisqueadhibeatur;penetrareeapromtodebet,sicutnotumestetiamdeoleoiuniperino.Italapisphilosophoruminmineraliummetallicorumgenerenihilhabetsublimius.Uincithydrargrumeumqueinsolidumcorpusmutat;&reliquametallapenetrat&nobilitatita,utinoptimumtransformet.CogitaiamanParacelsitarumoperaeoperfectionisperuenerint.MoneotamenabHermetehicsaltemessentiaeperfectionemindicari;nonautemdeusupraecipi.Usummedicumsispectes,aliuderitiudicium.Nonenimmorbiomnes&affectionestamsubtilimedicinacuraripossunt.Imoinaliquibusnihilforetperniciosius.Paracelsitafuriosimedici.~~DetestandusergoParacelsitarumerrorest,quiinmedicinamtemereirrumpentes,essentiassuasnudascuiuisexhibent,&subtilitatisnomineextollunt,cumhocipsumnonusummedicumcommendet,sedsaltemperfectioneminpraeparatione.~~Italapisubisummeabsolutusest,adusumineptusestinillasuaperfectione.Nonenimpotestuniricummetallisimpurisobdissensum&nimiasubtilitatem.Itaquefermentaturprius,&calcepropriasaginatur,&nihilominusquaeuiseiusparticulamillecuplassuperat.Quodsiintincturametalloruminutilisestsubtilissimaessentiaquidinmorbishabebitcommodi,ubitampenetransuirtusplaneestindisposita?Sequiturintabula.Itamundusestcreatus.Illumstrattriplicemsuamoperationeinnaturaexemploconditimundi.Omniahabueruntinitioaquaeuultum.Itachymicaomnimaconsistuntinaqueanaturaseuactuseupotentia.Etsicutspiritusuiuificusfoecundusqueomniapenetrauit&foecundaeffecit,nobilitauitque;itainopereusuqueeuenitchymico.Additpluradeusu.Hinc(ait)eruntadaptationesmirabiles,quarummundushicest.Uultartificemmiraculosaoperaefficereposseperessentiasadidexcellentiaeperductas,&adaptatas,quaeuoxnotandabeneest.Signatenimnonfortuitamaccommodationemagentisadpatiens,sedindustriamaptamque.Itaque&ueteresmagiobhuncipsumusummaximainadmirationesapientiaefuerunt.ScribitinepistolaZuingerusquantumfueritdelectatusmirabilibusrerumchymicarumaffectionibus,adeoutexPlatonicisideis&logistantumuoluptatisnunquampossitsuppetere.HocnonZuingerotantumusuuenit,sedcommuneestcumomnichymicouero.Quantumenimdeliciarumestcumoculisipsiscontuerismirabiessympathias?Quodnulloigniuincipoest,uisiceditaquae&abeainfuliginemsoluitur.Quasnaturagemmasoccultefabricat,easchymicusimitaturaduiuum;Uitraemalleoextensilia.uitraductiliamalleoqueextensiliaexmetallisdepuratisconficit;metallatransmutat,&quaemirificanonoperaturquasiinsuapotestatetotamhaberetnaturam?Consideraantimonii,cumlixiuiotartari;spiritustartaricumauto&aliiscongruentiam,&sicinreliquis,miracognosces.ItaquenonimmeritoHermesdiciteiusmodimiraculorummodum&summam&uelutimundumtotumesseinistosuoarcano,quopactodicuntUenetiascompendiumorbishabitabilisesse.UtinamueroilletermaximusChamifiliusnontantumgeneraliteritaprecepisset,sed&specialiterartemelaborassetintegram,modoabinuidis&portentishumanigenerissaluamansisset,felicesforemus.Quidsietiamedidissetsingularia,eaqueiniuriatemporumintercidissent?Sedaddoreliqua.HermesTrismegistus.Itaque(concluditphilosophus)uocatussumHermesTrismegistushabenstrespartesphilosophiaetotiusmundi.Completumest,quoddixideoperationesolis.Hactenusille.Nontantuminnaturaliumanatomiaeiusmodimiraculosamscientiamesseinnuit,sed&indiuinacontemplations&uitahominumgupernanda.ItaqueundequaquegloriaDei&maximarumutilitatumponderasuntpraesto,quaecumipsesitassecutus&inmaximaomniumsuaeaetatisfuerisadmiratione,termaximumseappellatumtradit.Hortulanusputatalludiadlapidemtriplicem,mineralem,uegetalem&animalem,inquorumnoticiasibiprincipatumuendicaritHermes.Sedparumconsentataneaueromihiuideturdicere.Cumpotueritmirabiliteradaptareistudsuumopus,&indetheologicaprincipiaexplicare;politicaillustrare,naturamquetotamdemonstrare,indesibinatumnomenasserit.Neautemconfudisseomniauideatur,incalceostenditsermonemsibifactumessedeaurielaboratione,seuartificiolapidismineralisprincipaliteruiustamentatioadtotamchymiaeartemestaccommodanda.Namhocarcanumestreliquorumexemplum.Adhucexpositiohieroglyphiaeuetustissimae.Quitibiiam,Hieronyme,uideor?annonpulchremeridebuntparachymici?Egoueroinangulolatitansexpectabodonecattulerintcertiora.Sinihilinuenturisunt,promturique,quidmedecebit,uidero.Explicuiautemtibipurissimamueritatem,necpotuiuerbisclarioribusloqui.Simenonassequeris;differendareseritadμετα¬γείρησινspagiricam.Usustedocebitconuincetqueueri.Uale.Epist.Xuiii.DeObscuraChymicorumlocutione.AdHieronymumReusnerumPhil.&Med.Nord.Quiinchymicorumcommentariosinciduntimperiti,necdumassuetiterminisdisciplinae,uidenturmihilegenticondimentaPlautinicoquisimiliterafficiposse.~~Sicutenimhicrepudiatisuulgaribuscondituris,coriandroalliofoeniculoolereatro,rumice,sinapei&reliquis,quasstrigesuiuasnominat,suaillarara&mirificaeffert,&inusitatanominumbarbariecommendatcicilendrum,polindrum,macidem,capsidem,cicimandrum,happalopsidem,cataractriamque,quaeipsisuntescaediuinaeabsqueigniinpatinissponteferuentes,undesurgensodorIouiueniatincoenam;~~&quibusquiuescaturuiuatuelducenosannos:~~ita&chymicicummaximiselogiispromissisqueplusquamdiuinisoccinuntperplexitatessuas&barbariamLeonemrubeum,uiridemquecohoph,Alcool,uinumalcolisatum,menstruum,lunariam,caputcorui,uespertilionem,sputumlunae,usifur,Rebim,Etheliam,Kuhul,Kibric,Corsuffle,&quidmonstrinon?~~QuemadmodumetiamcoquusPlautinuspoliceturexuirtutesuorumcondimentorumaetatemgrandem,&odoremmirificeextollit:~~itachymiciexsuisessentiispromittuntomnia,tribuuntquesecundumLullium&Ulstadiumquinteuininaturaetantumodoremquantuscredinonpotest,quiseeleuansinsublimeestillaaquilaIouisGanymedisstructorisepularumcoelestiumraptunobilis;~~Odorincredibilis.autaureusimberinquemmutatusIupiteriuitrediitqueinsinumDanaes.Hisauditisnonmirumsit,sicumBallioneexclamettyro;atteIupiterdiiqueomnesperdantcumcondimentistuis.Sed,miHieronyme,nosoportetaliquomodocumchymicisstare,&lenonibusnonpermitteresingula.BarbarauocesUsumollitae.Sienimarsideouituperandaesset,quianonomnesuocessapiunteloquentiamCiceronianam;etiammedicinanostrauimpateretur,inquaitemaudiasmirificossonosmacidis,capsici,malicorii,Zurumbet,Taborzet,Alcol,Albali,Tereniabim,&eiusmodiplurima.QuemadmodumautemTulliusexGraeciaampliauitlinguampatriam,idquelicereHoratiusattestatur;itanosnonaegreferamus,sedconcessumputemusexArabia,Aegypto,Chaldaea&aliislocupletarithesaurumscientiaenostrae.NonestueritusPlautusetiamintheatroRomanoPunicapersonareuerba,&Graecissententiolis,uoculisquelatinitatemaspergere.Quidnoshesitemus?Inconsuetumresabiit.Mutationonuacatpericulonouitatisobscurae.Ethancunamexistimocausamessesermonisoccultioris.InterpretesenimnonhabentesLatinauerba,quibusArabicaautGraecacommodeexprimerent,haecretinuerunt,quaeusu&terminationeLatinamolliendasunt,sicutCiceronispecies&similiaadimitationemGraecorumefficta.Aliacausaestιεργλυφία,seutropicaexsimilitudineenunciatio,quopactononuerbatantum,sed&sententiaedepingisolent,utfestinandumlenteessemonemuranchoraeimplicatodelphine;&sicdecaeterisdequibuseditisuntuariiemblematumlibri.HancrationemuoluitsequiParacelsusaueteribusacceptamanuductione,sednimiumineptiuit.CommentuseratLulliusquintamuiniessentiamsummedepuratamnobilitatamque.Eamuocaratcoelum.Huicdebebaturduplexastrorumgenus,erroneumnempe&stabile.Hocexanimalibus,uegetalibus&mineralibusperchymianpraeparatissumtumest.Itaqueastranuncupatasunt,quaecunqueaterreaimpuraqueconcretioneliberatainordinemessentiarumtranseunt,&coeloaffiguntur:Planetaeueropotissimumeaeessentiaequaeuiresobtinentmaximas,sicutpenetotiusmundigubernatioerronibuscoelestibusacceptafertur.Uiresaestimataesuntauxiliohumanaenaturae,inquaseptemprincipaliaapparentmembra,quibusquaeinmineralibus&reliquisessentfamiliaria;eaPlanetissuntaddicta.~~Sed&uniuersushomocumpassionibussuisaccommodatusestadmundummagnum,sicutolimastrologimundumsuperioremadanimaliumadhibueruntconditionemfingentesincoelouariaanimalia,partesquedextras&sinistras,cor&quaedamalia.~~Quodinhominecoeloquefactitatumest;id&incoelo&uegetabilibus.Hinctransitumestadmineralia,utitaomniscoeliuirtusinimadiffusarepraesentaretursuisrebus.Animaduersumautemest,quaequibusstellisessentfamiliarioraexpassionibus&effectis.Sol.HincitaqueSolpraefectusestcordianimalium.Coruinumrecreat&aurum.Platocordiitemtribuitpartemleoninam&calorem.Cumitaque&solinleonecoelestidicaturhaberedomicilium;hieroglyphiceinunodesignanturomnia;&quicquidcordialeest,idsolinum,&leoninum.Potissimumtameninautouoxhaesit.SedParacelsusetiamporrosibiaudaciamsumensadpluraextendit,idquepenesinediscrimine,Leouiridisilliestuitriolum,seuspirituseiusrectificatus.RuberLeo.NamruberuocaturSanguislacertae.Leorubeusmateriatinctureest,queartepyronomicaextribuscoagulatinunum,hocestlapisfactusexessentiaauri,argenti&hydrargyriphilosophici.Pergendumtiestinastrisreliquis.Luna.Lunadebeturcerebro.Lunaria.Quicquidhuicconuenit;idlunareest,utargentum,cuiusliquoretiamlunarianominaturLullio,quanquameasitherba.SputumLuna.Nominatur&sputumlunae,quodmihiuideturesseargentumuiuumexlapidefactum,cuiaccessitfermentumlunare.NonignotatibiestaccommodatioreliquorumPlanetarum.Mercurius.InMercurioquidpeculiareest.Nampraefectusnontantumhydrargyroest,sedomnihumoriaqueoexrebuselicito,itautsittertiumprincipiumchymicum,quanquamueteresLunaecrediderintaquarumdominium.Intercaeteraastrapotissimumaquilaspectabilisest,uocaturqueinchymicistumargentumuiuumphilosophicum,tumsalammoniacuspraeparatus.ParacelsusutituretiamOrientecoeli,&meridie.AliiCardinibus,Horizonte&aliis.Commutanturautemetiaminterseipsaelementaria.Inhomineomnia.Hincinhominedicituressequicquidestinmundexterno,sal,sulphur,Mercurius,uitriolumTartarum,&reliqua,undeParacelsusomnemsanitatis&morborumrationemexplicauit.Audiuiquiassereretnihilapudhuncautoremsuonominedictumextare,sedomniadesignarequiddamminerale,quodtamenmihinonfituerisimile,quanquammirificeconfundatomnia,&herbarumnomenclationesimprobepermutet.Ueteresphilosophiinsuaartehabentrosasalbas&rubeasinhortochymico,perquasintelliguntlapidemduplicem,unumadaurumfaciendum,quiauroestfermentatus;alterumadargentumcuiusfermentumargentum.Delunariaantedixi.Animaliaquoquealiquaadmineraleartificiumsuntaccersita,uelutiuespertilio&coruus,perquedesignaturnigredo,queMercuriophilosophicoinnatat:Coruus.Serpens.itemserperensquideuoratsuamcaudam,quiestsiccuspuluisimbibenspropriumhumoremanteadestillationeindeprolectum.Ethictitulushieroglyphicusetiamaliisoperibustribuitur,inquibuspaulatimirrorandosiccaparscogiturabsumerehumidam,&coagulare.Pauonis.cauda.Est&caudapauonistuncuocatacumelixinfermentatumincoagulationeinnumeroseditcoloresintrauitrum,sicutegoaliquandouidiinprecipitationehydrargyri,&auri.Namhydrargyrus,imo&cinabaris&stibiuminomnespeneseuertuntcolores,unde&metalla&eorumspiritustumuarietinguntur.Aliquiutuntur&columbinocollopropteremphasincolorum;aliquiiride.AuesHermetis.Sunt&auesHermetisipsispiritusmercuriales.Deleonesuperramonui.Lacertauiridisuitriolumest;Lacerta.Rubea,colcothoruelaquahuiusquaeuocatursanguis.Salamandra.Est&rubeta&salamandrafixaessentiaquaeinigninconstansest.EtuocaturtunclapisSalamandracumnonampliusestuolatilissedindomitusignemrespuit.Mittoanimalia.Numeri.Numerosetiamaccersiuerunt,imitatiPythagoricos,sicutGeometricasfigurasmorePlatonicorum.Itaqueaudiunturinchymiaunio,ternarius,quaternarius,millenarius,denarius,binarius,triangulus,circulus,quadratura&reliqua,quibuspotissimumestususLondinas.Numerisnoncontenti,transieruntadressacras,&quicquidibisimileestueldiciturcongruenter;idadchymicaartificiaestaccommodatum.Hincmonachioudinasnonsinepollutionediuinorumoraculorum,ChristiSaluatorispassionelapidisapparatumexplicant.AliiquicquidestarcanoruminGenesi,canticoSalomonis,Ieremia,Ezechicle,etceodeminquinantcrimine.Nonparsummagiaeest.Haeccrucesuariasqueliteras&ductuscontulit;haecHorizontestemporalem,eternitatis,EnsophliteramPythagorae&nescioquaealiaexmultisscientiiscorruptamaleque;adhibita.Suntautemhaeduaecausaesatisprobabiles.Namomnibustemporibusinopiaelinguaeuniussuccursumestcopiaaliarum,&licuitmetaphorisetidisciplinaeproprietatumcausa,sicutuidereestinomniartemechanica.Sedlicentianimiainuitiumabiit.Itaenimdeprauataplurimumestchymia&inobscurissimasconiectatenebras.Satiseratmetaphoricounounumdesignare;mododesignatioinusumueniret,&perpetuaesset.Attantumsibiindulsitlibertasfingendi,utomniaomnibuscomparatamillenominaadderentreiuni.Itaqueinnugas&perplexitatespenedemersaestchymia,hacqueansaextiterunttemerariisparacelsicislatebraesuae.Nonpossumomitterecausamhanctertiam,nempetemerariamimmutandilibidinem,dumquiuis,utsuumcelaretinuentum,quomonstrosiusexcogitauitnomen,eoplussibiplacuit:Idemqueobseruatumnontantuminuocibusipsisest,sed&inuocumcharacteribusseusignis,quaepeculiariahabetparacelsus;aliialia.UisusestDornaeus&ThurneiserusaliquidlucisuoluisseadscriptaParacelsicaafferreconscriptisDictionariischymicis.Sicuiplacetinilliushominislibellisuersari(uersandumautemestdoctisobueritatisexplicationemutuulgatierroresParacelsitarumrefutentur)ispoteritoperalexicographorumdictorumuti.Edideruntaliquietiamchiromanticasdeclarationes,&artemsignatamautoreparacelsoconscripserunt.Signaturererum.Hicquodcapitisimileest,caputanimalisnominatur,cuiusessentiadicitureiconferrepeculiariterutnuxmoschata,papauer,iuglans,etc..Itadereliquis.IoannemBaptistamPortampersecutumeiusmodinugasnonignoras.Asimplicibusintersecommistisnomentraxeruntetiamcomposita.Menstruum.Mensisphilosophicus.~~Menstruumuocaturliquor,perquemexreintegraextrahituressentiaseuastrum,proptereaquodmaceratioduretmensemphilosophicumdeterdeterminatumnontrigintaautquadragintadiebus,sedtantotemporequantointegrauirtusseponitur.~~Alcool.Uocatur&uiniAlcool,essentiaeius,seuexasperataaquaardens.Haecduonominainunucoeunt,diciturquemenstruumalcolisatum;illudexofficio;hocexmateria,quaeperfeculasuiniestpenetrantiorreddita;&alcolinominataobcalcemtartaridissolutam.Estautemalcoolpuluissubtilissimus,quemchymicinominantimpalbabilem.ItamenstruumTerebinthinatumestaquaterebinthiceuoleum:cinamomisatumaquaCinamomi,Melissatumatqueardensinfusionismelissae,autaquaehuius.Haecquiattenderitinchymicorumscriptis;facileassequetursententiam.Quodsitemeritasstolidainuocibusautphrasideprehensafuerit;iusserimremcontemptamabiicere.Quisenimuesaniascuiusqueeuoluerit?Siarssitconscribenda;elegerimprobatissimaquaeque&ueteribusprimumusurpata,diuturnoqueusuemolita.Nonitatemerariumfuitantiquorumiudicium.Nonquaeuiscuiuisimposueruntnomina,sedipsisuocibusplaerunqueartisarcanumquoddamcomplexisunt.Itaqueinillisexplicandis,&porrousurpandisestoperepretium.StoliditatesParacelsitarum,&nimiamlicentiamadcoruosablegarim.Haectecumuoluidechymicorumobscuritatecolloqui.Amaboteamplius,siquaenonsumassecutusextedidicero.Uale.Epist.Xix.DeNumerisquibusdaminchymiausitatis.AdUirumOrnatiss.D.M.GeorgiumLimnaeumMatheseos&astrologiaeProfess.Ienae.Quaenamtandemillaresest,Georgi,quamambitiosonominecirculiquadraturam,inquainueniendafrustrasudaueritArchimedes,quamimpossibilemexplicatucrediditAristoteles,nuncupant?Iureenimidextequaero,nontantumproueterinostrainternosamicitia,sed&obsingularemtuaminMathesi&Astronomiaeruditionem.Librum,nisifallor,deistoproblemateeditummemini,sedquiadoculosmeosnondumperuenit.LondinasPhilosophusdarequadratumcirculoaequalefacillimumessechymicoinnuit.Ategotamsumingeniotardus,utassequisatisnequeam.Tuchymiaequondamdedituseras.InteconcurritpraeclaraGeometriae,Arithmeticae,Astronomiae&chymiaenoticia.Sifauebis,proculdubioomnemmihiadimesquodterogo,scrupulum.Sed&denumerisquibusdam&Astrologicisaenigmatistuumdesideremiudicium.~~QuanquamenimPythagorasolimfueritinhistamexercitatus,ipsaquerestamuulgarisineafactione,utstatimintelligerentnumerososistossermones,atqueobidSocratiPlatonicononfueritdifficilenaturalia&EthicapraeceptahieroglyphiaGeometrica&Arithmeticadilucideexplicare,cummathematicaeartesipsiustemporefuerinttritissimae&tyronumexercitiafamiliaria:~~tamennostroseculo&mosipsedesiit,necnisiinterchymicoscabalistasinuenitur,&quidocerepoterant,maximedeprehendunturinuidiitaqueintricatiutDelionatatoreadipsasaenigmatuminterpretationesegeas.Sedcummultadeeademrequaeripossint,quiduelimatemihiostensum,paucisaperiam.Quadrare,circulum.QuicirculumquadrareuelitsecundumconsuetudinemGeometrarum,hypothesibusillorumartificum&instrumentisutiexartepotest.Chymicuslineisangulis,circulis,&similibusnonoccupatur.Quifitergoutpolliceriausitquaestionisexplicationem?Mittomaterialescirculos&descriptionestetrahedrorum.Mentecapiendumquoddamperfectumest,quodsimimistatcirculitotumrotundum,omniaquepotentiacomplectatur,quesuntinimaginemagnimundi.Hoccumdilatatur,inaliudsimiliterabomniangulo&latereaequaleperfectumqueabit,indequeiterumreditincirculumprioriprorsusconsentaneum.Fitergoexcirculariquadratum,&exquadratocirculareadamussimutrobiqueseruatarationeeademsubstantiae&perfectionis,cumaliasnecindescriptionibusGeometricisneccorporibustamexacteidfieripossit.Illudnihilaliudestquammaterialapidisphilosophici.Haeccumundiquaquesibisimilissit,totaqueadoculumaqueacontinensinsecertaproportioneomniaelementa,uimuegetalem,animalemmineralemquecomplexa:resoluiinprincipiaquatuorpotesttanquaminsubstantialeslineas,quaesuispunctisangularibusperfecteconiunctaequadratumconficiunt,nullanecmaiorenecminorecirculiamplitudine.~~Indeueroreuocanturelementaadnaturamcircularem,fitqueexquatuorynum,&hocestuniusindiuiduaequenaturaenecprincipiumnecfinemmorecirculihabens,cumquadratumexcirculopriorifactumdiuersitatemquandamrepraesentaret,sedconcordem&angularibuspunctisconnexam.~~Hocneergoestquadrarecirculum&adeundemreuocare?Certematerialapidisphilosophicitotaestuniformisinitio.Posteaemerguntquatuorqualitatestanquamexoccultoinapertumprodeuntes:fitquequodpriuseratfrigidum,humidum,posteacalidumsiccum:&hincliquescitdenuoinchaospristinum.Ideoueroextribusunaformaprodiit,quiautOstanes&Democritusdicunt,naturagaudetnatura,&sol,lunaMercuriusquephilosophoruminunumconspirantconsensuamicissimo.Ideoposteadisceduntinprincipiaquatuormanentefamiliaritate,quiaeademtriadiuersasobtinentfacultates,itautinunoabsqueactualisegregationetandemartepyronomicaemergantquatuordispositiones.Haecquidemitasehaberescioipse;sedutrumattingantmysteriumcirculiquadrandi,nondumsatpersuasumhabeo.Sediamaccipequiddamastrologicum.Nostiquibuscharacteribussoleantinsigniriaries&taurussignailladodecatemoriicoelestis.HieroglyphiaMercurii.IidemrepraesentanturinhieroglyphiaMercuriiphilosophorum,cuiusnotahaecest:◉Circuluscumpunctoinsicatsolemseuaurum,Semicirculusimpositusrepraesentatlunamcorniculatam,quostactoargentumindicatur.HaeduaeimaginesconiunctaenotamconstituuntTauricoelestis;cuiusparscorniculata,arguitcoelestemarietem.DicuntchymiciostendihachieroglyphiaSolem&LunamMercurioimmersa&inipsumredacta;exaltandaessequandoquidemartisexaltatiosolisest,taurusexaltatiolunae.Etquiataurussignumfoecunditatisest;ariesigneumprincipium;uoluntilloterminumindicari;~~hoccausamintusforisqueagentem,utillamateriapercaloremitaexaltetur,quoseruatacalorisproportionequaecongruitseminaliprincipio,uiseiconcilieturfoecundaadtransmutationemmetallicemateriaedispositaeinaurum&argentum.~~Quidtudehismysteriis?Inscientianumerorumadhucsintspinosiora.NumeriPhilosophici.Dicuntinartificioessemonadem,binarium,triadem,tentrandem,septenarium,denariumquoprodeatquinquagenarius,centenariusque,exquoiterummillenarius&deincepsininfinitum.Habent&proportionesuniusadduodecim&tria&alias.Quaternariuminternarioquiescereaiunt.InlibrisquiParacelsotribuunturfrequentiasunteiusmodiaenigmata,qualehoc:AenigmaParacelsi.Naturadeditremquandaminquaduotria,quatuormysticetanquaminarcaquadamsuntclusa&quiescunt.Ubimonas,dyas,trias&tetrasnominantur,quaesuoconcursuconstituuntdecadaaRomanisliteracrucissignatam,inquaitemmultumesthieroglyphiae.~~Deillauerorealibidicit,quodsitminerale,inquotressubstantiaeseunaturae,Mercuriusnempe,sulphur&aquamineralisinueniantur,&quodexistissitpernaturamcompositum,resoluaturquechymiapersuumipsiussuccumcrudum,quiinsuoautumnoinuiscereterraenondummaturuerit;~~occulteturautemibi&accedentibusastriscoeliadnaturam,prodeatMartio&successiuematurescat.Alibitalesnumeroshabet:siuelis,inquit,deunitateperdualitatemintrinitatemcumaequalicuiusquepermutationeperducere,uersusmeridiemteuerte,etc..Itemmateriatinctureestresuna,simespagyriceintelligis,quaeestresuna,simespagyriceintelligis,quaedetribusinunamessentiamarteUulcaniabire&manerepotest.EadiciturRuberleo,quiauxilionaturae&artificistransmutatseinalbicantemaquilam,utexunofiantduo,nesolisfulgorpostspagirumsplendeat,praeterduoinunoreseruatus.Itemdeproportionemisture;accipepartemunamadduas;&tresadquatuor.Alibi:capereliquorismineralispartesquatuor;salisrubeiterrepartesduas;sulphurissolispartemunam.Haec&similiainnumerisualdedicunturobscure,quemadmodumetiaminPlatonisParmenidedeuno&altero,&quaereliquaisautordenumerishabet.GeberuminuenisseAlgebramtradunt.Geniohuiusnoncarebit,quiistastricaseuoluet.Archimedesdenumeroarenaecommentatusest.Egonesipraeterarenasetiamstellasnumerarepossem,chymicaistaintelligerem.Sedfaciendumpericulumest.Iuuabitprodisserenus,sinondaturultra.Permonademunamremactusuoseuformaundiquaquesimplicem&uniusmodidesignaricertumest.Itaenimaffirmantartificesopussuumfieriexunomineralimetallico,cuinihilalienumautabsonumanaturaeiusaccedat.Itaquequicquidadditur,idamicumintimeesseoportet.Usurpanturquideminterdumetiamaliaextranea,utspiritusminerales,tartarum&similia;sedadpraeparandumsaltem.~~Namaurumdifficillimesoluitur,nisipriusspiritutartari,quemParacelsusuocatastrumuini,terfueritmaceratum,utitasepartemsphaeraecaelestes,hocest,secundummobileinchymia,quodinsecontinetsepartemmetallorumpotentias,tersitperagratum,quanquamperillassphaeraspossitintelligietiamliquorseumenstruumexessentiisseptemmetallorumconcinnatum,inquoaurumsoluiturter,&posteacalxeiusabluiturtartariarcanoseuspiritu,quofactoposteafacillimereseratur.~~Illamremunampotentiacompositamesse,indicantnumerireliqui.Diciturinillaessedyasseubinarius,quodegointerpretordesyndyasmopartiumelementarium,quarumunaapparetsicca;ParacelsusdocetUeteresappellassespiritushumidos&sicco.alterahumida;quaeetiamsegregandaesunt,&iterumcommiscendaeuincenteprimumhumidoposteasicco.Intelligeetiamsuperius&inferiusuolatile&fixum,dequibusdisseruitHermes.Sequiturtrias.Hancconficiuntcorpus,anima&Spiritus,Sol,Luna,Mercurius,Sulphur,Aqua,Mercurius;sicutipseloquiturexueterumsententiaParacelsus,quanquaminnuatillosaqueumprincipiumnonagnouisse.Quaternariusnumeruselementorumqualitatespotiusdesignatquamelementa;itemquatuoroperisdispositiones;duminitioesthumidumfrigidum;posteacalidumsiccum.Haecquatuormutantuicespersyndyasin,utduosintinaperto;duoinocculto.Sepetenariusarguituimmetallorum,queestinlapide,&deprehenditurpercoloreseuiquemetalloconuenientes.Perdenariumfitaugmentumuirtutis,adeoutprimaoperatiopraebeatuimdecuplam;secundadeciesdecuplaminunaparte;tertiacentiescentuplam,atqueitaporro,undeinfinituspeneexurgitnumerus.Numeriproportionalesincollationeobseruantur,utaliquandosumanturtresparteshumidi,&unasicci;interdumunasicci&duodecimhumidi.Interdumquinquagintasicci&unahumidi.Nonrarounasicci&millehumidi,autprouiribuslapidis.Aliquandoproportiononexprimitur,sedadarbitriumartificiscolligitur.Attendendumestquodtrinitasetiamsitinoperisrepetitione;&dualitasinmateriamenstrui,quaternitasinregimineignis;unitasinuasefornaceque.Londinasmeminitetiamaliorumnumerorumutoctonarii,quinarii,senarii,nonarii,etc.Sedhisuntobscurioresdependentesnontamexartisratione,quamartificissingulariconsideratione.Tempusconsideraturuarionumero:potissimumquinario,octonatio,quadragenariononagenario,centenario&sicdeincepsproutartifexoperatur.Nonenimsempercertipraescribunturdies,cuminstrumenta&operationisindustriaquin&materiaeapparatus,&modusartisuarient.Itadenouemmensibusplaeriqueloquuntur.Aliihosreiiciunt.Aliidiespauciores,aliiannospluresposcunt.Colorumapparentiasenariodiscernitur.Articulioperumdefiniunturoctodenario,tricenario&itadeinceps.Promateriaoperispostulaturauriunciapura,&fermentigranaquindecim,sicutaitaxiomaticaoperisdoctrinaturbaepraemissa.Septenariusetiamsoletobseruariinpraeparationeaquaecrudae.Sedsatisnugarumest.TuGeometra,Arithmeticus,&AstrologusChymicusqueinueniesplura,eaqueprotuasolertiacommodeexplicabis.Uale.Epist.Xx.DeQuoPhisophicoeiusquepartibus&essentiischymicis.AdUirumOrnatiss.D.M.GeorgiumLimnaeumMathematicum&Astronomumlenensem.~~NullamessenegotiationemnequehonestioremnequeDeoacceptiorem,quamsiueritatisamatoresperterrasmariaqueaduirorumsapientumemporiaappulsi,locomercimoniorumindereportentsapientiam,multarumquererumcognitu&iucundarum&necessariarumcompiam,autorestinepistolaadDionysiumPlato.~~Siitaquete,Georgi,cumaliiseruditisadiuerocrebrius,quimihiparatussitfructus,uides.Quopraeclariorisest,quoquehonestioreiusacquirendiconatus,eomemagisanniti&uiribuscontendereoporteresatisintelligis.Nequetumihihancmercaturaminuidebis,nectecompellariaegreferes.Bonumenimnullatangitinuidentia.Sed&libentermecumcommunicabis,siquidarcanaehabesscientiae.QuanquamenimPlatoiubeatDionysiocauere,nequidsapientiaecontractae&occultiorisadaureshominumdisciplinae&eruditionisexpertiumperueniat,proptereaquodnihilsittamridiculumpopulo;Hippocratesetiamsacramanifestarisacrispraecipiat;EtLondinasreligiosamadmodumaDeoueniampetatpropterdictamquaternariiinternarioquietem:tamencummefiliumdoctrinaeprofitear,&iningenuorumquibussecretailla,utaitPlato,suntmaximemirabiliadiuinaque,tribuessestudeam;necdiffidatLondinas,quinnominatamysterianihilominusabintellectumultitudinissintfuturaremota:nihilhaesitabis,sedquicquidhabesmerciumsapientum,idexponestotum.Fabulascarabaei&aquilae.~~NostifigmentumAesopicumdeinimicitiaaquilae&scarabaei,&quopactohicilliusiniuriassitultuscorrumpendooua&inpraecepsetiamexIouissinueffundendo,quofractisdeprauatisqueprosapiaaquilinagentisampliandaespepriuaretur.~~AccommodauitfabulamadchrysurgianchymicamLondinas,iussitqueagnoscerequaesitalbuminisouorumaqua;quodexuitellisoleum;~~quaecalxouorum,inquibusturpissimehalucinenturimperitissimiAlchymistae,quemadmodumBernhardidocethistoria,conquerentisseolimmagnocuiusdamsupercilioinductumfrustrainouisuulgaribusquaesiuisseidquodillisnoninest.~~EstautemmirabilisexpositioLondinatis.SuadetutartemdiscamusabHeliocantharis,quicertistemporumcurriculislatitandouiuant,(alluditadilludσοφὸν;λαθεβιώσας)quiqueuelintsuisiudiciisdesuoinimicosumiposseuindictam.Innuitutendumesseartificioscarabaei,quifimoseinuoluit,cuiusopedissolutumestouumaquilinum:deindecalcemeiuscumpuroalbuminetotoquetemperandam:temperamentumtotouitelliliquoreartificiosoordineoblinendum,uoluendoreuoluendoque,quomagnaouifiatmetamorphosisiamscilicetdisparente&quasiinuolutoalbumineipsoinipsouitellinosoliquore.Haecille.Tuncintelligisinterpretem?Quantumegoiudicononeratopusueniammanifestationispetere.Dictaenimindictasunt,sicut&illaPlatonicaadDionysiumde,regeomniumcircaquemsintcuncta,cuiusgratiaomnia,quipulchrorumomniumcausa;AenigmaPlatonis.circasecundumsecunda;tertiacircatertium.Certeaffectamusquidemillaintelligerepernobisfamiliariasedubiqueapparetdefectus&aqua,quodaiunt,haeret.Nonautemiudicoinconcinnamesseinterpretationem,necfefellissediscentesLondinatem,quodutaccipias,aperiamtibimentemmeam,inquesinumeffundamcogitationes.Quumphilosophicummodoinstrumentumapparatuschymiciest,modomateriaipsa.Nominisratioibiaformadependet.Qualemn.obtinetfiguram,quanqui&globosadepingat.Inmedioeiuscubiculumconcauitasqueestcapiendouitrophilosophicocongruens.Fitexlignoquernoorbibussectilibus&plicatilibus,utapeririclaudiquepossit.Materiaueroouumappellaturpropteranalogiancontentorum&partium.Sicuteniminouonaturaliuitelluscitrinusestmediumsortituslocum:est&albumencumspirituuirtutequeseminaliingrandinedictaambientibuscuticulis:sicutitemexouoincubatuuolucrisproditpullus,cuiusnutrimentuminitioestineademtesta;posteaueroforispetitur:itaestinmaterialapidisphilosophici.Omnespartesformaapparentaquea,seddiuersistamenaffectaeuirtutibus.Inmediooccultaturuisignea:inambituhumiditasaqueaactuexistit&spiritumprolificumcontinet.Aurumuitellusest,philosophorumMercuriusalbumen.Uirtusinutroqueprouocaturcalorefimiuelgalline.Itacoquiturouum,&crepitatrumpiturquecumdissoluituraurum&inliquoremeffunditurparteigneainnatante.Haecubisegregataest;calxouiuocatur.FitenimcalcinationesphiiosophicaperignemGehennaeseuacetumphilosophorum,quopactoscisdissoluiplumbumincerussam.Haeccalxtemperaturouioleoimbibiturque&unitur.OleumautemnihilestaliudquiMercuriusphilosophorumfactusexauro&argentoperdestillationemphilosophicam.Hicquiaamicusestcalci;utrumqueenimexunafactumestnatura:ideoeidempromptesuscipitcoagulatqueuna.SedquisestilleHeliocantharus?Heliocantharus.~~artifexnongloriosus,qualessuntilliuaninugatoresquiprincipesdeludunt&nescioquosillisThesaurospolicenturnefarie,sedtaciturnus,quisustinuitillammetamorphosinPlatonicam,&olimuisasibiincredibilia,nuncpostaetatemmaturam&experientiamscitualdecredibiliaessecerta&perspicua,quiqueuotumsilentiiHarpocratifecit,maximeadmiratusarcanamDeiinnaturapotentiam.Hincauulgoseseiungit&clamphilosophatur,quaeetiamcausaest,curnulliappareantinpropatuloartifices,nectabernaaurifabricandiaperiatucertoiudicioquodartemignoret,quisquismultauanetemerequedeeainaulismagnatumdeblaterat.~~Ecceconiectorem.Siscopumattigi,laboredocendisupersedebisuacabisque,sinminus,sudandumeritalacriter.Uerendumenimestneinuida&fugaxillaaquilatamalteouumponat;utassequinonpossimus.Nisifallor,utcoruihiantesludimur.NaminipsafabulaadditurIouemcurasse,uteotemporeouaaquilinaedantur,quonullicomparentscarabaeisirumpinonpotestouumnisihorumopera:hiautemnusquamtemporeinueniuntursuo,idquefatalidecretosummiDei,annonirritaspesomnisest;Quumsemenanimaliumquorundamestautpotiusseminarium.Animalipsumfoetuslegitimus.Siaurisemenlapisestcongruenscumouo;quidaliudinnuitapologus,nisiquodaurumnaturatantumfiat,nonautemarte?Artificenoncomparenteartisopusnonest.Postfestum,ubinaturaaurumperfecit,frustraprorepunt,sicutcantharitemeretuncinsidianturaquilis.Anadditamentumistudὐδὲνπρὸςχρυσουργίαν;NaturamanimalemspectatdecretumIouis,nonautemmineralemnecartemOmnesimilecumidemsit,desinitesseὅμοιον.Sedtuingeniosaexcogitabisdiuerticula,&laborantirationialiquodσοφὸνaccommodabisφάρμάκον.Uale.Epist.Xxi.DePrincipiis&elementischymicis.AdUirumOrnatiss.D.M.GeorgiumLimnaeumPhil.Mathem.&AstronomumIenensem.Nonimmeritomaximoinhonoreapudueteresmathematicefueruntdisciplinae.Geometriaenim&Arithmeticarerummensurauidenturesse,inquamintuitusomnipotensconditorsingulafecitadamussim.Quammirabilisestharmonicusastrorumseptenarius?Quammysticatrias?Nobilissimiphilosophorum,academiciueteres&PythagoraeiinexplicationenumerosaeGeometricaequesapientiaemaximeelaborarunt.ResistitquidemPeripat.princepspraeceptorissuiplanistriangulis,&Pythagoraenumerosconaturinfringere:~~atsiintellexissetomniaessentialiaesse,nontamfuissetaduersatus,quanquamegoputemnontammagistrisillisseopposuissehuncquamperperamexplicantibusdoctrinamdiscipulis,&philosophiamtotamadnumeros&figurasmysticasneglectautilitatepublicatransferentibus.~~Itanosopponimusetiamnumhodieillisquinumerisabstractisfigurisqueinsolitastribuuntexfundamantomagiaeperniciosaeuirtutes.Philosophorumsententiaedeconcretisseuessentialibusloquuntur,&arcanadiuinarumhumanarumquererumistahieroglyphia,representant.CoelumPlatoδαδεμέδραcomplectitur,quaefiguraconficiturduodecimpentagonisaequalibus&aequilateris.Crediderimipsummateriamquidemeiussimplicem,&undiquaquesibihomogeneamrespexisse,sedquaeuiresquatuornaturarumcomprehenderet,&simultriumrerumseminalecontineretprincipium.Pentagonumenimincludittrestriangulos,perquos,puto,ipsidesignanturtrespotentie,uegetans,sentiens,&rationemconferens;seuutchymiciexponunt,mineralis,uegetalis,animalis;autelementaillasulphurcum,Mercuriale,salsum.Itaiudicantspagyricumomniamateriataexduplicitriangulorumgenereconstituatprimum;~~eumadmodumueneratumesseistaprincipiacoelestiterrenoquedistincta,quanquambinariimultiplexpossitesseinterpretatio,&Platonislocuspotiusrespiciatmotumtribuselementiscongruum,&ἀκινησίανquaeestincuboterrae.~~Sedegotibiistaeuoluendacommitto.Eseniminnumeris&figurisexercitatior.Curterraesittributafiguracubicasenorumtetragonorum,quorumquilibetquatuorcomplectiturtriangulosaequilateres;curignipramis,aerioctaedron:aquaeεικσσαεδρον;tuoptimenoueris.Numerichymici.Nunccumternarius&tetrastumsintusitatiphilosophispriscis,iisquedesignenturinnaturaprincipia&elementadicta;dehislibettecupaulofusiuscolloqui.~~Omnisnaturacorporeadiipliciconstateoquemaximeuniuersaliprincipio,materianempe&forma,quaefatalilegeitasuntcolligata,utalterumsinealteroessenequeat,necalterumabalteroseparari,nisianalogiaautcogitationequadam,possit.~~InGenesi,philosophusadiecitσέρναν,uttrinonumeropefectoconstaretomnisrerumortus.Platoadhucaltiusphilosophatusantecoeliortumrationetriplicitriafuissestatuit,Existensnempe,generationem,&locum.~~Generationecomprehenditmotum&materiam,quam&nutricemeiusappellat,exquaprogenitaesintquatuorelementorumspecies,sicut&Aristotelesinmeteorisnaturamillamcoeloinclusamprimuminformemproponit,quasimateriaquaedam&potentiasit,quiagentecoelodiuersasindueritformas,factaquesitignisexcalidosiccomateriaeinfuso;~~aerexcalidohumido;aquaexfrigidohumido;terraexfrigidosicco.Numerusisteternariusetiamarrisitchymicis,quanquamressintmutate.Insaleconstituuntfoecundantemnaturamaliqui,idicutqueindeessenascendiuigorem.Terminatenimhumidum&formadonat.Uimitaqueplasticam&formatiuamsibiuendicareuidetur,idque;tumnutritio&accretioinanimalibuscomprobat,tumgeneratio.Nihilenimgigniturinterramariquenisibeneficiocalidisicciqueagentis&informantis.Materiapatiens,&omniumformarumsusceptiuaillisnuncupaturprincipiummercuriale,quod&aqueumest,&Mercuriitumcoelestistummineralismutabileingeniumrepraesentat.Hocterminatumabagentecalidosiccouitamcuiusque;&uirtutesdiciturcontinere,&uerusbalsamusessecui,quicquidessentialiumproprietatumreiinest,referuntacceptum.Sulphurcomplerecorpusasserunt&semencontinere.Triaelementa.Quianalogiasexplicant,intriplicemsubstantiammistadistinguunt,aqueamnempeterream&oleosam.Haecsulphurest:aqueamercurius,terreasal.InnutritioneprerogatiuamMercuriusobtinet.Namsulphur&saladiuuantiaperhibentur,undefiatutofficioperactotanquamrecrementasegregentur,quanquamnontota.Haec&similia,Georgi,nostiprolixedisputari&cummagnosupercilioachymicisuulgaribusproponi.Sednoncarentambiguitate,necsineiudiciocertodeterminatoquepossuntcomprobari.Ueterumprincipia.Paracelsusueteribustribuitquodtantumsulphur&mercuriumagnouerint;omiserintautemtertiumprincipiumquodinaquaiacet.Galeminnuitquiproditexdecoctaaqua,quiqueexcombustispercolationeaque&tabeterrearumpartiumaflammisuictarumfixarumqueelicitur.)Sedueteresdemetallicisdisseruerunt&adagenspatiensquerespexeruntpotiusquamadmateriaeheterogenian.Agens&patermetallorumsulphurnominatur.Eiusdeterminatumpatiensesthydrargyros.Utraqueuerononsuntplanesimplicia,sedmista.Itaquenecprincipiasuntprimum;sedcertigeneris,nempemetallorum.Necopusestsaleadconstitutionemsubstantialem.Eliciturquidemsalexrebus.Sedhocargumentononmagisprincipiumuniuersaleest,quamaliudquiduis.Siillaforentreruminitia,quaeartificiosisoperibusexmistiseuocantur;potioressibiuendicaretcaputmortuum&halitusuaporesque.Namhaecduopotiussuntultima.Uaporcumcoagulat,aquafit.Halitustransitinoleumautsiccamsubstantiam.Sedhaecposterioraesse,argumentoest,quiaexillisfiunt&inillaresoluunturdenuo.Addequodsulphureasalsaquesubstantiaetiamhocnominenonpossitesseprimumprincipiumrerum,quiamistaestutraque&crasinreisuaeobtinet,potestqueresoluiinelementa.Demitaquehocchymicisutistatriaproartissuaeproponantinitiis;quorumnaturainmineralibusmetallicisquesitmaximeperse;inaliisuerononnisisecundumanalogian:atprimorumprincipiorumnominenonacceperim.Suntenimprioraelementa.Necsatliquidademonstratioest.perignemchymicum.Hicenimuimaffertrebus,&transmutatcognatainidquoddeterminatumest.Naturaeratiospontaneamnaturalemquesolutionempostulat,inquanullumsitagensuiolentum,sicutinputrefactionecernimusnaturali.Quodafficiturualidoagente;suspectumdesimplicitateest.Estautemlexquaedamiudiciietiaminnaturalisolutione.Namnonquodcunqueperputredinemexistit,principiumest,sedquodsimplexest,quodquedummutatur,inhomogeneumsimplexabit,indequeredit,qualispermutatioestelementorum.Haecenimideoprima&simpliciacorporumcensentur,quiainhisstatusest,necdaturillamutatiosimplexinaliudquaminipsa,idquecirculariter.Ita&omnemistumcumcorrumpiturtotum,noninsulphur,salem&mercuriumfacessit,sedinaquam&συστοιχα.~~Sichymiciartemsuamnontransiliunt,donabimusillatriaproprieeorumdiscipline,sicutanatomicisconniuendumestdumsimilariamembraproelementishabent,itaquefaciendumetiaminGrammatica,Geometria&reliquisscientiis,quarumquaelibetsuisutiturelementis.~~Agnoscunthocipsumetiamartifices.Namexcorporibusmistiselementaquatuoreducunt,depurantque,quorumtamennullumestmercurius,sal,sulphur;nequehisnominibusdicitur,sedignis,aer,aqua,terramoreconsueto.Porrounumquodqueelementuchymicumtriumestgenerum,uegetalenempeunumaliudminerale,aliudanimale,exquoipsoitemintelligimus,haecapriscisnonproomniumprimisfuissehabita.Mineralianoninmististantumaliisinueniuntur,sed&seorsimipsasuntcertamistorumspecies.~~Uegetale&animalenonsuntnisiinmistisκαδδύναμιν,indequeuelarteuelcolorenaturaeeducuntur,autpotiusfiuntpergenerationemexaliiscorruptis,quanquamegoanimalesulphurcomprehenderimuegetali,nisiquisdistinguereuelletplantali&animali.~~Uegetaleeniminestetiamanimalibusnecquicquamfitexillisquasuntanimalia,sedquanaturamuegetamhabent.Lubetextequaerereessentiaeperfectaeadquodnamreferanturgenus,cumininillisnullumprincipiumsitsolum,&tamenartesintextractae.Nonmeraprincipiafieriachymicisdices,sed&aliasessentias,quarumquaeuispossitilliprincipioassignari,cuiusnaturamhabeatampliorempraestantioremque.Argutumresponsum.Sedspiritusquonampertinent?Aliioleaeosnominant,aliiaquas.Necsuntsinesale.Annonrefertquanamquiduissitfacieuultuqueexterno,modoaestimeturexnaturaeproprientate?Itaquesaleritetiammuria&aquaregia:Mercuriusacetum&turbithminerae:sulphurtumcinabaris,tumoleum.Atinmercurioeratbalsamus.Hicautemoleosaestnatura.Nonitaquequoduispingueeritsulphureum.UellemmihihuncscrupulumtollerentParacelsitae,quorumistasuntcommenta.Namexprincipioruminuentione&explicationeillisnihildebeturpraetercorruptelas&inanesnugas.Est&aliudquodscireuelim.Cumenimomnisuirtusreiinillistribusrecumbat,annonfassitutquaternarionumeroomnissubstantiachymicacomprehendatur,sitqueomnisuelmercurius,uelsal,uelsulphur,uelessentiaintegra.Siaffirmareuelis,nonabsurdumstatueris,modocertumessettriumprincipiorumfundamentum.Uereorenimneaer&halitus&capitamortuasibiquoquealiquiduendicent.Aliaschymicicumelementaeducuntnontamconsistentia&facieexternadiuersa,quauirtutibusistumobseruantnumerum&aquosumliquoremaquaenomineflauumaeris,rubrumignisdesignant;terramautemrepraesentantpuluerequodamcoagulato.Sedhaecuariantindiuersisgeneribus.Annotoobiterillatriaetiamdistinguimedicina,nutritione&excrementisutquoddamsulphursitmedicamentosum,quoddamnutritiuum,quoddamexcrementicium.Nullumtamenhorumperseest.Quidenimchymiaecumexcrementis?Primamuimnutriendiassignaruntpartimercuriali.~~ItaqueParacelsusdeprauansetiamhancsententiam,utsolet,scriberenonestueritussalem&sulphurseparari,alereuerotantummercurium,quodabsurdumestsianimalia&plantaeconstantexillistribussimul,nequetamenuegetaliasecernuntistamanifeste.~~Sedfortassis,inquient,exmercuriosolosecundumcorpusconstareres,reliquadesignareuires.Namsulphurmetallicumestutstannumquodcupromiscetur,&formantisseminisqueuirilisrationemobtinet,quanquamParacelsiciconfusoreseicorpusaddicant,&saliformatiuumfiguratiuumquedonentofficium.Siitadicent;uideantquomodotriaexmistissecundummateriamseucorpuspromittant.Anσοφὸνexdistinctioneφάρμακονuulnussanabit?Philosophussaneelementaaliquandocalorehumoreque&reliquisqualitatibusdesignat,idqueinlapidisgenerationeetiamattenduntchymici;aliquandoaerem,terram,aquam,ignemuocat,sicut&spagyri.Itauidentursulphur,sal,mercuriusinterdumcorporaesse,interdumuirtutescorporeae.Sicorpora;exhisantemisturamsecretis&coeuntibusfitmistum,sicutphilosophusexaqua&terracorpusmisticonstituit.Uelimtamentuncintelligipotiusanalogica,quamsynonyma,quaeinnaturaseparatimexistuntpraesertimextrametalla,quorumratioestalia.Siuirtutes;cumhissubstratasintelementaalia,facileestquoduisexquouisconficere,&interdumseparare,interdumnon.Inueniasapudchymicospraeterdistinctionemillam,etiamalias,utquodmercuriusaliussitcrudus,aliuscorporum;quoddemineraliaccipitur;itemaliusphilosophorumquiestexcrudo&corporummercurioconflatusartificiose.Est&uiuus&extinctus;hocqueuelpernaturam,uelartem.Salitemplurimashabentdifferentias,dequibusiamnonuacatuerbafacere.Egotehaecconsiderare&ualereiubeo.Epist.Xxii.DeUsuPrincipiorumEtElementorumapudchymicos,&praecipuedepyronomia.AdUirumOrnatiss.D.m.GeorgiumLimnaeumPhil.Mathematum&AstronomiaeProfess.OMagnaefideihominescopernicianos.Quidenimcrederenonpossunt,sicoelumstare,terramueroingyrumducipersuasumhabent?Aequanteospenechymici.Hienimpyramidemignisadcubumperducunt,&cubumterraepermutantuicissimilla.Mobilibusmotumadimunt,sessiliadonantalis,faciuntqueuolatilia.Nonmirumest,hominesnasciuolucres,quando&coelumipsumincontrariamadigerentspeciem,nisiremotiusabollisesset.LapidesAmphionisalites,&quercusambulonesabsurdenisisuntconfinxisseueteres.ChymicuseratAmphion.Mutarenaturasrerumpoterat.Desinatmirariimperitia,&suosensusolidamrefellereueritatem.Spagyricoterrainaquamliquescit;aquaaerepermutatur,&indeaethereamassumituelocitatem.Sed&reditingyrumtransmutatio.Fiuntelementaexelementiscirculo,quanquamadAmphionisfabulamexplicandamnonopussitchymia.Cumlapidespluit;discimusexaereillosuenire.AsychisrexAegypticelebremelateribuspyramidemfecissetraditur,collectolutoquodexperturbationestagnicontisadhaesit.QuidsiAmphioniimuriepuluereperaeremductoconcretoquefuissentexcitati?Nimisplebeiaestdeequoreoitinere&naualioperasententia;nimisitempingue,quoduisapientiaepersuasisaxeihominesincoetumcoierint,&iussaexecutilapidesperaeremcomportarint.Miraculiquidsubessecredendumest.Ideoque&magiaeautoremdamnant.Sednosiamilluminterpretemurchymicamagnificentia.Facithecelementaexelementis&mistis,iterumqueinuultuspristinosmutat,tumadmirabilesillos,tumaliosusus,dequibusquidobstat,quinadiiciamplura?Utartuabeneuolentiacumlicet.Scischymicorumprincipiaaccipibifariam,sicut&elementa;interdumscilicerσυνωνύμως,interdumὀμωνύμως.Synonxmasunt,cumignem,aerem,aquam,terram,&quintamnaturam:itemsalem,sulphur,&mercuriumperindenominant,intelliguntque;acnaturaepersecontemplatores.Aequiuoca&analogamodoipsasformasqualitatesque,ut&apudAristotelemdesignant;modoresconcretasconsistentiamautuimelementorumobtinentes.Itaquecalidumsiccumcumest;ignemappellant;humidumfrigidumaquam&sicdeinceps.Quoditemphlegma&humoraqueusexsolutioneprodit;proaquahabetur;quiliquoraereusaereusproaere,igneusproigne,terreuspuluisproterra,depuratissimanaturauirestotius&proprietatessecumuehens,proelementoquinto.Itaest&deprincipiis,salenempe&congeneribus.Nonenimsemperuiuitmercuriuschymicus,&uoluiturquopactohydrargyros.Congruuntautemterra&sal;aqua&mercurius,aerignisque&sulphur,quanquamaliquichymiciignemrepudient,&uttriaprincipiaita&elementatotidemagnoscant;aliquiignemseruent.Differunttandemetiamgraduuirtutis,&commistioneseucontemperatione,dequibusnuncnonestdicendilocus.Ususomniumgeminusest.Autenimadartisoperatanquamseruitiaaccersuntur;autexternenecessitatisgratia,utadmedicandum,ornandum,permutandum,aliasqueuitesustentationesconcinnantur.Dehocnoncuroinpraesens.Aquaechymicaenonraromenstruiuicemsustinent,eodemmodoquoRhabarbariessentiaperaquamendiuiaeextranitur.Aliquandoacrimoniaetemperandeeluendaequeadhibentur,utincalcinatispersales,ignes,aquasfortes,&similia.Sed&queuisaliaqualitasperegrina,quaeinterpraeparandumaccessit,abstergiaqueoelemento,potissimumexuulgariaqua,aliquotiesextracto,solet.Estquandoperphlegmaessentiaigneaaereaque&terreasalsedoexcapitibusmortuisexigitur.Namaquaueleleuatsecumaeremignemque,licethocnonpossitfieriinomnibus;ueleluit.Estquandoeiusdemoperasoluimus,diluimusquecoagulata.Reliquosusustaceo.Aerministratrarius.Ubipenetrantioruisrequitur,autquaedamcorrectio;seruit.Alioquin,cumbalsamumferehabeatconiunctum,ipsesibifinisest.Terraitemministratinacuminibusaddendis,ueluticumuiniessentiaadfrangendumaurumaccommodatur;autspiritustartariautsalingeritur.Quintanatura&maximedominatur&ministratmaxime.Nam&principalieduciturfine;&adessentiasaliaseliciendasadhibetursicutnotissimumestdeusucoeliphilosophici,cuiaccommodanturastrachymica.Nontantumautemidprestat,sed&rectificat,corrigitqueadmistionesui,siquodinexpugnabileestinpertinacibusuitium.Interprincipiachymicasulphurmaximeadcompescendumcoagulandumqueadhibeturmercurium,quodtesecundumanalogiaminaliissimiliteraccepturumconfido.Est&ususaliquisinseparatis.Namquidammercuriussoluitcorpora;quidamcoagulatinlapidem,cuiusestmateria;quidamnutritinfantem;quidamestmetallicaetransmutationismateria:Necunusubiuisestaccommodus.Quichymicumperitumuelitagere,circumspicietubilocumhabeanttumγνίκωςmineraliainmineralibus,&haecinuegetalibus;tumei¬δικῶςquaenammineralia,inquibusmineralibus&uegetalibus,idquepropternaturarumconsensumdissensumque.Nonautemusurpatchymicustantumelementaartislegibusadaptata;sed&externa.Inaerefrigidohumidosoluitcalcessalesque;interraputrefacit;aquaeluit,soluit,mundat,praesertimpluuiaubisynceritasrequiriturexacta.Temperateorundeminteruentuetiamignes,undecineres,arena,balneum&caetera.Ignigaudetmaxime.Hicpraestantissimorumoperumministerest,utquanquamOrimasdasitolimuictusabhydropicoaduersario,nihilominussacermaneatspagyro&suomodouenerabilis.Eiusdecreta&leges,undenataestpyronomia,nonfacilepercensueris.Unainstaromniumest,utnempeutarisproreisnatura&operisfineingeniose;quodnisit,cumintendipossituiseius&remitti,abutroqueextremo&ignominia&damnumestpraesto.Undepistores,coqui,metallurgi&reliquauulcanifactiosuntartificesnisiabignisindustria?Nonuniusestmodiignischymicus.Estigniscoelestis,isquepotissimumoccultus,necnisieffectusuaenaturaeconsentaneodeprehendendus:estelementaris:aliusἐνδυνάμι;aliusἐνεργείᾳ.Flammeusprunarumaliorumqueignitorum,&quiferuoraccensusquehalitusincremiisest,oculisetiampatet.Sed&calorquiuisappellaturignis.Philosophicumignemuocantquielegesapientisoperationiscuiquepatientiestdeterminatus,&genesisubseruiensnonaberratascopo.Inhocestquidamuaporosusnominatus,quiinoperelapidiscalorestinuisibilisinspirituhalituueattemperatoconsistens.IgnemGehennaedicuntesseinhydrargyro,proptereaquodmetalla,&inhisaurumflammisinuictumdonet,itaqueaduratutinfuliginemsoluatur.SedignisStygiusestetiaminaquaStygia,quamacutamfortemqueappellant;estinlixiuiis&horumcoagulissaleque&similibus.Ignistriumfilorumualdeestmoderatus;languidiorilloignisunius&duorum.Itaautemappellanturhigradus,quasiintelligaturcalortantusquantusfitincensistotfilisceraobductis.Reuerberatoriusest,cumflammareciprocantem,reflexaquam.Circulatoriusplerunquenuncupaturis,quiuaschymicumamplectiturcirculo,aggestisundiqueprunis,seuincensamateria,utfitindestillatione,perdescensum.~~Artificesobseruaruntquatuoreiusgradus,interquosprimusestlenisadmodum,&uocaturignisfimiuelbalnei,quanquametiamaliiscompararipossitrebus,utfoenomadefacto,gigartis&similibus,modononexcedatuimgallinaeincubantisoua,excludentisquepullos,autcaloremhumanum,qualisestinsinunostrocumualemus,seuquoomninoueristemmporegignunturplantae&animalia.~~Quidameocircumscribuntgradum,quoliquatumplumbumnecampliusefferuescat,necconcrescat,quoqueinfansinuterogignitur,autpalmamanuspersecalet.Hicaliquandoplaneestuaporosus,utinfimoperasbestumpraeparato&aliisexhumectationeincalescentibus:interdumfoueturabalioprincipio,nempeautasole,autflammasicutcumadfornacemquidmaceramus,autbalneumfouemus,quopactoetiamlapiscoquisolet.Potissimumduplexcatinuscinereus,quorumalteralteriimponituritautaltercucurbitamcontineat:Interuenitnonnunquamuassimplex,duplex,triplex&c.Sicutinaliis;undeindiplomate,triplomate,etc.coquereest,cumresinualepeculiaricontentaeseuaquaefimoueimmittuntur,seuincacabosuspendunturutuaporeferiantur,etc.Esthicinterdumsiccus,interdumhumidus;&inbalneocanthari,&csuntinusu,quanquam&misceriistaqueant,etc.hocest,halituosusueluapidus.Ibispiritusigneidominantur;hicaquei,utcumsupermustoferuenteperagiturcoctio.Halituosusplaerunqueinteruentucinerum,&similiumprocuratur.Solcalxuiuaignisstupharum,fimetum&similiaplurimumhicaccersuntur.Multipliciingeniomodieiusextiteruntmulti.Ususcoruminprimalapidisgenesi&lactatione;inrectificationepercirculationem;inputrefactionesolutionequenaturali;insubtilissimapartespirituumsegreganda,inalterando,&similibus.Uidebitartifexquousquesibisitelaborandum,&quomodo.Hocignimultaassequetur,quaemaiorenunquam.Inhocmaximaestadpeccandumprocliuitas.Solethicgradusetiampraemittireliquisinomnipeneopere,nonmateriaetantumcausa,sed&uasorummodice&sinenoxasiccat,&corruptiuamhumiditatemtollit.Eleuatetiam&separatea,quaealiasnequeunt.Attendendumautemhuncetsileuissitrespectualiorum,gradustamenadmittere,quorumnonomnisubiuis,necsemperlocumobtinet.Scribidiciuenonpossuntomnia.Quinequitrerumnaturamcumagentecausainproaeresiadfinempraestitutumliquido&industriecomponereregereque,uixquicquaminartepyronomicapraestabitlaudati.~~Secundusgradusignisestcinerum,abhisappellatus,quodplaerunqueaccessucinerumadministretur,quanquampercineresassequamuretiamgradumprimum,&nontantumhossed&aliausurpemusmedia,quopactoconstatfimicalorem&similiumeodemexcellentiaeperduciposse.~~Moduseiusest,utmanumsateuidentercalefaciat;nondumtamenadurat.Tertiusestcumlaesionemanifestapersesineunguentoautmedicamineadhibitaemanus.Uocaturignisarenaetumquodhaecplaerunqueinterueniat,tumquodsolidioresubstantiacaloremconcipiatadurentiorem.Locoarenaescobsmetalloruminusumuenit.Uasalutosuntobducenda,nisiquissatisfirmahabeat,autindustriepergradusprogredipossit.Ulstadiusaithuncessesummuminoperibuschymicis,quaegenesinartificiosamspectant.Gradusenimquartuscorruptiuuspotiusestpropterexcessumcaloris,&inapparatuquorundamfixioneultimaexamine&aliisremansit.Multorumcalcesfiuntillogradu.Quodsinonγένεσινessentiarumspectes,sedomneopuschymicum;nonpotestexcludiquartus.Omninoinaquarumfortiumspirituumqueextractioneexmineralibusfortitercommistis,necessariusestignisultimus,isqueinterdumetiampluriumdierum.MagisitaquerespexeritUlstadiusaduiniessentiam&uegetalia,astraqueilliaffigenda.Ignispotentialisestquidemcertarumoperationum,&eaperagitquaeuelabactualiomninonon,uelnontambenepoterantperfici;interdumtamenetiampraestateadem,ut&inchirurgianotumest.Aurisulphurabignielementariproduciposseuixcrediderim,cumeliciaturabigniGehennae;atabutroqueerubescit;stibiumcalcinaturabutroque&ficinaliis.~~Admittit&hicgradusquosdampraeterquamquodmagnamuarietatemhabeatingeneribuscertissecundumσυγκραοίανκαὶί¬διοπάθειαν,dequibussidisserendumcopiosiusesset,inquantumponduseuaderetoratio?~~Requiriturinomniactusaliquispraeexistens,homogeneus.Nihilenimseipsumdepotentiainactumducit.Multumautemrefertquomodoactuetur.Idautemitadisputantphilosophi,&chymiciinopereexperiuntur.Sedegotibiproblemapropono,quodigneingeniituidissoluas,&quintamexeonaturamelicias.Cumaquachrysolytosseuregiaaffunditurhydrargyro,autstanno,aliiuemetallo,imo&marmori,perindeutacetocancrorumlapilliautastroiteslapisimmissus;statimexseipsacaloremconcipitferuescitqueadeoutsimanuteneasuitrumnonparumcalorispercipias,idqueetiamcumutrumqueactuestfrigidum.Siignisinpotentiafuisset,absquecalorisenergianonapparuisset,perindeutaxiomaphilosophicumsonat.Iamautemneulloquidemcaloreferuet.Sednequeactucalidumestullum.Exhypothesienimfrigidumsumitur,δυνάμδθερμόν.Quifitergouttantumincalescantmutuoamplexu?Dicessubtilitatemsubstantiaeactumhabere.Haccumseinsinuatliquor,soluiturcompagesinquespiritum&calcemcomminuiturcorpus.Hocsineattritufierinequit.Attritus&rarefactiofomescalorisest.Ethincquodiutiusinseagunt,eocalidiorfitmateria,usqueadstatum.Ualdeprobabilehocresponsumest.Ategotibioppononaturamacetiaffusipuluerilapillorumcancri.Siistacausaesset;cutnon&naecincalescunt?Inalbestopoterasἀντιπερίστασινprimamindicaredicensexfrigidaenaturaintrorefugere&congregaricalorem,quimoxeluctatusuiresostentet:esseautemincalceuiuaseminariumquoddameius,&spiritumdispersum,quinonsentiaturactupropterimbecillitatemexdisgregatione:inunioneacontrarioapparere:quispiritusubiuetustatecalcisexpirauerit,simulsustuleritcalorisfomitem,undeinueterecalcenoneuenitidem.Demtibiistud;atumnonestsimilisratioinmetallis&aquaregia.Anetiamobattritumexeuntiumspirituumincalescitlapiscancrorum&similia,sedpropteracetifrigiditatemmaioremnonitapercipitur?Itaqueactumomninopraeexisterenecesseest,siueissitsubstantiahomogeneus,siueeffectu,quostatimgignisubstantiaqueat.Philosophuscerteconcluditarguterarefactionem,attritumque&motumcorporuminterseetissecaloriscausamprocreatricem.Quaecausaattritumfacit;~~eaitemcaloremprouocat,idqueinualdeactiuistantaperagiturceleritate,utmomentaprogressuumdistinguinequeant,sedstatimutunumoperatur,alterumsimuluideturexistere,sicutglobibombardarum&fulminasimulsentiri&ferire.~~Differentiaautemgraduumestexsubtilitateagentismaioreminoreque.Etpatientisprocliuitate&spirituumfoecunditate.Quaeignauiusobangulosobtusioresagunt;effectumincaloreassequunturimbecillius.Sedhaecadphysicos.Gradusigniumpotentialiuminaquisfortibusindeaestimes,quodquaedamsitquaenecargentumnecaurumcorrodit;quaedamquaeomniapreteraurum,quaedametiamaurum.Spiritutartariputantsulphurdistinguiincolorem&corpus,hocesttincturamextrahi.Hocnonassequarisaquaforti.Spiritusuininontangitaurum,utnecaquamellis.Atsiexasperauerissalefecularum,nonparcit.Itaquegradusdiuersosetiamineodemanimaduertas.Mirumestquiacetumradicatum,succusberberum&limoniorum,quin&spiritusuitrioli,quaenonuerenturautoresnaturafrigidapronunciare,idempossint.AnconfugiendumadilludGalenicumest,quodnaturaconfuderitinhisigneaspartescumaqueis,quaecumsintsubtiles,adiuuentillasinpenetratione?Spiritumuitriolifrigidumcenserenescioansitmagnaetemeritatis,nisiuelisetiamoleumsulphurisseupotiusaquamexspiritucoagulatamparicensuhabere,quodquiputat,nonestmentiscompos.~~Possumusautemillumsulphurisspiritumtammitemreddereutnihiluiolentius,necaliudsapiatquamdepuratumlimoniorumsuccumautacoremcitri,quanquamnigerilleeximpurosulphureelicitus,siinfuderismanui,addiderisqueparumspiritusuitrioliauttartari,tamuratquamignis.~~Sed&hecexorbitant.Potentialibusannumeresuimlixiuiorum,quae,capitellauocantur,&uirtutemultumdifferuntproutplusuelminusignearumuehuntpartium.Sunt&globisaponumaliiqueexigneorumcontemperationefactiadeomirifice,utquidaminaquaardeant.Sedquidrefertignessciremultosnisiutendiindustriaualeas?Inhactantumestmomenti,utetiamininopiaplurium,inueniasconsilium,sicutcuisoldeest,isconfugietadfornacem;cuiligna&prunae,isfimumcompellabit;cuinonestfimusisuteturflammamolli,&sicaccommodabitetiamferequoduisagenscuilibetpatienti.Succeditingeniumnaturae,&hancnonraroexuperat,quopactoAegyptiidefectumgallinarumcompensantclibano,&cuidesuntligna,iscalescitacespitepingui.Utiturautemindustriusartifexadignembeneadmouendumetiamlocorum&temporumcommoditatibus;utiturfocifornacumque&materiaeseualimentorum,quin&uasorumdexteritateadmagnum,paruumautmediocremcaloremproducendum.Locusconclusus,&abaerisiactationetutuscalorem&multiplicat&seruatfideliter.Loquorautemdesituergasterii.Fumistamensuusestrelinquendusmeatus.Inaperto,uixmoderandiignispotestasestpropteraeriscrebrammutationem,&allapsumcopiosiorem.Itaquehicplerunqueflammaestuiolentior.Nondeesttamenconsiliumingenio,ubideestcommodior.Inlapidemonentartifices,uttabernaUulcaniaeconspectuaccessuquemultitudinisremotasit.Sedhocnihiladignem.Temporumconstitutionesobseruanturpotissimumrationecaloris,frigoris,flatuum&tranquillitatis.Coelumsuperigniconsulere,ineptumest,nisisoleutiuelisquiquopropiorestnostrouertici,eorectiores&fortioresdeiicitradios.Hyemisexternumfrigus,nisialocisituremediumpetas,&instrumentorumaptitudine,fortiorem;aestatiscalordebilioremposcitflammam,sieamnonadopus,sedadignisconditionemreferas.Nonabsurdehybesnumergastulumsubterraneumfacias;aestiuumapogaeum.Flatusinaequalitatempariunt.Haecitaquetemporasuntincommodiora,nisioccurrasarte.Fornaxnoncontemnendamrequiritsolertiam.Sieabenefueritdisposintam,ompusprocenditrecte.Sinminus;inquinasrem,noncoquis.Estautemcertarumoperationumcertaforma.Aliterconcinnaturreuerberatoria,aliterdestillatoria,descensoria&sicinaliis.Omnesautemrespiciuntcommoditatemoperissui,cogentenecessitatealienafornacealienuminterdumperagituropus;sedattendendumestdiligenter.Nonquiduisubiquefitbene.Nondesunttamenquipreterremfurnisluxuriant.Adingnemquodattinet;quaelucindaest,seumultisforaminibusperuiaadhibitamateriaualidumcalorempraestatcaeterisrespondentibus.Sietiamfollesintendas,caloremaugeas;siremittas,minuas.Fornaxclausaintotum;intermoriflammamcogit.Aliquodsemperspiraculumrelinquinecesseest,nesuffoceturignis,&alimentipartedestitutusmarcescat.Gradusquoqueinpotestatebeneconstructifurnisuntmateriaeadem.Namconis&ualuulisexemtilibustubuli&aditusacrisplusminuspatescunt.Undesubrepitaerintenditurqueautminuiturspiritusprolibituartificis.Estaliquidmomentietiaminsitueiussecundumregionesmundi,autprouinciae.Estaliquidinlaterum,tecti&pauimentispissitudine,procliuitate,tenuitate&similibus.Spissalateracaloremfideliuscontinent.Itaquehyemesoletfurnuscrassiusoblini:aestatetenuius.Amplitudopropabulo&quantitateignisest.Uastafornaxnonimpleturiustocalorenisimateriasitgrandis.Sed&tuncoperisesthabendaratio.Siiustoangustiorest,uasaueromagna;nonassequerisoptatumfeliciter.Fornaxteres,&leuicementointusprobeinducta,promouetuimignis,&incentrumcogit:Angulosanoncoercet.Attende&catinisitum.Uidiquaeillumpeneinmediumfornacisusqueadostiumpropendentemhabebat;uidicuiusuastitaspeneimplebatlatera.Uterquesitusestuitiosus.Nonenimoperarirectecalorpotest.Quifurnicratemhabent,sihaecestrecteperforata;opericonducit.Foraminagrandiora,autangustioraimpedimentosuntευτυγίᾳ.Cernimushocinnaturaeitemconatu.~~Egoprofecto,curnonperueniatillaadultimummetallorumubique,plurimumdeberiergasterioputo,&natiuaefornaci,quorumuitiumcalorem&uimagentemdeprauat,necmateriaeprodest,cuiusmotumintercipit,spiritusquefoecundoscitiuselabisinit,quamoptimumformarint.~~QuiplumbumcandidumSlacceualdaefodiunt,artecompensantnaturaedefectus,&nonraroobiectismuriscaloremministrantemcoercent.Sedistamitto.Infurnulosapientumpeculiarequidaduaporosiignisartificiumspectatur.CognosceseiusrationemexRupescissa.Circapedemcinerariumest.Huicincumbitcratesmediocriterinmediosaltemperforata.Posthancestfocusquantusproopere,quoddefinituruncia,satisest,quiquehyeme&aestatepossitsecundumlaterumspissitudinemmutari.Focumterminatlaminauniusincentroforaminis,quodinteruenturegularumlaxatur,autstipatur,proutopusestcaloremultouelpauco.Ibiestergasterioncontinensarcanorumtripodem,cuiuscrurasuntuinctalamina,utrectaollamuerberetflamma.Tripodiinnititurouumsectumprocatinocinerum.Hocintusclaudituiolamseuouumphilosophorumcumuitellouitello&albumine.Summuslocusestcoelumcumforamineexploratorio.Faciuntomniaadcaloremsuppeditandumiuste.Namincalorisadministrationetotapenearscomsistit.Estinfornacumconstructioneetiamuigilantiae,&somnolentiaeargumentum.Quiperuigilare,autministristalibusutinequeunt,furnosacediaeconfinxerunt,adiectaturri,uelcanaliadlatusfoci.Replenthunccarbonibus,insummoarenauelferreotegumentostratis,utinlocumabsumptorumpaulatimdeferantur.Infurnophilosophicoignisluminum,uelcandelarumautlampadumadhibetur,succurritquepigris.Sedadigniumpabula.AgnouitpridemetiamMacrobiusnoneundemignemcaloremueabomniprocederealimento.Agnoscunt&Halensesmei,quibusdurabilior&acriorsalefficiturdensorumlignorumpraesidioquamstipularum.Chymicusconsciusdiuersitatismateriarummollemflammammaterialeuipascet;acremrobusta&densa.Constantiusardentcarbones,querni&fagiuiquampicei.Sednonsoliditastantum&raritasrespiciendaest;humiditas&siccitasmultitudo&paucitas&similianonsuntomittenda.Flagransignislucide,uehemensest.Itaqueinreuerberiopotissimumadhibetur,utinfornacibusuitrariis.Quilenemcaloremdefiderant,sinihilinterceditinteruas&focumraraspaucasqueadhibentpruuas,qualesputria&salicespraebent;autamilitibusmutuoaccipiuntstuppasintortas:autcandelastenuesaccendunt:autuiuasprunassubiiciuntiuniperorumcineri:autlignorumxesmataurunt.Aliquibusadmomentaneaoperaaquaardensadhibetur.Nonnulliexiccatosfimosmoreserramentorumpedetentimserpenteflammainstruunt.Saxonumhocestfunesstramineosollaecircumducere,&feruenticineriadmouere.Paulatimeniminflammantur,&assationesperficiunt.Meridionalesadcamelinumcoquunt.Nonnullisoperibussol,&teporfornacis,balnei,fimi,satisest.Sarmentorummanipulinisiualdelaboriosononconducunt,sicut&arbusta,&folia,ferulae,putaminanucum,Iuli,fructusherbaequeexiccatae.Fungiarborumtumsoliditumrari,modosintsicci,nonsuntreiiciendiincertisoperibus.Italithanthracesterraepeingues,&cespites;quin&recrementaeliquataepicis,sulphuraasphaltum,naphtha,resine,corticespinguesaliaquemultacremiaprooperum&locorumnaturaualent.Solentmetalliciflammampatentememinentemqueinfurnisnontectiscompescereaquaaffusa.Nonnegligethancartiscommoditatemmagister.Plinius&Dioscorides,imo&uulgaresdestillatoresindicantpluresmodosignisuaporosi,&stufarum.Indequoquesuamaugebitsupellectilemchymicus.Olea&similiaplaerunquecumellychniousurpantur.Fiuntadlampadesetiammisturaeexresinafoebo,oleo,butyro&similibus.Etquisrecenseatomnia?Inpruniselaboraturfrequentiususitatiusque.Ignespotentialesnonminusmateriauariant.Calxuiuaaquafortisexuitriolo,sale,alumine,cinabari,aerugine,hydrargyro&similibus;spiritussalis,uitrioli,sulphuris,etc.coagulalixiuiorum,lixiuiaipsa,euphorbium,cantharides,aquamellis,spiritusfecularumuini,aquaardensexasperata,antimoniioleum,calcesustae,terraeustae&inmineraliumgenerepluraalia;acetumitemradicatum,succusexlimoniiseberberibusextractusexasperatusquepropriosale;muria,borax,urinae,aquaestygiaenaturales,cadmiosae,chalcanthosae,ros&succiacrium,utflammulae,ramunculiminoris,uitisnigrae;gummianacordiorum,biliosihumoresanimalium&similiapeneinnumera,inigniumpotentialiumhabenturcensu,quanquamnonomniausurpenturachymicis.Utfinemtandemfaciam,postquamTheoriamediocriterestexplicata,quaesofaciamusartispericulumnonquideminpraxi,sedsaltemmagistroruminterpretatione.Quaeroextequoignisregiminepossimassequiidquodturbadicit;arcanumnefumiget,cauete:quiditemsitignemimmittereinaquamfrigidam;&quidsibiuelitBernharduscumpraecipit:Facignemuaporosum,blandum,perpetuodigerentem,nonuiolentumsedsubtilem,perficientem,lucidum,occlusum,repressum,incombustilem.Uidenturmihihaecnecdeeodemgradunectemporeaccipienda.AninterpresestRosariuscumscribit:Ignisinsolutionesempereritlenis;insublimationemediocris,incoagulationetemperatus,indealbationecontinuus,inrubificationefortis?IgnisenimGallinaeexcluditpullum;fortisexalbofacitrubeum,etc.uideneperteaberrem.Uale&meama.Epist.Xxiii.DeOrnatu&supellectilichymica.AdIoanmemBirdumphelium.Chymiae&MedicinaeStudiosum,Philos.M.QuodueroteadchymianagitdesideriumIohannes?Uideoenimtealacriteradmodumadeamferri,postquamteinAmuualdinainuestigandatamsolicitumindicasti.Nonquidemineptesapis:Quemenimnonmoueattamsuauissummaedignitatisκαὶπληροθοείαςadspemplenamodor?Ueruntameniusserimteanimaduertere,quaesitprouinciaehuius,quamambis,conditio,quaequeadessechymicooporteat,sinonignaueuelitinsuaarteuersari.ScribitPhilosophusἐνθαυμασιόις,circaPhilipposMacedoniaemetallarepertaeiecissefrustraχριοιξοντα&aurumproducentia:apudPoeoniamitemcumfactaesintpluuiaecontinuae,colliquatamterramaurumaperuisseἄπυρον,penequedeaurassesolum:&inBactrisflumenOzumauripluresglebasdeuexisse,sicut&inIberiaflumenTheodorum.Huiusmoditerrarum&fluuiorumchymicumpossessoremesseoportet,utpossituelipsoCroeso&Xerxeliberaliusexpendereopes,&pythiumlydumuincere.Necquouisilletugurioloestcontentus.UraniburgumDaniae,quodmagnificecommodequefitextructumnosti.Talesresquiritaedes.Adaquilonem&austrumpositoυρανοσκοπείῳsyderacontemplatur.Adortum&occasumlocatMusaeum&conuictorium.Estillihortusamplissimus,omniqueplantarumuarietateinstructissimus.Estτροφεῖονomnisgenerisanimalium.Nondesuntestiuaria,nonuaporaria,nonessentiarumapothecae,noncellaesubterraneae.Cumenimmodosiccoaere,modohumidoegeat;copiautriusquenondebetessedestitutus.Possitidemlocus&puteos&cisternasexcipiendepluuie,&uiuariumpiscinamque,&Rhenumpreterlabiforetsatius.Huiusenimcommoditate&mercimoniautereturuaria.Inpraediissyluamspaciosam,pratum,arua&uineamillioptauerim,unacummagnastercoriscopia,necumteporfimipostulatur,forissitaccersendum.Ergasteriumeius&carbonariumlignariumque;nontantumamplumesseoportent,sed&commodolocoinferiorumaediumadfluuiumpositum,itaqueconclusum,utadidnonnisipermultasambages&uestibulamunitissimasitaditus.Intusestsupellexchymica,costansuariis&spaciis&instrumentis.Hicfigulinaerit;ibiuitraria,utadlibitumartificispraestosintuasa.Eritalibicalcaria,quandoquidemhaecquoqueadperfectionemartispertinet.Quantaueroturbafornacumpartimperpetuarum,partimmomentanearumextruendaest?Hiscuminseruiatlithotomia&lateritia,artesquealiae,quamfelixforet,siomniasuoinclusahaberetdominio,possetqueinmancipiaiusobtineresummum?Totametallurgiameritoadchymicummigraret.Nonpossumtibisinguladescribere,nisiintegrumuolumensitmeditandum.Catalogumaccipe.Fornaxhicerittostorianontantumeaquametallaiameliquatatorrent,sed&quauenaeipsaefiunttractabiles,quamcratemaliquiuocant,quequomodosintapparatae;discesapudmetallurgos.Estalialiquatoria,cuiustamenfaciesdiuersainuenis&metallis,uariatquepeneproartificumindustria.Quauenaeeliquanturplerunqueinsummoapertaest,follibusqueinflatur&inanterioreparteperoculuminsubiectumcatinumeffunditaquamignitam.Quauerometalla,eauariat.καθό¬ουinstructaestcatinoadmetallifluxumrecipiendummodoprofundiore,modoplaniore.Carbonesautsupponuntur,autaffunduntur,sicutuidereestineliquandoplumbo,inexcoquendoadpurumcupro;inpurificandoargento,ubitamenlignaadhibentur,insegregandocupro&argento,inaurichalcoconficiendo&aliis.Germaniferedistinguuntcertisuocabulis,nominantesRostofen,Schymeltofen/Treibherdt/Siger¬herdtGahrosen/etc.Chymicitamenpropriesuntfornacesdestillatoria,sublimatoria,descensoria,reuerberatoria,quarumhecomniumliquatoriarum,atqueetiamsurnulidocimasticiuimcomplectitur,quanquamuariouultusoleatconcinnari.Ingeniosuschymicusartemexercetinuasorum&instrumentorumpaucitatepronecessitatererum.Destillatoriacongruitbalneis,&cineribus&arenismuntatouelcatino,uelsaltemmateria.Pereandemlicetetiamsublimare.Paulouariatcumperretortamdestillandumest,quanquamhocfiatinterdumsinecatillo,interdumeodemadhibito.Inomnibusestpauimentum&capsulacinerum,quaefiniturcrate,quamsequiturfocus,quemterminatcatinus,autipsumuasnudumproutnecessitasexigit.Summaparsmobilisfieripotestprousuuario.Focus&cinerariumconstantiasunt,nisiamplitudositmutanda.Adiectaesuntualuulaesuae,ostiola&spiracula.HincconiicischymicumdebereitempartemquandamLybiaearenosaeobtinere,&Aetnaeplaniciei,quosuppetantilliarenae&cineres.Sed&UulcanumdemerebiturNeptunumque.Utnondesintscobesferratae,&balneae.Furnusdescensoriussursumadmittitcarbones,inquammediouasfigulinumcontinet,undepromittiturcanalisinreceptaculum.Quirudiuseumapparant,ollisutunturseuinseconuersisiunctisqueperorificiainteruenientecrate;seuuniuspertusoforaminibusqueperuiofundoinsertoinalteriusinhumatiorificium,operculouerointegente.Reuerberatoriafornaxuelconcamerataest,itautinsereuertaturflamma,quamspeciemetiampistorumclibani&metallicorumtostoriaefornacesrepraesentant,quin&illaquaminiiuenaexcoquitur;uelturrita,itautcollumsitstrictius,quoinangustumcompulsaflammauniatur;insummorelictaquasicrenagemina,quospiritusexeant.Hacutimurincalcinando,quin&destillandoperretortam;potestquetuncitaconcinnari,utduouelplurauasaadmittatsimul;utimur&ineliquando,probando&aliis.Uocaturfornaxaliquandoetiamfimus.Sedpotentiamfornacistepidaeautbalneisaltemhabet,estqueuelfoueainhumumdepressa,strataquecalceuiua&fimoequinouelsimilirecente,uelcanalisampliorexasseribusautsimilimateria,repraesentansfoueam.Necegobalneumrectedixerimfornacem,quanquamfornacisauxiliopossitprocurari.Sednondesuntplurimieiusmodi,quosexpressosapudaliosinueniesartifices.Furnulusprohatorius,imitaturpeneliquatoriummetallurgorum,nisiquodcatillumpeculiaremexemptilemquehabeat,&tegulamquadefendituraprunis.Nihildicodecaminoorichalchi,inquoollaesustinentcatinorumuicem.Sunt&plurimanontantumapparandarumfornacumpraecepta,sed&inopereregendarummutandarumque,claudendarum,aperiendarum&aliasadministrandarum.Sednemefornacariamprositeriputes,omittoilla.Athannorismentiononeratposthabenda.SedegoteIohannemdeRupescissaadireiubeo.IlleplaneGeometricameiusdatdescriptionem.Inaliisquoquenondesuntquosconsulas,inquibusestGeberus,Ulstadius,Dornaeus,Lonicerus,pluresquamalii.Est&aliquacatinorumdisciplina.Nonenimfiuntsimiliterubique.Ollaeapodesexlutouelmetallisquibuscontineturcineres,&similia,instarcacaborumautahenorum,catiniuocantur;siparuisunt,catilli,uulgocopellae,quaepeculiarissuntformaeinprobatoria,&insternunturossiumcombustorum,alioquecinere;undecatilluscinereus.Hicatilliidempenesunt,quodfocuscinereusinsegregandoargento.Hincδοκιμασίαtalis,uocarisoletcineritium&copella,interdumquarthterprobnisifallor.Catininuncupanturetiamtriquetraeollaeaurifabrorum,quaeuulgotigilla,seutigella,&crusibula.Uocauerimitaconoidesquoqueuasculumexaurichalconfusorium,quodGiebszbuckeldicunt.Sedquamnumerosasegesestmateriamartiscontinentium,recipientiumque?AludelemArabes(opinor)appellantcucurbitamluteamsublimatoriamprocericolliexfundomodoplano,modocirculariproducti.Eiusoperculumestalembicuscecus,quanquamaliquandoinsummoforamenrelinquaturexiguum,quositsubtilibusspiritibusfuga.Cucurbitadestillatoriarationeamplitudinisestuaria.Cucurbitulaseperaratoriatibinotaest.Matulamuocanteamquaeamplaest,utmanusinseripossit,&materiaabsqueuasislesioneeximi.Aliemaioresseparatoria,uelrectaesunt,uelincuruae;&haenominanturbotiae,uelretortae,uelcornuamusae.Rectaeoperculumnuncupaturalembicusseugalearostrata.Fiunthaeexuitroplurimum.Aliquandoueroetiamexmetallis,&terrafigulinatenaci.Sunt&modosimplae,mododuplae.Operculumseualembicusinterdumexeademestmateria,interdumexdiuersa;sicutnecperpetuoesteiusdemformae,cumnunccampanamrostratamreferat,nunccraneum.Rostrumipsumcanalisestcurtior.prolixiorproreinecessitate.Interdumadditamentumhabetexserpentinisuocatissiueingyrumductissiuemultiplicilapsuultrocitroqueextentis,&iampercupasrefrigeratoriastendentibusiaminuentresimmissis.Alembicusitemuestiturinterdumuesicauelaliouasculorefrigeratorio,interdumpannismadidisinducitur,interdumlutatur,interdumnudusrelinquitur.Inducuntur&cucurbitaeipsaeluto,quanquamnonsemper.Sednecincrustanturtantum;conglutinanturetiamcircacommissuras,&sicubirimasagunt.Cornumusaenonopushabetoperculo.Namcommittiturstatimreceptaculo,sustinetquecollumeiusuicemrostri&galcae.Receptaculaplerunquesuntuitreauariaeformae.Quaedamampullaesuntcollibreuis,autprolixi;Quaedamcucurbitulaeoblongae;quaedamincrustatae,quaedampannistectae,quaedamnudae.Prouitreisseruiunt&figulinae.Sedhicnonpossuntbenedignosciliquorummutationes.Numerusrecipientiumuariatinterdumuelinunoopere.Quienimdiuersasessentiasrepetitooperesegregareuolunt;diuersistemporibusegredientesmutatisexcipiuntuasis.~~Itaquetuncsimulattendendumerit,utreclusiositartificiosa,&neagrauibusspiritibusuiolenturnares,quodfacilefieriueladanimideliquiumpotestinmineralibusacribus,sicutsibiaParacelsoeuenissealiquandotestaturOporinus.~~Estautemtuncinstituendapermutatio,cumaliotemporeexitphlegma,aliohumorcitrinus,aliorubicundus,quaediuersaelementauocant.Quidamduoreceptaculaeodemcommittuntcollo,itautpauloincuruatumsitsuperius,cuiperforamencolliiungitursubstatqueinferiusrectum&breuius.Uidereestilloexcipiuaporemseuspiritum;hocliquoremiaminalembicocoagulatum.Retortaeususpotissimumestinhisquaenonfacileascendunt,quanquamnonperpetuo.Nam&hydrargyroslicetgrauisualdesitinsublimeagitur,&pulueressicciterreiuiigniuminaltumcompelluntur:Etnonraroutroqueinstrumentofiunteadem.Salesminerales,alumina,chalcanthum&similiaubireuerberiiigniopusest,perretortamusitateaguntur,sicut&oleumantimonii,sulphuris&similia.Campananontantumalembiciofficiofungitur,sed&seorsimsuumhabetusuminspiritusulphurisexcipiendo,&hydrargyroexuenasuaeliciendo:quanquamabutipossimusetiamolla&galea.Tuncautemreceptaculumestparopsis,nisirostratasit&laciniataseuimbricatacanaliculataueinmargine.Inmedioparopsidisuasculumponiturfigulinumcumsulphureincenso;uelcumuenahydrargyri,aliouasecontinenteprunas.Adextremitatesdebetaeriingressusrelinqui.Locoparopsidisadhibeturtabulacanaliculata.Inhocopereattendendumestutflammasurgat,nonautemreciprocetreflectaturque.Coquitchymicusinterduminouo,&resoluit.Intelligeuerotumouumphilosophicuminoperelapidis;tumphysicumuiusususestinoleisquibusdampersolutionemfaciendis,necquicquamestaliudquamalbumendimidiatum,ubiinduruit,incuiusfoueatanquamacetabuloliquescitmyrrhauelsimilequid.QuiphilosophicirationemdiscesexRupescissa.Munimetumeiusestgossypium,&globusquernuspermediumsectus&complicatilis:&hocintepore.Ubiignisualidiorest,cinisprogossypio&figulinatestaproquercupetitur.Qualisfiguraobseruaturinterdumetiaminpelicaniscirculatoriiscummultiplicigyrossed&globusidempraestat,uariisconstanssphaerisoculatis,instarPolyphemi.Noninhortistantumcrescuntuiole,naresqueoblectant.Interuasachymicanonpostremashabet.Estauremampullacumprolixoaugustoquecollo,quodcumhermeticestringitur,testamouiuitreamrelinquit.Dilataturtamenaliquandocollisummitas,utimpositoalembicoexugiliquorpossit,cumnostaedettransfunderemateriam,authocnonsatcommodeperagipotest.Quantitasharuminterdumuixiuglandemassequitur;interdummaiorest,promateriaemuititudine.Collumideoestprocerum,uttumspiritibusfugasitimpedita,tumstringirecludiquesaepiuspossit;quin&eminereexfimoaltius,&agitari.Crebrofrangendasuntuitrea.Itaquenumerosaesseoportet.Pelicanusuascirculatoriumestcumreflexocolloutrinqueitautfistulapromineatsursum,&appareatinstaransataeobbae.Apictipelicanipectussuumaperientissimilitudinedictumuolunt.Ueteresadeomirabileuasdescripserunt,utpingipotius,quamfingipossit.Ideoqueofficiumeiusdemandatumest,aliisfactucommodioribus.Quidamapplicantretortamretortae,uocantquebotiamcontrabotiam;quidammatulaeimponuntcucurbitam:aliisimilequoddamconfinguntilli,quomusceexcipuntumaliitresuelutigloboscoaptant,itautcommuniuiaintusiungantur.Miraestsolertia.Quoputrefiuntdigerunturque,materiae,uasinstarouioblongiest,autcacabiquoaquainuaporariisincalescit;additatamenfistula.Sednondesuntetiamaliaeformae,quaepassimextantdepictae.Necsineindustriacucurbitaedestillatoria&matuleimpositocecoopculo.Inseruireetiamputrefactionipossunt,multitudinemuasorumfugientechymicoperito.Simihialiquidiurisinchymiaesset,moneremtyronesexPlatonicaconsuetudine,utexspecieoperationissineque&usuperitocolligerentformaminternameternefacileilliadaptantur.Matrixuocataadcirculandum,&putrefaciendumcommodaest.Estautemuitrumtriquetrumcumforamine,quantummihiconstat.Rectificationonutituruasisnouis,destillatoris,circulatoriis,&ampullisreseruatoriiscontenta.ApudHieronymumRubeumdescribiturhydrargyriinaquamsoluendiuasorumconiugatio&feriesperfornacemtransiens,desinensqueutrinqueforisinitioinfundibulum,fineinretortamrecipientem.Uasaintermediacollo,uentre&caudaconstant,quibussibimutuoinseruntur.Idemautorcalcinandistibium&florescolligendisingulareexhibetartificium.Fitfigulinumdoliiinstar,cuiuscaudadefinitincupam;caputuerofolleminsertumpraesefert.Idubiposituminignemcumstibioest,iamque;aliquidcalcisseuflorumextitit;perflaturfolle,agunturqueincupamflores.Hiexcipiunturetiamcommodetripliciolla,uelgaleafigulinaautferrcaaccommodatissibimutuo,&inmedioperforatis.Sedinsummoparuumforamenestrelinquendumuttranseantspiritussubtilissimi.Alioquinfauillareflectitur.Hocputoessesimulacrumsublimationisperalembicosmultos.Imponiturautemincumpitqueprioriposterior.Hecpraecipuasuntchymiciorgana.Reliquaturbapenesinenumero&honoreest.Conchisutituradeluendum,filtrandumque,&sedimenta.Sunt&poculaseucalices&patinaeollaequeadrecipiendumdestillantia&aliosusus.Trullarumofficiumindicatforma:sicut&operculorum,doliorum,pyxidum,uitrorum,lebetum&eiusmodi.Pyragra&forcepsseproduntnomine.~~Tucolligesimiliterdecochlearibus,follibus,tripode,spatulis,ignitabulis,fomite,filissulphurantis,infundibulis(quanquamhaecnontantumadinfundendum,sed&separandumusurpantur)siphunculis,circulis,candelis,malleis,silicibus,calce,arena,lima,epistomiuns,coriis,uesicis,cucullis,bacillisferreis,scoperis,flabellis,mortatus,pistillis,libellis,ponderibus,radicula,pannis,manica,laciniis,charta,cribro,uinculis,tabulismarmoreis,&uitreis,canalibus,craticulis,scoriis,cupis,&quisomniacommemoret?~~Quicquidenimculina,pharmacopoea,metallurgia&similesartessibiuendicant,idempeneomneetiamchymia.Nam&praefurniisutitur&caminisquibusexcipitfugacespartes.EgotibioptemcrumenamFortunati&pileum.Nam&hisestopus.Quidamexmagia&cabalaasciscuntcharacteres,literas,imagines:exastrologiastellas,etc.Sedegohominipioseduloqueoranti&circumspectoistisnonopusesseiudico,sicutnecgenioParacelsico&arbatelicoegetis,quiDeumhabetpropitium.Sedquinamsuntchymicimores,quiuestitus?NostiquopactoStoicisuumdescribantsapientem,quodsinunquamcommoueaturaffectibus,&uultumhabeatadomnemfortunamsaxeum,quipossitsemperβλέπεντιτανῶδες&spirareignem.Longerigidioremaliquirequiruntchymicum,nedicampollutiorem.Quasicommertiahominumeiueiurasset,exeofaciuntuespertilionem;quiinantrislatitetinstartrophoniiaututtroglodytae,autmuresalpini;quinonadmittatcolloquiatanquamalterTimon,autmelancholicusilleHomericus:quitoruumprospiciatuelutitaurus;quicumloquendumest,fundatmysteria,nequequicquamapertedicat,nonraroetiammussitetuerbanonaliteracHoratianaautLucanicastrixdumuerbaterraeimmurmuratadprouocandosmanes;quineminempatiaturaliquidscire,sedsibisolicunctaassignet,tanquamincomcilioIouis,uelutalterAeacusenutritus,autTiresiasrediuiuus,adquemreliquisuntumbrae:quiitemdedaemoniistamconfidenterpronunciet,acsialiquotannospraefuissetfamiliiseorum;quicarbonibusfauillafumoqueitasitatratus,utquicaminosperpurgareconsueuerunt;quihauseetannulosGalenicorum&pelliceasuestes&collariaemundataemaculataque;~~quanquamnontotasecumconsentiatfactio,quibusdamsplendidiuspeneipsoAttaloexfructuimposturarumincedentibus,atqueetiampinguiapraedia&nobilitatemturpitudinefraudumsibicomparantibus,utsicutinaliisflagitiis,itahicnihilsitmedium;~~quicucullumgeratsordidatum,sicutquilaruasimitanturinbachanalibus;quitotusoleatcaminum,utParacelsusilleputidus,quanquam(siuerascribitfamulusolimeiusOporinus)noncarbonestantum&fauillamoluerit,sed&hircum,&tabernas,&fimum,&quasnonspurcitias?Tandem,nequiddesitobscoeni,etiamcynicamimpudentiam,tanquaminscholaDiogeniseducatoeidemasscribunt;undeneminiseruiresustinet;ipseestmonarcha,solusliber&suus,quiqueperpetuogaudeatmoribusnonuulgarihonestatiprobatis,sedSuis.Quidamexrecentioribusarmanteumnonrationisspectataeadminiculis,nonsensucerto,&experientia;sedforcipibus,acerra,ollis,bidentibus&huiusmodi.Simeilleauscultaret,adderemcollomonileexequinispilulis,caputquemuniremdiscouaccino,aliaquesimiliaexcogitaremornamenta,utimpurusessequiuellet,essetsatimpurus.Uerichymicinonignorantquiddistentlupinisaera,quoquesitofficinaingrediendahabitu,quoadeundumtribunal.Hicestcomis&affabilis;estφιλάνθρωπος;nonomniasibiarrogat;cupitautemdiscere,audireque&conferresententiascumplurimis,maximeueroperitis.Nondisceditabofficiissocietatidebitis;nonreligionesfingit&diabolorumcontubernia;necducituultus;piusest;modestusest,cumquepotest,etiamliberalis.NaturamutconditaaDeoest,&ususedulaqueindagationecognitainauxiliumpostDeumaccersit,nonconsulitdiabolos&geniosexastristrahit.Temporaactionumdistribuit;uigilat,dormit,laboratdomi;minstratforis;coenat,abstinet,quandocunqueestoportunum,Mentiunturquidicuntchymianaduersariciuilitati&consuetudinipublicae.Anopulentuschymicussitimprudentioropificeueluilissimo,quisordidaoperaperfamulos,autcooperariosadministrat,ipseuerosaltemmodumdocet?Operaautemquaeconsultoremcollegamquenonpatiuntur,neutiquamsuntsordida.QuodsialereministrumUulcaniumnequit;nihilominusipseferiabitur.Utcunqueenimpollueritfumouestem;mutabiteamexiturusadpopulum;siinquinaueritargillamanus;praestoestaqua.Sedreceptuiestcanendum.Egotibispeciemquandamchymiciproposui,utdeliberesamplius,sitnehocstudiumsequendum,anproiiciendum.Quidtuaeuitae&moribuscongruat,uidebis.Uale.Epist.Xxiiii.DeColisChymicis,Uitrorummunimentis,reclusione,luto,etc.AdM.IohannemBirdumpheliumCoburgicumMedicinaecandidatum.I.part.5.~~Cumdeanimaliumpartibuscontemplationemmeditareturphilosophus,nihilsibiomittendumueluiliusuelnobiliusputabat,quodingenuephilosophantibus,simodocausasintelligerent,utrobiquemireexcitarenturuoluptates,nequedignumsituiliorumdisputationemperpensionemquefastidiopuerilispreuisse,cumnullaressitnaturae,inquanonmirandumaliquidhabeatur,necfurnariaeHeracliticasulaeDeusdesit.~~Idemmihi,loannes,inchymicainuestigationepropositumessedebere,facileintelligis.Sicuteniminnaturaminimaquoque&dignitatem&diuinitatemobtinentsuam;itainarte.Necminusnecessariumesthicdeillispraecipere,quaminnaturacontemplari.~~Eteniminuilibussuntpreciosorummomenta,adeoutnihillaudabilepossitarsgignerenisiministeriosordidorum,&nonraroexhisipsis,quopactoinfigulinaexluti,reinimirumabominandaebenetractandiscientia,uasorumoptimorumdependetfabrica,itainaliisartibuseximperfecto,rudi,turpiquescienterelaboratoadhibitoqueproditperfectum,pulcrum,honestumque.Ageitaqueconferamusnosinergastulumchymicumcontemplaturipannos,cola,lutum,signaturas&resignationesampliationesqueuitrorum,inquibusquanquamdelicatulisnauseaest,tamennonparumestindustrie,adeoutsiimperiteadministres,opuspereattotum,autsitinpericulo.~~Eccetibilacinias&pannoslacerosuidem&obsoletos;mundostamen.Horumususestinextergendisuasis:Est&indestillandoperdescensum,tuncnempecumasediasedimentopurumuolumusabstrahere,&exugereliquorem.Laciniaeenimmundaepraemadefactalatioreextremoimmittunturinconcham,eaindustria,utnonalteimmerganturinlimum,nechuncturbisexcitatisunacombibant:alteroinpartesacutasfissoinreceptaculumdependeant.Itaenimabsorptumhumoremstillandoreddunttransfunduntquesicut.hirudinespraesectacaudasanguinem.Uocarihaelaciniaeetiamfiltrasolent,&earumἐνέρτειαfiltratio.Sedhocnomengeneraliusest.Complectiturenimetiamcolaquaedamseusetacea,seucarbaseaexdensecoactisfilis,utinpannoexgossypio&similibusuidereest;seuchartacea,seuhederacea,seumedullacea&alia.Namuariaesuntnonformaetantum,sed&materiae.NonloquordeMysticalachiuanno,necdeBromiicrate,neccribroOsiridis;sedcolischymicis,perquaetraiiciunturliquida,auttransferuntur.Exsetisequinisquopactoconfectumsitcolum,cuiusususestinoleispotissimumexpressioneeliciendis,notumest.Inlocumeiusuenitpannus&filamentisurtice,autcanabis,autbombace.Chymicusincuruat&incuculumuelutiintorquetchartamemporeticam,repraesentansitamanicamHippocraticam,&modoutiturinsolutiscalciumhumoribus,muriaquedepurandis:Namuixeffugiunthicetiamtenuissimacapillamenta:modoinsegregandoabaquisoleo.Illisenimobfragilitatemdilabentibus,hocrestatobtenacitatemcrassitiemquesubstantiae,ManicaeHippocraticae&cucullifiguratibinonestignota.Chymicuspereamelementumsalisexcalcibus&cineribus,deposituminliquorem,quicumilloconiunctuslixiuiumuocatur,euocat.Sed&inususuenitalios.Bonaeenimreifinessuntmulti.Quodhicuidescorium&pellemhoedinam,agninamque.inseruitpercolandohydrargyro.Namcumabundantiorcitraiacturamabamalgamatesegregandusest,nectamenlabordestillatoriusplacet;cumitemdepurandus;compendiotraiiciturexprimiturquepercoriumhircinum,autceruinum;autpellesouillas,quarumtamenuicemsustinentetiampannicarbasei.Perangustissimosmeatusmagnauituncurgetur,cumasublimationeignauiorest,&corpulentiusfluit.Sicutenimuinalentadissipanturuerberibus&colo;ita&ille.Sedpraestringendumarctissimeorificium&fauxseucollumpanniest,nerefugerepossit.Hederaceumpoculum&fistulaeexquouisraroligno,utexarudinibussolidisseucannis,exsambuco&similibus,quamsubtilissimamtranssudanthumiditatem.Itaqueinaccuratissimisadhibenturoperibus.Interdumsalriunariusparerfigulinumrariusexigitur.Namsudorinalteraconcrescitforisparte,indequeabraditur.Incoliusumetiamcorticesraripossunttransferri.Frequenternobisministrantgausaperauillosa,&pilei,undecredochymicorumfiltrumdictum.Namexpiliscoactisinformampannifit,quodGermaniFiltzuocant;undeuulgotraiicereestFiltzi¬liren,quasiperlacernamautpenulampilosamagere.Coliseiusmodiinterdumsustentaculilocosubiiciturcribrumseuligneum,seumetallicum,modonihilindecapiatperegriniliquor.Sedmittamuscola.Alaeanserum&aliarumauiumsicut&leporinipedes,pulueribusdissipandisemundandisqueuasis,autetiamsubtiliterconuerrendiscalcibusinseruiunt.Expurganturadherentiatenaciusechinisferaceisauteferreofilofactis.Soluuntur&scalpris,&limis.Itaqueuideseiusmodiinstrumentorumcopiosamseriem.Cultellihi&organarasoriacommodasuntsignis&glutinidetrahendoaperiendisquecommissuris,nisisufficiataquaesoliusmador,&epithemata.Cereeobsignationesnisifriabilesdurequesint,caloreprompterecluduntur.Infriabilibusdiligentercauendumest,nequiddelabaturinmateriam,quamalienaremiscerinefasest.Circulusilleplumbeus,&stramineusaliter,substernunturuasisbalnei,uthisinnitantur;Idemetiamaptusestreceptaculoinaqua,dumspiritusfortesdestillanturdetinendo.Etplumbeusquidemcommodiorisestusus,quisuagrauitateinimouasleuiusdetinet.Ideo&denticulis,seuretinaculisestinstructus,quibuscollocucurbiteiniectisreuinctisquecoerceatur.Sunt&uariaahenorumfornacumquetectoriaseuoperculainmedioperforata:sunt&uitrorumpedamenta,&gruesseurostraciconiarum,aquibusdependentualisa.Quosibiuidesacculosillirefertisuntuariaadlutandummateria.Inhocestbolus&rubrica.Inhocscobesmetallorumelimatae;~~inaliisserramenta,flocci,cineres,uitrorumpulueres,arenae,fuligines,rubigines,calces,fimussiccatusexcussusque,testarumcontritarum&laterumexcretiones,quin&fragmentacatinorumnonabiiciuntur,sicutnecscoriae.~~Uariumpraestantusumetiamolea,albumina,farinae,ramentametallorum,collae,cera,resinae,pices,&hisaffinia,quaeuixnumerocomprehendas.Uitrorumcollanonrarosuntangustioraexilioraquequamparerat.Eauelampliantur,uelrefringuntur.Ampliatiofitcumemollitaseuignibusseuaquisforpiceextendunturexplicanturque,quopactonostiinofficinisuitrariispoculorumspaciadilatari.AquaeemollientesdicunturfieriexsanguinehirciIsatide,gallioseusenecione,cineribusuitri&aliissinesucco,sinelixiuio,sinedestillatoeffecto.Sedchymicustantumotiinonhabet.Decollatioperagituruelperforcipemquadetruncaturpartimseufrustulatim;extremitatumaspredocorrigiturlima:uelpersmirin,quodobseruaturafenestrariis;uelcirculumferreumcandentem,quostringiturfracturaelocus,incalescitque.Dissilitautemaffusafrigidastillatim.Quidampriussulcantsmiri,&fracturamdirigunt.Illeuerocirculusestcomplicatilisextensilisqueutpossitexilibustamcompetere,quamcrassis.Quidamdiuersossibicurantfabricari.Lococirculiingeniosioresadhibentsulphuratafilasexiescircumductaincensaque.Haecubiconflagraruntiniectafrigidaegutta,dissilit,ubiuehementiusincaluit,autquapraestrinximussmiri,quodfierisoletadlocumfilorum.Cumrimasaguntuasa,autperforantur,frangunturqueinpartes,itautcompensarirestituiquelabespossit;glutinarisolentprocuiusquenatura.Metallicauarieuniuntur,nempeuelmalleo,uelclauo,uellutoforti,uelplumbo,cupro&similibus.Huiusrestitutionisgratianondeestoleum,quointeruenienteplumbeacoeunt&stannea,necborax,feluitri,&similia.Quibusueroredintegrenturlutis,moxaudies.Artifexprouidusmetuirupturaruminductionelutisecurimedetur.Fissurispraestoestpannusuelchartacumouialbugine&farina:quanquamubispirituscopiosisubtilesqueaguntur,nonmultuminillisestpraesidii.Uasorumobstruendorumcircaaditusnonunusestmodus.Uiolarumcolla,&fistulaepelicanorumputrefactoriorumquestringunturhermetice,itautnetenuissimusquidemmeatusrelinquatur.Quaauntearteidfiat,explicauitUlstadius,repetiuitqueinuestibulobotanicisuiLonicerus.Foculusestcumprunissursumpatens,&adimumoculoseuforamineperuius.Inhocimmittiturfistulauitrea,incalescitque;donecmollescat.Desuperincumbitforcepsitemignitus,&manuartificisactuscomprimitintorquetquecollum,sedcautiositnefrangatur.Posteasensimfrigescit.Quaeuasanonitaexacteclaudendasuntuelutotantumalioueglutineobstruuntur,uelconoautoperculoexactecongruente.Metalliciscochleatacompetunttegumenta.Sedhaecocclusiononprohibetperspirationemnisiaccedatgluten.Necsatistutaestcerauulgaris.~~Ualdecastigandaerattemeritaspharmacopolarum,quifragrantisimasaquas&oleaadmodumruditerobstruunt,uelleuiceraimpulsa,uelconopapyraceouelcomplicatachartaastrictaque,ueluesica,ueltegumentoaliosimplici,sicutpixidessolentuulgoclaudi.~~Necesseestitamultumperireuirtutis,&medicosemptoresquedecipi.Commissureuasorumnonminoridiligentiasuntmuniendae.Nisienimhocfiat,spirituosaessentiaantequamfigaturelabitur.Idautemnontantumattendendumestindestillando,sed&macerandoalibique.Insublimationequorundamueladtempus,uelomninoparuarelinquituruia,sicut&incementatione,tumnefrangatuasaspiritus,tumutnimisuolatilis,quiadpraesensopusnonestcommodus,discedat.Necunusubiqueclaudendimodus&materiaest.Inquibusadexcandescentiamusqueuasisoperamur,inutiliasunteaquaecomburipossunt.Quaeaquaeinseruntur;nonsuntobducendalutoinhumoresolubili.Incrustanturaliquandouasaintusforisque,internaincrustatioincypriislocumhabet.Stannoenimillinuntur.Externainuitreismagis,quamterreisautmetallicis.Haecenimsisolidasunt,utUualdenburgica,nonrumpunturfacile.Uitreaobducunturueltotaueladfundumsaltem:idqueutperspicimotusinternusincollopossit.Sedinterdum&alembicus&rostrum&receptaculumlutoincludendumestobflammaeuehementiam,&metumaliaruminiuriarum.Inaliquibusidfitcrassius,&ingeniosioreforma;inaliquibussubtilius.Finessuntrespiciendi,&operationes.Aliudlutumproaquaaliudprosiccoignirequiritur:quanquaminbalneononsemperlutosed&lana,&cespitesimilibusqueutamur,autexfoenostramineuefunibus:nonnunquamlinteismultiplicibus&coreis.Estauteminbalneobullientecollumuitrisempermuniendumualloaliquoaduersusafflatusfrigidos.Rumpiturenimnisiobualles.Idetiamtutiusestinsiccisoperibus,ubiuixomnisuentusarceripotest.Cumconsiliumestlongotemporeinignireuerberanteuastenere,autfortefigulinumsit,utaurifabrorum&metallurgorumlebetes;auteolutoinandreaeLibauiiLib.I.237ducatur,quoduiigniumconfundaturconcrescatquetumintersetumcumuitro,utfirmissimecohaereat,possitquecontineremateriamuelruptouitro.Aliquandolutatioarbitrariaest.Sedtutiusadhibeturatyrone.Artificibusperitisususconcessiteamindustriamquaenonestcuiusuis,quemafflauitUulcanus.Sednecuasatantumincrustantur.Ahena&fornacessaepenumeroegentitemmunimento,quodtamenabaliisestdiuersum.Notandumestutlutoobductaantequamsuccendaturignisprobesintexiccata,&utignisgradatimadmoueatur.Ubiinteropusreclusiofaciendaestinspirituosis;expectandarefrigeratioest.Sed&ipsareinaturalaborantemadmonebit.Ita&circumspectioestinrimisobiterfactisinducendis,nenimisfrigidaferuentibuscandentibusqueimmittantur.Sedpercurramusglutinumlutiqueformas.Quaedamsimplicessunt,quaedamcompositae.Insimplicibusestcera,uiscum,pissasphaltum,axungia(Nam&haecsoletallinipraesertim,ubialembicisuntmobiles)lutumfigulinumtenax,glulen,&quaecunquesolidantmetallicatanquamporointeriecto.Mistaesuntusitationes.Uitraobstruunturmassaexolibano&mastichecalidopistillosubactis:uelcerahispanica.Ulstadiuscerameiusmodicomposit.Resinam&ceramuirgineamprobelibigitadditqueoleimomentum.Multaecompositioneseiusmodipossuntfieri,exmelle,terebinthina,resinaabiegna,pice,cera,&similibus.Quiclepersammidiaconiungunt,suaquadamututurtemperatura,nonineptasignandisuitris.Aliquipanemazymumintenuesplacentasdeductumaffigunt.Huiusususpotestessecumcono&operculis,sicut&chartamellita,autglutinetinctauulgomiscentalbumen,farinamque;&illinuntchartaeuellinteisitemadrimas.Attendettyroneigniliquantiadmoueatursignumliquescens,sicutnecadurenticombustile,&aqueresolubile,utantemonui.Inaquaperstathoc,quodexchirographoquodamexcepi.Ouialbumenagitandoinaquamlimpidissimamdiducendumest.Huicingerenduspollenexcretus,aliquantulumboli,tantundemsanguinisdraconis,&eiusdemcumpollinequantitatiscaseusalbusexcorticatussiccatusque&tritus.Haecsubactaillitaquepannolineoapplicanturuasi.Eidemusuiinseruietmisturacalidaepiciscumlapidumfarinauelcalce.Sedhaecadaliaquoquecommodaest.Acetomacerantouorumtestas:molliuntitemcornuaauttestarumpulueremtragacanthigummiconfundunt,innumeraquesimiliaexcogitant,quibusglorianturquidamimpostores,quodartemcalleantinsuendiepistolamlapidi.Adaquassitaliundexuernicaliquida,calceuiuacerussaquecontritiscommistisqueinmarmore.Insiccoconducithoc,sedneflammaferferuoreuetangatur,quodfitexcreta,fimoequino&papyrocarminata.Aliudexcalceuiua&albumine,quodicuntgluntnaripartesuitrorumfractorumposse,itautusumintegrorumpraestent.Sedmanusrequirituragilis.Egoaliquotiesfecipericulumfrustra.Calxenimuiuaalbumenstatimcoquit,&instargelatinaecoagulat,queposteanonampliushaeret.Conficituraliudexfimoasini,uelequi,pannis&argilla.Notabislutumfornacariumaptiusesseargillafigulinaproptertenacempinguedinem.Itaquemundatumilludalapillissubigeresoleofloccis,paleis&similibusNonautemsustinetignemualidum.Facileetiampotesttolliaffusaaqua.Nonnullipilosadmiscent.Inigniualidopraestat,quodsequitur.Figulinae&arenaepartessingulaemiscenturparicinericribellato,iungunturqueaqua.Quointensiorignisest,eoualidiushaecstipanturconfluxuquesuouelutiarmaturauitrumincludunt.Exeiusmoditerrauitrosafiuntcrusibula,queuidesinigniualidoquasiuitrescere.Iduocaturlutumsapientiae.Ubiillitumest,siccatur,&insterniturlinteisduplistriplisue,quetamencomburunturtandem.Firmiusconflaturexferriscobe,cinereclauellato,arenapuluerequelaterum,quaeingerunturlutofornacariosubactocumfimoequino,autpaleis.Nonautemillinecrassesolet.Putotyroneminomnemeuentumsatisinstructumesse.Quidenimattinetcumularestercorum&signaturarumuultusuarios?cuimateriaesuntpraesto,facilemisturaerationeminibit.Tuhaectenuianonaspernare,&ualetudinemtuamcura.Epist.Xxu.UeterumPhysicamAParipateticisexplicatamcomprobatamquenonmutariobseruationibuschymicis.AdUiruaPraestantemEtIn,geniosumD.CasparumBauhinumPhil.Med.Anatomicum&BotanicumBasileensem.PlatoinTimaeocumdeanimadisserit,conflatameamesseexeodem,altero&essentia,distinctamque&compactamrationeproportionispronunciat.Nonputoquicquamillumsenem,nonprofundeexcogitatum,sapienterqueiudicatumsecundumreiipsiusnaturamnomineSocratisedereuoluisse.Latebititaqueinenunciatoillononparumacuminis.NonsumnesciusquomodoinParmenidedesimilidissimili,unoaltero,eodemdiuerso,genere&speciephilosophetur,quodqueintelligirecitatasententiasecundumista&declararipossit.Essentiaenimperseipsaestanima,quaerationecommunitatisgenericaeidentitatecomplectituromnia;rationeuerodifferentiaiterumsegregatspecies,factaitaidem&alterum.~~Sednechocobscurumest,quodabAristoteleexplicatumdiligentiusmeminimusanimamnempecognoscendorescumillisipsisunirifacultatequadamsua,quaemens&intellectusappellatur,itautintellectusactusitidemcumreintellecta,quemadmodumsensusἐνεργείᾳidemcumsensili.~~Itaquecumipsapersesubstantiasit,alterumidemquepotestatecomplectitur,&adnaturamrerumconuersaillisseaccommodat,&totafitideminiisdem;diuersaindiuersis,nechocabsurde.Dixeruntenimueteresanimaesubstantiamcognoscioperibus.Quomodoergodiuersadistinctaqueintelligeretnisiinsuanaturaquiddistinctumhaberet?Quomodoeademnisihomogenian?Similecognoscisimilimalequidemexpositumabaliquibusest,sedauetustatenonmaledictum.περὶνείκουςκαὶφιλίαςmultideclamantmulta&quopactodiscorsconcordiarerumfueritprincipiumprobesibiintelligereuidentur.SedhocnihiladPlatonicumillud.~~Est&inmenterationisfacultas,quaedescriptapraeceptisusurerum,cognitiseleganterostendit,omnemrerumnaturamcomprehendidissensuconsensuqueaffirmato,negato,&nihilessequod,siueinsespectetursiueadaliudreferarur,simpliciter,comparate,primoorte,nonistisoccurratformis,sitqueaffectumconsentaneeueldissentanee,&possitaffirmariuelnegari.~~EtipsequidemPlatoinistoDialogotumcognoscentiscumcognitocongruentia,tumrationesuaminterpretaturmentem.~~SedmihinuncarridetamorilleSocraticus,queminsymposiomirificedeclaratumnouimus,nonquidemquodcorporaattinet,sedquodanimamcuiusuirtute&scientiapraegnantisimpetusgignendioccasionemquaerit,nactusquemateriamproducitalterumeundemnempesuisimilemindiscipuloimaginem,quaecumgenerantisconuenitnatura;~~&nihilominusabeademdistat.Eademratioestamicitiae.Sedquorsumhaectammulta?Nonprofectouttedoceam;eaenimesingeniisagacitate&doctrinaepraestantia,utextediscereproficerequescientianoncrubescam.Seduttibianimumaperiammeum,amorephilosophicotuoeundem;cumpostDeumnontantumhonorismeifuerisparens&procreator,sed&augmentumingenioaddideristuiquesimilitudineminsculpserismeo.Fatendumitaqueestanimosnostrositaconcinnatosesse,quemadmodumPlatouolebat,nechaecdelebiturconiunctiodistinctioquedumdurabituita.Uelimuerotibi,uirpraeclare,etiamhocsubiicere,quod,queanimarumestnatura,eademmihiuideaturesseetiamscientiarum,quassianimasquasdamdixero,nonabsurdeloquifortassisapparuero.~~Illaeenimipsaeinanimarationispotentia&usudonata,substantiamhabent,&nongeneretantum,sed&harmonicoconsensuitaconspirarunt,utintersummasimasquemutuasitconstansqueconcordia,quincommunessuamipsarummetessentiaminsinuentininferiores,subiectasque,quolicetquaequesuisconstetaxiomatis&forma,nihilominusparticipentcommuniquadamcopula,uirtutesubstantialidispersainsingulas,quopactodeuirtutemundanacommentatusestPlato,&Aristotelesdeseminariogenerationumprincipiopulchredisseruit.~~NonimmeritosummalaudeaffecitphilosophiamTimeusdumscripsit,illobononihilunquammaiusmortaliumgeneridatumesseDeorummunere,necdatumiri.~~Quaeenimlaudabiliter&praeclareinsuperioribus,artibussuntinuentaconstitutaque,eiusmodisunt,utnihilinueniriporropossitquinindedependeat,&antecorpussuumprideminrerumnaturaexistatanima,quoddenobis,automninoanimalibuspronunciauitolimSocrates:~~querespotestneabalioprofectoesseprincipioquamabeo,cuianteomnia,meditataperspectaquefueruntcuncta?Pollutaequidemartessuntmultaedeprauatorumingeniorumcorruptelis;attameninsinguliselucetτὸθεῖον,&uerorumpraeceptorumuirtutesnonpossuntomninooccultari.Quidueromiruminquinatasesse?Omniahumanaparinuoluitinfortunium.Quantaiucunditaseritquantumoblectamenticum,quodPlatodeuirtutibusexoptauituultusspeciesqueearumcontemplabimursyncerasinfucatasque?Sednetemultisdetineam,chymianadmirationediuinaeoriginis&praestantiaenonuacuam,animaephilosophicaeitacognatamassero,ut&essentiaecongruat&eidemalterique.Nonenimpoteritquisquamnumeroscientiarumeameximere,quanquamnondefuerinthominesimportuni,quihochonorepriuareillamsuntannisi.Fusaitaqueeritillaartificiosa,&scientificascintillula&uigoranimalisetiampereiussystema.Hincquicquidhabetgenuini;iudiciophilosophicocongruet,&abeodemaestimabitur;quicquiduerofataliquadaminiuriairrepsitadulterini;argueturlegibuseiusdem.~~Nonarbitrabiturinphilosophiaexercitatus,artishuiusfundamentanihilcommunehaberecumsolennitatephilosophica,quanquamhominesextiterint,quinihileiasscripserintnisimysteria,&tamabstrusa,utnecintelligineccognoscimultominusexplicariqueathumanomore,seddiscendasitinspeluncisUulcaniisadexemplummagicarumsuperstitionumasingulariteraccersitisgeniis.~~Dearcanissalutisnostraecertumest,nosnihilscirenisimanifestantesaluatore,quiexsinuPatrisadnosdetulitueritatem.Sednonestitainchymia.Nondissentiunthuiusaxiomataacatholicisphysicae.Nonadmittituruacuum&dimensionumpenetratioinuniuersalinatura.Sednecinchymia.Abhorretmundusinfinitum.Idemnecchymiaeplacet.NescitArchimedesaequalecirculoconstituerequadratum.Chymicusnondidicitidem.SiuerescripsitAristotelescircaSiciliamaquaestagnumesse,inquosiquisauescoeterauesuffocataanimaliaintinxerit,recuperentuitam;chymiaidnonrefellit.Siitemuerum,quodsecundumnaturamapriuationeuitaeadeiushabitumnondeturregressus;comprobatchymiaidem.Atquiinquietquispiam,asseruntchymicimultainsuaarteinesse,quaereliquisplanesintmiraculosa,qualeest,inueteratarenouare,morbosdeploratospersanare;integramillaesamqueualetudinemusqueadpraestiturumdiuinitusterminumconseruare;quosdamiamiamanimamexhalaturosmomentoexfaucibusorci&cymbacharontisreuocare;circulumquadrare;rerumspeciespraesertiminmetallistransformare,&omninonihilnondiuiniferesibiarrogare,utsaluatorismiraculachymicorumpromissiscollatamiraculaessedesinant.Sedintelliguntprudentesartiumpraestantiumpraetextumultaobrepereuana,falsaque.Uideriuoluitparacelsusprincipia&elementaphysicamutasse,suppositosale,sulphure&hydrargyro:idemhumoresGaleno&Hippocraticonfessos,exmedicinaextirpare,&nequideminhumanocorporeferre;axiomasanationispercontrariaincontrariumtransformare;causasmorborum&sanitatisexmineralibuspetereabiectisueterumexplicationibus&similiamulta.Seddeliriumhominisarguiturrerumeuidentia.Licetquidemmetaphorisresobscurareinterloquendum.Sedideononmutaturnatiuusearumuultus.Terraestterra&principiumcorporismisti,etiamsiparacelsuseamuocetsalem.~~Circulushumanoingeniononquadrabitur,etiamsiLondinas&aliiidaffirment,nonrespicientesistamGeometricamdesignationem,sedaenigmaticealiudquiddamrepraesentantes,quopactoinhieroglyphicisequusalatusfingitur,quemtamennaturaprorsusignorat.~~Siquichymiciparabolissuntusi,earuminterpretatiodependetexnaturaquaeestinuestiganda.Siquicommentainaniadeblaterarunt,iisnedebeturquidemchymiaenomenutpotetplaneexplodendis.Neergoabhorreant?~~lanaartephilosophi,sedeamprosuaagnoscantpossessione,utquaecorporiphilosophicosecundumessentiam&identitatemsitinclusa,propriisueropraeceptionibusapartibuseiusaliisseclusa,sicutmembracorporisanimati&eademsunt&altera&unitatesubstantiaeconueniunt.~~Haectu,miCaspare,numconfirmastuocalculo?Imononaduersarimultiplextuatestatureruditio,&iniudicandoacumenpraestans,cumsingularidexteritateconiunctum.Gaudebo,siconsenseris,mequetuoiudicioroborabis.Uale.Epist.Xxui.ArgumentaChymicarumoperationumexAristotele.AdCelebremPhilos.EtMed.CasparumBaubinumAnatomicum,&botanicumBasileensem.Quodueterumsermonepronunciatumiaminusuestorequeomniumprouerbiumartiumnempeuerarumutiliumqueomniumunamessecopulam,idinchymiaarteque;naturae&utriusqueinterpretibusseucommentariisperspicueelucet.Utenimdealiistaceam,Aristotelisuolumina,quaeilledenaturareliquitposteritatianullotamintelligideclarariquepossuntquambonochymico;necquichymiandocetdiscitueineabeneuersaturnisiAristoteleis,quaeeademsuntsuntnaturaeabillointerpreteexposita,principiissitmunitus.Nonopusestadte,uirpraeclare,prolixademonstratione.Tuenimipsedictiueritatemintelligis.Sedutmetecensoreconfirmem,proponamtibicogitationesmeas,quibusnontantumoperamillammutuameuincipossearbitror,sed&Aristoteliipsiusscientiaechymicaenonpaucadeberiprincipia&operationes.~~Quiinchymiaelaborant,nonrarocomperiunt,quodignilenimoderatoqueperascensumuaporumabextractissuccisinsipidaquedamaqua,quamphlegmauocant,segregetur,itautnihildeprehendasineaseusubstantiaesucci,seuqualitatumquodsitadmodummemorabile.~~Quodsiignemintendant,autetiamsemeleuocatumliquoremrefundantsaepius,iterumqueeducant;iamnonsimplexegredituraqua,sedsapiensnaturamrei,&interdumetiamoleumseubalsamumintimumsecumeuehens.Horumprincipiacausasquesolerteradmodumexposuitphilosophuscumdemari&pluuiisdisseruit.οἶνοςinquit,καὶπαντὲςχυμοὶὅσοιἂνἀτμίσαντεςπάλινεἰςὑγρὸνσυστῶσιν,ὕδωςγιγνονται.πάθηγὰρτἄλλαδιὰτινασύμμιξιντοῦυδατόςἐειν,καὶοἷονἄντιἢτὸσυμμιχθεντοιοῦτονποιεῖτὸνχυμόν.Uinumcumeuaporetcogiturqueiterum,inaquamabit.Causamredditille,quiaaquafueratmateria,cuicertomodocommistaepartesterreaeautexhalanes,gignuntaffectionesreliquas.Itaqueinseparationereditadsuamnaturam.Sciatitaquechymicushocipsumsuocongruereoperi.Necobstat,quodeuinoelicituraquanoninsipida,sedcalida,ardens,sapidaqueualde.Cauteloquiturphilosophusperuocemἀτμίσανας,designareuolensdiscrepantiaminteropushoc,&opusἀναθυμιά¬σεως.Haeccumunaeleuatur,nonsimplexegredituraqua,sedmista;idquemagissiignisresoluensestuiolentior.Indeenimphilosophusrationempetit,curautumnocadantguttaampliores&curuentussuanaturafrigiduseuadatcalidus,curquepluuiaeaquaenonnihilsintsalsae.~~Auster,inquit,ὅθενἀρχε¬ταῖπνεῖνψυχρὸς,οὐθὲνἥττονπροιῶνδιὰτὸσυμπεριλαμβάνεινπολλὴνἀναθυμίασινξηρὰνἐκτῶνσύνετγυςτόπων,θερμόςἔειν.~~Eademmistioterreae,siccaequeexhalationisetiamreliquorumsecusaffectorumcausaest.Hincpraeclarumnasciturchymicoπόρισμα,nempeinteruentuaquositatispossequamcommodissimesiccasparteseasquenobilissimaseleuari,&deindemodicoignisegregariiterum.Deindequod,quiuelitpenitiussoluere&efficacioresaquasproducere,illumoporteatigniutipauloefficaciore,&eundemilqoremsaepiusreponere,quosolutaintegricompage,fideliuseliciaturessentia.Namaliternonascendetnisimaximoigniquinonconuenitchymiae.UidesitaqueexperienperientiamchymicamconfirmareAristotelicumaxioma,&uicissimindelucemartisquesuaeprincipiaepetere.Itadeprehenditartifex,quodcrebrioribusautualidioribusagitatumignibusacriuseuadatsempertandemqueeoperducaturacuminis,utnonnisiinparuaquantitatepossitadhiberi,quandoineaobtineatuirespenetrantissimas.Huiussipetitcausam;axiomaAristotelicuminspiciet,quodhabet:πάνταὅσαπεςπέρῶταιἔγιδυνάμειθερμότηταἐνἀυτοῖς.Agensenimnaturalepassumsibiconformeredderesatagit;&incaloreigneoessepenetrantemacremquenaturamnonestobscurum.Siidemseparationemquandamsubtilissimamsineigniexpetat,&quopactomagnamuriaedebilisquantitassinesumtuposiitreuocariadparuam;exeodemautorediscit,aquammarinam,muriamqueterrearumpartium&aquearummisturaconstantes,cereocolosegregari,itautpercapsaeexceralateratranssudethumoraquosusrelictosale.Compendiosioreitaqueuia&minussumtuosaexlixiuiiselicietsales,&eapromtiuscoagulabit.Itanonnegabitphilosophumexpertemfuissererumchymicarum,cumsatisnotumhabueritquopactoexmuriafontium,stagnorum,fluuiorumquesalcoagulandofiat.Itaeniminquitdechaonibus:τούτουτοῦὕδατεςἀφρέψον¬τοςτιμέροςτιθέασικαὶγίνεταιψυχθὲν,ὅτανἀπατμίσῃτὸὑγρὸνἅματῷθερμῷἄλες.NemonegetfortassissalesquosAlkaliuocant,adchymicampertinereofficinam.Ateorummodumdescribitidemphilosophushisuerbis:ὅσίτιςτόποςἐνῳπεφύκασικάλαμοςκαὶγοῖ¬νος.τούτωνοὖνκατακαίουσικαὶτὴντέφρανἐμβάλλοντεςεἰςὕδωρἀφέψουσιν.ὅτωνδὲλίπωσίτιτοῦὕδατος;τοῦτοψυχθὲνἀλῶνγίνεταιπλῆθος.Quodsiquerathorumrationem:praestoestphilosophusrespondensigneminmateriaelaborasse,eiusqueesserestinctumprincipium;terramautemretinuisseaffectionem,&mansisseuelutcinerem&calcem.Perhanccumcolaturhumor;liquescuntglebae,tenuissimaequepartesabigniaffectaeunaegerunturaquaecommistae.Haecseparatadenuo,salemuelcalcemrelinquit.Neueroputetinterraistudfierinonposse,cumtestephilosophoignishancsphaeramfugiat;exeodemaliainstruitursententia,quaeasseritinterramultumexistereignis,multumquecaliditatis.Notumestinchymicadestillationeaquasfieriperuaporumconcretionem:Fierialiaspercorrosionem;aliaspercolliquationem.HaecipsaAristotelesitaenunciabat:~~τὸὑχραίνεθαίἐεινἐνμὲντὸὕδωργί¬γνεσθισυνιστάμενον(quodnihilestaliudquamidquodindestillationibususitatiseuenit)ἐνδὲτὸτῆκεααιτὸπεπηγός(quodfitincorrosionibus,&salibuscalcibusquecellarumhumoreautbalneidissolutis,quanquamcrassioremodoeueniatetiaminliquationibusmetallicis,&glacieisimiliumquetabe.~~Uinafumomacerare.2.~~)PatetexHoratianisodisueteresoliminItaliasolitosuinanobiliautribusauttestisincludere,eaquenonincellissubterraneiscondere,sedinfumariislocare,utitafumobibitopaulatimabsumtaaquositateexcoquerenturoptimaqueeuaderentuirtute,&consistentianonnihilspissa.~~Estquidemhocexemplumcoagulationischymicae,perquamsuccierebusperhumoremextractisolidescunt.Sedphilosophusnontantumidnouit,uerum&causasaddidit,cumscripsit:οἷνοςτιςκαὶπήγνυταικαὶἔψεταιοἷοντὸγλοῦκος.ἀπέρχεταιδὲἀπὸτύτωνπάντωνξηραινομένωντὸὕδωρ.Succosextractosnominemustidesignat.Operationemnominatcoctionem,cuiusfinisestcoagulatio.Modusoperationisestexiccatioperdiscessumaquae.Quodautemnoninseconsidant,sedaquareueraegrediaturarguitexperientia.ἡγὰρἀταὶς,inquit,συνίσταταιεἰςὕδωρἑὰντιςβύ¬ληταισυλλέγειν.ConstantiusUarolius,cuiusanotomiantibinonimprobariputo,destillationisartificiumexortumputatexanalogiafabricaeolfactus.Cumenimaerhalitusqueexamploperangustumelati,locoqueconclusoexcepti,uifrigorisconcrescuntinguttas,&tandemreferuntur;destillationemappellamus.Iamautemexaerepernaresattrahimusspiritum,quisiuapidusualdeest,&proportionemagnitudiniscerebricapacitatemexcedit,coagulat.Destillationisitaqueingeniumrepraesentat.Philosophusautemremexplicatlonge,measententia,solertiuscumscribit:depart.anim.7.Fluxionesobeamremexcapiteoriunturiniiscorporibus,quibuscerebrumfrigidiusest,quamtemperamentummodicumpostulet.Cumenimalimentumperuenassursumrespirat,ubiexcrementumobeiuslociuimrefrigeratumest,fluxionespituitae,saniemquemouet,quodsimilegenerationiimbriumeuenireintelligendumest,quoadmagnumconferrecumparuolicet.Cumenimexterrauaporexhalat,efferturqueinsublimeacalore,ubisupernumaeremsubieritfrigidum,consistitdenuoinaquampropterrefrigerationem,atqueinterramdefluit.Haecille.Quantumlucispossithuiclocoafferreexsuaartechymicus?Sed&quantumeuidentiaeadreddendassuorumoperumcausasindidemretulerit?Taceocausasefficientesresolutionis&coagulationis;taceomateriamformamqueoperationis:ἐγχειρῆματα,quaenonquiuisattendit,exeodemsuppetuntloco.Quiadhucrudimentaartistractanttyrones;liberalesadmodumsolentesseinignibusadmouendis,parumpensihabentesquorsumtendatcalor.Monetphilosophuseamproportionemineleuandoobseruandamesse,utcalornonprohibeatcoagulationem,sitquelocushuiusadlocummateriaefrigidus.Haeccausaestcureleueturcollumcucurbite.Quodsinihilominusflammaintensiorrequiritur;artefrigiditascapitiprestandaest.Hincexortaestserpentinarum&doliorum,quin&uesicarumrefrigerantiumindustria.Sicaulamquaerasquarestatimmanetliquorrostroproducto&perbrachiorummultiplicesgyrosuariedistributo;exrefrigerandipraesentiaefficaciaqueeamiustepetas.Secuseuenitinhisquaecanaleshabentcurtosignique;suntpropiora.Nam&difficiliuscogituruapor,&minusaquaetardiusprofluit.ManumitaquechymicodextramporrigitAristoteleaphilosophia,sicutuicissimhaecabilloquameuidentissimepotestinnaturaeoperibusillustrari.Negantquidampertinaciterphilosophumistumquicquameiusartissciuisse.Siintelliguntintegramconstitutamque&omnibuspraeceptiselaboratam,nonabnuerim.Siueroomnibusartibusetenuiimperfectoqueestorigo;sietiameuenitutdispersapassimsintpreceptaantequamunitainartisformamredigantur;tantumnonconsenserim,utconfidenterpronunciempotissimorumprincipioriexplicationesAristoteliciscontineriscriptis.Nequeidoperosumdemonstratuest.NonplacetquidemconiecturaeorumquilibrumquendamdeartificiolapidistituloAristotelescitat,euinquequintummeteororumfaciunt.UienimenimueroestconsentaneumStagiraeumphilosophumperipateticaedisciplinaeprincipemistumcomposuisse,quanquamaliusfortefueriteiusdemnominis,nisisupposititiusfoetusest;ueruntamenaliquidadeumperuenissenondubitarim.Isenimfuitadquemextotooriente&meridietanquamadmarescientiarum,quicquidubiquepotuitdeprehendicongestumest.Potesttamen&conuersimesse,etc.1part.1.Originemsuamtraxitchymiaexmetallurgia,quampeennetotamdescripsitGeberus.~~Aristotelesautempassimostenditseilludstudiumnonneglexisse,presertimcumfossilium&aquarummineraliumnaturampraeceptiscomprenendereinstituerit,quodfierinonpotestsinesingularium,quaeuniuersalibussuntpriora,cognitione.~~Sednonsunttantiquinobisaduersantur.Egotibi,quodsentio,aperireuolui,necdubitoquinrectesisaccepturus.Uale.Epist.Xxuii.DeGaleniUoto,QuoAiuntExoptasseeumsibichymicassegregationesignotas.AdCasparumBauhinumPhil.Med.anatomicum&botanicumBasileensem.~~Fundamenta&principiaartisnostraeDeumquidemhabereautorem,primispatribusuimingeniumquecumoptimapropteruitaeprolixitatemmanifestandiexperiundique&comprobandioccasioneadeamconstituendamliberaliterelargientem,confitemurrecte:~~sedcumposterioribusseculisprauitatehominum&poenispartimfuissetobscurata;partimdispersa,adeoutpenenouafueritadinueniendumobseruationeopus;~~quandoquidem&inAegyptouetustissimadisciplinarumpostorientemnutrice,utexHerodotouidereest,nihiladmodumegregiideeaconstitutumlegitur,&HomerustemporeTroianibellichirurgianpotiusexcultammemorat,quampartesalias;~~HippocratesautemCousinGraeciaprimusextitit,quipraeceptapermanumquasiafamiliaribus&aliundeaccepta,suisqueanimaduersionibus&experientiaaucta,stabilitaqueconscripsit,&inartisquodammodocorpusredegit:haudstultenosfacereopinor,cumadillumprincipemscientiaemedicaeconstitutionemreuocamus.Hic,quaereliquisscriptaposteris,itauerasolidaquedeprehenduntur,ut,cumomniaueteraarroseritParacelsus,iusseritquesesequiantiquos&nouos;tamenHippocraticaquaedamnonaususfueritimprobare,quanquameanegeGalenointellecta.~~Eiusdemsententiaeest&Raimundus,quiinterpretaturusilludθεinmorbis,nonerubescitillumseneminchymicumtransformare,quiistauocenotaueritnonmorborumcausas,conditionemeuentaoccultamirabiliaque,sedremediorumadquintamessentiamadductorumprodigiosamefficaciam.~~Nonpossuntcareretantoautorechymici.AtnonsemperuideturloquiParacelsice.Quocircaut&Paracelsitishonoremaddat,diuiduntillumquidaminnothum&genuinum,quaderealibimentionemfeci.UerumnonestutParacelsicieoglorienturduce.Tantumabestabipsorumstolidadisciplina,quantumuerumafalso,&aspurioτὸευγνίς.Nostrorumquidamconiiciunteum,quanquamnecexercueritchymiannecdescripserit,tamennonfuisseeiusdemimperitum,proptereaquodconsentaneumsitaSalomonescientiamadipsumperuenisse.Sednonopusestdisquisitionemulta.Cumchymiaefundamentasinteademcumnaturaeprimordiis,necdissentiantabaxiomatisueraemedicinae:concedendaseninostroest,sinonsingularisnotitiaκαὶχεi¬ροτεχνία;attamenuniuersalisscientia,&principiorumintellectus.DeGalenoresestcontentiosior.OmniauidenturconcedereposseParacelsitae.Galenumquidchymiaecognouisse,donareneutiquamposunt.Cumhocestbellumplaneἀσπονδον.Exreliquischymicis,quosuerosappelloartifices,utdiscernanturauesaniaParacelsica,nondesunt,qui&huictribuuntplurinum,idquenonimmerito.SienimGalelusnontantumHippocratisestfidelissimusassecla&interpres,uerumetiamomnisscientiaemedicaeremediorumqueindefessusexplorator;quisdubitetHippocratechymissante(utitaloquar)Galenoeiusartiscognitionemassignare?~~Bernharduscertecomes,cuiusliberdeHermeticaphilosophiasuperioribusannisoperaMichaelisToxitaeinpublicumprodiit,nontantuminterinuentorescultoresqueartisnumeratHermen,Pythagoran,Aristotelem,Alexandrum,Platonem,Auicennam,Halin,aliosquepermultos;~~sed&HippocratemGalenumque,quasi&hisciuerintnonmododestillare,sed&lapidemaurificumfabricare.Fideshuiuspenesautoremesto.CumParacelsicaeuesaniaeanostrisobuiamitumest,quanquamruditas&achymiaGalencreberrimefueritopposita;tamennonestdubitatum,quinexilloipsoetiamprospagiriaParacelsicapetereturargumentum.~~Aiuntenimhostesueritatis,nosperperamoppugnarefecesParacelsicas,quandoquidemGalenusuotosuoeascomprobarit,cuiusdesideriomotosnosoporteatsimiliterπαρκελσίανabsentemquidemexoptare,praesentuerocummagnagratiaexosculari:~~Illumcaputuitamquesuamnescioquibusnonastrinxispericulis,quoea,siuspiamesset,potireturnosdebereeamlongeprocliuioribuspartioribusqueamplectiulnis,utpotequibusneuitediscrimineeuenirepossit.Quidtihichic,uirpraeclare,estsententiae?PutasneautParacelsicosnobissuamartemnotamuelle,cumnontantumoccultenteamstudiosiusulliseleusyniis,sed&apertenegentmargaritassuasproiiciendasnobisporcis;autGalenumParacelsianexoptasse?Crediderimquidemeiueramartemquadamtenusfuissenotam.Sienimuspiameiusaetatefuit;&Galenusuelformamscientiarum&remediorumetiaminremotasterrasestpersecutus:noncertefueriteiusignarus.SedParacelsicadeliriaquipotuituotopetere?SedproducaturillelocusuotiGalenici.ImpostoresParacelsitaeitacitanteum,quasiscripseritseomniapericulasubiturum,siquammachinamautarteminuenirepossit,ut,sicutinlactecontrariarumpartiumfitseparatio,itainmedicamentisidemexperiripossit.UerumegoprimumnequeuotumexGaleniuerbisagnoscerepossum,nequedeindepericulum,nequetandemtalemseparationemqualemusurpantchymici,licetnonnegemGalenoartificiasimiliafuissenota,utnecignotaprincipia.Uerbain1.Simpl.med.cap.17.itahabent:~~ἐντοῖςτῶνὑγρῶνφαρμάκωνμάλισταπερὶὅξουςἡμφισβήτηται,τῶνμὲνψυγρὸνἐτιλεγόντωνἀυτὸ,τῶνδὲθερμὸν,ἐνίωνδὲτινὰμὲνθερμότηταδιδόντωναὐτῷτινὰδʼἀφερουμένων,ὥσπεροἱλέγοντεςοἷνοντεθηεῶτακαὶρεκρὸνετιτὸὅξος.~~οὗτοιγὰρἀπολωλεκέναιμὲνἀυτὸρασὶτὴνοἰκεῖανοἷνουθερμότητα,σηπεδονώδηδὲτιναπροσεληρέναι.~~καὶἔγωγʼἂνἐπήνεσατὴνγνώμὴιὐτῶν,κάξἑτοίμουπροσηνάμην,καὶσυνεκινδύνευσαπερὶτὴνἀπόρασιντεκαὶδόξαν,εἴτιναμηχανὴνέξευρεῖνἡδυνάμην,ὥσπερἐνγάλακτιτῶνἐνατηονμορίωντῆςδιακείσεως,οὕτωκὰνταῦθα.~~HecGalenus.Cumdisceptareturdenaturaaceti,dicerentquealiqui,quasdameipartesinessecalidas,quasdamfrigidas,utpotecumuelutiintermortuumuinumesset,inquononplaneextinctumessetseminariumcaloris:Galenuslaudatahacsententia,ultroaccessiteiusautores,&unacumillispericulumfecitattentandopossetneinuenireartificiumquoddam,quosegregarentureiuspartescalidaeafrigidiseomodoquoeuenitinlacte.HancessementemGaleniaduerbumexpressamquinonuidet,nonintelligitGreceloquentem.Hicubiuotum?ubidiscriminis&periculisponsio?ubiseparatiochymica?Talequaeritartificiumsegregationis,qualeestinlacte.Huiustressuntsubstantiae.Unapinguis,quaeuelsponteemergit,absqueullaarte.Aliaferosa;tertiaterrea,utcaseus,quaeduaeseparanturuiaceti,autcoagulisimiliumue,quanquamdiuturniusasseruataitemsecedantultro,&cumcalefactapaniaffunduntur,modolacnonsitrecens,nonunamanent.Itanechymicisegregant?DicitquidemGalenusinacetonecinuentumessequippiamtale,qualeinlacte,nequeeuidenterdemonstrariposse;atubinegatsegregationemomnem?Quinimoilloipsoinlocoexponitmodumsibiperspectum,&chymiaeconsentaneum,utuideashincGalenum,licetlactisδιάκοισινnouerit,eamtamenproapprobataposteachymicisrationenonhabuisse.Quemergomodumadducit?Quiddamaitinnatare,quodsitaquosum&frigidum;quiddamsubsidereinstarfecisinuino,quodsitcalidum:additque:μόνωςγὰρἂνοὕτωςἐναργῶςἐπέδειξέτιςἐξἐναν¬τίωντοῖςδυνάμεσινσυτκείμενονἀὐτὸμόριῶνὥσπερτὸγάλα;idqueasseritinomniexpressoannotarisucco.EccetibimodumseparationisGalenicae,quaefereγνῆσιοςestchymiae.Namchymiciquopactosegregant?Includuntcucurbitaeacetum,ignisquebeneficioprimumexuguntpartemaqueam,quamphlegmaappellant,&moreaquaefrigidumhumidumstatuunt.Indeualentiorecaloreexfecibuseliciuntacetumradicatumasperrimaeeiusquecalidaeadmodumuirtutis.QuodGalenusrationeestassecutus,idexpediuntchymiciinstrumentis.OergoproculabsentemachymiaGalenum;Osedeuouentem&periculialligantem.Lactisautemusitatumsecessumnonessechymicum,quiuisuidet.Sed&uerechymicumnonignorauit.Namdestillaturilacspagyri,illudputrefaciuntcoguntquediscedereprius.Galenusignoraritneseparationempartiumperputredinem,quitamenἀνομοιομερὲςstatuit,&exsententiaAristotelisdeputredineestcommentatus?Ecceiterumλόγῳ&artehabuit,quodoperariiexequunturlaborando.Contrariumergoconcludaturacparachymiciuolunt,nempecogitassequidemGalenumannonitautlacpossintsegregarisucci;sedcumhocfierinonposseuideret,chymicamrationemprobeintellexisse.Sed&nonadeodifficileeratfiltroelicereinnatantemaquam,partesquecalidasseorsimcapere.Ingeniosiorasuntchymicainstrumenta.Fateor,sednonideononestchymicumquidplane,sinontamfitingeniose.Nihilsimulinuentumubiuis&excultumest.ConceduntParacelsitaeexemplumspagiricaeseparationislacesse,quodtamennonusquequaqueplacet:quafrontenegantGalenonotamomnemspagirian?Quodautemnihiladmodumdignumchymiasitinsecessulactisarguitleuiseiusconcretio,&potiusconfusio,quamGalenusnonignorabat.Aitenimnonplaneesseὁμοιομερὲς,quodtamenomniueromistoconuenit.DonemusitaqueParacelsitisistudartificium,&indeutilitatemrusticamquenoticiamarguamus.Galenoueronostrotribuamusaliquidsublimius&magisindustrium.Haecegoiamadteexarareuolui,iudicioquesubmitteretuo.Nondubitoquingratumfecero.Uale.Epist.Xxuiii.DeArgumentisEtConiecturis,quibusconstetquodnamquomodositelaborandum.AdCasparumBauhinumPhil.Med.botanicum&anatom.Basileensem.EstapudTheophrastuminmetaphysicisquaestioquaedamnoniniucunda,utrumnempeomniafiantfinisalicuiusgratiainnatura,anueroquedamtemere&necessario.Aristotelesquidemsepeusurpathoc,quodDeus&naturanihilfaciantfrustra.Attumipseagnoscitcausamfortuitam,naturaequemonstra:tumdiscipulusTheophrastusquibusdamexemplistemeritatemprobat.Quorsumenim,inquit,suntfluxusmaris&refluxus?Inipsisetiamanimalibusmultaexistunttemeraria,uelutimasculorummamme,&pilorumquibusdaminlocisproductiones;&alianonpaucaquispiamdeprehendateiusmodi.HecmultisTheophrastus.Cogitauisimiliterdeexternorerumuultu,sitneisanaturaproductusadindicandumuirtutisinternaehabitum,emolumentumqueanueronihilpraeclariindepossitcolligi.Huicquestionifinitimaestalia,quainquirimusquidnaminchymicisoperationibussitsequendum;fortuitonesegregationesapparatusqueinstituendi,anadarbitriumconsensumqueartificumsolousurerumabsquenaturaeargumentoinuentumcomprobatumqueconfugiendum;anueroetiaminnaturasitaliquidindiciicerti,quodiscamusoperandimorem,&exquositfaciendamedicinaadcaputueladpedes;exquoitemoleum,aqua,puluis.Nondesuntquinihilhorumattendendumputant;sedoperandumsecundumartisleges.Naturamenimipsamposteaunumquodqueaccommodaresuomembrocitranostramcuram;euadereetiamunumquodqueita,utpernaturamestadaptatum.Itaqueiudicantsifactasitmedicinaadcaput;eamspontesuapectorinoninseruituram,naturagaudentenatura,&sibifamiliareattrahente.Hosoppugnantalii,quinihildiscriminisstatuunt,opinantesomniaesseaccommodaomnibus,&quodunipartinocet,nonparcerealtei;quodunampurgat,idemtotum.Itaqueglorianturdeuniuersalibuspurgationibus&auxiliis.Neutrihorumindigentsignaturarerum.Aliisignarerumquenotasneutiquamcontemnunt,sedomniaqueinexternomundosuntadhominemitareferunt,utcaputcapitieparrespondeatepati,uitriolumuitriolo,fasali.Itaqueforisquaeruntcordahumana,cerebrum,pulmones&reliqua.Quodtamrarumapparetutpulmo,idhuicsocium&familiarefaciunt;quodcapitiscerebriquerepraesentateffigiem,idcerebro;quodmacularubeasobtinet,idsanguiniaddicunt;quomentulae&testiculorumformamrefert;iconcilianthisipsis.Grauiiudiciouideturresegere,quodnamexhistanquamuerumsitsequendum.Nonrefellamiamsententiarumabsurditates.Quidsentiamipseintuodeponamsinu.Fortuitumabsoluteuixquicquamesseiudico.Utenimlogiciaiunt,fortunamcausarumignoratiopeperit.Quodammodouero,πρόςτικαὶκατὰτιaliquodessenihilprohibet.Cumenimphilosophusτὸτινὸςἔνεκαitacontrahat,uttantumuideaturinnaturalibusagnouisse:InquitenimRemamateriaabstractamnullamscientianaturaliscontemplaripotest,quianaturareialicuiusgratiafacitomnia:rebusautemabstractisabiunctumidestquodsubhocτινὸςἔνεκα,uerbointelligimus:certaeartisresperectueiusquephysicaediceturfortuna,ubipersequidemgenerationeuniuoca,nihilfittemere;ataequiuoce&exaccidentefiuntmulta.Estautemomniumuniuocarumgenerationumfinisipsaformarei&perfectio,sicutipsephilosophusiterumdisseruit,cumscripsit:principatumillacausaobtinet,quamsubhocuerbo,cuiusgratia,significamus.Haecenimratioest;ratioautemprincipiumestpariterinrebustamartequamnaturaconstituendis,quanquamnaturaeoperibuspotiusquamartisconiunctaestratioboni&pulchri;&alibi:ponimuscausarumgeneraquatuor;primumcuiusgratia,utfinem;secundumsubstantiaerationem,quequasiunumquoddamfereexistimandasunt.Namhomoideosicgenitusest,quiahochominiestesse,seuinhocfinis&perfectioeiusconsistit.Ita&herbaideosicfactaest,quiahocerateibonumpulchrumquesecundumsubstantiam.Quaedeclinanthinc,utmonstraquanquamsuas&haechabeantcausas,&sicabsolutenonsuntfortuita;tameninfortuitishabentur,quiapraeterrationemsolitamnaturaeperfectamqueultimo,suntgenita.Exhacsententiaaurumnongenitumestitaquiacoresthominis;sedquiahocauroestesse.Siquaergoestanalogiaquorundam,quauidenturalterumessealterum,utargentum,hominiscerebrum;eanecprincipalisest,necperpetua.Quiuerochymicusscirecupitquodnamcuiconueniat,&quodnamexquositcomparandum;isutatursensibussuis&ratione,&saepeexperiundocertitudinemuenetur.Axiomataphysicadematerianaturaliinuniuersumtestantur,quodsitomniumformarumnaturaesusceptiua.Sedcumnoninueniaturnisiinformatasingulariter;inhacautempotentiamutationisinterdumremotasit,interdumpropinqua;prudenterconiiciet,adquidnamstatimprocliuisressit,&adquidnonnisiperlongasmutationesperueniripossit,&quoaccederesitartificiimpossibile.Deindecontemplabituruirtutesmaximesecundumgustum&tactumproximeodorem&colorem.Inueniethincquodnamelementunm&quodelementare;&hocuelproximeuelremote.Quaeergoinaerem,quaeinaquam,terramuepossintaptededuci,noueritsimul.Itadiscernetinteroleosa,spirituosa,odorata,sapita&caetera.Sideprehendetunipluresadesseδυνάμεις;nectamenseparareuoletcrassaasubtilibus;quanamformacommodepossintdonariperartemdeliberabit.Adiuuathancconsiderationemrendiartificium.Sienimcalidumsiccumrequiras;non,studebisaquaesipenetrans:negligescrassum&sicdeinceps.Ubicertusesderationeusus;arsmonstratoperationem&proaeresindirigit.Itainmistissuntduocorporisprincipia,quaepossuntindeexiredenuo.Haecinsemutuotransmutariqueunt.Inmultissuntdiuersaehumiditates,utinplantis&animalibusInradicalicrasiscumuirtutespecificaconsistit.Inelementariparuminest.Plusinalimentariaquaeiamimmutataestquodammodo.Itadiscretesuntcrasesossium,carnium&reliquorum.Obseruatumitemestquaedamdurare,quaedamfugerecertoapparatu;Quaedamsicelici,quaedamaliter.Omninopondus,lenitas,raritas,crassities,&reliqueaffectionesmonent,sitnecalx&sal,anhumorefficiendus,calxetiam&salpromteabeuntinliquores.Itaquepereaadhositerest.Itaconsiderabiturfortismistio&leuis;fixitas&fugacitashomoeomeria&heterogenia,uapor&halitus,quorumomniumnaturamprobepersecutusestin4.meteor.philosophus.Quaeueroindiciaexmedicinasummantur;patetexcatalogoἐνδείξεωνauxiliiquemodo.Adulandumnonnunquamaegrotipalato&naribusest.Reliquapatefacitarsipsa&industriautentis.Egotibipluribusmolestusessenolo.Uale,&sibenesentio,comproba.Epist.Xxix.AnChymicusApparatusDependeatexconsiderationechyli,chymi,&ὁπῦ.AdCeleberr.UirumD.FelicemPlaterumPhil.Med.&Profess.Basileensem.Amote,uirpraeclare,nontantumproptereruditionem&experientiamtuamsingularem,sed&insignemquamealiquandocomplexuses,humanitatem,quamnonsperoullounquammortaliclausumiritermino.~~Amoueroetiam&admiroruehementerincomparabilemuirum,D.TheodorumZuingerumfamiliaremtuum&amicumprideminChristumpiedefunctum,postquam,plusquamHerculeisinartemedicaillustrandabeneficiisaffecitseculumnostrum.InhuiuscumnuperincideremepistolamadPetrumMonauiumscriptam&aclarissimoScholtziocumCratonianiseditam,legidechymicisquaedam,quorumexplicatioremdoctrinamtuproculdubioquieiusuiuimentemcognouisti,probetenes,quamqueutmihicommunicesperhumanitatemtuamterogo.~~Uideriissibiscribitutinanimalibus,sicinplantistriplicisconcoctionisueluteffectusquosdamesse,χυλὸνχυµνὸπὸν,licetinaliisappareantmagis,quorumsingulissuusinsitspiritus:singulietiamsolidaepartitanquamcarnibus,&ossibusinhaereant.Exemplilocoadducituinum,quodrationepartisspirituosae,spiritusreficit:respectuὅποῦterreipenetratsuomodo&deterget:respectuγυλοῦκὶγυμοῦsicnutrit,quiaortaaprincipiisuimattestantursuorumprincipiorum,&extribusillishumoribusquidamterrae,aliusaquae,tertiusaeriproportionerespondet.Addit,quodhorumipsorumsingulirursusareliquisseparatiinpartesaliasiisdemprincipiisrespondentessepararianaturapossintargumentochymicaeanalyseos.HaecZuingerus.~~Nonestobscurumirrepsisseinchymianprauamquandamlibidinem,ignorantiaequeturpissimaepraetextum,dumquiuisdelirusollisignequechymicoresaggredicoquerequesinemodoannititur,&quicquidforteprouenit,idadpeculiaremredigitclassem,cummagnosuperciliodenouoinuentosibigratulatus,gloriatusque.~~Huicuitiooccursurusillephilosophusnaturaefontesmonstrat,&terminumquositconsistendumitautquicquidfitultrapraescriptumnaturae,idabartetanquamalienumadulterinumqueexulareiubeatur.ScipsitpridemHippocratesincorporenostrotriaesse;spiritus,humores&solida,quibusinseruirenecesseestomniaquaeforisineiusaccersunturauxilium.TanquamenimterminusrerumpostDeumsithomo;omniumnaturaeproportionerespondenthumanae.Itaque&inexternisestparsspiritalis;esthumida;estsolida;&spiritusresidentinhumoribus,humoresinfiguntursolidis,utitahaecsintsubstrataomnibus.Humoresautemnonsuntuniusmodi,sedtriplicesexdistinctioneZuingeriana,quos&ipsaexperientiainplantis&animalibusobseruat.Hinceuenitut&spirituumgenussittriplex,unicuiqueinexistentesuo.Omnisitemhumorinexistenscorporinonestsimplexsedmistus.Itaqueartificioseparatorioexquolibetprincipiapossuntelicicorporea,quaerespondeantnaturiselementorumnempeterrae,aquae&aeri.Probesaneuidetursubductaratioesse,&inuentuschymicarumessentiarumnumerus.Parsenimsolida,cumnontantumconstitutasitprincipioexhumoribussed&nutriaturiisdempotissimumquechymo,exquotransmutatsitfitὅπὸς;siresoluaturpraebetinitioaqueameamqueelementaremhumiditatem,quamchymiciappellantphlegmainterdum.Deindeexhibetoleosamsubstantiamhumoriradicalicongruam,&tandem,salem.Oleumautemduplicisestnaturae.Quoddamenimaereumest,quoddamigneum.Itaquehincapparet,quodaquachymicaoleum&sal,inipsanaturasintfundata,quaecumetiamprincipia&elementauocenturpropteruirtutisdiuersitatem&consistentiam;constatnonquidemprincipaliter,analogicetamen,&ἐπομένωςetiamelementaspectariachymico.Hincdiscimusoperationemcircaelementorumseparationemnondistarearesolutioneinaquam,oleum&salem.Sequunturhumorestriplices.Dehisaitidemautorquodsimiliterpossintresolui.Uerumcumnondumsintitaperfecteexcocti,sicutpartessolidae:suntenimharumgratia,&adharumnaturamtendunt,nisiforteexcipereὁπὸνuelis,quitamen,sipinguedini&adipirespondet,nonpotesteximinutrimentorumclasse:Ideominuselaboratasessentiaspraebebunt;&hicquidemetiamnonsinediscretione.Chylusenimcrudiorestchymo,&hicnonitacoctus,sicutὁπός.Undepatetoptimamuimexpectandamesseexsolidis;proximamexopotertiamechymo,ultimamchylo.Quodspiritusattinet,quoniamachymicononpetunturinsuaforma:nequeenimitaueniuntcommodetumadelaborationem,tumadusum;sedliquidaeconsistentiaeuultu,eoqueduplici,uaporososcilicet&halituoso;illumaquisannumerem;huncoleis.Quoniamautemetiaminapparatuextractionequenonsegreganturautseorsimexeunthumores,sedcumpartesolidamagnaexparteconiuncti,nisiquodelementaremaquositatemuaporosamqueinterdumanteopusdetrahimusexiccando:~~pretertresillassubstantias,aquamscilicet,oleum&salem,constituendaestquarta,quamaliquiextractumuocant,omnemreiuimcontinens,quandoquidem&salisplurimum&aquae&oleiadhuccommista&naturalicrasidonata,secumuehit,&sicabessentiatotaquenaturanondistat,nisiquodhaecestsubtilior&multipliciindustriamagiselaborata,utquintamnaturamreferatsui&nobilitate&perpetuitate;~~extractumuerocorpulentius,crassiusqueest.Quinarioitaqueiamnumeroexhisprincipiisomnischymicaeelaborationiscomprehendeturratio,quodquidemattinetfinemartisprincipalem.Namquaeministranthis,utmenstrua,lixiuia&similia,obiteraccedunt;&sicaquaoleumsalessentiaextractumchymicamabsoluentdisciplinam.Ostenditidemetiamusus.Namaquainseruietomnibus,inquibusabluendumest,detergendum,humectandum,refrigerandum.Oleum,quiaduplicisnaturaeestaereae&igneae;adhiberipoteritadpenetrandum,resoluendum,calefaciendum,siccandum,humeictandum&reliqua;quin&aduersabiturputrediniidquodigneumest;&cumbalsamusreisit;simulroborabittotanatura.Sedhocpraestabitmeliusessentia.Extractumnutritioniinseruiet,siestexnutrientibus;purgationi&aliismedicationibussiexpurgantibus.Salroboratunitquepartes,humiditatesabsumit,incidit&aliaperagit,secundumnaturameiusexquoestfactusquamseruantitemreliqua.Nihilenimitamutatur,utnihilpristinaenaturaeredoleat.AnnonergopulchramnobisuiammonstrauitZuingerianaindustria?Sednondesuntquaeopponipossint.Chymicienimlongepluraexrebuscomparant.Primumnamqueelixiriacomponuntnonminoriindustria,necusuuilipendendo.Sedhuicobiectooccurrifacilepotest.Namcumelixiriaapudartificespraestantiorescompositioneessentiarumfiant;Zuingerusautemhancnonprohibuerit,sedliberumreliqueritiuscomponendi;nonexcluserithaecsedinclusacomprehenderit.Deindeconstatinchymia,multafieripermodumtincturarum,&exaltationum.Namintegraquaedamsaltemforisexpurgataefficacibusimmutanttinguntqueessentiis,itaqueelaborantutnoninferioresintaboptimiscensu,quopactometallatransmutant,&uaricolorantutpropraestantissimisueneant.Quaedamgraduexaltanturpurificanturquecitraresolutionem,utsales,etc.Abaliquibussaltemabstrahuntcolorem,uocantquetincturasueras.Insuperpuluereconcinnant,&Turbith;&totamineraliumclassisneutiquamuidentur,attacta?Zuingeroesse,utpotecuiusδιάνοιαsenonextenditultrauegetalia&animalia,nequefiericommunispotest,cuminmineralibusnecchylusnecchymussitneco¬πός.Ubicalces,ubispiritus,&aquaeforteminerales?UbiMercurii?aurumpoculentumquamcelebreestinchymia.Hocclassipraedictaenonconsentit.Omittomagisteria,arcana,ensparimumprimammateriamquorumnihilmemoraturaZuingero.Anitaqueadiiciendumquidestdescriptionisuperiori?Quidsianalogicemineraliaaccommodaremusuegetalibus?saquidemutrobiqueconuenit,ut&aqua,nisiquodnaturagenerisseruetur.Calxturbithpulueresquesintuelessentiaeuelextractaformasiccapuluereaquerepraesentata.Namnonlatetuariouultudonamposseremeandem.Andicendumestquosintnonultimifines,seddispositaadeummateria?NamresoluiinliquorespossuntSpirituscongruuntaquisueloleis.Tincturaeraerationesaltemitauocantur.Arcana,magisteria&reliquaiudicemesseotiosanominaParacelsicaesuperstitionis,quanquamabaliquapassione,autcommunitatedisciplinaeitemconfictasintquaedam.Seddehisdeliberandumuberiusest.SinonsufficitZuingerianaδιαγραφὴ;nontamenestἀ¬προσδιόνυσος.Tuuiue&uale.Epist.Xxx.DeTincturis~~.~~AdUirumPraestantemD.FelicemPlaterum,Phil.&Archiat.Basil.~~Multatincturarumalchymicarumapudphilosophuminueniriargumenta,praesertimautemearumquaeadremmetallicam,inquaprimitusfuisseartificiumHermeticadisciplina&commentariaGebritestantur,spectant,neminemlatereputonisiquiinoperibusphilosophinonadmodumestuersatus.~~Infinetertiimeteororummeminitὀρυκτῶν,quorumquaedamsintκονίακεχρωματυσμένη,qualisestochra,sandaraca,minium,&expuluerefactacinabaris:exquibusuerbiselicietiamGraecumtincturaenomenpotestquasiχρῶμα¬τισμὸςuocandaesset.~~Artificiosasueroattingitinfineprimideorcu,ubidestanno(καττιτέρου)disseritquodπρὸςτὸνχαλκὸνἔ¬παμφότεείζῃκαὶψελλίζηται,apparenteaeretanquammateriasusceptiua;~~stannouerotanquamforma.ὁγὰρʼκαττίτερος(inquit)ὡςπάθοςὧνἄνευὕληςτοῦχαλκοῦσχεδὸναρενίζεταικαὶμιχθεὶςἄπεισιχρωματίσαςμόνον.ltinmirabilibusmeminitaerisIndiciadeolucidi,puri&rubiginecarentis,utcoloredistareabauropercipinequiuerit:&inuentospluresinDariipoculiscados,qunonaliopactoquamodoreaeneisintaraureicognoscipotuerint.Quiillumlibrumestinterpretatus,chalybibusattribuitsophisticasmetallorumtincturas.Itaenimrefert:chalybesininsulaquadamparuaaurumexpluribusrebuscomponereinquiunt,quadecausa&inmetallisidrefundunt,utemptoresdecipiant.SedAristoteleustextusnonuultistud.Namitahabet:φασὶδὲκὶτοὺςχάλυβαςἐντινίἐ¬περκειμένῳἀὐτοῖςνησιδίῳτὸχρυσίονσυμῥορεῖσθαιπερὶπλειόνων.διὸκαὶἐντοῖςμετάλλοιςἀναχίζουσιν,ὡςἔοικεν.Hoctuiudicabis.Illacertehistoriachymicumaurificiummanifestecomprobat,quemadmodum&poculumEsdrae,quodfertureBabyloniaHierosolymamdeportasse.Hocsalteminterest,quodueteresuideanturfuisseinconfessioneueritatiscandidioresplaerisquechymicisquiproipsoaurotalemtincturamhabent,cumaerisnaturanonplanesitabolita.Ineodemlibellodescribituretiamaesmoscynicumnoncommistionestannifactum,sedterraequaecumeoeouelnasciturueldecoquitur;undeeuaatludicissimumcandidissimumque.Aditautoremtemperamenti,quiproculdubiochymicusfuit,siquidemchymiaoinitioeiusmoditincturasestprofessa;seminemdocuisseartem,undeeuenerituotemporeaereauasaeiusregionisminuspraestantiafuissesuperioribus.Notandumindeuidetur;~~quodeiusmoditincturaetiamnaturaefiatingenio,sicutdeorichalcofossilireferuntquamimitataposteaarsetiamsuomotusimiletemperamentumconfecerit,quopactousitatequatuorcentussibusaerismistaunacentussecadmiaecitrinae,aurichalcumfitartificiosum.~~SecundumistamAristotelicamsententiametiamnumhodiechymicielixinsuumtincturamappellant.Cuiaquedubiumesse,Felixhonorande,potest,quindetincturisseparatimsitpraecipienduminchymia,cumcertumsiteassubstantiamineaartehabuisselongeanteAlexandriMagnitempora.Sednecinmetallicisseumineralibustantumillelocumhabent.Utprogressumadhumanacorpora,uelomninoanimatainrequisest,ita&intincturis.Itaquechymiatritincturasetiamessentiasnominantchymicas,quaealterandiscorporibushumanisadhibentursiueutconfortentur,siuedyscrasiasamittant&renouentur,quopactoloquiconsueuerunt.Itaquenotantumaliaeritnaturalisaliaartificialis;sed&quedammetallica,quedamanimalis.Paracelsusprosuaaudaciaetiamtunctincturamnominat,cummedicinanontollitmorbum,sedcoloreinducitmembrumaegrotansutsanouideatursimile.Hecquiddistatapigmentaria?Nonquidemnegemtincturaeamplitudineuelquamuiscolorationemcomprehendi,adeoutIndisuacorporapingentes&fullonespannosimbuentescoloribustingeredicantur,sicut&foeminaecoloremalienumfacieiillinentes:ueruntamenchymicaeillaenonsunt,sicutnequemedicae,quanquamincosmeticaaliquiddeillisdicisoleat.Idemautoruultetiamtunctingicorpus,cumhydropiscausanoneiiciturexcorpore,sedmutaturinsalubritatem.Annonrideashominem?Quipotestillaitamutariabsqueabolitione?Uideturpalliatiuamcuramuellenotare.Sedhaeclongediuersaest,cumcausamnonitamutet,sedsaltemactumeffectumqueeiuscompescat&dissimulet.Quanquamautemitadeliret;~~tameninterdumcumartificibusloquitur,appellandotincturamquamuisessentiamchymicamquecumcolorenatiuoreiest,&efficacesinmedendoobtinetuirtutes,qualespraedicantdetincturaauri,antimonii,croci,rosarum&similium.~~Meminisseautemoportetquasdamsimplicesesse,quasdamcompositas.Utraquerursumestautautexintegris(Naminueniunturetiamintegraquaetotasunttincturae)autextractis.Extrahunturuerouelqueactuinrebussunt,utexcrocorosis&similibus,uelquaepriusuiigniumexpotentiainactumsuntproductae,utinantimonio,margaritis&similib.Hocmodoetiamtotaintegraabeuntintincturamsicutaurumcrebriuscaementandosummamacquiritrubedinem,quatingereargentumpotest.Est&quaedamfixa,quaedamfugax.Fixatincturaexaurofixoparatur,potissimumqueualetinmercurio.Nonfixauulgarisestrerumfugaciumcommistio,quanquamalteraconstantiorestaltera.Paracelsuscrocum&sulphurhabetincensunaturaliumintegrarum.Sedfallitur.Namexhissepararitincturamrelictocorporecertumest.Extrahunturtincturaeinteruetummenstruialicuiusutspiritusuini,aceti,aquefortis,lixiuii,aque&aliorum,itatamenutreicompagespriussitdomita,quopossitredderecolorem.Sulphuriscoloremnegantextrahipossenisiarcanotartari.Quedamexeuntcumpropriosuccoutpurpuraesanguis,uiolarum&aliorumcolores.Abstractaaquositateinspissantur.Illorumsententia,quiputantcoloresseorsimsinealiquocorporeexireposse,autexplicandaestautexplodenda.Quasdam,autemexaltariposseantenquameducanturnonestignotum,uelutiinpraesiliocuiadiicituralumen.Ubiintenuihaeretspiritu,magnarequiriturattentio,&singulariterelectusliquor,nicumsuosuccoexprimatur.Eiusmoditincturaeetiamstudiosesuntasseruandae.Exolescuntenimadaerem.Quaedamignemnonfetunt,Quaedamstatimdeponuntur,adeoutetiamintranscursuaquacoloretur,quodeuenitetiamindestillationibus,ubifloresalembicoimponuntcrebroquemutant,&aquameliciuntcumcolorefloris.Aliitincturasallinuntrostris.Sednonaddoplura.Inclinoinhancsententiam,quodtincturachymicasitessentiasuocoloreaffecta:quodsitibiquoqueuidebitur,confirmabor.Uale.Epist.Xxxi.DeUentriculoStruthionis&astrochymico.AdExcellentemPhil.EtMed.FelicemPlaterumProfess.Acad.Basileensis.Nonessesimplicemcaloremquiinuentriculisanimaliumcibosterit,soluit,coquitque&immutat,sedcrasi&proprietatitotiussubstantiaeconiunctum,exeuidentiaoperationisnaturalisinipsisestmanifestum.Leonescanesquealiquiossacomminuunt&insuccumuertunt:serpentibusdictumest:Terrauesceris;arenacredunturuictitareconchyliaquaedam:Gallinaealiaequeaueslapillosatteruntetiamipsisoculiscumadmirationeintuentibusextractumeuentrelapillumsemiabsumptum:Aristotelesinmirab.muresroduntferrum:InCyprodicuntmsferrumcomedere.formicaeIndicaeaurumincibumcomportant:inuenta&aureamonetaest,quaecumaliquandiuinhumanouentriculo&intestinislatuisset,inualdetenuemlamellamsignoextritoabiit:Struthionempeneipsamuincereadmirationemfamaest.Traduntenimaliquinonaureatantum&argenteahuncdeglutire&concoquere,(quanquamaliquieludantobseruationem)sed&ferrea&lapidea.Haecquinamigniselementarisprestarequeat?Aquonamunquamabsumptadigestaqueterraest?Nonabsquereitaquechymiciidquometallaedomantur,uoranturque&digerunturitautinsuccumpartimabeant,partimcineres,uentriculostruthiiadaequarunt,sumtamqueindeappellationemhuictribuerunt.Estidnonaquacaustica,quamfortemappellant;nonspiritusacer,necflammauulgaris,sedignisgehennae,quinullaredomitumaurum,omniqueflammanaturalisuperiusadeouincit,soluit&mutat,utdetotasuidecedatnatura,inqueprincipiaredeat,exquibusestprocreatum.Opinanturaliquispiritumsalistartarei,cuiusopeperaquamuiuammineralem,inhydrargyronmutaturaurum&argentum,itaappellari.Sedquiahincnonproditseminariumprincipium,&nutritiuum;nonconsentitcumreipsa.Uenterstruthionisestmercuriusphilosophorumexcrudofabrefactus,quanquam&corporummercuriusmineralisitasoleatappellari.Sedisprincipaliternotatur,&additadeterminatione,quiinterracrescit,soletdistingui.Nonnegemathannoremseufurnumarcanorumetiamistouocabulodesignari;sedisnonestsinehydrargyrophilosophico.QuidtuhicPlatere?Acuneremtango?Nitorconiecturisnonfriuolis.Ueruntamensitibierudiendusuideor,nonaegreferam.Itadeastrochymicosententiameaest,quodnihilsitaliudquamessentiacuiusquereiextracta&coelicapuritateefficaciaque,quantumconcessumestreielementari,imbuta.Undeastrale,quicquidastrorumnaturamimitatureuminmodumelaboratum.Nondesuntquiinomnielementarialiquiddeipsacoelisubstantiainessedicunt.Hoccumseparaturabelementis,nonimitationesednaturapropriacoelesteesseuolunt,argumentoquodPlatoinlucentibuscoelestemagnoueritigniculum.Sedegodehisquodprocertoaffirmemnonhabeo.Tibisiquidestexplorati,quaesonemecaeles.Ualetudinemcuradiligenter.Epist.Xxxii.DeAquaParacelsicaImmatura,lilio&lapidephilos.AdD.FelicemPlaterumPhil.&MedBasileensem.NullumautoremtammalumputabatPlinius,quinexeoaliquidbonisuccipossitexugi.PerniciosusscriptorestParacelsus:sedinhisqueconfinxit,murauitqueipse.Quaeexueterumdoctrinahausit;eaaliquandosyncerius,quasiipsanecessitatetractusacuoluissecreditu,exponit.Itaquelibroseiusnonplaneputaueriminutilesesse.Ineorumunoscriptumest:Inmineralilapidisinucniunturtressubstantieseunaturaemercurius,sulphur,&aquamineralisperquaeestanaturacompositum.Soluiturautemchymiapersuumipsiussuccumseuaquam,quenodummaturuitinuiscereterreinquooccusiatur,&accedentibusastriscoeliadnatulammartioprodit&successiuematurescit.Quidquaesohisdesignatuerbis?uidenturantiquitatisesse.Nisifallor,aurummineraleuocat;succumproprium,hydrargyrumphilosophicum,qui,cuminterraest,crudusest&occuitus.Atcumsublimationechymicaeducitur,&perastra,hocest,essentiaschymicaspurgatur,proditcalorefoecundoqualisestmartii,&coctionephilosophicaadmaturitatemperducitur.Sedquidlilium?Dehocpardubitandiestcausa.Paracelsusnuncupatitamateriamtincturaephilosophicae.Aliisestipsatinctura&lapis.~~Dornaeuscumdescripsittincturamantimonii,addit,essealtissimamLilipreparationem,quodmihiambiguedictumuidetur,cumpossisintelligere,processumistumconsentirecumpraeparationeLiliueri,uelipsamtincturamstibiiesselilium.~~Quidsililiumnonessetlapisperfectussedsaltemidquodaprimaexitoperatione,quoutunturadmedicandummorbis?Foretsaneinfansnatusexconiugiomaris&foeminaeinmercuriocrudo,quinondummaturuitinterra,seunonduminmetallumcoaluit,quiquepraeparationesuatransitinmercuriumphilosophorum.Foret&serpens,quipropriamdeuorauit,caudam;&puersuonutrituslacte,quod&uirgineumnominatur.Lapisautemelixiodiciturobessentiarumtriumcompositionem,quarumnaturamaximeestamica.Interdumnominaturaquapermanensinpraxitertia,ubinonampliusmetuitpoenasignis.Tincturadicitur,cumiamadtingendumestaptus.Omninouidenturpraeterremmultiplicarireschymicae.Breuitatistudendumestinartibus,&quorumunumestartificium,autquaeunocommodefieripossunt;nonsunttemerediuellenda.Itaquelilium&lapideminteressentiashaberemasuissordibusliberatamillam;hancetiamexaltatam,&compositioneinelixiriumclassemadmissam.Tibiquiduideatur,ubilibitumfuerit,aperies,Uale.Epist.Xxxiii.DeUitrisChymicis,Clisso,acidamuria,regulo,lixiuiis,etc.AdMagnif.D.FelicemPlaterum,ArchiatrumBasileensem.Uersantimihinuperinscriptoquodamchymicouariarumrerumspagyricarumtumuirtuteseximiepraedicante,tumpraxesoperationesquedocente,occurritmirificumadmodumspiritussalsiencomium,ut&uitriolati.Dicitautornullumessemorbum,&necogitariquidemposseullum,cuinonsitexigendo,adeouteosalisspirituquocorrosumsit&potabilefactumaurum,abagonereuocatisintquidamdomitiquemortiuicinimorbi.Nonimmeritomirarisubiit,curtantanobisarcanorum,essentiarum,magisteriorum,entium&aliorumobtrudaturcopia,cumuniusspagyricaeessentiaetantadicaturesseuirtus.Arsnonconsistitinsuperfluarerummultitudine,sedinhisquaeadoperisintegritatemsuntnecessaria.Cogitauiitaqueannonclissus,uitrachymica,acidamuria,regulus,lixiuiaseucapitella,utuocant,sintexterminanda,&uelinpraeparatoriissaltemhabenda,ueladcapitaartesque:genuinasreducenda,remittendaque.Clissus.Clissumdescribunt,quodsitcommistiodiuersarumessentiarumexdiuersisuniusplantaepartibus,quarumquaequesitsuaeperfectionistemporecollecta,purgata,digesta,&inessentiamredacta,extractarum;ueluticumexunaoleum,exalterasal,extertiaaqua,&sicdeincepsfactasunt;eaconiungunturadignemmodicum,uniunturqueuelformaliquoris,uelpulueris,idqueuelsemeldiuersiscucurbitisunoalembicoconclusis,destillationequefacta;uelordinequodam,moreimbibitionum.Nonabsurdaesthaeccongeries.Refertenimlapidisphilosophiciconfectionem,&uerasrerumessentiasomnisuauirtuteinstructas.Imitaturetiamelixiria,quaenobilisefficaciaeessenullusignoratspagirus.Anergopeculiarequoddamartiscaputestclissus?Egoessentiisuelelixiriisaggregarem.Uitrumstibii.Interchymicauitramaximeusitatumest,quodestibioconflatur,quodtamendifferentisestuirtutis.Quoddampurgatualidissime.Quoddampaulomitius,utRanzouianum.Quoddamsudoremsaltemmouet;quoddamplanenihilfatigatcorpus.Potestethocreferriadaliquodexsuperioribus.Aiuntarcanainuitrisesse.Referanturergoadessentias,uelturbith,nisimauisannumerarehis,quaechymumpurgantiumproportionereferunt.Atoseudiscretaest.Potesrimusessentlarumspeciebus,quaedissentientefiuntmodo,asscribere.Scoriaestibii.Sedquidtuncdescoriisseurecrementisantimoniifiet?ItaenimnominantuulgoobsimilitudinemquandamRegulumcorruptum.Numchymicaessentiaetiamestinrecrementis?Atquifugiuntartificeshaeccanepeius&angue.Repraesentantscoriaeuitrorumnaturam.Dicemusneillasquidemperseessereiectaneas;atquiaaliquidessentiaecontinent,inpreciohaberitanquammagisteria,donecidsitextractum?Salstibiiaurummedicorum.EtcerteexRegulicorruptioneoriturtumsalantimonii,quodaurummedicorumuocant,tumoleumualdepraestans.Multafiuntinteruiasadfinem,quaepartimpurgatasunt,partimimpurioramanent.Hisutunturinterdumetiamsolis.Itaquenonquidemhabendafuerintinteroperapraecipua;sedtamennecomninoabiicienda.Uerumaliudoboriturdubium.Siuitrum&scoriaeuitrataesinteoponendaloco,conquereturpurissimaantimoniiglacies,Carneolus,Rubinus,etc.Purissimastibiiglacies.sepraecipitatamsuaedignitatisfastigio.Itaenimessentiarumtituloexcidet.QuidetiamrespondebimusParacelsicis,quipermagisteriarestotasuertuntinmagisteria,&stercoraquoqueitaexpurgant,uttotafiantessentia?Itaexsalibus,uitriolo&aliispenenihilinterdumabiiciunt.Aerugo.AeruginemasseruntessemagisteriumUeneris:Essentiamutabiles.&itadealiis.Anconcedendumessentiasnonplaneimmutabiles,incorruptibilesqueesse,licetidglorienturfanaticiquidam;sedinsetransmutari?Concedendumetiamnonomniapernaturamdariimpura;&quaedamabartenonmeliora,seddeteriorareddi,itaquerelinquisibioportere,saltemalienisforisadhaerentibusreiectis?Certeuidenturuitra&scorieartimaculamquandamaspergereuelle,nieasrecipiamussedequadamexcellente,qualisestmagisteriumdictum.Regulus.Regulusspeciatimexitexantimonio,quanquammetalliciexcoctoressuumquoddamargentisatisdepuratiindiciumeodemuocentnomine.Uulgaresofficinaepromarcasitauendunt.Stella.Aliquotiesliquatusabitinstellam,eodemplaneuultu,quemexprimuntpictores,&statuarii,cumradiisdistentis.Plurimaeitribuuntarcana,adeoutindeprolicitumpuluerem,aurummedicorumappellent,sicutantemonui.Quiddehocsentiendum?Numreseruandus,anadliquatoriamablegandus?Mihiuideturmateriaessentiaechymicaeessepotius,quamessentia,perindeut&descoriisiudicaui.Oxalme.Acidamuria,&lixiuiaministrantoperationibuschymicis.Lixiuia.Fitautemillaexaqua,aceto,&sale:autetiamexsale&acetotantum,quamisturautunturadmercuriumnigredinesuaexuendum,utuidereestapudLullium,Ulstadium&alios,&ipseuerumexpertussum.Sednonestexcedendusepistolaemodus.Iudiciumtuumetiamhicexpecto.Uale.Epist.Xxxiiii.DeAuroUitae,Realgare,Sanguinelacertae,xenechdo,lacteuirginis,&aliis.AdMagnif.D.FelicemPlaterum,ArchiatrumBasileensem.Inexhaustusestthesauruschymia.Subindealiquidoriturnoui,&quantumdidiceris,semperaliquiddiscendumrestat.Concinnantartificesuitaeaurum,aurumpotabile,sanguinemlacertae,Realgar,xenechdon,lacuirginis,risamgalli,laudanumopiatum,&nescioquaealia.Siomniainartemsintassumenda,ultraCaucasimagnitudinemcrescet.Tuoacuminemirificedelector.Apudteeffundomeacogitata.Tudelectumfacies.AurumUitae.Aurumuitaenonprimariamchymiaepartemassero,sedopusquoddam,quodexchymicisexistitadusumnempecertumdestinatum.Referripotestadelixiriasiccauelturbithcomposita.Fitenimextur¬"bithmineraliedulcorato&aurisubtilissimopuluereexamalgamateproducto&abignipurpureopuniceouecoloredonato,postquemistoilli.Siomnestalesmisturaepe290Epist.Chymicarumliaremembrumartisconstituant:negemartemunquamconformaricompleriqueposse.Suntenimcompositioneseiusmodi,utplurimumnonnecessitatis,sedarbitrii,quodininfinitumseextendit.Sanguislacertae.Sanguislacertaeoleumuelliquoruitriolirubeusest.Ministratessentiischymicis,perindemutaquafortisseuregia.Illaenimpraecipitaturmercurius,utfiatTurbith.Illasoluituraurum,&quaedamcomparanturalia.Eliciturexilloetiamspiritusuitrioliacidus&dulciscumphlegmate.Uitriolispiritus.Itaqueetiammaterierationemobtinet.Realgar;Realgar.inquitDorneus,fumusmineraliumest;quiconcrescitexcipiturque;nonraro,utinmetallinisspodium,pompholyx;itemflosantimonii.Realgar.fixum.Realgarfixumnominantmisturamexauripigmento&salepetraenonampliusebullienteminigni.Materiaestoleiarsenici,quodnuncupaturetiambalsamus&butyrumarsenici,licetaliasetiamobliteratouocabuloarsenicisubstituantuocem.Butyrumsolis.Solis,uocantesbutyrumsolis,oleumcompositumexoleoarsenici,ol.Hydrargyri,uitellorum&aliis;tunctamen,nisifallor,nonarsenicumsedauripigmentumintelligentes.Nonprobotalesmutationes.Suntenimtegumentummaliciae&imposturae,quaproaurouenditurauripigmentum.Etaurummedicorumdicitur,quodnegryquidemauriobtinet,quomodosuperioribustemporibus,uiuenteErasto,euenisse,exscriptiseiusnotumest.Estoergorealgararsenicalequiddam.Referricumbutyroadessentiaspotest;siueolei,siuepulueris,autflorumfiatforma.Ubicomponitur;compositorumclassisubiungetur.QuidamItalusputat,Paracelsorealgaretiamdictumessemercuriumsublimatumcertoartificio.Fidesestopenesipsum.XenechdonpeculiariscompositioParacelsiest.Fitexuenenis,ut&risagalli,quanquamadiiciantalexiteriaquaedam,&interdumessentias.Cumintegrumsit:adspagyricasἐντεχνίαςnonpertinebit.Negantautemchymicisuamartemrelinquereuenena;quiahaecsintheterogenea,&separabiliaabessentiis.Atquiensueneniadmittunt?Scrupulushincorieturnonparuus.Siuenenumquoddamestsubstantiale,quodhabetsuamformaminmateria,&ensproprium;certenoneritaccidens,necrelatumquid.Sietiamsubstantia,chymiciinterdumnonessentias&specificasproprietatesuenabuntur:sedneglectisillis,retinebuntcortices,utloquuntur,uelutiinarsenico;quodsiuenenumnaturasuaest;butyrum&oleumeiusautuenenaerunt,autnonessentiaearsenicales.Uerumututsereshabet,certumest,Paracelsixenechdonesseuenenum,forisapplicanduminpeste,quomagismirorAssyluanistupiditatem,quiscripsit,spiritumuitaeaforisadhibitouenenotamaffici,quamabassumto.Sedhaecfacessant.Laudanumopiatumcompositionemquandamessenonestobscurum.Laudanumoptatum.Itaquetitulocompositorumaccenseatur,nechabeaturpropeculiaricapitechymicaeartis.Lacuirginisexlithargyrosolutoaceto,uellixiuio,autemalioliquorealuminoso&salsoconcinnant.Nihilhicuideochymicum.Namlithargyritotumcorpusabitincerussam.Eiusmodilacfitetiamexaqua&menstruoturbithmineralis.Sienimaquaeforti,inquasolutusesthydrargyros,affundasfontanam:totaalbicat,crassessitqueinstarlactis.Colliguntindeartifices,inomnibusillismercurialemsubstantiamesse,exquibustalelacconficitur,utinstibio,intartaro,&aliis.LacUirginisphilosophorum.Abstrusiusestlacuirgineuminoperelapidis.Uocaturitaargentumuiuumsummedepuratum,inquosolutumestelectrum,postquamiamcaputcoruiestdetractum.Illolactealiturrecensnatusinfans,idest,sulphurelectricumeounitur,&coagulatinlapidisformam.Estaliudalionobilius.Nobilissimumesttertiaeoperationis,quandoiambiscoagulatuslapisresoluitur,&iterumunitur.Hocnihilaliudest,quampartimmenstruum,partimessentiaexduplomercuriofacta.Itaquereferaturadsualoca,nempeessentiarumcertarummembra.Menstruumenimestratione&officiopotius,quamnatura&substantia,quaeessentiamlapidisingreditur.Reuocatmihiistudlacinmemoriametiamrubedinemillam,quaeextrahiturexstibioperlixiuiumcalcistartareae,&acetum,laccitrinumdiceres.Mentionemfaciuntetiamangelicipulueris,&rubeiHenrici,&praecipitaticorallini,auridiaphoretici,aquauolantis,rubeaefxa,citrinae,&alioruminnumerorum.Angelicusperuluisnominedistatapraecipitato;sicutrubeusHenricusacolcotare,&lacertarubea.Corallinumpraecipitatumacolorepuniceicoralliitanominatur,quemaccipitcohophationecrebriore.Aquauolans.Aquauolansaccipiturdeoleomercuriali,ut&aquacitrina.Aquarubeafixa,estpraecipitatuscorallinus.Aurumdiaphoreticum.Diaphoreticumauruminterdumparumhabetauricumturbithsitcertomodoadproliciendumsudoremparatum.Interdumitauocaturoleumexlinteisintrapatellasaureascombustisfactum.Interdumidemestacaurumuitae&ostrutiumminerale.Ostrutiumminerale.Sedsatpratabiberunt.Tuuale,&loquacitatiignosce.Epist.Xxxu.DeSanguinibusChymicis,Crocis,galbaneto,crystallis,corallato,&theriacaminerali.AdUirumMagnif.D.FelicemPlaterum,archiatrumBasileensem.Molestiamtibisaepiustecompellandocreareuelleuideripoteram,sedobstabitbeneuolentiatua,quaetantaest,utetiamsiimpudentisnotamsubirem,tamenobliterare&inducereeamposset,mequetibisatispurgare.Fiduciaitaquehuiussuperioribusaddoquaesequntur.Quaesitumexmefuit,inartisinformationeinstituendauideriquidemnonabsurdemultitudinemadpaucaredactam;sedinillonumerononapparerelocumcrocochymico,sanguini,galbaneto,corallato,theriacaeminerali,crystallisspagyricis,&similibus.Utuerumfatear,copiamepeneobtundit.Crocus.Crocusestid,quodefflorescitexsuperficiemetallorum,ubiconspersafuerintliquoribusuelspiritibusacutis:ueluti:acetum&salsugo,quin&ignis,crocumMartiselicit,totumqueferrumincroceumpulueremmutarepotest.Acetumeuocatexaereaeruginemquamintermagisteriacollocant.Exauroquoquepauloimpuriorealiquidefflorescit,ut&exargentolazurinuscolor.NosterRulandusinusuhabetmedicamentumquoddam,quodcrocummetallaremuocat.Sedhoc,opinor,crocustalisnonest.Necsubsistiturincrociseiusmodi.Itaquenonplaneeruntessentiae.Mutanturinaquas,olea,&alia.Quincumessentiaperserestetinillis,(nisicumferrumtotumperaquamfortemautignem;uelcuprumperacetum&aquamfortemabsumiturincrocum)uidenturpotiusimpuritates&uitiaquaedamesse,quamessentiae.Sitincturaestabilemhaberentseparatamqueabaliisclassem,cumusurpenturnonraroadtingendum,intincturisponerem.Omninotandemhucapplico,utreponaminmateriischymicisadessentiasfaciendaspraeparatis,quopacto&aliasefflorescentias,uelutisuntsalsugo,mumiacapitumsuspensorum,&similia.Absurdumenimforetlepram&scabiemmetallorumprospagyricaessentiauendere.Sitamendepuranturadsummum;demillislocumnoninuitus.Quiproexcellentissimisarcanis,soliusnaturaeingenioproductistaliahabent,uideantnenimisgeneraliterloquendodecipiantur.Esuccinoexcrescitsubtilisquaedamsubstantia,perindeut&exuenismetallicisnobileinterdumextatmetallum,cerniturqueaurummorecrinium,autsubtilissimaelanuginis,autalcoolassisteresuaeuenae.Anatron.Salanatron,petrae,nitrumetiameodemmodoefflorescunt.Promagisteriohabetursalxrinae,quitransudatfictilia.Sedsiomniataliaparisunthabendacensu;ulceraterrae&arborumfungi,&ulcerumcrustaecumsimilibusitemextollantur.Discernendumestinterexcrementa,quaeforasacentroapurgantesenaturaprotruduntur:Etinterea,quaeexthesaurisspirituumnobiliumpersublimationemnaturalemexistunt.ἀπαντὶσμα¬ταquandoessentiae,&quandoimpuritates.Sipuraresest;essentiaeuimassequeturidquodeffloruit,nisiquidcoaguleteximpuro,utfitincristallis&salibus,inlixiuiis,urinis,aquissacharatis,undeexitsacharum,quodCandiuocant,etc.Sinimpura,adeoutcertisconstetindiciis,idquodextremumest,lepramesse,fecibus&excrementisinutilibusaccenseatur.Fungi.Fungitamenpotiuspeculiarissuntnaturae,&proprionascunturprincipio,nonegredientesexarborumsubstantia,quanquamillisutanturpromatrice.Itainterduminputrefactionibusunacumcaloreexithumiditasspirituosa,quaeconsistit,&generationeinremaliamtransmigrat.Hocmodoplantaequaedamfiunt,utquamuocantepaticamfungi&similia.Merusmucor,qualisuino,cereuisiae,slacubus,&similibusinnatat,&inpaneconspicitur,quinonconstititabiitqueinsubstantiam,manetinuitiis.Sedhecalieniorasunt.Sanguis,liquoraqueusrubicundusest,putrefactionibuschymicis&destillationibus,licetquaedamnonegeantputrefactione,extractus.Sanguischymicus.Itasanguishydraeexuitrioloest.Sanguissatyrii,sanguispanisuiniqueetc.conciliantur,exrebussuis.Additurtamenpanistamsatyrio,quamsymphytiradici.Debeturitaquepotiuspani.Uocatur&oleum,&additosalepropriotransitinessentiam.Itaquedehisfacileestiudicare.Nomenexmetaphoraest.GalbanetumAndernacusuocatexGalbanodestillatamcompositionem:corallatumliquorhydrargyriestinstartincturaecoraliorumrubeorum.Laudanummercuriale.Cumoleohydrargyriiungipotest.Laudanummercuriale&TheriacamineralisnihilestaliudapudAndernacumquamessentiamercuriiexoleocoagulatofacta,mistaqueTheriacae,uelmithridatio.Referaturintercompositaexintegro&essato,utquidamloquuntur.Crystalli.Crystallinomenanatiuoaccipiunt,suntquesolubilesomnesinhumorecopioso:naminpaucosuomenstruoconcrescuntetiam.Cumcoagulatfiltratusliquorsacharinus,aluminosus,uitriolatus,salsus,acidusetc.Crystallosuellapillosuocant.Aquaenimformatiuamquandamuimhabet,sicutapparetetiaminglacieuehementifrigorefacta:Potiusautemaquamineralis,affectacertomodo,utinramentismetallicisuidereest,modoturritim,modostellatim,cubice,pyramidaliter,angulose,rotunde,striatim,foliatim,crinite,animaliumeffigie,zonis,lineis,&c.Crystalliinlapide.concrescentibus.Quidamcrystallinomenetiammercurio,aquafortipraecipitatoattribuunt.Quidelapideconficiendopraecipiunt,falluntlectoremmentionecrystallorum,cumnullitaleslapilliintotoinuenianturopere.~~Intelliguntautempuritatemmercuriicrystallinam,adeouttanquaminspeculocrystallino,quodretrooblitumest,faciemcontemplaripossis,qualemdispositionemetiamcaelestemnuncupant,iubentquemercuriumfacereSaphyrinuminstarpuriaetherisseucoeliresplendentem.~~Seddehissatis.Sitibimeaenugaeplacent;nonperditumoleumiudicabo.Uale.Epist.Xxxui.AnChymiciIgnorentGalenicasoperas,quibusfiuntelectuaria,syrupi,pilulae,etc.AdMagnificumD.FelicemPlaterum,Archiat.Basileensem.MirificeinsultantGalenicisPharmacopoliishi,quisespagiricosnuncupant.~~Nonsuntadsaliuamistorumelectuaria,pilulae,zulapia,syrupi,opiata,confectiones,collyria,olea,emplastra,unguenta,&quaecunquealiaexintegriscomponisolent,autrudiartificioinfusionis&expressionis,ueletiamustulationis,lotionis,tusionis&misturarumcomparari.~~Corticemcumnucleo;stercoracummedullis;uenenumcumessentiisdariclamant.Ergoneomneintegrumachymiaexulat?Nihilinfundimandat,nihilinelectuariumconiici?Nullahabetopiata,pilulas,clysteres&reliqua.Mihinonuidenturomniaabillaessealiena.Extracta.Extractienimsucci,respondentelectariisliquidis;oleaoleis:Elixiriamisturis;succi&oleadilutacumliquoribus,quidaliudsuntquamsyrupiquidam&zulapia?Sed&inpilulasconiiciunturextracta.Habent&opiatassuas,&theriacas,&pulueres;quin&unguenta,emplastraque.Numergochymicuspraeciperedebetdeilliscomponendis?Neutiquamueroinquam.Pharmaceuticaepraeparatoriaegeneralisidest.Chymiaspecialemhabetpraeceptionem,maximequeinseparationibus,depurationibus&uirtutumexaltationibushisqueconfinibusoccupatur.Medicusadusumcommodumrespicienssingulaporromiscereiubet:certasqueextruitformas.Noncuratchymicus,innodumconiiciasessentias,analiterdeuores.Medicussolerteradhibetpronaturapatientis,morbi,lociaffecti,distantia,situ&reliquis.Habettamenchymicummagiste300Epist.Chym.Lib.I.riumplaerunqueetiamformaeadutendumcommoditatemadeoutunaessentiamodofaciepulueris,modoolei,modosalis,modoaquae,etc.paretur.Utaturprolibitu&reinecessitate,quiuolet.Nonestimperfectahacinparte.Adomnemindustriamsepraebetfacilem.Discernendusestapparatuschymicusaburendimodo.Itamedicusdistatachymico.Illeutitur,prorenataintegris&extractis.Hicadintegrumnoncontendit,sedabintegroproceditadextractum,autexaltatumquamsubtilissimoingenio.Necmeraintegraposcuntcurae,necmeraextracta,siquidemadcommodissimammedicandirationemrespicimus.Uariaecircumstantiaemedicumexercent,inquibusnonpostremastenentaegrotantiumfortunae,&praesensconstitutiorerum.Possuntautemquidamaffectustollisolisextractis,quidametiamintegris,licetnonpariutrobiquefacultate.Sedhaecnihilhabentdifficultatis.QuiexploduntGalenicorumpharmacopolia,hocipsoostenduntseamedicaperitiaessealienos,&nontamchymiatros,quammulomedicos&ciniflones.Laudoueroofficinasutraquesupellectile,quantumnecessitasexigit,&locusfert,sufficienterinstructas.Uiueualequefelix,felicissime.FinisLibriPrimiPag.10.lin.12.ueneficii.~~