DISPVTATIO DE AVRO POTABILI, IN QVA ACCVRATE ADMODVM DISQVIRITVR, num ex metallis, opera Chęmiae, concinnata pharmaca tutè utiliterque bibi possint. THOMA ERASTO, MEdicinae in schola Heidelbergensi Professore. Adiectum est ad calcem libri Iudicium eiusdem Authoris de indicatione Cometarum, ex veris fundamentis & naturae principijs erutum. BASILEAE Apud Petrum Pernam Anno 1578.

~~DeAuroPotabili,InQuaAccurateAdmodumDisquiritur,numexmetallis,operaChemiae,concinnatapharmacatuteutiliterquebibipossint.ThomaErasto,MedicinaeinscholaHeidelbergensiProfessore.AdiectumestadcalcemlibriIudiciumeiusdemAuthorisdeindicationeCometarum,exuerisfundamentis&naturaeprincipiiserutum.BasileaeApudPetrumPernamripotabilis.Πεόλίδαςποτʼἄνυνμάκαρ,εἰτέχνηνπρονόησεΤοῦποιεῖνχρυσὸνβρώσιμονἡδὲποτὸν.~~ΛιτῆσαςγὰρἐπὸΒρομίουπωτρὸςἄνλάβονἄυτὴν,ΟφρακένοἱζῶσαιχρυσὸνἀπολλύμενονΑιὼνοὖνοὗτοςπαγχρύσεόςσεῖνἀληθῶς,Oςπροφρέρειχρυσὸνβρώσιμονἡδὲποτὸν.Ἰατροὶγὰρἑαπιμαλʼἴδριος,ὅιτινεεἅμμινΟὐποιοῦσιμόνονχρυσὸνἀπειρέσιον·ΑλλὰκαὶὑρόντεςτέχνυνἀσκοῦσιποθεινὴνΤοῦποιεῖνχρυσὸνβρώσιμονἡδὲποτόν.~~M.ChristophorusRumTumUeroProprianobilissimoiuueni,MichaeliaConarsinBorusso,FelicisaConarsinCapitaneiinHamerstein&Baldenburg&c.Flio,S.P.D.ThomasErastusMedicus.Cumsuperioribusannismediciquidamelegantes&prudentesderationeacuiacogitassent,quapartesmedicamentorumpuriores&praestantioresabimpurioribus&ignobiliorib.secernerent,acconatuieuentuspulchrerespondisset,meritoabomnib.operaeorumpraedicatafuit.Quis.n.nonlaudetrempubliceutilemacsalutarem:Nonestopusmultisrationib.ostendereuelleingratanobismedicaminapleraqueesse:cumsinerationequotidiefereexperiamur.Causaequoqueexplanationem,curaliquidfiat,perpaucicupiuntscire,quotiesuelsinehuiuscognitionefierisciunt.Utilemporroessepartiumsubtiliorumacrassioribus,puriorumabimpuriorib.utiliumabinutilibus,gratarumabingratisseparationem,nedubitariquidempotest.Hancinplantisearumquepartib.~~(etsimilibusaliis)discretionemarteChemicafaectam,cumabomnibusferecommendarianimaduertissentrudes&imperitiquidamChemici,artesuaaurifactrice(aquaseadmendicitatemredactosuiderant)relicta,adMe-dicinamartemcastissimamsordessuasinauspicatotranstulerunt.Quippenonsolumpartesnobiliorespharmacorum,quaeintracorpustutosumuntur,abignobilioribussegregareillorum,dequibussupradixi,imitationestuduerunt,sedutampliusaliquidscireputarentur,mutalla&gemmas(quaenatiuuscalorconficerenullopactopotest)inolea,aquas,liquorespulueresdissolueretentarunt:~~eaqueaegrismaximeprodessedictitarunt.NecdifficilefuitidiotisinreMedica,praesertimditioribus&delicatioribus(imoipsisquoquerudioribusMedicis)persuadere,tantoinhisrebusmaioresinesseuires,quantorebusaliispreciosioresexistimantur.Audacioreseosfecit,quodabarteChemicaadfallenduminstructifacileselatereposseprospexerunt.Etenimpaucissimisunt,quibusnonpossisproauropoculentoquemlibethumoremobtrudere,&preciumonominequoduisextorquere.~~Scioegohomines(simodorectehominesnominanture-iuscemodiimpostores)quiexrebusuilissimisconcinnatossuccosrubros,albos,flauescentes,oleosos,incredibilemargenti&aurisummamemunxerunt,dumsecoraliorumtincturam,Margaritarumsuccum,aurumpoculentum,aliauetaliaexhibuisseautexhibiiurosmentitifuissent.~~Plurescumadcurationemcertorummorborumpurissimoauroseindigeredixissent,Ungaricosqueuetustioresaureos,Hispanicos,Anglicos,&c.extorsissent,proiisantimonii,&hydrargyripulueremreddiderunt:auroqueaccepiomortemaegrisprocurauerunt.Credosimilesimposturasapudueteresquoqueobseruatas(quodantiquioresnonnulliChemicorumlibrisignificareuidentur)quaemagistratusderemediocogitarecoegerint.Hinccertenatumuidetur,quodmagnoetpru-dentissimoconsiliopharmacopoliapublicainstituerunt,&neulliMedicidomisuaecompositapharmacaaegrisofferrent,prohibuerunt,sedutpharmacopoeoReip.iuratoscriptaexhiberentpraeceperunt,quoliqueretbonisanmalispharmacisincurandousifuissent.Incredibileest,quantumhocinstitutummortalibuscommodarit:necsalutipublicaerecteunquamconsuletur,nisihocipsumreuocetur.Quoddico,ipsareetfactoquorundamedoctusdico.Uidienimnonunumtantumsceleratepharmacisperimprudentiametignorantiam.(nolocredereconsiliofactum)necatum,quorumeffectusetsioculispateret,contranegantestamen,quiadomiparauerant,nihildemonstraripotuit.~~Caeterumquiahismalismederinostrumnonest,necaliudpossumus,quammonere,inpraesentiahocsolumostendereuoluimus,pharmacaexmetallisuiigniumparata(quaeChemiciutilitatissuaecausacumcertahominumpernicieexfornacibussuisadMedicorumofficinamtransportarunt)deglutirinondebereabeo,quisalutispropriaeestamans.~~Quoniamnullumesthocpactopraeparatum,quodnonplurimumnoceat,autsaltemnonsitinutile.Quaeneciuuant,uelnocent,hocsoloobsunt,quodmagnofrustraemtasunt.Quaepraeterquamquodnihilcommodant,aegrispernicieminsuperadferunt,pecunia&uitaaegrossimulspoliant.Sunt.n.omnia.nonresedaestimatione&mendaciisartificumpreciosa.Paucacertesunt,quaeutilitateminpraesensattulisseuideantur:quaetamenomniaqualitatemmortiferamuisceribusimprimuntlatentem,nullis,postquamsesedeindeprodidit,medicaminibuscurabilem.Etsiueronondefuturossciotumrudesquosdam,quirationummomentanonintelligunt,tumperitioresaliquotpaucos,quiuelpropterpudoremnonaudent,uelpropterambitionemsuntrisuri,nontamenobidnondebuiegosanabilescurare.Quiinsanabilessunt,iustoDeiiudicioaeresuopropriomortemsibiultroement.Occasionemscribendihacderededituirprudentia&uirtutepraestantissimus,quiuxorismorositateinductusremediataliamagnoquidememit,seddolummoxolfacerecoepit.SolentistiTenebrionesadprimariasfoeminasseadiungere,eisquecallideinsusurrare,minimeconuenire,utquaedignitateatqueopibusplebeispraestent,eisdemremediiscurentur.Esse.n.suauiora&nobilioraillisparata,quipersoluerepossint.Tibiuero,nobilissimeConarsine,disputationemhancnuncupareplacuit,utsubnominetuoprodienstuaeergameobseruantiaeetmeaeintebeneuolentiaeargumentumexstaret.Nonpossum.n.nonuehementeramare,pietatem,uirtu-tem,modestiamtuam,quib.tedonisdeuspraemultisaliisornauit,quaequeaugeretuindustria.studio,&diligentiaseduloconaris.Necdubitauistihacdedecausapatriam,parentes&commoditatesaliastelinquereadexterosuenire,&interhosincommodepotius,quamdomidelicateuiuere:quoinsitasingeniianimiquedotesbonarumartiumperceptione,etmultarumreruminspectionemeliores&perfectioresredderes.Quodsi,utbenecoepisti,pergereuoles,faciletuorumdeteexspectationemomnemsuperabis,spero,etcumsummapatriaeutilitatetuaquesempiternagloriapaternaeuirtutissuccessor&haeresueruspraedicaberis.Deindecumintelligamhasimposturasapuduosquoqueirrepere,poterisauthoritatetuaamultorumceruicibuspericulumcertumauertere.Accedithuc,quodtalibusdisputationibusquibusproprietatesrerumnaturaliuminuestiganturetexplicantur,mirificedelectaris:necullarealiamagisafficeris,quamueritatisindagatione&cognitione.Accipeigiturhilarifrontestrena,quampronouihuiusannifeliciauspiciodarepotui,etmeiergateamoristestimoniumessepatere.Siquisadaliosexpraesentedisputationefructusredibit,quemegoaugurormaximumfore.(quid.~~n.~~maiusest,quamuitametsanitatemconseruauisse?)gratiastibinonminoresdebebunt,quammihi,quidtuacausapraecipuepublicamfacereuolui.Uale.DieUi.Ian.anni1578.Furnius,EtErastusInterlocutores.Fur.Meminite,inpostremacollationisnostraepartedeParacelsiMedicina,asseuerare,metallaomniauenenatinaturaequenostraeaduersiquippiaminsehabere,nectutosatisintracorpussumi.Legiinterim&audiui,Paracelsumeiusquediscipulosmiraculosascurationessuasoperaoleorum,quintarumessentiarum,aquarum,arcanorum,&c.ParacelsiciartemChemiaeuocantspagyricamEtiamabsurdiss.exMetallisarteChemica,si-ue,utipsiuocant,spagyricaparatorum,peractas,adcoelumusquelaudibustol-lere.Necidmetantoperemouit,(scioenimquamsintexeisplurimiaudaces&impudentes)quamilludperculit,quodetiamdoctosaliquosanimaduerticastrisGale.desertis,adParacelsicostransfugisse.suoshabentlau-datores.Er.Neteistudmoueat.Nihileniminmundofuitunquamitaabsurdecogitatum,quodnoninuenissetsuosapprobatores.Fur.QuiprimimortuumreuocareParacelsumconatisunt,illiusmodisunt,quosnemononputet,ridendos.Atquinuncadmouentmanus,nonuidenturomnescontemnendi.Quamobremadteredeo,tequeoro,uthacetiaminremeiuues:&,quiddehorumpharmacorumusuiudices,pleniusexponas.Falsis&plusquamabsurdisnitiprincipiisParacelsicoscertissimecognoui:Paracelsiciinomnesartessuntiniurii.InartemMedicaminiurios,inPhysiologiamartesquebonasomnesiniustos,inomniumseculorumeruditosiniquos,inipsamnaturam,imoinauthoremeiusDeumimpiosesse,itidemperspexi.Atnondumconsequiuideo,remediaexmetallisarteChemicaconcinnatainutiliaacnoxiacenseridebere,quia,quicausurpant,magnaexparteindocti,rudes,&temerarii,crudiquehominesexsistunt.Physicaeignarusestprorsus,quiParacelsumprobat.Er.Egoueronullopactofieriposseaio,utnaturaeperitussit,quisquisdeliramentaParacelsiprobat:tametsieorumaliquilinguarumcognitionemcontramagistriplacitum,hocstudiumuelutiinutilereprehendentis,adeAuroPoculen.deptisint.BonorumMedicorumdoctrinanoninsolalinguarumnotitiaconsistit,sedmultomagisperspicientiacausarum,motionum,&effectuumnaturaedefinitur.Medicusdoctusquis.DoctusenimestMedicus,nonquieleganterloquisolumdidicit,sedquimutationumincorporibusnostriseuenientiumcausas,modos,occasionesperspexit:uiresalimentum&remediorumomniumpotestatesmethodoexplorauit:aliaquehucpertinentiarationeusuquecomperit.~~Quodsialiqueminueniridicasharumrerumgnarum,quinihilominusspretisartisnostraeprincipiisParacelsicafundamentaprobet,huncegonihildubitemautambitioneperditum,autauaritiaexcaecatum,autmalitiaplanecorruptumdicere.~~Paracelsicimediciqualessint.Annonenimuelsuperbiainfatuatus,uelinsigniimprobitatedementatus,uelturpiauaritiaseductusputabitur,quiseposttotseculasolumrerumnaturamcognouissefalsoiactitareaudet?~~Si,quaearsnostraenocet,eiusmodiessent,quaeinsitis&congenitismentisnostraeuiribusuelnoncomprehendi,uelregulanullacertaindicaripossent,ambigerecogeremur,anquinouaueteribusdamnatisproferunt,aDeoaccepissent?Ceterumconstatomnibus,nontantumnaturaliterperceptibiliaesse,quaeMedicinatradit,uerumetiamomnibusseculisclarissima&felicissimatotiushabitatiorbisingenia,hucstudium,operam,&diligentiamcontulisse,utartemmedicaminuenirent,inuentamexcolerent,acmethodoaliistraderent.~~FundamentaartismedicaecertissimaMedicinasuossemperhabuithostes.Itaquesiceamfundarunt;siueiisfundamentisimposuerunt,quenecrationibuslabefactari,necexperientiarefelliposseuidebant.Quippenonrationesolumprobata,quaeprofundamentoiecerunt,sed&sensibusitasuntnota&testata,utcertiorapetensmeritouecors&amenscenseridebeat.Regulaquoqueseuκρίτηριονiamoliminuentumconstitutumqueest,quoabsqueerroreueraafalsisdiscerni,genuinaabadulterinisdistingui,fucata&uerisimiliaasynceris&necessariisinternoscipossunt.Quodnisiquistollereemediocumscepticispriustenter,frustrabenefundataartisMedicaeprincipialabefacereconabitur.Namsiuerationemsequamur,siuesensusconsulamus,irritusfuit,est,erit,omnisconatus.Quisigiturdubitet,Paracelsumnouo&inauditoexemploconuellereeastuduisse?~~autquisnegetmonstrihuiusasseclasnatureactionum&motuumuelimperisissimosesse,ueltemerariaseuarrogantia,seuaudacia,seuimprobitatemotos,ueldetestabiliauaritiainductos,certacumpernitiemortaliuminsanihominisinsanadeliriatueriaudere?~~Fur.LibentertibidaboartisMediceprincipiamentishumanaepotentiisacuiribusincreationeacceptis&inueniripotuisse,etinuentaesse:adeoqueexeisreliquaaptededucta:totamdeniqueartemrecteconstitutamfuisse:Atilludnonaequededero,ParacelsumprimumMedicinaeoppugnatoremexstitisse.Etenimmultisretroseculis,tumEmpirici,tumestneutroseodementieuenisse,utprincipiaartispropriaabiecerint,autfalsaessecontederint.Nam&contrariacontrariiscurariomnesconcesserunt,&elementacorporisnostriproximasanguinem,pituitam,utramquebilem,constantertenuerunt:necrecteaffectissensibusfidemunquamderogauerunt,Empiriciexperientiacontenti,causarum,inquisitioneminutilemduntaxat,autnonnecessariamarbitratisunt:falsamautimpossibilemearuminuentionemessenunquam&nusquamaffirmarunt.EademfermeratiofuitMethodicorum:nisiquodrationemquidemprobarunt,sedingeneralissimiscontrarietatibusseucommunitatibussubsistentesreliquaexperientiaecommendarunt.Paracelsiprincipia.QuidinhisParacelsosimileest?Inducithicelementa&principianoua:&aconditomundononaudita.Negatcorporanostrauelexquatuornuperdictishumoribus,tanquamexpropriiselementisconcretaesse,ueleosdemhosinsecontinere:quodnonrationitantumaduersatur,sedipsosetiamsensusemediotollit,mendacesquefacit,Fur.AsclepiadesdamnauitHippocratesprincipia.AnnonAsclepiadesprincipia.Hippocratisdamnauit,atqueDemocritiindiuiduacorpuscula,quaἄπμοιaGraecisuocatasunt,inuexit?Er.Nehicquidemadeofuitaudax&uesanus,utsensibiliacorporisclementanegaretquatuorhumoresesseantedictos:autsimilibuspotiusquamcontrariisoccurrendummorbisopinaretur.Quocircahocuerumsempermanebit,&nouo&inusitatoexemploParacelsumomniaueterumplacitarectequeinuentadamnare:artisquenostrae,imototiusnaturaeelementainauditarabiemordere&arrodere.Reperitquidemnuncaliquossuisimiles,quieiusplacitaprobant:&carnificinamipsiusmorestrenueexercent.PraemiumParacelsicorum.Sedmanet,cosidemilludpremium,quodaliiexpertisunt,quiueritatemoppugnarenonsuntueriti:nempeutpaulopostrudesasini,&improbicarnificiesfuisseiudicentur.QuishodiesanusnonexsecratursuperbamThessaliaudaciam,&Dogmaticorumlanienam?Idem&nuncdenouisistisThessalicisasinisdicitur,&nonmultopostpubliceperuicos&compitacantabitur.Fur.QuidsiplacuisseDeodicant,haecnaturaesecretanuncdemumaperire?Er.Insaniretaliadicentesrespondebo:Primum,quiacertumest,nonminusesse,acfuissenaturaliterintelligibilia,theorematamedica,quamuelgrammatica,uelDialectica,uelRhetorica,uelMechanica.Medicinaetheorematasuntnaturaliternota.Deindenonminusesseacfuissehuius,quamaliarumplurimarum,usumnecessariumgenerihumanodicam:&proindenondefuisseomnibustemporibus,quiseduloinuestigarentaclocupletarent.Quidigitur?AnsolamMedicinamDeusnobisinuidit,aliasartesomnes,uilesetiam&sordidasliberaliterconcessit?MedicorumsaepefitmentioinS.scri-ptura.Utrumhocaliquisnonscelerateimpiusausitcogitare?EtenimMedicorummeminitsanctaScriptura2.Paral.16.regisAsaetemporibus,anteannosplures2500.QuinimoapudMosenExod.21.legimus,medicospublicemedicantesfuisse.Sic&Gene.5o.mandatIosephmedicissuis,utcorpusIacobpatrissuicondirent:quod&factumscribitur.ObiitautemIacobanteannosplusminus3300.Necdubitarepotest,qui,quamsitnecessariamedicatiomortalibus,cogitat,quinlongeanteillatemporaquesitasitapudgenteshumaniores.QualesAegyptiihacinpartefuerint,aliasdeclarabo.Nuncquidsacrilibripraetereareferant,commonefacereplacet.Medicumiubentpremiisafficere,utnecessariahabcat:quiaDeusipsumcreauerit.DeuscreauituerosmedicosanteParacelsum.QuodautemdemedicisloquaturEcclesiast.quitumerantatqueantefuerant,extracontrouersiampositumest.QuomodoergoDeusiussitnecessariasuppeditariMedicis,quiartemmedendiomnemignorabant?principiafalsaproponebant?neminiproderant?perperamomniainstituebant?ImoquidiceturDeusMedicumcreauisse,siprincipiafalsaeiinstillauit?,Atuerodicitscriptura,Deusscientiahacdonauithomines,utsuismirabilibusgloriamconsequeretur.Perhaecremedia(scilicetexterranascentia).&artemMedicam,seuMedicum,medetur,corumquedolorestollit.Item,dalocumMedico,utpotecuiusauthorsitDominus:neueatediscedat,cumeositopus.Haecdico,quarationedefendenturrecteaffirmata,siueraMediceartisprincipia,rerumquenaturaliumelementa,anteParacelsiortumincognitafuere?acmediciomnesasini,stupidi,ignari,atqueadeocarnificesueriusquamMediciextiterunt?Deusmedicinaueraiamolimdonauithomines.FalsaneDeusscientiahominesdonauit?Quomodoigitur,exmirabilibusMedicorumcurationibusgloriamconsequipotuit?Quarationeinfirmossanauit,&doloribusaccruciatibusperremediaasecreataliberauitoperaMedicorum,siuerisremediisdestitutierant?QuomodoSeplasiariitunccompositiones&malagmataadualetudinemsinemodo&fincconficiebant,sinonmateriamsolum,uerumetiamcomponendi&parandirationemomnesadhuchominesnesciebant?Ipseetiam.ChristusaeternusaeterniDeipatrisfilius,Medicinafalsusestinfirmosopushabere.Probauitigiturartem,quamtunctenebanthominesAtParacelsicanondumeratinTartarofabricata.ParacelsicaMedicinanuperexTartaroprodiit.FVR.AnnonLuc.8.cap.legimusmulieremsanguinisfluxulaborantemomnessuasfacultatesinMedicosfrustraimpendisse?quaeressuspicionemfacit,artemipsosueramnoncalluisse.Er.Nonomnesmorbisuntsanabiles:alias.immortalitatemarteconsequipossemus.Nonergorecteratiocinatur,quisiccolligit,Medicus(quiueresithocnominedignus)nonpotuitcuraremorbumhuiusaegri,quitamenabaliiscuratusaliquandofuit.Ergoestueraeartisignarus.Morbiquidampersesalubresincertiscorporibussuntimmeditabilus.Saepemorbusperseconsideratusestmedicabilis,quitamenincertocorporeinsanabilisefficitur.NecmiraridebesMedicosinillamulierenihilprofecisse:cumtalesfluxionesdifficilimeinomnibuspercurentur:&adillustrandumnomenDei(sicut&caecusnatus)laborauisseuideatur.DiscipulosChristiuirtutemiraculaedendinonrecteobiddixeriscaruisse,quiadaemoniumquoddameiicerenonpotuerunt.Ergosimorbissemperconflictatisunthomines,&abidnecessariasemperfuitarsmedendi:sinaturalibusuiribus&inueniripotuit,&summolaboreacstudioomnibusaetatibus&locisquaesitafuit:sideniquediuinituseadonadonatisumusantetotretroactaseculaquafronteaudentParacelsicidicere,uociferari,scribere,uenteresomnesinsaniuisse,ueraprincipiaignorauisse,nonMedicossedcarnificiesexstitisse?ParacelsiciDeumarguuntmendaciiQuomodo&DeusetMedicisanent.AnhocnonestDeummendaciidamnare?&omniumseculorumcruditosruditatis&inscitiaeaccusare?Fur.Exhorruiistaaudiens.Etenimhucusquestultamduntaxat&perniciosamesseParacelsicorumgloriationemopinatusfui,nuncetiamimpiaminDeum,&planeexsecrabilemesseuideo.QuippenonsolumDeumopt.Max.inuidiearguit,uerumetiammendaces(horrendumdictu)sacrasliterasefficit.NamsinulliadhucanteParacelsumueraartisprincipiacognitafuerunt,necmedendiscientiamortalesdonatifuerunt,probationealianonessetopus,ubiasacrisliterisnostraconfirmatursententia,&damnaturaliena.meminiinsecundaparteAntiparacelsic.disputationumperspicuedemonstratumfuisse,quatuorillacorporaquaeElementauocamus,corporumomniummistorumessemateriam:&omnemmihiexanimodubitationemexemit,quodeademinsanctisscripturiselementaponideclarasti.Hicetiamdubitareporrononunquampotero,quinfalsoParacelsus&grexeiusseueraeMedicinaeaDeonobisdonataesectatores&possessoresiactitent.Uelimnihilominusmihiadidresponderi,quodnonnulliobiiciunt,medicinammultissubindepharmacisaugeri,multaetiamtheorematacorrigi;necpaucahodieinuentaesseueteribusincognita.Putetenimaliquisfortasse,artemnonfuissetraditamuetustioribus,quaetotincrementslocupletiorfiat.Er.Nihilhaecprobant.Nonenimobidarsinuentanonfuit,quiauelsententiaealiquaerectiusexplicantur,ueltheorematisalicuiusaccessioneditatur,ueldeniqueremediamultiplicantur.QuaenamqueDeusnobislargiturpernaturaliamedia,nonsicnobisinfunditperfecta,utmelioraculturafierinequeant.Nobishacderesermononest,seddeartistotiusfundamentis&constitutione:quetalibusincrementisnonlabefiunt,sedconfirmantur&stabiliuntur.SiParacelsuscumsuogregelocupletassentsalutaribus&bonisremediis,necfundamentaartisconuellere,imofundituseuertere,totamqueadeostructuramluxare&dissoluereconarentur,gratiaseismeritohaberemus.Longedifferuntartemnouam,nouispositisprincipiis,fundare:&ueteremaugere.Fur.QuarationedicisDeummorbostollere,&Medicumeosdemartisbeneficiodepellere?Er.SicfermeDeusperMedicossanatinfirmos,sicutperagricolasalitacnutrit.Nullusputoambigit,quinDeusinitiodocuerithominesagriculturam,&quidemrecteuerequedocuerit:liceteanuncquoquemagisacmagisexornetur:&aliusaliorectiuseamteneat,Eodemmodoputaredebes,uerammedendiartemeumdonauisse:tametsinonomnesaequeineasintexercitati:&subindemagisacmagisperficiatur.Sunteniminfinitafere,quaeMedicumscireoportet.Necobidartisexpertosdicendisunt,quipraeceptiseiusinsistentesadfinemtamennonperueniunt.~~Etquemadmodumoportetagricolamterramaratroproscindere,semenqueoportunotemporeeidemsecundumartislegemcummittere,nectamenuotisuifitcompos,nisiDeuscommodamtempestatemincrementumquelargiaturitaMedicusiuxtapraescriptionemartissuaeremediaadmoueredebet,successumautemaDeoexspectaretenetur.~~Etsiergouterquecurat,Deus&Medicus:tamenpotioressuntpartesDei.SicutetiamnonuultnobispanemconcedereDominus,siterramnoscolerenolimus:itainsanationeplaceteinostraoperauti.Perfacileexhis,&quomodonobisdonatasitMedicina,&quarationeDeusnihilominussitsanationumauthor,intelligitur.UtrumnuncdemumreuelatasicueraMedicina.Eur.Quidueroprohibetdicerenuncreuelatam,uttameninuidiaeDeusnoninsimuletur?cum&Euangeliilucemnuncdemumlucerenobisuoluerit.Er.Nihilhicsimileest.EtenimnonnuncprimumdonatumestEuangeliummundo:sedperApostolosiamolimomnib.estannunciatum.Secundononreuelatumhoctemporenobisestaliquidcumeo,quodedoctianteafuimus,&quodinBibliiscontinetur,pugnans:tertiononsicinquisiuerunthominesDeum,cuminrebuscreatis,tuminBibliis,utMediciartemsuamexnaturalibusrebusuestigarunt.Magisenimmolestinobissuntcorporismorbi,quamanimi.DeniquenonaequepossuntnaturaliterintelligidoctrinaEuangelii,&theorematamedica.Etenimanimalishomononperinderesdiuinassuisinsitisuiribuspercipereualet,testesanctascriptura,quomodoresanimalessiuenaturalesscrutari&comprehendereintelligentiapotest?~~Esseautem,quaeadmedicinampertinent,naturaliterperuestigabilia(nonminus,inquam,atquealiarumartium&agriculturaequoquepraecepta)&persenotumest,&aParacelsosaepeaffirmatur(licetmoresuononinfrequentiuscontrariumasseueret)dumnaturaelumenistadocerecontendit.~~Exquotamennonsequitur,Deumnonesseuerum&primumauthoremomnisscientiaenostre.Quippe&mentis,quataliaperquirimus,conditorest:&eandemadeorumdisquisitionemtaciteimpellit:&occasionesinueniendiministrat.Addeiamdictisilludetiam,silibet,semperexstitisse,quisacrasliteras&legerent,&intelligerent:principiaautemParacelsinecleginecintelligiaquoquampotuisse:utquaenequecogitata,nequescriptaabaliquofuissent.Sinamqueolimscripta&nobistanquamueracommendatafuissent,acdeindeannisaliquotueletiamseculisneglectaiacuissent,nouaiamnondiceremus.Atnullounquamtemporeautualuerunt,autpropositapriusfuerunt.ParacelsussefacitMedicinaesuaeprimuminuentorem.Paracelsuscerte&inuentorem&authoremsegloriatur.InParagr.sucsicdesescribit:Uosmesequioportet:nonegouos.MesequiminioGalene,Auicenna,Rasis,Mesue,Montagnane,Parisienses,Montispelienses,Misnenses,Sueui,Colonienses,Uiennenses,Maria,Insulae,Italia,Dalmatia,Sarmatia,Athenae,Graecia,Arabes,Israhelitae.Egomonarchasum,&ero.QuiuobisplacetCacophrastus?Etmox.NullushucusqueMedicusexstitit,quiuelminimimorbicausamuerampossetadferre.Item,corrigiaecalciamentorummeorumplushabentnotitiaeartisMedicae,quamcumGalenoAuicennas.HecineolibroParacelsus.Annonpalamhicasseuerat,necGraecos,necaliasgentesullas,imonecipsosIsrahelitasinartemedicaaliquidcognouisse?Fur.Alibitamenueteribusaliquidtribuit:quanquampusillumidsit.Necomnibus;sedcertisquibusdamduntaxatcontigisseait,utaliquidintelligerent.DeindeanteipsumChemiciplurimisulfur&MercuriumMetallorumprincipiastatuerunt.Er.Quodinhacrenonidemsemperdicit,ineonihilfacitpraeter&contraingenium.Etsiautemnonnunquamuideaturpatiuelle,ut&aliiquidamaliquidsciuerint,omnibustamenseplerumqueanteponit:&ueraartisprincipiasolumseinuenissepronunciat.QuaesitinterprincipiaChemicorum&Paracelsidifferentia.Sulfura&MercuriumChemiciMetallorumprincipiaposuerunt:atrerumuniuersarumcommuniaelementaessenulliunquamputauere.Communiaquatuorelementaomnib.confessalibenteradmiserunt:nectamenadeorudesillifuisseuidentur,utinterelementarerumnaturaliumcommunia,&cuiusquegenerispropria,nondistinguerent.EquidemParacelsuslib.degenerat.apertescribit,MercuriumTrismegistumillum(quonullusputaturextarescriptorantiquior:&quemChemicifabulantursuaeinsaniaeauthorem)triaillaprincipiafortassecognouisse,atnulloinlocotameneorummeminisse.Exquibusmanifestepatet,Paracelsum&fuisseprincipiorumnouoruminuentorem:&proeoabomnibushaberiuoluisse.Addihisilludetiampotest,quodChemiciduotantum,Paracelsustriastatuitelementa.Eur.Nihiliamdesiderohacinreamplius:sedclareuideo,tantumhabereParacelsicorumassertionemimpietatis,quantumantehaccrederenonpotui.UeramedicinaexS.Scripturaasseritur.Quisenimhuicargumentoseseopponat?DeusscientiaMedicinaedonauitmortalesmultisantenatumParacelsumseculis:imoabipsomoxdiluuio.Ergononestnuncprimumnataueramedicina.CaeterumnullounquamtemporelegimusParacelsiprincipiaproprincipiisuelrerumnatur.uniuersarumuelcorporumnostrorumhabita:quodipsemetconfitetur,dumpalamseprimumeorumauthoremexstitisseasserit.QuamobremMedicinaeaDeoolimdataeprincipianonsunt.Quocircasiuerasunt,queParacelsusdocuit,falsautsintnecessumest,quaeDeusinstillauithominumuetustiorumanimis:cummanifestepugnent.Caeterumquiuelcogitareapudseaudet,ParacelsumDeorectiusstatuisse,nontantumestimpius,sedcapitalisuppliciodignus.Ualdeprofectomiror,sipostadmonitionempergereuelinteiusdiscipuliueritatemsuismendaciisobruere.Speroillossaltem,quiseinerroremprolapsosintelligent,inuiamredituros:nisiilludeosim-pediat,quodGalenusfrequentersectariissuaeaetatisobstitissescripsit.Er.Paracelsumtaliaausumfuisse,minimedebetmirumtibiuideri:cumindissimulantermalus,magus,atheos,porcusfuerit.Atnonnullosexsectatoribus,quiinnumeropiorum&Euangelicorumcenseriuolunt,meritodemiraberis.ParsmaximaeorumChemiaeadulterinae,Magiae,aliarumqueartiumillicitarumstudioitadeditisunt,utpietatis,uirtutis,&honestatisnonmagnamhabeautrationem:quoduelexeoperspicias,quodpronobilibusseuenditant,cumnihilsintminus.ExaurificefalsariofitMedicusParacelsicus.Quidamexpraecipuisaurifexfuitinillustriurbe:exquacumpropteradulteratumaurumargentumquediscessisset,repentefactusestMedicus:quemetiamPrincipesinoculisferunt.Fur.Paracelsiciuelsuntindoctiasini.~~Hocexsermonenostrocommodipercepi,quodmanifesteiamuideo,Paracelsidogmatalaudantes,utmaximeinlinguarumcognitionehaudinfeliciteruersatisint,resipsasnonsatisattenteconsiderasse,autcertecontraconscientiamscientes&prudentesmaleageresiuegloriaecupiditateinslati,siuehabendilibidineincensi,siuedeniquenequitia&crudelitatemotiidfaciant.~~uelindissimulanterimprobi.Egoomnibus,quisanabilessunt,qualesaliquotessenondubito,extotocordeaDeoOpt.Max.hocprecor,utsapere&quamfelicissimeagereuelintacpossint.Principalishuiusdisputationisquaestio.Tempusest,uttandemadid,cuiuscausaadteaccessi,descendamus.Hocscireuolebam,utrumMetalla,scilicetaurum,argentum,aes,ferrum,plumbum,hydrargyrum.acMetallicasimilemnaturamhabentia,arteChemicasicpraeparariualeant,utinnoxieutiliterqueintracorpussumantur.~~EtenimParacelsi&Chemiaeilliusadulterinaesectatoresabauro,argento,antimonioscilicetcordis,&principaliummembrorumuiresprorsusmiraculoseinstaurari,conseruari,augeri,atqueadeoaetatisuitiodeperditumroburreparari,iuuentutemreuocari,uitamadaliquodseculaproduciscriptitant.~~Consimilespotestatesgemmisquibusdam,utmargaritis,coraliisattribuunt,morboseisaliasimmedicabilesreputatosradicitustolliasseuerantesmagisquamprobantes.Er.Sipropositamquaestionemrectetibiexplanaricupis,hypothesiumlocoquaedamanobisstatuioportet:interquaeprimumhocesto.Hypothesisprima.Quaeinuentriculumingestanosinnatis&propriisuiribus(nonqualitateaduentitia)immutant,uelpurialimenti,uelsincerimedicaminisrationemobtinent:uelamborumnaturamparticipant.Plurimanamqueexstant,quaenonaleretantum,sedetiamualidealterarepossunt.Horumtriplexestordoseudifferentia.Namaliquamagisnutriunt:aliaecontramagisalterant:quaedaminterutraquemediumlocumoccupant.Hypoth.secunda.~~AlimentaporrouocantMedici,quaecunqueassumpta(quaeadmouentursolum,&inuentriculo&iecinorenonpermutantur,nutrirenequeunt)sicacongenitocaloreuincuntur,utinsanguinemconuersainmembrorumdeindesubstantiampermutariualeant.~~Haecautemfierentnunquam,sinullasimilitudosubstantiaruminteralimentum&corpusalenduminterueniret.Quienimaliterexillohocfieret?Etenimnonexquolibetquodlibet,sedexdeterminatodeterminatumfierisolumpotest.Quaeigiturabingenitonobiscaloresuperanturquidem,sedhactenussolummodouincuntur:utuelinhalitumuersapercutemuacuentur,uelcumexcrementisaliisperregionesaliasexpellantur,uelrationealiainnoxiareddantur,alimentanullusnominauit:proptereaquodnaturasemperretinerecupitalimenta,nunquamexturbarestudet.Hypoth.ter-tia.Medicamentumcontranominant,quicquidpropriisuiribushabileestcorpusuincere:necalterariabinsitocalorenostroeomodopotest,quomutarialimentadiximus.Hypothesisquarta.Mediainterhaecsunt,quae&priusquaminsuccumutilempermutemtur,&postquampermutatafuerint,suisquibusdamqualitatibusalterarenospossunt.Galenitestimoniaobidnoncito,quia&tibisuntnota,&apudaduersariosparumualent.Aristot.uerbaexI.Probl.42.duntaxatadscribam:licetdepurgantibuspraecipueibiagat.~~τὶμενγὰρπεφθὲνὑπὸτῆςφύσεως,inquit,τουτοπρόςφυεταιτῖςσώμασι,καὶκαλεῖταιτροφη,τὸδὲμὴπεφυκὸςκρατεῖσθαι,εἰσιονδὲεἰςτὰςφλέβας,καὶδίὑπερβόληντῆςθερμότητοςἡψυχρότητοςταράττον,ἄυτηδὴφαρμάκουφύσιςεστιν.~~Fur.Ergonesicarbitrarisuelalimentapati,utnihilagant?uelitaageremedicamenta,utnihilanobispatiantur?Alimentapatiendoetiamaguntaliquid.Er.Minimeuero,Certumnamqueest,caloremnatiuumpharmacaetiamatterere,dissoluere,extenuare,mutare,pellere,summisuiribusconari.Plurimaquoqueinueniuntur,que,nisiperpessapriusanobisfuerint,nemedicamentaquidemsunt,idest,agendiuimnullamactupossident.Quidquodalimentaetiam,similianobisactunonsunt,sedpotentiaduntaxat?(Potentiamintelligimuspropinquam,quaeabunoagenteadactumdeducipotest.)Namqualitatibustumnaturalibus&propriis,tumaduentitiisdissimiliasunt,priusquameuictafuerint.Quodsitalianonessent,nullainteripsa&nosactioforet:Cur,quodpatitur.quaeintercontrariasolumcernitur:etiamagat.nonintersimilia.Cuiusreicausainomniactione,quodpatitur,etiamagerealiquidasserimus.Quaetametsiitahabent,nihilominusalimentapati,medicamentaagere,quaemediamnaturamsortitasunt,tumagere,tumparirecteaffirmamus.Incausaest,quodciborumactiobreuis,&caloriconcoquentileuiterresistens,nullamcorporinotabilemmutationemadfert:simodonullasintaccidentaliqualitateimbuti.medicamentaetiamlicetanobiscalefiant,soluantur,extenuentur,inuaporesuertantur,ageretamendicuntur,quiainsuccumfamiliarempermutarinequeunt:acinsitissuisuiribuscorpusnostrum,quamdiuipsumcontangunt,uexarenondesinunt.Fur.Memorerohuiusdiscriminis.Hypothesisquinta.Er.Nouisseinsuperoportet,ci-borumnonesseunamcandeniqueconditionem.Ciborumdifferentiae.Quidamenimsuntadeosubstantia&qualitatibusnobissimiles,utnullaartispraeparationeinteruenientestatimcommedi&facileconcoquipossint:inquogeneresuntfructus,quoscrudosesitare,sicutdesuaplantadecerptisunt,solemus.Quidamsineartificialipraeparationeconficiquidempossunt,atnonsinelabore&difficultate.Sanemaximaparsciborum,quosinusuquotidianohabemus,egentuelelixatione,uelassatione,uelmaceratione,uelconsimilialiapraeparatione.Quamuisenim,quiualidissimuminuisceribuscaloremhabent,crudaolera,crudumtriticum,(&aliatalia)absqueantegressacoctionetandemuincerepossinttamencumidinpaucisusuueniat,uixsinecoctionealiquacommedisolent.Curcibosaliquoscoquereoporteat.Habentenimhuiusmoalimentainsequalitates,quasuelabignedeleri,uelaliaindustriaedomarioportet:siabsquenoxiaeisuesciuelimus.Tertiumgenuseorumest,quietiamarobustissimissinepraeuenteapparationepermutarinequeunt.Horumduorursusuidenturstatuendiordines.Unuseorumest,quiaccidentali&artificialicoctioneseuapparatucontentisunt.Altereorum,quinequeignenequealiaartisindustriamutarisicpossunt,utacalorenostrosuperabilessint,sedabanimaliautplantaconcoqui&essentialiterpermutariopushabent,utesculentifiant.Equidemboues,oues,porci,gallinae,anates,animantes,quibusuescisolemus,aliaeplurimae,cibisquibusdamaluntur,augentur,saginantur,quibushomonutririnonpotuit:cumcarnibusearum,quasextalib.rebusnatasconstat,iucundeutiliterquealatur.Quasres(etsiproprieinalimentorumcensunoncomprehenduntur)quiatransmutataeincarnesesuiaptaefiunt,interalimentahicrecensui:utabillisseiungerem,quaepertalemmutationemnosalerenonpossunt.Fur.Huiusquoquealimentorumdifferentiaememinero.Ethactenusquidemnihilaudioquodnonsitomnibusomninoconfessum.Hypoth.sexta.Er.Praeteriamdictascireconuenit,similitudinem,quaeinteralimenta&corporanutriendaexsistit,noninqualitateunauelduabusintemperamentopraepollentibusconsistere,sedintotiussubstantiaeconuenientiasitamesse.Alimentasimiliasunttotissubstantiis.~~Quippenonsolaequalitatesintemperationereliquasuincentesintercoquendumadmediocritatemreducuntur,uerumtotiussubstantiaerationemaximasuiparte(quodeniminsanguinemuertiaptumnonest,tanquamexcrementumfermetotumsecernitur,&extracorpuseiicitur)insanquinem,aquodeindepartesalimentumcapiunt,permutantur.~~Alimenta&Medicamentasimulquomodosint.Inhactransmutationemateriaenonestnecesseomnesomninoqualitatesdeleri,autadmediocritatemredigi.Etenimsuasquaedamqualitatestumprimastumsecundas,etiampostquaminsanguinemmutatasunt,retinent.Hincest,quodsanguis,prociborum,quosedimus,dissimilinatura&conditione,innobisgeneraturcalidior,frigidior,siccior,humidior,crassior,tenuior&c.Iamenimdiximus,cibosnonnullosessemedicatos,qui&uinci&uinceresolent.Uincitursubstantiapiperisexempligratia,duminsanguinemuertitur:uinciteiusdemcaliditas,dumsanguinemcalidioremefficit.Curanimaliumcarnesdifferantodore,sapore,consistentia.Obhanccausamuarianttantopereanimaliumcarnesinsapore,odore,densitate&c.utinlib.deOccult.pharmacorumpotestatibusfusedemonstraui.Quamobreminteralimentarecenseridebent,nonquesimiliternobiscalida,frigida&c.sensusiudiciauidentur,sedquorumsubstantiaseumateriahabilisest,utsanguisfiat,quamnutrimentorumpropriaestpotentia.Necmirariquisquamdebet,quodmateriauictaquasdamqualitatesinuictaspermaneredicimus,quimodocogitatcibosinuenirimedicatos:idest,quialimentaparitersintacmedicamina.Fur.Atmanifestamcontinetoratiotuacontradictionem.Quaenimrationediceturtotasubstantiareiueretransmutata,sipropriaeiusqualitasponaturconseruata?Quantumenimformaedifferunt,tantumdistarenecessumestpropriasinearummateriascumsuisqualitatibus.Etdeformarumquidempotestatibusdisceptationullaestinterdoctos:demateriaequoquequalitatibusuixquisquamdubitauit.Namactus&formasubstantialisquaelibetinpropria&peculiaremateriainestnecessario:inalianequidemfingipotest:utcumalibisaepe,tuminI.deAnimasciteostenditAristoteles.Er.Qui,quodtotamedicamentorumsubstantiasitapudGalen.(quamDioclesquoqueὅληντὴνφυσινnuncupauit)recteintellexit,issimul,quamnihilofficiatnobisobiectiotuaperspicit.Totasubstantiaquid.Quippenihilestaliud,quamsuacuiusquereitemperatiointalimateria,extotactalibuspartibusconflata,inhaerens:quamAristotelescompositionemsecundam,MediciAuicennamsecutitemperiemsecundamappellant.Duplexenimestmistio,seutemperatioinplerisquetumpharmacistumalimentis.Mistioduplex.Priorest,quaresexcommunibuselementiscalescunt.Altera,quaexpropriismateriaepropinquissimaepartibusintersecertaproportioneunitisconcrescunt.Lactisautmustiexemplisresfaciledeclaratur.Lacenim,quoadsubstantiamtaleest,nonestexelementisprimoconcretum:nequetemperatioeiusinqualitatumprimarumanteanonmistarumconfusioneconsistit.Constatlacexbutyro,caseo,&sero,tanquampropriis&proximispartibus:quarumunaquaeuisminimeortaestexelementorumprimacoitione:quemadmodumnectemperamentaeorumexelementorumpurisqualitatibusnatasunt.Excibis&potibusanimaliuminsanguinemmutatis,acuarieanteamistisnonlacsolum,sedetiamparteseiuspraedictaeomnesgenerataesunt.Necestquisquamadeorudis,quinaliamcasei,quamuelbutyriuelseri.(Hectria,propriasuntelementalactis)temperationemesseintelligatacsentiat.TotamsubstantiamlactisquiduocentMedici.ErgototamlactissubstantiamuocantMedici,nonsimplexilludtemperamentum,quodexelementorumqualitatibusprimomistisnascitur:sedquodinmateriatali,extottalibuspartibusintersemistisinsidet.Hanc,inquam,lactismateriaunacumsuotemperamentoillonominatGalenustotamsubstantiam.Totasubsstantiaabsinthiiquae.Sicpertotamabsinthiisubstantiamidemintelligit,nonsolumprimarumqualitatumsensibusperceptamtemperationem,sedcrassamexpropriarumabsinthiipartiumtemperationibusinterseconspirantibusenatam:quaesinepropriosubiectosuonecintelliginecdefiniripotest.Quidsittotasubstantiaagereuelpati.~~Quarecumdicimusremaliquamtotasuasubstantiaaliquidagereuelpati,hocintelligimus,eamsicagerepatiuerationesuitemperamenti,quodinsuacertamateriaexcertis&peculiaribuspartibusinterseconfusisconstante,obtinuit:~~cuiusrationeacunctisaliisrebusdiffert.Fur.Quiduero?anformaesubstantialisparteshicsuntnullae?aneiusnullahabetratio?Egoprimaseipartesattribuioportereexistimo:necaliudatesumedoctus.Certocertiusiudicaui,formassubstantialeseffectricestaliumproprietatumcausasexsistere.Causatotiussubstantiaeestforma.Er.Optimeacuerissimedicis.Quodenimresquaelibetextotactalibuspartibuscoagmentatanascitur,acproindeproprium&definitumtemperamentumsortitur,quareinaliarenullareperitur,idresalianullaquamsubstantialisformaefficit:sicutinlib.deOccult.pharm.potest.cap.12.&25.exemplorhabarbarideclaraui.Atnullaobidnecessitascogitnosdeformishoclocodisceptare.Quoniamalimenta&medicamenta,dequibusinpraesentiadisserimus(cumsuntactuhoc,quodessedicuntur)formaillasuauegetantepriuatasunt.Namutmaceratione,contusione,elixatione,destillatione,&,utsemeldicam,artificiosisapparationibusponanturformissuisnonspoliari,tamenaduersuscalorisingenitiuimtutarisenonpotuerunt.Quinamqueformassuasretineant,quaeinuentriculoextenuantur?dissoluuntur?inchylumpermutantur?Quanquamhuiusmutationismentiofrustrafiat,sicogitauerimusuegetabilia,cumanobissumuntur,animassuaspleraqueamisisse&cadaueraquaedamsolumexsistere.Pharmacorumpotentiaenonsuntformarumpotestates.~~Quaresipotentiae,quarumcausaresquaedamhabilesfactaesunt,utnosueldeuictaenutriant,uelnondeuictaealterent,substantialiumformarumpartesautpotestatespropriaefuissent,nunquaminplantarumcadaueribus,utsicnominem,formisremotisperstitissent.~~Namquaeincompositisreperiunturnaturalesproprietatesacuires,eaeuelpropterformaminsunt,uelrationemateriaeinhaerent.Queaformisdependent,cumeisdemacceduntacrecedunt.Quaeauteminmateriaproptertemperamentiproprietatempostabolitamformamremanent,formaeproprietatesexistimarinondebent.Quodenimincompositicuiuspiamcorruptioneinpartereliquasuperest,nonpotestformae,quaenonexsistitamplius,qualitascenseri.Quidigiturrestataliud,quamutmateriaepropriumaccidensdicatur?Fur.Rursuspugnantiamihiuiderisdicere.Quomodoenimaforma&propterformamincompositoaliquidinest,quodinmateriapostformaeabolitionemintegrumremanet?Propterformaminessedupliciteraccipitur.Er.Cuminrealiquadicimuscertampotestatemseuuirtuteminessepropterformam,bifariamidaccipipotest.Namuelidemsignificat,quodaformapendere,uteiussitsubstantialisquaedamuirtus:ueltantundemnotat,acsiformamdiceremusilliusmodipotentiaproductionemgeneratricemquecausamexsistere.Iuxtaprimamnotationemcompositoinhaerentpropterformam,quaetantisperadsuntcomposito,quamdiuformamretinetmateria.Sicpropteranimamdicimusplantasnasci,uegetari,nutriri,augeri:animaliainsuperuiuere,sentire,seipsamouere.Quarumactionumquianullasicinmateriainhaeret,utpostformaerecessumuelmomentoineapersistat,formaeuelutipartesquasdamesseasserimus;auteiusdemsubstantialesuiresnominamus.Secundumalteramsignificationeminsubiectopropterformaminesseasserimus,quaecunqueincademsineformagenerarinonpotuerunt:etsiposteorumproductionemnonsicaformapendeant,utabsqueeiuspraesentiaremanerenequeant.Quomodopropterformaminsintpharmacorumpotestates.Hasaformaeffectas&procreatasconstanteraffirmamus:substantialesearumpartesautfacultatesminimeuocamus.Huiusordinissuntcunctemedicamentorumuires,quoadmedicamentasunt.Quocircanullaestpugnainterhasorationes,Proprietatesomnesrerumnaturaliumaformasubiectisinsunt:&,Proprietateseiusmodiquaedampostformaeseparationeminsubiectissuperstitesremanent.Fur.Probeiamintelligo.Quippeinmemoriamreuocasti,quaealibidocuisti.Sanequasdamproprietatesitauidemuspertinaciterinhaerereinsuamateria,utineademperdurentpostpluriumformarumineaordinesibisuccedentiumseparationem.Materiascammoniaeuimpurgatricemperpluriumformarumsuccessionemretinet.Etenimscammonia,exempligratia,uiua&mortua)&inchylumuersa,&insanguinempermutata,&inuberibusinlactransformatauimpurgandieandem,licetdebilitatam,pertotmutationes,perseueranterretinet.Impossibileautemest,uttalispotentiaalicuiusexformis,quaesibiinmateriasuccesserunt,proprietatasessentialisfuerit:etsiabanimaScammoniae,utacausaefficiente&gignenteinmateriamillamintroductasit.EtenimformaScammoniaeinsemineinsidenstalemexattractoexterrasuccomateriamextot&talibuspartibussuisconstantem,auxilioinsiticalorisgenuit,temperauit,&configurauit.Er.Siergototasubstantia,totaexsistitmateriasuisquibusdamcertis&peculiaribuspartibus,acpartiumharumtemperationibusintersemistisconstans,elucereincipitpropositaequaestionisenodatio.Quodtotaagitsubstantia,nonomnibussuispartibusagit.Cumenimdiciturresaliquatotasubstantiaagerequippiamuelpati,nonsicdebetintelligi,quasiomnibusomnininosubstantiesuaepartibusidagatuelpatiatur.Huicenimsententiaemanifestecontradicitperpetua&quotidianaexperientia.Quisenimullumalimentumopinetursicpatianatiuocalore,utomneseiuspartesinsanguinemconuertantur?&nullainstarexcrementiabeosecernatur?autquisunquamreperitmistumpharmacumadeosimplex,quodnonexdiuersiscoalueritpartibus?Rhabarbarumtotasubstantiapur-gansetiamadstringit.InRhabarbaro,exempligratia,uispurgadiinestatotaeiussubstantiamanans:&ineodempartesmultaeinsuntadstringentes:quenonsolumnonpurgant,sedetiampurgantemaliarumuimhebetant.Eur.IamuideormihiintelligerementemGaleni,quandoinI.deAliment.facult.capi.1.asseritexadstringentibusaliapurgare,aliauentremsistere.Mirabarenimquipossentaliquatotiussubstantiaerationepurgantiaappellari,tametsinonnullispartibuspurgationesimpedireualerent.Er.ScitehancremineolocodeclaratGalenus,naturam;sicdicensquodammodocontrariasiungerepartes,quomodoMedicuscummaloCydonioScammoniammiscet:uelptisanampurgantealiquoimbuit.Eodemlocoadpropositamquaestionemapertesatisrespondet.Namcibisnonnullispermistasessepartesait,quarumuissimilissituirtutiScammoneaeuelEllebori.Talesergocibiutrunquehabentatotasuasubstantia,&utcibisint,&utmedicamentasint:idest,utrationetotiussubstantieinsanguinemuertantur:&partibusquibusdamaliisinuictipermanentesnospurgent.Hocautemimaginabilenonforet,siomnibussuaesubstantiaepartibustumuincerenturtumuincerent:utsupradehacredisseruimus.~~Ergosirationetotiussubstantietaliacorpusnostrumalunt&purgant,idest,uincuntur&uincunt,miraridesinemus,cumalimentaquaedam,postquamdeuictasunt,innosnihiloninusagereueltotasubstantiasua,uelnotisqualitatibusaudimus.~~Nonenimestnecesse,ut,quodtotasubstantiapatituracuincitur,omnibussuispartibusuincatur.Quoniamutaliquaresalimentumsit,hocest,uttotasubstantiapatiatur,nontantumnecessariumnonest,sednecfieripotest,utomnesmateriaepartesinsanguinemuertantur.Lacalimentumessecertumest.Atpartemserosam&aqueamsanguinemfierisanusnemoputauit.Inomnisubstantialimutationegeneran-turnecessa-rioexcrementa.Taceoquodinomnimutationesubstantialiexcrementa,gignioportet:cumextotamateria,(testibusexperientia&Aristotele)resnullageneretur.οὐδὲνγὰρἐκπαντοςγίνεται,καθαπεροὐδʼἐντοῖςὑπὸτῆςτέχνηςδημιουργουμένοις.ὐδὲνγὰραἱἔδειποιεῖν.νυνδὲτὸμὲνἡτεχνητῶνἄχρήστωνἀφαρεῖ,τὸδὲἡφύσις.Totiusigitursubstantiaerationepatidicitur,quodnontantumcalefitautfrigefit,&caetera.sedquodessentiammutat:hocest,cuiuspartesmaterialesmaximaexpartenomen&substantiampristinamamittunt,acnouuumtumnomentumsubstantiamseuformamacdefinitionemacquirunt.Paniscerte,fructus,&queeduntur,cuminsanguinemtransmutatasunt,nonsolumnomen,sedcumhocessentiam&definitionemmutarunt.Inhacciboruminsanguinemtransformationenihilprohibetpartesaliquasmateriaeimmutabilesunacumsanguineincorpuspenetrare:rationequarumalimentumaliquodmedicamentumquoquesitacdicatur.Ratioeademlocumhabetinpharmacis,quaetotiussubstantiaerationealiquidoperariscribuntur.Nihilenimuetattaliapropterqualitatesnotaspati,totaeoexsubstantiaimmutatapersistente.Sufficitenimquodpartes,inquibuseauirtusinhaeret,essentiamsuamaduersusnatiuicalorisefficientiamuelomninotuentur,uellongotemporepertinaciusconseruant.Fur.Etsiputomeremrectepercepisse,faceretamennonpossum,quinrursusinterrogem,cur,quaecertisduntaxatsubstantiesuaepartibusaliquidagunt,totaiddicantursubstantiaagere?Cur,quaecertissolumpartibusagunt,totadicunturageresubstantia?Er.Ideosicloquimur,quiapartesillaetalesnunquam&nusquamextraillamsubstantiamna-scuntur.NamRhabarbariparticulae,inquibus,utinpropriosubiecto,inhaeretuirtusilla,qua,iuxtaopinionemMedicorum,flauambilemdetrahitacpurgat,inrealianullaproueniunt,quaminRhabarbarisubstantia:tametsiineademillatumadstringentestumaliaeparticulaecumpurgantibuspermistaecontineantur.Inrosaquammultaequanquamdiscrepantes,(sensusetiamtestimonio)reperiunturpartes?Percipitgustusdulcedinem,acrimoniam,acerbitatem,claresatis.Ineadem&esculentialiquidest,acpurgatoriainsuperfacultas:quasnobisdifferentiasexperientiademonstrauit.Sicutergorosatotasubstantiapurgarebilemputatur,licetnonomnibuspartibusidpraestet,ita&aliapharmacatotissubstantiisuimagendiautpatiendicertamsortitasunt:liceteanoninomnibusomninopartibusaequaliterinsit.Namrosasicpurgat,nonquiacalidaestautfrigida:QuomodoRosaepurgent.sedquiasuisquibusdampartibus,quaeextrasubstantiamrosaenullotemporeautlocooriuntur,corpusitamouerepotest.~~EtenimpraeterformamsubstantialemRosae,nullaresaliasuccumexterraattractumsicpotuittemperare,mutare,fingere,ἅμαγὰρἐγκαταμυ¬γνύταικαὶποιεῖτὸτῆςφύσεωςδημουργοῦν:~~utscribitPhilosophus.Haeceademratioest,quodaliaquoquemedicamentatotiussubstantiaesuaecausadicunturagereuelpati:quiauidelicetpartibusquibusdamaguntuelpatiuntur,quaeseorsumnonnascuntur:sedintalisolumsubstantiagenerantur.Fur.Atpotentiabilempurgandiinmultisaliisinuenitur:noninsolarosadeprehenditur:uttuais.Er.Inplurimisrebusplurimumdiscrepantibusuirtutemdetrahendibileminessecertumest.Nonomninosimiliuirtutebilempurgant,Rosa,Rhabarbaru,Scammonia&c.Atnoncodemmodotemperataest,quaeinRhabarbaro,Scammonia,Rosa&c.cernitur:quoduelexeoperspicuumfit,quodualdedissimiliteridemcorpusabhispharmacissigillatimexhibitismouetur.Quippealiteratquealiterhaecpotestasafficitur,prodiuersarumpartiumaliarumpermistione.Separarieiusmodipartesuidenturablutione,coctione,maceratione,destillatione,autmodisaliistalibus:sednunquamindustriauelarteullasicsecernuntur,quintotiusproprietatemaliquaexpartereseruent:atqueeomodoabaliispurgantibusdifferant.Ergosinihilinantedictisdesideras,&quediximuspercepisti,facilioradprincipalemquaestionemestiamresponsio.Eur.Nihilrequiroamplius.Scioenim&rerumnaturae,&doctrineGale.consentaneasesseexplicatashypotheses.Metallanonesseinteralimentacollocanda,argumentum1.Er.Metalla&Metalliscognata(qualiasunthydrargyrum,antimonium,chalcanthum,chalcitis,Misii,Sorii,&c.&hisaffinia)interalimentanumerarinondebere,nullaostensioneeget:abexperientia.cumexperientiaomniumseculorumideuidenterdemonstret.Quideniminmagnafame,praesertimueroinurbiumlongisobsidionibusnontentauerunthominesfameliciedere?Quinescit,tumprofanestumsacrashistoriasconsulat,illustreexempluminauditacrudelitasGallorumRegisantepaucosannosSanserreexhibuit.QuisporrohominumunquamtentauitMetallisautMetallicisfamempellere?corporiqueincibumofferre?Nullus.Quidergo?ansatisargumentihocnonest,aleretalianonposse?Fur.Satis,&plusquamsatisest.Cupionihilominusaudire,anrationibusdemonstrariqueat:utcausamhuiusreidiscam.Metallanutrirenonposseprobaturexrerummistione.Er.Incausahocest,quodnatiuushominiscalorilliusmodireshactenussuperarenonpotest,utinsanguinemtransmutet:quocunquetandemmodo&artificioalteratae,coctae,apparataefingantur.Necobscuraestcausa.Quippeconstatinteromnesomniumseculorumeruditos,eisdemnosali,quibusconstamus.Quoniaminteridquodalit,&quodalitur,similitudinemmateriaeintercedereoportet.Quaetenimrationeilludhocfieret,sinonsimiliaquodammodoexsisterent?Sienimalitereuenireponas,uelisnolisconfitericogeris,exquolibetficriquodlibetnaturaliterposse:quodtamestaueroalienum,quamessealiudquidquampotest.AtMetallacertumestexleui&simpliceelementorummistionecoagmentari.Differentiamistionismetallorumethominum.Necminuscertumest,corporanostraexeisdemelementisintersemistisnonproximecoalescere,sedpostuarias&multiplices(imoinfinitasprompe)mistionesprocreari.Quamobremnecessariumprorsusest,utlongedisparsitMetallorum&corporisnostrimateria.Quareincorporanostratransmutarinullopactoqueunt,priusquamtotiesalterata,mista,cocta,mutatafuerint,utmateriemnostricorporismaterieisimilemacquisierint.QuodquianonpotestMetallisexterraerutis,&Chemicorumignibussolutisaccidere,ipsoueroueriusest,alimentiproprietatemabarteeistribuinonposse.SanepaucisadmoduminteruenientibustummistionibustumcoctionibusgeneranturexelementisMetalla.Atnostriscorporibusnihilestinrerumuniuersitatemagiscompositum.Corpusho¬minisestuelutsintmistionumomnium.Suntenimfinisquidamrerummistarumhocest,supremumintercorporaexelementiscompactagradumsortitasunt.Equidemexelementisprimumsuccisimplicesoriuntur.Exhismistisaliifiunt.Hicumpluuia,niue,rore,stercoribusacfimoiterumuariemultipliciterquemisti&cocti,triticum,hordeum,herbas,fructus,&c.diuersissimospariunt:exhisalunturanimalia:quorumdeindenoscarnespraeterherbas&fructuscommemoratos)commedimus.Argumentiproximisumma.Fur.Argumentisummaesttalis.Corporanostraexmaximemistisnataconcretaquesunt.Quaresaepemultotiesmististantumalimur.Metallaexpaucissimisconflatamistionibusconstant,acfereexelementisstatimconflatasunt.Quarenutrirenequeunt.Certumperfectoest,elementaperuarias&propeinfinitasmistionesinfiniteferealterari,subigi,coqui,mutaripriusquamanimaliumaptamateriafiant.Necminusestapertum,paucasprecessissemistionesMetallorumconcretionem:&proindeleuiteralterata,subacta,cocta,mutataineisexsistere.Quidergomirum,siineptasint,utcorporisnostrimateriafiant?.Secundumargumentumaduritiesumitur.Er.Qui,quamdurasintMetalla,quamquenullapossintelixationeautcoctioneinstaralimentorumemolliri&liquari,isrursusuidet,esculentafierinonposse.Profectoquaenobisalimentosuntfutura,inliquoremfundi&insanguinem,quiliquidusest,uertioportet.HocquiMetalliscontingerepossearbitratur,sensucommuniuideturcarere.Lignaarborum,quarumfructusnobisgratissimiexsistunt,&quarumtemperationontamdiuersaestacorporisnostritemperamentoacMetallorum,propterunamduritiemsiccitatemquealerenosnequeunt.QuomodoigiturinMetalliscibumquaesieris?quaenontantumsuntlignisduriora&sicciora,uerumetiamtemperamentaobtinuereinfinitointerualloacorporisnostritemperiedistantia?Durioranonuenireincibosprobatur.Caeterumsiccitatisnimiaeacduritiaerationeineptafieritalia,utanobisciboruminstarconcoquantur,iddemonstrat,quodtenerioraarborumgermina&comedimus&concoquimus.Sic&ossa,ligamenta,&duriorescartilaginesanimalium,quorumcarnesquotidieusurpamus,concoquerenullomodopossumus,postquamexsiccatasuntaetate:licetaliquaexhisanteaederepotuerimus.Fur.Quaehuiusreicausaest?EtenimossaThom.Erastusmultorumanimalium,quibusuescihomononpotest,canes,lupos,aliasquenonnullasbestiasutiliterdeuorareuidemus.Er.Duritiaanimiasiccitateprofecta.Quaenamdurasintesculenta.Fur.Attamendurissimos&siccissimoscibosalios&comedimus&conficimusinuentriculo.Er.Uerumest,siinhumoreiterumliquescerepossint.Quaeautemsicsuntexsiccata,utabhumorerursusemolliri&humectarinequeant,esuiaptaampliusnonsunt.Eur.Curliquidioribuscibisegethomoquambrutaquaedam?Er.Primariacausaest,quodhomoparteshabetquambrutaillamollioresachumi-diores.Taleseasporroesseoportuit,utaptaanimaeinstrumentaforent.Etenimformam,quaepluribusestornatafacultatibus&officiis,inofficinaomniapparatuinstrumentoruminstructioreinhabitareconueniebat:nequideiadsuimunerisfunctionesdeesset.Interformasmate¬riatasanimanostraperfectissimaest.AtintermateriatasformasanimanostraPrincipatumtenet:hocest,plures&perfectiorespotentiasnactaest,quamullaalia.Quarecorporequoqueopushabuitexpluribus&perfectioribusinstrumentisconcinnato.Materiameaimsemperdignitatisuaeformaenecessariorespondereoportet.Fur.Nonsatisintelligo:Etenimbrutaquaedaminstrumentorumnumeronequaquamuincimus.Er.Nonsimpliciterdixipluribusindiguisseanimasnostras,sedaddidiperfectioribusacmagisaccommodatis.Quippeaptamembrorumfiguratione&similariumpartiumabsolutioremagisqueadmediocritatemaccedentetemperationelongebrutaomniasuperamus.~~Nonpoteratanimainsicciorecerebroratiocinationemexercere,&ἀκρίβειανsensuumomnium(nihilenimuetatbrutaquibusdamsensibusantecellere)adrerumomniumcomprehensionemseuintelligentiamsummenecessariam,conseruare.~~Curcerebrumhominidatumampliusetmolllius.Hacdecausanontantumsortitisumuscerebrumhumidiusnonnullisbrutis,uerumetiamgrandiusomnibus.Cerebroautempartesreliquasproportioneresponderedecuit.Fur.Argumentisummahaecest,Similiasimilibusaluntur.Atcorpushominishumidiusestlignis,ossibusacsimilibusaliis:quaesicsuntexsiccata,utabhumoremollescereampliusinuentriculonesciant.Talibusigituralinequit.Etcumhisdurioraetiammultosintmetalla,cibusfierinonpossunt.Firmaestconclusio,fateor,sidemetallisdisputetur,quoadnaturalemsuamduritiamseruant.AtParacelsicituncalimentaefficiopinantur;cuminliquoremuelinoleumredactasunt:hocest,cumexdurismolliasuntreddita.Paracelsicinondicuntomniametallanutri-re.Er.NonarbitrorhactenusinsanireParacelsicos,utmetallorum(auro&argentoexceptis)substantiasinliquorem,aquam,ueloleumuersasalicuiproalimentoexhibeant.Addequodeiusmodiliquoresnonsuntipsametmetalla:sedaliquidexipsisuiigniumelicitum.Quamobremnonrecipiunteiusmodiliquorespristinammetalliformam:sicutaurumpoculentumrursusreditadprioremconsistentiam.Obiectio.Quodsi&aliacontendasistomodosolui,utnaturalessuasextraduritiemsensibilemconseruent,dicoeanechocnecaliomodoalimentafieri.Responsio.Etenimtemperatioeorumsicdiffertatemperamentonostro,utinfinitapropesitdistantiaDeindecumreuertiadprioremformamfacilepossint,reperieturaliquandoferrumautaliudmetalluminnobisprosanguine.~~Quaedeniqueforetstultitiaexmetallistantislaboribus&sumptibustantillumparareoleiuelliquorispronutritione,cumlongecitius,tutius,facilius,suauius,rectius,minoremultotumlaboretumsumptuidpraestetgratusaliquis&conuenienscibus?~~Hominesferrei,argentei,aurei&c.Quodsiomninoinsanguinemtransmutari,eoquenosaliuelint,ferreialiquando,argentei(utinamnonplumbeipotiusautterreiefficiamur)&aureiredderemur:fieripossuntiuxtaParacelsum.&idnobisaccidetquodMidaestultissimocontigissefabulaenarrant.Argumentumesttertium.Fur.Quihocdicis?Er.Nutrientiacommunicantsuasqualitatesnutritis.Compertumestidiotisomnibusanimaliumcarnesmirabilitermutarecalorem,odorem,saporem,consistentiam,gratiam,bonitatemproalimentorum,quibusuescuntur,naturaeuarietate.Namcalidiores,frigidiores:duriores,molliores:densiores,laxiores:suauiores,insuauiores:salubriores,insalubriores:magisminusuecoctibiles,&adnutriendumhabiles:propastionisdiuersitateeffici,itanotumestinquemediopositum,utneminemidlateat.Modisaginandianimaliaplures.Hincest,quodgulemancipiamultiplicesmodossaginandianimaliaexcogitarunt,quibussuauiores&utiliorescarnescorumredderent.Hinc&illaratioexortaest,suescaricisseuficubusalendi:quorumhepar,quiaficuumsaporemrepresentareanimaduerterunt,συκωτὸνuocarunt:testibusGal.3.deAlim.fac.cap.12decib.boni&malisuccicap.4.deRat.uict.inmorbisacutis3.sect.11.&Plin.lib.8.cap.51.itemlib.16.cap.6.aliisquelocisplurimis.Quiduerohicopusestantiquorumscriptorumtestimoniis,ubisensusnostrinoserudirepossunt?atqueomneshominesconsentienteshabemus?Siquisexpeririuelit,alliis,autceparumsemine,autreliquiisnucumregiarum,exquibusoleumpromoreexpressumfuit,auiculas,anates,anseres,gallinas,(quamfacilimumfactuest)alatacedat:quoueritatemhuiusreicertiuspropiusquecognoscat.Uarietaslactispropactionisdiuersitate.Inlactecertetamesteuidenshaecuarietas,utnepastoresquidemullinesciant.Quippesensuplerunquesapor&ordorpabuli,exquotransmutatogeneratumfuit,percipitur:uiresaliaeatquealiaeusuatqueexperientiacognoscuntur.Etutaliquandogustumhaecdifferentiafugiat,incaseotamenexeodemconcinnatodeprehendetur.Nonenimexeiusdemanimalislactecaseosbonitateacdignitateparesconfeceris,quotiespastummutaueris.Purgatoriumeodemmodoreddi,sicaprauelmulierpurgantesplantascommederit,etiamexHippocrateGalenusmonuit:sicutinlib.deOccultispharmac.potentiisostendimus.Ergosinutriripossumusmetallicis,qualitates&consistentiameorumtandemnanciscipoteritcaronostra.Quodquamsitaueritatealienumacremotumnemononintelligit.Nullainmundoreperiturtemperatio,per-fectiorhumana.~~Equidemcorporishumanieaesttemperatio,utperfectior&expluribusmistionibusconflatanullareperiaturalia,metallis&metallicis,(quenouimuselementismaximauicinaesse)tantoestsublimior&perfectior,utinterhaec&illanullusinhacreexcogitabilissitconsensus.~~Quofitetiam,utincorporisnostrisubstantiamtransmutarinonualeant.Fur.Hocputo,teuelle,Quaenutriunt,reinutritaesuascommunicantqualitates,odorem,saporem:acrimoniam,consistentiam,duritiem,&c.Atnostricorporispartesnecrecepereunquamnecrecipereaptaesuutmetallorum&metallicorumqualitates.Quocircanenutririquidemtalibuspossunt.Quaealun-turqualitatesalimentorumparticipant.Estsane,utdicis,haecresnotissima.Namplantaequoqueprodiuersitatesucci,exquoaluntur,sapidaeuelinsipidaege-nerantur,amarae,salsae,suaueolentes,faetentes.Quishocdiscrimeninuinis,pomis,pyris,fructibusaliisnonobseruauit?Metallisigituralinosnullopactopossenihildubito:UtrumMetallicisalipossimus.tametsimetallicaquaedamitanobisamicasunt,utsineeisferenutririnonpossimus.Er.Intermetallicaomniafermefamiliarissiminobissuntsales:Salesnonnutriunt,sedalimentacondiunt.quostamennosnutrire,nullussanaementis,opinor,affirmabit.Quippemedicamentaduntaxatsuntaccondimenta,nonalimenta:utquoseoctioneinsanguinemnontransirecertositcertius,multoigiturminusalia,quaeminoremhabentnobiscumconuenientiam,interalimentacenseridebebunt:argumentonobisesto,quodsincerisales,quocunquemodopraeparatosimagineris,anaturauelperurinas,uelsudores,uelaluumexturbantur.Salescumlaborepurgant.Equidemcopiosiusdeglutitiuehementer,laboriose,&nonsinepericulopurgant,quodalimentisminimeconuenit.Fur.Condimentumessesalemnonalimentum,nonopushabetprobatione:utarbitror.Quiseniminfame,cumetiamexcrementaconquirunturadcibum,saleunquamsenutritumsensit,autputauit?Nullusitafuitamens.Tantoprobabiliusdiciturreliquanosalerenonposse.Interalimenta&alitamagnamoportetesseaffinitatem,argumentumquartum.Sienim,quodamicissimumnobisest,quoquecarereaegreadmodumpossumus,nonestidoneum,quodinsanguinemconuertatur,quipossintminusfamiliariaesculentafieri?Er.Uideuero,quamexactarequiratursimilitudomateriae&tempera–menti,interalimenta&corporanostra.Bilistumnigratumflauasanguiniadmodumaffinessunthumores.Neutertamenaptusestnutrire.Faexequidemillasanguinis,quamexhepateadseattrahitlien,praeterunumsplenemnullipartialimentumfieripotest.Quinimosiperuenasincorpusdeferatur,tumoresscirrhosos,cancrosos,&elephantiasimgenerat.Parratioestflauaebilis:nisienimeaasanguinesecernatur,difficilimorummorborumsitcausa:licetnihilaliudsit,quamparspinguior&calidiorsanguinispauloampliusexcocta.~~Quodsitambreuisalteratiomateriamcorporinostrosimilimam,quaequepotentiaidest,quodcorpusactuest,ineptamefficit,qui,quaesote,imaginaripoterimus,metallaarteinalimentapermutari,cumfamiliaritasinteripsa&corporanostranullasitprorsus?~~QuocircafrustrasomniantParacelsici,eacoctionesuafamiliariafieri:autsuccosexipsisextractosigniumuiinsanguinemtransmutari.Suntenimtalesomnesmultotumsiccioretumcalidioretemperamentopraediti,quambilisalterutra.Naturamcerteretinentcorporum,quorumuelipsi,ueleorummateriaparsfuit.Quofit,uttantumintersedifferanteiusmodisucci,olea,aque,liquores,&c.quantumipsacorpora,exquibusparatisunt,discrepant.Fur.Ratio,quaParacelsusMellanobissimiliaprobat.Paracelsusprobatsimilianobisessemetalla,quiaexsimilisulfure,hydrargyro,sale,conflatasintutraque:&obeamcausamplusaliiscommodareopinatur.Simile,inquit,similiprudenteriunctumiuuat.Refelliturearatio.Er.Rudis&planeasininaratio.Sienimtriahecsuntrerumomniummateria&principia,nonmagismetallaquamplantaesimiliadicendasunt.Quisnosferat,sicargutantes?ignis,aqua,terra,aer,inmetallis&corpo-ribushumaniseademsunt:Ergotantaestcognatiointeripsa,utexillishaecnutriantur?Mutatioproportioniscomponentium,mutatnaturamcompositorum.Proportionismutationaturammutat,utinexemplobilispauloanteproposito,acetietiam&aliarumrerumalterationibusclarelicetuidere.Etenimaliaestiamnominatorumcorporuminsanguine,quaminbile,aliaquoqueinuinoquaminacetoproportio:undefit,ut&naturas&facultatesaliasadeptasint.Nisihocesset,omnianecessariounumidemqueessent:solisaccidentibusquibusdamresarebusdifferrent.Fur.Nondicunteademduntaxatesseinutrisqueelementa:sedetiamsimilia.Plurimumprofectodifferunthaeduaeorationes.Suntenimeademelementainrebusomnibus:sednoneademinomnibusinsuntmensura&modo:quodipsietiamconsitentur.Er.Ostendiexeonihilprobari,quiaeademinutrisquereperianturclementa.Tunoneademsolummodo,sed&similiterinessedicis:Uelimergoexteintelligere,quoindiciohaecsimilitudocoagnoscatur?Qualemesseoporteatsimilitudi-neminternutriensetnutritum.Fur.Nescio.Er.Interalimentum&corpusquodalitur,nullaestsimilitudoalia,quamquodalimentumpotentia,idest,quodcorpusactuest.Etenimfamiliaregratum,comueniens,amicum,simile,&c.interalimentaiddicitur,quodsubstantia&qualitatenobisquamsimilimumest:acfacilefieriidemhocpotest,quodnossumus.Quodinsuperabileest,idactu&potentiadissimileest:atquehumanicorporisalimentumnequidemfingipotest.Estporroresunapotentianobispropinquioralia,(sicutinhypothesibusfuitdeclaratum)sednosdeeaiampotentiaagimus,quamabunospeciemotorepossitinactumperduci.Necobstat,quodelixatione,autmacerationequaedamegent.Namintalibusalterationibusnonmutatursubstantia.Loquimurergodesimilitudine,propterquamnullamutationesubstantialialiainterueniente,abinsitonostricorporiscaloresoloinchylum,sanguinem,carnes&c.mutaricomestarespotest.Quaesicmutatur,similis:quaenonmutaridissimiliscenseridebet.Similima&dissimili-manobisquaesint.Similimaigiturcorporinostrosunt,quaefacilime,celerrime,&inoptimumsanguinemmutantur.Dissimilia&prorsuscontrarianobissunt,quaeuelnullomodo,uelnonsinemagnadifficultatecoquuntur:autinsanguinemprauumacuitiosumconuertuntur.Mediumlocumtenet,quaemediomodosesehabent.ErgosiMetallainchylum&sanguinemuertinequeunt,figmentumputidumest,quicquiddesimilitudineillaelementorumintermetalla&humanacorporagarriunthominesuani&imperiti.Fur.Etsiprobatumsatisest,metallainalimentorumcensuhaberinondebere,tamenaudiamlibenter,sialiquidaddereuoles.ArgumentumquintumprobansMetallanonalere:Er.Addamunicumadhucargumentum:&deindesacrarumliterarumconsensuadductoconcludam.auitaalimentorumsumitur.Dicoigituralimentaomnia(dealentibuscorpusnostrumduntaxatloquor)autuixerunt,autuiuentiumpartesaliquae(interquasetiamexcrementaquaedamnumero)fuerunt.Quodenimuitasimpliciterdestitutumestacfuit,interalimentanunquamhabitumfuit.Ratioestperspicua:torumreinutritaeσυγγευεῖesseoportet:Namcaloremalimenqualisinrebusinanimisnecquaeridebet,necinueniripotest.RecteobidGalenusetiamomnemalimentorummateriamduobusgeneribuscomprehensamasserit,quorumalterumaplantis,al-terumabanimalibuspetatur:Tertioaitcontinerimel,quodabutroquesecernatur.Fur.Anteuertistimeascogitationes.Etenimnecmannanecmelalerepossenegabis:licetneutrumuixerit,autuiuentisreiparsaliquacenseripossit.Er.DeusindesertoIsrahelitasmannacibauitmiraculose:&obidhistoriaeiushucnonpertinet.Manifestumexeoest,quoddico,quodsaporem,qualemquisqueoptasset,nansciscebatur.Sap.cap.6.Materiamellisquaesit.Atmelsuccusestexrore&herbarumsuccisenatus,atqueabapiculiselaboratus:utexGalenoiamaudisti.Quomodoenimabutrisqueanimalibus&plantissumeretur,sineutriusaliquidesset?~~Sed&apesmellacolligentesconsideratoexprofundoflosculorumetiamdeorsumpendtienumsuccumexsugere,quororismateriaperuenirenonpotuit,quemsisolumexpeterent,nonincauitatequaererent,seduberioremdesuperficiepotiuslamberent.~~Sigustareuoles,inprofundacauitateflorum,exquibusexsuguntmateriammellis,manifestedulcissucciquippiamcontinetur,priusquamirrepserint&exsuxerint.Addequodnonmanetantum,dumroreadhucmadentplantae,sedpostquamasoleexsiccatusest,mellificiorummateriamcomportant,totoscilicetdie.Necexfoliisautpartibusplantarumaliiscolligunt,quamfloribuscauis:quodminimefieret,siroremduntaxatappeterent,quicopiosiorsuperfoliishaeret.Hisaccedit,quodmellaquaedamuenenatafuissescribitur,&quodaliassemperreferresolentnaturam,odorem,&saporemplantarum,(sideunoaliquogenerepraecipuecollectasint)dequibuscolliguntur.Fierihocnonposset,sidesubstantiaplantarumnihilcontinerent.Estergomateriamellisnonsolusros,sedmistumquodexco&florumsucco:quorumratioemellaplurimumbonitate&uiribusdifferunt.HacdecausauideturGalenumdixisse,nonassidueneccopiose,utros,eamprouenire:quodfalsumomninoforet,sinihilaliudquamresesset.Taceo,quodrorisaereiinstar,quemnuncmannamuocamus,corpuspurgaretpotius,quamnutriret.Alimentumporrocorporimedicumexhibet:acinbiliosisprompteinbilemuertitur.Caeterummetalla&metallicanequeuiuerenequeuixisseconfessumest.quaresequitur,alereeanonposse.Idemhocnonusustantumprobauit,sed&ratiodocuit.Etenimexternafamecoactitaliauelnunquamingesserunt,uelnullumexeisfructumperceperunt.Ratiosupraiamfuitexposita:quoduidelicetnimissuntelementispropinqua&abeamistione,queanimatisreb.conuenitlongissimeabsunt.Saneuerisimileest,nedicamnecessarium,materiamuiuentiumcorporisnostrimateriaemagissimilemesse,quamuitacarentium.Sienimmateriamtemperationeatqueinstrumentorumuarietateformaemuneribusrespondereoportet:acformaeuitalesplures&nobilioressimulhabentfacultates,quamformaerudiores,necessariumomninoest,illarumsubiectatemperatiora&formarumofficiisaccommodatioraexsistere,quamharum.Tantumergointersehabentmaterieuelsubiectaformarumsimilitudinis,quantumipseforme.Atuitalisformacumuitalecognationemhabetmaiorem,quamcumnonuitale.Fur.Intelligoargumentum.Scio&Paracelsumliberdephar.dicere,omnescibos,quosingerimus,uiuere.Aliasenimfoetere,inquit,oporteret.Sednonmororinsulsaseiusnugas.Hicueroduomihioccurruntscrupi,unusest,quodmetallauitanonspoliantParacelsici.MetallauiuuntiuxtaParacelsum.MagistereorumliberdeMedic.coelesti,haechabet,Nullusdocerepotestmetallauitadestitui:cumoleumipsorum,sulfur,quintaessentiascilicetsummasintadinstaurandumuiresremediapraecunctisaliisrebus.Nisienimuitapraeditaessent,quimorbospellerent?Nonadducohaec,utinsulsissimam&mendacissimamrationemeiusprobem,sedutostendameummetallisuitamadscripsisse.Alterest,quodexplantis&animalibusnonnullaperniciosasunthominibus.Quaremagisalienaesthorummateria,quammentallorum&lapidum.Quanquamdemetallorumuitaparumsollicitussum:postquamexdisputationibusAntiparacelsicisdidici,quiddeeasentiendumsit.Metallanonuiuunt.Er.Siuiuerequiscontendatmetalla,prorsusnecessariumest,utuitegradumeistribuatinferioremuiraplantarum.Quaposita,nihilominusualetargumentum,acsitalianonuiuereaffirmemus.Praestatautemcumomniumseculorumeruditisdicere,infraplantasmistanullauiuere:quamnouumuitaegradum&uetustati&sacrisetiamliterisignotumfingere.Ratio,quiaParacelsusprobatuiuere,nilestaliud,quamprincipiipetitio.Nequeenimconfessumnobisest,utmoxintelliges,uiresabeisinstaurari,foueri,&augeri.Deindesiitaesseliqueret,nondumtamenprobatumesset,ideomorbosprofligare,quiauiuantautuixerint.Anenimignisuiuit,quiamorbosmultosexcindit?Ratioparestaliorumpharmacorum,queutpharmacaiuuant,nonuero,quatenuselementasunt,conducunt.Plantasquasdam&animaliaquedamnoxiamnobiscontineremateriam,noninficior.Nonomniauiuentianosalunt.Athocquidadremattinet?Nonenimdicimusomniauiuentianobisalimen-tapraebere,sedexsolisuiuentibuscibumnoscapere:quaeduaeorationesinfinitedifferunt.Exuiuentibusergoplurimanobisalimentumpraestant:exuitacarentibusnullum.Quodsiinterillaquaedamnobissuntperniciosa,multatamensuntutilia.Sedinuitacarentibusnihilestutile,quodalimentirationemattinet:pleraquenonsoluminutilia,sedinsuperetiampestiferaexsistunt.Imoquiainteruiuentiaproptertemperationesdiscrepantesmanifestacerniturinimicitia,minussimiliacenseridebent,quamnullomodouiuunt,autuixerunt.Fur.Putabamteuiuentiaomniaesculentaaffirmare:atnuncintelligotehocduntaxatuelle,nihilalereposse,quodomninouitacareat,&uiuentisreiparsnullasitautfuerit.Nonmultumcerterepugno.Etenimexreb.aliquomodouiuentib.plantisnimirum&animalibusalimentanostra,quantumquidemnunccogitarepossum,desumimus.Utrumaerinspiratusetaquahaustanutriant.Attamen,aquam;quainpotuutimur,&aerem,quoaduiteconseruationemspiritusqueuitalisinstaurationemegemus,uiuerenunquam,puto,dixeris.Er.Aquam&aeremanimatanonessecertumest.Atcorpushaecnonalerehumanumequecertumest.Quomodoenimtoties&tamuariemistumnutriantresadeosimplices?Aliumhaechaustausumnobisprebent:quodantenosAristt.monuit.Fur.Ususcerte&experientiademonstratinfamefrustratumaquambibi,tumaeremperrespirationemattrahi.Sacraeliteraedocent.Quarenilampliushicrequiro,sedutinpropositopergaspermitto.metallanonalere.Er.Nonusussolumostendituerumesse,quodhucusquerationibusquoqueprobauimus,metalla&eorumpartesalimentanonesse,uerumetiamsacreliteraeidemnobistacitequidem,sedapertesatisdeclarant.QuidenimaliuduolueruntuerbaDeiapudMosenGene.1.&9.cap.quandooleribusseuherbishominem,seminibusitem,fructibusplantarum,&animalibusuesciiussit,nullarerumaliarummentionefacta?Patetigitur,etiamDeoadstipulante,mentalla,lapides,terras,&exhiserutametallica,adeoqueuitaeexpertiaomnia,nequaquamalimentanobisesse:idest,insanguinem,atquecorporisnostrisubstantianullomodoconuertiposseConsentiemtemhabemusAristi.Aristot.metallanosalerenegat.~~probl.42ubimetalanecconcoqui,necdissoluiacalorenostroscribithisuerbisκάλκῖςδκἄργυρεςκτὰτίαῦτα,ἀπιπτάμενἐστινὑπὸτῆςτζώωνθερμότιτος,ἄλλσκεὑδιάχυτατῆςκοιλίαις.~~Fur.Nongrauateferes,sieademcrebriusrepeto.Namrectiusegointelligo,dumtuplanius&pleniusexponis.Paracelsicinoninuiticoncedentomnia,dumderudibusmetallis,utexterraeffodiuntur,accipiuntur.Atcumindustria&arteChemicorumelaboratasunt,esculentafactaopinantur.Er.Respondebointerum,quandoitauis,tametsisatisconfutatumhocsitinsuperioribus.Metallanonpossuntarteesculentafieri.Sipossentmetallahumanaindustriaeoperperduci,utesculentafierent,possentetiamsicmisceri&temperari,quomodoresanimataemiscentur&temperantur.Sanemistionis,quaeinanimatisreperitur,solaanimacausaesteffectrix.Formaetenimsubiectamsibimateriamsimultemperatacfingit,(a¬μαγὰρἐγκαταμίγνυται,καὶποιεῖτὸτῆςφύσεως,inquit,Aristot.lib.πεὶπρέυματος:quaeuerbasupraetiamcitauimus)acmateriamaptamuelexterraattrahit,uelaliundecomparat.Quisuerotamestintelligens,utquae,qualis&quantamateriametallisdesit,norit,sicumuiuentiummateriacomparetur?Quisetiamintelligat,undeeasitpetenda?Quisdeniquecaloremmiscentemtemperaresicdidicit,utnaturae,cuiusgenerationemmolitur,congruat?Arsnunquamassequiturnaturam.Magnameherculeinsaniaest,putare,artemnaturaeuimassequi,&similitermiscereactemperareposse.Siarsue-rammistionemprocuraret,etiamformasinduceret.Impossibilenamqueest,utcorporaaliquaperuerammistionemuereuniantur,quinsimultemperationiconueniensformareisicmistaedetur.QuodsisolusDeimunusest,formassubstantialesrebusquibusuismistisdonare(speciescreationisest:hasmateriaeformaslargiri)uerammistionemsolusDeusefficit,autnonsemperconsequiturcertammistionemcertaformaeide¬ποιὸς.Suacuiquetemperationiforma,&contra,cohaeret.Uerumsicunicuiquetemperationisuaquaedamformasubstantialis(deartificialibus&accidentalibusnonlaboramusinpraesentia,)perpetuocohaeret,utalterapositauelablata,alteramquoqueponiuelauferrisitnecessarium.Nullaenimcreatauirtusfacerepotest,utcertomodomista&temperatamateriacareatformasubstantiali,mistioniillicongruente:necmaterialisformaaliquauelfingipotestalibi,quaminpropriasuamateria,subsistere.Hocomnesnouerunteruditi:UeramistioDei&naturaeopuseft,testeGa-leno.soliParacelsiciuidenturnescireGalenuscerte,quemexaltoillitamsuperbe&impudenterdespiciuntexemploaquae&terraeidemnosclaredocuit,adfinemlib.1.deTemperam.hisuerbis.Tομενοὖνὅλαδίὅλωνκεράσαι,ἀδύ¬νατοναἰθρώπω.γῇγὰρὑχρῦφυραθείσα;μὲμίκταιμένὡςἀντῷδέθεις:καὶἀὐτὰκέκρατιπᾶσαπαντιὶπαράθεσιςμὲνἐστιτὸτοιουτονκτὰσμικρὰ,κδουδίὅλῶνκρᾶσις.ἄλλατὸδίὅλωνἄμφὰκεκράσαιθεοῦκαὶφύσεωςἔργόν.Totapertotamiscere,quaeuerademummistioest,hominipossibileessenegatGalenus:&Dei&naturaemunusesseaitPossumusquidemnosconfunderealiqua,utpertotauideaturfactamistiosedappositioduntaxatest,nonueramistio.Quaresiarsueremiscerenonpotest,naturaeuimnonassequitur:necsubstantialesformasdonat.QuaergorationesictemperabuntmetallaParacelsici,utanimaticorporisaptafiantmateria?Nouamsubstantialemformaminducatoportet,quihocpersiceretentat.Sednecquidadiicereueldemereconueniatcognouerunt;nec,sicognouissent,undepeterepossint,intellexerunt:nec,sihocetiamperspexissent,quocalore,quamensura&modo,quoinloco,quamdiu,misceri&concoquiexpediat,compererunt,NondumenimsuameisDeuspotentiamtradiditexercendam.Fur.Uelhocuno71argumentorefellitur,nisifallor,insulsus,neimpiusdicam,Chemicorumconatus:quomerallaignobiliorainaurumargentumuepermutaretentant.Er.Sicest,sediamaliudagimus.Metallaesculentaefficiabartenonposseostensumest.Quodsidaremusillis,artistantamesseexcellentiam,nihilominusconsiterinobiscumcogerentur,omnemeumlaboremstultum&inutilem,imonoxiumfuturum.InutilisessetlaborChemicorum,simaximepossentexmetalliscibosfacere.Primumquiaingentilaboresummaindustria,longotempore,maximissumptib.opusessetadeorumpraeparationem:deinde,quiaabigneconcoptumἐμπόρευμα&mordacemacrimoniamhaudfacilerursusamitterent.Tertio,quianecessatioaliquidmetallicaenaturaeretinerent:cuiusrationedifficiliusmulto,quamcibireliquinobisusitatialterarentur,coquerentur,&assimilarentur:demum,quiaexmaximame-tallorumparte,uixpusillumextrahipossetalimenti:quodipsumquoqueplurimumexcrementialieniinsecontineret.ObiectioParacelsicorum.Rectiusigiturtuncetiamfaceret,quiconsuetisuteretur.Fur.Pulchreistadi-cis,acuere:sedegregiocommentoeluduntParacelsici.Plus,inquiunt,uiriumestinguttaaliquaoleiuelaquae,&c.metallicae,quaminmagnacopiaaliorumciborum.Nonenimfaciledissoluunturmetallorumuiresproptereorumduritiem:sedtantoconstantiusacceptasfacultatesretinent,quantosuntminuscibiscomsuetismollia.Er.Satismeminiquomodopropositumargutentur.Aurumnonpraeseruatacorruptionecorpora.Corruptibilepreseruatur,aiunt,aminuscorruptibili.Aurumcorporehumanominuscorruptioniobnoxiumest.Arcetigiturcorruptionem.Nonreprehendamargumentandiformam:quialogicapraeceptarident.Tantumquaero,quomodoaurumcorruptibilitatemanobisauferat,uelimpediat?uelidfacit,quianosnutrit,&carnesacspiritusaegredissolubilesadeummodumreddit,uelquiacircumstatnosinstaraceti,autreifrigidae&exsiccantis,uelquiainstarsalisredundantemhumiditatemconsumit.Secundumdicinequit,cumtantamhorumremediorumquantitatemnullusunquamuelsumpserituelsumerepossit.Tertiumobeandemcausamaffirmarinequit.Oportetenimmultosalecarnesperfricare,utneputrescant.Etcorporanostranonasolaputredinecorrumpuntur:sedaliispluribusmodisintereunt.Habentetiaminsecausamsuiinteritus,propriumcalorem:quatenusperpetuo&excrementagenerat,&partesaliquasdepascitur.Nonpoteritigiturcorruptioniscausastollereaurum,nisialatnos.Aurumnisinutriatcorruptionemnonretardat.Atsialit,uertiturinremnutritam.Corrumpiturergo,&definitesseaurum,utsitcarohumana.Fortiusergoestcorpusnostrummutans,quamaurummutatum.Quodnutrit,corrumpitur.Etcumassimilandosibialimentumnutriatur,aurumsibiredditsimile.Perditigitursuamstabilitatem,&corruptibilesicfit,sicutnossumus.Corruptibilenonaliturabincorruptibili.Addequodcorruptibileabincorruptibilinutririnonpotest.Contradictoriasunt:aliquidnoncorrumpi,&aliudtamennutrire.Nonenimpotestnutritiofieriabsquealimenticorruptione.Aurumpotabilefactumaurummanetatqueincorruptibileest.Sicquodnonpotestmollescere,nonpotestetiammollecorpusalere:quiasimilefierinequit.Fur.Sedpotabilefactum,mollefactumest.Er.Aurumquiaimmutabileest,etiamfusum&aquaespeciemhabensaurumest:&proindeincoctile.Anmetallaliquatametallinaturamperdiderunt?Aequestultedicunt,cuiusquereitemperamentumassumere.Sisicesset,insanisbene,inaegrismaletemperatumesset.Aequeigiturmorbosainmorbisretineret,quomodosanainsanitateseruaret.Sedsatisostensumest,uelobidmetallaineptamaximeesse,utcorporanostrainstaurentautnutriant,quianimissuntdura&terrea.Instrumentaanimaecurmolliaesseoportuerit.Equideminstrumentaanimaenostraemollia&flexiliaesseoportet:duriorasifierentminimeusibuseiusaptaexsisterent.Perspiciexeopotest,quodpili,ungues,ossa,chartilagines,ligamenta,proptersiccitatem&duritiamexpertiasuntsensus:&aegreadmodumnutriuntur.CerteusumAnimaenonpraebentinstaraliarumpartium:sedadsustentationemaliarumpartium&compactionemtantumferefactasunt.Quodsiexmetallisalimentafabricaripossent,uixpartesaliasnuntrirent,quammododictas.Quarefrustra&stultenihilominustantislaboribus&sumptibuspararentur.Namhaepartesexnaturasuaplerumquesatisdurae&robustaesunt:raroadmodumalimentapostulant,aquibusrobustioresefficiantur.ParacelsiargumentumQuaecorrumpuntur,molliorafiunt.SuspicorsicrationatumsuisseTenebrionemillum,Metalladifficulterdissipantur.Quiergohisnutrientur,iis&sanguis&spiritus&carnes&c.nonfacilepoteruntdissolui.Quarelongaeuosfierioportet.Nisihocautsimilimodoseatquealiosargumentandofefellerit,uixintelligerepossum,quidcummouerit,uthisremediismetallicisuitamintotseculaproduciasseruerit.Fur.Ipsequoquesaepeinhacdisquisitionemefrustradefatigaui:Spiritus&uirescorporisnostrinonaugenturabsquenutritione.necprobabiliusaliquidreperi.Er.Quomodo,sialitersensisset,totiesnobisinculcaretspiritus&facultatescorporisomnesabhisprorsusmiraculoseinstaurari,augeri,conseruari?Haecabsquenutritionefierinullauirtutenaturalipossunt.Generanturenimcontinuespiritusexsanguineincordeelaborato&extenuato.Necaliaeresullaeaptioremeismateriamsuppeditant,quamquaeceleriterinsanguinempurum,tenuem,&spirituosumpermutantur.Atmetalla,quocunquemodoextenuenturinsanguinemtransmutarinequeunt.Quodsitandemmutaripossedaremus,aegerrimetamenmutarentur,sanguinemquemultotumdurioremtumsiccioremefficerent,quamutspirituumgenerationiconueniret.Fur.QuidsihocnegentParacelsici?Er.Promoreidfecerint.Nonpossuntautemnegare:cumsanguinemprodiuersitatealimentorumdiuersumgigni,cum&resipsademonstret,idemqueabundeinsuperioribusprobauerimus,atqueipsiquoqueconcederenolentesetiamcogantur;simodohypothesimuelintsuamseruare.Quanamquerationealiaostendent,uirestaliumessedurabiliores?Sieniminsanguinemuersanaturaesuaeconstantiam&soliditatemamiserunt,nonretinebuntpertinaciusaliissuaspotestates,necdifficiliusaliisquibusquerebusdissipabuntur.Fur.Fortasserespondebuntcorruptioneamittereduritiam.Nam&naturalitercorruptaerespleraequemollioresfieriuidentur.Er.Quecorrumpunturputredineautsimilicorruptione,humidiora&laxiorasaepefiunt.Attamensuaemateriaequalitatesnonexuuntomnino,quamuisnonnihileasmutent.Putrefactaodore,sapore,calore,etdifferunt.Hincfit,quodnecsapor,neccalornecodor,necconsistentiaeademestinputrefactisomnibus:sedtantumintersedifferuntfere,quantumantecorruptionemdifferebant.Decorruptioneloquor,perquamrescorruptanonstatiminelementadissoluitur:sicutcombusta,autperextremamputrefactionemdissoluta.Supraostendimus,cibos,animalium,carnes,(&,quodmirabiliusest,excrementa)suisimbuerequalitatibus,quas,antecorruptionempossidebant:dequaerepluribusintractatudephar.occul.potestatib.disputauimus.Nisicorruptaretinerentqualitatesaliquasmateriaeillarumrerum,exquibuspercorruptionemgeneratasunt,nondifferrentuini,sanguinis,lactislotii,liquorumaliorum,cadauera,utsicuocem,sedeademessetomniumnatura:adeoqueexquolibetquidlibetfieret.Liquoresmetallorumretinentsuasqualitates.Quocircaretinentetiammetallorumliquoreseorundemcontumaciam,qualitatesquemateriales,propterquasuincianostrocalorenonsicpossunt,utinsanguinemacspiritusconuertantur.Aliusitaqueinplumbi,aliusinferri,aliusinauriliquoresapor,consistentia,uis,calor,inest.incunctisautcontumaxquedammetallicasiccitas&pe-regrinitasreperitur,calorinatiuoprorsusaduersaria:quampraeparationetotamnonamittunt,priusquaminelementarursussoluantur.PossuntigiturChemicimetallaemollire,soluere,corrumpere,incineresredigere,purificare,oleumauthumoremexeiselicere:metallicamnaturamabeisauferrenonantepossunt,quaminelementaredegerint.Nam&incaceaccinerib.eorumuismetallicasuperestFur.Inciditnuncaliud.Utrumspiritusmetallici,nostrosspiritusaugeant?Dicuntenimseintenuissimosspiritusuertere,quisubtilitatesubstantiesuaeperomniapenetrent:acspiritusnostroseomodomirificerecreent,Er.Eodemrelaberis.Uelenimhispiritusmetallicimateriaesuaenaturamseruant,uelnonseruant.Siamittereputes,inutilesfueritlaborexmetallistalesspiritusfebricandi.Poteruntenimminoretumlaboretumimpensaexrebusnobisamiciorib.parari.Siretinent,rursusoleum&operamomnemperdidisti:imodeterioraeffecisti.Quipperesille,quaecumcorporenostroconuenientiam&similitudinemhabent,crebraustioneseudestillationeChemicorum,perniciosioressubindefiunt:Mel&uinumcrebradestillationefiuntperniciosa.sicutmel&uinum:queuenenosaefficiistomodeParacelsusdocuit.Faciliusistudeuenirecredes,sicogitabisquamnoxiaresefficiatursanguis,cumnimirumcoquitur.Flauabilisetiamuenenopeiorredditur,quotiesplusiustoacalorenostrotepidoassatur.Quantoigiturexitiosioraillafient,quaegratiam&cognationemnobiscumnullamobtinuerunt?Fur.Quocunquemeuertam,&quicquidcogitemproParacelsicis,frustramecogitareuideo.Seminaquaedamnonesculetafructusproferuntesculentos.Scioseminaquaedaminueniri,quamipsaesculentanonsint,fructustamenproferuntesculentos.Sedhocabsqueuitailla,quenutritionedescribitur,fierinequit.Hancetsiinmetallisinessedaremus,numtamenextraterramtalesfructusederepossent?Ignes.~~n.~~quibussuafereomniacoquuntParacelsici,persenongenerant,sedgenitaperdunt.Opposuitibiomnia,quamuelabipsisobiectamemini,uelpermeipsumexcogitarepotui:nonquidemeoanimo,quasiprobabiliaiudicarem(quedamabsurdaessenonnesciui)sedutresdilucidiusexponeretur.Nonobest,seduehementerprodest,quaedamsaepiusrepetiuisseacdiligentiusinculcasse.Quaediuinhaeserunt,nonfacilepelluntur.~~NamutHippocratesait,ἀναγκηἐστὶπρὸςτὰἰσχυρωςδοκέοντα,τὰπολλὰἰστόριαἐπηγεσθαι,εἰμέλλειτὸνἀκόνταἐκτῆςπρὶνγνῶμῆςμεταστρέψαιτοῖςἑαυτοῦτελόγοιςπείσειν.~~Propterhanccausamteoro,utmeporroetiamferasineptientem.Er.Perge,utlubet.Fur.~~Postquamnonexperientiasolum,quaestultorumquoquemagistradicitur,uerumetiamsolutisrationibus,&,quodmultoampliusest,sacrosanctiuerbiDeiconsentientetestimoniodemonstratumest,metalla(Ratioparest,metallicorum,terrarum,lapidum,deniqueomniumomniuitaegraducarentium,siueexelementisproximeconcretorum)&exhisuiignisextractaolea,liquores,pulueres,&c.~~insanguinem&substantiamhumanorumcorporumpermutarinonposse,consequiuideturalteradisquisitio:Nummetalla,sinonnutriant,deuoraritutopossint?numquaealerenequeunt,absquenoxainsuperdeuorentur?Etenimcumcibisdeglutimusinterdumaliqua,utcerasorumintegrosnucleossuatestaintectos:aquibusraroaliquislaeditur,etsineutiquammutatosrursusegeramus.Er.Dehocposteauidebimus:nuncuidendumerit,quidParacelsusdocuerit(hocest,utrummetallaputaritalere:anphar-macorumduntaxatrationemuolueritobtinere?Fur.DixipauloanteParacelsicosmetalla&exhisconfectosliquores,utmedicamentausurpare.ScioParacelsumhic,utinaliisomnibus,uariuminconstantemquefuisse:ateiussectatoresnonanimaduertieademleuitatelaborare.Paracelsusstatuitmetallaiuuarequatenusnutriunt.Etdemagistroeorumhocaffirmarepossum,eumsicsaepelocutumesse,acsirationenutritionissolumprodessentmetalla.Hacdecausapharmacascribitalimentoresponderedebere:&obeamremopusesse,utpurgentur&sinceraexhibeantur,nequidnocensautcoctioniresistensretineant.Aurum&Tartarumdiaphoretica(scribitinAph.)suntcibi.Item,Remediapriusoportetinuentriculooccidi(idestconcoqui.)idemhoclongauerborumseriecontenditlib.IParamir.Remnullampharmacumesseinprimauitasua:sednecessumesse,utmoriatur&concoquatur.Ueteremenimformamnilprodesse.lib.deTartaro,Solumalimentumtotumcorpusperuadit:coquesolomorbiubiqueinueniuntur.Quoddealimentishicaffirmat,ubiquealiaspharmacorumpropriumesseasseuerat.InmagnaChirurgiahoctincturisadscribitnonsemeltantum.Ineadem,auxilianaturaecognataesseoportere,ait.Item,mercuriumpraeparandum,utcibusfiat.UulnerasecundumParacelsumcuranturpharmacisuulneranutrien-tibus.Artemquoqueuulneracurandiineototamscribitpositam,utMedicusuulnericonueniensofferatalimentum.Ubiexpharmaco,(addit)naturaalimentumattraxit,reliquumsicutexcrementumreiicit.Naminstaraliorumciborumomniuminseexcrementumcontinet.Item,remediaitasuntcomponenda,uthaudalitereamorbusrecipiat,quamfamelicuscibum,&siticulosuspotum:quaeuidelicetprobenutriant,nonuentriculumtantuminfarciant.Item,Balsamusnaturalisidest,quodsanat,egetadhocduplicialimento.Unumexhibentcibus&potus:alterum,remediumuulneriimpositum.EstigiturunguentumseumedicamentumBalsamiconueniensalimentum.Quareinprimishocstuderedebetbonusmedicus,utalimentumaptumeligat.Auropota-bilinutriun-turuisceraParacelso.Deaurosigillatimsicscribit.Sciendumest,uisceraauropotabilisustentariacnutriri:quodomnesmedicipraeparatumhaberedebent.Quisquisenimeocaret,nulliusestpraecii.DeElephantiasiscurationeait.QuilibethomoinseBalsamumcontinet:quoleprosicarent.Aurumigiturpotabilecumestinuentriculo,distribuitsuasuiresindeinreliquumcorpus:undehumiditaspronascitur,quaebalsamumcrescerefacit.Er.Nondissimiliascribuntdiscipuli.Sicenimquidamait:Quodincorporenoncoquitur,pharmacumnonest.Nampost,(nonante,)coctionem,proditexrequalibetsuauirtus.ReicuiusqueuirtusuixiuxtaParacelsicospostcoctionemseseprodit.Aliusquidam:Auruminessentialemuirtutemredegi,quainhumanocorporeinstaraliorumciborumconcoquatur.~~Etquidopusestargumentisauttestimoniis,cumrealianullamagisimponantimprudentibus,quamquodexdissolutoauro,gemmis,aliisquepreciosisrebusuitaeacfacultatumomniumconseruationeminmultasecula,iuuentutisreuocationem,robur,&tantumnonplenamimmortalitatem,promittunt?~~Fur.Paracelsusalicubiaurumpoculentumdamnat.Atquimemini,Paracelsumaurumpoculentumdamnarepotiusquamlaudare.Etenimlib.deResuscitat.aurumiu-betuolatilefacerepriusquampraebeaturdeglutiendum."Sicutdeauro",inquit,"audistis,itanecaliudmetalliarcanumautpharmacumhauriredebetis,nisiuolatilepriussitredditum,atqueinmetallumreduciporrononualeatamplius".Sienimrecipiatnarurampriorem,exduobusalterumsequiexistimat,utuelcolligaturinuentriculo,&cumstercoreeiiciatur:uelinprioremnaturamuersumcumaliamalaplurimainfert,tumuentriculitunicasinauret.Quodquifieriposseputat,isiamMidaeRegisfabulamprouerahistoriameritohabebit.AurumpoculentumParacelsoreduciturinprioremformam.In3.Archid.Aurumpotabileexpresseinaurumreduciposseasserit:eoqueabessentiaquintadistinguiiudicat.Quocircatutodeglutirinonpoterit:autfrustrasaltemdeuorabitur.Ineod.lib.haechabentur."Propemodumincredibileest,exmetallis,praesertimexauro,quin-tamessentiamabsquecrodentibusparaere:cumsinehisuinciaurumnequeat."Etsiuerodicit,corrodentiadeindeiterumseparari,experlentiatamencontrariumdemonstrat:necipsenegareaususest,saepissimesecerniampliusnonposse.Er.Inhacsententiaaliiquoquefuere.ArnaldusUillan.ArnoldiUillanouanisententiae.itidemscribit,Chemicorumaurumnoxiumesse,quiacumcrodentibussitparatum,&auriuirtutesnonseruet.Quidamhocaurumexantimonioparariaiunt:necintersedifferreaurumpotabile,oleumcoagulatum,&sulfurPhilosophorum(seupotiusstultorum)iidemasserunt.Quodsiergouerasunt,queistidicunt,nobiscumsentiunt:sacperfunctiiammunerenostrosumus.Quoniamclareprobauimus,metalla,&quaeexeisparantur,nullomodoalereposse.Fatenturautemhorumpharmacorumlaudatorespraecipui,tutononingeriinuentriculum.Quidergorestatamplius,quamutnecalimentadicamusnecmedicamentasecuraputemus?Neutroigiturmodocommodant.Siergoaliquiseorumususest,inexternis.morbislocumhabent.Paracelsusauriarcanum,magisterium,quintamessentiam&c.Fur.Minimeopusesseputo,utomneslocosadducam,quibusParacelsusauriarcanum,aurumpoculentum,aurumdiaphoreticum,auriquintamessentiam,adcoelosusquelaudibusextollit:&iisuirtutib.ornat,quasreicreataenulliDeusdedit,nedummetallis.adcoelostol¬lit.Itaqueinhacre,utinaliisomnibus,seipsummendaciiarguit.RupescissammendaciiarguitParacelsus.MeminieumRupescissamlib.3.deUitalongahocnominedamnare,quiaprohibueritaurumintracorpussumere.Er.IdemRupescissaunacumLullonihilominusaffirmattumaurumpotabile,tumquintamessentiamnonnutriresolum,uerumetiamsaginare:&nescioquaemirabiliaoperari.Fur.Constatergohicsibi,sicutParacelsus&sequaceseius.Er.PutasneinterParacelsicosinuenirisicinsciosrerumomnium,utulcerataspartescredantalimentumsuctueximposi-tiscataplasmatisattrahere?Eur.Inscientissimumesseoportet,quiuniuersascorporisnostripartesasanguineduntaxatnutririignorat.Quiatamenintereosreperiunturliterarumprorsusignari,nontemerealiquosinuenirinegauero.Dealiismeliussentio:etsinonnullisetiamsputamagistrilingeregloriosumuidetur.Er.Atueronondesuntexillis,quimagnamsibidoctrinamarrogant,quitalesineptiascomprobant:balsamumeorumsuccoalidicentes.Fur.QuidtandemestilleParacelsibalsamus?BalsamusParacelsoquidsit.Er.BalsamuminChirurg.[\m]Multapraetersalemaputredineseruant.iddicitesse,quodaputredinepraeseruatcorporanostra:nempesaleminnobisexsistentem.liberdeUitarerum."Sciendumest,"inquit,"spiritumcuiusquecorporisuitam&balsamumeiusdemesse:hominisautemuitanihilaliudest,quamsidereusbalsamus,coelestis&inuisibilisignis,aerconclusus,tinctussalisspiritus."Huncspirituminpraesentilocoaffirmatprorerumdiuersitateuariumesse:quemin1.deUiribusspirit.unumeundemqueinomnibusmembrisponit:neullainresibiconstet.Sisichabetres,perperamdicit,spiritumsiuebalsamumabspharmacorumsucconutriri&uegetari.Origospiritusestextracorpus.Namlib.eodemcap.2.originemspiritusextrinsecusuenire,noncumcarnibusgenerari,ait."Ideononest,"inquit,"roborandus:sedmembrasolumconfirmaredocet.Quaequantosuntrobustiora.tantoetiamestuegetiorspiritus.ccirconullomododebemusuitaespiritumaliterseruare,roborare.augere,quamutinsuanaturamembraprimaegenerationisconseruemus."Tuncenimseipsumcorroborat.Er.Talisestdoctrinaeiustota,nusquamnonsecumpugnans.Caeterum,balsamumuideturearationemotussalemnominauisse,quiaeocarnesacresaliasimputresseruariuidit.Fur.Quasipraetersalemnihilarceatputredinem.Saltemdictiilliusmeminisset,suibusprosale,neputrescerent,animamfuissedatam.Siergo,quodputredinemarcet,balsamusdicidebet,etiamacetum,aeremfrigidum,ignem,animam,balsaminominedignabimur.Er.Omninouideturbalsamumappellauissenatiuum&propriumcuiusquereicalorem:quinihilaliudest,quamcuiuslibetreipropriumtemperamentum.Certellb.deUulnerinChirurgiascribit,balsamumnaturalemidesse,quoduulnerasanet.Hoccumfaciat,temperamentumpartisuulneratae,omninoperbalsamumintellexitnatiuumpartiumcalorem.Fur.Curnoneodemcumaliismodonominauit?Er.Utnouaretaliquid:apaucisintelligeretur:&rectiusaliisloquiacsentireuideretur.Fur.Omneshascenugassciofirmeipsiusmettestimoniisrefelliposse.Nullaeniminresibiconsentientiascripsit:si,quaediuersislocisdisseruit,obseruentur.~~Interimquaedeadmirandis&planestupendisuiribusauripotabilis,deliquore,essentia,arcano,magisterio,tumauri&argenti,tummargaritarum&coraliorum,electri,antimonii,prodidit,aplerisquenonputanturuana&ementitaesse.~~Er.Praeclarescio,paucosistaexpendere:plurimosnonposseiudicare:seduirtutesillasdiuinasdemirari:aliquosstultitiam&temeritatemistorumridere:nullosfereapertas&pernitiosasadeopollicitationesconfutationedignasexistimare.Paracelsicorumuirtutes.Atquidinterimfit?Emunguntaurumargentumqueabaegris:&ingentemercedeacceptafoedeimpiequeexcruciatosmactant.Necmouenturadpietatemaliquammortehominum:sedadmonitietiampraefractepergunt.Uideueroquampraeclarefactumsuumexcusent.ExcusatioParacelsicorumhomicidiorum.Dicuntomninomoriturosexeomorboaliasfuisse:acmedicamentorumsuorumbeneficio,quaesoloscurabilessanent,tormentalongioraeffugisse.Fur.Quibusargumentispersuadenthominib.pharmacaillatantaefficacitateuirescollapsasinstaurare?Quodenimpernutritionemidnonfiat,satisiamperspexi.Er.Nullis:solaasseueratione&pollicitationeimprudentes&credulosdementant:Paracelsiciexactioneauripurissimistultosdecipiunt.Et,(quodmirabilemaximeest,)solaauripraestantissimi&purissimiexactionefidemfaciunt:dumeosibiopusesseaffirmantadcoelestiumpharmacorumpraeparationem.Maximaenimparsdiuitumputat,aurum,argentum,gemmas,quiamagnoestimantur,etiammagnasinsanan¬-douireshabere.Atipsihisacceptis,pulueremMercurii,autuilissimipretiipestiferumliquoremreddunt.Fur.Quidsifortasseroborariuiresputentaliaratione,quamnutritione?Er.AtignorantParacelsici,qualeroburcorporibusnostrisconueniat.Uiriumroburnonestsituminduritia.Nonenimduritiaferriautaliorummetallorumiudicandaestfirmitashumanorumcorporum:sedmediocritateilla,quaidoneasuntadobeundasanimaefunctiones,quarumcausafactasunt.Annonmanifestumest,hominumoptimeualentiumcorporamolliaesse?&aegrotantiumplurimorumdura&contenta?Totoergocoelofalluntur,cumobeamcausammetallicapharmacamaximeconferrecensent,quiadura&solidasunt.Quantoenimduriorafiunt,tantoineptioraadomnianaturaliamuneraefficiuntur:sicutanteprobauimus.Certequantumsenescimus,tantumaugeturduritia:seduiribusexhacrelucrinihil,damniplurimumaccedit.Uiribusigiturpollet,nonquidurashabetcarnes,exempligratia,sedquiusibusanimaeaptasnactusest.Inquibusconsistatuiriumrobur.Consistitporrouiriumessentiainiustatemperatione&copiapartiumsolidarum&spirituum:acinstrumentorumaptaconcinnaquefiguratione.Quihorumuitiatollit,uiresinstaurat&auget,maximeueuero,quiconuenientealimentopartiumsubstantiamsimulcumtemperamentosouet,conseruat,auget:nonquiduritieminducit.Caeterummetallanecspiritusnecpartesaliascorporisnostrinutrireposse,clarefirmeque,utopinor,ostendimus.Quarefabulaesunt&putidasomnia,quaedetaliuiriumconfirmationefabulanturParacelsici.Utinamuerosolasbursassuasreplerentistaratione:&nonsaeuamsimulcarnificinamexercerent.Fur.Nullaergoaliarationeuiresconfirmaripossunt,quamnutritione?Quotmellisuirosconfirmentur.Er.Nullacumproprieloquimur.Namexmetallisparataremedia,quecutemdensandocogunt,nediffluantacdissipenturspiritus,nullaforteinuenies.Adstringentibusexternispotiusidconsequimur,quamintroassumptis:cumpraesertimuirtuteigniumpraeparatacalefaciendo&siccandoplusdissipent,quamadstringendoseruent:~~.~~Ratioeademestillorum,quaecogendoparteslaxatascontrahunt.Namextalibusuixullumreperiturustionisseuacrimonieexpers.Fur.ParacelsidiscipulicummagistroMartisseuferricrocumualideexsiccare&adstringereaffirmant:dissiparenonconcedunt.Er.Quaergorationedicunt,eumaquamhydropicorumconsumere?Sedesto,siccetadstringatquestrenue.Anobidnondissipabit?Quammultasunt,quaeutrumquepraestant?Certeexpraeparationeacrimoniamnancisciturcorpusadeodurumuehementibusignibusexercitatumacmutatum.Annonpraestatfamiliaribus&anaturaalimentorumminusalienisuisceraadstringere&exsiccare?Egosaneinascitelaborantibusaliquotiesexpertussumuinum,inquochalybsignitussaepiusexstinctusfuisset,strenueaquasexpurgare:quicquiddesuocroconugenturillimiseri.QuipraeparandirationemaParacelsotraditamattenteexaminareuolet,facilequantauipolleatdiscutiendiperspiciet.Quareporrotemperiemcorrigendouiresinstaurant,naturaegrataamicaqueessedebent:metallicauerononinimicatantumsunt,uerumetiamuehementercalidauniuersa.Quareinsolisfrigidisaffectibusconducibiliafuethom.Erastusrint.Atinhisetiampraestatusitatis,&succialimentariialiquidcontinentibusuti,quammetallicis.Summatimdicamomnia:&quidemGaleniuerbis.Quiuult,inquit,roburacfirmitatemcorporibuscomparare,ὀυχὶδεῖσκοπὸν,ὅθενσκληροντὸσῶμαἐσται:ἀλλʼὅθεναἱδυνάμεῖςτῶνμερῶνπαραυξηθήσονται,καὶτὰμέρὴἀνεμποδίστωςτὰςἰδίαςχρείαςπαρέξεται.Fur.Siergonequenutriunt,nequeroborant,nequetemperiemcommodecorriguntistaremedia,uiresnontamerigunt.quamprosternunt.Quocircaexplicatafereiamest,totadehispharmacistractatio.TurpesaliquotPara-celsicontradictiones.QuippeParacelsuslib:deGradibusconstanteraffirmat,pharmacaomniamorbosroborandosicpellere,acsiquishostemmanibuspropellereniteretur.Additdeinde,roborantiaomniatemperataesse.Etpraeterquintasessentiastemperatumnihilexstare.Auriliquor,tinctura,magisteriumarcanum,nonroborat.Exquocertesequitur,extraquintasillasessentiasnihilroborare.Frustraigiturarcana,magisteria,tincturas,aurumpoculentum,&aliailliusmodiexcogitatasunt.Differuntenimaquintaessentia:sicutinArchid.uiderelicet.Deindesiquintaererumessentiaeitadifferunt,utresipsaediscrepant,quodinArchid.itidemasseuerat,quipoteruntesseomnestemperatae?Paranturexcalidissimis,siccissimis,frigidissimis,&c.rebus.Sidifferreneget,perindeerit,exquacunquereparetur.Quidigituropustottantisquesumptibus&sudoribusexauroelicere,siexuilissimisrebusnullosumptuaclabore,temporelongissimebreuioreparariaequebonatemperataquepotest?Quintaeessentiaenonsunttemperatae.Quodeniqueiudicedecretumfuit,autdecernioportet,quintasParacelsicorumessentiastemperatasesse?Sensuscontrariumpronunciabit.Ratiofalsumesseaffirmabit.Quidigitur?Annonrectiuscensebimus,Paracelsummentiri,quamrationematquesensusnostrosfalli?Quanquamnontammentiturlib.deGrad.quamuerumdicit.inArchid.&alibi:quibuslocissemetipsummendaciiconuicit.Er.Optimeargumentaris:necalio,quamteipso,opushabesDoctoreincaeteris.HucusqueParaparacelsiphantasiamipsiusmetuerbisatqueargumentisconfutari.Quihocgenereargumentandidelectantur,pluribus&apertissimiscontradictionibusrefellerepoterunt:simodoeosnonpigetscriptamonstrosihominisinterseconferre.Exemplicausahocadferam.Audacterasseueratfrequenter,uirtutem&efficacitatempharmacorumpositamesseinquintaessentiaseuuitaespiritu.Sicergocolligo,ubiessentiaquintanonest,ibiuirtusnulla.Ubiuitanonest,necquintaessentia.Ergoubiuitanullaest,necuirtusaliquaest.Haecex3.Archid.&aliislocisplurimisprobaremeiusesse,siputaremabaliquonegariposse.Pergoigitur.Uirtusmedicinalisconsistitinsolauita.InmetallorumcalcenullaestuitaErgonecuirtusaliqua.Quintaessentiafitexrebuscorruptis.Quoduerometallorumessentiamdestruioporteat,ipsiusetiamauri,priusquamextrahipossitquintaessentia,abeopassimdocetur.Quippeincalcemredigioportet.Athocesteisuitamadimere:utinlib.deMortescribit.Quareinutilisestomnisistelabor:&tantundemhabebitherbaquaelibetuirium:quantummetalla:necmetallometallumessentiampostserelinquetmeliorem.Fur.Inlib.deResuscit.Calxduplex.duplicemcalcemuelcineremponit.Alterreuocariadmetallumpotest,alternonpotest.Hicuolatilisest,acplussiccitatis,minuspinguedinishabet:illepluspinguedinisacminussiccitatisretinet:cuiusgratiafluxilisefficirursuspotest.Er.Incassumhaecobiicis.Nullummetallumhauriendumpriusquamuolatilesitfactum.Ipseenimpaulopostpraecipit,neintracorpusullumarcanumautmetallumsumamus,quodnonuolatilepotiussitfactum:&omnemhabilitatem,consistentiam&naturammetallirecipiendiamiserit.Sequiturergoinpharmacis;quaesecundumeiusdoctrinambibipossunt,nullamesseuirtutemmetalli:cumexcadauereconfectasint.Sedistaobiterdictasunto.Dixiunumquemuisinfinitistalibusargumentisomniaeiusplacitaconfutareposse.ParacelsusqualisfueritScriptor.Nullusenimexstatabhominummemoriascriptor,quiinomnibusitamanifestesibicontradicat,sequeipsumclariusrefutet.Quodcertissimumdocumentumessepotest,euminscientissimum&prorsusturbatissimihominemingeniifuisse,quinonnisiebrius,autfuroreDaemoniacopercitussuascripserit:acproindequidconsentaneumautdissentaneumesseuiderenonpotuerit.Tollerabileesterrare.Nullusenimhomoexsistit,quinonplurimaignorauerit,quiqueinillisetiam,quorumsescientiampossidereiudicaret,nonsaepissimefalsussit.Athypothesibuspropriiscontradicere,iduerodefendiexcusariuenullopactopoterit.Fur.Ergoremipsamconsideremus,utquidineaueriautfalsiinsit,planiusuideamus.Metalliususestinexternisduntaxataffectibus.Er.Extracontrouersiampositumarbitror,medicamentaexmetallis&metallicisconfecta,nontantumutilissimainulcerum&externorumaffectuumcurationibus,sedpropenecessariaexsistere.Incausahocest,quodproptersubstantiaedensitatemualidasuiresobtinent:sinequibussaepeexternaeaffectionesuincinonpossunt.Tutioreorumusushicest,quia&nonfacileadprofundumcorporispertotinteriectaspartespenetrant,&auferreeaproarbitratunostropossumus.Cumetiamnoxamintulerunt,faciliuscorrigiturhicerror,quamquilatentibuspartibusaccidit.Iamdeinternissolummodousibusagerepropositumhabemus.Deprincipioconstitutumnobisest,omniailla,quaeassumimus,uelalimentiuelmedicamentinaturamhabere,uelutriusqueuiresobtinere.Demonstratumueroest,metallica,&metalla,quibushodieParacelsicitanquamaseinuentis&introductisremediistantaslaudesadscribunt,nullomodocorporisnostripartesautspiritusalere.Exquoconsequitur,necintersinceraalimentacenseri,necinmedicatorumciborumnumerohaberidebere.Metallicapharmacasuntsinceramedicamina.Inmedicamentorumigitursincerorumordinecontinentur.Medicamentumporrodiximusesse,quicquidcorpusnostrumpotestpropriauirtutesuamutare:licetipsumnullasubstantiaesuaepartemutationemanobisinstaralimentorum(nihilenimuetatquaedaminnobiscalefieri,attenuari,dissolui,actandemdissipari)patiatur.Hancenimsincerimedicamentinaturamesseindicauimus.Sireperiunturresaliquae,quenequecommodant,nequeincommodantsensibiliter;Uinacea&cerasorumtestaenecalterantnecalteranturingesta.cuiusgenerissuntuinacea&cerasorumtestaceaseulignosagranasimulcumcarneautsuccodeglutita,hasnosinpraesentiatantuminutilesessemonebimus:intermedicamenta,cumnecalterent,necalterenturmanifeste,nonnumerabimus.Pharmacasinceraquaesint.Ergomedicamentumsincerum(φάρμακον)graeceilludproprieuocatur,quodcumbenigniseualimentariisuccinihilinsehabeat,corpustamenalteratacimmutat.Auxiliumquid.Hocsiiuuet,βοήθημά,idest,auxilium,nominatur:siledat,δηλητήριον,καὶκακοῦργονaGraecis,maleficumuenenum,&medicamentumprauumseunoxiumanostrisdicitur.Uenenumquid.Quanquamueneninomen(Apudueteresetiaminbonampartemaccipiebatur)nuncnonquodlibetpharmacumnoslaedenssignificet:sedexitiosum&mortiferumduntaxatitaappellatur.Suntenimexpharmacisquaedamtotisnaturisnobisadeoaduersa,utuixunquamsinecertipericulimetuexhiberipossint,quaemalefica&uenena&deleterianuncupamus:Pharmacamaleficaquaesunt.interquaetamenaliaaliisnocentioraesse,scireacmeminisseoportet.Reliquacopia&quantitatesolumperniciosafiunt.Totissubstantiismaleficanuncdicimus,quaetemperamentisuiproprietateinimicanobisexsistunt:uterodentiauesicam,aliasquepartesexulcerantia,ualidepurgantia,putrefacientia,ineffabiliqualitatecorautcerebrumoffendentia,&c.Etsienimhaecomniasimulquoquecalefaciunt,frigefaciunt,&c.nontamenhissolis&nudisqualitatibustaliaperagunt.Quaesitintercaliditatemsimplicem&putrefacientemauterodentemdifferentia.Plurimumenimdiffertsimplexcalefactioapurgante,putrefaciente,acerodentecalefactione.Quoniamsimplexcaliditasnonerodit,nisisummasitatmediocrisetiaminerodentibus&septicisidefficit.Simplicicaliditate,idest,solaqualitateintemperamentoreliquassuperante,nosalteratpiper,(exempligratia)utcuiussubstantiatotanosnutrirepossit.Atillanonsimplicicaliditatecaeterasexcedente,sedmistaquadamqualitatemododictaperagunt.Quoddepipereexemplicausadiximus,dealiisintelligidebet,quaeinstarpiperisalerenonpossunt:cuiusgenerissuntlignumGuaiacum,ossausta,coralii,aclapidumquorundampulueres,aquafrigida,resalieplurimae.Fur.Ergonepurgantiaeximisexordinequantitatelaedentium?Certumest,nosabeisplurimumiuuari,cumnonultraiustammensuramexhibentur.Purgantiummodiplureseorumquedifferentiae.Er.Iamrespondi,sianimaduerterelibet.Purgantiumnonunusestmodus.Quaedambenigniutilisquesuccialiquidparticiparunt:quaedamprorsuscarent.Ethaecquidemsincera&purasuntmedicamenta.Illaadgenusmediumpertinent:atqueinduasrursusspeciesdiuiduntur.Namaliquanotisqualitatibusexcretionesmouent:quaecunquescilicetuelacrimoniauirtutemexpultricemirritant,uellentoresubstantiaeintestinalubricant,ueladstrictione,quaeinsubiectispartibuscomprehensasunt,exprimunt.Aliatotiustemperamentiuiribus,seuignotauirtutealuuumsollicitant.Interhaec,&illaalia,queomnisprobisucciexpertiasunt,euidensreperiturdiscrimen.Nambonialiquidcontinentiainsanguinempermutantur,quotiespurgationefrustrantur:idest,quotiespartesuipurgandipraeditaediscutiuntur,authebetantur.Illasiuepurgent,siuenonpurgent,corporiincommodant:siineoremaneant.Quareplurimuminterpurgatoria,quaeoccultauiuelsolauelcumbonoaliquosuccoiunctapurgant,&aliapharmaca,quaecunquesolaquantitateoffendunt,interest.Etenimsiinquantitateminoresumantur,quamquapurgarepossunt,&obidincorporesubsistant,necessariumest,utprouiribuscorporimolestiampariant.Etalteraquidemtantumnocent,alterapusillumetiamprosunt.Fur.Hocintellexiquidem:atilludnondumperspicio,quorsumiamdictammedicaminumdifferentiaminstitueris.Pharmac.sincerorumdistinctio.Pharmacorumnihilalimentariisucciinsecomprehendentiumaliadicismaleficauelnoxiaesse,quantulacunquehaustafuerintcopiauelquantitate:illascilicetquaetotasubstantianosimmutant:alianonsempernocere,sedtuncsolum,quandomaiorecopiadeglutiuntur.Egoueronehocquidempercipio,quaenammedicamentasolaquantitatecorpusagitent,nonetiamsubstantiis.Deproprieappellatismedicamentisloquor.Namquaesuccibonialiquidcontinent,eaquomodoalterentexemplopiperisedoctussicsatisintelligo.Adde,quodetiamaliaillanonsempernocent.Etenimnonquantauisportioignislaedit,utGalenustestificatur.Experientiaquoquedocetigneumcaloremmodicumuehementerinterdumcommodare.Ideminmistislocumhabet.Annonenim&cantharides,&opium,(utpurgantiasilentiopreteream)utiliternonnunquamdeuorantur?Er.Distinctioniscausamposteaintelliges.Quaeexpharmacissinceris,quantitatesolalaedant.Medicamentasolaquantitatemolestantia,tametsisubstantiaeorumnihilhabeatconuenientissucci,eauoco,quaesiccitate&humiditatesolumalterant.Haequalitatesadmodumsuntignauae,necseinstarcaliditatis&frigiditatisaduicinacorporaextendunt.Quippesiccaresiuxtahumidamposita,nonsiccat,nisiparssubstantiaeeiuscumhumidamisceatur.Itanecabhumidasiccaresmadescit,nisihumidaesubstantiaminserecipiat.Atcalida,utignis,calefacituicinacorpora,nullasuipartetransmigrans,sedcaliditateminipsissimilem,quantumpotest,ingenerans.Igitursicca&terreasolummodo,necullainsigniqualitatealiapraedita,proptersiccitatemconcoquinequeunt:atqualitatesuadebilinonadmodumalterandofatigant,sedabhumorecombibitoperfusanihilporroagunt,quantisperexsiccatarursusnonfuerint:utinlutoaquapermistoperspicuepatet.Unicornisuocatipuluissinecausatantiaestimatur.Talessuntcornuceruiustum,coralii,ossausta,ebur,unicornupuluis(quemtotaignorauituetustas,&sineomniratione&causatantifaciuntomnesfere)&aliaplura.Quaeistomodosiccantadaluntsimul,infiniteampliusaliquandoabsunt.Namcorporissubstantiamtaliaexsiccant:cumillatantumexternamhumiditatemcombibant.Sic&cumnotabilicaloreautfrigoreiunctalederemultumsolent.Huiusordinishumidumcorpusmistuminpraesentianullumoccurrit:exsimplicibusaquatalisfuerit.Quanquammagishecmadefaciatproptertenuemfluxamquenaturam,quaseinsinuarequaquauersuminomniasolet,quamterraarefaciat.Sincerapharmacainterdumhaustaprosunt.Quoddealiispharmacis,quaetotasubstantiacalefaciendo,frigefaciendo,exedendo;putrefaciendo,purgandocorpusfrangunt,obiiciebas,neutiquamnobisaduersatur.Nonenimnegotaliautiliteraliquandoofferri&sumi,sedhanceorumnaturamessedico,utnoceant:licetinminimaquantitatesumantur.Hacdecausatalibusnonutimurnunquam,sedrarousurpamus:atqueidnonsinepraecedenteomniumcircumstantiarumdiligenteexaminatione.Nisienimpluscommodi,quamnoxaeexeorumususecuturumcertisims,libenterabstinemus:atqueilliscontentisumus,quaetardiusfortasse,&securiustameniuuant.Quis,orote,uelitsciensacprudensuelscintillamignisdeuorareproptercalefactionem?Omnescertepipere,zingibere,uino,&similibusfrigiditatempartiuminternarumpelleremalunt,quamigne,autaequepericulosecalefacientibus.Cantharidibusigiturutimur,nonsinemetuquamrarissime.Nectamsumustemerarieaudaces,utcumParacelsicisopiumfacileedendum,bibendumueofferamus:proptereaquodipsumperaccidenssolumcertisincasibusconferrenouimus.Quisnonlibenterabstinetapurgantibus,sicarereillispossit?Haudtemeremedicumreperias,quiuehementerpurgantianonlibenterdeuitet.Quoddeigneadfers,similenonest:nisiipsamignissubstantiamingeriputes.Sedadhocresponsumest.Aliasconducitquibusdamcalefieriabigniscaliditatesimplici.Fur.Iamnuncincipiouidere,curtamacuratemedicamentadistinxeris.Er.Intelligesmagisexsequentibus.Accuratapharmacorumdistinctionecessariaest.Dicoenimtibiaperte:nunquamteueritatemhuiusreipenitusperspecturum,nisiexactediscrimencognoueris,inquememoriafideliterconseruaueris.Fur.Curuerononaequepromtetalibusutimur,cumrespostulat,acpurgantibus,quotiespurgationeestopus?Cursaepiuspurgantibusquamaliissincerispharmacisutamur.Er.Nonunacausaest.1.Primaest,quodususdocuit,talia,siiustaquantitatesumantur,incorporenonmanere:seduelperaluum,uelperurinas,uelperalialocauacuari:peruenasincorpusreliquumnondistribui.Sienimhocfieret,parumbeneconsulereturaegrotantibus.2.Alteraest,quodsictemperanturaliarumrerumpermistione,utminusnocerepossint.Etquaesictemperarinequeunt,eatanquamuenenaprudentesfugiunt.Hancobrempleriqueomnesmaluntmitioribus,quamsaeuisillisuti.3.Tertiaest,quodaliterpurgationeeducendihumoresuacuarinonpossunt.Sipossentmodosecurioreeduci,nullusputo,uelletstrenuepurgantiaconsulere.Idemhocinaliisaffectibusseruatur.Namsitamcertiessemus,naturamsicciecturamesseuenenaquelibet,quomodopurgantiaexpellit,nondubitaremus,quotiesresflagitaretetiamuenenapropinare:utParacelsicisolent.4.Deindenonpossuntitasemperalia,praesertimuerometallica,temperari,sicutpurgantiumuimhebetariuidemus.Etenimpurgantiumuisignibussoluitur,metallicorummagisacuitur.5.Postremo,quaealiisremediis,quammaleficis,tollinequeunt,prudentesomnesproinsanabilibushabent:acmaluntsiclaborantemuimorbisoliusinterire,quamcontrapraeceptumDeiuiolentiapharmacorummortemeimaturare.Possuntautemsanabilesomnesaffectusuisceruminteriorumaprudentibusmediciscuraripharmacisnaturaenostraenonomninocontrariis.Quisergononhispotius,quamillisinmorbisinternisutatur?Praeceptumenimhocuetustiorummedicorumperpetuooculis&animisnostrisobuersaredebet,ut,siprodessenequeamus,nonobsimus:quodsacrosanctaequoqueliteraemandant.Fur.Pergerenuncpermetibilicet.Er.Medicamentorum,quaefamiliarissucciinsenihilhabent,duogeneraessediximus.Priusest,quodeffectricibuspotestatibus,caliditateacfrigiditate,(nonsimplicibusillisqualitatibus,sedatotasubiectaesubstantiaetemperationeortis)corporafatigatacfrangit.Alterumest,quodsiccitate&humiditatesolummodoalterat.Abhispericulumgrandenullumimpendere,nisimagnanimiscopiacorumincorporecolligatur,ostensumest.Speciespharmacorumeffectriciummultaespecies.Inprioregenerecomprehendunturmultaespecies,scilicetexulcerantia,putrefacientia,stuporeminducentia,purgantia,uenenataqualitatecor,cerebrum,autpartesaliasoffendentia:&huiusfarinaealia.Demonstrauimusinsupercertisfirmisqueargumentis,metallicaremediapuratantumessepharmaca:alimentariisuccinihilinsecontinere.Exquibusinsolubiliconnexioneefficitur,medicamentaexmetallis&cognatisrebuspraeparata,inalterutrapraedictorumpharmacorumclassestatuioportere.Fur.NihilhorumpotestnegariEr.Pleraqueexmetalliparatapharmacainclasseeffectriciumpositasunt.Sciendumergonuncest,exmetallicisistisperpaucabibendaofferriaegris,quaesiccandiuirtutemduntaxatnactasunt.Exceptispulueribuscoraliorum,margaritarum,lapidumquorundam,aclignorum,nullamihiiaminmentemueniunt.Etenimustismetallisatqueitalotis,utmaximampartemexuerintacrimoniae,inexternissolumaffectibusutimur.Quaeinliquoresueloleauertuntur,utnimirumbibiqueant,nonsiceluisolent,autetiampossunt.QuareinhacsecundaspeciepaucaadmodumsuntParacelsiciscelebrata.Sipossentarcana,tincturae,quintaeessentiae,olea,liquores,&c.~~exmetallisoperaChemiaepraeparataabomniuenenositateinsita,&acrimoniaaliisqueuiribus,quasinpraeparationetumabignetumabadmistisrebusadeptasunt,integreacuereabsolui(quodParacelsiciaffirmantquidemuerbis,atargumentis,rebus,acfactisnegant.~~)cogeremuromniauelinhocgenerecollocare,uelinterillanumerare,quaenecmutantnos,necmutanturanobis,saltem,puto,siccitatemtumuatiuam,tumexpraeparationeacquisitamadiminonposseconfitebuntur.Quarehucomniareferrenosoporteret:cumnilaliud,quamsiccarepossent.Periissentigituroleum&opera.Uerumenimlongenobilioribuseatitulisornant,acmultomaioribusuiribuspraeditaesserecteaffirmant.Quippeefficacissimeabeiscorpora,quaeattingunt,immutare;unacumsensibusresacratiodemonstrant.InprimoigiturgenerepleraquecollocabimusChemicamedicamenta:nisialitertibiuidetur.Curuehementermordeantacerodantpharmacaexmetallisconcinnata.Cumenimexdurisadeocorporibusoperauehementissimorumigniumconficiantur,fierinullopactopotest,quinuehementeracria&erodentiareddanturomnia:Sicinerespalearum,straminum,herbarum,lignorumuariorum,acres&crodentesfiunt,quiddedurissimisilliscorporibusquaenaturaliterignispartesplurimasinsubstantiasuamistasobtinent,statuerealiudpossumus?Accedithuc,quodpleraquesineacribus&erodentibusmedicaminibussolui,atqueincalcemuertinequeunt.Utenimexmetallisarcana,quintasessentias,magisteria&c.parent,destruereeorumnaturamcoguntur,testeParacelso.Destructiometallorumineapraeparatione.DestruereautemsolentmagnaexparteperuocatamaChemiciscalcinationem,uelreuerberationem,uelcementationem,uelsublimationem:quibusmodisomnibusinquendamuelutcineremcalcemuerediguntur.Adiiciuntmodosales,aliassulfur,sepiusaquasfortes,nonnunquamMercurium,prorsusdiabolicapharmaca.Fur.Atrursusdeindeseparantacriailla.Er.Utinamueroitaesset.Anerodentia,quibusexmetallisparanturpharmaca,separariiterumpossint?Plurimumcerteuereorutsepararipossint,quaetantauiignismistasunt:quod&gustusdocet,&operatioeorumprobat,&confessioChemicorumostendit.Fur.MeminiRupescissam,Arnoldum,alios,hancobcausampotissimumaurumpotabilerepudiare.RupescissaetArnoldusdamnantaurumpoculentum.Er.Cogitet,quisquisrationeutiturintegra,quantamacrimoniamnecessariocontrahantcorporaistadura,solida,terrea:quaesummaignisuinonpriusincineresuertuntur,quamomnesfereaereasaqueasquepartes,quibusuelutglutinoquodamcohaerebantprius,amiserint.Sedquidestargumetisopus,cumderebussensuperceptibilib.quaeritur?Gustet,quinoncredit:nenosinreseria,exquasalusmultorumhominumpendet,ludereuoluisseputet.Fur.Gustauiplurima:&quaedamabignesaepiuselaborata,sinemanifestaacrimoniadulciadeprehendi.Er.impossibileest,nonigneaprorsuseffici;quaehacrationeapparantur.Gustusacrimoniaminquibusdamnonpercipit.Quodnonsempergustatuqualitasigneasentitur,tenuitasfacit.Pertranseuntenimtaliaperlaxiorespartes,&insolidioribustantumhaerent(instarfulminis,quodloculoillaesoargentumliquat)idquodnimismultimagnomalosuoexpertisunt.Curadeouiolenterpurgatuitrumantimonii?Fur.Propternaturam&facultatempurgatoriam,quamsortitumest.Er.Atminuspurgatdrachmaintegracrudi,quamtriauelquatuorgranacalcinati.Hocigiturquaerebam,curuitrumuehementiuscorpusexagitetcrudo?Fur.Quidaliudhicpotestdici,quamobideuenire,quodabignemaioremacrimoniamacquisiuit,quafacultatemexpultricemualidiusirritat.Er.Atgustatuseamnonfacilepercipit.Latetenimutἐμπύ¬ρευμαincineribus,donecinactumducaturauentriculicalore.Similiautemdictaantearationeintenuissimispharmacisnonsempergustuacrimoniapertur.Includitotalesliquoresinuasestanneo,aeneo,plumbeo,&c.&moxuidebisquantauierodantresistentiacorpora.NonpotuithocaliquandodissimulareParacelsus(saepenamqueabipsareinaturacoactusimprudensuerialiquiddicit)5.Archid.ubidegemmarummagisterioseupotabilibiusgemmisloquitur."Netimeas,"inquit,"exhibere:quiaacreest,acnaturaecalcisparticeps.Namacrimoniasuatantumagitinresistentia."HaudmaleistadixitParacelsus.Noxiametallicorumpharmacorum.Quoniamextenuataillapharmaca,subtilitate&acrimoniaceleriterquidempenetrant,sedpartessolidioresualidenimiscalefaciendoexsiccandoquedebilitant:sanguinemuelextenuandoserosumreddunt,uelcalore&siccitateadurendobiliosum,autmelancholicumefficiunt:spirituseisdemhisqualitatibus,agitationequenimiadisperdunt:inomnibusoccultammalignitatemrelinquunt,quaelatenterinsitumcaloremeneruat,corrumpit,exedit,strangulat.PropterhanccausamBasileaeintraannispaciumomnesperierunt,quipharmacaParacelsihaurirenonsuntueriti:licetinpraesentiapraeclarecontulisseputarentur.Cursubli-matumpraecipitatonocentius?Paracelsicicensentnullamobcausamaliamsublimatumpraecipitatonocentiusesse,quamquodsubtiliusexsistat,&adcorpromptiuspenetret.Fur.EademillatotidempropeuerbisinChirurgiaParacelsimelegerenuncprimumrecordor."Cumaberodentibuspharmacis,"inquit,"naturainrabiemactaest,morbussuoprincipiomultoeuaditdeterior:quiincorpussubiens,uenascompagemquecorporistotaminficiens&succendens,ibidemtemporealquoabdituslatet,donectandemexinfectioneillacontagiosusiterummorbusadinferendamnecemsatisefficaxerumpat.Sensiliasensibusiudicanda."Er.Nonopushabemusprobationibus,cumdesensilibusdisputatur.Horumenimiudiciostandumperindetuncest,atquecumdeintelligibilibusquaeriturrationummomentisresdiiudicandaesunt.Lib.deProiect.sicscribitnouaemedicinaemagister,iureiurandosententiamsuamastruens."Persummamueritatem,"inquit,"tibiaffirmo,sublimius(seusirmius)fundamentummedicinaeinuentumnonesseeo,quodinelectroabsconditumlatet:noninficiorinteriminaliisquoquemineralibusmagnasinesseuirtutes:quodinaliismeislibrissumtestatus.Uerumnonmaioretantumlaborecomparatur,uerumetiamimperitieisfaciliusabutuntur:&hacrationeplusnocent,quamiuuent.Quamobremneutiquamlaudabileest,quodChemicimedicationibusseingerunt:cumartisignarisint."Etpaulopost."Inelectrotantaestuirtus,uteapraestantior&maiorintotomundononpossitinueniri:quamGalenicuscircumforaneusmedicinamuenenatamsuperbestultequenominabit.Quanquamnoneaminficiasinpraeparationeuenenuminesse.Atposteamuenenumesseprobarinonpotest:tametsiBubaliquidamintelligerenonualeant.Sediterumfateor,hancmedicinamnoninpraeparationesolumsedetiamposteamuenenatamesse:&quidemmagisquamantea:seditatamenutuenenumhoccomparatumcogiteturadquaerendumsibisimilessuccos,&adinuestigandumatquepellendummorboshecticas&incurabiles."Inhisuerbissiquidinestueri,negaresupradictaParacelsicinonaudebunt.Sinihilest,quamfidemmerentur,quaesineiureiurandoaffirmauit?Summahaecest:~~necsensus,necratio,necexperientia&usus,necChemicorumperitiorumconfessio,aliuddocent,quammetallicahecremediasolidiora,queuirtuteuehementiumigniumcuduntur,ualdeacria&erodentiaexsistere,tumpropterἐμπόρευμαimpressummateriaesolidae,tumproprerrerumaliarumacrium&erodentium,sinequibuspararinonpossunt,permistionem.~~Fur.Magnaattentioneauscultaui,&tacitusapudmeexaminaui:necquidobiiciamreperio.Quippecertumest,metalla&metallicanecpuraessealimenta,necmista,sedsinceramedicamenta.Nequeenimincorporenostroinstaruinaceorumociosalatent,sedipsumprouiribussuisimmutant.Quocircaueladprimum,ueladsecundumgenusreferrecogimur.Margaritarumliquor,&coraliorumtincturainquoordine.Insecundocenserinonpossunt,quaecunquemultaignisuirtuteparatasunt.Margaritarumliquor,itemquecoraliorumpuluis,autetiam,utilliuocant,tinctura,siabsquecorrodentibusextractasit,fortasseinhocordinecollocentur:nisisimargaritisalimentialiquidinessearbitremur:Coralii,licetuixerint,proptersiccitatem&duritiamnonmagisnosnutrirepossunt,puto,quamossa,&ligamentaduriora.Quaepraeterhaecexstantpharmacapropterexplicatascausassubprimogenerecomprehenduntur.Inquo(etsialiaaliissuntpertiosiora)quecontinentur,maleficecuiusdamqualitatisnonsuntexpertia.Quarenontemereuidenturofferenda:nisicumuelextremanecessitasflagitat,uelalianullaadmanumsunt,quibustutiusprofligaripraesensmorbuspossit.Haec,opinor,summaestratiocinationistuae.Er.Itaest.Fur.Duoexhisnecessarioconsequiuideo.Impassibileestmetallicapharmacauireshabere,quaseisParacels.~~Alterumest,falsissimum,imoimpossibileesse,utexmetallisfabricatamedicaminauiresillasnobilesobtinue-rint,spiritusinstaurandi,uirescollapsasreuocandi,augendi,confirmandi,uitamproducendi,&quaepraetereaeisattribuunt.~~tribuunt.Cumeniminpharmacorumcensuatqueordinenullanutriant,istaautempernutritionemfierioporteat,fabulasesseconstat.Deindeilludetiamsequitur,pharmacahaec,quaeaChemicisadulteratoribusmutuatusestParacelsus,nequaquammitissimaesseinsuogenere:sedplushabereexitiosequalitatis,quamconducibileest.Necporromiraboram-plius,sinecauisseaudieroipsossuosaegrotantes.Pharmacanonsumun-turalimen-ticausa.Er.Pharmacasaneuocamus,quaesicnonconficiuntur,utnaturam&speciemsanguinisacquirant,autcorporisnostrisubstantiaminduant,sedquaesubstantiasuaincoctiliinnosagunt.Quaenequemutantnos,nequemutanturanobis,frustra&sumuntur&offeruntur.Quaeporroeffectricequalitatenosalterant,easiignauiteragant,utparumoberunt,itaetiamleuiterproderuntintantulaquantitateexhibita.Stulteobidtantulumcommoditottantisquesumptibus&laboribusematur,quodrectiusmedicatoeoquenoninsuauicibocomparaueris.Praestabiliushoceritistaquoqueratione,quodmedicamenta,siincorporefortediutiusinhaereant,etiamsileuiteralterant,tractutemporisnocerepossunt:quodcibisetiammedicamentosisideononfacileaccidit,quiaconcoquuntur.Longaactioquidfaciat.Quidlongafaciantactio,calornatiuusnosdocet:quiasenectam&tandemmortemnecessarioadfertnatiuihumorisabsumptione:licetsubinde,quantumdepascitur,reponerestudeat.Quidigiturnonperagentmalitandem,quaenilnisilaederepossunt?Maiuspericulumestabillis,questrenueagunt.Nunquamenimdesinentprouiribussuisagere,quaeimmutabiliaincorporibusnostrismanent.Quidenimactureceptoincepitagere,noncessabitasuaactionepriusquamuictumsit&mutatum.Glansplumbeamultisaliquandoannisincorporecuiusdamdelituitociosa:nullarealia,quamponderemolesta.Nosautemdetalibusnonagimus:seddeeffectriceuipraeditisdisserimus:quaeacalorenostroinactumperducihabilisest.Talia,inquam,uiressuastemporenonamittent,priusquamsuperatasint,ueldissipata,uelexpulsa.Quodautemalit,corrumpitur.Namconcoquipriusoportet.Fur.Simorbisanabilesomnespossentpharmacisalimentialiquidparticipantibus,quaetotiamseculatutaessedocuerunt,percurari,immanis&planebarbaraforetinsania,aliispotius,quamhisce,uti.Sedmorborumcertorumpertinaciaualidioraposcitusitatis:acsatiusestcumincommodoaliquoamorboliberari,quamperpetuograuiorealiquomalodistentumdistrictumqueteneri:presertimcumnaturataliahauddifficulterexcorporeexturbaresolitasit.Inquibusmorbisutiliceatpharmacispericulosis.Er.Sideexternismorbisilludintelligis.autcertedeillis,inquibusmeliusestancepsremedium,quamnullum,audendumquandequealiquidindesperatissimoaffectuputarem:magnumquemalumuelmediocripermutandumcenserem.Inaliisautemmorbisnihilhorumtentandumassero.Etenimnullusadhucmorbuscurabilisuisusest,quinonaequeremediisillis,quibususaestantiquitas,persanatusfueritsinepericulo,acsanarifortassepossetmetalliciscumpericulo.FurAttamengraues&desperataeplanecurationismorbosnonnunquamsanauisseperhibenturParacelsicieiuscemodipharmacis:&quidemsinealiquacorporisautuitaeoffensa.Fallaxest&mendaxParacelsicorumgloriatio.Er.Impudenter&gloriosetaliadeseipsispraedicant.Melisessetabaliisdici.~~Inuerecundosistorumhominumanimosuelunumhocsatisarguit,quod,cumomnespene,quoscurandossuscipiunt,uelnecident,uelimmedicabilibusmalisimplicent,uelsaeuiscruciatibusexcarnificent,uelfallaciter&mendacitercurent,tamennihileospudeteasibiarrogare,quaesenunquamdidicisseoptimeintelligunt:~~Pauci,quosscilicetaequusamauitIuppiter,eorummanuseuadunt:necnisimagnatamenpersolutamercedeelabuntur.FraudesParacelsicorum.PerGermaniamquaeabistisartificibusnecisperpetratacertissimis&fidedignissimistestimoniisprobarepossem,recitaresiuellem,inadmirationemomnesadducerem.Nonsemelpartesliquorum,quibusnonadmodumpericuloseaegrotantesnecauerant:ipseuidiuasatumstanneatumargenteaerosisse.Necuulgareserant,quostambelletractauerant,sedmagnates,abbates,nobiles,opulentimercatores,quimagnomultoqueauromortememerepotuissent.Limonumsuccuserodituasa.Fur.EtiamLimonumsuccusuasaquaedamcrodit:quemobeamcau-samnulluspestilentemiudicat.Er.Quiacoctilisest,acnutrireporest,nonitalaedit.Mutaturenimeiussubstantia.Necacrimoniaistiuseuentuscausaest,sedtenuitas.Necquaeuisinstarmetallicorumuasaexedit.Neccutem,sicutillaexulcerat.Necnisilongotemporeuimsuamexerit.LongissimealiaratioestParacelsicorumpharmacorumomniaferebreuiadmodumtemporeuirtuteigneaexedentium.Nonsubtilitatepartium,sedacrimoniaigniscorrumpuntobiecta:quodhincliquet,quodtantouiolentiuserodunt,quantocrassioraexsistunt.Felicioreslocupletibushacinpartesuntpauperes:quosinopiatutosabistorumlanienareddidit.Quicupittaleshistoriaslegere,illustresaliquotreperietinCronemburgiimediciColoniensislibroaduersusFedronem.Effugiuntpericulum,quibusmitiorasuntexhibita,autquorumnaturarobustiorerodentiapharmacasuperareautexpellerepotest.Paracelsicisremediisutentesomnespereunt.Quanquamplurimiexillis,quiinpraesensadiutiuidebantur,posteauelmortemrepenteoppetiuerint,uelinemendabilimorboafflictifortunamsuamfrustradeplorauerint.CerteBasileae,quodsupraquoquedixi,intraannispatiumomnesaliicumFrobenio(decuiussanationetantopereglorianturParacelsici)uitafunctisunt,quiParacelsiremediahaurireausifuerunt.Fur.Hocillud,puto,est,quodinChirurg.suaParacelsusmonuit,malummalononessepellendum."Malum,"inquit,"nonindicatmalumgrauiussedbonum.Iramenimpatientiauincit,nonira.Atamaioreiraaiuntilliuinciminorem.Fateor:sedcruentaeauictoriaest.Quoniamsifortisafortiuincatur,nonsineincommodoparaturuictoria.Eodemmodosimalignumulcusamalignopharmacoexpugnetur,eamsuimemoriampostserelinquittaliscuratio,utaegersenoncuratummallet.Etpostea.Utmaximeulcusuenenatumfuissecertumsit,noncontinuotamenuenenatisremediiscurariopor-tuit.Er.Recteista,tametsidictumhoc.Malonodomalusquaerenduscuneusnonintellexerit.Quidindiceturabeoquodpraeternaturamadest.Quodpraeternaturamadest,nonindicathoc,utinsuumlocumsuccedataliudaequemalum,autdeterius:sedutnaturalisconstitutioredeat.Bonumautemhocquiareuocarisaepenequit,nisiinstrumentomalopellatur,malummalopellimus,utbonum,idest,sanitatemrestituamus.UereautemderemediissuishocdixeritParacelsus,nonextrudiabiismalum,utreponaturbonum:sedutinmalitolerabilislocumsufficiaturintolerabile:inlocumsolubilissuccedatinsolubile:inlocummorbiueniatmorsipsa.Expressitipsemethocsuisuerbisantecitatis:cumdicit,"Corrodentiapostquamuenassubterint,etsialiquandiulatuerint,morbumtandempareremortisauthoremsatisefficacem."In3.lib.deRestit.aegrismalecuratis,idemapertescribit,amalignispharmacismorbossuscitari,quicurarideindenullisauxiliispossint."Sicexuehementioribus(addit)remediisinGallicimorbicurationeusurpatisobseruatumest,morbospullulasse,quicurationemomnemrespuerent.Qui,etsiquandoquemanifestenonapparent,intustamentantamalignitatecorpusaffligunt,utsalusporronullaexspectaripossit.QuiddemetallicispharmacisipsemetParacelsusscripserit."Haecderemediiscrodentibus,qualiaomniaillasunt,quaeexChemiainmedicinamtransportauitParacelsus,uerescripsit.Sedfac,silubet,curaueritaliquosParacelsusuenenatissuisremediisabsqueeo,utmanifestelaeserit,anobidpraestabilioraaliisputabimus?Nequaquam.Nam&aliiAgyrtaeinrerdumsiuecasu,siueaudaciinscitiaprodeploratishabitoscurarunt:nectalibususitamensuntpharmacis.Quaergorealiacircumforaneismaiorest,quamquodpluresoccidit?&quodmalignaexhibuitsciens&prudens,cumilliinscientesfecerint?Quodutclariusuideas,inmemoriamreuoca,quaedetranslationehorumpharmacorumipsepluribusinlocisscripsit."Chemici,"inquit,"cumtincturas,quibusmetallorumtransmutationemmoliebantur,nethom.Erastusgligentiuscustodissent,acgallinaedeuorassent,eisqueplumaeexcidissent,acnouaesuccreuissent,inhumanocorporeexpeririuimearumplacuit."Fabulosum&ementitumquihocessenoncredit,illudsaltemuidet,perniciosumessepharmacum,quodplumasauibusdeuoratumexcutit.Sedquisgallinascredatmetallaquouismo-dopraeparatacomedisse?Fallaxcuratioquid&quaesit.Fur.Quiduocasfallacemcurationem?Er.Quandomorboleuiaegrotantes,quemnaturampaulopostultrouidentdeleturam.affirmantfraudulento&ualdepericulosoaffectuteneri:acremediispreciosissimisopushaberepersuadent:atqueinterimproaurocarbones,promedicinauenenumexhibent.HistoriaParacelsiciimpostoris.Scioquendamproingentipecuniaesummatincturamcoraliorum,&margaritarumliquoremuendidisse,cumnonplusinessetinillisautcoraliorumautunionum,quaminpanequotidiano,quocontinueuesci-mur,inest.SecretaParacelsiciexaurifabrofalsarionati.Narrabathauditapridemnobisuirdoctrina&fidepraestantissimus,quendam,quiexaurifabrofalsariosubitofactusestParacelsicusmedicus,camphoraminuinostillatitioseuardentesolutam,proliquoremargaritarum:&oleumgariophyllorumaliisquibusdamreculisuilioribusmistumprodiuinoillopotabiliauropropinaresolitumesse.Taliaquotidiaubiqueabomnibusferefiunt.Etsaneminusestinhac,quaminillafraude,mali.Hicenimpecuniaeduntaxat,illicuitaequoqueiacturamfaciunt,quiimpostoribusnimisfacilefidemhabent.~~Cumergo,quileuiculeaegrotabant,acmorbicausaanaturadeuictameliusculehabereincipiunt,auripotabilis,&unionumliquorisuirtutesdepraedicariaudiunt,corundemuiribuspristinamserecuperauisseualetudinem,magnopericulodeuitato;~~leuiternimispersuasicredunt.Audaciapariter&inconstantiaParacels.Fur.MagnaprofectoaudaciafuitParacelsi,quitotiesaususestiactare,seElephantiasincurauisse&podagramquamlibet:necueritusesttotiescontraseipsumaffirmare,nullisremediistalesmorboscedere.Sicenimquodamlocoscribit."Sedpluradeleprahominis,utquaenecpraecaueri,neccuraripossit,scriberesupersedeo.Moxsuioblitusiterumaddit,"Experfrictioneautsideruminfluxugenitampercoelestesmedicinasuidericurabiles."Er.Quidmirumsiquandamfaciatcurabilem,cumtamlate,paterenomenlepraeuelit?LeprespeciesapudParacelsum.Eiusalicubipluresquadragintaspeciesstatuit.Atnosunicamtantumspeciemincurabilemnouimus:nempeconfirmatam.Fur.Quidsinoxiaessepharmacasuaconcedant,sednoceretamennegent,proptereaquodadpurgantiummodumexpellantur?Er.Sieomodopostquamagitarecorpuscoepissent,uacuarentur,minoremetuproponipossent.Uerumhauditaest.Raroenim,extrapurgantia,ullasiceiiciuntur.Sienimpossetnaturaeodemmodopellere,nulliautpauciadmodumuenenisocciderentur.Purgantiacorpuseiiciuntur.Purgantia,quiauirtutemexpultricemexcitant,unacumsuccis,aquibussicfere,utabaqua,eluuntur:deorsumtractaperintestinaemittuntur.Propterhanccausam,&quodmodoquodampeculiarinaturamprouocant,priusquaminuenaspenetrarint,raroincorpustranseunt.Siquaeperuenaslongiusprogrediantur,moxadurinaeuiaspraecipitantur.Saneexuenenisetiam,quaepurgarepossunt,minusideolaedunt,quiaiterumextracorpuseiiciuntur.Curpharmacaalianoneiicianturinstarpurgantium.~~Reliquapharmacanonsimiliterexpelluntur,autquiasensim&tardealterarecorpusincipiunt,autquiapartiumsubtilitatem,quoddeChemicishaudtemerecredas,celeriternimispermeant,autquiauentriculononperindeinimicasunt,autpropterhascausasomnes,atquealiasnobisignotas.~~Quaecunquehuiuseuentuscausasit,certumhocest,nonsiceasemperuacuari,utpurgantiareiiciuidemus.Pharmacorumaliaalispartibusmagisinimicasunt.Quodexpernitiosisrebusaliaealiispartib.inimicioressint,tumrabiosicanisuenenum,tumaurafrigida,quaeinpedibusnataepilepticasconuulsionesefficit,claredemonstrant.Nammodonominataerespartesaliasleuiteracuixsensibiliterlaedunt:cumadcerebrumperuenerunt,rabiem&conuulsionemsuscitant.Nihiligiturabsurdifuerit,sipurgantiaplusaliisuentriculonoxiaesseatqueobidinuenasplerunquenonadmitti(instaraliorum,quaecordifortasseacpartibusprofundioribusThom.Erastusmagisincommodareaptasint)putemus.Praeterlabenturcitiusacsaepius,quaetenuitatepartiummobiliora&calidiorasuntreddita.Fur.Admodumuerisimileest,quoddicis.Cursepticainuentriculodiuinhaereant.Atscireuelimcursepticaseuputrefacientiainuentriculodiutiusinhaereant?Er.Fortasseincausaest,partiumcrassitudo.Fortassepertinaciustunicisaffiguntur,quamutpropellicitopossint.Saltempartesaliquaeuidenturseinipsastunicasceleriterinsinuare.Gale.lib.deSimpl.pharm.fac.4.cap.19.praegrauitatedistribuinonpossecenset:"cumeiusmodiomniaadmodumsintcrassa".Fur.Perpaucapraeterearestant,quaemihiatenunccupioexplicari.Ueterescrudametallaexhibueruntaegris.Uetereslegimusmetallicaquaedamcrudaexhibuisse.Curigiturnonliceatidemnobis?Equidemadpur-gandasaquashydropicorumipsostumfloretumsquamaaeris,ipsoetiamaereustofuisseusos,exlocispluribusintelligimus.Nouiegoetiamduos,quiadsollicitandamaluumquotidieferesquamamferrideglutiebant:solisdentibuseamterentesPaullib.7.hydrargyripulueremcolicis,&Dioscor.lib.5.cap.74.Calchanthumadnecandastineas:&cap.81.Sandarachampurulentaextussientibusdatexmulso.EtquishodieuereturCalchanthioleumpropinare?Acidularumnuncestfrequensinpotuusus.Tacebo,siuoles,quodacidularumtamcrebernuncususest,utuixsalubriusaliquidessequidamarbitrentur.ConstatueroplerasqueexChalchanthipermistioneacoremconcipere:quodgallisineasiniectisexploratecomperi.Er.Haudnegouetereshisaliquandofuisseusos:atrarissimeusosdico.Nonputamusnosueteres,nunquamerrauisse:sedquidratioueradictet,quaerimus.Quomodo&quandoueteresusisintmetallicis.Usiergotalibusaliquandosunt:sedtuncferesolumquandopurgandumfuit.Sicenimnoninsanieruntunquam,utuirestalibusconfirmari,natiuumcaloremaugeri,naturammelioremreddi,iuuentutemrestitui,iudicarent.Curporrominuslaedantpurgantia,nuperexposui.Postquamaetasposteriormitiorapurgatoriareperit,nonmodometallica,uerumetiamElleborum,aliaquepericulosecorpusmouentiaseposuimus:&tutioribusutirationeoptimacoepimus.Mirumest,ParacelsiAsseclasabeisdemquoquemagnaexparteabstinere,atqueinterimsuaillapraeferre:quae&naturasuntexitiosahomini:&maximorumigniumuiolentianocentiorasuntreddita.Fur.Dioscorides&Gal.negantacrioramagisqueerodentiafieriustaomnia.Er.Necnosiddicimus.Quaenamustaefficianturacriora.Etenimquaehumiditatemcontinentacrimoniamobtundentem,acrioraseipsisfiunt,cumuruntur.Quaeueroinhumorepaucosuamcaliditatempossident,eamqueustioneperdunt:etiansiurendiuimabigneacquirant,tamenquampriushabebantintenuioribuspartibusradicatam,magnaexparteamittunt.Atquotesquaequeduriorest,tantogigniturexeacalxacrior:quodpraeterrationemsensusnosdocent.Hincsit,utquaetamuehementium&diuturnorumadeoigniumoperaexmetallisconficiunturpharmaca,necessarioquoqueacerrimafiant.Ueterumustioqualisfuerit.Loquunturueteresillidesimpliciustione,quaetostiopotiusuocetur,nondelaboriosahacChemicorum&Paracelsicorum:dequaaetasnihilnouerat.RecentiorestinsaniaChemicorummetallorumtransmutationemmolientium,uerumrationibuscertandumnonest,ubisensuslitemdirimunt.Quicalcesautcineresputantminuscalerelapidibus&lignis,exquibusustisfactisunt,gustatupericulumfaciant.FurNonadpurgandumduntaxatobtulerunt,sedadaliosquoqueaffectusutexantedictisliquet.Er.Paulusscribitquosdamargentumuiuumustumcolicis&iliosisexhibuisse:atnonlaudat.Certumuero,noninstrenuepurgarehocpharmacum.ArsenicumDioscor.uomitusciendicausadatumferefuisseostendit.Nullusprofectoeruditusunquamintracorpussumendumexhibereaususfuit:tametsirudes&audaculiquidamtaliailloetiamtemporeauderent.Sed,sicutdictumest,nonomniaimitarinosdecet,quamaueterib.Nonomniaueterumimitaridebemus.aliquandofactalegimus.Quod.~~n.~~peritioresistanonprobarint,uelexeoliquet,quodinueterumlibrismedicamentariisenumeratanonreperimus.Aurumquibusdamconfectionib.miscueruntGal.&posterioresadhilaritatemexcitandam,&moesticiampellendam:quosuccessu,resipsanosdocuitacdocet,nosquealiolocoindicauimus.Galen.prohibetmetallaexhiberedeuoranda.Gale.3.Meth.Therapeut.3.sicdehisscribit."Sanecommunisomniuminternarumpartiumindicatioest,uteaeligantur,quaeanimalisnaturaemaximesuntfamiliaria,siuesintcibi,siuemedicamenta,fugianturrespuanturquehuiccontraria.Quanquaminiis,quaeforissunt,ulceribus,innoxiusetiamtaliummedicamentorumestusus:aeruginis,aerisusti,aerisquesquamae,&Cadmiae,&Pompholygis,&Lythargyri,&Cerussae.Haecigitur,&similiainterioribusexhiberinondebebunt.Lib.eiusdemoperis13.cap.20.Chalcantum,misii,sori,chalcitin,aesustum,eiussquamam&floremdeuoratadicitessenoxia:quiauidelicetuiscorruptrixineisinsit.Quocirca,"inquit,"stomaticiseamisceretutumnonest.Defluitnamqueinterdumexhisaliquidinuentriculum.Idemcuminaliistumatramento,sutorio,quodcontrariaepenitusnaturaehominisit,lib.deComp.loc.3.monet."Uidesnequamsollicite&studioseGalenusabhorumusunosdehortetur?Frustraigiturfactumaliquorumprofertur:quodprudentioresdamnarecoactisunt.Etsiuerosuntreperti,quialiquidhicauderent,tamamentestamennullisuntinuenti,quodantequoquedixi,quiadmirabilesineisuiresillasquaererent,quasParacelsiciinesseimprobementiuntur.Quidillissquamaeferriususcommodiattulerit,dequibusloquebare,ipsenosti:miserecerteamboperierunt.Fontiumacidorumusus,curminuslaedat.Fontiumacidorumlongealiaestratiolicethorumquoquetemerariusususinpotumaximorummalorumcausaquibusdamexstiterit.Primoquidem,metallicisucciminimaestquantitasinmaximaaquaecopia.Nihiluereoraffirmare,insexautseptemnostratibusmensuris,quaesatismagnaesunt,nontantumsubstantiaeChalcanthiinesse,quantuminuna,(uelduabusadsummum)guttulaoleiperChemiamconfectiinest.Deindemisceturaquacumeiusmodisuccisinsubterraneislocis,priusquamplaneconcrescant,&malamadeoqualitatemadipiscantur.NotumquippeestChalcitin,quaeChalcanthumquoddamest,etiamextraterramtemporedegenerareinmisii&sori.Quamobremfacilepotestfieri,utpriusquamsithocfactum,quodfactumfuerat,cumaquamistumprodeat.Equidemsiuelplaustrumaquaeacidorumfontiumpotabilium,(quidamenimpotabilesnonsunt)decoquas,uixuestigiumChalcanthioffendes.Esseautemminusnoxium,cumnondumconcreuit,sedquandamaquaespeciemadhucseruat,nullinonconfessumiudico.Quidigiturmirum,sinonsaepenocet?Hucilludetiampertinet,quodhaecaquasicpotata,nondiuincorporemanet,sedpaulopostuelperaluumuacuatur,uelperuosicamcumurinisexcernitur,uelpercutemexsudat.Quiabacidorumpetuledentur.Quibuspernullamharumuiarumexit,apotuciuslargioreabstineredebent:sisalutispropriaesuntamantes.Lauareintalibusobessenonfacilepotest.Quodsiuerumest,quodaChemicisquibusdam,imoplurimis,uerisimilirationeaffirmatur,Chalcanthumexmultoalumine,paucaaerugine,sulfurisparteminimanasci:quotiesaluminosaaquaperuenasaeris&pyritemlapidem(marchasitamuocant)destillat,minusmiraberis.Etenimaeruginosaparsnontamaptaestcumaquamisceri&profluere,acaluminosa:quaeinaquafacilesoluitur.SiueergoaChalcanthoacoremaccipiantaquaeillae,siueasucco,exquoartefitalumen,quaemultorumeruditorumestsentitia,necmihietiamdisplicet,nostranihilrefert:PostsalesChalcanthumminimenocet.quicertoscimusuixullumpostsalesmetallicumremediumminusesseChalcanthoperniciosum.Quarenonsequitur;Chalcanthuminnoxiebibitur.Ergoetiamalia,praesertimChemicisignibusapparata,sineincommodosumipossunt.FurUehementergaudeo,haecmeaudiuisse:&nuncquidemplenemihisatisfactumreor.Repetamautembreuisepilpgoprincipalesdisputationispartes,ut,anmemoriaeasteneam,iudices.Epilogus.seucapitumrepetitio.Quaedanturintracorpussumenda,&uimhabentnosimmutandi,eauelsuntalimenta,uelmedicamenta,uelmistaexambobus.Alimentasunt,quaeuincianobis,inquesanguinem&carnesnostrasmutaripossunt,(hocest,quaepossunthocfieri,quodnossumus)utinterimuixautneuixquidemnosalterent.Medicamentasunt,queincoctiliasicmanent,utinsanguinemuertinunquamacalorenostroualeant:&interimnossensibiliterafficerepossunt.Mediainterhaecsunt,quealiquaexpartemutantur,&simuletiamnosmutant.Etinhismaiormodoalimenti,modomedicamenti,(rariusaequalisutriusque)estportio.Quaenecalterantnos,necmutabiliasuntanobis,innulloordinumdictorumnumerantur.Medicamentorumporro,quaepropriesicnominantur,&alimentariisuccinihilprorsuscontinent,duasanimaduertiesseclasses.Inprimacensenturilla,quaepatientibusduntaxatqualitatibuscaliditate&frigiditatealterant:quaenonadmodumnoxiaesseperspexi.Inalteracollocanturlongloriserie,quaeeffectricibuspotestatibusaffligeresolentacpossunt.Caeterummetallaostensumest,nullopactoseunullasuipartealere:&obidnecadalimentorum,necadmediorumordinempertinere.Admedicamentaigiturreferendasunt.Nondebentautemrecenseintersiccantia&humectantia.~~Quoniamquaesiccantsolum,etsitotiustemperamentisuiratione,nonuirtutesoliusqualitatisprimae&simplicisidfaciant,admirabilia,diuina,acstupendaoperaillaedereneutiquampossunt,quaeasuispharmacisediParacelsiciasserunt.~~Inalteroigiturgenerecomprehensaesseoportet.Malaigituracnoxiasuntpharmaca:nonbona&salutariamedicaminauelauxilia.Inhocenimgeneracontentanaturaomniasuntinimica,nobisquedissimilia.Quarecertosolumtempore&cautissimeusurpataiuuant:plerumqueplusobsunt,quamprosintintracorpusaccepta.Namforisadmotaminuslaedere,magisquecommodarepossunt.Ueteresrarosincerispharmacisusisunt,quaenonpurgarent.Quaecausaest,utueterestalia,purgantibusexceptis,adinternorummorborumcurationesraroadmodumadhibuerint.~~(notauiinterimcausas,propterquaspurgantiaminusaliispericulosaexsistunt)equidemquaespiritusresarcire,uiresexsolutasreficere,reuocatasaugere,auctasconseruare,hilaritatem&gratiamconciliare,iuuentutemrestituere,uitamcommunemhominumterminumultrasortemproducere,amorbispreseruari,effoetumcorpusuegetumredderepossunt,illanecessariumestalereposse.~~AbsqueenimnutritioneaptasolusDeusfacereistapotest.Medicamentapropriedictaquandousumhabeant.Medicamentapropriedictanonhabentusum,nisiquamdiumorbumoppugnant,&naturamadmediocritatemreuocant.Siulteriusutare,iamnonremediasuntamplius,sedmorbificaecausaefiunt.Nonergoadconseruationemsanitatis,sedadmorbidepulsionemexpetuntur&adhibenturmedicamenta.Nonconseruant,sedexcessumcontrariumtollunt.Nonaugentuires,corpus,spiritum,sedhaecomniamagisaffligunt.RaromorbusaliquismedicamentispropriesicnominatiscuratursineincommodoaliquocorporiillatoDictuminsuperest,interpharmacaaliaaliisessepestilentiora,nobisqueinimiciora.Pharmacametallicaduobusmodisnoxiasunt.Necpostremumlocumhabereinterhaec,quaecunqueexmetallisuehementisignisoperaconcoquuntur.Quippeduobusmodismaleficaesseoportet:propterinnatamuidelicetmalignitatem,(suntenimnobisomniainimica:cumomniauelpurgent,uelerodant&putrefaciant,uelinflamment,uelaliarationeinterficiant)&preparationismodum:sicutsupraexpositummemini.FallunturmeoiudicioplurimumParacelsici,cumhaecpharmacaremediisexplantisdesumptisanteponunt:quiaplantaefacileacalore&frigoreintereant,facultatesquesuaspromtiusperdant.Metallicacurnonsintmeliorapharmacis,explantispetitis.Ideoenimpestilentiorasuntmetallica,quiapertinacitercaloriresistuntacriusqueeumoppugnant.Plantarumpharmacafaciliusextenuantur,&peraliquamcorporispartemeuacuantur.Didicietiamextealias,pharmacorumuiresproprietatesessematerie,nonformae.Quofit,utnonstatimcumplantaeuitaexhalent.Ueteresmetallicanolueruntintracorpussumi.Hisdecausisuehementersuntuetereslaudandi,quodusummetallicorumnobisinterdixerunt:&acriterillireprehendendi,quieatantacumhominumpernitieinusumreuocareconarentur:atquesubmellisspecieuenenahominibusporrigerenonuerentur.Nonmoror,quoddicunt,secorrodentiaauferreiterum,&itapraeparare,utacrimoniamomnemexuerint.Utenimhocdem,congenitamsaltemmalitiamconseruarunt.Si&hanceluisseautexuissecontendant,iamociosumcadauertotsudoribus&sumptib.nobisfrustraconcinnarunt.NotaExcusatioChemicorumquaesuasresdecoxerunt.Quantofaciuntergorectius,quiconsuetis,cognitis,probatis,tutis,aDeoantetotseculamortalibusostensisutimalunt,quamsauciataconscientianouam&periculosamrationemistamcurandi,imopotiusperdendi,sequi?Er.Summamtotiusdisceptationisrectepercepisti.AnimaduertistiquidaliquandopraetenderitfactosuoParacelsus,quodscilicetremediaillaperniciosainuexerit?Fur.Noniamoccurrit:nisisiilludest,quodaliisChemicisaccidit.Cumenimressuasinquerendoaurodecoxerunt,&turpitudinemtegerealiternesciant,nefrustraoperam&oleumperdidisseuideantur,proaurosalutariaremediaseinuenissedicunt:atqueitacineresproauroiterumuendunt.Er.Utinamuerononsimuluenenaprosalutiferisremediisofferant.CurParacelsusnouaexcogitauitremedia.Parte2.Chirurg.tract.1.cap.3.hancadfertrationem:quod&coelum&hominumnaturaemutatasint,aliaqueremediapostulent.Uerbaeiushaecsunt."Chirurgiulceribusremediacommodanoninuenerunt,quiaoriginem(quamastronomia&Genesiscoeli&hominumindicant)morborumnonintellexerunt.Namcoelum(incuiuscontemplationeassidueuersaridebetmedicus)identidemmoueturacsenescit,suasqueactionesadmodumsenisaccuratiusetmorosiusperagit.Humanaquoquegenesisquotidielabiturindeterius,utposterior,infectioneaprioreaccepta,antecedentesubindemorbosiorexsistat.Itemlib.3.demalacurat.restituend.cap.5.Sieademnunc,quaeolimfuit,coelifaciesesset,abantiquorumremediis&praeceptisneutiquamdiscedendumesseconsulerem:Atquiamutataiamestsiderumconstitutio,quisputeteandemcurationemusurpandamesse?Nondesuntexrudioribusnonnulli,quiopinanturimmutabilemcoelimodumagendiesse:quosfacileipsorummetratioconuincit."Fur.Sialiamnullamhabuitintroducendaehuiuspe-stiscausam,securosectatoreseiusanimoesseiubeo(Ipsenunceoestloco,ubineminemporropromissisfalsisdecipiet)cumabhacpartepericulinihilsit.PartesenimmundiuniuersimunussuumpromandatoincreationeaDeoacceptopraeclaretuentur.QuomodoDeusdicaturquieuissepostmundicreationem.EtcumquieuisseDeuspostsexdierumcreationemscribitur,nonhocsignificatur,eumopussuuminstarartificumdeseruisse,autueterascerepermisisse.Etenimineostatu,inquounumquodqueesseiussit,perseuerareadpraefinitumtempususquemandauit.QuamremAristobulusille,(cuiusinMachabaeorumhistoriafitmentio)adregemAegyptiPtolemaeumhisuerbiseleganterexpressit.QuiesDeidicituretiamstabiliscreaturarumduratio&immobilitas:quamessepercipimus,quiaDeus,cuiomniasubiiciuntur,itaconstituit.Nunquamenimcoeluminterramconuersumest,nequeterraincoelummutata:necSolLuna,nequeLunaSolfactaest.Etinanimalibussimiliterreshabet.Noneniminnaturamhominisferaconuersa,necinbeluamhomounquamtransiiuit.~~LibethuicsententiaeexArist.lib.deMundosimilemadiicere,κὶμὴνμεγέθειμὲνὁἀὐτὸςπανυπέρτατος,κινήσειδὲὀξύτατος,λαμπότητιδὲεὑαγεστατος,δυνάμειδὲἀγηρώσττεκαὶἄφθαρτος.~~Etpostea.~~ητιγῆφύτοιςκόσμῶσαπαντοδαποις,νόμάσίτεπεριβλύζουσα,καὶπεριοχουμένηζώοις,κατὰκαιρὸν,ἐκφύούσατεπάντακαὶτρέφουσακαὶδεχομενη.~~μυρίάστεφέρουσαἰδέαςκαὶπάθη,τὴνἀγῆρωφυσινὁμοίωςτηρεῖ:καιτοισείσμειςτινασσομένη,καὶπλυμμύρισινἐπικλυζομένη.πυρκαιάντικατὰμέροςφλογιζομένη.συταδὲπανταεοικοναὐτῇπρὸςἀγαθοῦγινόμενατὴνδὲαἰῶνοςσωτηριανπαρέχειν.Eademnuncestuitaehominumlongitudo;Quodporroetiamhominisnaturauitaequelongitudoeademnuncsit,queolimanteDauidistemporafuit,claretumprofanatumsacradocethistoria.quaeolimfuit.Omnitemporealiialiislongioretemporeuixerunt.Sinuncpaucioressenescereobiiciatur,propterluxum&crapulamaccideredicam.~~Quocircasialiisremediis&praeceptisobidsolumopusesseParacelsusserioscripsit,quia&coelumseniodebilitatumseuimmutatum,&hominumnaturaimbecilliorfactasit,meritoabeiusmodiconsiliisdesistentinposterumeiusdiscipuli.~~Er.Sifracta&debilitataessetnaturanostra,nonacriora&exitiosioraexcogitandafuerantremedia,sedmitiora&blandiora.Simorbismagisobnoxiiredditisumus,curiispharmacisfatigamur,queuelrobustissimosdeiiciunt?Mutatiocoelinoninducitartenouam.Nullacoelimutatiocogitnouamartemcudere.Quaeinuentaconstitutaqueest,hocinteraliapreclaredocet,quomodoprodiuersitateaeris,temporum,annorum,&regionumuariandasitcuratio.Meraeigitursannae&nugaeproferunturadexcusandumfactum,quodargumentisnullisdefendiunquampoterit.FaxitunigenitusfiliusDeiuerus&unuscumpatre&spiritusanctoDeus,Dominus&SeruatornosterIesusChristus,utsacrosanctumeiusnomenperoperamedicineabipsonobisdonateglorificetur&predicetur:utqueaueritate&rectauianequehic.nequealibiusquamaberremus.Amen.Die6.Cal.Martii76.DeCometarumSignificationibusSententiaThomaeErasti,UerisAccertisexipsareinaturapetitisargumentisprobata.MaximaparshominumamalesanisAstrologis,puto,persuasa,Cometarumapparitionesominosasesse,magnasquecalamitates,praesertimuerobella,pestem,annonaecaritatem,&principummortes,naturaliterportenderecensent.Dequare,quidsentiendumsit,siabsqueerrore,&excertisfundamentiscognoscereuolumus,quidCometa,&quaeeorummateriageneratioquesitponereprimumoportet.Philosophorumsententiaest,Cometasnilessealiud,quamcalidam&siccamexhalationemsupraregionem,inquapluuiaenascisolent,elatam,&amotusupremiaerisatqueignisaccensam.Haeceademmateriaprodiuersitateregionis,figurae,raritatis;densitatis,lentoris,crassitici,multitudinis&c.stellastranscurrentes,caprassaltantes,draconesuolantes,aliaqueignitameteoraparit.~~EquidemAristotelesapertedocet,interstellarumtraiectiones&Cometasnullumaliud,hacquideminparte,discrimenexsistere,quamquodinillismateriainlongumexporrectatenuisadmodum&dissipatufacilisest,&obidignemnonretinet,sedsiumlacfereaccensaest,exstinguitur:~~inhisautemignemaccensaproptercrassitiem&densitatemretinet.Sicuntinpuluerebombardario,secundumlongumsparso,cumabunocapiteflam-mamconcepit,eademceleriteradalterumcaput,nullibiconsistenstranscurrit,proptermateriaminflammatu&dif-sipatuhabilem:itafermeindiscurrentibusstelliscontingit.Cometaemateriamultocrassiorest,densior,copiosior,acmagislenta.Quofit,utaliquotsaepemensibusardeant.Utrorumquemateria,CodeCometis.metarumscilicetactransuolantiumsiderum,expersnonestnaturaeseupinguitudinissulfureaeautbituminosae:quodmanifesteodorigniumdecoelointerramdelapsorumprobat.RariusapparentCometae,quamdiscurrentiasidera,quiamultamualdemateriamesseoportet,acinpartealiquamagisconglobatamsiuedensatam,utsiderisaliquamspeciemrepraesentet.Hecdeortueorum&materia.SiiamCometaeaffirmentursupradictorumaliquidsignificare,omninonecessariumest,utcumeoconnexionemeandemhabeant,quamsignumhabetcumresignata.Quienimsignificarealiquidcertipossit,sieiusreisignumnonsit?autquisignumeritreicertae,sicumeaconiunctionemseucolligationemnullamhabeat?Quodsiergosignasunt,uidendumest,qualianamsignasint.EtenimsignorumaliasuntNaturalia,aliaartificiosa:necextrahaecullareperiuntur.QuamobremCometasoportetstatueresignaessesupradictarumrerumuelnathom.Erastusturaliauelartificiosa.Utrunquesineges,signaquoquenonesseitidemnegabis.Naturaliasignauoco,quaesuanaturacertialiquidsignificant.Artificialianomino,quaenonquidemnaturasua,sedexpacto&conuentoaliquiddenotant.Naturalissigniexemplumestfumus,itemqueirisuespertina.Illeenimignem,haecdieisequentisserenitatemindicat.Plurimumenimdiesposteraestserena.Talequoquesignumestrubensuespericoelum:quodipsumquoquesequentemdiemserenumforepraeindicat.ArtificiosisigniexemplumestLapis,quemTerminumappellamus.Estenimsignumartificiosumdistinctionisagrorumexpacto&conuentohominum.Sicenimconuenitintereos,utcertoposituslocoagrorumfinesdisterminet.Talequoquesignumestiris,non,quidemabhominibus,sedaDeoinstitutum:quoadmonemur,mundumporroaquanonesseperdendum.Sicutlapisexnaturasuanondefinitagros,sedexhominumconsensu,itairisnonexpropriasuanatura,sedexpacto&promissioneDiuinasignumfactanobisest,mundinonampliusdiluuioperituri.Seddeartificialibussignispostea,nuncdenaturalibusagemus.SiCometasignumestnaturalesuprapositarumrerum,necessariumest,utuelsitcausareisignificatae,ueleiusdemeffectus,uelquiddamabeademillacausaprofectum,aquaressignificataitidemefficitur.Siquisexeorumnumero,quidoctiuideriuolunt,cometamfacitnaturalemcausambellorum,quaeconsequentur,autrerumaliarumconsimilium,satisprobatseinscientemesse.Quibusenimmachinisefficiatuaporisteardens,utarmisconcurrantmortalesadmutuamcaedem?Difficilehicest,uelfingerealiquiduerisimile.Attamenconatisuntaliquimodumexponere.Cometae,inquiunt,desententiaArist.efficiuntaerissiccitatem&caliditatem.Abhacconstitutionecorporaexsiccari,inflammari,&omninograuiterlaedioportet:maximedebiliora&delicatiora.Hincergobella&morbipestilentessuscitantur,Principumquemortesconsequuntur.Etenimhiprealiisdelicateuiuunt,inociodegunt,uictusrationeprauautuntur,&neclaboribus,necaerisiniuriisperferendisseassuefecerunt.Quocircacitiusaliispatiuntur.Hincbileineisaucta,humoribusqueinflammatis,facileirritatiexcandescunt,&bellamouent.Facilequoqueaegrotant,&pereuntobeandemcausam.Adbellaquodartinet,uixputoquenquaminueniri,adeouecordem,quicredatobaerissiccitatem&caloremsicaugeribileminprincipibus,utbellicameditentur,classicumqueobidcanereiubeant.Primumenimfaciliuscauentsibiabaestuquamalii.Deindepluscoaceruaruntcrudorumquambiliosorumhumorum.Tertiononsineconsiliobellainchoant.Nonestautemnecessarium,utquiaconsiliissuntprincipibus,omneseodemtemperamentopraeditisint.Deniquenonminusintersepriuati,quamprincipesplussolitodepugnarent.Quamporrofelicesessentmortales,siabileduntaxatinprincipumcorporibuscoaceruatabellaomniaorirentur?PauculoenimRhabarbaroautrosarumsuccototamhancpestemexstinguerepossetprudensMedicus.Sic&abhominumceruicibuspericulumtantumauerteretur,&immensisparitersumptibusparceretur.Raracertebella,nedicamnulla,oriunturexeo,quodcorporanostracalidiora&sicciorafiunt.Iniuriae,inuidia,odium,ambitio,dominandilibido,auaritia,&huiusgenerisaliaecupiditates,bellorumcausaeplerumquefuerunt,suntacinposterumerunt.~~Quoniamergonemoexstitit,quiextradictamrationempotueritaliamexcogitareautfingere,quaprobabiliterCometassuscitarebelladoceret,atquehaecipsa,quaerecitatafuit,necuerisimilisest,necuera,manifestumest,eosbellorumcausasnullomodoesseposse.~~Nonestenimimaginabile,quomodouaporauthalitusperaeremfususanimosRegumadbella,quaesinelongadeliberatione,&exactaomniumcircunstantiarumconsideratione,uixunquamsuscipiuntur,perseincitareualeat.Nonenimquiirascitur,moxetiambelloaggredialiossolet.Aequeridiculisunt,quicausasinteritusPrincipumeademrationeductiponunt;licetmultiexprincipibusuehementersibitimeant,quotiesCometamapparereaudiuntautuident.Constatprincipumcorporanonmagisabaerissiccitate&caliditatelaedi,quamaliorumhominum.NecminusconuenitHippocratesdictumprincipibus,quamplebeis,quoNaturarumaliasadaestatem,aliasadhyemem,meliusacdeteriushabereaffirmat.Notumestplerosqueprincipesinociouiuere,crapulaequesicessededitos,utcrudorum&frigidorumhumorumpluscolligant,quamcalidorum&siccorum:&proindeacalida&siccaaerisconstitutionemultomagisiuuari,quamlaedieosoportet.Nullietiamhominessunt,quifaciliusquamlibetaerisintemperiemcauerepossint.Nullicerteminusasolibustorrentur,autafrigoribusaffliguntur:cumaedificiis,uestitu,rebusaliisincommodaaerisfacileuitent.Deniquefalsumest,siccasconstitutiones,quasCometarumapparitionessequiconcedunt,insalubres&mortiferasesse.~~Etenim&perpetuaomniumseculorumexperientia,&ratio,&tumHippocratis,tumpraestantiumomniumMedicorumauthoritas,consensus,obseruatio,demonstrant,siccasaerisconstitutionespluuiosisseuhumidisessesalubrioresὑγιεινοτίραςκαὶἥστὸνθὰνατώδεις.~~utloquiturHippocrates.Utnotanuncdicam,annis1556&1558duaeCometaeexstiterunt,&uterqueannuscalidus&siccusmaximequesalubrisfuit.Siresponsetaliquis,nonexcedentemsiccitatem,sedmediocremsalubremesse,facilisomninoestresponsio.Primumenimsalubrioressuntsiccioresintemperieshumidiorib.nisiprorsusadsummumusqueascenderint.ConfertenimHippocratesintersenontantummediocres,sed&uehementiores.Deindenecinregionibusnostris,necaliisinlocis,quantumexscriptisaliorumdiscerepotui,immensaadeosiccitasunquampostCometamsequutaest,quaepestiferauelprincipibusuelaliisfuisset.Quarenilaliudsunthaecrationes,quamanilesfabulae.Necobstat,quodaliquandouideturCometapestempraeindicareposse.Namtunc,utmoxaudiemus,nonconsequitursiccitas.Deindenonmagis,imomultominus,minitabiturCometamortemprincipibus,quamaliiscunctis.EtenimpestisnonfacileunquaminitiumsumpsitapalatiisRegum,sedpauperumcasulas&sordidalocaplerunqueprimoinuadit:quod&ratiodemonstrat,&certaexperientiacomprobat.Fugaigitursibimatureconsulunt(quodfactuipsisfacileest)&remediisoportunisnoxiumaeremmagisarcent,&abinfectisminuscontaminanturdumaditumsuspectisomnibusnegant.Sedquidhicopusestuerbis?consideremusproximanobisAnno1558Cometanobisapparuitultimus.Abhoctemporequotsuntmortuiprincipessummi,quibusnulluspraeluxitCometes?PrimumCarolusImperator,Ferdinanduseiusfrater&successorhuiusfiliusMaximilianus,RexPoloniae,RegesDeCometis.11Galliae,RexHispaniaePhilippifilius,RexScotiae,sinonfallor,Turciciimperatoresduo,RexTransyluaniae,Papaealiquot&PrincipesItali,OttoHenricus&FridericusCom.Palatini,Elect.ChristophorusFridericifilius,UuolffgangusBipontinidux,UuirtenbergensisduxChristophorus,Eberharduseiusfilius,duxSaxoniaeIoh.Uuilhelmus,duxHenricusBrunsuicensis,duxMegaloburgensis,duxPomeraniaeBarninus,Elect.IoachimusBrandeburgensis,Carolus&PhilibertusMarchionesBadenses&alii,quorumnuncnonrecordor.QuotetiamapparueruntCometae,cumaliquotannispostnullussitmortuusprincepsillustris&clarus,cuiusobitumuideripotuerintsignificauisse?Quisnonaperteuideat,nonminusaccideremortesPrincipumapparitionibusCometarum,quamnobisaccidithocuelilludcogitarepostnouamautplenamLunam?SupraquoqueaudiuimustraiectionesstellarumeandemcumCometishaberegenerationem:nisiquodisticmateria,quamhicestpaucior,rarior,tenuior.Anigiturquiastellaediscurrentesmeteorasuntminora,sicportendereinferiorumhominuminteritumdicemus,quomodoCometasPrincipumexstinctionespraemonstrareaiunt?Siaffirmabimus,ridebimur:sinegabimus,ergaNaturamuelhicuelilliciniuriisumus.Similisratioestaliorumquoqueigniuminaereuelsupremouelimoorientiumsianalogiaseruetur.CurergoCometissolishancpraerogatiuamtribuunt?Quia,inquiunt,experientiadocuitcalamitatessequi.Sedeaedemautsimilesconsecutaesuntetiamresalias:&euenerunteaedemadeoquemaiores,cumnihiltalepraecessisset.Tenendahicnobisesthaecregulacertissima.Nonquicquidpostaliudsequitur,abeo,quodpraecessit,efficitur.Nisienimitaesset,quicquidpostplenilunium(exempligratia)hominesagunt,plenumLunaelumenperfecisset.Quodomnium,quaefingipossunt,longeabsurdissimumestdictum.Ostensumestdilucide,Cometasnonessecausasbellorum&interitusgentiumautmutationisRegnorum,necuimaliquampeculiaremobtinuissenecandiprincipes.Clarequoquepatet,eosnequepestemnequeannonaecaritateminuehere,siuerumest,quodistiponunt,nempesiccitatem&aestumabipsiseffici.Iamenimprobatumest,asiccitate,innostrispraesertimregionibus,nequepestemnequealiosmorbosperniciososcreari.Docuitetiamtemporumomniumexperientia,siccioresannosapudnosfoecundospotius,quamsterilesexstitisse:quodproximeprecedentes1556&1558.quibusduobusannisCometaeduoarserunt,&1575utreliquospraeteream,satisdeclarant.Certoigiturcertiusest,Cometasnonessecausaseffectricesnaturalessupraenumeratorummalorum.QuoadporronequeeffectionesquaedamsintCometaeiamsaepiuscommemoratarumcalamitatum,patet.QuarationeenimCometasefficiantbellum,principisalicuiusmors,pestis&c.imaginabilenonest.Taceo,quodcumhypothesipugnat.OmnesenimponunttotiesdictamalapostCometassequi.Ateffectusnonpraeceditcausam.Quicontrasentit,perindefacitatqueis,quihominemquempiamnequenatum,nequeconceptumausitaffirmarepraeclarasnescioquasresgessisse.Taliadicentiresponderisrecte,quoduulgodicitur,capranondumpeperit,&hoedustamensaltatintectis.SedneceadempotestCometarum&enumeratorummalorumcausafingi.Cometarumcausaestcopiasiccaeexhalationisadsupremamusqueaerisregionemsublatae:bellorum,mutationisimperiorum,interitusurbium&Principum,causaelongealiaesunt,quodnescirenulluspotest.Exhalatio,quaeCometisalimentum&materiampraebetacaloretumsiderumtuminterreuisceribusinclusogeneratur,atqueinaltum&spontesuafertur,&acaloresiderumattrahitur.Quaesibellumcrearedebet,millealiascausasaccidentalesinteruenireoportet.~~ErgocumCometaenequecausaesintbellorum,interitusprincipum,excidiiurbiumautgentium,aliarumquererumalium,nequeeffectiones,nequeobeademcausatumCometaetumpraedictamanarintunquam,impossibileest,uttaliumrerumsignanaturaliaesseatquedicipossint.~~Quicquidenimnaturaliterremaliquamsignificat,idnecessarioest,uelcausaeiusrei,ueleffectus,ueleandemutrunquecausamhabet:necdaturquartaconnexio,quaresaliquanaturaliterasealiudsignificarepossit.Auster,exempligratia,spirareincipienssignumestsecuturaepluuiae,quiacausaeiusest.Fumussignumestignis,quiaabigneproducitur.Irisuesperiapparenssignumestserenitatis,quiacausa,quaefacit,utirisuesperiappareat,eademserenitatemquoqueinducit.Quidergo?inquiataliquis,anCometareinulliusnaturaliscausaestueleffectus?NoninficiorCometassignaessenaturaliacertarumrerum,sednuperdictarumsignaessenego,adeoquepernego:&diuersumnullisargumentisprobariposseincunctanter,affirmo.Utautem,quidsignificarenaturaliterpossint,perspiciatur,considerandaesteorumnatura.Sienimintelligemusaeremhalitibusplenumesse.EquidemCometanonexpaucaexspiratione,sicutaliaquaedamignitameteora,nascitur.Quantomaiores,diuturniores&splendidioresapparent,tantoplureshalitus&densioresinacrecontinerioportet.Uerisimilequoqueest,infernesubindealiosascendere,&accensamflammamalere:quodArist.etiamuisumest.Deniqueambiginonpotest,quinillainaereflamma,longeetiamdissitos&peraeremdispersoshalitusundiqueadseattrahat.Quienimpossetexhalatiotan-totemporeignemsustinere,sinoncontinuemateriaeexomnibuspartibusaliquidaccederet?Quocircauerumomninoest,cometasindicarenobisaeremsicca&densaexspirationerefertumesse.Ergouelabsumiturhaec,quaeperaeremdiffusaest,exhalatio,aflammainparteeiusaccensa,uelrelinquitur.Consumioportet,inquam,maximameiuspar-tem(sitotadissiparinequeat)hic,rarioremmagisaereamfierilentoreque&pinguitudinespoliari.Quofacto,necesdeCometisseestuentos&siccitatesconsequi.Noneniminpluuiasdensaripossunthocmodoarefactihalitus.Quotieshocfit,fitautemplerunque,nedicamsemper,tumsiccitatis&uentorumsignumestCometa,quatenushorumcausaest.Suoenimignehalitusabsumensaerempurificat.~~SiueroaeraCometeflammanonrepurgeturabhalitibus,necsequensaerisconstitutioeosdispulerit(sedfortasseetiamauxerit)facileputrescent,&pestiferaqualitateaeremcontaminabunt,praesertimsimultiinterimdeterrauaporessurgant,uelpluuiaefrequentioresaccedant.~~Cometaigitur,idest,parshalitusaccensa(quaeplerunquediscutitur)nonestcausapestis,cumproprieloquiuolumus,seduapores&halitusaliiperaeremdiffusi,quiaCometaeflammaabsumptinonsunt.AbeademigiturcausatumCometatumpestisoriuntur:quaetiamrationesignumpestisdicipotest.Certumestinterim,rarissimeadmodumaerempostCometaeexstinctionemnonpurioremesse,quamanteafuisset.Quomodoenimnonessetpurior,quitantaeiusmodihalituumparteliberatusest,quantatotdierumspatioabigneconsumipotuit?QuantoigiturCometaemaiores&diuturniores&lucidioressunt,tantomaioremhalituumcopiamdissipant,aeremqueexactiuspurgant.Abhisquidpraetersiccitatem&uentosexspectarepossis,equidemnonuideo.QuaresipostdissolutumCometampestisoritur,necessariumest,utuelparuusadmodumfuerit:uelbreuiadmodumtemporedurauerit:&propterperegriniaccontrariiuaporisaccessionemintempestiueexstinctusfuerit.Quodquianequeuetustistemporibus,nequenostrae&patrumnostrorumaetatesaepiusfactumfuisseanimaduersumest,recteArist.&quieumsecutisuntpraestantissimiphilosophi&Mediciaffirmarunt,siccitatem,calorem,uentos,parereCometas:nullaaliorummagisparticulariumeuentuummentionefacta.Possetamenpestemuelaliosgrauesmorbos,&frugumcorruptionesaCometisindicarieomodo,quidictusest,ratioipsadocet.Attuncnonratione,siccitatis,utistiargumentabantur,pestissignumest,sedquiaaeremimpurumproptercelerem&immaturamexstinctionempurificatumnonesseindicat.Cometasnaturaliasignanonessebellorum,euersionisimperiorum,interitusprincipum&c.demonstratumest.Restatergo,ut,anartificiosasignasintrerumtaliumbreuiterdeclaremus.Quiduocemusartificialesignumretrodiximus.Sunthaecsignaduorumgenerum,humana&diuina.~~Dehumanisnihilestopusdicere,cumnonsitinhominumpotestateCometasexcitare,&incertaaliquacoelipartecollocare,utcertieisaliquidexpacto&consensionesignificent,sicutTerminumcertolocoaddistinguendosfinespone-repossunt.~~Diuinasignadupliciaiterumsunt.Quaedamenimcertamhabent&aDeoexpressamsignificationem,quaedamgeneralemnotationemhabent,specialemautsingularemnullam.Exhorumordine(adquemmonstra,prodigia,ostenta,&inusitatepraeterquecommunemnaturecursumeuenientia,pertinentfereomnia)suntCometae.HorumsignorumpeculiaremThom.Erastusindicationemnullaarte,nullaratione,nullamethodocognoscerepossumus:sedabillissolisintelligi&praedicipotest,quibusDeuspatefecit.Est.~~n.~~haecartificialiumsignorumnatura,utnonaliter,quamexpactosignificent.QuarehocsolumexCometarumapparitionediscimus,nosaDeoexcitari&moneri,utuitamemendemus,peccatisresistamus,uerapoenitentiaadDeumconfugiamus.Significantigituruniuersim&ingenereiramDeiaduersussceleranostraexardescere:licetspeciatimnonindicent,quopoenarumgenere&quospotissimumcastigaredecreuerit.Scionondefuturos(&nenuncquidemdesunt)quibellaiampridem(antenatumscil.Cometam)consultata&inchoatadicturisuntaCometaetiamnumfulgentesignificata.Sedquiprudentessunt&intelligentes,ueritatemmendaciolibenterpraeferent.Summadictorumhaecest.Cometaesisuntsignanaturaliabellorum,ruinaeimperiorum,excidiiurbium,interitusprincipum,mutationisReligionum&c.necessariumest,utuelcauseiamdictarumrerumsint,ueleffectus,uelacommunicausaefficiantur.Atnullumexhisdeeisueredicipotest:quarenullopactonaturaliapraedictarumrerumsignacenseripossunt.Quidnaturalitersignificaresoleantacpossint,expositumsimulfuit.Reliquumigiturest,ursintsignaartificiosa:nonhumanaquidem,seddiuina.Etcumexeorumgeneresint,quorumspecialissignificationobisaDeoreuelatanonest,generalisignificationeiraeDeiaduersuspeccatanostraaccensaecontentiessedebemus.Quodsihocpactomonitiresipiscemus&adDeumscrioconuertemur,tumdemum&iramDominianobisauertemus,&rectesanctequedehocportentoratiocinatosnosfuisseperspiciemus.~~UeramhancdeCometarumsignificationibussententiamnostramueriscertisqueargumentisexipsareinaturapetitisconfirmatam,cumrefellinonpossequidamuideant,carperenihilominusaudent,quasialiquidmagnoperehucpertinensomissumsit.~~EtenimCometasaiunttaliapraemonstrare,noninsitisinnaturasuauiribus,sedaduentitiis:utsignasintquodammodoartificiosapotius,quampurenaturalia.Etenimaccipereeospotestatemcertialiquidpraeindicandiabillosidere,aquomateriaillaattractasit,&recta.Quamfutilissithaecreprehensio,planumfietexdicendis:sicuiexantedictisnonliquet.Reprehensoresistiperindeagunt,acsicredereipsisteneremurdictitantibus,omnesCometasuelcomam,uelbarbam,uelcaudam,certoalicuisideriuelstellaefacere:quotamenfalsiusuixdicialiquidpotest.Etsienimhocaliquandofactumscribitur,plerunquetamenCometaeperseconsistunt,asiderenulloreguntur.Cumsidericomamfaciuntcumeodemmouentur,oriuntur,occidunt,circumaguntur:cumperseconsistunt,incertoadmodummotuferuntur,sursum,deorsum,antrorsum,retrorsum,adlatera&c.Quodsiineo,quietiamnumapparet,licetobscure(nondumenimextotoabsumptaesteiusmateria)nonuiderunt,tolerabilesfortassesint:siuiderunt&dissimulant,DeCometis.apertemalitiamsuamprodunt.Falsumnonminusestilludetiam,quodtanquamuerum&confessuminscitesibisumunt,sidusautstellamaliquam,uirturehacpraeditam,utpraeindicaremortemprincipisalicuius(exemplicausa)possit.Quodsiillisdaremus,nihilominusincertummaneret,anhancsuamuirtutemperCometammagis,quamperaliaexereret.QuidenimhabetCometa,propterquodaereacmeteorisaliisignitisaptior&habiliorcenseripossitadrecipienduminfluxumhuiussignificationis?Simateriamspectes,nihilinuenies.Siflammamconsideres,incassumhicquoquelaborabis.Summatimrepetamomnia,&finemfaciam.Stellaeomnessuntcausaeuniuersalissimae,sedparticularibusistisfacultatibuspraeditaenonsunt.Sietiamtalibusornataefuissentpotestatibus,transfundereinresaliasnonpossent:quodalibiargumentisinsolubilibusdemonstrauimus.~~Halituumquoquecausaenonsuntsolasidera,sedmultomagiscalorinterraeuisceribusconclusus,quisicferesubterraneamouet,alterat,coquit,mutat,extenuat,inuaporemfumumqueuertit,quomodocaloranimaliuminuisceribusinsitusfacit.~~Necaptaest,exspiratiohaecdeterrasurgens,quaetalessignificationesrecipiat.Cumenimsitnaturalecorpus,supranaturamindicarenilpotest,nisiasubstantiaintelligenteadiddestinatacogitetur.Postremocertissimumest,plerosqueomnesCometas,instarhuius,quinondumestomninodissolutus,sideriautstellaenulliappendi,sedtumsuo,tumsupremiaerismotuimpetuqueferri.Quocircaimpossibileest,quodistisomniant,Cometasuirestalesacertosidere,aquomateriasursumtractasit,mutuari.Die6.Ianua~~