ACTIO MEDICA Thaddaei ab Hayck, Adversus PHILIPPVM FANCHELIVM BELGAM, INCOLAM BUDVIcensem, Medicastrum et Pseudoparacelsistam. CVIVS ACTIONIS PRAECIPVA capita versa pagellâ annotantur. AD PERILLUSTRES, MAGNIFICOS Generosos & Strenuos Dominos, Dominos Proceres & Supremos Officiales Regni Bohemiae, Dn. & Patronos meos benignissimos. AMBERGAE. Ex Officina Michaëlis Forsteri. Anno M. D. XCVI.

~~MedicaThaddaeiabHayck,AduersusPhilippumFancheliumBelgam,IncolamBuduicensem,MedicastrumetPseudoparacelsistam.CuiusActionisPraecipuacapitauersapagellaannotantur.~~Ad~~Perillustres,MagnificosGenerosos&StrenuosDominos,DominosProceres&SupremosOfficialesRegniBohemiae,Dn.&Patronosmeosbenignissimos.Ambergae.ExOfficinaMichaelisForsteri.~~I.~~ExegesissingulariscurationisfoedaeScabieiinfiliolasexenniIllustris&GenerosiBaronis,Do-miniGasparisZerotinii,&c.SimuletiamiustaquerelainPhilippumFancheliumBelgam,incolamBuduicensem,medicastrum&pseudoparacelsistam:quodinipsoextremoutrumquefeliciscurationisactu,eandemclandestine&furtimdeleteriispharmaciscrudeliterexcarnificatamnecauerit.Ii.PhilippiFancheliiResponsumadeandemExegesin.Iii.EidemResponsoaliudResponsumoppositumsubtituloAntifanchelius.Perillustribus,Magnificis,Generosis,EtStrenuisDominis,DominisSupremisOfficialibus,AssessoribusCaeterisqueProceribusAcSenatoribusInclitiRegniBohemiae.ThaddaeusAbHayckHancActionemMedicamTenuemQuidemEtExiguam,UerumAdNobiliorisartisMedicae,aduersusimpostorespseudomedicos,defensionem(hocseculo,nimis,prohdolor,multosnimiumqueaudaces)necessariam.Testificandaeperpetuaeergaillosfidei&obseruantiaeergo,reuerenterdicauit.SingularisCurationisFoedaeScabieiInFiliolaSexenniIllustris&GenerosiBaronis,DominiGasparisZerotinii&c.SimulEtiamIustaQuerelaInQuendamPhilip-PumFancheliumBelgam,incolamBuduicensen,medicastrum&pseudoparacelsistam:quodinipsoextremoutcunquefeliciscurationisactu,clandestine&furtimdeleteriispharmaciscrudeliterexcarnificatamnecauerit.IllustrisEtGenerosusBaroGasparusZerotinius,exantiquaacclarissimaDominorumBaronumaZerotinfamilia,commendaueratmeaecurationiElizabetulamsuamfiliolamannosnatamcircitersex:laboraueratenimfoedaferaqueScabie:aquamultisremediisadhibitisplenesanarinunquampoterat:nihilominusPater,prosuaergafiliolampietate,sanitatiseiuspercupidus,nondestititpassimperitosfidelesquemedicosquaerere,quisalutareauxiliumfiliolaeafferrepossent.Adducifiliolaminhancurbemcurat:eamquecommendatIllustriHeroinae,ConiugiIllustrisHeroisAdamideNouadomoSupremiPragensisPurggrauii.Accersorstatimego.Rogatpater.RogatIllustrisHeroina,utinmeamcuramfiliolamillamsuscipiam,eiqueboni&fidelisMediciofficiumpraestem.~~Uictuseiusmodiprecibus,&tantaintercessione,puellamcurandam(cuiustamencurationemuirialiiartisnostraeoptimeintelligentes&periti,difficultate,uelpotiusdesperatione,sanationisinserecipererecusauerant)suscepi:~~uicissimquemeumstudium&operamfideleministacurationepuellulaesumpollicitus.Intrameipsumueroinitiotacitenonnullamspem&fiduciamfelicisfuturaecurationisconcipiebam.Acaddebatmihianimum,meque,impellebatfelixquondam&admodumcita,praetermultorumopinionem,curatioinNicolaopumilioneapudSerenissimampiissimamqueReginamPoloniaeCatharinam:adquamolimaCaesareMaximiliano,felicissimaerecordationis,Dominomeoclementissimo,missusfueram.IspumiliointegroquinquennioLicheneperuniuersumcorpusitaaffectusfuerat,utnequidemminimussuperfueritlocus,inquemaciesacusdefigipotuisset.Etcumadhibitismultisremediisperilludquinquenniumcurarinonpotuisset,amesexseptimanarumspacio,perDeigratiam,felicissimepristinaeualetudinirestitutusfuit.Proquacuratione,piissimaRegina,saepiusadmedatisliteris,&commemorabatgratamentemeamoperam,&proeaamplasagebatgratias.SediamuenioadexpositionemistiusScabiei.Fuiteapuellula,utdixi,affectacutisuitio,quoduulgus&recentioresMedici,largesumptouocabulo,Scabiemnominant.Hancsecumexuteromaternoattulissenonnulliasserebant:quodquidemincredibilenonuidetur:tumobistiusScabieidiuturnitatem,tumcurationisdifficultatem.Quaeenimnobisquodammodoinnatasunt,difficulterdepelliconsueuerunt.EtdixerimsanesimpliceminitiofuisseillamScabiem:sedtemporisprogressu,uelutipergradusquosdam,commutatamfuisseinimpetiginemsimplicem:quandonimirumcutisrubicundior,dura,scabraexasperataque,cumuehementipruritu,apparebat.Indeinueramimpetiginem,dumuidelicetpustulaemaioresemergebant,acriuscorrodebant,latiusqueseporrigebantinpapulassaniosas,seuHerpetem:idquedumcutismagisrodebatur,&serpebatinlatum&altum.HincinPsoramcommutabatur:quandofurfuraceaecutedecidebant:deniqueinipsamfereLepram.Dico,fere,quiaineamnondumpenitustransierat,sedorameiuslargeadlambebat,ingressumqueliberumadsedabat.EtLepramquidem,intelligo,Graecorum:alioqui,siuerafuissetconfirmataqueLepra,noniamfurfures,sedsquamas,uelutipiscium,aut,utaliiuolunt,cuiusmodiserpentissenectusest,deposuisset:quodsolumpathognomonicumsymptomaessediciturueraeLeprae.Hancmeamopinionemconfirmanthi,quorumcustodiaecommendatafueratpuellula.Dicebantenim&istiinitioleuemScabiemuisam:indedeteriorem:nimirumprogressamperdictosgradus:fixissetandempedeminfoedaillaScabie,quamnosdeinceps,cumnostrae6Exegesiscurationicommendatafuisset,oculisnostrisconspeximus.OccupaueratautemeaScabiesuniuersumpropemodumcorpusacapiteadcalcemusquepedis.Acincapitequidemerumpebantcumulatim&densepustulaealbicantesabsqueinflammatione&dolore:exquibusdeincepsquasiunamagnapustulafiebat:quaesuppuratapussatiscrassumfundebat:&relinquebatcrustamamplam,crassam,colorissubcitrini,odoretetroquodputrishumorisindiciumpraebebat,aspectuhorrido,cumpilorumeuulsione&casu,siuelleuitertangebantur:eoquodradicespilorumputrefactaeerant.Haecegopartimexrelationeeorum,quiministeriopuellulaeadiunctifuerunt,partimquaeipseuidi,refero&explico.Undecolligebameaspapulas,quaeincapiteerumpebant,exeoAchorumgenerefierioportuisse,quidicunturhumidi,seuScabiescapitisdensa,cumsquamis&crustissubcitrinis,utiamdiximus.Easautempapulascumaliis,quaeinreliquocorporeemergebant,nonfuisseeiusdemgeneris,ipsepustularumincapitecolor,adeoquehumorabillisemanans,&indolentia,satisdeclarabant.QuaeeniminUentre,hypochondriis,femoribus,cruribus&pedibuserumpebant,erantminores,dolorosae,&rubicundae,antequamsuppurationemconsequerentur:porrigebantseinlongum&latum,cumruborecutis,asperitate&eminentia,instarHerpetiserodentis:profluebatqueexillisichor&saniesquaedamflauicoloris&subalbidi,cummaximo&intolerabilipruritu.IamsiquishancScabiem,siueimpetiginem,LichenemGraecisdictam,siueHerpetem,siuePsoram,ipsiLepraeuicinissimam,indigitauerit:nonaberauerit,puto,ascopo.Namexpapulaferaprocedebat:&,utdixi,cutisuisebaturdura,rubra,exasperata,rodebaturqueintolerabilipruritu,porrigebatqueseinlongum&latum,acfurfuraceaexseemittebat.PorrohabebathaecpuellulaunacumistaScabieuentremtumidum&durum,hypochondriatensa,respirationemdifficilem,&cumaliquosonituasthmaticorummore.Eratquoqueineauoracitas&bibitiomaiorquamaetaticonueniebat:appetitusabsurdus,&comestiofurtiuasaniei,sanguinispurulenti,accrustarum,totiusqueistiusimmundiciei,quamscalpendoabradebat,Bibitioetiamaquaebalneiimmundi,inquacertotemporebalneabat.Atquehaecfuitnaturamorbiquantumadcausamformalem.Uenioadcausasefficientes.Cumsanguisauisceribussanguificissuamducatoriginem,achumorumsequestratioinipsisfiat:adillaomnino,tanquamadmembraprincipalia,causaefficienseritreferenda:inqueipsissolisprimahuiusmalilabes,fomes&minerastatuenda.Eaigituruiscera,cumabipsoimpurioresanguineadeoqueadusto,inuteromaternocompactafuissent,necessariouniuersamsanguinismassam,adeoquecarnemipsaminficioportuit.Nutrimentumenimuitiosumnonpotestcarnembonamgenerare.Hincuitiumilludcumsanguineintotumcorpusspargipropagariquecoepit:paresininternisuisceribuspustulasexcitansiis,quiinexternocorporeapparebant,utfitetiaminiisquiuarioliscorripiuntur,Suibusitematqueporcisquigrandineafficiuntur.~~Hucacceditquodinipsanutricationepuellulae,putacumessetannorumtrium,quatuor,quinque,coepissetqueuescicibisomnisgenerissolidioribus,&sinedelectu,etiamPipere,&aliisaromatibusconditis,salsamentis,leguminibus,Carnibus,Piscibus:~~quaesuntcrassiprauiquesucci,&idgenusaliis:Uinoitemmeraciore,quaeomniaadustionesaugent,bilemflauamexurunt&extorrent,plurimuminquantitate&qualitatepeccatumfuisse.Undecruditates,cacochymia&adustionesadauctae:inhabitucorporisnutritio&assimilatio,quaesuntspeciesconcoctricispotentiae,exprauitatealimentiomninodeprauatae:uiscerum&solidarumpartiumintemperaturaconfirmata:inquibusperenniscorruptisanguinis,omniumquehumorumgeneratiofiebat:undeetiamcutisintemperaturaquampessimedispositamuidimus,acontinuodefluxuexcrementorum,itauitiatafuit,uthabitumcontraxerit.Quandoenimexcrementalongotemporeadcutimdefluxerunt,ibidemquedetinentur:praeterquamquodimbecillamredduntcutem,utundiqueamandatassuperfluitatesauisceribusrecipiat,easquedifficiliusdigerat&expellat;temperaturameiusdemadeouitiant,utdelatumadsealimentum,quamuisbonum,inuitiosumhumoremconuertat.Quare&membranaturalia,&cutispessimehabuerunt.Etnosuidebamuspuellulamquoadhabitumcorporis,colorem,&omnesoperationespessimedispositam.NihilenimmagisattestaturdispositioniHepatisetLienis,quamcolor,quiinnostrapuellulafuitmalus.Quidiamdicemusdeuitiosisalimentis,&deipsapuellulaeimpuritate:quodsaniem,utantedixi,purulentamfaedidamqueillammateriamcumcrustis,foedum&horrendumdictu&auditu,deuorareconsueuisset:eahauddubieuoluptate,quamulieresgrauidaepicalaborantes,multaabsurdauorareconsueuerunt.Atquehiceratintercaeterafomes&mineramaliistius,quifouebatcausammorbi.Haecquoadefficientescausasexternas:adquasreferunturquoquecontagioabaliotransmissa,quaehicuixaliquemlocumhaberepotest.Nampuellulahanccontagemnonaccepitabalio.Illaueroalioscontageafficerepotuisset.Anueroaparentibusaliquidinquinationisacceperit,dicerenonpossum:nequecuriosiusinillainquirereuolo,siquidemadcurationemnonmultumfaciant.DuosfiliolossimiliScabieinfectosfuisseaccepi.Hincforsanalicuisuspiciomoueripossitalicuiusinseminelabis&inquinamenti.Sedhaecattingerenolo.Porronequeexconsuetudineautfamiliaritatealiorumhanccontagemderiuatamfuissedixerim:cumhaeccelarihaudquaquampotuissent.SuntetiamquihancScabiemreferrentadcorruptos&malaqualitateaffectosmenses,quibusfluentibuspuellaconceptafuerit.AcscribitFerneliusexArabumdoctrina:simulierconcipiatfluentibusmensibus,foetumedereElephanticum:quaesententianonomnibusdoctisprobatur.Iudeoscertenonlicebattumaduxoresaccedere,motuistiusimpuritatis:quamhauddubieMosospraeuiderat.HancobcausamhodieadhucimmundumLunarempartum,seumiserum&infaustuminterpretantur,quifluentibusmensibusconceptusest.Sedegohancquoquedisceptationemiamsuspendo.Internaecausahuiusmalifueruntintemperiescalida&siccasolidarumpartium&Cacochymia,acresitem&mordaceshumores:quosindicabatnobisilludprecipuumsymptoma,uidelicetpruritusingens,&scalpendidesideriumintolerabile.DePrognostico.Cumhicmorbuspuellulaeabuteromaternosuamuideaturducereoriginem,saepiusquetentatafueriteiuscuratio,licetfrustra,morbosaeperecurrente:tumobmorbimagnitudinem,quiaprincipaliauiscerasuntlaesa,etiammorbusradicesegit:tumfortesinistrampermulierculasadhibitamcurationem:nullumestdubium,nontantumlongam,difficilem,sedetiamfereimpossibilemforecurationem:Quaeomniapatripuellulae&aliisexposui:nontamenessepenitusdesperandum,necabsqueauxiliisdeserendampuellulam,Deimanumexpectandam.Humanum&plenumbeneuolentiaesignumesse;inextremisetiammalisusqueadexperimentumprocedere,addifficultatemaffectioniscompescendam.Ipsequoquepaterpuellulaerogarenondesistebat,nedeessestudio&operauellem:inquemcunqueeuentumres,Deogubernante,ceciderit:modoconstetnosnondefuissepuellulae,consilio&re,ullainparte.Rectesaneid,&pie.Quandoenimomnia,quaefieripotueruntacdebuerunt,ritefactaadhibitaquefuerunt:ettamenmorbusperseuerat,autperimit,tumdemumrecte&piestatuendumest,itaDeouisumfuisse,necogorexilloeuaderet:&nospatienterDeosubiiceredebemus:scientescapilloscapitisnostrinumeratosesse.Sedantequamexposueroinstitutaecurationisordinem,priusexponamcausas,curaffectusilleaegrecuraripotuerit.Quarumprimaest:quiaoportuno&debitotemporenonfueruntadhibitaremedia.~~NonpriusenimMediciaccersiri&consuliconsueuerunt,nisicummorbusadispositioneadhabitumtransit(utmihifereinhacpuellulaaccidit)quotemporepartiumsubstantialaesaest&absumpta,ettummorbusincurabilisesseconsueuit.Secunda,quiamorbuseaspartescorporisacprincipaliauiscerasanguifica,inquibusconsistebat,propemodumadsuamnaturamconuerterat,&quasiunumcumillisfecerat,utampliussuamtemperiem&uirtutemobtinere,necsuumofficiumfacerepotuerunt.~~Quamobremnecmedicamentamunussuumobire,debitamquesuamactionemederepotuerunt:necaquarummedicatarumususprodessepotuissent.Dicobreuius,curaegrecuraripotuissecrediderim:Quiaintempereisfuitfixa&confirmata,&habitiamfactus:quidifficileasuosubiecto,inquoest,remoueripotest,utLogiciloquuntur.Tertia,quiamateriainpartesremotasrecepta&itainueterataincuneataquefuerat,utsibireddideritcarnemsimilem:quaemateriamedicamentislaxantibuspenituseuacuarinonpotuit:necdigerentibusproptercrassitiem&distantiamdiscuti.Quarta,quiaintemperiessiccaaegerrimepotestemendari,utinaliisasiccitatemorbis;idqueobhumidorumremediorumimbecillemagendiuim:tumobmagnamresiccatarumpartiumresistentiam.Quinta,quiacalorfuitimbecillis,quiactionemdirigeresolet:&partessiccioresredditae,densioresfactaesunt.Quamobcausamuismedicamentorum,sinequamorbushaudquaquameuellitur,penetrarenonpotuit.Adde,quiaeapuellulaplusnimiofurtiminfarciebaturcibo&potu.Undeobstructionesaugebantur,uenterdistendebatur,comprimebaturDiaphragma.Hincillaanhelitusdifficultas.CircaCuram,postinstitutamdebitam&congruamuictus&uitaeinpuellularationem,duomihifaciendaproposueram.Namcumaffectusilleacopiauitiosorumhumorumincutempropulsorumprouenerit;primusstatimscopusmihiseseobtulit,uttollereturpereuacuationemhocmalifomentum,seuantecedenscausa;hocest,maliillisucci,quiinuenis&uisceribuscontinebantur.Uacuatioautemprorationeexcrementiciihumoris,proaetatepuellulae,quamdiximusfuissesexennem,fiebat:usiquesumusinitioleuioribus,utserolactisCaprini,cuiadmiscebaminterdumSirupumdeEpithymo,SirupumAugustiniNiphiaduitiacutis&Hepatiscalidam&siccamintemperiemadmodumoportunum:quietiameducitpituitamsalsam,&humoresMelancholicos.UsussumetiamSirupomihifamiliariextripliciinfusionefoliorumSene:exquocumsumeretunicumCochlearblande&absqueomnimolestiaeuacuabat.SicpotissimumususiammemoratiSirupisperuices,proutnecessitaspostulabat;&uenterlaxior,&hypochondriatractabiliorareddebantur:succurrebaturpustulis&prurituiistiintolerabili.Ethisceremediispuellulaperdiesplures,putaXiiii.&Xx.perlibenterutebatur.Erantenimiu-cunda&suauia,corpusquenonagitabant.ExhibebamaliquandoetiamSirupumdePomis,roborandigratia,&contemperandihumoresadustos.~~Cumautemsaepiusrecurreretmorbus,tumquodessetmalimoris&contumaxtumobingurgitationem,opusqueessetreiterarepurgationes,adfortioraaccessi,utadSirupumdefumaria,depomiscumElleboro,deEpithymo,utante,&diluebamaquaLactis~~Caprini.Resereseratisobstructionibus&corpusculoexquisiteeuacuato&alterato:quorumcertissimumindiciumdabant,&urinaeconcoctiores,&liberiorrespiratio,adeoquehypochondriamollioratractabilioraque:&quodadomniasatisbenesehabebat:necdemedicamentisconquerebatur:&adDiaphoreticummedicamentummetallicumaccessi,sanguinemmirificemundans,idqueabsqueomnimolestia&agitationecorporis:nimirumadfloresAntimoniialbos,&,utChymiciuocant,fixos:ameipsopraeparatos,&usurpatosincutaneisaffectionibus,&crebro,&feliciter.Deindeiterumeuacuauiblande.Postremoadaffectamcutemlocalibustractandamaccessi.AcprimumusussumadBalneumaquasimplicitepida,cumadlaxandamcutem,tumadmitigandumhumorisacrimoniam.Posteaaddididetergentia,foui&fricuicutem;cuiusmodierant,Fumaria,Lapatiumacutum,Elenium,Sideritis,Chelidonia,Scabiosamaior&minor.HisaddebamposteaSulphur,Sal,nitrum,indequeaquaconfectaperfundebamcorpusculum.EtneextalibalneoincalesceretHepar,iussiinbalneiingressubibereserumlactis,SirupumUiolaceum,Saccharumeiusdem,&Rosaceum.CurauietiamcorpusculuminungiUnguentoPsorico,&aliquandoButyrolotoadacrimoniam&mordacitatemcontemperandam.Hancuiamfueramsecutusincurationepuellulaetenerrimae.Etlicetterautquaterrecidiuauerit,&omncurationisspemmaliciamorbiconfirmatiadimereuidebatur:tamenpostremacuraadhibita,plusaliquantulumspeisanitatisfuturaedabat.Nam&inambulabatinaedibus,comedebat,bibebat,ludebat,erathilaris.Gaudebamtaciteintrameipsum:nontamenabsquemetu,netandemillauimorbiextingueretur.~~Interimtotoillomorbidecursu,itagubernabampuellulam,itasalutiferammanumeidemporrigebam,ut&ipsametpuellula,&omnesindomointelligerent,fateriqueetiamnumperlibenteruelint,mefidelisMediciofficioperfunctumfuisse,omnequestudiumadhibuisse,uttuto,cito&iucundeamecuraretur,nequeaquoquamarguipossimuiolatiilliusAesculapidumscholaesacri:~~Nepotiustemeritate,quamconsilio.Tutamquidemcurationemperficiebam,prudenterexhibendoeamedicamenta,quaenecuiresprosternebant,necnocuammorbilaesionem,auteiusirritationemafferebant.Galenus14.Meth.triaesseait,quibusintentusessedebetMedicus:primumutomninoabsolutionemoperis,siueperfectamcuramconsequarisalterum,utsicubihancnonconsequaris,saltemcubantemnonlaedas:sicutGalenusalibiinprincipiolibrisecundumlocaetiamtestatur:inartisoperibussemperoperamdedissese,utquodauxiliilocoadhiberet,iuuaret,uelcertenonnoceret,dequouideHipp.1.Epid.2.sect.59.Aph.Tertiumutuitium,siuemorbus,nonfacilereuertatur.Citamquoqueeatenusfacerestudui,quatenusmorbimagnitudo&difficultasferrepotuit:necaccelerandotemere&uiolenter,nectemeredistinendo&cunctando:sedoccasioniagnoscendaeinuigilando,&periclitandoprudenter.Iucundeetiampuellulammeisremediistractareconatussum,neceorumpondereeamonerans&obruens,neceoruminsuauitatefastidium&nauseammouens.Etcertetotomeaecurationisdecursu,nesemelquidemdeinsuauitate&uiolentiaexhibitorumremediorumfuisseconquestam,quicumeaconuersatisunt,ingenuetestaripossunt.InhacmeaCanonicacurationenihilampliusdesiderariuidebatur,nisiforteBezoarticorumusus.Nequemelatuit,quidGalenusscripseritdeUino,inquoUiperasuffocatafuit:quodnimirumabeiususuLeprosusquidamcuratusfuisset:quoditemcomestionecarnisuiperinae,autassumptioneTrochiscorumdeUiperaaLepraconualuisset.NequemihiignotifueruntSalesUiperini:dequibus&Galenus,&Aegineta,&Aetius,copiosescripserunt,&inaffectionibuscutaneismirificecommendarunt.Sedcumeorumpraeparatio&ususiamolimcuminItalia,tuminGallia,quodsciam,ubialiasuiperefacilehaberipossunt,quibusGermaniacaretdesierit:hauddubie,ueloblaboriosam&difficilemeorumpreparationem:uelobgrauecontagionispericulum.Cumenimuiperaeinollauruntur,uenenatosuapores&fumosemittunt,quiaeremipsum,adeoquehomineseundeminspirantesinficiunt:dequoipsemetAetiusnospraemonuit.Addotertiamcausam,nimirumobsoletumquodammodousumUiperarumhacaetate:paruusenimautplanenullussuccessusexearumusuhucusqueestdeprehensus:nonobstantequodGalenusaUiperiniscarnibusaliquotElephanticossepercuarsseglorietur.UerummaneatGaleno,Aetio,&ueteribus,saluasuaauthoritas.Nobisintereaueritasauthoritatesitpotior.~~CerteexcellentissimusMedicus&PhilosophushacaetateIulianusPalmariusGallus,quisemagniilliusFerneliidiscipulumprofitetur,depraeceptoresuoingenuetestaturipsum,imitationeueterum,uiperarumusuElephanticos,maximamethodorestituerestuduisse;~~sedneminiintotauitasuccessisse.~~EtcumPalmariussuipraeceptorisopinioni,ueterumMedicorumauthoritatemanteponendamesseputaret,nimiumscilicetaddictusamplissimacommendationeUiperinarumcarnium,TheriacammultisElephanticis,quamethodoillipraecipiunt,praebuisse;~~sednulloprofectu.Itaqueadductumfuisse,utUiperasipsasaliterapparatasexpeririaggressusfuerit:quastamennihiloplusopisattulissecomperit.Tandemconcludit:nequepastillosTheriacales,nequeuenenatasuiperarumcarnes,quouismodopraeparatas,siccam&terrenampartiumconstitutionemcorrigereposse:sedomniadeprauare,atqueuenenatapernicieinficere.Quaecumitahabeant,idqueauirisinarteMedicaperitissimisdidicerim:temerarius,profecto,fuerim,sinostraeregionis,uelcrassissimisrobustissimisquehominibus,nonassuetistalibusuenenatispharmacis,eaobtulerim.Planeuerorationedestitutuscensendusessem,sieademtenerrimaepuellulaepraebereuoluissem.Nonabsre,profecto,ipseAetiussubfinemcap.97.lib.4.Serm.1.deconfectioneSalisUiperini,monuit,salesillospraegnantibus,pueris,&temperaturacalidioribus,nonesseexhibendos.NonmefugiebantillaquoqueremediaaChimicistummodernis,tumuetustioribus,utLullio,decantata,&magnopraeconiocelebrata,deQuintaessentiaauri&Perlarum,seuarcanoillorum,&AquaFragarum.Sedcumeamihiusunonessentcomprobata;necplaneaudiremfiderehyperbolicisChymistarumpraedicationibus.NequeenimhucusquequenquamuidiexistisChymicis,quiueramillamQ.essentiamaurihabuerit,&miracula,quaepraedicantur,cumeapraestiterit:imposturarumplussatis:periculumdehis,quaepassimsubnomineauripotabilis,autQ.essentiae,&arcani,abistisagyrtiscircumferuntur,&magnatibusobtruduntur,facerenonsumausus,nequetutumiudicaui.NequeBezoarticisutiplacuit,obcausamiamdictam.Substitiauteminmeistutis,probatis,suauibus&iucundismedicamentis,naturae&morbimotum,siadhucaliquisfuturusesset,expectans.Noui,quiIllustribusuirisguttasaliquotfalsoaseuocataeessentiaeauriexhibebat,absquefructusumentis,sednonexhibentis.Namsingulasguttulasbenemagnopreciosoluereoportuit.~~SicBarunculaetenerrimae,pallidulae,acatrophialaboranti,tincturaCorallorum,quamacetodestillatoextrahereconsueuitilludhominumgenus,totumpenecorrupituentriculum,utsputaquaereiiciebantur,lateresarroderent.~~Necdubiumestuteroquoqueplurimumincommodasse.Pluracommemoraredesino.SufficitinnotuisseimposturamIllustrifamiliae,apudquamnonampliusulluslocuseritfalsisarcanis,&Quintisessentiisauri:quasiamnonlicebitulteriusuaenumexponere,multominusprotrudere.Nundinaeadulterinismercibussublataesunt.Aliaealibquaerendaeerunt,ubidistrahantur.~~Intereaanobis&domiillustri,obearumcruditatem&imperfectionem,exulabuntlongius,&forsanassociabuntseuestibusAttalicis,Phrygiatis&Tyriis,acaliisquibusdamuanitatibus,quaeproximoconuentu,inducendaealicuiusparsimoniae,frugalitatis,compescendaeluxuriae,cohibendarumqueuoluptatum&deliciarumcausa,exhocregnoproscriptasunt:~~cumillisincommuniexiliofoedusamicitiaeineant,&semutuoconsolentur(societasenimmiseriamleuat)discantqueposthacrectiuspatriae,salutiquehominumseruire.Egotamenconsulerem,utarcanaillametallica,quaelongamdigestionempostulantsepelirenturinuentremequi,ubiiustotemporedigerantur,putrescant,maturescantque:demumdecentiigneefficianturpura,fixa&salutaria.Sedredeoundepaululumdigressussum.Non,inquam,fugiebantmeLullii&aliorumChymicaillaperlaudataremedia.Sednequemihisimiliadeerant,&quidemblandiorasecurioraque,cumamealias,tumabaliispraestantissimisomniumnationumMedicisineiusmodiLeprosisaffectibusfeliciterusurpataremedia:quaeinilloutcunqueeatenusfelicicurationisprogressudeincepsadmorbiipsiusradices,siullatandemeiusaffectusspessubesseposset,prorsusauerruncandasabhiberecogitabam:~~nisiinteruentutemerariiausus,cuiusdamPhilippiFancheliiBelgae,incolaeBuduicensis,pseudoparacelsistae,quihucultro,praeteromniumexpectationem,nonaccersitusa,quoquamaduenerat,omnismeacogitatioinuersaeuersaquefuisset:~~quicumoptimenossetmeamessepuellulaecurationem,mihiqueunicommendatam:nihilominusclandestineagebat,utmesceleratesupplantaret,ameaquecurationenefarieexcluderet;mihidedecus&ignominiam,sibiuerohonorem,decus,&lucrum,adeoqueaditumadmunusordinariiMedicihuiusRegnicapessendum,quodiamantesoliciteprensabat,pararet.Deseipsoueropassimgloriabatur,primoquoquetemporeomniumoculissedemonstraturum,numCaprarum,nonhominum,Medicusesset.~~SicenimaquodamoptimeintelligentiremMedicam,inlocoillustri,&audientibusproceribus,cumplussapere&obstrepereoloribusuellet,quamposset&deceret,seueriorisuultus&minacisindicioeidemostenso,cognominatusfuerat.~~PromittebatinsignespecimennouaesuaecurationisineapuellulaexhibiturumCurationemessetamfacilemutquamfacilimam,&paucorumdierumspacioabsoluiposse:~~Hocisteblaterosuoilloarroganti&uentososermoneassiduouerberabatauresaudientiumindomo,inqueeorumanimosististechnisseinsinuabat,meamdignitatem,existimationem,authoritatem,iudiciumeleuans,dequemeinominispossessioneprorsusmedeiicerecupiens.~~Aciamilludipsumreipsaagebat,peregissetquehauddubie,siuoluntatipessimae,respondissetimbellisfacultas:&nisiDeusnefariaseiusmolitionesinipsiusmetcaputconuertisset:utquodmaleinduxeratinanimum,peiusremaggrederetur,pessimeueroinipsometterminaretur;acconsiliummalumfieretconsultoripessimum,&,utestinprouerbio,Capragladiumreperiret,&Turdusipsesibimalumcacaret.Nontantumautemsuisillisbullatisnugisprodebatsuamstulticiam:uerumetiamcertissimumindiciumdabatsuaeignorantiae;quodnaturam&moresmorbipuellulaenunquamintellexerit;sedcaecoductutotumsuumpraesidiuminfalsissuis&uenenatisarcanis,quaeeumadStygemusquepraecipitarunt,collocauerit:Nonmeallocutusest,quemquotidiehabebataspectabilem.Nonexposuitexpediasecurationempuellulae.Noncontulitmecumdemorbo&curationeeiusdem:~~quodomninoeumfaceredebuisse,uelipsapluriumannoruminternosnecessitudo,&familiariorquidamamicitiaeusus,legesitem&consuetudinesMedicorum,siquidemlegitimelaureamDoctoralemconsecutusest,eamqueprofiteripotest,dequomihi&multisaliisnonconstat,iureidipsumabipsoexposcebant.~~Seduiolatis,spretis,&contemptis,&amicitiae,Medicorumlegibus,uelutifurclancularieinmeamcurationemirrepsit:acprimumuenithucsponte,utdixi,malisprofectoauibus,fatoquemaligno,nonaccersitusaquoquam.Deindeclandestineoffertpuellulae,satisbeneiamtumualenti,deleteriapharmacaintra&extracorpus.IntracorpusquidempulueremquendamuelMercurialem,ueluitrificatiAntimonii:acuiussumptionestatimconturbaturuniuersumcorpusculum,rigoreconcutitur,subuertituruentriculus.Insumma,omnescorpusculiuiresplaneprosternuntur&concidunt,utneccibum,necpotumsumerepotuerit.Abextraliquorequodam,instaraquaepurae,utincautosfalleret;dicebatenimastantibusesseaquampuram:fricatuniuersumcorpusculum.Abhacfrictioneactutumpuellulainflammatur,&mirificeexardescit:clamat&eiulaturmiserabilitersetotamardereflammis,medicastrumincustat,pessimaeiimprecatur,carnificemqueuocat.Egotumfortebiduoauttriduoaberamurbe,medicinaefaciendaegratiaapudquendamBaronem.Redeo,accersor,uenio:Uideomisellamuelutiacarnificehorribiliterexcruciatam&excarnificatamesse,nequeiamsuperessequicquamauxilii.Corpusculumuniuersumdurum&uelutinodosumauttuberculisplenum,abexurenteuimedicamenti:quaedurities&nodiilliposteasoluebantur&disrumpebantur:dixissestotamexcoriatam:sanguinisprofusioneintegrastragula&toraliamadebant,atqueperpetratiscelerisimaginemrepresentabant.Misellainmaximistormentiscumiamtumor&faciemipsam,&reliquumcorpusoccupasset,utnullosastantesaspicere&dignoscerepotuerit:solaadhuclingualiberioreadextremumusquehalitumremanente,demedicastroquerulabatur,diraeiimprecabatur,carnificem&nebulonemuocabat,homicidiiqueaccusabat.Sed&totafamiliaeiusdemcognominibuseumcohonestabat,&arguebatgrauissime.Illeuero,utscelussuumtegeret,fierioportereaiebat,uttotaeacaroputrida,itaenimloquebatur,excidat,&nouasuccrescat,quodegofacilefuturumcredo,sedinpostremailla&gloriosaresurrectionemortuorum:adquamnullamedicinaopuserit.Addohocquoque:~~mecrederecertissime,nisihuiuscommissiasesceleris,eum,dumadhucinuiaest,poenituerit,grauemrationemtamatrocismedicationisDeoredditurumesse,Porroinipsisetiammediiscruciatibussempermisellaadhucrecordabaturmei,inquiens:~~&ubiestmeusilleDoctorsenex:tandem4.aut5.asusceptaabistocarnificecrudeliistacuratione,animamDeoreddiditdie2.NouembrisAnniI594.Qualisueroeaaquafuerit,quailliniuitcorpusculumpuellulae,nuncinquirerenolo.QuanquamrequisitusdemedicamentoCirculatorcogereturueldeiurefateri,&rationemreddereomniumaseexhibitorum.Sedaliaistiusinquisitionisdabituroccasio:autipsaueritas,temporisfilia,mirabiliteristiushominisscelussuotemporeproferetinlucem.Ettumipseuiderit,utsetueatur,nelegeCorneliadeSicariis&Ueneficisdamnetur:utquipharmacumnouum,insuetum,inexploratum,adeoqueuenenosum,temerariaaudacia,audaciquetemeritatepuellulaepropinauerit,eamquenecauerit.Quaecunqueautemfueriteaaqua,escharoticum&causticumuehemensuenenumfuisse,nullidubiumessepotest.Hicfuitfunestusexituspuellulae,studio&operailliusmedicastri,rectiusUenifici.Sedparcomisello,neeumadsuspendiumadducam.Sienimipsemetrecordatureorumquaeadmisit:utquodmeinsalutatotemere&furtimingesseritseinmeamcurationem,&falceminalienammessemimmiserit;quodmeaetategrauemcontempserit,&ignominiaafficereinanimuminduxerit;quodabodio,inuidia,fastu,ambitione,auaritiasesuperaripassussit;quodamicitiaeiurauiolauerit:quodpuellulamarcanissuisnecauerit:quodmedicamentischymicisabusussit,&infamiameisconciliauerit.Haecomnia,dumuiuit,satiseiusanimumpungereatqueetiamlancinaredebent;sedilludomniummaxime:quodprofamainsigniquamcumdespectumeinefariecaptabat,ingensdedecus&ignominiamretulerit:idquoduelhocsolum&unicumipsiinhacuitalocoinfernisatisessedebet.Itaquehisceeiusmiseriis,sponteaccersitis,nihilampliusaddam.Ipseuideritutexillissaluopilo&saluacute,eluctetur,acextralutumpedeshabeat.~~Haefueruntcausae,quasmodocommemoraui,quodinillumistaindignationeexcanduerim,&profecto,nisihabuissemrationemdignitatis,domus,quamistesanguinariasuamedicationedehonestauerat,primiilli&impetuosianimimotusaffectionesquequasaegreplerunquecoercerepossumusadaliquidmeimpulissent:~~eoquemagis,siinipsoactuexhibitionispharmaciillumdeprehendissem.Quisenimhomoliber&ingenuuseiusmodiindignitatem&despectumsuianupero&nouitiohomuloferat?Certeanimus,siingenuusest,plusindignitatequamiustodolore,plusiustodolore,quamdamnofacto,permouerisolereuidetur.Etsignumingenuitatisanimiexistimaturilludesse,ferreferenda,&nonferendanonferre.Namdeses&stupidusanimusinsensibilitateoccallereuidetur.~~Haectantumquoaddefensionemdignitatisatqueexistimationismeae,proquaoptimusquisquemaximesibielaborandumsemperduxit,utsi,quandouellaesa,uelsaltemindubiumuocatafuisset,eiusrecuperandaecausanedumfortunas,seduitamipsamindiscrimenadducendamputarit.~~ObiurgauiautemacriteruerbiscrudelemmedicastrumIllustriDominoaudiente,acmeactionemMedicamcontrailluminstituturumdixi:quodnuncfacio.Siuult,&potest,respondeat,&seisthocimmanicriminepurget,autculpamagnoscatdepreceturque.ExeademfecefuitetiamantebienniuminhacUrbebardusquidamhomo,&impudensfumiuentulus,infornacenatus,sedineanonbeneexcoctus:~~quietiamaspirabatadmunusMediciRegniOrdinarii,acexfauorequorundamprocorum,quossibihomoipsaloquacitateloquacior,&ineptegloriosus,iamtumdeuinxerat,tantumeiusanimoaccreuitinsolentiae,utomnespraesearroganterdespiceret.~~Interminabaturintraunum&alterumannumextremamGallenicaeMedicinae,eiusquesectatoribusinternecionem.Addebateoseopenuriaeredactosiri,utnepanemquidemessentlucraturi.Ecceuerononlongoposttemporisinterualloeiusuaticiniuminipsiusmetcaputconuertitur,&inipsometefficituruerax.~~Ipsemetenimapropriismedicamentischymicis,quibussibinomenapudnostratesquosdamparabatsequeineorumanimosstolidagloriatione,quodsuisillisarcanischymicisquasimoribundosinuitamreuocarepossetinsinuabatextinguitur;~~multisbonis,eruditis,&fidelissimisMedicisrelictissuperstitibus.Iscumexperimentumsuorumchymicorum&crudorumadhucmedicamentoruminBohemiciscorporibusfaceret,quamplurimosoccidit.~~Ofatumsinistrumgentisnostrae,quodadeamsicariis,ueneficis,&extorribusaditussit,utpraetextusecretiorismedicinae,quamistisalteminaliquotchymicis,utuulgusuocat,Receptulis,consisteresibi&imperitispersuadent,multosenecent.~~Etutillisfaciliusimponant,noua&inusitatanominasuisistispharmacisindunt.Uocantarcana,essata,essentias,tincturaselixiria,cumsintdeleteriapharmaca;uelcolorealiquoadulterata,aliasuulgaria:eaqueetiaminefficaciaremedia.IpseuidicumquidamOleaAnisiautFoenichiuli,Sapphiricoloretincta,proipsoSapphirioleouenditaret.His&similibusautuanaspelactaruntplurimos:autetiambenepriusexuctisatqueemunctiseorummarsupiis,inuitaediscrimenadducere,crudeliterquenecareconsueuerunt.Exemplafunerum&historiasnecatorum,uelhaecsolaurbsplurimasnouit.NotauithospseudomedicosiamolimelegantissimePliniuslib.29.cap.1.cumdiceret:innulloaliopericulosismendaciumesse,quamineo,quisefalsoMedicumprofiteatur.Nulli,inquit,magisquamsemedicumprofitentistatimcreditur:cumsittameninnullomendaciopericulummaius.Negotianturenim,subdit,animasnostras,&experimentapermortesagunt.Sed&antehuncHippocrateseosdempseudomedicos,&personatistragoediarumhistrionibussimilimos,recteasseruit.Namutillihabitu,gestibus,uestituquepersonamRegisautHeroumreferunt,quosnonesseconstat:sicistilateremanudextrasuffulto,equostragulostratoinsidentes,inflatisbuccisfastum&arrogantiamostentant,StrophisqueMedicis,Rusticis,atqueetiamprudentioribus,imponunt.Ac,quodsummeintolerabileest,caeterisdignitate,doctrina,aetate,authoritate,meritis,superioribusseanteponunt:hominesbonarumdisciplinarumplaneexpertes,atqueaMusisacGratiisalienissimi.Uesteholoserica,annulis,torqueaureo,falsa&fictaostentationeapudignobileuulgus,indoctosqueproceres,titulumpersonamqueMedicisibiuenditant:~~quamsiillisexutisademeris,subillorumpersonaautIudaeumperfidum,autMonachumapostatam,uelomniumbonarumartiumignarum&prorsusrudemparochianumcircumforaneum,circulatorem,impostorem,defraudatorem,agyrtam,ardelionem,balneatorem,barbitonsorem,Coprophorum,carnificumsocium,Lithotomum;~~Herniarumsectorem&idgenusfarinaehominumlateredeprehendes:quirabiequadam&audaciairruuntinMedicinam:titulosPhilosophi&Medici,quosnonacceperunt,rapiunt:~~&ultraterminosdelatesibialegitimosapientumconsensuaciudicio,imoueroanaturaipsainstitutionequetributaepotestatis,procurrentes,omniumprorsusmorborumtaminternorumquamexternorumcurationem,&insummatotiusnobiliorismedicinaeprofessionem,cuiusnerudimentaquidemdegustarunt,temerarioausuusurpantsibi.~~Ille,cuiussupramemini,quamuisessetbardushomo,fastuosus&arrogans&quinequidemduouerbalatinefariposset:tameninueneratsuosfautores,&nesciocuiuslaudisstrenuosbuccinatores.~~UerumisticumdeincepsaccuratiusUictoriolasquasdamsanationumabistisThrasonibusdenarratas,cummaximisaseeditisstragibuscomposuissent,maioresquestragesaegrotantiumedidisse,quamuictoriasexmorbisconualescentiumreportasse,deprehenderunt:~~quoscommendarintacpromotosuoluerint,magnocumsuodamnoidsefecissetandemcognouerunt,&cognoscentamplius,sitamfaciles,uthucusque,eorumgarrulitatiaurespraecurationis.buerintlocumquealiquempessimeMedicinamfaciendiconcesserint,permiserintque,utcumgrauidispendiouitaesuaillaarcana&suosthesauros,utilliuocant,Medicinales,inhominibusliberis&ingenuisimpuneexperiantur.SedhocAugiaestabulumneHerculesquidemexpurgauerit:nisibonaaliquafeliciorquefortuna,sapientibusatquecordatisprincipibusuiris,quoruminrepublicaauthoritatis,inuniuersaehumanaereipublicaebeneficium,repurgaremunusest:prouiderequenequidea,hacquoqueinparte,detrimentipatiatur,nobisaffulserit;autpotius,nisiDeusprosuaergahominesbenignitate,nobishacinpartefauereuoluerit.Nobisinterimmiseramistamfratrumnostrorumaegrotantiumconditionemdeplorarecumspemagislicet,quamemendare.~~Haecprodefensionedignitatisatqueexistimationismeae,quamistePhilippulusplurimumdiminueredequemeinominispossessioneplanemedeiicereinanimuminduxerat,imoiamadipsamremperagendumaccesserat,nuncquidemdixissesufficiat.~~Pluradicemus,ubipluraaudirehomulumistumuellecognouerimus:nonineiuscontumeliamignominiamue:sedadsacraeartisMedicaedignitatem,&meamipsiusexistimationempropugnandam.Appendix.UtperillustressupremiSenatores&OfficialesRegni,caeteriqueurbiummagistratus&consules,sanctores&custodesLegumStatutorumque,ClarissimarumRerumpub.exemplumhabeant,quidillaeineiusmodinegotiocontramedicastros,agyrtas,&Uespertilionesistos,agendumuelstatuendumessecenseant:placuithuicExegesinostraesubiicereexcerptaquadamexLegibus&StatutisAmplissimiSenatusNorinbergensis,adMedicos,&alios,pertinentia.SiitaquenostrisplacueritadnormamearumLegumsuasquoque,proutnostraepatriaemaximeexpedireiudicauerint,instituere,licebit.34ExcerptaExLeg.Norine.ExcerptaExLegibusEtStatutisAmplissimiSenatusNorinbergensis,adMedicos,&aliospertinentia.ExLegeI.DecretumestaSenatu,utomnessinguliDoctoreshuiusReipub.quibushicartemMedicamexercereconcessumest,quotannisSenatui,locoiuramenti,publicamfidemprestent,eorumquenominanotentur.~~Aliiueroomnes,falsosibinomenDoctorisinarteMedicauendicantes,itemquereliquiBullari,utuocantur,Doctores,Empirici,agyrtae,circumforanei,quiinlocisobscuris&suspectislatitantessubnominetantumMedicihunctitulumsibiperperamarrogareconantur,abhocCollegiopenitussintexclusi.~~AußzugdesGesetzOrdnunguoneinemErbarnRathderStattNurnbergdemCollegioMedico,undandernangehorigendaselbstengegeben.AußdemI.Gesetz.~~SouilerstlichemdieanstellungCollegiiMedicibelangt/sollemdemselbenalleuoneinemErbarnRathangenomeneDoctoresderartzney(welcheiahrlichenihrenErbarkeitendiegewohnlichepflichtleysten)incorporirtundeingeschriebenwerden.~~AberandereDoctoresBullatioderEmpirici,undWinckelartzt/soanuerdachtigenuundunbekantenortensichauffhalten/unnddesTitelsfalschlichgebrauchen/sollenindisemCollegionichtbegrieffenseyn.LexUii.HisMedicistantum,quialiaspeculiariteretiamSenatuisuntobligati,&Collegioinserti,necullisaliisinhacUrbeMedicamartemfactitandiiuslicitumqueesto.~~Quaproptercaeterispseudiatris,Epiricis,Alchymistis,Destillatoribus,quibusdamopificibusadegestatemredactis,multomagiscircumforaueis,agyrtis,praestigiatoribus,Iudaeis,necromantis,uetulis,accaeterishuiusfarinaeuniuersis;quiaudentseseinartemmedendiaudacteracimpudenterinsinuare,acproperitisMedicisseuenditarenonerubescunt,solummodoutsubhocpraetextupecuniaealioruminhient,quamubiperfasnefasqueabundecorraserint,sealio,ubisimplicitersuasfraudesimpunealiquantisperpossintexercere,posteasubducunt:~~nequaquamsineexpressaSenatuspermissione,ullarationeseinhancurbemingerendi,autipsorummedicamentacuiuscunquegenerissint,aliisobtrudendifasesto:sedexterisquidemhocsubpoenarelegationis,incolisuerosubmulctadecemflorenorum,quotiescontraegerint,seueresitinterdictum.Comprobatenimquotidianaexperientiaquantoperehaeccurandiperuersaratiomultisfueritdetrimentosa.Atqueideoquamprimumistierronessesehicclaminsinuareconatifuerint,celeriterabillis,quibushocfueritdemandatum,operaeritdanda,utillicorursumhincremoueantur.GesetzUii.SolalsoalleindenuerpflichtenDoctorndisemCollegiozugethan/uumsonstenniemandsindiserStattzupracticirenzugelassenseyn.~~DenEmpiricisaber/alsTyriacksframern/Zanbrechern/Alchymisten/Destillatorn/Uerdorbnenhandwercken/Iuden/Schwartzkunstlern/auchaltenWeibernsoderkranckenzuwarten/uumsichzurhumenpflegen/alshettensiederDoctornkunstundartzneyerlernet/uumdergleichenpersonenmehr/solheimlichundoffentlich/ohnesonderbareerlaubnißeinesErbarnRaths/dieLeutzuCuriren/undihnenartzeneyenbeyzubringen/denfrembdenbeyderstraff10.~~guldenuerbottenseyn.Dannweildaspracticirenbeydergleichenpersonensehrgefahrlich.UndsollenalsbaldendergleicheLandfarer/dosiefurbracht/durchdieuerordneteRathspersonen/miternstabgeschafftwerden.38Norinbergen.Atqueeamobcausamciuibusuniuersispriuatis,cauponibusachospitibus,atquepotissimumtonsoribussubpoena10.~~florenumprohibetur,neeiusmodiexterosacignotoserrones,circumforaneos,Empiricos&Alchymistasindictos,quinullaimpetrataueniaprosuoarbitriohicartemMedicamprofiteriuolunt,adserecipiant,hospitiumillispraebeant,autullomodocommendareuelpromouerenisirebenecognita,conentur.~~GesetzUiii.EssollensichauchalleBurger/WirthundGastgeber/sonderlichauchdieBalbireruumBader/uermoghteuorpublicirterEdicten/beyderdarinnenuerleibtenstraff10.~~guldengantzlichenthalten/dergleichenfrembdeundunbekanteLandfahrer/EmpiricosuumuermeynteAlchymistenwelcheohneerlaubniszupracticirensichunterfangen/zubeherbergen/oderderselbenheimlicherweißunterschleiff/oderfurschubzugeben.~~LexIx.~~Siquisueroasuismaioribus,uelaliis,quasihaereditariasuccessione,autalioquinpeculiariquadamaDeoconcessagratia,diligentiqueinuestiga-tione,inunouelpluribusmorbisselecta,&methodoacexperientiacomprobataremediafueritadeptus,eaquetestimoniisfidedignisconfirmarepotuerit;~~huicpermittenteSenatu,acCollegioMedicoastipulante,addefinitumcertumquetemporisspacium,proaequaactolerabilimercede,illisutilicebit:eatamenconditione,utpriusSenatoribusadhocdelectislocoiuramentispondeantacpromittant,quodeatantum;quaeipsiscognitaacperspectasunt,tractare,necaliammedicationem,praeterillam,quamprofitentur,suscipere,praetereanimiamueliniustametiammercedemantetempusnunquamexigereuelint:nequesuamfalcem,utdicitur,ullomodoinalienammessemmittant,autaliudquodpiamgenusmorbi,quamquodillisexploratumest,&cuiusexpressaminsuisliterissupplicibusadSenatummentionemfecerint,curandumsuscipiant.Neuealiquidcontratiumcommittatur,illiquiineosinquireredebent,diligentercauebunt.GesetzIx.~~ImfallaberiemandsuonseinenElternoderandern/erblich/auchsonstdurchGottesSegen/unndfleissigenachforschung/zueinerodermehrKranckheiten/besonderebewerteartzeneyundmittelhabenwurde/unndsolchesmitglaubwirdigenurkundenzubelegenhette/demsolauffzuuergehendeerlaubniseinesErbarnRaths/undgutachtendesCollegiiMedicisichallhierauffzuhalten/uumeinbestimptezeitdenLeutenumbbillichebelohnungzudienenuergunstigtwerden.IedochsolerdenuerordnetenHerrn/anEydesstadanbesagen/daßerdasienigesoimbewust/unddasersichzuleistenerbotten/getrewlichundauffrichtiguerrichten/niemandsubernemen/oderuorderzeitseinebelohnungheraußfordern.~~Auchkeineanderekranckheit/derernichterfahren/unddaruonerinnseinemanbringenkeinemeldunggethan/zucurirensichnitunterstehenwolle.Darauffdanndieienigen/soesbefohlen/sonderlichachtunggeben/unnddieUerbrecherbeyeimErbarnRathfurbringensollen.Porro,suntadhucaliarumoptimeconstitutarumRerumpublicarumaliaStatutacontraistosmedicastros:Intereahocunumpopularesaneatqueplausibileest:&inMontepessulo,urbeGalliae,uelobsolamMedicamprofessionem,celeberrima,obseruatur,estqueeiusmodi:utneminiliceatineaurbeMedicinamfacere,quieiusfaciendaefacultatemalegitimosapientumconsensu,nonaccepisset.Siquiscontrafecerit,siueisfueritexterus,siueDomesticuspunitur.Exterusurbe.EiiciturDomesticusueroasinoimponitur,uultuadcaudamconuerso,daturqueeiinmanumcauda,locofreni.Hocmodoperuicosurbis,fecepopuli,&pueroruminsequente&acclamantecaterua,circumducitur,Medicastroilluditur:inqueillum,fimus,malaputrida&aliaesordesconiiciuntur.HaecLexnonirrogatullammaculamfamaehonestati:solummodohominumtemeritas&audaciaimpudensreprimitur,ne,quodnunquamdidicerunt,profiteriaudeant.Uultunumquenqueartificeminsuisnegotiisexercerioportere:utaurigaminducendiscurribus,Nauclerumingubernandanaui,Medicumincurandismorbis,Lithotomuminexcisionecalculorum,Barbitonsoremintondendabarba.Absurdumenimestfiguluminaurigationeuersari,Sutoremultracrepidamiudicare,&Lithotomuminternosmorboscurareuelle.Ueteresdicebantolim:felicesforeartessideiissoliartificesiudicarent.Et,unumquenqueearumrerumesseiudicemidoneum,quarumestperitus.Seddebonoaliquoordine,adMedicos&alios,pertinente,instituendo,alioloco&tempore:Quainre,quodadmeattinet:quandonimirumSummiSenatores&OfficialesRegniidipsumadelectisMedicisrequisierint.quisumpriscushuiuspatriaeciuis,nonnuperus&nouitius,meoqualicunquestudio&opella,promeauirili,nonsumeiullainpartedefuturus.Deusfaxit.Musaemeliusfortunentstudia,quamhactenusremfortuna.ImmunitatesEtPriuilegiasummorumImperatorum,legitimisMedicis,nonautemmedicastris,antemultaseculaconcessa,&promulgata.Medici,tumipsi,tumillorumliberi&uxoresabomnimunereexcusanturL.Medicus,&L.si,infine,deUaca&excus.mu.Ii.Hucfacit,quodMedicisdurantetenporequodeguntinmilitiaaegrorumcurandorumcausa,noncurritpraescriptiolib.iiC.quibusnonoblongumtemp.praescript.Iii.Mediciinuitiiniudiciumtrahinondebent.dictaL.MedicosC.deprofesso.&me.Iiii.Mediciatutela&curaexcusanturL.siduas,Paragra.Grammatici,ffdeexcusa.tu.U.Medicusfiliusfamiliaspotesttestaridequasicastrensipeculio.L.cumantiquis,ubiGlossaadoct.C.deinoffi:testa.Ui.Medicusdebethaberesalariumdepublico,dictaL.Medicos,C.deprofesso&medi.Uii.Mediciinsupermuneraciuiliasusciperenontenentur.Uiii.Huicaffineest,quodomniapriuilegiaasummisImperatoribusconcessaMedicis,prosuntineundemmodumliberis,uxori,&uniuersaefamiliae.L.Medicos.C.deprofesso.&med.li:X.&L.finalicircafinemibidem.Ix.Etrursum:InquauisurbeobmedicinaedignitatemcertusnumerusMedicorumconducendusest.L.I.decre.abordi.fa.quihaberedebeatcurandorumcorporumofficium.ResponsumAdExegesinPhilippiFancheliiABaus,NobilisEtMedicinaeDoctoris.Melatet,quofato,odio,uelcuiusinuidiaecausa,ThaddaeusabHayckMedicus,taminiustiscalumniis,mepseudoparacelsum,Medicastrum,&circulatoremnominare&praedicareaudeat:Quodadmeattinet,statuiacalumniis&conuitiisabstinere.QuapropternonitapraecepsdeilloIudiciumfaceredecorumesseputaui,cumidMedicoindignumsit,&taliaconuitia,qualiainmeeuomitaplebeo&abiectissimaeconditionishomineparumhonestumsitaudire.Nonestmeiiaminstituticonuitiaconuitiispensare,&iniuriaminiuriisdepellere:sedtantummepurgare&Thaddaeummultorummendaciorumreumfacere.Namactioneminiuriarum,quaillumconuenire,tanquaminiustumcalumniatorempossum,utuelprobetmepuellulampharmacisoccidisse,ueltalionispaenamsoluat;mihiintegramreseruarisuotemporetentandamuolo.Utautemuideatmemendacianonextimescere,quaedaminsuaExegesideuerboaduerbumconfutandasuscipiant:Notenturhaecuerbaquibusutitur:"Anueroapatentibusaliquidinquinationisacceperit,dicerenonpossum:nequecuriosiusinillainquirereuolo,siquidemadcurationemnonmultumfaciant.Duosfiliossimiliscabieinfectosfuisseaccepi.Hincforsanalicuisuspiciomoueripossitalicuiusinseminelabis&inquinamenti,&c.~~"Ecquisnonpercipit,quodThaddaeusindespectumIllustrisBaronisCaspariZierotinihaecdicit,quaepotiustaceredebebatcumpriusinformalimorbicausasatisexagerasset,dicens,"Sedtemporisprogressu,uelutipergradusquosdamcommutatamfuisseinimpetiginemsimplicem:~~quandonimirumcutisrubicundior,dura,scabra,exasperataque,cumuehementipruritu,apparebat.Indeinueramimpetiginem,dumuidelicetpustulaemaioresemergebant,acriuscorrodebant,latiusqueseporrigebantinpapulassaniosas,seuHerpetem:idquedumcutismagisrodebatur&serpebatinlatum&altum.Hincinpsoramcommutabatur,&c."Dicitulterius:"Gaudebamtaciteintrameipsum:nontamenabsquemetunetandemillauimorbiextingueretur."SatisexhocSyllogismoconcludipotestAdExegesin.filiolamnonexmeisMedicamentismortuamesse,sedsuisuidelicetfloribusAntimoniifixisilleconfecit.Utipseibidemexhibuissefatetur:"AdDiaphoreticummedicamentummetallicumaccessi,sanguinemmirificemundans,idqueabsqueomnimolestia&agitationecorporis:nimirumadfloresAntimoniialbos,&,utChymiciuocant,fixos."Quiasifixi,incorpusculoresoluinonpotuerunt;&sicperinteruallumtemporisintracorpusdelituerunt;nontaemenabsquemetu,netandemillaextinguereturnonuimorbi,sedMedicamentimetallici&uenenosi,quandononbenepraeparatumest."SicBarunculaetenerrimae,pallidulae,acatrophialaboranti,tincturaCorallorum,quamacetodestillatoextrahereconsueuitilludhominumgenus.totumpenecorrupituentriculumutsputaquaereiiciebantur,lateresarroderent."SihaecdemeatincturaCorallorumait,dicoillumementitumquodaffirmarepossummultorummeorumpatientumtestimonio,taminhocRegnoBohemiae,quamMarchionatuMorauiensi&Austria.AdhocutarsaltemduorumIllustriss.Dominorumprobatione:NempeSupremiRegniBohemiaeDominiBurggrauiiDomini,DeNouaDomo.&c.EtIllustrissimiDomini,DominiHinconisaUaldnstein,&c.supremiCamerariiMarchionatusMorauiae;quiabeotemporequomeisarcanis&TincturaCorallorumusifuerunt,iamelapsisannisduodecim,nunquamampliuscolicisdoloribususqueinhuncdiemcorreptifuerunt;cumanteasaepissimeinannocorriperentur.SequiturinExegesi:~~"Nisiinteruentutemerariiausus,eiusdamPhilippiFancheliiBelgae,incolaeBuduicensis,pseudoparacelsistae,quihucultro,praeteromniumexpectationem,nonaccersitusaquoquam,aduenerat,omnismeacogitatioinuersa,euersaquefuisset:~~quicumoptimenossetmeamessepuellaecurationem,mihiqueunicommendatam:nihilominusclandestineagebat,utmesceleratesupplantaretameaquecurationenefarieexcluderet";&pluraalia,quaeresponsodignanonnonsunt,cumascopoueritatisaberrent.Adhasfalsitates&mendaciarefutanda,refero,metunctemporisuocatum&accersitum,causacuiusdamNobilisEpilepsialaborantisfuisse:Deindeetsiuocatusnonfuissem,tamenmandatumhabereabIllustriss.Domino,DominoBurggrauio,Dominomeobenignissimo,utquotiescunquePragam,uelalibilocorum,Ubisit,uenero;mesemperadsuamsuamfamiliamconferam,mequesibisempergratumfore.QuodThaddaeodemeaLaureaDoctoralinonconstet,nihilrefert.~~NamintractatuMatrimonialielapsisannispaucishicinBohemiafacto,Nobilibusquindecimpraesentibus,nonsolummodomeamLaureamDoctoralemAcademiaeLouaniensis,sedetiamtestimoniumBelgicum,mepatre&matrenobilibusnatumessepalamexhibui;~~quaeadhucinpromptusunt.Fatursicporro:"Seduiolatis,spretis&contemptis&amicitia&Medicorumlegibus,uelutifurclancularieinmeamcurationemirrepsit."QuodillaUeritatinonsuntconsentanea,patet.QuiaIllustrisBaro,CasparZierotinusparensFiliolaedieUigesimosecundoOctobrisAnno1594.praesentiIllustriHeroinaeconiugeDominisupremiBurggrauii,RegniBohemiae,merogauit,utfiliolamsuamcurarem.Sedegopriuscuramsusciperenolui,quaminterrogaremIllustremHeroinamconiugemsupremiBurggrauii,anpriusalloquiDoctoremThaddaeumdeberem.AdquodrespondetIllustrisHeroina,Thaddaeumpermultosdies,sibenerecordor;Septimanasduas,uelplures,nihilMedicamentiexhibuisse,&proindemecuramsuscipereposse:cuietiamipseDominusSupremusBurggrauiusconsentitcuiusreiiitesteserunt.Pluradicitdeinde:"Clandestineoffertpuellulae,satisbeneiamtumualenti,deleteriapharmacaintra&extracorpus.Intracorpusquidem,pulueremquendamuelMercurialemueluitrificatiAntimonii."Quaeomniafalsasunt,Quomodopotuitclandestinefieri,cumparensfiliolae,DominusBurggrauius,Illustrisconiunxpluresquealiiindomosciuerunt?Egoetiamnullopuluereusussum:testabunturuirgines,quaefiliolaeaffuerunt.IntrinsecusaccepitFiliolaextractionemFumariae,cumMyrobolanisconditis.Extrinseccorpus,aquamFumarieresolutumfuit,applicaui.Additulterius:"Acuiussumptionestatimconturbaturuniuersumcorpusculum,rigoreconcutitur,subuertituruentriculus.Insummaomnesuiresplaneprosternunturcorpusculi&concidunt."Quaeetiamfalsomihitribuit:NamprimamsumptionemmeiMedicamentiexhibuipuellaedieuigesimotertioOctobrisuesperi,&sicsingulisdiebusuesperi&manefaeliciter.Nambenecomedebat,dormiebat,&interdumetiamludebat,usqueindiemUigesimumnonumquodieeratEclypsis.Tumprimumdifficultasanhelitus,quaantemeamcurationemlaborabat,auctaest,&tumorfacieiaccessit,dietrigesimoprimoOctobris,Catharrocorrepta,aquodiesecundoNouembrissuffocataest.DumFiliolamIlliniremaquaFumariae,inquaSalFumariaeresolutumfuit(sednontotumcorpusculum)AstansquaedamuirgointerrogabatfiliolamBohemice,anmorderetillaaqua,responditsempernonmordere.Quipotuit"Uniuersumcorpusculumdurum,&uelutinodosumauttuberculisplenum,abexurenteuimedicamenti,"soluere,utilledicit?Testabiturhaecquaepresensuirgofuit.QuomodoPuellula."Solaadhuclingualiberioreadextremumusqueanhelitumremanente"dicere:"UbiestmeusilleDoctorsenex"cumpertotamnoctem&mediumdiemnihilperceptibileloquebatur?Iterumsubditmendacium:"TandemquartoautquintoasusceptacurationeanimamDeoreddidit,die2.Nouembris."SusceptaameCuratiofuitdieuigesimotertio&felicitersuccessitusqueindiemUigesimumnonum,quodie,utsupradictumeratEclipsis.Etdie2.Nouembrisexpirauit;quieratUndecimusdiesasusceptaCuratione,curitaquepotuittuncquartoautquintodieanimamDeoreddere?ExistisergobreuiterpatetThaddaeumsenemmerapotiusInuidiacommotum,quamUeritateductum,contrameistaprotulisse.Necmirum;soletseniuminuidialaborare:Interdumenimcorporetabefacto&prudentiamamittere.Quippefigulusfigulumodiohabet.Ualeatergocumsuismendaciis,donecegoiniuriarumactionemaduersusilluminstituam.~~EtnisiillealiteruelprobetmeoccidissepharmacisFiliolam,uelscriptopublico,quoantenimiumaudaxaestimationem,nomenquemeumlacerare,minuere&infringeretentauit,commentasuareuocet,PoenasmeritoCalumniatorisluat.~~Itemqueomniaquaecunqueinmeimpudentereffudit,ineundemipsumconuicia,calumniasatqueprobra,reantifancheliusThaddaeiabHayckOrdinariiReg.Bohem.Doct.MediciContraPhilippiFancheliiResponsumIneptissimum.DeCrudeliMedicationeFiliolaeSexennisIllustrisBaronisCasparisZerotinii,&Ambergae.ExOfficinaMichaelisForsteri.Legiresponsumtuum,&nontuum.Quoenimopituloineoconsartiendousussit,nonmelatet.Nonimproboquidemte,consilium&auxilium,mentem&manum,implorasse:nequedicoutrumqueuestrumcaecutiuisse:~~Ssdaioteabreptumambitione,furore,odiomei,excussotuoipsiusrectore&consultore,noninstructumueluulgariliterariapanoplia,multominusMedicarumrerumperitia,merisnugis&mendaciismecuminarenam,sineomnirubore,descendisse.~~Utinamueroitaadornassestuumilludresponsum,utdignumfuissettantispatronis,emicuissetqueineouelmicasalis&eruditionis.Demorboaliquid,quodMedicumdecuit,exponendumfuit,&aliquarationouae&insolentistuaecurationisreddenda.Quorumnihilplaneabstepraestitumest.Quidattulistiergointuocontrameresponso?Orationis,nimirum,structuraminsulsam,incultambarbaram,apraeceptisGrammaticesalienam,quametiamadolescentesinScholis,rudimentisGrammaticesinitiati,aegerrimeessenttoleraturi:nectotalapasPriscianoabsteinflictas,absqueiustauindictadimissuri.Acressunt,profecto,&uegetiilliadolescentes.~~RapientteinsuasScholas,prosternentinScamnum,soluentcaligas,natesdenudabunt,easqueegregie,scopis,uirgisquebetuleis,conuerrent,necasedimittent,nisisponsionedata,nihildeincepsteeuulgaturum,donecpraeceptaGrammaticesrectiusdidiceris.~~Quidpraetereaintuoresponsoattulisti?Conuitiapura&mendacia,resueroplanenullas.Haecnosinsequentibusdiscutiemus,ipsissimamqueueritatemomnibusaspectabilemreddemus:Sitameninitioingenereadhucnonnulladete,tuoqueisthocscripto,inmediumattulero.Expectabam,utingenuefatear,abstesolidius&eruditiusresponsum:maximeueroquodagenteanimampuellulaexbeneficiotuaeilliusartificiosae,scilicetcurationis&denunciantemetibiliterariumcertamen,obistamabsteindecenter,&crudeliterinstitutam,factam,&peractamcurationem;uelutirebenegesta,superberesponderis:Scribatsane,scribam&ego.Itaquereiindignitatecommmotus,acsuperboarrogantiqueisthoctuoresponsoirritatus,deniquetuendaemeaefamae,&existimationisgratia,scripsi,&iustamcontratequerelampubliceinstitui.Prodiistituquoqueinarenam,sedquapanoplialiterariainstructus?Numrationibusmecumegisti?Numdoctrina&ueritatemeconfodisti?Numaccusationemmeamdepulisti?Eruditiferantsententiam.Iudicentipsimetproceresaliquadoctrinatincti,&rerumaliquousuperiti:quibustenonpuduittuasinsctiberenugas.Sedistorumiampleriquetuleruntdetuisnugissententiam,easqueadposterioraAnalyticadetergendacondemnarunt.Expectabam,inquam,absteresponsumadmeamExegesinsolidius&eruditius,tumquodperstrenuumteforetuidefensoremmihiinterminatussis,&animobenedeliberatoadtedefendendumaccesseris:tumquodalteriusconsilio&opeadiutusfueris.Uerumquamfuerimfalsusmeaexpectatione,iamnuncoptimeintelligo.Intelliguntaliiquoque.Hicmihidemumanimusannorumpraeteritorummemoriamrefricuit:quoddumolimtecumderebusMedicisconferrem:semperanimaduertebam,teos&uultumitacomponereconsueuisse,utappareretplustehabereinrecessu,quamfrontepromitteres:apertenihilunquamproferebas,sedmutiebas,mussitabasque,quasiuocesabsorberes.Aposiopesicrebra,dumsermoneminstitueres,utebaris,quaeanusitatatibifuerit,moreRhetorum:anobdenegatamanaturafacundiam,quodexpeditenonpossissensaanimituiproferre;anueroobdefectumscientiae,quaeubideest,indequoqueeademprominonpotest,ineohaesitabam.Sedsiueeafueritartissiuedefectussiueignorantiaetantisperferebameaminte,dumamicitiammecumcoleres:uerumcumabamicitiatemerediscederes,meaefamae&existimationidetraherescontemptumqueapudaliosreddereuelles,haecmihinullomodoesseferendastatui.Addoadhucaliamcausamtuaeistiusabsorptaelocutionis;nimirumteforteBitagoraeinitiatum:cuiusdiscipulisquinquenniosilentiumfuisseimpositumscriptorestestantur.Sedcumdeincepscognouissemternoiampropemodumquinquennioelapso,teeundemtenoremloquendisemperseruasse,saruareque:necquicquamhucusque,uelhoctempore,protractusameinarenamMedicam,exthesauristuaereconditaedoctrinae,indefensionemtuideprompsisse:quodsiunquamalias,nunccerteinistameaintequerelafaceredecuit,inquaaccusabarisdeneceBarunculaeabsteperPharmacumillata.Seduerissimumessedictumilludintequoqueconfirmarideprehendi:Nihildat,quodnonhabet.Etubinihilest,ibiquoquenihildeesse.Quamobremsiadhuclongediutius,quamPythagoraediscipulifiluisses,domiquetecontinuisses,prosapiente&eruditohabitusfuisses.Iamuerotuoisthocscriptoinsulso,inepto,indocto&barbaro,totumplanete,uelutisorexquidam,prodidisti.Quodcerteresponsioneindignumadoctisiudicatumest:eoquodtuummet:plussatistecondemnaret:meueroiustificaret.Uerumcumgraui&intolerabiliconuitiomeasperseris:sexiestuapetulanti&maledicalinguamendaciummihiimpegeris:quodconuiciumprudentesacboniuiriaegreadmodumferresolent:idmihiquoqueabstehaudquaquamferendunesse,seddiluendum,atquedepellendumiudicaui.Quaresiadtuamimpudentiam,nequitiam,furorem,animimeialiquaexparteabiecissemoderationem,tuoquemeritointeesseasperior,quamuelususmeus,uelnaturapostulat,uidebor;apudbonosmeforeexcusatumconfido.MonetquidemnossapiensilleRex,nonrespondendumstulto,secundumstultitiamsuam.Atuicissimidemilleiussit,respondendumesseeidem,nesibisapiensesseuideatur.Hocestretundendamessenostroresponsostultiarrogantisuanamsapientiaedeseopinionem:nonautemitarespondendum,utineodemcoenocuumipsostultouoluteris.Hocigiturmeumresponsumeiusmodierit,ut&stultitiamtuamretundat,&labemmaculamquemeohonoriabsteaspersam,abstergat;deniqueipsamueritatemabiniuriauindicet.Sediamaccedamusadsingulaquaedamquasicapitatuiistiusscriptidiscutienda.Dicisinitiomeeuomuisseinteconuitia.Teueronolleconuiciaconuiciispensare:sedtantumtepurgare,&memultorummendaciorumreumfacereuelle.Haectuasunt.Uideamusquomodoineistibiipsiconstes,sipriusingenererespondero,&tuamaccusationemdepulero,menoneuomuisseullainteconuitia:dixisseeasecundumueritatem,quaetotaedomuiIllustrinotissima,&solemeridianoclariorasunt;quodnimirumambitiose,temerarie,&stolidegloriatussis,promiserisquecertissimampuellulaeintradies14.curationem:quoddemeexcludendoabeacuratione,&surrogandoD.SimoniotibiproCollegatuaecurationiscumIllustriHeroinadolose,atquefraudulenteregisti:nimirum,utsiinfelicitertibituacuratiocaderet,haberesuiripraestantis,&percelebris,uelutitegmen,subquoteabderes,tuamqueignorantiamtegeres;deniquefociumhaberesreiabstemalegestae,tuamqueculpameluerespraesentiaillius.Sincuratiotibibene&felicitersuccessisset,tusoluslaudem&honoremraperes;utquiiamolimplurimisambitiosotuosermonepersuaseris,&peroramultorumtraduxeris,teeampuellulam&facile,&citocuraturum,modo,tibiadsitD.Simonius.QuidueropeccauitD.Thad.quodcensoriatuauirgulaeumpenitusexclusumuolueris,cuiussoliuseratillacuratio?Undetibieapotestasineum?UerumcumD.Simoniusprobeintellexissettuasstrophas&uersutias,totamqueanimituiintentionem:noluitsetibiadiungere.Dixi,quodclamme,&furtim,pharmacanocentissima&deleteriapuellulae,meaecurationicommendatae,exhibuisti:morbum&symptomatagrauissimeexasperasti.Dixi,quibuscognominibusipsametpuellula,praesentibusuirginibus&ministris,tecompellauerit,putanebulonis,&carnificis.Querulabatureademsemoxpostprimamtuipharmacisumptionem,poplitumcontractionemsensisse,uriseabeoadmodum,acuelutiflammaarderetotam,actuopharmacodeductamiriabsteinsepulchrum.Quomodoueroauirginibus&ministrisfuerisexceptusobtormentaillatapuellulae,inquibusmisellaextinctaest,nontelatet:autsiaudirelubetdetepraeconia,Gynecaeuminterroga,&depellehasdetequerelas.Haecdixi.Tu,siitalubet,actioneminiuriarumcontraassistentesinstitue.puellulaiamsanefruiturconspectuDei,&Angelorum,&tecoramsupremoiudiceindieIudiciireumperagetnecis&carnificine.QuomodoiniudicioconsistesMedicule?Hecdixi;dico,dicamquesemper:&hanctibicriminisnotaminuro.Quiduisamplius?Uocatuiamhascemeasinteiustasquerelas&reprehensiones,conuicia,calumnias,iniurias,mendacia,&mihiea,utuis&lubet,impinge;metuaeistaeuoces,nequemouentnequemouebuntquicquam.Uocatulucem,tenebras,ueritatemmendacium;numproptertuamappellationemrerumnaturaminuertes?UideautemPhilippule,quamegregietibiconstes.Dixistiinitioteiniuriasiniuriisnolledepellere;tantumpurgareuelle:&moxuerbissequentibussubiungis,temultorummendaciorummereumperagereuelle:&haecpertotumtuumscriptumcrepasinme.Atquemendacemmemoremesseoportebat.Numtibimendacianonsuntconuicium?nonsuntiniuriae?sed&tuumilludineptissimum,barbarissimum,mendacissimumquescriptumclaudisomnisgenerisconuiciisinmeprolatis.Hocneesthominisconstantis,&nonpotiusleuissimi,mendacissimiqueindicium?Itaneultimarespondentprimis?Uerumexcutiamus,quae,&quotsintillamendacia,quaemihiimpudenterimpingis.Primumest,inquis,deCorallorumtinctura,quoddixeriminmeaExegesi,quendamMedicastrumcorrupissecuidamBarunculaeuentriculumeatinctura,utsputa,quaereiiciebat,lateresarroderent.CurtuPhilippulehaecintetrahis?Atquicumhaecinmeaexegesidicerem,nondumadtemecumsermonemconuerteram,Sedremordettetuaconscientia,teesseunumexeiusmodiueteratoribus&lucifugis;quiclandestinesuaarcanamedicamentaexhibereconsueuerunt.Tuigiturindirectetexisexcusationem,nonaccusatus.DeBarunculafuitsermo.Tueanonrefutas,seduictoriasincertas&dubias,arroganter,&mendaciteriacta,quasiduoilliIllustresDominisoliustuaetincturaeCorallumbeneficioacolicisdoloribusitasanatifuerint,utaXii.annisintegris,illisdoloribusnonfuerintuexati.DealteroIllustriBaroneiddicereaudeo,ipsumamultisannistuatincturacorallorum.nonesseusum:&testolidegloriarinonpudet,beneficiotuaeistiustincturae,&curationem,&praeseruationem,eiobtigisse,quodnulluspraestantiumMedicorumtibiassentieturunquam.Apagesiscumtuaarrogantia,&stultaiactantia.Habesergodepulsumameprimummendacium,&interetortum.Alterummendaciummihiimpingis,quoddixerimtenonaccersitum,adeamBarunculaecurationemuenisse.Tutenescishicquiddicas;modoais,modonegas,&teuelutimusinpiceuersas.Dicisfuisseteabalioquodamadaliumquendamlocumuocatum.Quidhocadrem?Curhomoinconstantissimedissentaneacommisces,&confundis?AgedumteadcurationemBarunculaenonfuisseaquoquamaccersitum,diserteautfatere,autnega.HicRhodus,hicsaltus.Fuerisneabalioinaliumlocumuocatus,nonestincontrouersiapositam.Uttamenuidereristealiquiddixisse,offundisluciclarissimaetenebras,respondesqueperconcessionem.Etiamsi,inquis,nonfecissemuocatus:habeotamenmandatumabIllustriDomino,utseconueniamubicunquelocorumillefuerit.Noninficior.Estenimmihinotasummaillustrissuaegratiaeergaomneshumanitas,comitas&beneuolentia.Uideautemnetuistiseiusuirtutibusabutaris,&importuneteingeras,quandostudiosononaccerseris;quemadmodumadBarunculaecurationemuenistisponte,malisauibus,genioquesinistro,ingratissimusomnibus.Discessistiautemhincpuellulacrudelissimenecata,relictototidomui,&Illustrifamiliaegrauidolore,&luctu;nontamobeiusobitum,siisnaturaecursu,atqueordinecontigisset,accorpusanimam,nonanimacorpusdeseruisset:~~sedquodobtormentaabsteeicomparata,&necemcrudelissimam,uiolentamorteinterierit,atqueacerbecumillacolluctatasit,sicutanimacorpusderelinquerecoactafuerit,nonsecusachospesaedesruinosasuitempestatumconquassatasacconuulsas.~~Nihildicodedehonestationedomus,tuaistacarnificina,&dedirisquaetibimultiimprecabantur.Tertiimendaciimearguis,quoddixerimteclancularieinmeamcurationemirrepsisse.Agnoscomeauerba,&dicoeaesseipsissimamueritatem.LoquutumfuissetecumIllustremCasparumZerotinium,praesenteIllustriHeroinaBurggrauia,demorbofiliolae,noninficior:seduttibisoli,meexcluso&spreto,curationemcommendauerint,itemquedeeacurationeipseBaroapudEnoimamtecumegerit,diserte&rotundedico,&impudentermentiri.~~IpsemetBaroZerotiniuspraesenteIllustrisuoDominoPatruoDominoFridericoZerotinioCapitaneoMarchionatusMorauiae,negauitseueluerbulumdecurationefiliolaetecumcommutasse,quodtotumcurationisnegociumcommendassetiamanteIllustriHeroinaeBurggrauiae,ineoutproarbitriosuoageret.~~Ea,quodoptimo&piiss.studiosanitatispuellulaeessetpercupida,seductatuafumosa,uentosa&arrogantigloriatione,uanisquepollicitationibus,decertissimaintradies14.(oimpudentissimecirculator)curationepuellulae,nonrepugno,quintibiconsenserit.SedtibinunquamcredamHeroinamconsensisse,ut,meexcluso,soluscurationemsusciperes;nequeegodetotadomoIllustritammalesummeritus,utsemelaccersitusadcurationem,abeacumdedecore&ignominiaexcluderet.Nunquamego,credemihiPhilippule,patiarmihiabste,autquouisaliopersuaderi,utIllustriHeroinaedemeturpiterexcludendo,&tesurrogando,unquamueneritinmentem.Namcumperquosdamcuniculosaliustibisimilisquidamardelio&fumiuendulus,insinuaretseineandempuellulaecurationem.Heroinapriusmecumegit,numuellemadmitterecollegam.Respondicupereme&exoptare,modomeliorameis,prosanitatepuellulae,afferreinmediumpossit;modoidfiatordinedecenti,&Medicisconsueto:promeapartelibentereisubscripturumesse.Uideriautemmihiprore&dignitatefore,utnonsolusegocumeomedicoconsultem,eiusquesententiamaudiam.~~SedutaccersanturaliiquoqueMediciordinarii,coramquibusis,quiseadeiusmodicurationemultrooffert,necdumfacultatemmedendipublice&legitimeadeptusest,suamdemorbosententiam,qualemuecurationeminstituendamesseputet,ingenue&aperteexponat.~~UerumcumIllustrisHeroinaexistimaretMedicumillumforsannonacceptaturumhancconditionemcolloquii,acputaretipsumarcanaquaedamhabere,quibusmorbumdepelleresepossesperaret,quaenobispatefacerenollet;atqueegoaliaconditioneillumMedicumtyronemadcolloquiumetiamadmitterenollem,respraetermissaest.Mihitamentandempostabitumpuellulaerelatumfuit,illumipsumMedicumaquibusdamproceribusinterrogatum:numpotuisseteapuellulacurari;respondisse,omnino.Seduenenocurandamfuisse.OMedicum.Omiseroshomines,quiseatalibusMedicisseducipatiuntur.Nunquammihi,Philippule,ulluspersuadebatutHeroinamepraeterire,autetiamexcludereameanoninterruptacuratione,uoluerit;quamtantotamtempore,sinonsuccessuceleri,uteratinuotis,attutoabsqueualetudinispuellulaeincommodo,&absqueomniipsiusquerelasummostudioprosequutusessem.Itaquequaetuinfarcisdemandato&uoluntateutriusqueIllustrium,Domini&Dominae,tuaesuntistaepraestigiae&offuciae.Tecumigiturabeantadcoruos.AbactoillonouitioMedico,&ardelione,tuPhilippuleineiuslocumsuccessisti:temerariatua,impudentiqueaudacia,meclam,insinuastiteIllustriHeroinae,ampulosisuerbiscitam&expeditamcurationemeidempromittendo:QuaeHeroina,utestpiissima,moribusplacidissimis,ingeniomiti,&perspicaci,assensittibiueteratori,nonsecusacolimEuaserpentiilliinParadyso,persuadentiea,quaeintelligebatipsiessemaximeexoptabilia.Sedtandemsero,cummaximoanimidolore,conouit,seabste,Philippule,impostorefaededeceptamesse.QuamgrauibusautemteuerbisHeroinaobiurgauerit,&nonconstiturumcoramtribunalisupremiiudicisobistamtuammedicationem,tibicommemorauerit,eorumtuPhilippuleobliuiscinequepotes,nequedebes.Estouero,quodtuais,teconsentienteIllustriDomino&Domina,curationemsuscepisse;quodueritatihaudquaquamconsentaneumest:tutamencumprofitearisteDoctoremcreatum:nondebebascontraleges,&consuetudinesMedicoruminmeamcurationemirrepere,menoncompellato.~~Quodquiasecusfactumestabste,multipliciterinmedeliquisti,meaetategrauemcontempsisti,iusamicitiaeuiolasti,meamauthoritatem&existimationemminuerecogitasti,odiummihiconciliarestuduisti,ameacurationecummeodedecore&ignominiamedeiicereinanimuminduxisti,pharmacanocentissimapuellulaemihicommendataepropinasti,utqueeamisero,cruciabiliqueexituperiret,effecisti,&c.~~Dehisomnibustecum,audienteIllustriHeroe,tumcumpuellulatuorumpharmacorummaleficioageretanimam,expostulaui.Etmeminissedebes,haecquoquemeadiecisse:nisihaberemrationemdomusIllustrisquantumuissenexsim,obremtamindignam,aliterteadorturumfuisse.Annoneoipsotemporequoquedixitibiinos,meactionemMedicamcontrateinstituturum?EtcumIllustrisHerosemolliendaemeaeindignationisgratia(uehementerenimtumiranoninuidia,ininmeefferbuerat)diceret,teputassemecurationemdeseruisse.Fuitameresponsum:Nequaquam,adesseadhucpharmacaproquotidianousuameordinata,nequeteputaredebuisse,sedcertoreiueritatemcognoscere,&mealloqui.Hocfuissetofficiumboniuiri,hocamicifidelis,hocMedicilegitimi.Nondiscessiacurationemea,necdiscederemihihonestelicuisset:~~presertimcumpaterpuellulaehincdiscedens,perseruossuosmerogarenondesisteret,nefiliolaeconsilio&operadeesseuellem,inquemcunqueeuentumres,Deogubernante,casuraesset,quodegostudiosemefacturumesse,sumpollicitus.~~Haecfueruntuerbaistiuscolloquii:quaealtiusinfixaanimomeohaeserunt,haerentque;nequetibiememoriaexcidisseexistimo.Quidergotunugarispessime,impudenterquementirinonerubescis:meintraduaspluresqueseptimanasnihilmedicamentorumpuellulaeexhibuisse,meamquestationemreliquisse.SialiquandoMediciunoautalterodieinmorbischronicisintermittuntexhibitionemmedicamentorum,nonideoabillishocfit,quasiuadimoniumcurationisdeserant:sedutaliquidnaturedent;necsemperegrummedicamentisdiuexentsedepicrasiutantur,hocestpaulatimmaloshumorespharmaciseuacuent,bonosautemcibisconuenientibusreponant.IllustrisHeroinauerba,quaetueiadscribisdemeacessationemedicationispluriumseptimanarum,nonagnoscit.Noscisneiamteipsumquissis?Nonsumegotamleuis,inconstans,&uanusanimo,ut,quodsemelrecepiinme,temereabeodiscedam.Tuautemcolligendo,confingendoquemendaciaeaqueimpudentissimeeuomendoinme,abuterissummabonitate,beneuolentia,humanitateIllustrisHerois&Heroinae;acpatrocinioutrorumque,ueluticlypeomunitus,quicquidtibiiacereinmelibet,idquoquelicerefalsoexistimas.Uerumsciascerto,meamoreueritatis,&studiotuendimeamfamam,existimationem,dignitatemquenihilpraetermisurumesse,quodadeamtutandam,conseruandamqueputaueropertinere.Atquehicnecesseestuttuascasses,quibusteipsumimplicas&innodas,expediam.DicisBaronemZerotiniumpraesenteHeroinaterogasse,utfiliolamcurandamsusciperes.Teueronoluissecurationemsuscipere,nisipriusuoluntatemHaeroinaedealloquiomeiintelligeres.Palpummihiobtrudis.Atquiobone,quidopusfuitseorsimalloquiHeroinam,siipsatampraesens,uoluntatipatrisfiliolaecurationemtibicommendanti,uttutibifingis,&pingis,nonrepugnabat?Quastuhictricastexis,&uariosriuosmendatiorumdeducis?Quartoarguismefalsitatis,quodscripserimclandestinetepharmacapuellulaeexhibuisse.Consciumenimfuisse,patrempuellulae,IllustremHeroem&Heroinampluresquealiosindomo.Noninficioromnibusillis,quoscommemoras,innotuissedeillaexhibitionetuiistiuspharmaci:moxueroabeffectucrudeli,notioremfactam,quamuelles:imosifieriposset,nihiltibiessetoptatius,quamuteamperpetuadeleretobliuio.Dixi,fateor,clandestine,tumrespectumei,quiameinscioegisti:tumrespectualiorum;quiaillis,qualeilludfueritpharmacum,inquemfinemexhibitum,planeignotumfuitmanetquehucusqueignotum.Ostendebastuquidemaquamquandampuram,quaconfricuisticorpusculum;sedquideiaquaeadmiscueris,&quemsucumfeceris,quistestari,autdifinarepotest?Quistibiaffirmantiaquamfumariaecumsaleeiusdemmixtamfuissecredet,cumclamme,clamaliisomnibus,quiremintelligunt,egeris?&utitaageresnonfuissetibicommissumcertoscio.Etquidtuhic,fabulator,patrempuellulaeintestemadducis,cumiseotempore,quotuumpharmacumexhibebas,abfueritUrbe?DiscesseratenimmoxalteroacolloquiocumHeroinadie,uidelicet23.dieOctobris,&necuiditeffectumtuipharmaci,necdeeoaudiuitquicquam,nisipostquamabeoextinctamessefiliolamintellexit.Quemaliumtestemtuadducerepotesinexhibitionepharmaci,praeterquamancillam,&fortealiquotuirginesnobiles,quaedetuopharmacoqualeillud,&inquemfinemabsteexhibitumfuerit,dicerenequeunt:nisiquodeffectumpharmacihorrendum&crudeleuiderint.Tunegasullumpulueremteexhibuisse.Ministrae&uirginesaiunt.Cuimagiscredendum,tibineneganti,anillisaffirmantibus?Certemagisconsentaneumuideturueritatiancillisaffirmantibus,quamtibineganti,credendumesse.Illaeenimremsimpliciternarrant,nechabentullamcausamcurstudiosefingant,&fucumfaciant.Tuuerocumtemerariumtuumausumpessimetibisuccessisset,sentiresqueflagitii&dedecorisplenum:temanereignominiamexreturpitergesta;tecircumuentumomnibusangustiis,rempropemodumadrestimredactam:conquirendastibistatuisti,quasuisexcusationes&quaeuiseffugia,utfoliisficustuasactionestegeres,utsinonsaluopilo,saltemsaluacutetuaelabaris;aututuulgarinostraelingueprouerbiodicitur,saluiscapris,&saturislupisresabeat.SedconuertastePhilippuleadquascunqueartes,comminiscarisquascunquelatebras,rimas&effugia,semper&ubique,uelutiSorex,tuoindicioteprodes.UenioadexamentuaeilliusaquaefumariaecumSaleeiusdem:quafaterisilleuisseconfricuissequecorpusculum,sednontotum,inquis.Hancegoaquamsalitam,utingenuedicam,nonimprobauerim,suoloco&temporeadhibitam.Etsienimsolaillaaquanihilpraestitisset,quodtutibipollicebaris:tamenquiasalomnedetergentisestfacultatis,eiusrationealiquemlocumhichaberepotuisset.Sed,quaesonumtuahaecaqua,saleeiusdemherbecondita,ualentior,efficaciorquefuissetmeodecocto,&balneoexfumaria,lapatioacuto,Elenio,Sideriti,Chelidonia,Scabiosautraque,confecto.Aquaitemexsulphure&salenito,&c.Uternostrummelius?Haecnefuitnoua&insolenstuacuratio,quaspecimentuaeartiscuratiuae,edere,&coramme,uelutiEleusinaesacraoccultare,uoluisti?Putabasneplantarumsales,autetiammineralium,mihiignotosesse?Stulteitaquegloriabaristuamcurationemadcomparandumsanitatemmeliorem,expeditionem,mihiqueincognitam,futuram.Fuitsanenimisexpeditaadinteritumcorporis,nonautemaddepulsionemmorbi.Talemcurationemego,profecto,mihinonopto,quisumamicusuitaehumanae:Tuasoliussitistacuratio,gloriatio,nonmea.Demedicamentointracorpuspuellulaeexhibitopaulosuperiusdixi;tenegaripulueremabsteexhibitum.Fuisseuero,ais,extractumfumariaecumMyrobalanisconditis.Esto,sedcurnonaddiscumquibus,cumeorumquinquespeciessint?neccuiuissinedelectuofferuntur,utquaediuersarumsintuirium.Uerumquacunquetuspecieususesinistapuellula,scio,neminemMedicorumullamearumprobaturum.Omnesenimillaespeciesuehementeradstringunt:~~quaefacultas,uelsolainmorbopuellulae,nonpotuitessenonnocentissima,utquae,moxaprimatuipharmacisumptione,utsupradixi,ancillisastantibus,uocequerula,tristiqueoratione,dolorem,&manifestampoplitumcontractionem,totiusquecorporisardorem,testatafuerit.~~Extractumquidemfumariaenonimprobauerim;nonmodoquodipsequoquesirupoexsuccofumariaemultisdiebusususfuerim:sedquodipsimorbofueritaccommodatissimum.Acsiquidutilitatispraestarepotuissettuumilludextractum;~~idomneadmixtioneMyrobalanorumeuertisti,humorescrassos&adustos,magisincrassasti,compegisti,incuenasti,adussisti,obstructionesauxisti,uias&spiracula,perquaeprauihumoresegredi,&exhalaredebuerant,praeclusisti,quorumparsadmembraprincipalia&uiscerasanguifica,uiolenterfuitimpulsa:~~parsincorporithabitumuimedicamentiadstrictoriideleteriiqueimpacta,incuneata,inflammataquecorpusculumreddiditdurum,&uelutinodosum,tuberculisqueplenum:quaedeindeerodebantur,excidebantque.Hincillarespiratiodifficilis,capitis&facieiinflatio,actandemsuffocatio.TuPhilippulecatarrhoeamsuffocationemadscribis,suspitionemnecisateamoueas.Nugae.Prefocatamtuueredicis:nontamenaCatarrhosedabste:quoduiasomnespraecluseris,&omniaeamala,quaeiamcommemorauimus,comparaueris.Agedumdicquaeso,undeillainflammatiototiuscorporis?Undeerosio,consumptio,&excoriatiocarnis?Undesanguinisgrofusio,quaintegrastragula,&toraliamadebant?Numfrustrapuellulaadcommiserationemomniumadstantiumeiulabat,gemebat,lamentabatur:setotamardereflammis?Frustraneteincusabat?Tibidiraimprecabatur?carnificem&nebulonemuocabat?homicidiiaccusabat?adstantibusdisertedicebat,quodtutuismedicamentisdeducasipsaminsepulchrum.Hae&aliaeuocespuellulae,animulaepurissimae,uelutiAngeli,fuerunt;quaetibisuntimisrecondendaesensibus.Nontumeitaqueincusaredebes,sedteipsum,quodtemerariaaudacia,&stultaarrogantia,teignominemreddideris.Quamobremdicoadhuc&affirmo:mecrederehaudquaquamposse,quodtuistantumillisremediis,quaecommemoras,ususfueris.Namnecmorbus,nequeSymptomatatamgrauiter&horrendeinualuissenttotumquecorpusculumoccupassent,nisiauehementi,&deletorioaliquopharmaco.Quasiuerotibicirculatorioperosumfuerittuisartibus,quasatuoPraeceptore,impostoresummo,hausisti,fucumfacereadstantibus,&puellulae.Quicquid,inquam,fueritillud,quodpraebuisti,euentusdocuit,nocentissimumfuissepharmacum.Testanturidipsumuirginesnobiles,&aliaeministrae.Illisegononpluscredamaffirmantibus,quamtibilingua&mentetitubanti?Quintoaccusasmefalsitatis,quoddixerimasumptionetuimedicamenticonturbatumfuisseuniuersumcorpusculum.Atquiueraesseomniaquaehucusquedixi;&resipsaloquitur,&multiexfamiliatestaripossunt,quistabantuultumaestissimo,miserum,cruciabilemqueuitaeexitumpuellulaespectantes,&summedeplorantes.Etcertepraeindignationeipsaepuellaesieislicuisset,oculosdigitissuistibidilacerassent.Quibusuerouocibus&cognominibus,tecohonestauerint,tuasqueauresuerberauerint;etsiuocesillaepraeterierint:tamenmentituaeadeofirmiterimpressasessemihipersuadeo;utetiamsiquammaximeuelles,earum,sicut&sermonisHeroinaeobiurgatorii,nunquamobliuisciqueas.Subducamusiamrationemquoquetuaeistiuspraeclarae,scilicet,medicationis&quamtibiineabeneconstes,undecimdiesmedicationissupputando,uideamus.Aiste23.dieOctobrissubnocteminchoassecurationem,eamquecontinuasseusquead29.eiusdem,exclusiuescilicet.OegregiumpassionumLuminariumconsideratorem:DicisenimeodiecontigisseEclipsin.nimirumnefastusisdiestibifuit,quominuscumtuomedicamentopergeres,misellamquemagisexcarnificares.Quinqueergodiesplenos,iuxtatuummetcomputum,tuoillopharmacodemoliebarisuirescorpusculi,&adfuturamnecempraeparabas.Reliquisquinquediebususquead2.Nouemb.uiribusprostratisplanequeeuersis,morbus&Symptomatatederigentechorum,epinicioncantabant.EntuosdiesXi.curationis.Intereatetotadomusquiobtamegregiumeditumabstespecimennouaetuaecurationiserasuerberalissimus,&uerbispalam,&cogitationistacitoconuitio,uerberabat,uerberabitquedumuiues.Quarecummihiadscribassextummendacium,quoddixerim,quarto,autquintoasusceptacurationediepuellulamDeoanimamreddidisse,intelliguntomnestuumesseilludquoqueutaliaomnia,mendacium,nonmeum.Tucauenetetuaremordeatconscientia.Respondiadcalumnias&mendacia,quibuscummecommaculareposseexistimabas,teipsumhorribilitercontaminasti.Ueniamusadalia.Dixeraminmeaexegesi,cumcausasmorbipuellulae,utMedicumdecuit,excuterem,potuissealiquamsuspicionemmouerecuipiam,aliquidlabis&inquinamentiinsemineremansisse.Tuhaec,adulatoruenefice,despectumBaronis,amedictaesseinterpretaris,aisquemeistataceredebuisse.SuscipispatrociniumBaronis,quitalipatrono&adulatorenoneget;sicutnoneguitpessimoMedico,&crudelicarnificeinsuafiliola;quasiueromorborum,quihominibuscontingeresolent,amedicisdisquisitio,famae&dignitatissitdetractio.Quidsidixerimtraducemistiusfaedaescabieiabauopaternodeductumfuisse?Etiamnehicmihiiniungereuolessilentium?Etquistues,quimeamlinguamcohibeas?Temagistro&censoretaminepto,indocto&stolido,nonegeo.Estouero,uthoctibidem,medeistalabetaceredebuisse.Uternostrumpeccauitgrauius?Numegoquoddixerim,exconsuetudineMedica,uiderialiquidlabis&inquinamentiinseminerelictumesse,antu,quipropaginemistiusseminiscrudeliterperemeris?Uterobiurgationeautplagisdignus.Tibiimpuneabiitnefariumfactum,quodhabitafueritratio,nontuicarnifex,sedalteriustelongedignioris:alioquiquispatertamastorgosesset,quinecemfiliolaeulciscinegligeret?Seddehissatis.QuaeegodemeisfloribusAntimoniifixis,dixi,tuiisperiisseBarunculamimpudentissimementiris.Age,dicSycophanta:quandounquamilla,totomeaecurationistemporemeismedicamentis,grauatamsefuise,quaestaest?Sicautemtucontrameosfloresfixoscolligis,si,inquis,fueruntfixi,incorpusculoresoluinonpotuerunt,sedintracorpusdelituerunt.Hisassuismeauerbaaliundeaccepta,&inaliosensuprolata:&sceleratemeamsententiamperuertis:quasiegoobexhibitosmeosflorestimuissemBarunculamextinctamiri.Atquitustolide&rudisParacelsistaignorasquidinmineralibus&metallicisapudchymicosfixumuocetur:quiditemcumitapraeparantur,uttanquammedicamentaintracorpussumantur.&suamoperationem,uelperalium,uelperDiaphoresin,uelperinsensibilemtranspirationemperficiant,uelprincipaliamembraroborent.Cumenimhabeantinsehumiditatemexcrementitiam,&halitusarsenicales:haecabillisinitioauferendasunt,utefficiantursalutariamedicamenta,&absqueomnimolestia&conturbationecorporisintracorpussumipossint,cuiusmodiestmeumilludAntimoniumfixum:cuiusmenonpudet:dequodiebuscontinuisplusminus20.sudoremproliciendoinnoxieexhibui.Perfecitigitursuamoperationem.Quidigiturblateras,Sycophanta,incorpusculoresoluinonpotuisse.~~Tutuummedicamentum,teipsoteste,sifidestibiabhibendaest,quinquedierumspaciotantumexhibuisti,&uiresomnesitadeiecisti,utampliusnecmedicamentisullisnecalimentisutipotuerit,tameratefficaxtuumilludpharmacum.~~ForsanususestuuulgaribusAntimoniifloribus,quoscircumferuntimpostoressimilestibi,affirmantesadnonumusqueAlembicumessesublimatos:autuitrificatoAntimoniocuiadhucArsenicusinest:qui&uomitumuiolentissimum,&uentremciere,totamquecorporisoeconomiamconturbare,saepeetiameuerteresolet.Aliquideiusgenerismedicamentorumteexhibuissepuellulequisidnegauerit,quitamhorrendasymptomata,totos,4.aut5.diessubsecutafuisse,usqueadextremumhalitum,uidit?Apagesisadmalamcrucemcumtuisillispseudoarcanis,utitacuresIllustremnostrumHeroa,quomodohancBarunculam.Nonparisorte,credemihi,abiretinultumtuumscelus.DetualaureaDoctoraliitaest,quodnecmihitantum,sednecaliisconstitit,constatque,nequeegoproeouelmanumuerterim.SisLaureatusautLaruatus,nobilisautmobilis,perindemihies.Sies,utteesseprofiteris,nondebebasirrepereinmeamcurationem;nondebebasnefarieageredemeexcludendo.Quodsubdiste,inTractatuMatrimonialihicinBohemiafacto,NobilibusXu.praesentibus,tuamLaureamDoctoralem,&abutroqueparenteNobiliteprognatumesseostendisse;deeohoctemporenonfaciocontrouersiam;&dautroquemihineccompertumest,necexploratum.Teadtuasprecesnuperrimeadscriptuminhocregnum,&aliisciuibusadiunctum,scio:pronobili,autreceptum,autnobilemfactum,nescio.Etiamsiueropronobiliautagnitus,autabordineequestripronouohominereceptusfuisses:nisiinhonoribuspetendisnimisambitiosusesses,ipsoquepauonesuperbior:nunquaminuestibulotuiistiusineptiresponsi,teipsumnobilemnominasses.Seddic,quaeso,olepidumcaput,Fanchelule,qualemtuTractatummatrimonialemhicinBohemiafecisti?etiamneFanchellulusinterLegistas?Hucusquemihideeonihilplaneconstitit.Dicubiistractatusinueniendusest,utineoadmirandamtuameruditionem,sapientiamperitiamqueL.L.perspiciam,acdeincepstenonsolumMedicum,sed&legistamnobilemaBauss,salutemetuenerer.Subfinemtuiineptiscripti,etiamseniummihiexprobras,eiqueinuidiam,tabem,&prudentiaeamissionemadscribis.Sedscias,Philippule,licetplusquamdepontanussenexsim,memeiistiusseniinonputere,Deogratiasago,quodmeadhancusquesatisprouectamaetatemdeduxerit(ingressurusenimsumpropediemannumaetatisLxx.)acexsuabenignitatecomcesseritcorpusuegetum,succulentum,membraualida,ingressumquefirmum,acsenectamminusgrauem&onerosam,crudem,uiridemque.Numprudentiamamiserim,&numtuMusarum&prudentiaeliminaattigeris,aliorumestoiudicium.Demeipsoquoddicamhabeonihil.Sum,sanefateor,naturaingeniohebetioritardioriquememorianonusqueadeotenaci:quaequidemnunchaecmeaaetateprouecta,multumlabascit,deficeretquepenitus,nisieamassiduostudio&lectionealerem,exercerem,sustineremque:Saepenonnullainmemoriaethesaurumreponendo,tarditatiqueingeniilaboriscontentione,&exercitationisassiduitatesuccurrendo.Hisegostudiismeumseniumalo,oblectoque:acpossumcitraiactantiamilludSolonisdictummihiquoqueaccomodare:Discentiassiduemulta,senectauenit.Tumeosenioadscribisinuidiam,tabem&prudentiaeamissionem.ExquaPopinailludhausisti?Dispereamsitutabis&hecticaedifferentiasamarasmodistinguerenoris.Prudentiaspoliassenes,quosscripturaSacrauenerariiubet:Leuit.19Inantiquis,inquitIob12.estSapientia,&inmultotemporeprudentia.EtSalomonProuerb.cap.16.Senectutemcoronamuocat,&uenerabilem.SicetiamomnesPhilosophisenserunt.Abhisomnibustuesalienissimus,nouus,scilicetutMedicasteritaMorologus.Uideautemnetuipse,quiescorporeexsucco,macilento,colorefusco,sanguineadusto,staturapusilla,nonmodoamens,sedplanealiquandofuriosusefficiaris.Inuidiametiamsenioattribuis:quaepueris,potiusquamsenibus,essesoletfamiliaris.Cicerolibrodesenectutedicit:senesmorososesse,anxios,iracundos,difficiles,auaros,quaemorumuitiasunt,nonsenectutis;contemniseputent,despici,illudi.Inuidiamsenionuspiamadscribit.Definitursaneinuidiaessedoloranimi,dealienafelicitate,quaminuidussibieueniremallet.UndeilludHoratii:Inuidusalteriusmarcessitrebusopimis.EtThemistoclesAtheniensis,homoacutissimus,rogatusaquodam.Anpraeclaraiamsibiuidereturegisse:nondum,inquit,naminuidosnonhabeo.Felicitasenimsempersubiectaessesoletinuidiae,&quisquisfelicitateutitur,issciatseabinuidispetendum,diuexandumque.Solaautemmiseriainuidiacaret.~~Tuigiturcumnullumopuspraeclarumfeceris,quodtibiuellucrum,uelgloriam,autaliquamfelicitatemtulisset,quomodocolligerepotes,teameinuidiaoneratumfuissenisifortetuuelisnecemBarunculae,&miseriamindecontractam,metibiinuidere?~~Quamrationemhabetinuidiacumtabefactocorporesenum,&prudentiaeamissione?Asystata&scopasdissolutasprofers.Rectiusegoextuomedioteasinumbipedemcollegero.Erras,&multumprofectoerras,miserFanchelule,quod&iudicas,&tuumscriptumconcludis,meoestroinuidiaepercitum,eaintescripsissequaescripsi:cuminitiotuiistiusinsulsiscriptidixeristenescire,quofato,odio,uelcuiusinuidiaecausateiniustiscalumniismedicastrumpraedicareaususfuerim.Sicenimtubarbarizas,fatum,odium,&inuidiamconfundendo,&nescioquae,&quotinuidiarumgeneraineptespeculando.Facileautemmihipatiarabstepersuaderiutcredamquoddixeris,tenescirequoreferredebeasmeamintequerelam,&reprehensionem;adfatumne:anadodium,autadinuidiam.Sienimscires,nonitaineptires.Scitoigituradnullumeorumtriumreferriposse,nisiadtesolum,tuamsuperbiam,arrogantiam,temeritatem,impudentiam:deniqueadreiabsteadmissaenonferendamindignitatem.Haecfuerunt,mihomo,quaemeimpulerunt,utiustoZelo,&querelaminstituerem,&aspersamlabemabstemeaeexistimationi,honori,dignitati,famae,detergerem;nimirumquodimmeritoabstefuerimneglectus&contemptus;quodinmeamcurationemclandestineirrepseris:quodpuellulamtuismedicamentis,adnecempreparaueris:Spirabatenimadhucillodie,cumtecumexpostularemIllustriDominoaudiente.~~Sedcumpuellulainsuisillistormentis,absteexcitatis,SpiritumDeoreddidisset,iamtummiserebat,&miseretadhucmetuaetemeritatis,impudentiae,&infamiae,quodipsefabertibiipsi,tuaequeistiusfortunaefueris,aliismiserandus,aliisirridendus.~~Nonigiturinuidebameamtibi,nequeinuideo.Imouerocumtutamclandestinecontrameegeris,necunquammecumdetuisstudiis,&medicaeamentiscommunicaueris:sedtanquamEleusinaesacraincommunicabiliaoccultaueris:sempereatuumessethesauruminsolenteriactaueris:~~nimirum,quiahisoptimeaurum&argentumemungere,&stercusproBalsamomagnoprecioMagnatibusobtruderenosses,tepotiusoccultoquodamodiomefuisseprosequutum,acseminaodiiinmestudiosequaesiuisse,ocultequesparsisseueriusmultocollegerim,quamtuinepto&DiaboliceSyllogiza,exmeisfloribusAntimoniifixis,puellulamperiissesupracolligebas.~~Sedutfinemfaciammeaequerelae.Tuispharmacistemisellemortemintulisse,ipsiusclamor,&eiulatus,contrate,testatur;testanturhorrendaillaSymptomata,quaenostrisocculiscumtotopropemodumGynecaeouidimus,sequutaesse,tuapharmacaabsteexhibitanonmea;quaetuiam,adeoquemeipsumexcluseras,&teipsumcumtuispharmacisconstitueras,utsolusMedicuscarnifexfieres.Sedquidegoaliosadducotestes,teipsum,tuamqueconscientiamcompello.Tutehaecomnia,&omniumoptimenosti,tuismetoculisillatormentamisellaeaspexisti:illanonmagniaestimandaesse,acfierioportereutcaroillaputridaexcidat,&nouasuccrescat,dixisti.Quodsituhancueritatem,ininiusticiadetinereuoles,erumpetea,credemihi,aliquando:&tuoipsiusiudiciocoramsupremotribunaliconuincerissceleriscuminDeumtuminmisellam,parentes,amicos,atqueetiaminme;quodcalumniose,&animoperuersissimomeauerba&genuinumsensuminuerteris,meoquemedicamentometallico,seufloribusAntimoniifixisextinctamesse,falsissimecollegeris,imputauerisque.Huiusparummemor,paulopost,obecclipsinauctamdifficultatemanhelitus,accessissetumoremfaciei,acdeindeacatarrhosuffocatamesse,dixisti,tibiqueipsimendaciuminostuumreiecisti.Cumitemdicismeperseptimanasduasuelpluresnihilmedicamentiexhibuisse,quomodohaecquoqueconstantcumhis,quaeantedixisti,&affirmastiameisfloribusAntimoniifixis,puellulamperiisse.Conuenietnulliquisecumdissidetipse.Mendacemmemoremesseoportuit.Tuquinquesaltemdierumspacio,sicrederefasest,totiesmentienti,tuaobtulistimedicamenta,&expeditaeratinsolidumtuamedicatio;necullaaliaopusfuitmedicatione;Filumuitaeabrupisti:Egomeisuirescorporis,&uitamtutatussumsustinuiquepluribusmensibus.Quarenonintentamihilitem,sedini,siitaplacet,nonsubterfugiam,ueltotiusCollegiiMedici,autcuiusuisalterius,iudicium:ueletiam,siitalubet,tuicollegiiLouaniensis,aquoteLaureamDoctoralemaccepisseprofiteris;quomerito,ignoro,&magnoperedemiror;nisiforteprece,precio,commiseratione,autaliquoerrore.Nontume,licetSenem,credemihi,tuisistisfatuisterriculamentisterritabis,nontabescamtuoisthocterrore,necprudentiamamittam.Perstoinhisquaedixi,scripsi,perstabo,dicam,&scribam,quotiesnecessitaspostulauerit,abeffectucolligendotenocentissimummedicamentumexhibuisse,eoquesalutempuellulaeextinxisse.86AntifancheliusDesineigiturmecalumniari,ignoscecrumen,&primumaDeoueniamtuidelictipetendumesinuia,Deinderogapatrempuellulautquaesiueperimprudentiam,auterroremconmisisti,tibiignoscat.PulsaprecibusIllustreHeroa,eumqueora,utisquoque,quodnecnefandaeiusdomumdehonestasti,quodarrogantercertissimamcurationempuellulaeintradies14.MaTpollicendo,impudentermentities,tuumilludscelus,tuummendacium,tuamimposturam,tuaspraestigias,tibibenignecondonet.Polliceretedeincepstuisistispseudoarcanisnonampliususurumesse.Nisienimhocfeceris,acpuellulatecoramsupremotribunalisummiIudicis,reumMadicihomicidiiperaget,haudquaquamineoiudicioconsistes.Quoadmeattinet,quemetiammultipliciterlaesistemendaciademelicentissimepraedicasti,sipisupercilio,fastuquetuonequetesubmittereneanimumtuuminmemaleuolentia&inuidiasufdetergereuoles,tutedehocuideris:Egotampropartemea,&proCharitateChristiana,omnemculpamabsteinmecommissam,sitamenidofficiumabhomineChristianoacceptacondonabo&condono,sponteetlubens.Deitibidetmentemmeliorem,&abartesimulandi,fraudandi,fallendi,decipiendialienum.Nobisquoqueomnibus,aequos,benignoscandidosqueanimos,largiatur&liuorem~~