IN THEOPHRASTI PARACELSI Auroram Philosophorum, Thesaurum, & Mineralem Oeconomiam, COMMENTARIA, Cum quibusdam Argumentis: Per GERARDVM DORNEVM. FRANCOFORTI, Anno M. D. LXXXIII.

~~TheophrastiParacelsiAuroramPhilosophorum,Thesaurum,&MineralemOeconomiam,Commentaria,CumquibusdamArgumentis:PerGerardumDorneum~~.~~Francoforti,AnnoM.D.Lxxxiii.ClarissimoEtOrnatissimoCumPietate,TumEruditioneEtUirtuteUiro,D.Samueli~~Siderocrati,sinceriorisPhilosophiae&MedicinaeDoctoriceleberrimo,ReuerendissimiD.PraesulisEpiscopiSpirensisMedico,amicosuoplurimumhonorando,GerardusDorneusS.D.AbsolutisiaminParacelsilibellosquinqueDelongauitacomnentariolis,tibimeritonuncupatis,animumergatesatiarecontinereuemeumnullatenuspotui,quin&ExplicationesquasdamineiusdemauthorisAuroram,&inThesaurumPhilosophorumdedicarem.~~UtsupernaturaliMercuriolongaeuitae,similesulphurMonarchicumaccederet,inconstantissimamfixionemamicitiaenostraenuperinitae.~~Siquidpostmodumsalisinuenirequeam,quodistaduocondiat,quoqueTernariusprimorumprincipioruminunionemconuenireMonarchiaequandoquepossit,operamnauabosedulam,acprouiribusefficiam,quodprodessepossitstudiosisanimis&puris.~~Nonest,quodinistisperagendis,ornatumCiceronianisermonisamerequiras,quimedullam,quamossamortuacanibusconuenientia,nucleumquamcorticem,&remipsamquamfutilesumbras,magisquaero.PalliumaureumnonaccipiamPalladisproPalladeipsa,imopotiussublaneauestePalladem,&nonuestemeius,intuericupio.Quanquameamuiderenudamaequumnonest,nisifortassistalemsecontemplandampraebueritgratiasuadignatisingeniis.~~Ergodumpraefabimur,consideremusanimisolumrecreandicausa,quidintersiteorumquaedidicimusolimiuuenesinAcademiis,adistaquaenosdocet,exDeotamen,Adechillenoster,differentiaquaeso,&comparationefactahorumadilla,nonapparebitalia,quamunionumadglandes,&nectarisadsordidamcolluuiem.~~Quamsaepemecumconqueroracdoleo,tritam,inscholisinfidelium,iuuenilemaetatem,quaeadaltioracollocaripotuisset:nectaminutilesimpensasquamirrecuperabiletempus!Nonsolumenimcaecamiuuentutem,atlongecaecioremsenectutem,seseiuuenesquesecumseducere(prohdolor)uidemusindies.~~Quidautempossumusinhancremaliud,quodremediumadferre,sinonomnibus,nonnullistamenualeat,efficere,praeterquamapertefateriueritatem,utinfonteBiblicoueritatisintuemur,quaenosindeueritatemartium&notitiarumdocetomniumelicere?~~Necest,quodsuperbosillosGigantesmetuamus,paratasuntenimarmanobisualidissima,calculus&fundauidelicet:parentipsifrontem,&aggredianturnos.HacfiducianuperLeonicuidammaxillasconfreginullonegotio.Sicundemihipostmodumoccurratursus,quifaciatimpetum,utille,uiribusaDeoconcessismihi,nonparcam,donec&isteruat.Totumhoconusuigintiiamplusminusannos,calamosolus,&neminesecundante,sustinui.NonmedeseruitadhucueritatisauthorDeusunquam,necdeseret,omnibusetiamdeficientibus.At,utingenuefatear,erubesco,totactamuariosinterSpagyriaeParacelsicaeprofessores,neunicumquidemexurgere,quilacessentemPhilistinumaudeatmecumrepellere.Uiresquidemipsosnondeficiunt,sedanimus.Ameiamhocipsumaudiant,&quocunqueuelintanimoferant:animumsiquidemipsisutexpergefaciamconsopitum,noniradictumexistiment.Sedadremipsamutredeam.~~PostquamDeuitalongatecumexParacelsimente,quodassecutussum,libellosuopriusdisserui,iamhocdeMonarchiasiuemedioconseruandaehuiusincorporeuitae,precoraudias,benignequoqueferas,quicquiderratumcomperies,&corrigas:~~nihilenimgratiusabstemihicontingerepotest,quamhocindicio,notamexperirituiergamebeneaffectianimi.Humanumequidemesterrare,sedmanifestoserroresnolleretractarediabolicum.~~CuperemitaquelibrosParacelsiforemanifestos&claros,utsiquiderrorisinipsis,quodpietatemoffenderet,abeiusinimicispertinenterpossetarguiBiblicisauthoritatibus,&noninfideliumhominum,correctionepotiusindigentium,corrigeretur.Hacdecausalaboresinterpretationumpercommentariasuscepi,neiustamoccasionemindesibipraetexantinimici,ideononesseBiblicisconfutandos,quiacontrapugnareuideanturipsisexdiametro,necaliisauthoritatibusquibuscunque,quodauthoremdestudiotamintricatescripsissefingant,utnonintelligatur,indequecensurameuadereconatussit.Iamquidcommentiadferantamplius,uideamus,cumclarasintipsisacmanifesteplussatiselucidataScriptaParacelsiDeuitalonga,DeAurora,DequeThesauroPhilosophico,adquaeaccessituocabulorumperOnomasticonexpositio,indiesquemagisacmagisDeodanteaccedet.~~Nostrosigiturconatusamicefrateradiuua,quipotes,menqueamantemtuiredama,&uale.AdLectorem.~~PostlibrosquinqueParacelsiDeuitalonga,supercoelestimedioquidemadipiscenda,permeiamiamclarissimiscommentariolisdiligenterillustratos,uerusordorequirit,utTractatumaliquemeiusdemauthorisdecoelestiquoquemedio,&naturali,denaturalibustamen,supernaturaliquodam,&quamhumano,diuinopotiusopificio,perSpagyriamadeptamcomparato,cumsuisetiamexplicationibusannectam:~~AuroramnimirumParacelsi,aceiusdemThesaurumPhilosophorumadeptorum,desuaMonarchiadisertissimeacpraecunctisaliisdilucidiusdocentes.Mediumenimhocuitaelongaenobisexhibent,sinequodifficulter,necnisispecificisquibusdamarcanisacquiri,acnonperfectesatispotest:quoruminlibrisdeuitalongapeculiaresmethodoshabes.~~Atgenerale,dequonuncagitur,nonsolumspecifica,uerumetiamgeneraliaquaeuisarcanasubsecomplectitur,utuniuersalequoddam,adomnesaegritudinesindifferensmedicamentum,sedBalsamumuitaelongaesummumrectiusdixeris,cuminstaurandae,tumconseruandae.~~Utdemetallistaceam,quorumlepramatquetenebrasquod&ipselegensmeliusintelliges.Propterhispaucisadmonitumamiceteuenisifortassisarrideant,intactosmordielinquas,quaenonintelligis,&sapiesplusillis,quisesehocipsoridendosexhibenthominibusuetheophrastiParacelsiAuroraPhilosophorum,quamaliasMonarchiamsuamuocat.Cap.~~I.~~DeoriginelapidisPhilosophici.ArtiuminuentorprimusAdam,quodrerumomniumcognitionemhaberet,postlapsumaequeatqueantelapsum,indepraesagiuitmundumperaquamtransiturum.~~Hocipsofactumetiam,uteiussuccessoresduaslapideastabulaserigerent,quibusomnesartesnaturalesinsculpserunt,idqueHieroglyphicischaracteribus,utpresagiumhocposterisetiaminnotesceret,acobseruaretur,periculorumtemporeprouidendumesse.~~NoachpostmoduminArmeniatabularumunaminuenitsubmonteAraroth,transactodiluuio.Quaquidemsuperiorisfirmamenti,&inferiorisglobi,necnonplanetarumcursusdesignabantur.Tandemuniuersalishaecnotio,particulatimindiuersadistracta,uiribussuisimminutaest,utistiusmodiseparatio,huncastronomum,illumporromal.InAuroram.~~11~~mcabalistam,quartumueroalchifecerit.UulcanicusilleAbrahamTubalastrologus&arithmeticusmaxiaegyptoinregionemChanaantraduceretantuminfastigiumAegyptiisurrexitabistisetiamadaliasnationeseiussapientiatransierit.QuandoquidemAbrahamIacobouespicturasseuariiscomagiaemembrofactumfuit.SemperChaldaei,Hebraei,Persae,&Aegyptii,petheologiamhasartesliberales,suisproatquesacerdotibus,utisummamphiiamproposueruntaddiscendam.NonuenitMoysistemporibus,quibuscumStes,tumipsimedici,magosinterelet:istiquideminillorumiudicium,quodremconcernebat,presertiminlepracoinda.Moysesetiamcura&impensisfipharaonisscholisAegyptioruminstructusineorumsapientiapraecelleret.NonalidanielabineunteaetateChaldaeorumdoceamsuxit,utincabalistameuaderet.Tertiureiusdiuinapraesagia,&expositionesumuerborum:MeneMeneTecelphares.Perpropheticam&cabalisticamartemuerbaintelligendasunt.Artishuiuscabalisticaditio,apudMoysen&prophetasfamiasadmodumfuit,atqueplurimumusitaeliasprophetasuiscabalisticisnumeris,multapraedixit.Itidem&antiquisapienteshacartenaturali,&mystica,Deumexaequonossedidicerunt,acineiusmandatishuiusmodilegibusfirmiusperstiterunt&ambularunt.Pariformiter&libroSamuelishabetur,Berelisticosdiabolisortemnonfuissesecutos,uerumdiuinapermissioneuisionumapparitionumqueuerarumfuisseparticipes,quodquidemlib.desupercoelestibuslatiusurgebimus.DonumeiusmodisacerdotibusindiuinispraeceptisambulantibusaDominoDeoconcessumest.MosPersisfuit,nemineminregempraetersophumreacnominesublimatumadmittere:quodutiquepatethocipsoregumsuorumnomineSophi.TalesetiamextiteruntillisophiacmagiPersae,quiChristumIesumabOrientequaesiuerunt,&sacerdotesnaturalesappellatisunt.AegyptiiquoqueaChaldeis&Persishancmagiam&philosophiamassecuti,suossacerdoteseandemsapientiamaddiscereuoluerunt:inquaetiamtantumfructumfecerunt,utcircumuicinisomnibusregionibusuenirentinadmirationem.HacdecausaHermesuereTrismegistusnominatusest,quiaRextumSacerdosatquePropheta,Magus,&Sophosrerumnaturaliumfuit.Talisetiam&Zoroastesextitit.Explicatio.~~Artesquaeantediluuiumextiterunt,fuissein&postdiluuiumseruatas,argumentoest,quodpariter&homines,quibusaDominoDeodataefuerantinusum,inarcaseruare,nonpenitusuoluitextinguerenequedelere,nouisdenuocreatisomnibus.~~Semelenimcrearatistaadpraefinitumsuumterminum,siueaestatem,siueautumnum,quibusmagnamessisestfuturacunctorumquaecreatasunt.Columnisigiturlapideisinsculptas,netransirentinobliuionem,quifuturumdiluuiumexdiuinareuelationecognouerant,posterisseculisprouidentes,commendarunt.EiusmodicognitionemabAdamoprimuminsuampropagationemderiuasse,minimedubiumessepotest,quodunushicprimusomnium,artesomnes,atquenotionesobtinuitadominoDeocreatoresuo:testantescripturaGeneseoscapitulosecundoinhancsententiam:Formatisigitur,dominusDeusdehumocunctisanimantibusterrae,&uniuersisuolatilibuscoeli,adduxiteaadAdam,utuideretquiduocaretea:omneenimquoduocauitAdamanimaeuiuentis,ipsumestnomeneius.AppellauitqueAdamnominibussuiscunctaanimantia,&uniuersauolatiliacoeli,&omnesbestiasterrae.~~Occurrithoclocodisputatiocontranonnullos,quicontenduntidsolumdemobilibusuelanimalibusbrutisintelligi,nonconsiderantintereadifferentiaminteranimantia,&uolatiliacoeli,acbestiasterrae,triplicemexpressepositamaSpiritusancto,quonosadmonereteius,quodnosintelligereuultperanimantiacuncta:~~scilicetomniaquaesuntetinfirmamentocoeli,&subeoinelementis.Quandoquidemuiuunt,animamquehabentomnia,quaecreatasuntabauthoreuitae,quinihilunquamanima&uitacarenscondidit,atuiuitomne,quodabaeternauitauerboqueDeifactumest.Uerumistoshaecparticuladecipit,adduxiteauidelicet,acsiexdiuersiscollectalocisAdamiproposuissetoculis.NumuidenteademutilocutioneDeum,cumstatimindepostdicat,&adduxitEuamadAdam,quaetamenpraeconspectupraesenseratineodemloco?Aliudigitur,quamliteramsonat,similisadductio,uidelicetinductionem,siueimpressionemcunctarumrerum,quaeDeusinusumAdamicondiderat:notitiarum,artium&scientiarum,quaecircaillasuersaripoterant.Adduxitigitur,utuideret,idest,intelligeretquiduocaretea,hocest,quasuiresatqueuirtuteshaberent,aquibus,&usum,&nomenclaturamdesumeret,ipsecognosceret,suosquedoceretposteros.Exemplasimiliapassimhabemusinsacrisscripturis;utprimoRegumprimo,deSamuelepostulato&positoaDeopropheta.HincsumpsitexordiumarsilladiuinaCabala,quaedediuinisDeinominibusprimum,tumdealiisdisseritauirtutibusimpositis.HicruitGraecorumacinfideliumschola,quaeuelabexternisformis,uelexopinionesuaquapiam,diuersanominarebusindunt,hincindecorrasa,nullarerumeiusmodiuirium,nequeuirtutumhabitaratione.Concluditigitursacrascriptura,subformatisaDominoDeodehumocunctisanimantibusterrae,&uniuersisuolatilibuscoeli,quicquidest,&incoelo,&interracreatum,inprincipio,Genesisprimo&secundocapitulis.Istageneralitercomprehenduntureo,quodhabeturAdamumappellassenominibussuiscunctaanimantia,putatocummobilia,tumimmobilia.Sedcontinuosequituranimaliumduntaxatmobiliumnomenclatura,uniuersorumnempeuolatiliumcoeli,&omniumbestiarumterrae.Hispraemonuisselectoremoportuit,quomeliusdereseruationeartiuminstrueretur,incolumnis.Arguetnasutulusquispiamexinfideliumscholadialecticus:Quidopusfuit(inquiet)eaperlapides,quaeperhominespotuerantconseruari,uelinipsorummemoria,uelscriptisintroinarcamassumptis,unacumanimalibuscunctis?&c.Adhaec&similesmalignorumhominumargutasinterrogationes,&impiasmagisquamChristianas,persimilerespondebitur:Nonaliteropusfuisse,quamDeilegemadmodumbreuem,insculpitabulismarmoreissiuelapideis,quaepotuitimprimihominummemoriae:SicuoluitenimAltissimussiciussit,sitprorationenobiseiusobseruandissimaiustissimaqueuoluntas.Lapideasunthominumcorda,pariteretingenia,quodquidemarcanumpraefiguratsapientibusmagisacpiis,plurahincessecolligenda,quamrudehochominumgenusscholaruminfideliumperciperepotest:intelligentipaucahaecresolutiosatisfaceredebet.Haecdeconseruationeartiuminduab.columnisallegoria,uideturalludereadbinastabulasMoysitraditas,quarumunamsiueprioremfregit:hoclocotradituretiam,NoachpostdiluuiuminArmeniasubmonteAraroth,columnamunamtantumeduabusinuenisse,cuisuperioris&inferiorisglobiratio,uirtus,&efficacia,percursusplanetarumdesignataefuerant:alteriuscolumnae,tabulamfractamfigurantis,nullaprorsumfactamentione.~~Utetiambinaratiofuitposterioristabulaelegis,quaeDeum&hominesconcerneret,columnasimiliteraNoachinuentasuperiorum,putacoelestium&inferiorum,uidelicetelementaliumacterrestrium,instructionemgeneralemcontinebat.~~Hactenusderestrictionespecialiumartiumadsuageneradictumest,nuncuerodegenerumistorumexpansione,siuedilatationerursuminsuasspecies,adiluuio,deincepsaudiamus.Uniuersalis(inquit)haecnotiofrustulatimindiuersadistracta,uiribussuisimminutaest.Monarchiasiquidemuerarumartiumindiuersasacuariasdemocratiaspartitafuit,inAstronomiamuidelicet,Magiam,Cabalam,Alchimiam,&c.quaeomnesexunicofonteueritatis,aclucisutriusquesupernaturalis&naturaliscognitione,perfectissimaeprodierunt:iamperdistractionem,peculiaresquaequesibifinxitorigines,&fundamentaposuit,quofactum,utMonarchiauerasuisuiribusdiminutasit.HaecequidemestMagiauera,cuiusmembrumintelligendohocunicum,quolacobinpicturandisouibusfuitusus,reliquanonpotesignorare.~~Naturaliterenimconsiderare,grauidi&praegnantisdesideriiexpotunutrimentum,acoloratisuariegatisquehaustibus,peruirgas,immutaturumnaturamatquepartusouiuminpellibus,corticiuirgarumcorrespondentibus,naturalisMagiaesapientiaequemembrumest,eximaginationesupernaturaliterinuentum.~~Quodsiiamcontingeretperquempiamsapientemnostroseculofieri,iudicareturamundisapientibus,nedumadsuperstitionem,uerumetiamadnecromantiam,quodperIacobfactumnonesset:acsiDeushactempestatenonimpertirethominibusbonaeuoluntatis,donasuaegratiaeetmisericordiae,utolimpatribus,quamuisnonitaaffluenter,propterpeioremdispositionemduntaxat.QuandoquidemsibisemperaequalisestDeus,&ubiquesibisimilisomnipotentia,quanquamabsolutissimamuoluntatemhabet,cuiresisterenihilpotest,nequepraescribere.SapientiamsiueMagiamdistribuitigitur,quibus,&quandouult.MagosenimDeusnondetestatur,idest,sapientes.MoysesAegyptiorummagiainstructus,DanielCabalaChaldaeorum,tresilliquiChristumnatumadoratumueneruntabOriente,PersarumSophia,sic&reliquiprophetaeElias,Samuel,&c.Deofueruntgratissimi.CurtudetestarisEthnice,quodDeusnonreiicit,nisiquiaDeiuirtutemindiaboliuitiumconuerterescholaetuaedocent?Utsemeltandemconcludamus,artesomnesaDeosuntbonae,siquidaccessitmali,adiabolohocomnesatumest,aquopropemodumitasuntinuersaehocseculo,utnihilpenepriorisformaeretineant.Quinimo&earumnominasicimmutatasunt,utMagia,Necromantia.falsotamen,appelletur,SophiaPhilosophia,sapientiauerostultitia,&econtra,sicdecaeterisomnibus.HuiuspotissimacausafuitMonarchiaedistractio,quadementionemfecitauthor,indiuersaprincipia,centrumsuaeMonarchiaenonretinentia.Siquidemquaelibetnatioadquamperuenerunt,peculiarecuilibetarticentrum,suasuDiaboli,finxerut,cumunicumesset,acessedebetomnium,&nonplura,sicutinonpluresDei,sedsolus&unusinomnibus.Cap.Ii.Quodeclaratur,bonampartemhuiussapientiaeGraecosabAegyptiishausisse,&abistisadnosderiuasse.PostmodumubifiliusNoachtertiammundipartemoccupauitadiluuio,haecarsinChaldaeam&Persiamuiquadamirrupit,&indeinAegyptum.Idipsumsuperstitiosi&idololatraeGrecicumsubodorassent,eorumaliquiquisagacioreserant,adChaldaeossecontulerunt,&adAegyptios,utexeorumscholiseandemhaurirentsapientiam.Uerumenimuero,cumnonarridereteistheologicumbiblicumuelegisMosaicaestudium,propriosuogenioconfisi,arectofundamentonaturaliumeiusmodisecretorum&artiumexciderunt.Exemplopatet,cumtamfabulosedeMoysisdoctrinasenserintactitubarint.Aegyptiismosfuit,eiusmoditraditionesexcellentissapientiae,nonnisifiguris,aenigmatibus,&abstrusishistoriisatqueuocabulisproponere.QuaepostmodumHomerusartificiomirandopoematumadumbrauit.Accessit&Pythagoras,quiplurimaexlegeMoysis&ueterisTestamentipermiscuit.Pariter&Hippocrates,ThalesMilesius,Anaxagoras,Democritus&alii,suanondesieruntingeniahisapplicare.QuamuiseorumnullusAstrologiae,Geometriae,ArithmeticaeuelMedicinaeuerarumperitusesset.Impediuiteosnimirumsuasuperbia,quaediscipulosaliarumnationumadmitterenoluit.~~CumquenonnihilaChaldaeis&Aegyptiispercepissent,longesuperbiores,accidentequamanteanatura,facti,subtilioribusfigmentisremipsamacuerenonuerentes,philosophiamquandamdescribereconatisunt,quaepostmodumaGraecisadLatinosderiuauit.~~Quitandemhacimbuti&instructi,suisquoquedicteriisadornarunt.Abhisomnibus,pertotamEuropamdisseminataphilosophiahaec,multasAcademiasconstruxit,ineiusdogmatumpropagationem,quaiuuentusinstrueretur,&inhuncusquediempenesGermanos&aliasnationesuiget.Explicatio.~~Hocsecundocapitesusiusnarrateiusmodidestructionemartium,&causameiusfuisse,quiapostdiluuium,columnaquamrepereratNoach,transtatafortesitperfiliumeiusinChaldaeam,Persiam,&indeinAegyptumdispersaefuerintartes,exeiuscemodiprincipiisrenatae,pertertiammundipartem,quaefilioNoachcompetiit.~~Istaprincipiaartiumcolumnaeinsculpta,dependebantexunicocentrosacrarumliterarum,iuxtasententiamauthoris,tanquamexfonteomnissapientiae.CumigituraemulisimearuminstarGraeci,nihilnonaliisinuidentes,ut&nuncsequacesfaciunt,eadecausainAegyptum&Chaldaeamiissent,uteasaddiscerent:hanclucem,exBiblicocentrofulgentem,nequaquamferrepotuerunt.~~Quofactum,utalucenaturaedeflexerintadfabularum&figmentorumsuorumtenebras,quibuslumenhocdiuinumobfuscaruntinhuncusquediem,acuelutiporci,margaritasartiumconculcaruntidololatraeacsuperstitiosiGraeci(inquitauthor)acdeincepssophiam,ueramsapientiam,sinistrenimirum,hacdequodacceperantaChaldaeis,Persis,etAegyptiis,cuminterpretantes,tumscribentes,instultamsuamphilosophiamcontorserunt,quaepostmodumadLatinosderiuauit,&abistisauctamultisaliisfigmentisquoque,adGermanos&caeterasnationes.~~Cap.Iii.QuidnamdocebaturinAegyptiorumscholis.Chaldaei,Persae,&Aegyptiihabuerunteandemarcanorumnaturaecognitionem;&eandemreligionem,mutatisduntaxatnominibus.Chaldaei,&PersaesuamdoctrinamuocantSophiamatqueMagiam.Aegyptiiuero,obsacrificium,suamsapientiamappellantsacerdotium.PersarumMagia,&AegyptiorumTheologiadocebanturoliminscholissimulambae.QuamuisinArabia,Africa,&Graeciascholaemultae,doctiqueuirifuerint,utAlbumazar,Abenzagel,Geber,Rasis,&Auicenna:apudArabes,Machaon,Podalirius,Pythagoras,Anaxagoras,Democritus,Plato,Aristoteles,&RodianuspenesGraecos,nihilominusuariisensusintersefuerunt,&quodadsapientiamAegyptiorumattinet,discordesextiterunt.PythagoraseadecausaSophusappellarinoluit,quiasacerdotiumAegyptiorum&sapientiaperfecte,utparerat,minimedocebatur,etsimultanihiloninusindereportassetmysteria&arcana;Anaxagorasquoqueplurima.Patetexdisputationibus,quasdesole,&eiuslapidefacit,&quasamortesuareliquit.Aegyptiistamencontrariusinmultisfuit.Quapropter&ipsinoluerutappellariSophi,necMagi,sedPythagorameainreimitantes,philosophienomenassumpserunt:ipsitamennonnisiscintillasquasdamutumbrasexMagiaPersarum&Aegyptiorumreportarunt.UerumMoyses,Abraham,Salomon,Adam,Elias,&MagiabOrienteadChristumuenientes,ueriMagifuerunt&Sophidiuini,necnonCabalistae.Cuiusartis&sapientiaeCraeci,parumautprorsusnihilexpertifuerunt.QuapropteristorumscilicetCraecorumphilosophicamsapientiam,utspeculationemabaliisuerisartibus&scientiis,longelatequedistantemacseparatamrelinquimus.Explicatio.Sapientiauera,MagiaeuelSophiaenomenaccepitaChaldeis&Persis,quorumRegesMagifuerunt,ideoSophidenominati:abAegyptiisnomensacerdotiisiueTheologiaesortitaest.InterMagiamPersarum,etAegyptiorumTheologiam,differentiahaecuideturesse,quodistadesupernaturalibusatquediuinisrebuspotissimumtractet:illauerodenaturalibussuperiorum&inferiorumastrorum,&elementorumnaturisatqueproprietatibus.Adam,Abraham,Moyses,Elias,Salomon,&quiabOrienteueneruntadChristuminBethlehem,ueriMagifuerunt,Sophidiuini,&Cabalistae,aspirituDeisolumedocti.Horumomniumacaliorumsimiliumsapientiam,nullatenusGraecidegustarunt:solumhabueruntinanemquandamspeculationemauerasapientiaprorsumalienam.~~Hinc,fatoquefactum,utindigniMagiaeuelSophiaenomine,Philosophiaesortitisintappellationem,quodnilaliudexMagiaPersarum,acAegyptiorumTheologia,quamfumos&umbrasduntaxatreportarint,quibusnaturaelucemperuniuersumobtenebrarunthactenus.~~Cap.Iiii.QualesMagifueruntChaldaei,Persae&Aegyptii.MultitentaruntsecretissimamistorumsapientumMagiam,cumscrutari,tuminusumreducere.Idipsumtamenhactenusfactumnonextitit.PlaeriquehacnostratempestateexaltantTrithemium,aliiBaconem,&Agrippam,obMagiam&Cabalam,quaeminimeconcordareuidentur,ignorantescurfaciant.Magiaquidemestars&facultas,perquamadelemetorum,corporum,&fructuumeorum,proprietatum,uirium,operationumqueabstrusarumnotitiamperuenitur.AtipsaCabala,exanagogia,uiamadDeumhominibusstruereuidetur:quinamcumipsoagendum,&exipsoprophetandum.NamplenaestdiuinismysteriisCabala,utiMagianaturalibusarcanis:praesagiasiquidemillaexnaturafuturorum&praesentiumeffaridocet.Eiusenimoperatioconsistitincreaturisomnib.tamcoelestibus,quamterreniscorporibuscognoscendisintrinsecus,quidinipsisoccultetur,quaeuireslateant,cuidestinatasintabinitio,tumquibusproprietatibusdotata.Haec&similiauinculumsunt,quocoelestiaterrenisconiunguntur,utoculariteretiamaliquandopercipipotestacsensualiter,aboperationibussuis.Talisinfluentiarumcoelestiumconiunctio,uelimpressio,quaoperanturininferioracorporacoelestesuires,GamaheaMagis,uelmatrimoniumuirium&proprietatumcoelestiumcumelementaribuscorporibus,dictafuitolim.Indefluxeruntexcellentissimaecommixtionescorporumomniumcoelestiumatqueterrestrium,Solisuidelicetacplanetarum,itemuegetabilium,mineralium,&animalium.Diabolustentauitconatibustotisqueuiribus,eiusmodilucemobfuscare.Necintotumsuaspefrustratus,cumtotamGraeciameapriuarit,&eiuslocospeculationeshumanas,&merasblasphemiasinDeum,&filiumeius,eogentiumintroduxit.MagiautiquesuamexdiuinoTernario,&exTrinitateDeiduxitoriginem.~~EtenimcreaturasomneshocTernarioDeusinsigniuit,acdigitosuoHieroglyphicumhuncTernariumipsisinsculpsit,utnihiletiaminrerumnaturaualeatassignari,ueladduci,quodhocmysteriodiuiniTernariicareat,quoduehuncoculariternondemonstret.~~Creaturaquidem,nobisCreatoremipsumintelligereacuideredocet:utetiamdiuinusPaulusadRomamtestatur.FoedushocdiuiniTernariipertotamsubstantiamrerumdiffusi,estindissolubile:perquodetiamhabemusarcanatotiusnatureexelementisquatuor.Ternariusenimcummagicoquaternario,perfectumseptenariumproducit,multisarcanisdotatum,notisquedemonstratum.Etquumquaternariusinternarioquiescit,oriturluxmundiinOrizonteaeternitatis,totumqueuinculumcumDeonobisexhibet.Adhaecetiamacceduntuires&operationescreaturarumomnium,&ususearumsuisarcanis,signis,characteribus,&figurisinsignitarum,utineisuixminimumpunctumoccultumrelinquatur,quodnonexaminationepateat.Quandoquidemubiquaternarius&ternariusaddenariumascendunt,eorumfitadunitatemregressus.Ineoconcludituromnisoccultarerumsapientia,quamDeus,cumuerbosuo,tumcreaturismanuumsuarum,palamfecithominibus,utueramnoticiamhaberentearum:quodaliolocolatiusdeclaratur.Explicatio.DifferentiamanteapraecedenticapitulosobriepositaminterMagiam&Cabalam,hoclocodilucidiusinterpretaturauthornoster.~~Magiaquidem(inquit)estarssiuefacultas,uiamadcognitionemeorumomnium,quaesubfirmamentoconcluduntur,naturalium,utelementorum,elementatorumcorporum,&fructuumeorumuiriumatqueuirtutum,proprietatum,&abstrusarumoperationum,commonstransacdocens.~~Hincpatetipsamnonuersarisuprafirmamentum,nequecircaea,quaesuntextramateriamcorruptibilem,siuetransituramposita:~~sedsolumscrutari,etquidnamincreaturisDei,cumcoelestibusincorporeis,tumterrenis&corporeisabditilateat,occultarumqueuirium,&cuireidestinataesintabinitio,quasproprietatumnaturashabeant,quasuepossintoperationesdemonstrare,docet.~~Nonsinemediotamen,quoduinculumest,quocoelestiaterrenisinfluentiarumuiribusconiungipossint,similitudinesumptaquidemanaturalibuseiuscemodiconiunctionibus,idfiericredendum.Sitamenconiunctiofieridebeatinterduoquaedictasunt,operaepreciumfueriteiuscompositi,quodGamaheadiciturapudmagos,partescognoscere.Anteadiximuscoelum,idest,firmamentum,coniunginaturaliterindies,&insingulamomenta,idquelatiusinPhysicisnostrisDelucenaturae,cuminferioribusatqueterreniselementis:modouerosupernaturaliteridfieripossedocetur,coniunctionecoeliciternarii,cumquaternariomagico.Ternariusenimquidsitistediuinus,etiamibidemDelucenaturaephysica,satisamplededucitur,quidquaternariusetiamsit,habetur.Quarehisnonimmorandumesseduco,sedeorelegandum,ubihacderesatisample,imoadnauseamusquelectorumindigniorum,studiosoconatutractaui.Diuinashicternarius,quinobisoboculoscarneosaDominoDeopositusest,occultissimelatetinomnibuscreaturis,tanquamanimasiuespiritusincorpore.Mentisoculisautemconspicuusest,partibusetiamintotomanentibus:quaesidisiungantur,tumdemumcarneisapparetmanifeste.~~Quaternariusidipsumefficit,quisiconiungaturcumternario,sicutinistoquiescat,indeconsurgitseptenariusilleMagicusinhebdomademquietisnaturalis,inqualuxoriturmundisiuenaturae,inorizonteaeternitatis,idest,insolarisnaturaeconstantia,quaeuinculumnobiscumDeoexhibet,hocest,medium,quoDeimagnalia,quadantenusperipsumconceditur,uiderecognoscereuefacit.~~Accedentenempediuino,supernaturaliqueternario,admagicumexnaturalibusconsurgentemseptenariumtanquamadidoneumhabitaculum,fitregressusadunitatemperdenarium.~~Hocopushiclaborest,inseptenariouidelicetpraeparando,utuires&operationes(ait)creaturarumomnium,&ususearum,suisarcanis,signis,characteribus,&figurisinsigniantur,hocest,sibipropriis&conuenientibusapplicentur.~~HactenusdeMagianaturalidiximus.DeCabala,quianonestnostriiaminstituti,summarieduntaxat,quodadpraepositamcumMagiadifferentiamattinet,sciaturipsamindiuinisatquespiritualibus,acsupraomnemnaturamCap.U.Depotissimasummaquererumessentia.~~Magipersuamsapientiamaffirmarunt,omnescreaturasadunitamsubstantiamadducendas,quamsuismundationibus&purgationibusasseruntintantamsubtilitatemascendere,diuinamquenaturam,&occultamproprietatem,utopereturadmiranda.Considerarunteniminterramredituram,&persupremamseparationemmagicam,perfectamquandamsubstantiamemersuram,quaetandemplurimisindustriosis&ualdeprolixispraeparationibus,exuegetabilibussubstantiisinmineralia,exmineralibusinmetallica,&experfectismetallicissubstantiisattolliturinperpetuamacdiuinamessentiamquintam,omniumcoelestiumacterrestriumcreaturarumessentiaminseconcludentem.Arabes&Greci,percharacteresoccultos,&HieroglyphicasdescriptionesPersarum&Aegyptiorum,adsecreta&abstrusamysteriaperuenerunt,quibusadeptis,&partimintellectis,partimueronon,admirandaquaedamexperiundouideruntoculariter.~~Sedquiasupercoelestesoperationesprofundiuslaterent,quamcaptuseorumpossetassequi,arcanumhocnoniuxtaMagorumsententiamuocaruntsupercoeleste,sedphilosophorumarcanum,&exsententiaPythagorae,lapidemeorum.Huncquicunqueassecutisunt,uariisadumbraruntfigurisaenigmaticis,deceptoriisquesimilitudinibus,comparationibus&uocabulorumfictionibus:utposteriseiusmateriasaltemoccultaforet,cuiusnullauelminimahaberipossetnotitia.Explicatio.Consequenter,acperordinempraecedentiaquaequecapitula,sequentib.~~elucidareconaturauthor,utiquaederegressuadunitatemsuprasobrietetigerat,nuncdilucidiusresumat,inquiens,omnescreaturasadsuamunitatemadducendas,asseuerasseMagos,&hancinsubtilissimamatquediuinamascenderenaturam,operariquemiracula.~~Necsubticuitquaratione,quouemedioidfieridebeat:purgationibus,inquit,acmundationibus,arteputatofactis.Iamponit,quaconsiderationeMagiperuenerintadinuentionemadmirandihuiusarcanimagici.~~Considerarunt(inquit)interramredituramunitamsubstantiam,idest,sicuticunctaquaesuntexterra,interramsemelsuntreditura,nonsecus&istamateriadeterrasumpta,magiceuenitadunitatemterreamadducenda,multisqueprolixis,&industriosisoperationibus,summaseparationefactis,inperfectamquandamsubstantiam,quamquintamessentiamuocant,omniumcreaturarumessentiamcomplexam.~~Tandemexquibusidfiatsubstantiisdocet,exuegetabilibusnempeinmineralia,exmineralibusinmetallica,&existispostremisinperpetuamessentiamquintam.Hiclocusestualdedifficilisintellectu,hisquinonduminhacartesuntoperati.~~Namdubitarecogit,numuelitauthoruegetabiliatransmutariinmineralia,haecinmetalla,&istarursuminquintamessentiam,quodquidemuideturimpossibile,utexsaluiafiatuitriolum,&existofiataurum,atqueexpostremoquintaessentia:~~uelexquouispraedictorumgenerum,fieriueliteandemessentiam.Egomeamhacinresententiamadferam,aliis,&cuilibetsuamintegramacillaesaminterearelinquens.Authorisitaque,meoiudicio,haecestopinio.Possunt,sinonomnes,aliquotsaltem,autleuiusunicaspecies,adsuumgenusgeneralissimumadduci,quodquidemeritsimileprimogenerigeneralissimo.Siquidemparstotius,similisestsuototipersubstantiam,licetnonperaccidens.~~Cumigiturtotumpartesomnesinsecomplectatur,siparsadnaturamtotiusreducatursubstantialem,quarequaesodialectice,substantiapartisiamtotumfactae,noneritsimilistotiuspriorissubstantiae,cuiusnonestampliuspars,sedtotumquidutilla?Consideratiodesumiturexeo,quodetiamadmonitionequadamadThomamErastumfacta,inapprobationemtriumprimorumprincipiorumParacelsi,latissimedeclaratur,uidelicetomnesspeciesinferiorisnaturae,congregatasfuisseaconcauitatefirmamenti,incentrumunicum,&globulumunumaquaeterreum,inquemsimulcompressae,tandem,sicaeternoiubenteuerbo,rursuminpropatulumemerseruntomnes,quaepriusinextensionedelitescebantunacumsuisformis,subuniuersaliforma,adquamreduciposse,utetiamaduniuersalemmateriam,tacitedocetauthorhocloco,singula.~~Sednotandum,formadestructanaturaliperartem,hacminimefieriposse,nifortepernaturamidfiat,utinprioremspeciemresullaredeat,sedinaliamlongemeliorem,&noncorruptibilem,utprius.Arcanumhocasapientibusmagis,supercoelesteuocatumest,quiauideruntsupercoelestesquasdamoperationesconcurrere,tanquamtotiusgenerationishuiuseffectrices,acpotissimascausas.~~Illiueroquipercharacteresoccultos,&hieroglyphicasdescriptionesPersarum,&Aegyptiorum,experiundomirandauiderunt,partimintellecta,partimueronon,asuisfundamentisnonappellaueruntarcanum,atiuxtaPythagoramlapidemphilosophorum,desupercoelestinihilsentientes.Quiautemhoc,uelquocunquemodo,suntassecutimysterium,occultisfigurisaenigmaticis,acaliisadumbrarunt,uixintelligibilibusunitantuminterdoctissimorummillenamultamillium,idquediuinopotiusafflatu,quamhumanislaboribus,postquos&intolerabiles,etseniomaximoconfectotararusuiradeptusfuit.~~Quofactumuthincininfinitoserroresprolapsi,quotquotfermehuicreinauaruntoperam,aliosinsimilemtraxerintlabyrinthumerrorum,utaudieturinfrainsequentibuscapitulis.Cap.Ui.Deuariiserroribusingenere,quoadmateriam,inuentionemeius&notitiam.Philosophiuariahuicmateriaelapidisnominapraefixeruntoccultissima,asimilitudinibusallata.HocArnaldusobseruansinRosario,summam,inquit,inmateriaelapidishuiusinuentionedifficultatemexistere.Uegetabilemenimappellarunt,mineralem,&animalem,noniuxtaliteralemsensum,utinoruntsapientesdiuinorumarcanorum&miraculorumeiusmodilapidisexperti.HuiusexemplumpraesefertRaymundiLulliilunaria,quaefloresmirandarumuirtutumedit,familiaresipsisphilosophis.Haecnonfuiteorumopiniotamen,utpereamintelligereturaliquasupermetallaproiectio,uelpraeparatiotalisindefieret:uerumabstrusamensphilosophorumaliospectat.NonalitermateriamsuamappellaruntnomineMartagon,cuioperationemoccultamalchimisticamapplicuerunt,cumtamenidprorsusnihildenotetpreteroccultissimamquandamsimilitudinem.~~Erroretiamnonminimusinuegetabiliumliquoribusortusest,quibusmercuriumcoagulareplurimiconatisunt,&postmodumfixatoriismconuertere,existimanteseumcontrametallorumauxiliumcoat,maximumassecutumessematquamuisnonnullorumuegetaoresidefficiant,nonaliundefieresinam,pinguedinemautsulphurquoabundant,iudicabitur:~~Hochumiditatem,&uitamadsetrahit,intermiscetilliussubstantie,coagulanomnemutilitatem.NamcrassumImsulphurnullum,inuegetabiliamperfectamproiectioneminalchimiae,compertumestmihi:quodetiammaximodispendioexpertisuntplusinonnullisuccoTitimallialbolaproptercaloremintensum&acutumtentem,coagularuntmercurium,&liquoremlacuirginisappellarunt,amenfundamentumhocfuit.NonsuccoChelidoniaeexistimandum,liresuoimponatoculis,acsidotatum0.Colligentesindeuanumquid,certerminatotempore,uegetabilehoceunt,exquoanimamuelquintumessesunt,undecoagulantemacpermutanncturamefficerent,uerum&hincnihilfatuumerroremortum.Explicatio.Totamhuiusartisdifficultatem,ineoconsisterepalamest,quodmateria,exquadeducendumautumantarcanum,uariisnominib.adumbratur,nequibusuisinnotescat.Potissimaprimaquesunt,uegetabilis,animalis&mineralisappellationes,noniuxtaliteram,sedauariismediis,&colorumuarietatibusinoperehocnecessariis,&apparentibus.ExemplositRaymundiLulliiLunaria,quaeuariosdiuersorumcolorumfloresprofert.~~Maximadehacinterchymicosuersaturcontrouersia,nonnullienimuoluntesseherbamquandamuigintioctofoliorumduntaxat,iuxtanumerumdierumlunarismensissiuereuolutionis,quaeaugmentumatquedefectumpatereturutluna,sedafrondiumdimissionibus-&reassumptionibusduntaxat.~~Aliiuoluntesseliquoremquendamsolutorium,uelutChrysulcam.quometalladissoluuntur.Caeteripropriamaquamessedicuntsuaemateriae,inquamresoluitur:cuipostremaeopinionimagis,quampraecedentib.ausimsubscribere.Quanquam,aiuntphilosophi,inpraeparationemultaconcurrunt,quaenonintrantmagisteriumnostrum,sedamouendasunt.Nonnullisuccosuegetabiliumexprimunt,quibuscoagularemercuriumsiueargentumuiuum,conantur,utsuntTitimalli,Chelidoniae,&c.atquamuisefficerentutcongelaretur,necproptereafixuserit.~~Istosdecipereuidetur,quodsupracapitulopraecedentiscriptumest,uidelicetpersummamseparationemmagicam,perfectamquandamsubstantiamemersuram,exuegetabilibussubstantiisinmineralia,exmineralibusinmetallica,etexperfectismetallicissubstantiishaecattollitur.~~inessentiamquintam:nonanimaduerteruntquodanteahabetur,scilicetunitamsubstantiamexcreaturisomnibus,ueluniendamesse,priusquaminterramredituramsiueredigendam,utsupradeclaraui.Neminiquicquampersuadereuolo,iuuaresolumquodpossum.Quimeliusintellexerit,inmediumadferat,libenterenimaudiemus.Nonueremuradoctioribusaddiscere,quodratiouerumessedemonstrat,exapparentibusoperibusDei.Uerumexinanibushominumopinionibus,praetereasdemonstrationes.ampliusomninonihiladdiscimus,qualiscunquesitipsorumauthoritas.Liquoresigituruegetabilium(ait)obresinam,pinguedinemsiuepotiusterreumsulphurinipsisexistenscoagularimercuriumposse,falsumtamenhocessefundamentum.~~Nonintelligiuultigituruegetabilemsubstantiaminmineralemtransmutari,etsidicatperfectamsubstantiamexuegetabilibussubstantiisinmineralia,sicdereliquis,emersuram,atpotiusunitaminsuaterrasubanstiam,debitisoperationibusartis,inmineralemnaturam,&hancinnaturammetallicam,hocest,terraminaquamsiuelunariam,&istaminignemaerismedio,transituram.~~Cap.Uii.Deerroribuseorum,inspecie,quilapidemquaeruntauegetabilibus,utsupra.Alchimistarumaliquot,expressume~~chelidoniasuccumadspissitudinemuelconsistentiamexcoxerunt,exposueruntquesoli,utinmassamdurampersecoagularetur,quaepostmoduminpulueremminutissimumcontusanigrispadiceiuecoloris,mercuriumproeiectioneuerteretinsolem,quoduanumessecompererunt.~~Aliiadmiscuerunthuicpuluerisalarmoniacum:aliicolchotaruitrioli,opinanteseauiaseadoptatumperuenirefinempotuisse.Solutionibusinflauamaquamadduxerunt,utsalarmoniacumtincturaepraeberetingressuminmercuriisubstantiam,nihiltamenindefactumest.~~Nonnullipraedictorumloco,succosPersicariae,Bufonariae,Dracunculi,foliorumsalicum,Titimalli,Cataputiae,Flammulae,acsimiliumsimulunacumipsomercurio,perdiesaliquot,uitreouaseconclusos,incineribustenuerunt,acciditutindemercuriusincinereuerteretur,sedperperam&nullofructu.~~Decipiebanturenimisti,uanisuulgirumoribus,quibusiactatumfuit,eumquimercurium,absquemetalliscoagulareposset,haberemagisteriumintegrum,utsuprameminimus.Eorumplurimiexuegetabilibussalia,olea,&sulphuratraxeruntarte,sedfrustra.Namexsalibus,oleis,autsulphurib.eiusmodi,nullacoagulatiomercurii,uelperfectaproiectio,nequetincturafieripotest.Quoduerophilosophi,materiamsuamarboricuipiamaureaeramorumseptemcomparent,intelligunteaminsuospermatemetallaseptemconcludere,&ineolatere.Quaproptermateriamsuamuegetabilemessedixerunt:tumetiamquianonaliterquamnaturalesarbores,suotemporeuariosfloresproferunt,materialapidiscolorespulcherrimospatefacit,inflorumsuorumproductione.Itemeadecausa,quiaexterraphilosophica,materiaquaedamexurgit,utuirgultumspongiaeterraesimile,dicuntarborissuaefructumadcoelumtendere.Ideoprotuleruntinuegetabilibusnaturae,totiusreicardinemuerti,sednoninuegetabilibusmateriae:tumetiamquiasuuslapisanimam,corpus,&spirituminsecontinet,utuegetabilia.Explicatio.Quodpriorecapitulodeuegetabilibusingenereposuit,hoclocospecialiteretiamrepetit,asuccochelidoniae,quemobaureumcoloremexistimaruntsolisnaturaequidinsecontinere.~~Quofactum,uthuncadspissitudinemcoctum&exiccatum,inpuluerem,adargentumuiuuminaurumtransmutandum,adsumpserint,quodcumfrustratentatumfuisseuiderent,necadhuceocontenti,suopuerilimagiserrore,quamstolido,plaeraquealiaadiunxerunt,nedumhuic,sedaliarumsuccisherbarum,idqueomnefrustrasomniatumest.~~Nonconsideraruntenimquodsupratetigimus,generanoncommisceri,nisidestructisomninospeciebus.Atsiuegetabiliaformalemspeciemdeponant,uelspecificamformam,tumdemumacquiruntuniuersalem,adquamcunquespecificamsuscipiendamidoneam,sicdecaeteris,utimineralibus,&animalibusgeneribusintelligendum.Nullapariterolea,salia,nequesulphura,dequibusuistracta,nisispiritualem&generalemabsoluteformamacquirant,eruntinhancremapta.~~Materiaphilosophicanondicituresseuegetabilisrationemateriae,sedobsimilitudinemquamcumuegetabilibushabet,cuminterramsuamunitamateria,uirgultuminouosuoproducitarboripersimile,frondes,floresatquefructumsuumproferens.~~Hincfacilecolligerepotestquiuisingenioualens,eiusmodimateriamnonessemateriamnaturae,sedartis:iteminuegetabilibusnaturaepositamessemateriamhanc,&noninuegetabilibusmateriae,hocest,materialibusanaturanudeproductis.~~Namuegetabilianaturae,nonconsideranturexnudamateriauegetabilium,sedexpotestatesiuepotentiainunaquaquemateria,siuesituegetabilis,animalis,uelmineralis,quaequidemomniauegetabilemfacultatemhabent,nonsecusatqueuegetabiliamineralem&animalem,idest,spiritum,animam&corpushabetomne,quodnaturaproduxitexelementiselementatum.~~Monarchialapidisigitur,haectriacontinetpotentianedum,sedetiamactuproueniente,permediasoperationes,exea.Cap.Uiii.Dehisquiphilosophorumlapideminanimalibusquaesiuerunt,ingenere&inspecie.Similitudinariaquadamappellationemateriamsuam,lacuirginisessedixerunt,&roseicolorisbenedictumsanguinem,quitamensolisprophetis&filiisDeiconuenit.IndeSophistaecollegeruntmateriamphilosophicamhanc,inanimaliumsanguine,uelhominisexistere,occasionesumpta,quodexuegetabilibusnutriantur.Aliiincapillis,insaleurinae,inRebis.Aliiinouisgallinarum,inlacte,inouorumcorticumcalce:quibusomnibusmercuriumfigereposseputarunt.Extraxeruntaliquiexfoetidolotiosal,credenteslapidisessemateriam.NondesieruntquilapillosinRebisrepertosmateriamesseiudicarent.Aliimembranasouorumasperrimolixiuiomacerarunt,quibusetiamouorumcalcinatoscorticesalbissimosniuisinmodumadmiscuerunt,hisattribuentesarcanumfixationisadmercuriuminuertendum.~~Aliiouorumalbumenargentocomparantes,&aurouitellum,insuamelegeruntmateriam,admistissalecommuni,armoniaco,tartaroqueusto,simuleauitroconcluserunt,balneoquemarisputrefecerunt,idquetantisperdumalbuscolorinrubicundissimum,sanguinisinstar,abiret.~~Hocipsuminfoetidissimumdestillaruntliquorem,prorsuminutilem,adopusquodquaerebant.Aliiputrefeceruntalbumen&uitellumouorum,&indeBasiliscusgeneratusest,queminrubicundissimumpulueremexusserunt,eoquetingereputabant,cuiusautorfuitGilbertusCardinalisinsuotractatu.~~Plaeriquefellaboum,&aliorumanimalium,salepermistocommunimacerata,destillaruntinliquorem,quocaementationumpulueresimbutos,existimaruntmetallasuatingerepossemagisterioquodam,quodpartemcumpartenuncuparunt,&indenihilactumest.~~Aliquitutiam,suiscumadditionibus,utsanguinedraconis,&aliis,cuprumautelectruminaurumpermutareconatisunt.~~AliiiuxtaUenetorumartem(utaiebant)uigintistelliones,plusminusueconcludebantolla,famequeredigebantadinsaniam,utunamaliadeuoraret,unicasuperstite,quamlimaturiscupriuelelectripascebant,existimantesgenushocanimaliuminuentriculosuodigestionesolapermutationemoptatamefficere:~~postremoexurebantanimalhocinrubicundumpuluerem,quemputabantaurumesse,uerum&eodeceptifuerunt.~~AliitandeminpiscibusquosTrutasuulgosolentappellare,crematisperliquationem,aurumaliquotiesinuenerunt,nonaliadecausa,nisiquiagenushocpiscium,influminibusatquetorrentibus,squamas,aureasquescintillascolligeremanderequesolitumsit,rarotamenidcontigit.~~TalesimpostorespotissimuminueniunturinaulisPrincipum.Nonestmateriaphilosophoruminanimalibusquaerenda:hocomnesadmonitosuelim.Attamenestquodsciatur,philosophoslapidemsuumanimalemappellasse,quodpostremissuisoperationibus,uirtutenobilissimihuiusigneimysterii,liquorobscurusexeamateriainsuouaseguttatimexudet.~~Indeprotuleruntpraesagiumhoc,scilicetpostremistemporibus,purissimumhomineinterrasuenturum,perquemliberatiomundifuturaesset,guttashuncipsumhominem,roseirubeiuecoloris&sanguineasemissurum,quomediomundumalaberedimeret.~~Pariformiter&sanguissuilapidis(insuogeneretamen)leprosaliberabatmetalla,suisabinfirmitatibus,&contagio.Quarenonimmeritodixisseputarunt,suumlapidemanimalemesse.HocdemysterioMercuriusadRegemCaliditaloquitur:MysteriumhocsolisDeiprophetispermissumestcognoscere,quofit,utlapishicanimalisuocetur.Naminsanguinelapidishuiuslatetanimasua:componituretiamexcorpore,spiritu&anima.Similirationeuocaruntsuummicrocosmum,quodrerumomniumtotiusmundisimilitudinemhabeat,&inderursusanimalemessedicunt,utiPlatomagnummundumanimaluocat.Explicatio.Earationequaphilosophi,similitudinequadam,suamdixeremateriamanimalemesse,lacuirginisappellantes,&sanguinemhumanum,plurimiseductifuerunt,inanimalibusquaerenteseiusmodimateriam.Aliudenimintellexerunt,quamscripserunt,nonutseducerent,sedutadhuncloquendiriodumartemdetegerentiistantum,quosDeusad.canumhocelegerat.Putaruntenimalios,eiusmodisuumsermonemintricatummillefiguris,intelligereminimeposse.~~Quicquidenimapparuit,abinitiosuarumoperationum,infinemusqueMonarchiaesuilapidis,hocnomeninartisdescriptionesortitumesteius,cuiusreisimilitudinemretulit,uelutilactisuirginis,asimilitudineliquorisapparentisinstarlactismuliebris:~~itemsanguinishumani,proptereiusmodirubicundissimumliquoremetiamapparentem.~~Indignipariteratquedignihacdecausa,quiacredebantistadeanimalibusdici,nonpeperceruntomnibus,quaeexeishaberipoterant,etiamadspermata,Rebisquedeuenientes,atquemenstrua,hocest,excrementaquaeuis,cumhominum,tumaliorumanimaliumquorumcunque,etiaminfectissimorumuenenisadmortemperimentibus,utstellionibusacaliis.~~Imotamfueruntnonnullitemerarii,utbasiliscumexouogenerareputrefactionibuspraesumerent,cuiusfatuaefuitopinionisCardinalisquidamnomineGilbertus,utexopusculosuopateteditoinhancsententiam.Legerantenimouuminscriptisphilosophorum,atqueuenenum,undeconcludebant,basiliscumessemateriameiuscemodilapidis,quiaferturportentosumhocanimalexouogalliueteris,arubetasiuebufonefoto,nasci.Ostultumgenushominum,quitamfutiliasomniant,nedumindignaphilosophis,sedfatuisetiamridicula!Quidcorruptibilecumincorruptibili,dequomateriahaecpotissimumeliciendauenit,communehabet?~~Philosophosmateriamsuamanimalemappellasse,ratiohaecest,subfinemoperationumsuarum,uirtusarcanisuimysterii,materiamexudareguttasinstarsanguinisobscuriconcitat,quoquidempraesagiuerunt,inpostremistemporibuspurissimumhominemuenturum,quimundumcorruptissimumalabeliberaturuserat,utisanguiseiusmodisuihominisarcaniuidelicet,liberabatuelexpurgabatmetallaquaeuisalepra,&suacontagione.~~Duabusaliisdecausisanimalemessedixerunt,unaquiaconceditureiusueranotitiasolishominibusanimapurasupercoelestiqueuiuentibus,utiProphetis,&c.nonmundanishominibus,quibrutasuntpotius,quamanimaliauera:tumetiamindictosanguinelapidis,lateteiusanima.~~Secundaratioest,quiaphilosophihuncsuumhominemuocantmicrocosmum,ideoquodrerumomniumtotiusmundisimilitudinemreferat,quapropteranimalemuocant,uthominemetiamnaturalem,totiusmagnimundisiuemagnianimalisnaturam,insecontineredicunt,acuere.~~Cap.Ix.Dehisquilapidemquaesiueruntinmineralibusgeneraliter.Accesseruntignari,credenteslapidemessetriplicem,atquetriplicigeneresecretum,utputauegetabili,animali,&minerali.Quofactum,utinmineralibusquaesierint.Haecsententialongedistataphilosophorumopinione.Asseruntenim,suumlapidemuniformiteruegetabilem,animalem&mineralem.Notandumadhec,naturamspermasuumminerale,inuariageneradistribuisse,uidelicetinsulphura,salia,boracia,nitra,armoniaca,alumina,arsenica,atramenta,uitriola,tutias,haematites,auripigmenta;realgara,magnesias,cinnabarim,antimonium,talcum,cachimiam,marcasitas,&c.Inistisomnibus,naturanondumassecutaestmateriamnostram.Quanquaminaliquibusdictarumspecierum,mirosepatefacitaspectu,intransmutationemimperfectorummetallorum,adperfectionemadducendorum.Longasiquidemexperientia,&igneumexercitium,multifariamostenduntpermutationem,inmateriamineralium:nedumexcoloribusincoloresuerumetiamexunaessentiainaliam,&eximperfectionesui,inperfectionem.~~Quamuisetiamnatura,mediismineralibus,aliquamperfectione,praeparationibussitprosecuta,nonideouoluntphilosophi,suamlapidisphilosophorummateriam,exullomineraliumprogredi,licetlapidemsuumessemineralemdicant.~~UndeSophistae,sumentesoccasionem,ipsummercurium,uariistorturispersecutisunt:aliquisublimationibus,coagulationibus,praecipitationibus,mercurialib.aquis,fortibus,&c.Quaeomneserroneaeuiaeuitandaesunt,cumcaeterisSophistarumpraeparationibusmineralium,purgationibus,&fixationib.spirituum,atquemetallorum.~~Quapropterlapidispraeparationesomnes,utiGeberi,AlbertiMagni,&similiumsuntsophisticae,purgationeseorum,cementationes,sublimationes,destillationes,rectificationes,circulationes,putrefactiones,coniunctiones,solutiones,ascensiones,coagulationes,calcinationes,&incerationes,prorsuminutiles:~~cumintripodeathanore,furnoreuerberatorio,liquefactorio,accidioneo,fimo,cinere,arena,similibusque:tumincucurbita,pellicano,retorta,phiala,fixatorio,&c.Idipsumdesublimationemercurii,permineralesspiritusadalbum&rubeum,utiperuitriolum,salpetrae,alumen,crocumMartis,existimandum.Dequibusomnibus,falsofabulaturilleSophista,IoannesdeRupecissa,tractatusuodelapidephilosophorum,albo&rubeo.Quaesimulementitasomniasuntomnia.~~FugiendasuntetiamparticulariasophisticaGeberi,proutsuntseptenaesublimationes,autmortificationesitemreuiuificationesMercurii,cumsuispraeparationibus,persalurinae,uelpersepulchrumfactis,quaesingulafalsasunt.~~Quidamalii,mineralium&metallorumsulphuribus,mercuriumfixareconati,summedeceptifuerunt.Uidisiquidem,hacartemercuriumincorpusmetallicum,pereiusmodifixationesadductum,similitudinequidem,inomnibus,&peromnia,bonumargentumfingentemacrepraesentantem,uerumintesta,falsumutextitit,etiamapparuit.Explicatio.Nonnullorumopinioest,exuegetabilibus&animalibus,nonsecusatqueexmineralibus.singulatimfieriposselapidemistum,Hermetisdictoconfirmatorum,deseloquentisadhuncmodum,uidelicetintabulasuaSmaragdina:Hacdecausauocatussum(inquit)HermesTrismegistus,quiahabuitrespartesPhilosophiaetotiusmundi.Quicquidsit,opinionemistorumdisputabilemrelinquerestatui,tantisperdonecrefutetureaspecierumadsuumgenusgeneralißimumreductio,dequasuprameminimus.Haecenimsiconfutaridebeat,nonabignarisspagyriaescholaruminfideliumdiscipulis,fiatoportet,sedabigniuomisspiritibus,quisupercoelestemillumhauriuntaerem,unacumcoelestiiunctum.Nonnegarimintereatriplicemistorumgradum,utmineralib.quidemsummuscompetat,nonproptereaduobusreliquisgeneribusdesuaperfectionederogandum,cumexeademradiceproueniant,quamilludmineraliumgenusinoriginesuaprimumhabuit,putaprincipiomysterioquemagno.Quanquamexsecundisradicibusdiuersis,posteaproueniunt,utexterrauegetabilia,exaquamineralia,&animaliapermixtim,utiuolatilia,exaerem&aqua,reliquaexterra&aere,uelexaquasola.~~Uerumnonaliadecausamineraliapraecellereuidentur,nisiquodistorumgeneratiocaeterisomnibusmagisadcentrum,acpropiusaccedit,inquomaximeuigentcoelestesuires,nondestitutaetamensupercoelestibusuirtutibus,atmagisimbutaehis,quaelongiusabeoreceduntadsuperfictem,quaproptergenushocpraecaeterisduobuselegerunt.Etquamuisauthorignarosuoceteos,quitriplicigeneredistinctumlapidemputant,nonaliadecausaidfacit,nisiquianonpercipiuntphilosophosfaciliorum,propinquiorum,&solidiorumelectionemsemperfecisse,nequenoruntcurmineraliapersemagiseligant(ignarosputa)quamaliasola.~~Hancetiamopinionemlongedistaredicitaphilosophorumsententia,uideliceteligendimineraliapromateriahuiusMonarchiae,cumnonsitanaturaimmediatedata.Asseruntitaquephilosophimateriamsuamunisormiter,idest,subunaforma,uegetabilem,animalem&mineralemesse.Exsuospermate,siueseminemenstruali,naturauariageneradistribuit,salium.~~sulphurum,boracium,nitrorum,armoniacorum,aluminum,arsenicorum,atramentorum,uitriolorum,tutiarum,haematitum,auripigmentorum,realgarum,magnesiarum,cinnabarium,antimoniorum,talcorum,cachimiarum,marcasitarum,&c.~~Haecomniamineraliamediasunt,admetallicamgenerationemfacientia,nondumtamenpernaturamgradumlapidisacquisierunt.~~Etsinonnullaedictarumquandoquespecierum,admirandasdemonstrantinmetallismutationescolorum,eßentiae,&perfectionis,nonproptereaphilosophiuolunt,suamlapidismonarchiaemateriamexullomineraliumesse,quamuisnumeralemessedicantsuumlapidem.~~Existalapidisappellatione,tormentamercuriiuariasumpseruntoriginem.i.argentiuiuimartyria,simul&metalloruminaniprorsumlaboresusceptafuerunt.~~Manualesenimoperationes,siueGeberi,siuesintAlberticognomentoMagni,uelaliorumquorumcunque,suntmeresophisticae,simul&instrumentasua,dequibusineptissimefabulaturilleIoannesdeRupecissa,cumsuisexGeberodesumptismercuriiseptenissublimationibus,aliisquestultificationibusintextupositis.Quanquamseuidissefateturauthor,mercuriumuelargentumuiuum,induramsubstantiamsolidam,&corpoream,acuelutimetallicam,eiusmodifalsisoperationibus,argentoueropersimilemcoaluisse,inexamine,tamen,totumidquodfuit,euanuitinaurasperSaturnisulmen.~~Cap.X.Dehisquilapidemetparticulariaquaesiueruntinmineralibus:Sophistarumnonnullitentaruntexmercurioseptiessublimato,actotiesdissoluto,fixumoleumemungere,medioquidemaquarumfortium,quometallaimperfecta,inperfectionemadduceretur:atfrustraneumopushocrelinquerecoactisunt.~~Aliquiuitriolumseptiespurgarunt,calcinatione,solutione,&coagulatione,&cumduarumpartiumarmoniacisalisadditione,sublimationeque,utinaquamalbamresolueretur,cuitertiapartemaddideremercuriiuiui,uteacoagulareturaqua:~~mercuriumtotiespostmoduadictouitriolo,&armoniacosalesublimarunt,utinlapidemabierit.Huncaffirmarunt,exuitrioloconceptum,rubeumsulphuressephilosophorum,quocumsolutionibus,&coagulationibusprogressisuntadlapidem,sedinproiectionefeceruntnihil.Aliimercuriumcoagularunt,peraquamaluminis,inmassamduramaluminisimilem,quamfixatoriisaquisfixaruntinutiliter.Sophistaeplurimasrationesfixandimercurium,sibifrustrapraefigunt,quodinmercurionihilperfecticonstantisuehabeatur.Hocfit,utinuanumaddantureimineralia,persophisticosprocessus,quibusomnibusadmaioremsuimalitiamexcitatur,uiuusquemagisefficitur,&potiusadmaioremimpuritatemadducitur,quamadaliquamperfectionem.Nonestigiturabeomateriaphilosophorumpetenda:cumsitimperfectumquid,quodsiadperfectionemadduciqueat,sophistarumprogressibusualdedifficilefuerit,imoimpossibile,cumineonihilsit,quodinperfectionemexcitaricogiuequeat.~~Aliquisumpseruntarsenicumaliquotiessublimatum,acmultotiesoleotartaridissolutum&coagulatum,idquefixarepretenderunt,quocupruinargentumuerterent,idipsum&nihil,praetersophisticamdealbationemquandampresetulit.~~Etenimarsenicumsaneminimefigipotest,nisioperatorartista,spiritumeiustingentemexaequocognitumhabeat,inquoquidemomnesdormitaruntphilosophi,frustraconantesexeoquidefficere.Quicunqueigiturspiritumhuncignorauerit,spemipsumfigendinullamhabeat,necuirtutemillitribuendi,quatransmutationisperfectionemacquirat.Quamobremnotumfaciocunctis,dealbationemdequamentiofactaest,exfalsofundamentodepromptam,eaquefalsocuprumdealbari,nonimmutari.Sophistae,ueneremadhuncmodumlaruatam,atquefucatam,suiduploadmiscueruntlunae,aurifabrisuendiderunt,&monetariis:postremoueroinfalsosmonetariossesetransmutarunt,nedumquiuendiderunt,uerumetiamilli,quiemerunt.Aliquiexsophistis,albiloco,rubeumarsenicumsumpserunt,&hocipsuminfalsamartemabiit.Quoniamquocunquemodopraeparetur,nihilpreteralbedinemexhibet.Nonnulliprogressisuntulteriusadsulphurcommune,quoditaflauumcoxeruntaceto,lixiuio,uelurinisacerrimis,perdiem&noctem,usquedumalbumemersit.Postmodumeleuaruntipsumasalecommuni,&calceouorum,persublimationemcoxerunt,&sublimarunt,idquemultoties,combustibilesempernihilominusextitit,licetalbum:eotamen,crudumfixaremercurium,inaurumconatisunt,atfrustratentatumest,optimatamenindecinnabaris,&pulcherrimaomnium,quamuiderimunquam,resultauit.Hancfixareputantes,oleosulphurispercaementationem,&fixationem,apparentiaenonninilhabuit,uerumsecusatqueresipsadesiderabatur,euenit.Aliisulphurcommuneredegeruntinformamhepatis,oleilini,laterini,ueloliuarumadmistione,coquentesinaceto.Postmoduminlapidemmarmoreumeffundentesformamhepatiseffecerunt.Hocdestillaruntinoleumcitrinum,ignelentoprimum,sedsuodamnosuntexperti,senihilegisse,adlunetincturaminaurum,utiputarunt.Utmineraliuminfinitusestnumerus,nonaliter&praeparationumeorummultauarietas:quarumhoclocolatioremfacerementionemdistuli,quodpeculiaremtractatumrequirant.Cauendumetiamasophisticisoleisuitrioli,&antimonii.Itidemaboleismetallorumimperfectorum&perfectorum,auri,siueargenti.Quoniam,etsihorumoperatiopotentissimasitinrerumnatura,tamenuerusprocessus,inhuncusquediem,paucissimiscognitusest.~~Abstinendumetiamasophisticispraeparationibusmercuriiuulgi,arsenici,sulphuris,&aliorumsimilium,persublimationemuidelicet,perdescensum&fixationemcumaceto,salepetrae,tartaro,uitriolo,salearmoniaco,eatamenuia&ratione,quamlibrisophistarumdocent.~~Itemfugitesophisticastincturasamarcasitis,&crocoMartisdesumptas,&abeasophisticatione,quaepartiscumpartenomenhabet:lunaefixe,similiumquenugarum.Nam,etsialiquamsuperficialemueritatisapparentiamexhibeant(quaequidemlunaefixatio,paruilaborisacindustriae)tameneiusmodiprogressuspraeparationis,estnullus,&inualidus.Compassionemotusigitur,ergabeneuolosoperariosartishuius,uoluiuerumphilosophiaefundamentumpatefacere,tribusparticularib.arcanis,uidelicet:unoperarsenicum:alioperuitriolum:tertiouero,perantimoniumexplicatis.Exquibusdoceboueramproiectionemsupermercurium&imperfectametalla.Explicatio.Iamdesophisticatisoperationibusagitsingulatim,circapotissimamineralia,perignarosartificespassimusurpatis,uticircamercurium,uitriolum,arsenicum.sulphur,antimonium,&c.Quaeomnia,quiaintextulatissimepositasunt,acperordinem,hoclocotransibimus,atexplicaresolumconabimur,quaeuidebunturinistisobscuriora.Saepiusitaquemecumagens,admirarinequeostoliditatemhominumquaerentiumaliquideoloco,inquononhabeturquodquaerunt,uelsihaberipotest,moduminueniendi,ueleliciendipriusnonaddiscunt,quamquaerant.Huiusdefectuspotissimacausaest,quodfinemrerumnonperpendant,necsuorumlaborum.Sirogesigiturinquemfinemalchymistalaboret,nonalitertibirespondebit,quamutaurum&argentumadmedicinam,ueladopesaccumulandasinueniat.~~Uerumexquo,uelinquosipetasabeo,responderenihilnisidubiuspoterit,modohucatqueillucdiscurrens,iamexuegetabilibus,moxindeadanimaliaconuersus,&inistisuacillans,admediamineraliaseconferet,necinistorumprouinciatutus,admetalla,cumimperfectatumperfectarefugiumquaeret,adeumitaquemodumuagabundus,tempus,oleum,&operamperdit.~~Singulostandemconatusistosexaminemus,utpateat,quarationetampaucihancarteminueniant.Primoditarisibicupiuntomnesfere,ullouixeosinterexcepto,uelpermedicinaepallium,quaealioquindaredicituropes,uelsinemedio,uiliorumtransmutationibusinpreciosissimametallamonetaria.Quidquaeso?anDeustamabditasuorumthesaurorumarcana,inhuncusumaperithominibusindignis?Summumhocestomnissapientiaemysterium,quodecorarepaterfiliossuosinhocmundouult,idquepaucissimos,quanquaminalio,multosalioslongepraestantioridonocoronat,prioribusetiamnondenegato.Filiorumigiturpanemputasnecanibusdabit,quiomnibusinuident,etiamconiunctissimisossae,nedumquaesolideuorant,sed&quaehaberenequeunt?Haecestpotissima&absolutissimacausa,curtaminfinitusalchymistarumnumerusinperditionemabit:Testisaduoceturabunoquoquepropriaconscientia,etseipsum.nonartemipsamcondemnabit.Adsecundumsuiresponsimembrumutueniamus,inquouidelicetquaerendus,&exquosithabenduseiusmodithesaurus.Sidicatexuegetabilibus,quaritur,quarationetandemhorumnaturaminmineralemtransinutabit?Nondubitoquinproponatmihi,quodanteadixidespecierumadsuagenerageneralissimareductione.Sedquidhacopustantoquelabore,cumnaturanobisabsolutamineraliaproponatlongemeliorahis,quaeperartem,sitamenfieriqueant,parabuntur?Dicetforte,uegetabiliumnaturamnonesseadnaturammineralemadducendam,sedperseipsamexhibereposselapidisMonarchiaemateriam.Interrogaturhocanfieri,quouemodopossit,utuegetabilisuirtuspersemineraliatransmutet,cumtransmutationaturamsequaturtransmutantis,&nontransmutati?alioquinfieret,quodhocloco,utnobiliusperignobiletransmutareturindegeneremnaturam:idautemessetpraeterspemacdesiderium,cumnaturae,quaeadaltioremgradumanhelatsemper,tumartificisquidetrimentumindepateretur?Rursum,ubidixeritmateriamdictamexmineralibusessepetendam:Quaeriturquamobrempotiusinimperfectisperfectio,quaeipsisnoninest,quaminperfectis,inquibusestsummaperfectiomineralium,atquemetallorumomnium,quaerendasit?Tritumhocphilosophorumdictuminmediumadferamus,uidelicet:ubinaturadesiitoperari,ibideminciperedebetartifex.~~Atnaturanondesinitindiesoperariinmineralibus,&metallisimperfectis,alioquinimperfectadicinonpossent,sedinperfectissimis,quofit,utexistispostremis,iuxtasententiamallegatam,sumidebeatmaterialapidisMonarchiaespagyricae.~~Replicabitperfectaiamdemeritamhabereformam,&carereadhancdesiderio,quotenenturimperfecta,propterquodfaciliusarteducanturadperfectionem.Nisiperfectionemsolaminartenostraquaeras,parumsaneprofeceris,utexlibraSaturni,libramaequalemauriconficias:plusenimexposueris,&sumptuumfeceris,utinterimdelaboribustaceam,decuplo,quamaurumhocualeat,&adhuncmodumnonassequerisquodoptas,nempediuitias.~~Concludesindedubioprocul,sinonexuegetabilibus,mineralibus,etanimalibushaberimateriahaecualeat,ergoexnullo,quodpraeteristanihilassignarigenerum,specterum,uelindiuiduorumnaturalium,&corporeorum,possitinhacinferiorinatura.~~Responderetibinemopotestadhaecmelius,ipsometauthoresuotextu,hisuerbis:Quoniam(inquit)etsihorumoperatiopotentissimasitinrerumnatura,tamenuerusprocessus,inhuncusquediem,paucissimiscognitusest.Abstinendumigiturasophisticisdictorumpraeparationibus,acaliisomnibus,earationetamen&uia,quamlibrisophistarumdocent.~~Nonomninonegatauthor,expraedictisMonarchiamhacnostramextruiposse,alioquininsequentibusnonposuissethuiusreifundamentumtribusiactumabinitiomineralibus,uidelicetarsenico,uitriolo,&antimonio,tanquamlapidibusadtincturamplurimumfacientibus,idqueparticularibus,sinonuniuersalibustamen.Sedredeamusadhuncuelunicumintermillenamillia,quiseseprobarepotest,utrumsitaDeodignificatus,uelelectiisadartem,nesuasfrustradilapidetopes,laboresqueuanosobeat,actandemindesperationemactus,Deomaledicat,quodquidemsefacerenoncredit,cumeiusarcanismysteriis,&artimaledicit,ueritatemquedetestatur,quamassequinonpotuit,nonaliadecausa,nisiquiaDeusnoluitipsum,hacuia,redderebeatuminhacuita,sedinaliaperfiliumsolum.~~Propriamigitursuamconscientiamexaminet,summacumpietate;abhypocrisiprorsumaliena,inquemfinemipsediuinumhocmysteriumexpetat,quoanimocordeque,&inquemusumprosequatur:~~siadhonoremDeiprimum,utsapienseuadatinueritatiscognitione,tumdemuminutilitatemproximi,nullapenitusinterueniente,uelambitionehonorumhuiusmundi,uel,diuitiarumappetentia,uelexercendaetyrannidis,etiamaduersuminimicos,aliorumresinuliumaffectuum.~~Nisienimabhisomnibuscorpurum&immaculatumhaberesecomperiat,hincproculabeat,namineiusruinamhacarsomninopositaest,quodnisipersuasumhabeat,experiatur.~~Quireroseliberamauitiisdictis,penitushabereconscientiamacsanamuereiudicalit,praemissisfusisquepiisadDeumgrationilus,aggrediaturopusalacriprorsumanimo,&uhiperseueraritineapietate,fierinullarationepotest,quinexaudiatur,etuoticomposfiat.~~FaxitDeusOpt.Max.Cap.Xi.Deuero&perfectoarcanoparticulariexarsenicoadalbamtincturam.Scripseruntaliquicompositumarsenicumexmercurio,&sulphure:aliiexterra&aqua,plaeriqueexnaturasulphuris.Quocunquemodoidsit,eiusnaturatalisest,utrubeumcupruminalbumtransmutet.Adeametiampraeparationisperfectionemadducipotest,utuereperfectequetingat.Noneauia,quamdocentprauisophistae,utsuntGeberinsummaperfectionis,AlbertusMagnus,AristotelesChimistainlibroperfectimagisterii,Rasis,&Polydorus:namscriptoresistiquotquotsunt,errant,uelexinuidiafalsaquaequescribunt,proponuntquerecepta,quiaueritatemetiamignorarunt.Arsenicuminsetrescontinetspiritusnaturales:primumuolatilem,adustibilem,corrosiuum,&omniametallapenetrantem.Hicspiritusdealbatuenerem,&postaliquotdiesredditspongiosam.Quodartificiumadeospertinetduntaxat,quicausticamartemexercent.Secundusspirituscrystallinusest,acdulcis.Tertius,estspiritustingens,segregatusabaliispraedictis.Hastresinarsenicoproprietatesnaturalesinquiruntueriphilosophi,adperfectamsapientumproiectionem.~~Barbitonsoresuerochirurgiamexercentes,dulcem&crystallinamexpetuntnaturam,atingentespirituseparataminusumcurationisuulnerum,&adbubones,carbunculos,antraces&caeterasimiliumulcerumuitia,nonnisimitiquodamartificiocuranda.Caeterumspiritusilletingens,nisipurumeiusabimpuroseiunctumsit,auolatilifixum,&acombustibilitincturasecreta,proiectionemsupermercurium,uenerem,autaliudquodcunquemetallumimperfectum,haudquaquamexpedietexuoto.~~Philosophiomnes,arcanumhoc,utmysteriumexcellentissimumoccultarunt.Spiritumeiusmoditingentem,abaliisduobussecretum,utsupra,coniungesspirituilunae,simulquedigeripermittes,spatiotrigintaduorumquedierum,acusquedumcorpusnouuminduerint.Postquamadquadragesimumdiemnaturalem,caloresolis,ininflammationemaccensusfuerit,apparetspirituscandorenitido,perfectoquetingendipraeditusarcano.Tandemadproiectionemaptusest,uideliceteiusparsuna,supersedecimpartesimperfecticorporis,iuxtapraeparationisacuitatem.Apparetindelunalucens,&excellentissima,tanquameterraeuisceribuseruta.Explicatio.Pollicitusestsuprafundamentumartis,palamfaceretribusarcanisparticularibus,quapropterabarsenicofacitexordium.Negauitprius(inquies)mineraliamateriamexhiberelapidis,quifitutmudolaudetarsenicumadtransmutationem?~~Sciomaximamlectorumpartem,hacuiaseduciperseipsos,quiaenonanimaduertuntinsingulaphilosophorumuerbadiligenter,utintelligantsagacitatemingeniorum,artemistam,indescribendo,uelantium,idquenudisimisaliquandouerbis,netamenappareatnudacunctis,&praesertimindignishominibus.NonpolliceturanteamateriamlapidaMonarchiae,sedfundamentumponereadparticularestincturasmetallorum,logedifferentesadhucalapide,quiquidemadmedicinamhumanicorporisdesideraturmagis,adquamarsenicitincturae,&aliaesimiles,conducerehoclocominimeuidentur.Originemitaqueponerenoncuratarsenici,necnisinaturameiusintingendismetallis,uelutirubeumcupruminalbum,idqueduobusmodis,priorepersophisticationemelectriquecompositionem,utuocantposterioreuero,intincturaeargenteaeueramperfectionem,nonexprocessudoctrinauesophistarumintextupositorum,sedexarteuerissima.~~Triplicemigiturponitarsenicispiritum,primumuolatilem&adustibilent,secundumcrystallinum,ettertiumtingentem,adhancremsolumidoneum.Utilitatesduorumpraecedentiumintextusunt,usumuerotertiiiamexaminarelibet.Huiustincturaseparandauenitasuocorpore,inspiritumsuum,eumquetingentem,quispirituiLunaeiunctus,&praeparatus,utintextu,metallumtingitinargenticoloremnaturalipraestantemuelaequalem.~~Notandumhocloco,utaliis,eiusmoditincturasnonsolumexmineralibusprocedere,sedetiam&potissimumexfermentoperfectorum,pastamimperfectorumconuertenteinfermentosimilempastam,accedenteadforniamtincturaextranea,formaetincturamintrinsecamaugente,quocorpus,animae,nobiliorisquamantea,medio,spiritumperegrinumperfectissimeretineret.~~Ecquisnonuidetineiusmoditincturis,triainunumconuenire,uidelicetspiritum,animam,&corpus,idest,uegetabilem,animalem,&mineralem,uires,uirtutes,atquefacultates?Dicetfortequispiam,quidhocaudiocontrasententiamphilosophorum,unoomniumoresimulasseuerantium,exunicamateriatantumconstaresuaeMonarchiaesiuelapidismateriam?Supraquodsoluipotestargumentum,eoquodanteadixi,nullamhicfierilapidismentionem.sedmetallorumtincturaetantum:eademestradixmineralium&metallorumquorumcunque,quapropterinidentitate&concurrentiaradicumsimilium,nonestmultitudo,sedunitasperidentitatem.Ascenduntenimmineralia,perinfimos&mediosgradus,adunicum&summumultimataeperfectionis,quiestinaurosolo,uelinargentosolo.~~Suntitaquemineraliacuncta,sinonactu,potentiatamenaurum,uelargentum,successutransmutationisuniusinalterum,idquetantisperdumadscopumperueniant,niforteperimmaturammessemabscindantur,&hocipsonaturaeconatus,quinunquamcessant,quousquepraedestinatumfinemgenerationispertigerint,impediantur.~~Tumdemum,introductafinaliformadebitaemateriae,quiescitmotusnaturae.Iam,utopinor,intelligis,quodpriusallegauimus,artificeminciperedeberemotumartis,ubinaturaequiesincepit.Haecerantobiterdiscurrendaproponendaquelectoribus,utpraecedentia,tumquaesequunturintelligerent.Cap.Xii.Dearcanouitrioli,rubeaquetincturaexeoprolicienda,generalisinstructio.Uitriolum,nobileadmodumintercaeteranis,penesphilosophosexistit,quodpraecunctisaltissimusDeushocdotibusmirisadornarit.Eiusarcanumfigurisenigmatibusqueuelaruntutihocest:Uisitabisinterioraterrae,rectificandoinueniesoccultumlapidemuerammedicinam.Perterramintellexeruntuitriolumipsum,&perinterioraterrae,dulcedinemeius,acrubedinem.Quoniaminoccultouitriolisubtilis,nobilis,&fragrantissimussuccus,acpurumoleumlatet.Cuiusprolectionismodus,calcinatione,ueldestillationehaudquaquamaggrediendus.Etenimuiriditatesuapriuariminimedebet:quaquidemstatimatquespoliatumerit,arcanopariter,&uiribuscarerenecessumest.Notandumutiquehocloco,mineralianedum,uerumetiamipsauegetabilia,similiaqueuiroremextrinsecusdemonstrantia,rubeumsanguinisinstaroleuminsecontinere,quodarcanumeorumest.Indepatet,pharmacopoeorumdestillationesirritas,uanas,atquestultas,nulliusquemomentiesse,quodsanguineumruboremuegetabiliumprolicereminimenorint.Ipsanaturasagax,uegetabiliumaquasomnium,incitrinumcoloremuertit,&indepost,inrubicundissimumutsanguisoleum.Tardiusidipsumfieri,causapotissimaest,destillantiumoperariorumignorantiumnimiapraecipitatio,quauiriditasabsumitur.Naturamsuisuiribuscorroborarenondidicorunt,quonobilisilleuiror,perseipsuminruboremdebetrectificari.Exemplouinumalbumest,seipsumincitrinumcoloremdigerens,&successiuotempore,botrisuiuirenscolor,inrubeumsubcoeruleolatentemperseuertitur.Deperditaigituruegerabilium&mineraliumuiriditate,perignauiamoperantium,essentiapariter&spiritusolei,balsamiquearcanorumnobilissimiperierit.Explicatio.Postquamdeprimimineralistincturadictumest,admetallae,nuncdeminusuolatilimineralimetalloprimo,uitriolouidelicet,eiusquetinctura,dicerestatuitsubaenigmatehoc:UisitabisU.InterioraI.TerraeT.RectificandoR.Inueniesl.OccultumO.LapidemL.UeramU.MedicinamM.Uisitabisigiturinterioraterrae,hocest,scrutaberisdulcedinemexuitriolo,rubedinemque.Nonearationehancuultextrahi,nequeuiaquamtenentfalsissimiprocessuscalcinationum,ueldestillationum.Uiriditasenimestconseruanda,praeterquamarcanosuopriuatumest,acuirtutibuspotissimis.Exeiusmodiuiridisubstantiauitrioli,oleumpurumfragrantißimum&rubicundissimumestextrahendum.Necsoluminuitriolo,sedetiaminuegetabilibusomnibusestobseruandauiriditas.ipsorum,ineasiquidemanimalatet,acoleumsanguinisinstarrubeum,quodoptimumestarcanumeiusmodirerum.~~Uidemuspernaturamidipsumneduminuegetabilibus,uerumetiaminanimalibus,utexcibipotusquesubstantiacuiuscunquecoloris,uiriditasquaedaminstomachogeneretur,exqua,perepatisopus,enascitursanguis,animaepotissimasedes,&balsami,siueoleispiritusuehiculum,arcanumquenobilissimum.~~Apprimenotandusestuiroreiusmodi,cumnaturalis,tumartificialiterextracorporanaturaliatractus,necumeopereantrerumpotissimaeuirtutes.~~Meminiiamexcellentissimicuiusdamparadoxiciuerbi,nobilissimiuiriD.IoannisComitisMirandulae,quicaeterasinteraenigmaticassuassententias,hancdifficilimamintellectu,nequeperipsum,nequeperalium,quodsciam,utoportuitexgenuinamenteauthoris,expositi:Lineauiridis(inquit)gyratuniuersum,idest,animamundiuiridis,idest,uiuens&exDeouiuificans,gyrat,hocest,circunuoluituniuersummundum,intelligitonaturamsuperioremtotam,nedumcircumagit,uerumetiaminferioremgubernatuiuificando,acinsingulosannosinstaurandouirorem,idest,uitam,globulumterrae&aquaerenouando.~~Mirandumsaneadmirandiplurimumingeniidictumhocest,exquomultacolligipossuntarcana,potissimumasublimatispariter&ingeniosisuiris.~~Considereturprimumomniauiresceredumuiuuntextensius,nempeterram&maria,flumina,coelumipsum,&caetera,quaealiuminterdumcoloremaccipiuntperuices,dumremißiusuiuunt,hocest,occultaturuelrecolligiturintrouitamagis,quamubimanifestatur.~~Aestaterenouatafaciesterraeuiuensmagisuiret:hyemeuerominus,atpotiuslanguetindutomoerorisfusco&nigricantecolore.Mariatummaximeuirent,dumferuidissimeuiuunt,idest,agitantur.Itemcoelum,subcaeruleocolore,uiroriproximocaeterosinter,laetissimeuiuerecernitur,dumsereniussubdictocoloreuiret.Quidmultis?Laetauiroruitaest,moeroriconuenitaltercolor,quiabillo,quantoremotior,tantolanguidioremuitamindicat.Concludimusinde,totamuitam,cumnaturae,tumhominumuicissitudine,moeroris&laeticiaegubernari,sedomniumsapientissimeprouidissimequeregi,cumextremadictacopulatmedium.Pluracolligereliceretexeapulcherrimapulcherrimiingeniisententia,sipatereturinstitutum,quodiamsuscepibreuiterexequendum:aliis,&medoctioribusinadeptaPhilosophia,locumcedolibenter,inquo,&perquid,moeror&laetitia,uere&autumnosuiscontemperandasunt,enucleandi.Cap.Xiii.Deprocessuuitrioliadrubeamtincturam,specialisinstructio.Uitrioluminsemultaslutosas&uiscosasimperfectionescontinet:quapropteraquauiriditaseiuseliciendasaepius,&rectificanda,usquedumterraeomnesimpuritatesexuat.Quibustransactisrectificationibusomnibus,apprimecauedum,nemateriasolisitexposita,quodhicuiroremilliusinpalloremuertat,absorptosimularcano.Calidoserueturhypocaustocontecta,nepulueresordeat.Digeraturpostmodumuitroclauso,mensiumaliquotspatto,actantisper,dumuariicoloresappareant,supremaquerubedo.Necdumistoprocessurubedosatisfixafueritexistimanda,quinabinterioribusaccidentalibusqueterraesitinquinamentisrepurgandalatius,adhuncmodum:Rectificandauenitaceto,donecterreuminquinamentumprorsusablatumsit,fecesque;semotae.Haecesteiustincturaeuera,&optimarectificatio,dequabenedictumoleumesteliciendum.Abeouitroconclusadiligentius,alembicosuperpositomox,&bituminatiscommissuris,nespiritusexhalet,eiusoleidestillationespiritusignesuauilentoqueproliciendusest.Oleumhocpharmacopolicobalsamoquouis&aromaticodelectabiliusatquedulciusest,acredinecarensomni.Residebitinfundocucurbitaeterraquaedamalbissima,nitenscandensqueniuisinstar,hancseruatuerequeabomnipuluere.Eaipsaterraprorsumasuarubedineseparataest.Indesubsequiturmaximumarcanum,utputasupercoelestematrimoniumanimaesummepurificatae,&ablutaeperagnisanguinem,cumsplendente,nitido,purificatoquesuocorpore.Hocestuerummatrimoniumsupercoeleste,quouitaprolongaturindiempostremum,destinatumque.Adhuncigiturmodum,animaspiritusqueuitrioli(quisanguisesteius)cumsuocorporecopulanturpurificato,utinaeternumsintinseparabilia.Quapropter,excipeterramhancnostramfoliatamphialauitrea,cuisensimoleumsuumaffundatur.Animamsuamcorpus,momentorecipietamplecteturque.Quandoquidemcorpusanimaedesiderioplurimumafficitur,&animacorporisamplexuperfectissimedelectatur.Coniunctionemeiusmodipositaminarcanorumfurnum,quadragintadiebusibidemcontineto.Quibustransactisoleumhabebisabsolutissimummirandaeperfectionis,quomercurius,&reliquametallaquaeuisimperfecta,uertunturinaurum.Iamadmultiplicationemanimumapplicemus.Recipemercuriumcorporalem,portioneduarumpartium,quemtribuseiusmodiponderispartibusoleidictiperfundas,acmaneantsimuldiebusquadraginta.Hacproportioneponderis&ordinemultiplicatiofitininfinitum.Explicatio.~~Absolutisingenereuirtutibusuirorisinuitriolodelitescentis,nuncparticulariusdocetartemhabendaehuiuscemodiuitae,cuiuspraxin,quiaehabeturintextuclarius,quamdeclarariqueat,eaiamelucidabo,quaeuidebunturobscuriora.~~Inprimisconsiderandaestuita,cummineralium,tummetallorum,tamocculta,quammanifesta,quaerelucerecerniturinuitriolosubcharactereUeneris,quaequeuitaprima,primumquemetalluminadeptaPhilosophianuncupatur.Haecsanepraebetueris&sincerioribusphilosophisamplissimumargumentumlatissimaedoctrinaeinadeptaMedicina.Nonenimpraecedenticapitulofrustradictumfuitabauthorenostro:Uisitabisinterioraterrae,putametallicae,hocest,uitrioli,&c.Genetalisuita,metallorum&mineraliumspeciesacuitasinsecomplectitur,quofit,utistaeparticularesadsuumgenusredirepossint.Siuitamigituromniumrerumintelligereuelis,auiroresuo,tandemadsanguinem,etuitaenutrimentumdeueniasoportet.Omnisenimuitanaturalisnutriridebet,alioquinreceditacorporequodhocinhabitat,adfontemuitaerediens,inquouiuitabsquenutrimento.Namuitauitarumfonsaeternus,aeterneperse,suaqueuitauiuitsola,nonindigensaliena,sedaliisomnibusuitamabundantissimetribuit,absquedetrimento,uelimminutionepropriaesuaeuitae.Quamobremuitanonpropterseipsam,atrationecorporumquibusinest,nutritur:estquenutrimentumcopulauitaecumcorpore.siuemediumquoretineturinhocillatantisper,dumpraefinitusadsitiamterminus,quinutrimentumimpedit,nerecipiaturauita:alioquintamdiuuitamanetincorpore,usquedumnutriturabsquenocumento.Quantoueronutrimentumestuitaeconuenientiusacspiritualius,tantomaioredelectationerecipitur,&econtra.Cardohicest,circaquemuitaelongaenegotiumpotissimeuertitur.~~Quapropteradeptomedicosummenecessariumest,operamnauarediligentissimam,utsimilenutrimentumuitaepararediscat,eoqueuitaminstauraretendentemadsuamhyemem,aestiuo,cumsustentatiuo,tumperinstaurationemmedicaminosocibo.~~Talereperietinuitriolo,caeterisqueidgenus,uiroreuitaquereliquispraestantioribuscorporibus.Hactenusdeuita,medicinamhumanicorporisconcernente,dictumsit.Iamdemedicinametallorum,utexipsotextunobisaudiendumest,intransmutationemeorumquaemortuasunt,idest,imperfecta,comparationeduntaxatadtransmutantemmedicinam,&nonalitersicdicta.Namuiuuntomniasuomodoquaecreatasunt,utimetallaperfecta,pariter&imperfecta,licetimpedite,uelliberemagisunumaltero.~~Sedelixirhocmineralesiuemetallicum,quodabimpedimentismetallorumimperfectorum,uitamliberaredebet,excellentissima&intensissimauiuereuitanecessumest,acuelutincentrumcoarctata,quoperextensionemuehementissimam,excitareuitaminipsissoporiferam,imonarcoticam,ualeat.~~Quocumadduxeris,utistaminsolidissimiscorporibusefficiatmutationem,curabisdiligentiorequampotesopera,utcitranoxam,&periculumsimilequidopereturinhumanis.Hocopus,hiclaborest,efficerescilicet.utmetallasimilitercurenturhumana,&uitasupernaturali,supernaturaliterexcitata,uiuificentur,eamquelongamuiuant.Paraturutintextu,medicinahaecprimumexsupercoelestimatrimonio,quodinterpretaturauthoresseconiunctionem,atpotiusunionemanimaesummaepurificatae.&ablutaeperagnisanguinem,cumsplendente,nitido,purificatoquesuocorpore.~~HoclocouideturauthoritatemsumereasacrosanctaResurrectione,acsiadimitationemdiuinorumoperum&supercoelestium,operahaecadeptaeMedicinae,spagyrice,quantumexDeo,tantumliceretillustratissuishominibus,adeiushonorem&utilitatemproximifacere.~~Quistandemaudebit,nisitemerariusquispiamcensoromnium,eaquaepietatis&charitatismaximesunt,adaliquamsuperstitionem&impietatemcontorquere?Nonintelligitauthor,similemnaturaliumcorporumfieriresurrectionem,ullishumanisuiribus,nequesapientia,seduirtutesolaDei,cuiusomnipotentialatetinomnibus,operatrixomniumoperumadmirabilium,optimorumque.Sedadremutredeam,inuidisacperfidisatergorelictishominibusmalaeuoluntatis,Magneticumhoclocouinculumnaturae,Paracelsusapertissimedocetinquiens:Quandoquidemcorpusanimaedesiderioplurimumafficitur,&animacorporisamplexuperfectissimedelectatur.UidemusiditerumexsacraGenesiredundareperdiuinamaffluentiam.~~Siquidemcreatoromnium,postremamsuamcreaturamAdamumunicumhominem,induaspartesdiuisit,masculum&foeminam,atmasculosapientiamdeditprimo,cognitionemeiusmodiuinculisiueconiugiisupernaturalisagnoscendi,ultro&noninterrogatus,eiuscemodiuerbisuidelicet:~~Hocnuncosexossibusmeis,&carodecarnemea,haecuocabituruirago,quoniamdeuirosumptaest.Quamobremrelinquethomopatremsuum,&matremsuam,&adhaerebituxorisuae:&eruntduoincarneuna.~~Eccenuncuinculumsupernaturalismatrimoniiuerihominis,idest,uiri&mulieris,sinequo,etsicarnalicopula,perquesingulasexternasceremoniasetiaminEcclesiafactas,coniungantur,nonsunthocsupercoelesti,sedmundanocarnaliquematrimonioiuncti,quodleuiquoqueflaminedissoluitur.~~Hocposterius,perAdamiuerbapriora,haecuidelicet,notatur:Ecce(inquit)osexossibusmeis,&carodecarnemea:haecuocabituruirago,quiadeuirosumptaest.Nilibidemresonatpraetermundanimatrimoniicopulam.~~Atquodsequitur,nempe,Quamobremrelinquethomopatrem&matremsuam,hocest,omnequodsibicharißimumesseunquampotest,&adhaerebituxorisuae,hocest,nihilipsichariusessepoterit,quodipsumalienarepossitabea,simodomatrimoniumsupercoelestefuerit,simulaccorporeum.~~Haecestunaparsunionispropartemasculi,iamproutroquesequiturindissolubileuinculum:Eterunt(inquit)duoincarneuna,hocest,duospiritus,siueanimaeduaeformales,consentientesinunicamuoluntatem,&materiamformalem,acindissolubilemunionem.Utigiturhoclocoduouidenturmatrimonia,pariter&inuitriolo,quorumunumestnaturale,siuepernaturamconiunctumabinitiosuaegenerationis:alterumuero,supernaturalecoelesteque,nonsolubile,conueniensinarte,supernaturalitertamenabsoluta,licetinchoatasitartificialiterinpraeparatione.~~Plurimadeduplicimatrimoniopossentinmediumadduci,uelutidefirmamentosuperiori,&inferioriglobulo,utinmeisDelucenaturaePhysicishabeturlatius,atquiapeculiaremtractatumrequirunt,tumetiamquodmultapaucisconcluderesempermihistudiumfuit,hisdesatis.~~Cap.Xiiii.Desecretis&arcanisAntimonii,adrubeamtincturam,intransmutationem.Antimoniumestuerumauribalneum.Philosophiautemuocaruntilludexaminatorem&Stilangem.Poetaeuerodicunt,ineolauacroUulcanumlauissePhoebum,&abomnibussordibus,imperfectionibusquerepurgasse.Natumestexpurissimonobilissimoquemercurio&sulphure,subuitrioligenere,inmetallicaformasplendoreque.Nonnulliphilosophiuocaruntalbumplumbumsapientum,uelsimpliciterplumbum.Sumitoigiturantimonii,eiusqueperquamoptimi,quantumuoles,hocipsuminaquafortisuadissolutum,inaquamfrigidameiiciatur,additotantillocrocoMartio,utinsedimentumadfundumuasisdecidat:aliterenimfecesnonexuit.Postquamadhuncmodumsolutumerit,summamacquisieritpulchritudinem:ponaturinuitrum,lutocompactissimocircumquaquemunitum,uelinbociamlapideam,&admisceaturtutiaecalcinatae,sublimatae,adperfectumgradumignis:cauendumaccuratiusaliquefactione,quoniamdisrumpituitranimiocalore.Abunalibrahuiusantimonii,habetursublimatio,dierumspatioduorumperfecta.Sublimatumhoc,inphialapositum,uttertiaparteaquamattingat,lutatouase,nespirituseuolet,suspendatursupratripodemarcanorum,&urgeaturopusignelentoprimum,soliscalorisinstaraestatemedia.Tumdemum,decimoquoquedie,sensimaugeatur.Etenimcalorenimiorumpunturuitra,nonnunquam&furnusinfrustadissilit.Dumuaporascendit,uariicoloresapparent:modereturignistantisperdumrubeamateriaconspiciatur.Postmodumacetosoluaturacerrimo,fecibusabiectis:abstrahaturacetum,iterumquesoluaturinaquacommunidestillata,querursumabstrahatur,&sedimentumigneuehementissimodestilletur,uitroclausoaccuratissime:ascendetcorpustotumantimonii,inoleumrubicundissimum,rubinicoloremreferens,inuasquereceptoriumguttatimdefluet,odorisfragratissimi,dulcissimiquesaporis.Hocestsummumarcanumphilosophoruminantimonio,quodinteroleorumarcanaplurimifaciunt.Postremotandem,oleumsolisfiatadhuncmodum:Sumitopurissimisolisquantumuoles,hocsoluicurabisinspirituuinirectificato.Spiritusabstrahaturaliquoties,totiesquesoluaturiterum:postremasolutioserueturcumspirituuini,&circuleturpermensem.Postmodumdestilleturaurumuolatile,&uinispiritusperalembicumterquaterue,utinrecipiensuasdefluat,acinsummamsuamessentiamadducatur.Admediamunciamistiusaurisoluti,addaturunciaunaoleiantimonii.Hocoleumilludamplectiturincalorebalnei,utasenonfaciledimittat,etiamsispiritusuiniabstrahatur.Hacuiahabebissummumnaturaemysterium&arcanum,cuiparinrerumnaturahaudquaquamassignaripotest.Binahaecoleamodoquidictusest,unitaconcludanturinphiala,&suspendanturintripodepermensemphilosophicum,ignequelentissimofoueantur.Quanquam,sitempereturignisdebitaproportione,triginta&unodiebusnegotiumhocabsoluitur,&inperfectionemadducitur,quamercurius&imperfectametallaquaeuisauriperfectionemacquirunt.Explicatio.~~Anteaduobustribusuepraecedentibuscapitulisdearsenico&uitriolo,tanquamsulphure&mercuriodictumfuit,nuncuerodetertioquodamminerali,subuitrioligenereinmetallinamformamresplendente,audiamus,antimoniouidelicet,quodnatumessedeuitriolistirpeexsulphure&mercurionobilissimis,atquepurissimis,asseueratauthor,acapudueteresnomenSaturnisiueplumbisortitumesse.Narrauipraecedenticapitulomatrimoniuminterduo,tractaquidemexuno&eodem,athoclocotractaturaliudmatrimonium,interduotractadeduobus,idquediuersis,auronimirum&antimonio,quaelicetformadiuersauideantur,uelactu,potentiatameneadem&substantianisint,inunumconuenirematrimoniumhaudquaquampossunt.~~Namdeficienteuinculonaturaeunius&alteriuspartiumparticipe,nonestfacilisregressusadunum.Quaproptersidebeatantimoniumuniricumauro,necessefueritinteristaconcordantiam,quamsympathianuocant,haberi.Quisdubitatinterinitium&finem,uinculumessemediumeorundemineisoccultum?Ambosuntexaquarumgeneremineralietmetallico,sicutmineraleuicemgeratmateriae,menstrui,uelargentiuiui:metallicumuerosulphuris.Intersulphur&argentumuiuum,sitamenspiritualiaueluolatiliafactasint,estmaximaconcordantia.Quodalibimeislibellisindicauiadhuncmodumuidelicet:Nulla(inquam)stabilisautfirmafitcorporumconiunctio,uerumuniospirituumestindissolubilis,quoquomodofiat.~~Intextuhabeturdespiritusolis,uelaurouolatili,tumdespirisuueloleoantimonii,quodoptimequadrarepotestueterumsententiadicentium,fixumuolatilefiendum,&uiceuersauolatilefixum,utmagisteriumadeptumperficiatur:~~tumillud:Facpacem(inquiunt)interinimicos,&totumhabebismagisterium.Quaemaiorinimicitia,quaminterea,quaefugiuntunumabaltero,propternaturamcontrariam,qualiacoelum&terrasunt?haecsemperadcentrum,utigrauiaquaeque,tendit:illudautemacentro,pronaturaleuium,refugit.Uerumsiterracoelumfiat,idest,inuolatilemsubstantiamadducatur,fieripoterit,utcoelumterrafiat,hocest,fixetur.Etenimuniuscoeli,uolatilisnempe,natura,naturamalteriuscoeli,fixinimirum,induit.Adidfortequispiamdicet:Quareuolatilefiximagisnaturaminduit,quamfixumuolatilisnaturam?Inpromptucausaest,igniscalorisofficium,quiuaporemexiccando,quomagis,eouehementius,congelandofixat,quodhumorumbeneficiouolatilefueratantea.Matrimoniumigiturspagyricumfitinteruolatile&fixum,eouinculouidelicetinterueniente,utpaxfiatinterinimicos.Fixumsulphuracterramonarchiaenostrae,estaurum:Uolatilecoelumeiusdemestargentumuiuum.Siaurumigitur,utexpraecedentibus,reducaturinargentumuiuum,faciletandem,&nullonegotio,fixabiturargentumuiuuminaurum.Siarguas,curdeargentouiuoloquarhocloco,cumintextunullasiteiusmentio,sedantimoniitantum?Causamhabe,quiauicemargentiuiuirefertantimonium,inquomagnaquantitasargentiuiuidelitescit.Quamobremetiamdicereiurepossum,argentumuiuumesseplumbum,utintextudiciturdeantimonio,hocuidelicetesseplumbum,cuietiamutisti,inestmaximaquantitasargentiuiui:testaturipsagrauedo.Quin&aurumhaceademrationeplumbumdicipotest,cumilliussubstantiatotasitargentumuiuum,tantillouixsulphurefixocoagulatum,quodponderesimiliterdemonstratur?Quiphrasesspagyricorumphilosophorumnonintelligit,nonestquodseseingerat,uelimmisceatipsorumnegotiis,nisiueldispendium,uelignominiamquaerat,hancinreprehendendoid,cuiusestignarus:illudautem,inincognitisuersando,ueloperando.Quaproptersuadendumestomnibus,utpriusaddiscant,quamcarpant,ueloperenturinsimilibus.Quisquenamqueperitusestinartequamdidicit,&ignarusinea,quamnondidiceritantea.Cap.Xu.Deproiectionepermysterium,&arcanumantimoniifacienda.Nullumpotestassignariiustumpondus,inhocopereproiectionis,licetipsatin¬cturatrahaturabaliquosubiecto,proportionecerta,acdebitisinstrumentis.~~Etenim,istamedicinatingitaliquandotriginta,quadraginta,nonnunquamsexaginta,octuaginta,centum,imperfectimetallipartes,uteiusnegotiicardo,potissimumcircamedicinaemundationem,&operantisindustriamuertatur,itemiuxtamaioremunius,quamalteriusimperfecticorporispremanibusassumptimunditiam&puritatem.~~Quandoquidemunauenuspurioraltera,quofitutdeterminatumpondushaberinequeatinproiectione.Hocsolumnotatudignum,utsicontingatoperatoremtincturaenimiumassumpsisse,additionepoteritimperfectimetalli,huncerroremcorrigere:siuerosubiectinimium,quotincturaeuiresdebilioreseffectaesint,uitiumhoccineritiofacile,uelcaementationibus,autpercrudumantimoniumablutionib.tollitur.Nihilinhacparte,quodoperantemremoretur,uelimpediat:~~solumidsibiproponat,quodaphilosophisomissumest,&abaliquibusstudiose,uelatum,scilicetinproiectionibus,reuiuificationemimperfectorumcorporumessenecessariam,idest,animationem,uel,utitaloquar,spirituationem,dequanonullidixerunt,metallasuanonesseuulgaria,quiauiuunt,animamquehabent.~~Animatiofitadhuncmodum.SumitoUenerisinbracteastenuesadductaequantumuoles,decem,uiginti,quadragintauelibras,pultibusexarsenico&tartarocalcinatosubactisincrustentur,&suouasecalcinenturspatiouigintiquatuorhorarum.Tumdemuminpulueremtusauenusabluatur,acmundeturoptime.Itereturcalcinatiocumablutioneternisquaternisuerepetitionibus.Hacuiamundatur&purgaturacrassouirore,&immundosuosulphure.Cauendumutiqueacalcinationibuscommunisulphurefactis:namquodbonumestinmetallo,prorsumdeprauat,malumquepeiusefficit.Admarcasdecemistiuspurgataeueneris,addaturunapurelune.Uerumutmedicinaeperproiectionemopusacceleretur,acimperfectumcorpusfaciliuspenetret,cunctasquepartesnaturaelunaecontrariasexpellat,fermentiperfectimedioidipsumfieripoterit.Etenimabimmundosulphurecoinquinaturopus,utadsuperficiemtransmutatinubesobducatur,uelloppissulphurispermisceaturmetallum,&unacumillisabiiciatur.Uerumenimuero,siproiectiofieridebeatrubeilapidisadrubeamtransmutationem,superaurumprimocadatoportet,postmodumsuperlunam,uelsuperaliudmetallumrepurgatum,utsupranarrauimus.Indeperfectissimumaurumexurgit.Explicatio.Postquamtriumparticulariumarcanorumpraeparationemapertissimedocuit,utelucidationehaudquaquamindigeant,progredituradusumproiectionisinmetallorumtransmutationem.Primumomnium,quidsibiuelitproiectiouideamus.~~Certumesteiusmoditincturarumuiresatqueuirtutes,cumnaturales,tumsupernaturales,inunicumcentrumadeumessemodumconstrictissimas,utproiectaesupermetallumfusum,utinfradicetur,aperianturigneauiolentiasic,utcentrumhocinamplissimamlatitudinem&profunditatemdistendatur,nonsubstantiaquidem,seduirtutesolum.~~Indecolligipotestmultiplicationemeiusmodiuirtutum,fuissefactamacoelestipotentiatantum,&nonartequapiam:haecsiquidemnihilattulisseuidetur,praeterministeriuminpraeparationemateriaeduntaxat,reliquumestopusdiuinum,quomateriadictaresuscitaturintantamuirium&uirtutumgloriam,utanteatetigi.Namsiuirtutesinmateriapriusnonexisterentsupernaturales,exnaturalibussolummodonullafieripossetresurrectio,quaecausaestomnistransmutationisinproiectionibusfactae.~~Hocalibideclaraui,elementascilicetuiuereexfirmamento,hocautemexinuisibilimundo,&istudexfonteuitarumomnium,Deouidelicet,inseipso,&exscipso,&nonexalio,sedinaeternumuiuente,&uiuificantesolo,persesolum,&peromnemediumquodcunqueuult.~~Etquianullopotestexcludiloco,uirtuseius&omnipotentianedum,sedipsemetinomnibusregit&gubernatprosuoliberoarbitrio,bonaqueuoluntate,quaesolanobisesseprorationedebet.Nonestigituropushominum,construereMonarchiamhancnostram,atsoliusDei,quinosmateriaepraeparationemdocet,inquamuultoperariperse,&nonperalium.Depondereproiectionisautemintextupotissimumagitur,proportionisuidelicetintertransmutans&transmutandum.Dicitauthorinibi,nullumpondusproportionatumassignariposse,duabusdecausis:priore,quiamedicinaquandoquenegligentia,uelignorantiapotiusartificis,nonsatismundata,uelmalepraeparatafuit:posterioreuero,obcorporistransmutandinimiamimpuritatem.Hisimpedimentiscuiquesuumremediumponit,intextuperseclarum.Quareadaliatransibimus,nereplereuoluissepapyrumdicamuracalumniantibus.Cap.Xui.Deuniuersalimaterialapidisphilosophorum.Postmortificationemuegetabilium,concurrentiaduorummineralium,utpote,sulphuris&salis,inmineralemnaturamtransmutantur,utindetandemperfectamineraliaresultent.Eteniminterrecuniculismineralibus&latifundiisuegetabiliareperiuntur,quaelongosuccessutemporis,&continuatocaloresulphurisnaturamuegetabilemexuerunt,indueruntquemineralem.~~Idquepotissimumaccidit,ubihuiuscemodiuegetabilibus,propriumadimiturnutrimentumutcoactasintpostmodumasulphuribus&salibusterrae,suumalimentumsumeretantisper,duminmineraleperfectum,quodanteauegetabilefuerat,abit,Etexmineraliconditionehac,metallicaquedamessentiaperfectanonnunquamoritur,idqueprogressuuniusgradusinalterum.~~Sedredeamusadlapidemphilosophorum,cuius(utmemineruntaliqui)materiapraecunctisestinuentudifficillima,&abstrusiorintellectu.Huius,utaliarumquarumcunque,modusinuestigationis&hormacertissima,quidcontineantualeantque,radicisestearum&spermatisexaminatiosedula,quaperuenituradcognitionem:adhancfacitplurimumconsideratioprincipiorumualdenecessaria,tumquauia,quouemedionaturaprimumeximperfectioneadperfectionisfinemdeuenerit.Cuiconsiderationiconducitinprimishaberecompertissimum,creataquaeuisanatura,tribusconstareprimis,Mercurioscilicet,sulphure,&salenaturalibusinunumpermistis,utinnonnullisuolatiliasint,inaliisuerofixa.~~Quotiescorporalesalcumspiritualimercurio&animatosulphurepermisceturincorpusunum,tumdemumincipitoperarinaturalocis,quaelocouasorumsuorumhabet,subterraneis,perseparantemignem,quosulphurcrassum&impurumsepareturapuro,&asaleterrasegregetur,necnonamercurionubes,seruatispurioribuspartibusistis,quasnaturadecoquititerumsimulinconstanscorpusgeogamicum.~~QuaequidemoperatiohabeturaMagis,utmixtioconiunctioqueperunionemtrium,utputacorporis,animae,&spiritus.Adimpletahacunione,resultatindepurusmercurius,quisipermeatussubterraneosdefluat,eiusqueuenas,&obuiamfactuschaoicosulphuri,hocipsocoagulaturmercurius,proconditionesulphuris.Esttamenadhucuolatilis,utuixcentumannisdecoquaturinmetallum.Indesumpsitoriginemuulgatumhocnempe,mercurius&sulphur,materiamessemetallorum,utetiamexrelatufossorummineraliumconstat.~~Nontamenuulgarismercurius,nequesulphurcommune,metallorumsuntmateria,sedmercurius&sulphurphilosophorumincorporatasuntacinnatametallisperfectis,eorumqueformis,utnunquamabignefugiant,necuicorruptioniselementorumdeprauentur.~~Utiquepereiusmodinaturalismixtionisdissolutionemmercuriusnosterdomitusest,utloquunturomnesphilosophi.Subhacuerborumformanostermercuriusexperfectiscorporibus,uiribusqueterrenorumplanetarumueniteliciendus.QuodHermesasserithisuerbis:Sol(inquit)&Lunasuntradiceshuiusartis.FiliusHamuelait,philosophorumlapidemaquamessecoagulatam,scilicetinsole&luna.Undesoleclariuspatet,materiamlapidisnihilaliudessepraetersolem&lunam.Idipsumetiameoconfirmatur,quodsimilequodquesibisimileparit,generatque.Etnonaliter,quamduosessescimuslapides,album&rubeum,duaesuntetiamlapidismateriae,sol&lunasimulcopulatapropriomatrimonio,cumnaturali,tumartificiato.Etsicutiuidemusuirum&mulieremabsquesemineutriusqueminimegenerareposse,pariformiteruirnostersol,foeminaquesualunasineseminespermatequeutrunquesuoconciperenonpossunt,nequeadgenerationemaliquidmoliri.Collegeruntindephilosophi,tertiumessenecessarium,uidelicetanimatumsemenamborum,hominis&foeminae,sinequototumopuseorumirritumesseiudicarunt,&inane.Huiusmodispermamercuriusest,quipernaturalemconiunctionemamborumcorporum,solis&lunae,recipiteoruminsenaturaminunione:tumdemumnecpriusaptumestopusadcongressum,ingressum,&generationem,peruim&uirtutemuirilemacfoemineam.Hincmotiphilosophi,dixeruntmercuriumistumcomponicorpore,spiritu,&anima,eumquenaturamelementorumomnium,&proprietatemassumpsisse.~~Quapropter,ingenio&intellectuualidissimisasserueruntlapidemsuumesseanimalem,quemetiamuocaruntAdamumsuum,quisuaminuisibilemEuamoccultaminsuocorporegestaret,abeomomento,quouirtutesummiDeicreaturarumomniumopificisunitisunt.~~Eadecausameritodicipotest,mercuriumphilosophorumnihilaliudesse,quamcomposituseorumabstrusissimusmercurius,&nonuulgarisille.Sapienterigiturdixeresapientibus,estinmercurioquicquidquaeruntsapientes.Almadirphilosophusait,Nosextrahimusnostrummercuriumexunocorporeperfecto,duabusqueperfectisconditionibusnaturalibus,simulincorporatis:quiquidemperfectionemsuamextrinsecusprotrudit,quaresistereualeatigni,&utintrinsecaeiusimperfectioabextrinsecisperfectionibusdefendatur.~~Perhuncphilosophilocumacutissimi,materialapidisintelligiturAdamica,limbusmicrocosmi,materiaquehomogeneaunicaphilosophorumomnium,quorumetiamdicta,dequibusanteamentionemfecimus,meresuntaurea,plurimaequesemperexistimationishabenda,quodnihilinsehabeantsuperflui,nihilinualidi.~~Summatimergo,lapidisphilosophorummaterianihilaliudest,quamigneusperfectusquemercuriuspernaturam&artemextractus,idest,artificialiterpraeparatus,&uerushermaphroditusAdam,atqueMicrocosmus.HocipsumphilosophorumsapientissimusilleMercuriusasserens,lapidemuocauitorphanum.~~Nosteritaquemercurius,isipsiusest,quisolisperfectiones,uires,atqueuirtutesinsecontinet,quiqueperuicosacdomosplanetarumomniumtranscurrit,&insuaregenerationeacquisiuituimsuperiorum&inferiorum,quorumetiammatrimoniocomparandus,utpatetacandore&ruboresimulineoconglomeratis,~~Explicatio.IamadMonarchiamexTernarioinUnariumadductamdeuenireopportunumest,postquamdematrimonioduoruminunumconuenientium,beneficiosuimagneticiuinculiuenereique,satisampletractatumfuitinpraecedentibus.Sedpriusdocetnaturalemquandamuegetabiliumtransmutationem,inmineralemnaturam,eamquefieridicitpermortificationemipsorum,&concurrentiamduorummineralium,intelligitoexipsisexistentium.Sensushicest:Siuegetabiliamortificenturaliquandonaturaliter,insuatriaseparantur,mercuriumuidelicetuegetabilem,sal,&sulphur.Etcumduoposterioraconcurrunt,idest,conueniuntsimul,autconcordant,quiasuanaturamineraliasunt,hocest,mineralisnaturae,mercuriumsuum,quipriuseratnaturaeuegetabilis,transmutant;ipsumconuincendo,inmineralem,utipsa,naturam.Idqueadhuncmodumfierimaximedicit,cumuegetabilibusmercurialenutrimentumadimitur,autuegetabilesic,utcoganturaliundesuumalimentumaccipere,uidelicetasalibus&sulphuribusterrae:hincfitutuegetabiliumtresdictaepartesfacilemineralesfiant,cumsolumuna,uidelicetmercurialis,idest,uegetabilis,conuincendafuit,reliquisduabus,quaemineralessunt,amineralinutrimentosimilitercorroboratis.~~Undeconcludipotest,pernutrimentumquandoquemutarinaturam,idest,intrinsecamformam,extrinsecaretenta,utisubterrasuntoliminuentaelapideae,cumarbores,tumherbae,quaepriusuegetabilesdeterranataefuerant,nonimmutataformasiuefiguraexterna,&uegetabili.Simileuidemusinhominibus,quiferociumanimaliumnutriunturcarnibus,ferociamcontraheresuinutrimenti,hocest,formamatquenaturamintrinsecam,sedmoralempotius,immutareexhumanitateinferociambrutalem,imaginemueroexternamhominisnonmutare,sedmores&conditiones.~~Necsolumexunogeneraliorigenereinaliud,istacontingeretransmutatiosolet,uerumetiamspecialiori,hocest,mineraliuminmineralia:repertaesuntenimlapideaemonetaesuisimaginibusadhucinsignitae,quasacceperant,cumcuderentur,existentesinmetallicaforma.MateriamigituruniuersalemnostraeMonarchiae.siuelapidis,existisomnibusprosecutus,docereconaturParacelsusatribusprimisprincipiissuis,mercuriouidelicet,sulphure,&sale,tanquamexspiritu,anima,&corporeconflatamesse.Quoties(inquit)corporalesalcumspiritualimercurio,&animatosulphurepermisceturincorpusunum,tumdemumincipitoperarinatura.Hocloconaturalempraeparationemdocet,aquanostramartificialemaddiscerenostacitecommonefacit,acsidiceret.Consideratequonamordineprogrediaturnaturainpraeparationesuaemateriae,nonialiter&uosfacite.Tumdemum(inquit)incipitoperarinatura.Nunquid(inquies)operabaturprius,separandotriaprimaquaedictasunt,quodquerepurgando,permiscendoquesimul?Maxime,sednonea,quaehicoperaturexpostremasententia.PriornamquefuitArcheusuniuersalisille,naturaedispositorsiuedispensatorsubterradegensmateriamdisponensacpraeparans:posteriorueroparticularisestArcheusmateriaeinsitus,adformamsupernaturalemsuscipiendam,praeparataeiamacdispositae.Rursum.priornobispraesiguratartificemnostrumexternum,&operanteminprimapraeparationetantum,utauditumest.NihilenimaliudhicefficerepotestinoperenostraeMonarchiae,praeterquamadministrarenaturae.Posteriortamenpersesolumoperaturinmaterialatens:arcanumsummum,hocest,praecaeterisinhonoremaximosemperhabendum.~~Operaturitaquenaturainsuistribus,perignemsuumincentro,tanquaminfurnolatentem,adeumnempemodum,utcrassum&impurumsulphurhocsuumapuroseparet,acasalesuofeculentamterram,tandemasuomercurionubem&umbram,purisincorpusunumgeogamicumunitis,idest,informamunamterrenaesubstantiaepostmodumnaturalimatrimonioconiungibilem.Exeamixtionequidemnaturaliprimum,decoquitsibimercuriumfluidum,&hucatqueilluctranscurrentem,quifortefactusobuiamchaoicosulphuri,idest,admodumsubtili&aereocopulatur,uelcoagulatur(utaiunt)ineamformam,adquamsulphurhocabarcheosubterraneodispositumfuerit,siueadsolem,lunam,iouem,uenerem,saturnum,uelmartem.~~Nondumhacdecoctionefixumesseputatomercurium,etsicongelatum,quinadhucmultositopustemporenaturae,priusquamadsolidam&perfectamfermamadducatmetallicam.~~Haecsuntquaemercurius,uelargentumuiuumetsulphurappellanturauerisphilosophis,&nonillauulgaria,quaeuilipreciolicethaberipossint,utdesuamaterialoquuntur,nihilominusexistissiuerummercurium,uerumquesulphureliceredeberet,autpossetartifex,uixilliregiaesufficerentopes,obignoratamproportionemetiamnaturalem,imouixtotiusmundithesaurus.Nonergouilipreciohabeturexuulgaribus,sedexphilosophicis,materiauiliadmodum,respectuhuius,adipiscitur,imonullo,cuminmanibusomniumsitmetallum,etiamperfectum,quamuisprometallononcognoscatur,quiacarneisoculisoccultumest.Suntigiturmercurius&sulphurpernaturam,iuxtaueramaciustamproportionem,ignotamquibusuiscreaturispraeterquamsibi,metallisperfectisincorporata,&eoruminnataformis,utnunquamabignefugiant,nequeperelementorumcorruptionemdetrimentumpatiantur.Cumigiturmetallumperfectum,utsupra,habeaturabomnibusnihilo,materiasulphuris&argentiuiuiphilosophorumhaberipotestaquouiseamcognoscente,idquepereiusmodinaturalismistionisdissolutionem,perquamphilosophidicuntmercuriumdomitumesse,hocest,nobissubditumquaerentibus.~~Undemanifestopatetmercuriumhuncecorporibusperfectis,&uiribusatqueuirtutibusterrenorumplanetarum,idest,metallorumsubterraneorumeliciendumesse:Hermetehocipsumattestante.Sol(inquit)&Lunasuntradiceshuiusartis,idest,parentes.ItemfiliusHamuelait,Philosophorumlapidemessecoagulatamaquam,uidelicetinsole&luna.Ergosol&lunasuntmateriaphilosophorum.Hermesuerodicitesseparentesartis,idest,inarte.Sihaecarsindigeatparentibus,ergo&generationeproleque.Nonpotestparensnisisibisimilegignere.Prolemquaerimussolaremuellunarem,eruntigiturparentesnecessariosol&luna,quiuelsolem,idest,rubeumlapidemgenerent,autlunam,hocest,album.Suntergosol&lunamatrimonioconiungendanedum,sedetiamtorocopulanda,namsinetertiomediouedenaturautriusqueparticipante,nonfittransitusdeextremoadextremum,nequegeneratio.Hocgenerationismedium,estsemenanimatumutiusqueparentis,&ueraphilosophorummateria.Duplexeiuscemodisperma,philosophisestmercurius,quipernaturalemconiunctionemamborumcorporum,solisetlunaeuidelicet,parentumnaturaminunionesiuecopularecipit.Adhuncmodum,&nonaliumperficituropusMonarchiaespagyricae.MercuriusitaqueMonarchicusillenoster(aiuntphilosophi)componiturspiritu,corpore,&anima:quapropteranimalemuocauerunt,Adamumsuum,inuisibilemEuamsuamoccultegestanteminsuocorpore,utsuamProtoplastesabeomomentoquocreareturabaltissimocreatoreDeo,fueruntunitisimulambo.Nonestigituruulgarismercuriusille,quiphilosophorumdicitur,sedhicestquiadeummodum,quemsupradiximuscomponitur,&estabstrufissimus,utloquuntursapientesphilosophi:Est(inquiunt)inmercurioquicquidsapientesquaerunt.~~Extrahimus(inquitetiamAlmadir)mercuriumnostrum,putaphilosophicum,exunocorporeperfecto,hocest,absolutomercurio,duabusqueperfectisconditionibusnaturalibus,idest,radicibus(utexHermetissententia)simulincorporatis,hocest,copulatisinutriusquespermate,uiriuidelicetacmulierishocest,solisetlunaegenerantiummercuriumunumhermaphroditum(utaiunt)uirumautfoeminam,i.rubeumuelallumlapidem,siuetincturam.IsteMercuriusabinitiosuaequidemoperationis,extensionequadamacentrosuo,perfectionemquamhabet,protrudendodilatat,quaualeatignisiniuriismeliusresistere,acistissuisperfectionibus,incircuitusuperficieimuniaturacdefendaturimperfectioeiusintrinseca,circacentrumtantisperdelitescens,donecetiamperficiatur,eomodo,quisequenticapitulouiceuersadeclarabitur.~~Hoclocopalamfitintelligentibusacingeniosisuiris,quaesitmaterialapidisAdamica,microcosmilimbus,i.AdamusEuamsuamcircumplectensatquedefendensabimperfectionesua.Concludensigiturauthorlapidismateriam,hancdicitessemercuriumigneum&perfectum,pernaturam&artemextractum,i.artemadiuuantenaturaanaturalib.deductum,acartificialiterpraeparatumAdamumhermaphroditum,&microcosmumphilosophorumsapientum.~~HabetitaqueMercuriusphilosophorumsolisperfectionesinseipsoconclusas,uires&uirtutes,&earationereliquorumetiamplanetarumdomostranscurrit,idest,conditionesinduit,priusquamregeneretur,&acquiratuimsuperiorum&inferiorum,supernaturalimatrimoniouidelicet,arubedine&albedinesimulinipsocomplexis,manifestopostmoduminoperisperfectioneproductis.~~Cap.Xuii.Depraeparationemateriaelapidisphilosophici.Idpotissimumrequiritnatura,uidelicet,philosophicumuirumsuum,inmercurialemsubstantiamadduci,utinphilosophicumlapidemenascatur.~~Porronotandum,communesillaspraeparationesGeberi,AlbertiMagni,ThomaeAquinatis,Rupecissae,Polydori,similiumque,nihilaliudesse,quamparticularesquasdamsolutiones,sublimationes,calcinationes,&adnostrumuniuersaleminimepertinentes,quodsolummodosecretissimophilosophorumindigetigne.~~Ignisigitur&azothitibisufficiant.Philosophosaliquarumpreparationumfacerementionem,utiputrefactionis,destillationis,sublimationis,calcinationis,coagulationis,dealbationis,rubificationis,cerationis,fixationis,&c.idipsumintelligasoportet,ineorumuniuersalinaturamipsamquasuisoperationesadimplere,indictamateria,&nonoperariuminuasephilosophicoduntaxat,&ignesimilinoncommuni.Album&rubeumexunaradiceprosiliuntabsquemedioquouis.Soluiturperseipsum,&copulaturperse,albefit,&rubefit,croceum&nigrumefficiturperseipsum,sesedesponsat,&inseipsoconcipit.Decoquendusigitur,assandus,fundendus,ascendit&descendit.Quequidemomnesoperationesunasuntoperatioignesolofacta.Nonnullitamenphilosophipersummegraduatamessentiamuinicorpussolisdissoluerunt,uolatilequereddiderunt,utperalembicumascenderet,putantes,ueramessemateriamuolatilemphilosophorum,cumnonsit.Etsinoncontemnendumsitarcanum,perfectumhoccorpusmetallicuminuolatilem&spiritualemsubstantiamadducere,tamenerrantinelementorumseparatione:quiprocessusmonachorum,scilicetLullii,RichardiAngli,Rupecissae,&aliorum,esterroneus.Quoquidemopinabantur,aurumhacuiainsubtilem,spiritualem,&elementalempotentiamsepararequamlibetseparatim,postmodumpercirculationem&rectificationemrursusinunumcopulare,sedfrustra.~~Siquidem,etsiunumelementumabalioquodammodoseparetur,nihilominusquodlibetelementumadhuncmodumseparatum,inaliudelementumiterumsepararipotest,quaepartespostmodumpellicanicacirculationeueldestillationerursuminunumredireminimepossunt,atsempermanentuolatilismateriaquaedam,&aurumpotabile,utipsiuocant.~~Causacuradsuamintentionemperuenirenonpotuerunt,haecest,quianaturahacrationeminimedistrahinecseparariuulthumanisdisiunctionibus,utiperterrenauitra&instrumenta.~~Solaipsametnouitsuasoperationes&elementorumpondera,quorumseparationes,rectificationes,&copulationesexequiturabsqueadminiculocuiusuisoperantis,autmanualisartificii,dummodocontineaturinignesecretomateria,&inoccultosuouase.~~Perhominemigiturimpossibilisestelementorumseparatio,quaelicetappareat,nonestueratamen,quicquiddeRaymundoLulliodicatur,&Anglicosuonobiliaureo,quodfabricassefalsoputatur.~~Habetenimipsanaturainseipsapropriumseparatorem,qui,quodseparat,iterumconiungitabsquehominisauxilio,nouitqueomniumoptimeuniuscuiusqueproportionemelementi,&nonhomo,quicquidscribenteserronei,suisfriuolisfalsisquereceptisdeuolatilihocaurosuofabulentur.~~Haecestopiniophilosophorum,utquumsuammateriaminignemsecretioremposuerint,caloresuophilosophicomoderato,circumquaquefouetur,utincipienspercorruptionemtransirenigrescat:hacoperationemputrefactionemessedicunt,&nigredinemcaputcoruinominant:materiehuiusascensumatquedescensum,destillationem,ascensionem&descensionemproferunt:exiccationemdicuntessecoagulationem:&dealbationemcalcinationem.Etquiacalorefluidafitacmollis,cerationismentionemfaciunt.Quumascenderedesinit,&liquidamanetinfundo,fixationemadessedicunt.Adhuncmodumigituroperationumphilosophicarumappellationesintelligendaesunt,&nonaliter.Explicatio.Praecedenticapitulosolammateriamlapidisdeclarauitautbor,nuncueropraeparationemadopusperipsamaggreditur.Adamicumitaquemercuriumhunc,inmercurialemsubstantiam,idest,mercuriosimilem,uelspeciemeiusreferentemadduciuult,priusquaminlapidemregeneretur:idquenonexternisoperationibussiuemanualibus,qualessuntGeberi,AlbertiMagni,&reliquorumidgenushominumintextu,quaeparticularessunt,aduniuersalenostrumnihilprorsusconducentes.Opusnostrumignishocsuogenerenoneget,necnisiphilosophorumoccultissimo,dequodictum,Ignis&Azothtibisufficiant,hocest,materiaiamdictacumignesecreto,sinealteriusadditionepossuntopusadimplere.~~Quanquamphilosophideoperationibuscrebraminsuisscriptismentionemfaciunt,utputaputrefactionis,destillationis,&reliquarumintextupositarum,nihilominusunicasolumuniuersaliquadamoperationecontinua,etnoninterrupta,reliquasomnesquotquotsuntcomprehendente,fieri,nosuoluntintelligere:~~pernaturamsolam,intelligequidemexistenteminmateria,&nonperoperariumuelartificem:unicouase,&unoduntaxatignephilosophico,noncommuni,continuato,nonetiamintermisso,&c.Album&rubeum(inquitauthor)exunaradiceproueniuntabsquemedioquouis,hocest.Lapisalbus&rubeusexuno&eodemAdamicodictohermaphroditomercuriogenerantur,absque,ullomaterialimedioquouisalio,materiamsubintranteputa.Namabsqueignisphilosophicimediominimefieripotest:uerumistenonpermisceturmateriae,atintroductaineamdebitaforma,receditnonsecusatqueuiramulierepostconceptionem.Deincepsomniaperseipsumperficit,quaefieridicunturaphilosophisoperacolorationum,desponsationis,conceptionis,uidelicetinseipso.Coquendum&assanduminter,ascenditatquedescendit.perunicamoperationem,putacirculatoriam,doneccessetmotus,idest,fixetur:aquoquidemindicio,cognosciturinmateriamintroductamesseformam.~~Nonnullitamen(inquitauthor)philosophi,corpussolisdissolueruntperessentiamuinisummegraduatam,idest,peruinispiritum,utperalembicumtransiensuolatileredderetur,credenteshancessemateriamueramphilosophorumuolatilem,dequadictumfuisseputabant.~~Facfixumuolatile,cumtamennonsit.~~Quamuisarcanumhocsitarduum,&nonaspernandumsolidissimumeiuscemodicorpus,&compactissimumanatura,perartemreddendispirituale,nihilominuserrorestinelementorumseparatione,utprocessushabetmonachorumintextunominatorum,quoseparareseposseelementaseorsim,acpersequodlibetopinabantur,&posteacirculationibusatquerectificationibusrursuminunumcopulare,sedfrustrahocsuumopusexperimentatifuere.Quorumfatuitassibinonapparuitexstudiisineptiarumsuarum,naturamuidelicetnihilresarcire,nisiquodipsametseparauit,eadecausa,quiapereiusmodihominumdisiunctionem,&copulationem,impossibileestobseruareiustam&requisitampartiumproportionem,quaeinhacartemaximenecessariaest.~~Naturaesolihaecomniacommittendasunt,utpoteseparationes&coniunctioneselementorum,&reliquaeoperationes,nullipraeterquamsibipossibiles.~~Nametsiarselementaseparet,utcreditur,nihilominusquodlibetelementuminquolibetadhucmanetelementononseparatum,hocest,semperdecaeterisaliquidinseretinet,utquodqueseparatumadhuncmodum,rursuminquatuorseparariqueatininfinitum:~~quaepartespostmodumnullacirculationeconueniunt,inunum,atsemperuolatilismateriamanet,quamuocantaurumpotabile.Nemounquamhoclocopoteritoccultissimaseiuscemodioperationes,&elementorumponderauelproportionem,exaequocognoscere.Naturaepropriusinestseparatorigitur,qui,quodseparat,iterumconiungeresoluspotest.Ualeantilli,quidesuofabulanturaurouolatili.Sediamadremueniamus(inquit)exsententiaphilosophorumhacdereprobescribentium,nonpriustamen,quamresumamusnonnullaquaedixiinpraecedentibus,commentandouidelicet.~~Praecedenticapitulodixideuirtutumdilatationeacentroadsuperficiem,econtranuncasuperficieadcentrumconstrictionemearundemaudiamus,quopostmodumdilatatauirtus(inproiectioneputa)quaeuehementerestintensa,potentißimeoperetur,uelminimaequantitatispondere.~~Hincintelligerepoteritingeniosus,naturamnonsatisadmirandamcentri,dequolatissimetractauilibellomeo,DePhysicanaturaeluce,quorelegandumlectoremuideo.Intereatamenprogrediamuradintensionemextensarumuirtutumincentrum.~~Positainignemsecretioremextensa(utauditumestpraecedenticapitulo)materia,suouasepaeritersecretissimocontenta,philosophico&moderatocalorecircumquaquefouendaest,actantisperdonecpercorruptionemputrescat,&conuertaturinnigredinem,quamcaputcoruinominant.~~PrimahaecoperatiouocaturaphilosophisPutrefactio.Intereadumistafit,ascenduntuaporesatquedescenduntaßidue:hancautemoperationemuocaueruntipsidestillationem,circularemputa.Tandemexiccarimateriasensimincipit,&istidederuntoperationisuumnomen,coagulationemuidelicet.Postquamipsamateriadealbatur,calcinationemfieridicunt.Calorepostmodumfluidamacmollemefficiuoluntcerationeuidelicet.Postremouerocumnonascenduntampliusulliuapores,&fluidamanetinfundo,fixationem,ultimamquefieridicuntoperationem.Hicestuerusintellectus&sensusoperationumspagyricaeMonarchiae,perintensionemuirtutumcoelestium&supernaturaliumadcentrum.Cap.Xuiii.Deinstrumentis&uasephilosophico.Putaticiiphilosophiperperamintellexeruntoccultum&secretumuasphilosophicum,&peiusidquodAristotelesalchimista(nonillephilosophusacademicusGrecus)loquitur,inquiens,materiamintripliciuasedecoquendam:~~itempessime,quodabaliodicitur,scilicetmateriaminprimasuiseparatione,primoquegraduuasmetallicumrequirere,insecundograducoagulationis,atquedealbationissuaeterrae,uasuitreum,&intertiograduadfixationemuasterreum.~~Nihilominusperhocintelliguntphilosophi,solumunuuasinomnibusoperationibus,usqueadperfectionemrubeilapidis.Cumigiturmaterianostrasitradixnostraadalbum&rubeum,necessariouasnostrumadhuncmodumessedebet,utineomateriaregiualeatacoelestibuscorporibus.Influentiaenamquecoelestesinuisibiles,&astrorumimpressionesapprimenecessariaesuntadopus:aliterimpossibilefuerit,Orientalem,Persicum,Chaldaicum,&Aegyptiacumlapideminsuperabilemadimpleri:perquemAnaxagorastotiusfirmamentiuirescognouit,acpraesagiuitmagnumlapidemecoelodescensuruminterras,quodetiampostmortemeiaccidit.~~Cabalistisutiqueuasnostrumpotissimuminnotescit,quodiuxtaueregeometricaproportionematquemensuram,&excertacirculiquadraturafabricaridebet,utspiritus&animanostraematerieseparataasuocorpore,hocprocoelialtitudinesecumeleuareualeant.Siuaspraeteraequum,strictius,amplius,altius,demissiusuefuerit,quamdominantes&operantesspiritusanimaquedesiderant,calorignisphilosophicinostrisecreti(quiquidemacutissimusest)materiamuiolentiusexcitatam,adoperationemurgebitnimiam,utuasinmillepartesdissiliatnonsinepericulocorporis&uiteoperantis.~~Contrasicapacius,quamutcaloriuxtaproportionemoperariualeatinmateriam,irritumetiameritopus&frustraneum.Quapropter,summadiligentiauasnostrumphilosophicumestfabricandum.Quaeueromateriasithuiusmodinostriuasis,intelliguntillisoli,quiinprimasolutionenostraemateriaefixae&perfectae,hancinsuamprimamInAuroram.101essentiamadduxerunt,dequosatis.Operatoretiamaccuratissimenotet,quidnaminprimasolutionemateriadimittat,asequereiiciat.Uasisformamdescribendiratiodifficilis:talisessedebet,utnaturaipsarequirit,exuno&aliopetenda&inuestiganda,utexaltitudinecoeliphilosophiciaterraphilosophicaeleuati,queatinfructumsuiterrenicorporisoperari.~~Hancformamutiquehaberedebet,utseparatio&purificatioelementorum,quandoignisunumabaliopellit,fieripossit,utquequodlibetsuumlocuminquohaeretoccupareualeat,&solacaliiplanetaecircumcircaterramelementalemsuasoperationesexerceant,&cursuseorumincircuitunonimpediatur,autuelociorimotuagitetur:~~iuxtahaecomniaquaedictasunt,iustamproportionemhabeatoportetrotunditatis&altitudinis.~~Instrumentaueroadprimammundificationemcorporummineralium,uasafusoria,folles,tenaculae,capellae,cupellaeque,testae,caementatoriauasa,cineritia,cucurbitaebociaeadaquasfortesregiasque,tumquaequeadproiectioneminoperepostremonecessariasunt.~~Explicatio.Aboccultissimophilosophorumuase,habuitortumapudmodernosoperatores,errornonminimusintercaeteros,quianonintellexeruntuetereshocdescribentesaenigmatice,nequedictumAristoteliscuiusdamalchymistae:materiamuidelicet,intripliciuasedecoquendamesse.Quodaliisicproferunt:Materia(inquiunt)inprimogradu,quiseparationisest,uasmetallicumhabet,haberequedebet:insecundouerocoagulationisacdealbationisterraesuae,uasuitreum,&intertiogradu,fixationisnempe,uasterreum.Quidprodestinuiderehominibusbonaeuoluntatisarcana,quaetamdiudelitueruntpropteriniquos?NoueritDeusillatueriabimpiisneintelligant,autintellectisetiampotiantur.Hicmaximereuelaturmaterialapidis,quamdicuntessedebereinprimogradusuaeoperationisinformametallicaconspicuam:insecundouero,quiestalbilapidis,inuitreasiuecrystallina&albaforma,diaphanam:&intertioacultimorubeilapidisgraduperfectionis,terreamformamcoagulatam,&fixam,instarterraehabereuasphilosophicum,idest,materiamlapidisuirtutescontinentem,inquadecoquunturcoelestesuires,&c.oporterequemutaridegraduingradum,asuaformaquamhabebatprius.Attamenuasmanetunicum,idest,unicamateriauasisinomnibusoperationibus,usqueadperfectionemrubeilapidis.~~Itemdicuntphilosophimateriamsuamesseradicemartis&operissui,adutrunquelapidemperficiendum,&hacdecausauasipsorumadeumessedeberemodumpraeparatum,utinipsouasemateriaregi&gubernaripossitacoelestibuscorporibus,idest,astralibusuirtutibusinmateriaexistentibus,&insuouasematerialietiam,eiusmodimateriauirtutumexaltariqueat.Hocinterpretaturauthorpersequentiadicens,influentiascoelestesinuisibiles,idest,inmateriauasequedelitescentesimpressionesastrorumesseadistudopusnecessarias,utsinequibusminimeperficiqueatOrientalis,Persicus,Chaldaicus,&Aegyptiacuslapis,idest,inistisregionibusprimumfabricatusapiisbonisqueuiris,quosDeusadhocopusinueniendumolimelegit:~~perquem(inquitauthor)Anaxagorascognouituirestotiusfirmamenti,hocest,inistolapidisopereconspiciunturomniaquaecunquefiuntinfirmamento,persimilitudinemeorum,indictouasephilosophorumapparentem.Praesagiuitetiamindemagnumlapidemecoelodescensuruminterras,quodetiampostmortemeiusaccidit.HincpatetquambenignusDeussit,utetiamEthnicishominibusarcanasua,uelatalicet,attamendistribuat.~~Anaxagorasenimdiciturhoclocoperadmirandasapparitionesascensionumaterraphilosophica,idest,amateriaincoelum,hocest,insublimiauasisphilosophici,acdeincepsecoelohocdescensionumindictamrursumterramsuam,siuemateriam,idquesubfinemoperis,intellexissemirandumarcanumdescensionisecoelomagnicuiusdamhominisinterram,sibitamenincogniti,Deifiliiuidelicet:~~quodetiampostmortemeius,Anaxagoraeputa,accidit,idest,mortuusestpriusquamuideret,autintelligerethocmysterium.PatetitaqueDeuminfidelibusetiamarcanamultadetexisse,subumbrarumoccultauelamineduntaxat,quaepostmodumipsinonintelligentesadinanesfabulasaueritatedeflectentes,contorserunt.~~ExistimandumsaneidaDominoDeofactumfuisse,utessenteomagisinexcusabiles,&nosconfidentiores,dumconsiderabimuspatremnostrumerganoseiusfilioslongeliberalioremfuturum,sicumdiligentiaquaesierimus,utipsifeceruntinfideles,quisobrieuiuentes,omnestudiumadarcanadetegendadirexerunt.~~NecuoluitaltißimusbenignusqueDeuslaboresistorumhominum,etsipaganorum,inanes:~~reuelauitenimipsisarcanum,sedfinemeiusnon,quemsuiselectisnobisquereseruauit,unasimulcumarcanadetegendum,utinistolapideincarnationem,mortem&resurrectionemessefiguratas,exapparentibusinhocoperemirabilibus,aceuidentissimispropemodumsignis,declarareuoluit.~~Aduasiamrediensauthordealiouideturloqui,duminhaecuerbaprorumpit:Cabalistis(ait)uasnostrumpraesertiminnotuit,hocuidelicetaquadraturacirculifabricandumesse.Miralocutiosanehis,quinonintelliguntsententiasspagyricorum:acsidiceret,Utcirculiquadraturanunquampraecisefuitinuenta,sic&praecisaquantitasnostriuasisomninoiusta&exactareperirinonpotest.~~SedutArchimedesomniumproximeaccessit,proportionetriplasesquiseptimadiametriadcircunferentiam,nectamenestaequalitasinproportionatishacuia,quinaliquidueltantillumdesit,quoduigintiduorumsubtendentesarcuumlineaedemonstrant,asuisspaciis:~~nonaliterinfabricandolapide,cumistanonpoßitaßignariproportiouasisInAuroram.105admateriam,quantoproximiusaccederepoteritartifexinadornandaproportione,tantomeliusoperabitur,&minoripericulo:utspiritus&animanostraemateriaeseparataasuocorpore,hoc,procoeli(inquit)altitudinesecumeleuareualeat.Haecestlocideclaratiodefixouolatilifiendo,quadoceturcorpusbeneficiospiritus&animaefieriuolatile,hocest,insublimecoelumuasisuidelicet,attolli.~~Namsiuasstrictiusaequofuerit,quamdominantesspiritusdesiderant,ignisphilosophicicalor(quiquidemacutißimusexistit)materiamuiolentiusexcitatam,adoperationemuehementioremurgebit,utuasinmillefrustadisrumpatur.~~Adterraemotumnaturalemidpotestreferri.~~Contingitenimaliquando,utuaporessubterraneipercaloremintensissimum,&ignemexistentemincentro,perinflexosundiqueradios,itamultiplicentur,utcauernaecapacitasaliquolocoglobulisustinerenequeat,ibidemadsuperficiemimpetulati,sidebilioresexistant,quamutualeanterumpere,concutitursuperficiesterrae,febriliquodammodoparoxysmo:~~siuerouehementioresfuerint,omninodiruuntaedificia,montesquoquedumerumpunt:cuiusexemplumpraebuitinItalianuperanno1570.celeberrimaciuitasLombardiaeFerraria,&aliquotannosanteainToscanaelimitibus,oppidumquoddamScarparianuncupatum.Nonsecusmultiplicatisuaporibus,uasphilosophicumnimiumignesecretosuo,supraquemodumexcitato,cogiturinfrustadissilire,maximopericulocorporis&uitaeastantisoperarii.Siuerouaseiusmodisitamplius,capaciusque,quamutcaloroperarisatisinmateriamualeat,frustraneumestopus.Iamrursumapparetgeneratioquaedamimperfectasubterraneorum&cachymiarum,quasuocant,obdefectumsubterraneicaloris,inualidorummineralium,&c.Quapropter(inquitauthor,uasnostrumphilosophicumestsummacumdiligentiafabricandum.Iamuideturdeuitreouaseloqui,utanteadesecretopartim,&uitreosimul.Secretumuasadmodumessedicitur,&paucisnotumabeiusstructura,&materia.Dicitenimauthor.Quaemateria(inquit)siteiusmodinostriuasis,intelliguntillisoli,quiinprimasolutionenostraemateriaefixae&perfectae,hancinsuamprimamessentiamadduxerunt.Acsidiceret:Eademestfabricanostriuasisocculti,quaefuitantea,cumdissoluereturineomaterianostrafixaetperfecta.~~Formamistiusmodiuasisexuno&aliopetendam&inuestigandamessedicit,putascripturaedeuasedisserentisloco,potiusquamabuno&alioartifice,namistorummaximaparsignorateam,etsiquinorunt,nonnisiaenigmaticedeclarabunt.~~Notandum(inquit)accuratissimequidinprimasolutionemateriadimittat,&asereiiciat.Hincestcolligendum,postmateriaesolutionem,separationemessefaciendamalicuiuspartis.Dicitenim,quandoignisunumelementumabaliopellit,elementorumfieriseparationem,quasol&reliquiplanetaecircumterramelementalemagerequeantseuoperari,cursusquesuosperficere.Quodutfiat,necessariumestuashabereiustamrotunditatisproportionem,&altitudinis.Haecdesecundamundificationedictasunt:InAuroram.107inprimauerouasafusoriacaeteraqueinstrumentaintextupositasuntnecessaria,tuminoperepostremo,proiectionisuidelicet.Cap.Xix.Desecretophilosophorumigne.Celebrisphilosophorumhaecestsententia:Ignis,&Azoctibisufficiant:solusenimignis,totumopusest,&arsintegra.Porroquotquotignemsuumcarbonibusextruunt,errant,uasineocalorecontinentes.Ignefimiequini,frustranonnullitentarunt.Carbonumigne,sinemedio,materiamsublimarunt,sednondissoluerunt.Aliicaloremsuislampadibusexcitarunt,asserentes,eumessephilosophorumignemsecretum,adsuumlapidemfabricandum.Nonnulliposueruntinbalneum,primoinouorumformicarumaceruis:aliiincineribusiuniperinis:aliquiignemincalceuiuaquesiuerunt,intartaro,uitriolo,nitro,&c.Aliiinaquaardente,utiThomasdeAquinofalsodehocigneloquitur,inquiens,Deum&angelossuoscarerenonpossehocigne,sedeoindiesuti.Quaeblasphemiahaecest?annonmanifestissimumestmendacium,Deumcarerenonposseelementaliigneaquaeardentis?Caloresomnesiismediisquaedictasunt,excitatiperignem,adopusnostrumprorsusinutiles.UideneseducarisabArnaldodeUillanoua,quidecarbonumignescripsit:ipsenamquehocipsotedecipiet.Almadirait,solosradiosinuisibilesignisnostrisufficere.Inexemplumadducitaliuscaloremcoelestem,suisreflexionibusadcoagulationem&perfectionemfaceremercurii,necnonadmetallicamgenerationem,continuatosuomotu.Iterumidem,facignemuaporosum,digerentem,utcoquentem,continuum,nontamenuolantemautbullientem,clausum,aerecircundatum,noncomburentem,sedalterantem&penetrantem:iamueredixi,omnemignis&excitandicalorismodum,siuerusesphilosophus,beneintelliges:haecille.Salmanazarinquit:Ignisnostercorrosiuusestignis,quisupranostrumuasaeremutnubemobducit,inquanuberadiihuiusignisoccultisunt:hocrorechaos,&humiditatenubis,deficientibuserrorcommissusest.RursumAlmadirait,nisiignissolemnostrumhumoresuocalefecerit,perfimummontis,ascensutemperato,nonerimusparticipesalbinequerubeilapidis.Haecomniademonstrantapertenobis,occultumignemsapientum.Auroram.109~~Summatimhaecestmaterianostriignis,uidelicetutaccendaturperquietumspiritumsensibilisignis,quisursumpellit,uelutcalefactumchaos,exopposito,acsupramateriamnostramphilosophicam,quicalorsuprauasnostrumgliin~~scens,admotumperfectaegenerationis,constanterintermissionesinetemperatequidemurgeat.Haecego.Explicatio.Philosophibreuitercomprehenduntopushocsuumsubhacsententiolauidelicet:Ignis&azoctibisufficiantinhacarte:solusignisenimartemperficit,azocueromateriamexhibet.Perazocmercuriumintelliguntphilosophorum,&perignemcaloremtemperatum:huncnegatauthorextruidebereuelexcitaricarbonibus,quibussinemediosublimarunt(inquit)ignarimateriamsuam,priusquamdissoluerent.Nonnullifimo,lampadibusalii,inbalneo,caeterisque,utintextu,sedcompererunteiusmodimediacalorumessefrustranea.ThomasilledeAquinoperoptimementitur,inquiens,Deumcarerenonposseelementaliigneardentisaquae,ateoindiesuti.Quaeblasphemiamaioristaproferriposset,Creatoremipsumindigeresuiscreaturis,acsiinseipso&insesenonessetabsolutissimus.Sedfortassisexistimauitaliterloqui,cumnonanimaduerteretperfectionemomnimodaminDeosolo,&siquaesitinaliis,hincprocederecontribute.Uillanouanusdecarbonibusloquitur,sedcauendumaseductionibus.Almadirderadiisinuisibilib.ignisphilosophici.Aliusperexemplumallatumacoelesticaloresuisreflectionibusconcitato,motuquesuocontinuo,uerbahaecprofertinmedium.Facignemuaporosum(inquit)digerentem,utcoquentem,continuum,nontamenuolantem,autbullientem,clausum,aerecircundatum,noncomburentem,sedalterantem&penetrantem:iamdixi(inquit)omnemignis,&ipsumexcitandimodum,siuerusesphilosophus,beneintelliges.haecille.Seduerbahaecnotentur,dixiomnemmodumconstruendiignem,acsiloqueretur,eligetibiquemcunqueuelisexistis,modotalissit,qualemtibipraescripsi:uaporosum(inquam,idest,roridum,nonfumidumnequeflammeum,digerentem,idest,similemilli,quidigeritcibosinstomachisanimalium:utcoquentem,hocest,uelutipaneminfurno,&noninollacarnembullitionibus:continuum,idest,noninterruptum,modocalidum,iamfrigidumautextinctum,&rursumaccensum:nonuolantem,idest,flammamliberamadaeramittentem:sedclausum,hocest,nondispersum,sedcompressum,necalordilatationedebilisfiat,uelextrinsecoaereuentouedispergatur:aeretamencircundatum,idest,aerepropriononexternofotum:~~noncomburentem,idest,nonadmodumuehementem,sedalterantem&penetrantem,idest,sensimagentem,&materiaminuertentemutintrinsecaeiusnaturaualeatpaulatimeocalore,adnaturamperfectionisinsuperficiecircumcircamunientisimperfectionemtantisper,donecetistaducatur,idest,altereturinperfectamnaturam:~~&penetrantem,hocest,adcentrumusquemoderatelongoquesuccessumotuqueperuenientem.Siuerusesphilosophus(inquit)beneintelliges.Hisuerbisderidetscholaruminfideliumphilosophos,acsiloquereturadhuncmodum:Uistuuocariphilosophus,&ignorarequaetibiuelcochlearibustanquampultesingeruntur.~~Philosophosueros,idest,adeptosdecetacutissimumingenium,utnedumobscura,sedetiamabditissimaquaequeincentrumusqueuideatmentisoculis,utinterimdehisaenigmaticis,quaetibitamencrassomodoiamsumusinterpretati,uelutipuerisDonaticaslectiones,taceam.~~Salmanazaraitinhancsententiam:Nosterigniscorrosiuusest,idest,paulatimagit,nonceleriter,utroderesolentmures,donecpenetretcorticem,acadmedullamsiuenucleumperueniant:~~quisupranostrumuasobducitaeremutnubem,inquaradiihuiusignisoccultisunt,hocest,quiuaporeseleuetsuosinaerem,utnubemuidemusnaturaliterinaerapelliperignemcentri,&eleuatamsuspendi,secumetiamradiosoccultosignisiamdicticentralisadsublimiadeferre:~~Hocrorechaos,idest,aereouapore,&humiditatenubisdeficientibus,idest,aquea,commissusesterror.RursumAlmadirsic:~~nisiignis(inquit)solemnostrum,idest,materiamnostram,humoresuocalefecerit,idest,humidocalorefouerit,perfimummontis,idest,persuamnubem(sunteniminaerenubesmontiuminstar)ascensutemperato,hocest,modesteeleuatouapore,nonerimusrubeinequealbilapidisparticipes.~~Authorautem,etsihaecsufficeredicatindeclarationemoccultissimiphilosophorumignis,tamenhacdesententiamadferresuamnondistulit,inquiens:~~Haecestmaterianostriignis,uidelicetutaccendaturperquietumspiritum,i.remissumuigerem,ignissensibilis,hocest,elementati,quisursumpellituelutcalefactumchaos,idest,tepidumaerem,exoppositoacsupramateriam,idest,subtus&supraascendentemperlaterasursum,quicalorsupranostrumuasgliscens,idretentusetsuspensus,motuperfectaegenerationis,idest,eoquifitperlentamalterationemadgenerationem,temperateadmodumurgendo.~~Cap.Xx.Defermentophilosophorum,&pondere.~~Plurimuminartefermentorum,&fermentationumlaboraruntphilosophi,quepotissimauideturinteralias,dequaetiamnonnulliDeouotum&philosophisexhibuerunt,senunquameiusreimanifestumarcanum,similitudinibusnequeparabolisprodituros.~~CumtamenphilosophorumomniumpaterHermes,libroseptemsuorumtractatuum,fermentaluculentissimepatefaciat,inquiens,nonnisiexpastasuaconstare:aclatiusfermentumdealbareconfectionem,&adustionemimpedire,fluxumquetincturaeprorsusretardare,corporaconsolari,&unionemampliare.Dicitetiamhancesseclauematquefinemoperis,concludensfirmamentumaliudnihilexistere,nisipastam,utsolisnilnisisolem,&lunaenihilaliudquamlunam.Aliiaffirmantfermentumanimamesse,quaenisiritepraeparatasitexmagisterio,nihiletiamefficere.Artishuiusnonnullizelotes,quaeruntarteminsulphurecommuni,arsenico,tutia,auripigmento,uitriolo,&c.atfrustra.Quoniamesteademsubstantia,quaequaeritur,cumea,exquadepromidebet.Notandumigitur,eiusmodifermentationesexuotozelotumnonitasuccedereatqueuellent,sedutisuprapatetexdictis,successibustantumnaturalibus.Utadpondustandemueniamus,dupliciterhocobseruandum,priusestnaturale,alterumueroartificiale.Naturaleconsequitureffectuminterrapernaturam&concordantiam,dequaArnaldus.Siterraeplusautminusadditumfuerit,quamnaturapatiatur,suffocaturanima,nullusquefructuspercipitur,nullaquefixatio.Idipsumdeaquacensendum,siplusistiusautminusaccipiatur,noninconuenientiusdanumattulerit:cuiussuperfluitasmateriamultramodumhumidamreddit,eiusquedefectuseamiustosiccioremefficit,acduriorem.Siplusaerisadfuerit,tincturaenimiumimprimitur,siparum,pallidumcorpuseuadet.Itidemsiuehementiorignisexistat,aduriturmateria,siremissior,potestatemexiccandinonhabet,nequesoluendi,autaliaelementacalefaciendi:inhisponduselementaleconsistit.Uerumartificiale,estoccultissimum,cuminartemagicaponderationumsitconclusum.Interspiritum,animam&corpus,aiuntphilosophipondusconstaresulphure,tanquamoperisrectore,etenimanimasulphurapprimedesiderat,necessarioqueobseruat,rationeponderis:adhucmodumintelligito.~~Materianostraestunitarubeosulphurifixo,cuitertiaparsregiminiscommissaest,usqueinultimumgradum,utperficiatininfinitumoperationemlapidis,&cumeopersistat,unacumignesuo,&pondereconstetaequali,cumipsamateria,inomnibus&peromnia,sineuariationealicuiusgraduspermutationis.Postquamigiturmateriaadaptataest,&proportlonatosuoponderemixta,uasephilsoophorumoptimesigilloquesuoconcludenda,&ignisecretocommittenda,inquosolphilosophicusorieturacsurget,necnonilluminabitomnia,quaesuumlumenexpectarunt,spequeplurimadesiderarunt.~~Hispaucisconclusumesseuolumuslapidisarcanum,nullopunctomancumnequedefectuosum,proquoDeogratiasagimusimmortales.IamuobisThesaurumnostrumreserabimus,totiusmundinonpersoluendumopibus.Explicatio.~~Postquampraecedentibustribuscapitulisdetribusoccultissimistractauit,utpotemateria,uase,&ignephilosophicis,inhacartecognituperquamnecessariis,dequartopraealiisabditissimouelatissimoqueperphilosophosarcanotractareiaminstituit,fermentouidelicetipsorum,&fermentatione,quaepotissimaesuntinteraliasoperationes.~~Uotumfeceruntsenunquamapertisuerbisinlucemedituros,necalitermanifestaturos.QuanquamHermesdilucidesatisdicatfermentaconstareexpropriasuapasta.Uulgosciturfermentumpanisnonconstarenisiexpasta,exquapanisipseconstat,&pastamexfarinaaquaepermista.SicetiamHermesaitaureipanis,idest,lapidispastamexauro,tanquamexsuafarinafieri,&argenteiexargento,sedexeapastadesumifermentum,quopastafieriqueatexaliafarina,sicutiinnutriticiopanesolet.Dicitetiamfermentumdealbareconfectionem,idest,essecausamdealbationislapidis:&impedireadustionem,idest,suaperfectioneextrinsecusacta,utsupra,munireacdefenderequicquidadhucestimperfectionisintroconclusum:fluxumquetincturae,idest,intempestiuamcerationem,sedpotiusliquationem,retardare,putadonecopuseasit,retinere:&unionemampliare,hocest,fixionemadaugere.Inhocponitarcano,clauematquefinemoperisinquiens:fermentumessepastam,hocest,expastafactum,utisolisestsol,&lunaelunasuaequodquefarinaefermentum.Suntquifermentumdicantanimamesse,hocest,farinamadalterationemexcitare,siritepraeparetur.Nonnulli(inquit)artemhancinsulphurecommuniquaerunt,inarsenico,tutia,auripigmento,uitriolo,&c.~~hocest,illiquihancartemfermentorum&fermentationum,quaeruntinmediismineralibus,inquibusnonnisiparticulariadocuimussuprainarsenicouidelicet,uitriolo,&antimonio,frustraconanturexistis&aliisidgenusuniuersalenostrum,dequonuncpotissimumagitur,conficere.~~Haecelegantissimeconfirmatauthorhisceuerbis.Quoniam(inquit)esteademsubstantia,quaequaeritur,cumeaexquadepromidebet.Meliusquidinhancsententiamdicipotuitnihil,atquedicere:Quidnaminhacartequaerisphilosophe?aurum,inquies,conficeremagisterio:sedundeputasidfieridebere,nunquidexauro,uelexlapidibus,uelutilapisipsetufactuspanempetisexeisunacumpatresophistarumomnium,fieri?Quiaquaerisigiturineo,inquononestidquodquaeris,prouotononsucceduntqualescunquetuiconatus.Adpondustandemueniens,duplexhocponit,naturaleprius:alterumueroartificiale.Naturaledicitinterrapernaturamesseproportionatum,quodetiamelementaleuocatur,dequoArnaldumallegat.Siplusterrae(inquit)autminusadditumfuerit,intelligepernaturam,uelalias,quamnatura,putacomponendaerei,patiatur,suffocaturanimasinefructu:uiceuersasiplusaquae,idest,mercuriiphilosophici&aurei,minusue,adfermentumaccedat,noninconuenientiuseueniet,nequefrugalius:huiusenimsuperfluaportio,materiamplusnimiohumectamreddit:tumpaucaiustosiccioremefficitacduriorem.Siplusaerisadsit,nimiumtincturae,siminus,parumimprimitur,&pallidumredditurcorpus.Pariterexignesuperfluouecaloremateriacomburitur,siremissiorerit,potestatemexiccandinonhabet,nequesoluendi,&c.Haecresumereutextextuuisumest,quodinistisuerbisdelitescereuideturuniuersametallorum&mineraliumoeconomia,pernaturamsubterrisexercitata,utinfrasubfinemannectemushuiuslibri,postThesaurumphilosophorum.Etenimsirem,exuerbisexactiusexamines,uidebisperimproportionataseiuscemodirationesnaturales,imperse.ctaquaequesubterrageneraripernaturam.Aliudestetiaministisanimaduersionedignum,utpotepartesproportionaleselementorumfieriiuxtanaturam,quaenonoperaturperseparationem,nisipuriabimpuro,sedperpurorumtantumcommistionem.Artificialepondusautem,dicitesseoccultissimuminartemagicaponderationum,hocest,inmentalibus,&noninelementalibusfieriponderibus.Naminterspiritum,animam,&corpus,asseuerantphilosophipondusconstaresulphure,hocest,histribuscommuni,tanquamoperisrectore,idest,uinculosingulaspartesinunicumcorpusuniente.Hocinterpretaturadhuncmodum:~~Etenim(inquit)animasulphurapprimedesiderat,necessarioqueobseruatrationeponderis,hocest,parsillamedia,quaeestinterspiritum&corpus,tanquamuincullum,desideratmaximesulphurhocmagicum(quodinPhysicismeisuocauimagneticum)&obseruatrationeponderis,idest,occultaemagicaeuelmagneticaeproportionis.~~Hocaenigmaticepostmoduminterpretaturinhancsententiam:~~Materianostra(inquit)estunitarubeosulphurifixo,hocest,constatnostramateriaexrubeosulphurefixo,uelaureounito,cuitertiaparsreiminiscommissaest,hocest,tanquatertiumeiuinculumconiungit,imopotiusunitreliquasduaspartes,uidelicetcorpus&spiritum,pacemquefacitinteristosduosinimicos.Hocigiturofficiumfideliterexequitur,usqueinultimumgradum,donecperficiatininfinitumoperationemlapidis,intelligitopersuasmultiplicationes,&cumeonempelapidepersistat,unacumignesuo,hocest,uigoreuirtuteque&pondereconstet,aequali,hocest,proportionatoperiustamrationempuritatisinunioneconsistentem,cumipsamateria,hocest,formadictasulphuris&materiasicunitaesunt,utiustamrationemproportionisobseruentinponderemagico,uelmagneticoautsupernaturali,simauis.~~ConcludensigiturtheoricamuniuersalisoperisMonarchici,loquituradhuncmodum.~~Postquammateriaadaptataest,&proportionatoponderesuomista,idest,praeparatafueritpermistionemproportionalemiustamquesuarumpartium,estinuasephilosophico,sigilloquediligenterconcludenda,&ignisecretocommittenda,hocest,nullipraeterquamisti,postDeumtamen,fidendaoperatioinmateriamnecessaria:inquoquidemignesolphilosophicusorietur,hocest,lumenedetsuaetincturae,idest,sanitatis,perquametiamilluminabitomnia,quaesuumlumenexpectabunt,hocest,quaetincturahacsuaindigebuntadsanitatem(quaelumenhoclocodicitur)cumcorporishumani,tummetallici.~~HactenusdeTheoricauniuersalisoperis,siuemedicinaeMonarchicae,postparticulariumarcanorum.cumTheoricam,tumTractigamdisseruit:Auroram.119iamaequumeritaduniuersalisMedicinaePracticametiamdeueniinre,quamauthorThesaurumsuuminsequentibusmanifestumexhibet;bonis&ualidisuiuacibusquesingulisingeniis,adcuiusdeclarationempatulasauresexhibete,quicunquehocdelectamini:Reliquihincfugiteprocul,neuosoffendantaquaeuiuae,quasinrerumnaturanunquamdegustastis.DeThesauroThesaurorumOmnium,TheophrastiParacelsi.Naturamineraliumgenusunum,interraeuisceribusproduxitadmirandum,idqueduplex:hocuariisEuropaelocisreperitur.Optimumquodmihipraemanibusoblatumfuit&experimentocomprobatum,exfiguramaiorismundi,abexordio,spheraesolisestastrum:~~alteruminastromeridionaliconsistit,inprimasuaflorescentia,uiscusestterre,persuumastruminlucemproductum,&inprimasuacoagulationeornatumrubedine,ineofloresomnesmineralium&coloresincluduntur,dequibusmultapenesphilosophos.~~Quodadfrigidamhumidamquenaturamattinet,adaquamcomparationequadamfuitadaptatum.~~Uerumeiusnotitiaperfectaadexperientiamcollata,plurimos,imofereomnesphilosophos,quotquotantemesagittassuasadmetamemiserunthactenus,adhuclatuit,frustraqueconantes,latissimedeclinaruntascopouero&completo.~~Opinatisuntmercurium&sulphur,matrem&patremessemetallorumomnium,uerumenimuerotertiinonmeminerunt.~~Imoquodpotiusest,horumnullusretepiscatoriumadhucinmanusassumpsissepotuit,quodaquaeueraeconuenit,matrimetallorum,quaequidemartificiospagiricoseparata,suospiscespalamfacit,quosnequeGalenicapiscatio,necAuicennaeretelacerum,apprehenderepotueruntunquam.Simodernisphysicisdemonstraredeberem,uelsolumnomenconiunctionis,solutionis,&coagulationis,quasipsanaturainprincipiomundi,hocinsuocreatopatefecit,&demonstrauit,annusuixsufficeret,autpapyrusomnisquantacunqueadeoserudiendum.Dicoquidemhocinmineralitreshaberisubstantias,utpoteMercurium,Sulphur,&mineralemaquam,exquibuscompositumest,&artespagyricaseparatum,soluiturinpropriosuoliquorenondummaturo,&utipiruminsuaarboreoccultumest.Occultatorpiriestarbor,inquamutastranaturaquesimulconueniunt,uiridesramosedit,Martioquepostmodumatomos,&florespatefacit,usqueinfructuspiriqueproductionem,faciuntprogressum,autumnotandemfructusemergunt.~~Nonabsimilimodocensendumestdemineralibus,inuisceribusterrae,quaeperastraprotruduntur:quodquidemalchimistaesummeconsiderandumuenitadnaturaethesaurumanhelanti,Cuiusartificiimodumabinitio,medio,&fine,tractatusequenti,unacumaqua,sulphure,balsamoquesuisaperiam.Quorumtriumsolutione,&rursusinunumconiunctione,totumreinegotiumabsoluituradhuncmodum:Sumitomineramcinnabaris,quamabluasaquacoelesti,pertreshorastandemcola,&solueaquaregisexuitriolo,salepetrae,&salecommunifacta.Peralembicumabstrahatur,reaffundatur,&cohobandocuretur,utpurumsepareturabimpuro,quodinfra.~~Putrefiatequinofimopermensem,&postmodumseparenturelementa,utquumsignasuapatefecerint,peralembicumdestillenturigneprimigradus,quoaqua&aerascenduntprimo,tademignis,idquereliquisgradibus,quaeabexpertooperatorediscernipoterunt.~~Infundouasisterramanet,inqualatetidomne,quodamultisquaesitumfuit,apaucissimistameninuentum.Terramhancreuerberatorioconclusam,artificialitercalcinabis,aprimoinquintumgradumprocedendo,graduquolibet,spatioquinquehorarum:hocfiet,utsaluolatilehabeas,admodumsubtilesicutalcool,&constansastrumignis&terrae,quodseparabisperelementaaquae&aeris,quaeseruastiprius.Tandemponasindigestionembalneimaris,peroctohoras,&uidebis,quodamultisalchimistisincognitumhactenusfuit,&minimeconsideratum.Separaiuxtatuamexperientiam,artificiose&spagyricomodoreddeturipsaterramiruminmodumalba,exquatincturafueritextracta.Coniungeelementumigniscumsaleterraealcolizatoperdigestionem&pellicanicumartificium,adhucaliudsedimentumponetistasubstantia,quodquidemapuroseparabis.Tandemaccipepellicanatumleonem,quiabinitioinuentusest.Quumuideristincturameius,&elementumignissuperaquam,aerem,atqueterram,separapertritorium,&solemeiusmodicola,perinclinationem,estenimaurumpotabile.Alcooledulciuiniperfundatur,&abstrahaturusquedumacuitasnullapercipiaturampliusaqueregis.Separatohocoleumsolis,&ponitoinretortum,sigillohermeticoclausumadeleuationem,i.adexaltationem,utingradusuodupletur.Recipeuitrumhococclusum,&inlocumfrigidumponito:nonsolueturibidem,sedcoagulabitur,idquetertiorepetendumestsoluendo&coagulando.Hocartificiotincturasolisperficiturinsuogradu.Tumdemumsumitohuiusduplum,uenerisadsummum,&spagyricomodopraeparatae,adquamelementaaquae&aerisaffundas,quaeseruaras,soluitoacputrefacitopermensemutprius.Etquumadperfectionemdeuenerit,uidebissignumelementorum.Separaunumabaltero,siquidemoculariterapparetabalborubeumsecretum.Hocabalboseparabis,estenimtincturarubeatampotens,utalbacorporaquaequeinrubedinemtingat,uelrubeainalbedinem,quodualdemirumest.Tincturamhancperretortumurgeto:uidebisnigredinemassurgere,quamiterumurgebisperretortum,idquesaepiusdonecalbescat.Prosequerehoctuumopus,necanimumdespondeaspraenimiolabore.Totiesrectificato,quousqueuiridemleonem,uerum&clarumuideas,ponderosum,&grauem,quitingitinaurumperfectum.Nondesistasabopere,cuiusnuncmeminimus,donecsignahabeas,&uideasleonematquethesaurum,Leonisdecimithesaurononpersolubilem.Benesitilli,quirepererit,&adtincturamapplicarenouerit.Hocestbalsamumuerumastrorumcoelestium,quodnullumcorpusinputrefactionemabiresinit,lepramquenullam,podagram,authydropisininexpulsasrelinquit,administrationegraniunius,sifermentabiturcumsulphuresolis.OtuCaroleCermane,ubituumthesaurumhabes,ubituosdoctoresatquephysicos,ubiligniguaiacicoctores,quiduntaxatpurgant&laxant?Siccinecoelumtuumirritatumest,&astratuadeuiaruntarectocursu,lineaquetuapraelustris,inaliamuiamdeclinauit?Quid,oculituiinuitrum&carbunculumtransmutatisunt,utsolumuideantea,quaeadornatum&superficialespectaculumpertinent,fastum&superbiam?SanesituiDoctoresPrincipemsuum(quemGalenumuocant)apudinferosdegerescirent,indequehucrescripsisse,quomeritamsuicondemnationemtotimundopalamfaceret,uulpinacaudapraestuporeseseinsignirent.NonminusdeAuicennacensendum,inInferniporticusedente,quocumdisputationem&controuersiamhabui,quodadaurumsuumpotabile,necnonadlapidemsuumphilosophicum,suamquetheriacamattinet.Ouoslaruaesophistarum,quimedicamartemementimini,cumtamenexDeonatanaturaesitcommissa,nonuobisindignissimishominibus,aquibusimmeritospernitur!~~Uideteuoshominumimpostores,quicathedrasinterrasuperioresamatis,superquasetiamsedetis,postobitummeumexurgentmeidiscipuliquiuoshypocritaspalamfacient,acinlucemprodentunacumuestriscoquisimmundissimis,quiuestrosPrincipes&PotentatusChristianosmisereseducitis,&inmortemadducitis,uestramedicina.~~Uaeuobisinextremodieiudicii.Speromeammonarchiamhonoremihidebitotriumphaturam.Nonquodmeipsumextollam,sedipsanaturame.Exeasiquidemnatussumegomedicus,ipsamsequor,ipsamenouit,&egoipsamnoui,quialumen,quodinipsaest,uidi,infiguramicrocosmiconprobaui,acinsuomundoitaessereperi,quoduerumest.Uttamenadinceptumredeam,meisquediscimpulisfaciamsatis,quibusetiamdoctrinammeamimpertiensoptimefaueo,dummodoeamquerantinlucenature,&experiantur,astrorumcognitionemhabeant,acinphilosophiadoctisint;omniadocebiteos,acpatefacietaquaenatura,&omnequodscripsi.Sumitoigiturliquorismineraliumquantumuoles,salisrubeaeterrepartesduas,sulphurissolispartemunam.Inpellicanopositasoluantur&coagulentur,idquetertio.Hacuiatincturamhabebisalchimistarum,cuiuspondushoclocominimedescribendum,sedlibrodetransmutationibus.Quicunquesolisastriunciamunamhabuerit,&superaliquotunciasauriproiecerit,propriumsuucorpustinget.Astrummercuriisihabuerit,totumcorpusmercuriiuulgisimilitertinget.Siuenerisastrumnonabsimilimodo,ueneriscorpusintegruminoptimumaurumtinget,inquesummam&constantemperfectionem:sicdereliquismetallorumastrisiudicandum,utSaturni,Iouis,Martis,&c.Exquibusetiameademrationetincturaetrahuntur,hoclocominimedescribendae,quodlibrodenaturarerum,&archidoxorumhabeantur.Hispaucisprimumensmetallorum&mineraliumterraesatisabundeuerisalchimistisunacumtincturaalchimistarumdeclaratumuolo.~~Necest,quodquispiamoperantumdeterreaturspatiotemporismensiumnouem,uerumprogrediaturabsquetedio,spagyricoductu,quoquadragintadiebusalchimisticisfigerepoterit,extrahere,exaltare,putrificare,fermentare,&coagularelapidemalchimistarum,adhonoremDei&utilitatemproximi.~~SoliDeolaus,honor,&gloriainaeternum.Explicatio.Priusquamadpracticamdeueniat,optimoiuredematerialatiusclariusquedisserereuoluitinquiens:Naturammineralemgenusunuminmatriceterraegenuisseuariisinlocis,idquesubdupliciforma,quorumalterumessedicitoptimumquesolisuidelicetuiresatquepotentiasinaureocorporequodamdelitescentes:hocipsumexperimentosecomprobassedicitexfiguramaiorismundi,hocest,exopereMonarchiaespagyricae,supercoelestiquemagisterio,inquoapparetfigura,cumfirmamenticoeli,tumelementoruminferiorumGlobuliminoris:Alteruminastromeridionaliconsistit,hocest,ineaplaganascitur,&est,uiscumterraepersuumastrum,putaterraecentrumhuiusqueuirtutemigneam,inlucemproductum,ornatumrubedineinprimasuaflorescentia,i.nascentia.Quidquidsit,expraecedentibusomnibuscolligendumest,aurumimmaturumesse,quodanaturanonestelaboratum,uelobcalorisnaturalisdefectum,utaliaspropteraliudaccidentalequodpiamimpedimentum.Sedhocfortecontradicereuideturpriusallelataephilosophorumsententiae,dicentium,ubinaturadeditoperari,debetibidemartifexincipere:~~nifortasseperhocexcusetur,quianaturaintelligiturubiquesuumopusreliquisse,ubifuitimpeditum,quocunquemodoetiamideueniat,nonsolumpostintroductammateriaeformamabsolutam,sedetiamantequamintroducereualeatimpedita.~~Siquidemopusestmaioricaloreinoperismediofineque,quamabinitio,quofit,utnonnunquaminiurialoci,ubinaturahocsuumopusinceperat,caloredeficientemaneatimperfectum,uelinmedio,uelinfine.Quandoquidemaurumoperarinatura(etsinonperficiat)conaturubique,quodnullibisolradiossuosnonemittatperpendiculariterueloblique.Definititaquenihilominusagere,acsiperfectamintroduxissetformam,quiaquampotuitintroduxit,licetimperfectam,cessatquemotuseiusibidem,aequeatquecessassetintroductaperfecta.Comparatumfuissegenushocmineraleadaqua,obhumidamfrigidamquenaturam,dicit.Namparumadhucimmutatumestasuaradice,quaefuitutreliquorumomniummineraliumatquemetallorumaquamineralis,purissimatamenpermundissimumsulphurcoagulatae.Huiusmateriaeueramexperientiam,antesuatempora,dicitParacelsus,ualdepauciscognitamfuisse.Nondicitmateriameisincognitam,sedartempraeparationisperfectameius,ipsosadhuclatuisse,&aueroscopolongelatequedeuiasse,acsagittassuasnonattigissemetamperfectionisabsolutae.~~Credideruntmercurium&sulphur,putaexistentiumindictominerali,matrem&patremessemetallorumomnium,sednonmeminerunt(inquit)maximenecessarii,tertii,uidelicetuinculi&animaeconiungentis,acmatrimoniumcopulantissulphuris.~~Neminemeorumdicitretepiscatoriuminuenisse,quodaquaeueraematrimetallorumconuenit,hocest,mercuriophilosophico,quodnecessariumestadhocopus,huncenimnoncognouerunt.~~Haec(inquit)aquaseparatamagisterio,suospiscespalamfacit,hocest,extractoretehocnudanturpisces,uelexiccata,uelinlocumunumcongregata,apparentinaridapisces,quiretifuerantinuoluti,&quosGalenicapiscationonpotuit,necAuicennaeretelacerumapprehendere.~~Hocest,ignoraruntisti,intamuastonaturaliumOceanomariue,quibusinstrumentis&hamis,piscandaesuntuiresatqueuirtutesarcanorum,incorporibusnaturaliumdelitescentes.~~Sidemonstraredeberem(inquit)uelnomenharumtriumoperationumduntaxat,uidelicetconiunctionis,solutionis,&coagulationis,quasinprincipiomundi,hocest,abinitiomagisteriispagyrici(quodmundumuocatobapparentiasomniumquaeuidenturinhocmundo)naturademonstrauitinhocsuocreato,mineraliputa,uixannusmultacumpapyrosufficeret,neceoserudiresatispossem.~~Tandemaggrediturmateriaespagyricae,siueMonarchicaedeclarationemadhuncmodum.Tresinistomineralisubstantiasinesseficit,mercurium,sulphur,&mineralemaquam,exsuibuscompositumest,&inpropriosuoliquorenonummaturosolui,acutipiruminarboresua,hocest,inirporesuaemansionis,occultari.Dehacarborelegeinquentitractatuhucapposito,Demineraliumoeconomianaturali.~~Similitudinemsumitabarboribus,abhyemem,nonaliterquamcorporamineralium&metallorum,silentibus,quaemenseMartiotandeminatomos,frondes,atquefloresprorumpunt,acdeincepsconsequenterinfructuumproductionemfaciuntprogressum,donecautumnus&messisadueniatcollectionis.~~Nonaliterdemineraliumannorumtemporibusiudicandumest,inuisceribusterraefieri,cumperastra,hocest,uiresatqueuirtutescoelestesininferiorademissos,protruduntur.Huiusartificiimodumabinitio,medio,&fine,hocest,asuahyeme,uere,aestate,&autumnosuis,insequentibusaperirepollicetur;~~unacumaqua,sulphure,balsamoque,idest,mercurio,suispartibuscomponentibus,quarumtriumsolutione,hocest,debitaseparatione,&inunamconiunctione,idest,unionemonarchica,negotiumtotiusoperisabsoluitur(inquit)inhuncmodumquisequiturintextu.~~Processusoperationisclariusdeclararinonpotest,quamintextupersepositusestquarenefrustrapaginasimpleredicar,eatantumquaenecessariauidebuntur,etinterpretationedigna,hucapponam.Absolutapriorenarrationesuiprocessus,aduiridemleonemtransiens,huncdicitessethesaurum,quiLeonisdecimi,&CaroliGermanithesaurosexcedat.Istascripsisseuidetur,debalsamouero,utait,astrorumcoelestium,quodnullumcorpusinputrefactionemabiresinit,lepramnullampodagram,authydropisininexpulsasrelinquit,administrationegranisolumunius:fermentaritamenuultcumsulphuresolis.AdCarolumrediens,inquit,ubituosthesauros,doctores,atquephysicos,ligniGuaiacicoctoreshabes,quiduntaxatpurgant&laxant?Acsidiceret:OCarole,situidoctoreshocarcanuminscholisinfideliumdidicissent,quodimpoßibilefuit,necnisiinspagyricis,opusnonessetipsisadGuaiacum,tanquamadsacramanchoramindesperatisacaliismorbis,confugere.Hocsolopossentomnesaegritudines&corruptionespropulsaresinefoetidisillispurgationibus,uentrisquelaxationibus.Siccinecoelumtuumirritatumest,ait,&astratuadeuiaruntarectocursu?~~hocest,ea,quaetibicoelitusdatasapientiafuit,adhuncmodumestperturbata,lumenqueperspicacitatisingeniitui,quodastrishauddissimileest,intenebrasitauersumcredam,utcursumincoelotuo,hocest,ininclinationetuanatali,rectotramiteperficerenequeant:~~itemlineatuapraelustrisinaliamuiamdeclinauit,hocest,generositas,quamhaercditarioiurequodamhabesinrectedesingulisiudicando,abauitalineasemperiamdegenerauitquaeso?utetiamoculituiinuitrum&carbunculumtransmutatisunt,hocest,solumintentiadannulos&gemmasquibusdoctorestuisolumornantur,nonarteueramedica,quaeinarcanohocastrorumcoelestiumbalsamoconsistit?~~Admiraturperinterrogationem,innuens,hocsibinunquampersuasumiri,uttamsapiensPrinceps,Salomonalterquimeritodicidebuitasapientia,idnonuideat,sedcumaliosnonreperiret,hiscontentumesseoporteretammagnanimumPrincipemdeplorat,ipsiqueMonarchiam,quamhoclocodescribit,optat:~~libenterqueimpertiuisset,nistaulas&seruitutemanaturasemperfugisset,cumsapiusuocatus,idsolumresponderet:Nonsitalterius,quisuusessepotest.Sanesidoctores(inquit)principemsuum(quemGalenumuocant)apudinferosdegerescirent,&c.quaeintextu.Hiclocusplurimisnonparumscandalipraebuit,utriderenthominemscriberedamnatosabinferishucrescribere,tumcumipsishaberipossecolloquium.~~UerumsiParacelsimentemintelligerent,eiusquoquescribendimodumadmirarentur,quoconsiliotamabsurdascribereuoluerit,utilludetiamquodhabeturdescriptioneadAtheniensesscholas,quaelongotemporeanteParacelsumnatumessedesierant.~~Hacuianimirum,utfeliciorahominumingenia,uexationibusceuillecebrisquibusdam,adperscrutandasinguladiligenterciustamadmirandascripta,pelliciat:contrauerocrassoshomines,quitaliaferrenequeuntaenigmatasubnudaphrasiposita,proculabigat,uelutindignos.Galenumitaquedeguisseapudinferosintelligit,etiampriusquammoreretur,indequescriptasuarescripsisse,hocest,desumpsisse,ueltanquamexlibroinferorumdescripsisse:quopalamtotimundosuamcondemnationem,etiamuiuus,faceret.Quiautemaliterscriptumhocintelligentexliteralisensu,uulpinacauda(inquit)praestuporeseseinsignient,idest,muliercularuminstaradmirabunturhocmirabiledictum,couparadoxum.~~NonminusdeAuicennacensendumesse(ait)ipsumininferniporticusedentem,hocest,inaulainfernaliumsuorumscriptorum,quibuscum,scriptisintellige,uelcontraquaedisputationem&controuersiamse,quodadauripotabilisdescriptionem.~~&lapidissuiphilosophici,habuissedicit,dequesuatheriaca:noncoram,sedcumeiuslibris,quosetiamexussisseBasileaepalamacpublicefertur,nonflammisinfernalibus,sedelementatis.AccipitigiturlibrosAuicennaeprosuoauthore,sicutiscriptaGaleniproGalenoipso,pariter&Atheniensesprodiscipulishoruminfideliumhominum,atquenefariissectatoribus.Hocscribendigesnerelectorumsuorumacuitingeniae,disponitquemelius,utreliquaintelligant,quaefaciuntadartem.Quandoquidemistamanifestissimeprolata,quinonintelligentexallegoricosensu,nonuideoquarationecapiantabstrusissima:quiueropercipient,nonerunt,utipseexistimauit,admaioraprorsuminhabiles.Indeprogrediens,inistosacriterexclamarepergit,inquiens:Ouoslaruaesophistarum,&c.utintextu,Medicamartemementiri,&falsificaredicitpersophisticationes,quotquotmedicisibiipsismedicinamadscribunt:arrogantissiminamquesunthomines,destolidosuostultoquecapitefinentesquicquidinmedicinaproferunt,cumsolinaturaeDeusmedicinamtribuerit,imoexDeonatasit,hocest:~~Quicquidincorporibusnaturalibusdelitescit,sres&facultateshabensmedendi,hocomneDeofeendumestacceptum,quinaturaededit,uelutimediisuibusdam&uehiculis,authabitaculis,praeterquaeonpossuntapudhominessubsistere,namspiritussuntcorporei,quinisicorpusinduant,fugiuntuthaberiqueant.~~Primum,corpusinduuntinfirmamento,odlibetiuxtauoluntatemaltissimi,donantis,acdisnentishaec&omniaprosuoarbitrio,uelhocuelilludastrum,siueplanetam.Etquamuiseiuscemodiuirtutesdiuinaesint,acperfectissimae,debilitanturtamenhocindumento,quiaperpetuumacaeternumcumtransituroquandoqueiunctumestinseparabili,diuinoquenexu:~~Alterumcorpushaecuniopostmoduminduitinelementis,aquotamenspoliari,hocest,separipotest,&istomagisquamprioridebilitanturprintaeuirtutes,imotanquamincarcerantur,aciamintenebrisdelitescunt,quaepriusluceminhabitabant.EiusmodicorporaduononsuntMedicina,sedidsolumquodincluduntinse,mederipotest,nonelementum,nequefirmamentum,quantominushomoexternus,sedinternusillesolummodo,cuidatumestinternasatquelateniesinexternocorporeuires,esuocarcereliberarenosse,retentoprioresiuefirmamentaliuehiculosuperiusdicto.~~Imonecisteartifexmedicusest,seduerimedici,cumnaturalis,tumsupernaturalisministerduntaxat.~~QuidigiturdemedicinaglorianturGalenus,Auicenna,caeteriqueidgenushominuminfidelium(quosParacelsussophistarumlaruasnominauit)cummedicinamipsamnonuiderintunquam,nequenouerint,sedcarceresactenebrasmedicinaetantum?~~Quapropteroptimoiure,cumParacelso,laruataminfideliumessemedicinam,curdicerenonpossitunusquisque,libenteraudiremus.EtipsiGentiles(inquiethorumacerrimuspropugnator,suamedicamentapraepararenorunt.Audiamusquaratione.Rosarum&uiolarumolea,caeteraqueperinfusioneminoleisoliuarum,autamygdalarumdulcium,conficiuntuirtutes,utopinantursalso,cumodoribuselicienteseorumquaeinfunduntur,&crassumcorpusabiiciunt.Notateuerbaquaesofratres.Carceribusinclusasuirtutessuisnaturalibus,aliislongetenebricosiorib.concludunt,utipsifatentur,cumcrassum&pinguecorpusabiiciunt:nosadhaecdicimusineoquodabieceruntcorpore,uirtutespotissimas,imointegrasadhucmanere,ipsosquenihilaliudhabereinoleisaddititiis,praeterodorem,&nihilumbratilecanisAesopici.~~ReminiscimecogitstultahaecratioHispanicuiusdam,quicumassascarnesemerenequiret,odoremipsarumastans,cumpane&raphanocomedit,uel,utitadicam,inpaneconclusitodorem,quotamenstomachumnecintestinapotitasunt,necullumaliudmembrumpraetercerebrum:~~cuiustamenimaginatiomultopluseffecit,perconceptumodorem,quamincarceratiorosarum&uiolarumodorum,peringluuiempraestarepossunt.Hacrationediceturhaecmedicinafumosauelumbratilis,quaelaruatapriusdicebaturautsuperficialis&incarcerata.Rursumdicatueteresetiamolimdestillasseuegetabilesherbas,&idgenusalia.Quidindemagis,quamanteadictumest,reportarunt,sumososnempeuaporesaqueos,cuminclusotantumodore,medicinauerasuisinfecibus,quasabiiciunt,manente?Nonhabetis,ouosinsensati,clauemcarcerumnaturalium.Adnaturamipsam,&nonadscholamuestramestisrelegandi.Uidetisneillamreferarecarceres,&liberarecaptiuoseduliisliquores,quosfirmamentalesuocaui,idquesuaclaue,digestionisuidelicet:nonitacumuestriscarceribusagitis,quasfaecesappellatis,cuministisquaespernitis,pretiosissimalateatmedicina.Quofactum,utuobishocobiiciatParacelsus:Ouoslaruaesophistarum.(inquit)quimedicamartemementimini,cumtamenexDeonata,naturaesitcommissa,nonuobisindignissimishominibus,aquibusimmeritospernitur,idestproiicitur,odoreuanosolumauobisretento,euanidoquefumo.~~Uidete(inquit)hominumimpostores,hocest,nedumaliorum,sedetiamuestrimetipsorum(quoshominesexistimat,nonuiros)quicathedrasinterrasuperioresamatis,idest,ambitiosesupranaturamfirmamentalemuosipsosextollitis,superquassedetis,hocest,ineaphantasia,perpraesumptionemsecuriquiescitis,uobispollicentesneminemcontradicereullatenusuelposse,ueldebere:~~spetamenhacuanissimafrustrabimini.~~Postenimobitummeum(ait)idest,etsiegoinuitanihilaliudefficiam,quamutdoctrinaemedicinaequeueritatemscriptisitapropalem,quaefuitauobishactenusinsepulchrodetenta,haecsibidiscipulosmultosconcitabit,quiuoshypocritaspalamfacient,hocest,Gentilitiosfucosuestrosdetegent,quibusnedumignarum&ignobileuulgus,uerumetiamPrincipes&ChristianosPotentatusuestros,idest,aquibusetiamstipendiamagnaerogatis,misereseducitisinmortemusque,uestramedicina,hocest,perniciosa,propternullamautinualidamrepurgationemeiusasuoueneno,quoquideminrerumnaturanihilquodpropriocareat:~~utideauropraecunctisexcellentißimohabetur,Deuitalonga,lib.3.cap.3.Uaeuobis(inquit)inextremodieiudicii.SperomeamMonarchiam,honoredebito,mihitriumphaturam,hocest:~~Uniuersalishicmedendimodus,quemdoceo,longemaiorefructuquamueteres,(quofitetiamutmeamuocemMonarchiam,tanquamame,sinoninuentampriusasuisprincipiis,tamenadsuumfinemaccuratiusadductam)honoredebito,Deouidelicet,mihitriumphaturusest,tanquamilliquihancperipsum,adhucintenebrishaerentem,prorsumerui.~~Hocest,SoliDeodebeturhonor,quideditacreuelauiteamsuis,quibusetiamtriumphumnoninuidetnaturalem,idest,inhacuita.Hocipsuminterpretaturauthorhisceuerbisuidelicet:Nonquodmeipsumextollam,sedipsanaturame.~~Hocest,nonsumitapraesumptuosus,utme,infideliummore,medicumprimumexistimem,sednaturamipsam,cuiDeusmedicinamdedit,medicumagnosco,hincestcuripsamehonoret,uelutiministrumfidum,tutissimisacuerissimisexperientiis,sicuolenteiubentenqueDeooptimo,maximoquemedico.~~Exeasiquidem,putanatura,natussummedicus,hocest:Siquidinmedicinabonihabeam,hocomneDeopernaturam,quaemeuelutfiliumdocuit,acceptumfero,tanquampermedium.Ipsamsequor(inquit)ipsamenouit,hocest,Quianihildemeocapitesomniatuminmedicinamadfero,necaliquid,quodabipsanaturanondidici,hincfitetiam,utipsame,tanquampraeceptordiscipulumsuumdoceat.Tandemait:Etegoipsamnoui,quialumen,quodinipsaest,uidi,hocest:EgohacuiadidiciMedicinamaueroMedico,naturauidelicet,quiaineiuslibrostudui,quiluxestnaturaequibusuisconspicua,licetcognitapaucis:~~&infiguramicrocosmicomprobaui,hocest,Theoricaminluminedidicinaturae,quamadPracticaminhumanocorpore,percertissimasexperientiascomprobaui,&insuomundo,microcosmiputa,uerissimasreperi,hocest,eandemrationemutrunquemundumhabere,maiorematqueminorem.~~PostremorediensadMonarchiaesuaeprocessusnarrationem,summarieconcludit,inistalucenaturaediscendumesse,percognitionemastrorum,&adeptamphilosophiam:haec(inquit)omniadocebitmeosdiscipulos,simul&aquaenatura,quaminfraponit.Sumito(inquit)liquorismineraliumquantumuoles,&caeteraquaesequunturintextu,persetamclarautdilucidiusexponerenequeam,nisiuelimeademfereuerbarecensere,&quodactumest,rursumagere.Praeterirenonestaequum,authoremhoclocodicere,completumhocopusesseSolisastrum.Anteanamquelocutuseratdeastrosphaeraesolis,cumdesubiectoduplicifaceretmentionemabinitiohuiuscapituli,Hocdetractatumnonesthocloco,sedsolumdeastromeridionalirubeo.Quapropterdesphaeraesolisastromeritodicendumest,exmentesimiliterParacelsi,nonpriustamen,quamabsoluerimus,quicquiddemeridionalidixit,quaequidem&sequenticapitulopariterastra,latiusdeclarantur.Notandumitaque,quoddeastrisomniummetallorumdicit,uidelicetastrumSolis,astrumMercuriiuulgi,Ueneris,Saturni,Iouis,Martis,&c.quodlibetpropriumsuumcorpustingere,insummamauriperfectionem.Concludensitaque,hispaucis(inquit)primumensmetallorum&mineraliumterrae,&c.declaratumuolo.~~Detempore&spationouemmensium,addit,obseruandumhocnonesse,cumdiebusquadraginta,quimensemphilosophicumimplent,opusintegrumbonus&eruditusartifexabsoluereualeat,peromnesrequisitasoperationes,adhonoremDei&utilitatemproximi.~~Laudeturaltissimus,quideprofundissimisabyssisthesaurorumsuorum,scintillamhanc,&ingentissimumthesaurumadnosderiuareuoluit.Deeodem,aliomodo,thesauro.Priusquamdetincturaphysicadicamusoperaepreciumeritinprimisscirequodsiteiussubiectum;hocenimsemperoccultatumesthactenus.Estigiturtincturaemateriaresquaedam(ubimetameniuxtaspagyricumsensumintellexeris)quaequidemextribusinessentiamunamartechimicatransit,autmanerepotest.Uerumuteamsuonominedeclaremiuxtaueterumusum&consuetudinem,Leorubeusamultisuocatusest,apaucissimisuerocognitus.Hicperauxiliumnaturaepariter&artispotestinaquilamalbamtransmutari,utexunoduofiant,quaespagyrosuprasplendoremaureumrelucent,inunoseruatamagislucent.IamsiCabalistarum&ueterumAstronomorumconsuetumsermonemnonintellexeris,aDeominimeadspagyricamartemuocatuses,necpernaturamelectus,imononaptusutosuixinartehacaperias.Estitaquemateriatincturaemargaritamaximapreciosissimusquethesaurus,acnobilissimumhocomnequodexaltissimiconditorismanifestatione,meditationibushominumobtingerepotest.HocestLiliAlchimiae,&Medicinae,quodphilosophitamaccuratequaesierunt,uerumobdefectumintegraecognitionis,&perfectaepraeparationiseius,adabsolutissimumfinemperducerenondumpotuerunt.Perinuestigationeseotum&experientias,tincturaetantuminitiumdatumestnobis,attamenuerumfundamentum,quodmeosimitaridiscipulosoportet,mihirelictumfuit,utnemosuaslaruasnostrisinuentionibusimmisceredebeat.Ego(inquitParacelsus)meritopostlongasmeasexperientiasspagyroscorrigam,&falsum&erroneumaueroseparabo,cumprolixisadmoduminuestigationibusmeisrepererim,quoiustesimiliareprehenderequea&immutare.Ueterumsitamenexperimentameisexcellentioracomperissem,tantosminimelaboresassumpsissem,quosingratiam,utilitatem&honoremproborumalchimistarumomniumlibentersubii.Cumergotincturaesubiectumsatisdeclaratumsit,utfratresinterduosuixfideliusqueatacliceat,praeparationemeiusaggrediar,&ultraprimiseculiexperientias,addam&measinuentiones.Spagyriueteresliliputrefeceruntunomensephilosophico,postmodumspiritushumidosabeodestillarunt,quousquesiccitandemeleuatisunt.Caputmortuumspiritibushumidisimbiberunt,&abeoperdestillationemsaepiusabstraxerunt,idquetamdiumdonecsicciprorsumeleuatisunt.Deincepsabstractoshumores,&siccosspiritusperpellicanumterautquatersimuluniuerunt,usquedumlilitotuminfundosiccumresederit.Quanquamexperientiaprimaprocessumhuncantefixationemdedit,nihilominusantecessoresnostrisaepiuseouotumperfectesuumassecutisunt.Breuioremtamenuiamhabuissentadrubeileonisthesaurumperueniendi,siconcordantiamAstronomiaecumAlchimiadidicissent,quaminHermetisApocalypsidemonstraui.~~Cumuerodiesquilibet(utChristusloquiturinfideliumconsolationem)propriamsuamessentiamhabeat,spagyrisantemeatemporalaborfuitingens&grauis,quiiamauxilioSpiritussanctiaffluentishocpostremoseculomeatheoricasubleuabituratquepractica.~~Cumergoprimumsaeculumtincturaeprimamdederitexperientiam,exunosimpliciduospagyrifecerunt.Uerumquodinuentumhocmedioseculoperiisset,eorumsuccessoresdiligentiperscrutationepostmodumineiusmodinominaduosimplicisinciderunthuius,idquenominaruntunicouocabulo,nempelili,tincturaesubiectum.Tandemimitatoresnaturaemateriamhanc,nonsecusacinterrasemen,temporesuoputrefecerunt,cumantecorruptionemhancexeonihilenascatur,necaliquodarcanumerumperepotest.Posteaspiritushumidosabstraxeruntamateria,donectandemignisuiolentiasicciparitereleuatisuntacsublimati,uthacuianonaliterquamrusticusexannitempore,peruenirentadmaturitatem.Postremotandemfinitosuouereprodiitaestas,quotemporefructusistos&siccosspiritusincorporarunt,&magisteriumtincturaeeoperduxerunt,utadmessemdeuenerit,&adextremamsematuritatemdisposuerit.Tamprolixolaboretaediosaquereiterationespagyriueteresnonindiguissent,siexmeascholadidicissentopus,longecitiusacminoribusimpensisuotumfuissentassecuti.Proindeuobisdico(Paracelsusinquit)roseicoloristantumaleonesanguinemaccipite,&exaquilagluten,quaepostquamsimulconiunxeritis,iuxtaueteremcoagulateprocessum.Tincturamhabebitisphilosophorum,quaminfinitiquaesiuerunt,inueneruntquepaucissimi.QuaedamitaquesimpliciacomponitAlchimista,quaecorrumpitutestartis,indequepraeparataliud,actantisperdonecunumfiat:hocplusefficitquamipsanaturaperseposset.Recteprobequemeutintelligas,leonemtuuminOrientequaeras,&aquilamadMeridieminassumptumhocopusnostrum.Instrumentamelioranonreperies,quamHungaria&Histriaproducunt.Atsicupiasidexunitateperdualitatemintrinitate,cumaequalipermutationecuiusquededucere,tuumiteradMeridiemdirigasoportet;sicinCyprouotumconsequeris,dequolatiusminimeloquendum.~~Arcanapluratransmutationesexhibentiareperiuntur,etsipauciscognita,quaelicetalicuimanifestenturaDominoDeo,nonproptereastatimerumpitrumorcumarte,sedomnipotescumipsisdatpariterintellectumhaec&aliacelandiusqueinaduentumHeliaeArtistae,quotemporenihiltamoccultumquodnonreuelabitur.~~Uidemuseniminsulphurelouismaximamessetincturamgemmarum,quaequidemeasaltiusadducit,quamipsanaturaperseipsamualeat.seddehishactenus:adphysicamtincturamtandemredeamus.Postremospagyriuetereslilipellicanatum,ignisordinataquadamaugmentationemateriamsuamtamdiufixarunt,quousque,postomniumcolorumdisparitionem,rubeuminstarsanguinisinduerit,&cumeosalamandraeconditionem.Rectequidemabeisprocessumfuit,acadeundemunumquemque,margaritamhancambientem,procederemodumaequumestacdecet.~~Hunctibiclariusdeclararepossemihidifficillimumesset,cumtamendidicerisinAlchimistarumscholagradusignisobseruare,uasaquoquemutare,tumdemumuidebis,moxatquelilituuminouophilosophicofueritexcalefactum,admirandisappareredemonstrationibus,utcoruonigriusfieri,cygnopostmodumsuccessutemporisalbius,&postremotransiensperflauedinemsanguinequouismagisrubeum.CumigiturAegyptiorumthesaurumpraemanibushabuerimus,estquodinutilitatemnostramconuertamus,idqueduplicimagisterio,priorequidemadinstaurationemsanitatishumanicorporis,posterioreintransmutationemmetallorum.~~Inhuiususumutueniat,eiusprimopondusunumsupermillesolisfusiponderaproiiciendumest.Medicinatumdemumpraeparatafueritadmetallorumtolendamlepram.ItemphysicoruminAegyptononnulliperhanctincturamannoscentum&quinquagintauixerunt.Aliorumuitaprolixiorfuithocmedio,utexhistoriispatet.Estitaquetincturaphysicorumuniuersalismedicinaquaedam,quaecunctosmorbosconsumitnonaliterquamignisomnelignum.Dosiseiusestualdeexigua,sedoperatiopotentissima.Peream(inquitParacelsus)curauilepram,hydropisim,caducum,uenereamlabem,guttam,colicam;&c.itemlupum,cancrum.nolimetangere,fistulas,&genusomnemorboruminternorum&externorum.Explicatio.Anteapraecedenticapitulodictumfuit,inmineralisubiectoMonarchiae,tresinessesubstantias,quodhoclocorepetitinhancsententiam.~~Est(inquit)igiturtincturaemateria,resquadam,(ubimeintellexerisiunctaspagyricumintellectum)quaetribusestinessentiamnam,artechimica,ritecompactasubstantiis,quaesuonomineLeorubeusappellaturaueteribus,apaucisautemcognoscitur.~~Exhocuno,duofieripossunt,uidelicetAquilaalba,&Leorubicundissimus,idqueperstemauxiliantenatura.Hunc(inquit)sermonemcabalistarum,&Astronomorumueterumsinonintelligas,adspagyriamaDeoteminimeuocatumessetato,nequepernaturamelectum:admateriamtincturae,hocest,Monarchiaemargaritam,&pretiosissimumthesaurum,praecaeterisnobilißimum,quiexaltissimiConditorismanifestatione,meditationibushominumacquiripotest.Paucissiminorunt&expertifuerunt,quauiaquauerationedeteganturperphilosophiamadeptamarcana.PlurimiueroquiMonarchiamhancnonpoßibilemcredant,imofunditusnegent.Quidmirum?talesnihilnisiuisibilecarneisoculispercipiunt.Sedquidlapidibusuerbadareproderit?nonmagisstupidisingeniisquinegabuntuisibiliaquaequepriusinuisibiliafuisse:dehissatis,quodingenioseualerequeat.Sedadrem.HocestliliAlchymiae(inquitParacelsus)&Medicinae,&c.hocest,inhocsubiectoMonarchiae,quodextribusinunumconuenientibusconstat,utsupradictumest,duomagisteriaperfectissimalatent,priusadalchymiamintransinutandisimperfectismetallisinperfecta:posteriusueroestuniuersalis&indifferensadomnesmorbosmedicina,undeLilenomenetiamhabet,nonsecusatqueexduobusfloribusabunaradicetractis.Uetereshuncduplicemfloremcognoueruntquidem,sednonperfecte,nequeomnimodameiuspraeparationem,quofactum,utipsumadperfectumfinemnondumadduxerint:hocsolumpraestiteruntnobis,utinitiumtincturaedederint.Uerumfundamentum(inquit)quodmeosimitaridiscipulosoportet,mihirelictumfuit,utnemosuaslaruasmeisinuentionibusimmisceat,acsiloquereturadhuncmodum:AntiquisolummodoaliquodprincipiumhabueruntuniuersalisMedicinae,siueMonarchiae,sednonuerum&perfectumfundamentumhuius,nequesubiectisuipraeparationis;hocmihirelictumfuitaDeopernaturam,acsiloqueretur:Quisenimantemehacderescripsit,quaeegomeisinuentionibus&experientiauariaetribuerepossum,quibusadeptusfui,quodmeosdiscipulosoportetimitari?Nemosuasitaquelaruas,i.sophisticationes,meisinuentisimmisceat,quibusetiamspagyrorumpriscorumerroresnonimmeritopossumcorrigere.Sihorumexperimentameispraestantioracomperissem,quidopuseratmihitantosimpenderelaboresinperquirendomaiora?Postquamigitursubiectum&materiamartisapertesatisdetexi,praeparationemeiusaggrediar.Sedpriusantiquorumponamexperimenta,quibus&measaddaminuentiones,utappareatquid&quantumperinehuicartipostmodumaccesserit.Spagyriueteresliliputrefeceruntunomensephilosophico,hocestdieb.quadcaginta,spiritushumidosposteadestillarunt,i.aquamtotam,&omnemliquoremabstraxerunt,idquetantisperdumetsiccitandemeleuatisunt,hocest,sublimati,&quaesequunturintextuclarissima.IamParacelsicorrectionemaudite,quam,quiaobscuriorest,explicabimus.Tamprolixolabore,taediosaquereiterationespagyriueteresnonindiquissent,siexmeascholadidicissent.i.exeademexquago.Iamdicendumestquaescholafuit,exquaParacelsusdidicit.Eamsaepiusacsaepißimenobisexponit,esseicemnaturae,&nonAcademiam.ProindeuobisdicoParacelsusinquit)roseicoloristantumaleonesanlinemaccipite,&exaquilagluten,hocest:Leonistincturamsumito,&resinammineralem,siuemercuriumphilosophorum:quaeduolilia,postquamsimulconiunxeris,iuxtaueterumcoagulatoprocessum,utinfraponituruidelicet.Hacuiatincturam(inquit)habebisphilosophorum.Recteprobequemeutintelligas,leonemtuuminorientequaeras,hocest,inHungaria,uelinHistria,&aquilamadmeridiem,idest,inCypro:uerumistudexunitateperdualitatemintrinitate,cumpermutationecuiusquededucitur,hocest,abunoextribuscompositoduotrahuntur,sedparteseiusmodipriusmundandaesunt:illudautemfitcompositionesimpliciumperalchymistamfacta,corruptioneque,tantisperdonecunumfiat.Istaperseiamitaclarasunt,utmepudeatlatiorisexplicationis.Mirorequidemsilectoresadhucdeobscuritateconquesturisunt,namminimusinitiatorum,quiueltantillumexercitatussitinadurendisadhancremcarbonibus,intelligerepoterit,quaeiamexposui:uelalioquisenondumuocatumaDeo,necadistamartemelectumfateaturoportet,usquedumintelligat.Nonestquodproptereadespondeatanimum,sedpotiusdiligentiaeprioriinoperationibusaddatcalcariamaiora.~~Fueruntolimexcellentissimiuiriquiiuuenesartinauaruntoperam,necnisiualdesenesfactiuoticompoteseuaserunt,utBernardusMarchiaeTreuisanaeComesGermanus,DionysiusZachariusGallus,&plaeriquealiiliteratiuiri,utabeorumoperibusuidereest.MultadetegithominibusDeusarcanatransmutationumalia,quaenonstatimunacumsuimanifestationibusinpublicumerumpunt,quiacumreuelationeDeus&gratiamdonateauelandihominibusindignis,usquedumadueneritHeliasartista.~~ParacelsicidehocHeliadisputant,quisnamsitillefuturus.Atnonquidquaerantaliimeremorabitur,solumquiduerbasonantauthoris,attentissimumredduntanimummeum,nonmihitantumquantumfratribus.Quotempore(inquit)nihiltamoccultumquodnonreuelabitur.Stupidumadmodumingeniumoporteretesse,quodperistauerbanonintelligeretpraecedentia.Quisignorathoctempusnonpriusaduenturum,nudissimaereuelationisabditissimorumquorumqueuidelicet,quamueniatillequitacitascogitationeshominumiudicaturusest,IesusChristus?EumuocatParacelsusHeliamartistam,idest,omniumartium&arcanarumrerumprimumfontem,&inexhaustum.Siquismireturscientias&artesomnesbonasnunquamadtamsublimemgradumperuenire,quinsemperaltiusdeueniant,&ineisindiesnouaquadam&inauditareperiantur,consideretsolumundemanarint,&miraritandemdesinat.CumenimabaeternofonteuerboqueDeisint,nonhabereterminumpariter,nequefinemestnecesse,nisiinaeternouerboDeiFilio,quemHeliamartistamagnoscimus,reueremur,&adoramus.~~Acciditaliquandoutartesinobliuionemtranseant,uelpatianturdetrimentum,nonproptereafinemhabentinseipsis,atsolumrespectuhominum,quibusinobliuionemabierunt,abistisrecedentesadsuumfontemperpetuum,aquorursumadhos,uelaliossuotemporepossuntrefluere,dumuultquiuellepossequesolushabet.~~Adphysicamtincturamrediens,ueterumprocessumreassumithisuerbis:Postremo,inquit,spagyriuetereslilipellicanatum,idestcircularitermotum,ignisordinata,idest,iuxtasuosgraduscontinuataquadamaugmentatione,materiamsuamtamdiufixarunt,idest,decoxeruntinexsiccationem.usquedumpostomnescolorespostremusadueneritrubeusinstarsanguinis,quisalamandraeconditionemhabeat,idest,inigneuiuateoquedelectetur,ignisquefiatexcellentißimaproles.Rectequidem(inquit)abeisprocessumfuit,idest,hicpostremuscoagulandimateriampraeparatampriusmodus,estisdequosupratibidixi;Quaepostquamsimulconiunxeris,iuxtaueteremcoagulatoprocessum.Clarius(inquit)hunctibideclarareposse,mihidifficillimumesset.Gradustandemcolorumponenscoruoputrefactionemdesignat,cygnoperalbedinem,ipsamcalcinationem,&persanguinisrubedinem,operisfinem&fixationem,quamuocant.Utilitatem&usumetiamduplicemponit,admetallatransmutandaprius:&posteriusadinstaurationemsanitatis&uitamlongam.Physicorumenim(inquit)nonnulliinAegypto,perhanctincturamannoscentum&quinquagintauixerunt:aliorumuitaprolixiorfuithocmedio,Monarchiaeuidelicet,utexhistoriispatet.DefinitionemigiturproconclusionesuaeMonarchiaeponensait.Estitaquetincturaphysicorum,ignisconsumensomnesmorbos,nonsecusquamelementarisignisomnelignumabsumit:quapropterMedicinadicituruniuersalis,aqua,uelperquamParacelsusipseseipsumMonarchamuocat,&nonabuniuersalimundanoregnouelimperio,utimperitiloquuntur.Hucsereferunteaquaedeuitalongadictasunt,librosuo,tanquamadscopumunuminstrumentalismedii.Hispaucisexplicatam,Auroramboniconsule,&uale.Finis.DeMineraliumOeconomiaTheophrastiParacelsi,CumArgumentisadsingulacapitula,uicemdeclarationumsupplentibus.PraefatioadLectorem.Quanquamordouideturexpeterepriusdegenerationemineralium&metallorumtractari,quamdetransmutationibus:attamenquianondilucidiusTheoricapotesc,quamasuapracticapercipi,erestudiosorumhuiusartisforeputaui,siabopereprimumaggrediantur.MaximequiaChimianonuerbis,sedelaboratisrebusduntaxatadimpletur,utreliquaeomnes,quotquotinusum&necessitatemhominumueniuntartes,quarumetiamhabitususucontrahiturmagis,quamullisdemonstrationibus.Licetistaeplurimumfaciantinconfirmationemeorumquiiamprouectisuntpotius,quaminitiatorum:Ististamenaprincipiomaximeprodest,manuminpastam(utaiunt)mittere,acsensimabannotatiserroribusaddiscere.Siquidemabsquehisnemouelfacillimamunquamartemdidicit.Pariter&Chimiamassequinullusfacilepoterit,quipriusineanonerraritsaepius,donecprobeteneat.Itemnunquamingrediueramsemitamcontinget,usquedumadeuiogressugradumadmetamreuocet,erroresquesuosabimitationeoperumnaturaecorrigat.Abhacstatimdiscerenonitafacilefuerit,cumdeficiantobiectachimicanaturalibuscomparanda.ProindeChimiamartificialemnaturalipraemittereuisumest,quopericlitantesinhocopere,admineralemgenealogiam,tanquamadanchoramreuocemus.Quametiaminhancremannecterechimicis,uisumestopportunumatquenecessarium.DeGenerationeMineralium.Cap.~~I.~~ArguithocprimocapitulopriscosPhysicos,quodprimamrerumnaturaliumnonintellexissentmateriam,eadecausa,quianoncognoscerentultimam,aquaprimamuultintelligi&indagari.Exemplumadfertmedicinae,inquamorbumabexitu,idest,confirmatostatu,suuminitiumpatefaceredocet.Nonalitercreaturasuult,quamafineinquemcreataesunt,cognosci.Materiamultimamabignecognoscendam,huncetiamesseclauemomniacorporanaturaliareserantemasserit:Aquamessematremmineralium,foetumquesibidissimilemparere,sic&aliaquaeuiselementa:Deuminomnibusunumesse,&omniumpariterunamesseprimam&ultimammateriam.Cumantiquorumscriptadegenerationemineraliumaccuratissimeperlegissem,deprehendiipsosultimamillorumnonintellexissemateriam,&perconsequensmultominusprimam.Siquidemutcuiusquereiprobescribaturinitium,finisapprimedebetinnotescere.Primumomniumigiturultimamuobismateriamproponeredecreuimineralium,undefacileprimamintelligetis,exquaducuntoriginem.Exemplumpriusadducamusexmedicina,quamorbusabexitucognoscendus,&nonabinitioinquonullascientia,quodpercaecitatemintroductumsit,etiamcecumesseoporteat;finisuerouisibilisabexitu,adquemtenderepercipiturtanquamadscopumsibipropositum.Proinderesomnismeliuscognoscinonpotest,quamdumoptimesciturinquemfinemaDeocreatasit;alioquifacilecontinget,uteiuscreaturaeDeiuerusususinabusumabeat.~~Quicunqueigituropusaliquodexaliquosuscipit,hocipsumexquo,radicituscognoscatoportet,utexpraescriptoDeiperficiatordine,neproptermateriaenonperfectamcognitionem,autquandoquenullam,secuseueniat,acdiabolipotiusopusefficiaturexabusumateriae,&instrumentorum.~~Inrudesatisexemplumsit:quidsecurisueldolabra,lignumquerelaliamateriaquaeuis,inmanuhisutinescietisprodest,alioquetenderepossunt,quaministorumuastationem?isauteminmanusaslumerepotestacdebet,quinouitexinstrumentis&materialicitum&honestumopusfabricare,quodcedatinutilitatemproximi,seruatainsuumusum,adquemaDeodatafuitmateria.Deusenimomnequodcreauit,hocipsumetiameumhaberepossiderequeuoluit,cuiueramususeiusdemreinoticiamdedit:huicapplicaresedebetomnisquiseuocatuadidinpropriaconscientiapercipit,hocpariteraddiscere,nonalienumquidusurparephantasticumadiabolosuggestum.Rerumautemultimamdiscitomateriamacprimamabigne:hicenimutclauisarcamreserat,illequoduisoccultuminquismanifestumfacit.Estigiturhoclocorerumultimasuamateria,inquamperignemsuntomninoresoluta,uttandeminterfriauniuersaliaprima,dequibusuariislocisdisserui,primumacpraedominascognoscatur.Exemplositmetallumignedissolutum,primumstatiminitiumsuumpatefacitessemercurialemaquam,&nonsulphur,quoniameiusresolutiononflagratresinaruminstar:demonstraturetiamnonessesal,quiaresolutioniseiusprimumindiciumnonestfriatiopraeterliquationem&flagrationem,quemadmodumterrenorum&lapidumesseuidetur.Habetnihilominusomnemetalluminsesulphur&sal,sedprincipemlocumineotenetmercurius.sicdecaeterismineralibus.~~UerumitauisumestDeocreareaquamelementum,&indiesexeoproducimineraliaquaeuisadusumhominum,utmateressetillorum,inquatanquaminsuamatricemineralisignis,similiaquesal&mercurius,coquerenturinmetalla,lapides,acmineralemomnemsubstantiam,etsifoetusmatridissimilisexistat:~~adhuncmodumAltissimuscunctacreauitinsuanatura,utadaliudauesinaere,quampiscesinaquis:sicdereliquisomnibus,quaediuinaesuaeuoluntatisolumcommittendasunt,quifacitomniautsunt,essequeuoluitabaeterno,quaefacit.Utigituraquametallicosuofoetuinonestsimilis,nequefiliusmatri,nonaliteripsaterralignumest,&nonlignumquodexipsatamenest:eademrationelapis&ferrumfiuntexaqua,quaetalisfitaqua,qualis&quaeipsametnonexistit;terrasimiliterfitidquodipsainsenonest:sic&hominemoportetfieri,quodipsemetnonexistit.Insumma,quicquidinsuamultimammateriamtransiredebet,aliudoportetfieri,quamfuiteiusprincipiumquoduisinsuogenereuariumatquediuersum,etiamexunamatre.SicDeusinomnibusunusesseuoluit,itemunamesseomniumprimam&ultimammateriam;talisest,actamadmirandusrerumprimusartifex,qualisnunquamfuitantea,necunquamfuturusestalius.Utautemdematremineraliumaquauidelicetaudistisadhuc,insequentibusdocebimusamplius,male,perperamquoquescripsisseueteresillamesseterram,quodnondumueredemonstrassepotuerunt.Deultima&primamateriamineralium.Cap.Ii.UltimammateriamfuisseprimumprincipiumapudDeum,quifeciteamesseprimam,hocest,ultimaemateriaesemenindidit,quodsemenestmateriaprima,secundocapitulodocetur.Semenomniummineralium&metallorumesseinaqua,quodultimamproducitinterramateriameorum.Aquamessematrem,semen,&radicemarborismineralium,haberesuatemporameßisuelautumnicumreliquis,utalianaturaeproducta:Ultimamnaturae,materiamessehominisprimam,utuerificeturquodanteadictum,ubinaturaedesinitopificium,artemhominisincipere,&c.PrimumprincipiumapudDeumfuitultimamateria,quamipseprimameffecit,utfructum,quialiumfructumproduceret:illaipsahabetsemen:hocsemenestinprimamateria.Inultimasimilitermineraliummateriafactaestmateriaprima,idestinsemenfacta,quodsemenestelementumaquae,quodresoluit,utsitaqua.Adhocnaturaecommisit,uelordinauitinea,utmateriamultimamproduceret,eaquidemestinaqua.Sumitergonaturaquodestinaquasubsuapotestateacseparatione,quodqueadmetallumpertinet,segregatinmetallumquodlibetperse;sicdegemmis,lapidibus,magnete,idquegenusaliisinsuanaturaquodqueseorsim&insuaspecie.QuemadmodumenimDeustriticosuumtempusinmessemordinauit,autumnumbellariis,acsimilibusinsuiselementis,haudsecuselementoaquaeuoluitessepropriumsuaemessistempus&autumni:quibusuisquoquerebusaliisinsuogeneresuapraefixitfructuumcollectionistempora.~~Estitaqueelementumaquaemater,semen,&radixmineraliumomnium,&Archeusinipsaestisquisinguladisponitordinequodam,utunumquodquedeueniatinultimamsuammateriamnaturalem,quamtandemhomorecipitinprimamsuamrnateriamartificialem,idest:~~Ubinaturadefinit,ibidemarshominisincipit;namilliusultimamateriahominisestprima:rursuscorruptionaturaeperartem,hominisestultimamateria.Tamadmirandocreauitopificiodeusprimamnaturaemateriamaquam,adeomollemsubstantiamatquedebilem,&exeatamenfructumsolidissimummetallum,lapides,&c.utexmollissimodurissimum,&exaquaignisproueniatsupracaptumintellectushumani,nontamensupranaturam.EtenimDeusadmirabilesfoetuscreauitexeamatre,utapparetinhominibussiconspicianturetiaminsuamatre,quisquereperieturpeculiarisingenioproprietateque,noniuxtacorpus,atprosuaconditionecomplexionis.Cap.Iii.Deagro,radicibus&arboribusmineralium.ElementumAquamesseuelutagrum,inquoseminamineraliumperastrasata,radicemfiguntarborumsuarum,quarumtrunciramiqueprotrudunturinterram,asseueratautorhocloco.Separatamareliquistribus,utperseliberumessetcorpusinterracentrumhabens,inquofundetur;terramquedeferatuelutnauimipsa,utistahominem.Aterranonsustentari,sedhancabilla,superquamaquamestfundata.Metallorum&mineraliumarbores,haberesuasradicesinaqua,truncosinterrafructusque:uegetabilesauteminterrasuasradices,&truncosinaere.Errasseueteres,quimetallascribuntexterragenerari,cumexistanilnisilignumproducatur.Creauitaltissimuselementumaquae,utessetuelutager,inquoradicesarborum,mineraliumexsuisseminibusortaefigerentur,acindetruncus&ramiprotruderenturinterram,utinfralatius.Separauitigiturareliquistribus,utnoninaere,noninterra;~~nequeincoelo,sedperseliberumcorpusexisteretininferioriglobulopositum,utsitsupraterram,&inistacentrumhabeatinquofundatumest,tamadmirandocreatumordine,utunacumterrahominemdeferredebeat,utsuperaquamuelutinaliquanauigestatusambulet,eaquepotiatur:itemquodmirabilius,circumglobulumquaquauersumlatanondeciditextrasuoslimites,etsiparsantipodumpenderenobisuideatur,&illisnostra,nihilominusutraquesupinaiacet,actotasphaeraesuaesuperficies,ubiuislocorumconsideretur,utsifoueaquaepiamimagineturperpendiculariterinabyssumsuaeprofunditatis&exaltationissuicentri,fundumnoninueniat,necetiamaterrasustentatur,sedlongemirabilius,quamouuminsuocortice,quocaretomni,continetur.~~Generationesigituromniummineraliumexelementoaquaeprotrudunturinterram,quemadmodumexelementoterraefructusomnesinaerem,utinterranihilpraeteripsamradicemmaneat:nonsecusmetallacuncta,sal,gemmae,lapides,talcum,marcasitae,sulphura,&similiaquaeuis,exsuamatreaquainaliammatremsubintrantnempeterram,inquaperficiturarborumsuarumoperatio,radicibusinaquadefixis.Utetiamquaenascunturexradicibusterrae,perficiunturinaere,pariter&quaeinaquisoriginemducunt,interraprorsumadimplenturpernaturaminsuamultimam,utilla,materiam.Hacopinioneseductiueteres,quoduiderentinterrametallareperiri,nonulteriusanimoprogressi,tamenormiterdemineralibusscribenteserrarenonputarunt;cumtamenexterranihilaliudcrescatpraeterlignum,frondes,flores,fructus,&herbas:quodreliquumest,exaquanascitur.Nonaliterfabularicontingeretacinepteloquieum,quicunqueaffereretproductaterraeexaeresumpsisseoriginem,quiainistosuntacperficiuntur,cumradicesinterrauideat.Inaquisueromineraliumradicescarneisquianonuiditoculis,etiamnugabituristasinterradefixas.TalisestGraecorumPhysica;scilicetexmanifestosolumdeducta,nihiloccultiuidensmentaliterabexperimento.Figmentumestotiosorumhominumderebusnaturalibusexoculogarrireduntaxatpraesumentium,&nonoperariutexaminenturoccultasubmanifestis,quaesemper&inomnibusoppositasunt.Cap.Iiii.Defructibus&messemineralium.Mineraliametallaquesuaminterramessemhabereautumnosuo,nonsecusatqueuegetabiliasupraterram,&inaere,doceturhocloco.Fructusmineralium,utuegetabilium,suiscumnascicorticibusaliquos,aliosueronudos.Acorticibusexternecognoscipossefructusutrosque.Corpustribueremineralibusaqueumspiritum.Purumcumimpuronascicorpore,aquoseparandumaureumcorpus,tanquamasuocorticefructum.Purosspiritus&corpusinseparabiliaesse:hominiquoqueduocontigissecorpora,corruptumunum,alterumincorruptum,propterconiunctionemaeternicumcreato,perimaginemDei,quaeduodictainreliquiscreaturisnonconiungit,sedsolauirtuseius.Haudaliterquamterraefructusomnessuperterram,&inaeresuammessem&autumnumhabentinsuageneratione,iuxtapraedestinatumterminum,aqueifructus,mineraliauidelicet,suolegunturmaturitatistempore.Germinantesiquidemradicemineraliprimum,exurguntinsuumtruncum&arborem,idestincorpusexquomineraliauelmetallatandemproducuntur;quemadmodumnuxautcerasumnonimmediatenasciturexterra,sedprimoarbor,exquademumfructusgeneratur;naturasimiliterinelementoaquamineralemeditarborem,idestcorpusaqueum:istanasciturinterra,hocest,terraeporosreplet,quemadmodumaeremimpletipsaterra.Exeademumfructusenascunturiuxtanaturamatqueproprietatemsuespeciei;adextremitatesramorum,copiosiusparciusue,utineuidentibu.contingeresoletsuperficialibusarboribus.Quaerendaprimumestigiturarboraquea,tandemfructuseius,disciplinaperexemplumabagriculturaterraenonineptesumpta,adhuncnempemodum.Nonnullaeuisibiliumarborumsuosfructuscontectosedunt,uticastaneasnucessubspinosocortice,iuglandessubamarouiridi,&subistocontegiturligneus,subquorursumamaramembrana,tandemsubistanucleus.Itideminmineralibuseuenit,quorumnuclei,metallauidelicet,asuiscorticibus,utilli,separandasunt.Aliaenudosfructusproferunt,utsuntpruna,cerasa,pyra,poma,racemi,&c.aquibusnihilseparatur;aqueaesimiliteraliquotarboresaurumsuum,argentum,coralla,&idgenusaliametallaproducuntliberanudaque,iuxtaconditionematquenaturamaque.Utetiamacorticecognoscipotest,quidinuelsubipsolatet,utispiritusasuocorpore;nonsecusinmineralibuscognosciturmetallispiritusoccultussubsuocorporeomineraliuecortice.Spiritusautemaqueielementicorpusefficit,aliudtameninminerali,infructuitemaliud.Quamuisigituraurumincorporemineralisit,nihilominusilludcorpusestnulliusmomenti,quapropteruenitabauroseparandumutimpurum,atauricorpusestpurum.Suntigiturinmineraliduocorpora,quorumunumestfructuscorpusauripurum,cuispirituseiusincorporatusestinseparabilis.~~Fructusitaqueprimumabelementoinarboremintroducunturutispiritusincorpusimpurum,&cumistodemuminterram,nobilepurumqueIdipsumuideturinhomine,cuiduocorporacontigerunt,corruptumunum,alterumueroincorruptum,quodcumistositaeternumconiunctum,imagoDeiuidelicet,propterquampotissimumdiffertabomnibusaliiscreaturis.~~Cap.~~U.~~Demorteelementorum,&praesertimaquae.Elementasuiipsorumessemorteminseipsis,propriasuacorruptione,demonstratur,afluminibusortum&interituminmagnosuotermino,marinimirum,sumentibus.Fluminanonesseelementumaquae,sedfructuselementimaris.Moriunturetiamelementaproptercorruptionem(quemadmodum&homines)inseipsis.Utaquaquaesuimetipsiusmorsexistit,propriosfructussiquidemipsadeuoratacabsumit,nonsecusacterrasuos.Quicquidenimexistanascitur,iterumineamrediensabsorptumeuanescit,instartemporispraeteritiperhesternasdies&noctesabeuntis,quarumlucemueltenebrasuiderenunquamlicetamplius:necproptereaponderosiorhodiequamheri,ueldrachmulafacta,postannosmillesubeodemponderesemper,utedit,absumitetiamaequaliter.Morsautemaquaeestinipsiusproprioelemento,inmagnotermino&aquecentromariuidelicet,inquofluuiiomniumaquarum&quicquidinipsumdefluit,moritur&consumitur,uelutabignelignum.Fluminasiquidemnonsuntelementumaquae,sedfructuseiuselementinempemaris,aquoducuntoriginem,&inquouitam&mortemaccipiunt.Cap.Ui.Demortearborismineralium.Quodexelementisnascitur,similenonessesuisparentibusdocetur.Mineraliumarborumramos,perterraeglobumindiuersadispergi,nonsecusatqueinhumanocorporeuenaspermembradiuersa,sic&illiperuariasregiones.Abortufructuummineralium,arboresmineralesmori,acaliasrecentesenasci.Materiamprimammineraliuminaquacontineri,utinaliquosaccoseminadiuersa.PermeditatiuascontemplationesadmirandorumoperumDei,summiconditoris,uirtutumquesuarumcognitionem.adeptamphilosophiamoriri.SemenGraecum,esseloliumaSatanasatuminagrumueraesapientiae,quolucemeiusobtenebraret,abeotemporequoSophiaenomeninphilosophiamperuertit.~~Postquamnaturamineralemradicemarborisincentrosuaematricisplantauerit,siueadmetallumproducendumlapidem,gemmam,sal,alumen,uitriolum,fontemsalsum,dulcem,frigidumautcalidum,corallum,siuemarcasitam,&eiustruncuminterraprotruserit,hicperdiuersosramosspargitur,quorumsubstantiaeforma,ramorum,atquecaudicis,liquorestnoninmodumaquae,nonolei,nonluti,nequemuscilaginis,autnonaliterintelligendus,quamdelignoexterranato,quodnonestterra,nihilominusortumexea.~~Extendunturadhuncutiquemodum,utramusabaliodistetinterualloduorumtriumueclimatum,totidemqueregionum:aGermanianonnunquaminHungariam&ultra:uariarumsuntarborumeiusmodiramipertotamterraesphaeramimplicati,tanquaminhumanocorporeuenaedistendunturindiuersamembraasemutuodistantia.Fructusueroperextremitateslocustarumabultimaenaturamateriaeprotrusi,moxatqueinterramdeueniunt,momentaneafitipsorumcoagulatio,tumdemumexpulsototofructusuomoriturhaecarbor;exiccationequeprorsumabsumiturinterrasuofoeturelicto,postmodumiuxtanaturaeconditionemadestaliarecens.~~Mineraliumitaquemateriaprimaconsistitinaqua,estquesolumineasulphur,sal,&mercuriusmineralia,quaespiritus&animasunteiusdemelementi,continentesinseomniamineralia,metalla,genas,salia,caeteraqueidgenusalia,tanquaminsaccoseminadiuersa,quaeinaquaseffusanaturadeincepsquodquesemenadsuumpropriumfinalemquefructumdirigit,acindefessedisponitiuxtasuasspeciesatquegenera.Haec&similiaprodeuntexueraPhysica,ueraequephilosophiaefontibus,exquibus,peradmirandorumoperumDeimeditatiuascontemplationes,oritursummiconditoriseiusqueuirtutumgermanacognitio,inphilosophantiumanimisoculisquementalibus,nonminusquamcarneismanifestaluxapparet,illisoccultafitmanifesta.SedGraecusilleSataninphilosophicumagrumueraesapientiae,loliumfalsumquesuumsemeninseuitAristotelem,Albertum,Auicennam,Rasim,idquegenushominuminimicorumDeilucis,atquenaturae,quitotamphysicamsapientiamperuerterunt,abeotemporequoSophiaenomeninPhilosophiamtransmutarunt.~~Cap.Uii.Deuariationeprimaemateriaemineralium,prodiuersitatespecierum&indiuiduorumeius,dequeuariiscoloribus,&c.Mineraliumtriumprimorumessemagnamuarietatem,subuniuersalinaturatriumprimorum,insuogeneralissimogenerenihilominuscomprehendi,acsubiici.Salnaturaecoloresomnesexhibere,balsamumrebus&coagulationes:Sulphurcorporumaedificationeminsubstantia:Mercuriumhabereuirtutes&arcanamedicinae:Hisomnibus&inuniuersumtribuereuitam,&esse,quodesseuoluitabaterno,Deumsolum.Physicesueralibrum,&academiam,siuescholamessenaturaeluceminsuisproductis&operationibuseuidentissimam:hancsolamParacelsofuissepraeceptorematquedoctorem,quaeuiameicommonstrauitadsublimia.PostParacelsumuenturumsuaescholaediscipulum,(utipsemetfatetur)quimultopluraquamipsepropalatuiussit.Diximusanteamateriamprimaminsuamatretanquaminsaccoquopiamexistere,compositamqueextribusinunumconcurrentibus.Uerumtotsuntmercuriiuarietates,salisatquesulphuris,quotfructus&quamuariisuntinmineralibus.Aliudenimsulphurhabeturinplumbo,ferro,auro,&c.insaphiro,gemmis,aliisquelapidibus,marcasitis,atquesalibus,itemaliudsalinmetallis,salibus,&c.similiterdemercurioiudicandum,aliumingemmis,aliuminmetallisexistere.Praetereaprohorumcompositionediuersareperiunturindiuiduasubeademspecie:namaurumquandoquereperituraliudalterograuius,coloratius:sicdereliquis.~~Proindetotsulphurasuntauri,salia,&mercuriidiuersitatesauriacaliorumquotgradusmaioresatqueminores,nihilominusomnequodparticularitateminipsisrecipitexsubiecto,subuniuersalitatesempercontineturunius&eiusdemsulphuris,salis,&mercuriiinuniuersalinaturaemysterialitercomprehensorum.Adhaecnaturapictoricuipiamsimilitudinecomparariposset,quiexnonnullispaucisquecoloribusinfinitasimagisnesfingit,nullamalterisimilemomnino,hocsolodifferunt,quodnaturauiuasproducit,illeuerohancimitatus,easdemrepraesentatoculo,sedmortuas.~~Coloresautemnaturalesomnesproueniuntexsalenaturae,inquoconsistunt,unacumbalsamorerum&coagulatione:Sulphurexhibetcorporumsubstantiam,&aedificationem:Mercuriusuerouirtutes&arcana:solusDeusuitamtribuitomnibus,utexunoquoquefiat,quodindefieripraedestinaratabaeterno,quod&inquosibicomplacuituoluitquesicesseomnia.Quicunqueigiturcorporanaturaliumuoletcognoscere,discatasulphurenaturali,quodinprimisoptimecognitumhabeat;sicoloresnaturales,fundamentumexsalequerat:siautemuirtutesrerumsciredesiderabit,arcanascrutatureiusdemreimercurii,cuiusuirescognoscerecupit,oportet.Haecomniasimulinunumcomplectituripsanatura,separat,unicuiquesuumdistribuit,aufert,coloresquedelet.~~Consideratequaesotantillumseminisgranum,nigri,uelspadiceicoloris,exquonascituringensarbor,producenstamadmiranduminfrondibusuirorem,infloribustamuarioscolores,&saporesinfructibuspromultitudinetamdiuersos,idipsuminreliquisomnibusproductisanatura,hancinsuismysteriistamadmirandam,acopulentamreperies,utsatishabeasquodpertotamuitaminhoclibrosolophysicesaddiscas,omnirelictapapyro.~~SiDeusigiturpernaturamsenobiscernendumtampotentem,tamquesapientempraebet,quamabundegloriosioremsementinostraepersanctissimumSpiritumsuumpatefaciet,modoquaeramuseum.Haecestuiasalutisquaeducitabinferioribusadsublimiora,hocestinuiisDominiambulare,uidelicetinadmirandiseiusoperibusuersari,&uoluntatemsuam,quantuminnobisest,essequedebetacpotest,exequi.Haecmihi(Paracelsusinquit)Academiafuit,nonAthenae,Parisii,necLutosa,Tolosaqueminus,autDolosaquaeuisaliaschola;postquamdolososmultoslegissemdoctorumlibros,adhuncsolummecontuli;exquodidiciomniaquaescriboscioqueuera.acitasehabere.Fateortamenesselongepluraquaeignoro,suotemporetamenemersura,Deodante.Nihilenimtamoccultum,quodnonreuelabitur,quumuoletomnipotens.Hocsciotamen,postmeuenturumunumistiusscholaediscipulum,quinondumuiuit,hicmultapatefaciet.Cap.Uiii.Denaturalidispensatoremineralium,&subministriseius.Archeumsolumesseministrumnaturae,quisubministroshabetsolos,triaprimasuaprincipia,nosdocere,Paracelsusinnuitaboperenaturaequodimitarinosdocet,inquiens:Haecomniasimulinunumcongesta,&c.utintextu.Sulphuressemateriamcorpoream,idest,solidam:liquidamessemercurium,inquocarodecoquitursulphurea.Salessehorumcondimentum,&confirmatoremoperis,siueconsummatorem,utinautumnumdeueniat:estoteuosmessoresatquefabri,sipotestis.Iamdesingulisinspecietractaturinsequentibus.Quemadmoduminmineraliumartificioperhomines,adipsacumpraeparandum,tuminusumadducendum,nonunustantum,sedpluressuccessiuerequiruntur,eorumtamenunusquisquepeculiaredonumhabetofficii.Quidenimprodestmineraeterraeuisceribuseruta,praetersuumseparatorem,praeparatorem,autliquefactorem?quidhicrursumabsquefabro?nihilitemistepotestabsquealiquoemptore,necistepraetereumquimetallanouitinusumadaptare.~~Hisomnibusnonindigetipsanatura,sedsuistantum,utsuntprimodispensatormineraliumArcheus,quiministrossubse,naturaeministeripsehoshabet,primum,quicorporeamexhibetmateriaminquamcadatoperatio,uidelicetsulphurmineralehuiusautalteriusconditionisatquenaturae:~~secundum,quiproprietatesacuirturesfabricetacopereturinpraeiacentemmateriam,utputaMercurium:tertiumuero,quipercompactionem&coagulationemsingulasimulcoadunetinunumcorpus,Salnempeconfirmatoremoperis.Haecomniasimulinunumcongesta;&inAthanoresuoconclusadecoquitArcheusnonaliterquaminterrasemen,necduministasolum,uerumetiamintersemutuodecoquunturadhuncmodum.Sulphuraliisduobussubditcorpussuum,inquodoperenturquicquiduolent,acadeumfinemperducant,cuidestinatumestid,quodindefieridebetu.AcceditMercuriuscumsuarumuirtutumproprietatibus,hicdecoquiturexaliisduobus.~~Eiusmodidecoctionibusadimpletisomnium,tumdemumincipitoperarisalinaliossibiconsocios,&inseipsum,primocondensando,posteacongelando,&postremocoagulandoconfirmatopusadautumnumsuum,&messem,utnihildesitpraetermessorem&fabrum.Breuibusigiturtotammineraliumgenealogiamperstrinximus,reliquumerit,utsingulorumuiresatqueuirtutes,cumadAlchymiam,tumadMedicinampeculiariteracbreuiteretiamaudiamus,quantumdehiscognoscioportetadsupradictasfacultates.Admonitosinterealectoresuelim,uttantisperaliorumcorruptenimiumdehis&persomniaduntaxatfabulantiumseorsimponantopiniones,donecistosuideantsolapapyro,&nonnaturadoctos,asibisimilibus,&eademminerualiteratenonexpertedoctisexistimarisolum,aliisuerotalesqualesetiamsuntapparere.~~Sinminusuidereuelint,resumerepoteruntquodeosadhucponereuolebam,utsaltemabsqueperturbationetenebrarummortis,uitaenaturaelucemfaciliusacsinceriusperciperent.Aprimisitaquemineraliumprincipiisincipientes(quaesaliasunt)persinguladiscurremusinfinemusque,metallumuidelicet.Cap.Ix.DeuirtutibusatqueproprietatibussaliuminAlchymia&Medicina.Balsamumnaturaesalessenaturale,sinequouiuerehomonequeat,ostenditur.Hocimpedirecorruptionemcalidisulphurei,cumhumidomercurialinascibilem.Salisnutritiuitriapotissimumessegenerasanitaticonducentia.Saliaiuuareconcoctioneminstomacho,utsinequibusfierinequeat,necegestio.Insulsumasanguineminimerecipinutrimentum.Oppilationumresolutiuaminessesalifacultatem,&hancessesalcruoris,idest,salexsalenaturali,microcosmicosaliconiunctum.Salgemmeuminmedicinaaptißimumesse,adsalisexpulsionem.EonecessitatishominemadducerepernaturamuoluitO.D.M.utabsquesalenaturaliuiuerenaturaliternequeat.Proindehocopushabetinomnib.cibis.Etenimsalnaturaebalsamumest,quodcorruptionemarcetcalidisulphuriscumhumidomercurio,exquibushomonaturaliscompactusest.Cumautemoporteatistaprimaconditicondentia,quodquesibisimilinutriri,necessariosequiturhominemutideberecibisardentibusadsustentationemsuisulphurisinterni:humidisadmercuriumnutriendum,itemsalsisadsalincondentifacultateconseruandum.Uirtuseiusconseruationisineomaximeconspicitur,dumcarnesemortuasaputredinediutissimeconseruat,quantomagisuiuaspreseruabit,iudicarefacilefuerit?Utadeiusgeneratandemueniamus,triapotissimumhabenturadusumuitaehominisidonea.Primumhorumestsalmarinum,secundumestfontanum,tertiumuerominerale.Maximeconducenssanitatifontanumest,secundolocominerale,postremoueromarinum?hoc&primumexcoquunturarte,reliquumautemanaturasolacoctumest.Hoc&marinumsubmuriaenaturanoncomprehenduntur,atilludquodexcoctumest,ineamprimumuertiturpriusquamseparatumsitabaquainsalcoagulatum.Duaesuntigiturnobisproponendaesalisdescriptiones,unademuria,alterauerodeintegrefinitosale.Primotamenomnium,considerandauenitcommunisquaedamcuilibetsalicorrectionisconditio,adhuncmodum.Ubicumquesalnoninterueneritcibis,inhisetiamnullacorrectio;quosquidemsistomachusreceperit,decoquereminimepotest;namexsaleuirtusestexpulsiua,insecessumuelinurinam;quaeduonisiconseruenturinordinatosuocursumotuuenaturali,frustratasuntomniauitaefacultatumofficiasuisconatibusatqueuiribusexpulsionis.Etenimsanguisnaturapropriasalsus,insulsumnonrecipitnutrimentum,quodfortesireciperequandoquesitcoactusmaximaquadaminedia,hocincorruptionemabit.Utigitureuiteturhocuitium,ordinatumfuitalimentariiscibissaladdititium,nemeatusnaturalesobstruantur,membraquesuisdebitisfraudenturnutrimentis.Praeterealatetinsaleresolutiuaquaedamfacultas,oppilationesinporisaccidentalitercontingentesaperiendi,acperresolutioneminurinamexpellendi.Namurinacumsitsalcruoristantum,idest,salduntaxatexsalenaturali,quodnaturalecumsalemicrocosmicoassociatumperconiunctionem,simulambomaximefaciuntadexpulsionemexcrementorum.Uerumenimueroconiunctionaturalishaec,haudquaquamprobefieripotest,nisiperiustamquantitatemususalimentariisalistemperetur,alioquifacileperoppilationemalicubiconsistunt,haerentque.~~Quaproptercuiuismedicoscitudignissimum,saliutiquemedicinaeiussuuminesse,praesertimubinaturalesalexpurgaricupit,utsalispaulocopiosioremusumpraescribat,maximegemmei,quipraecaeterisomnibusfacultateshabetnaturalehocsalexiremoliens,expellendi.~~Spirituumigitursalisintribusiamallegatisspecieb.operationesdiligentissimesuntobseruandeperusum,quineduminhis,atinaliisomnibusoculosmagisaperitquamliteraquaeuis,ueldescriptio.Cap.~~X.~~Demuria.Muriamdocetcapitulumhoc,essepraestantissimam,adsuperfluasmorborumexsiccandashumiditates,utipodagrae,hydropisis,aculcerum.Obesistantumprodessebalneationibus,&c.Nuperrimeduarumsalisdescriptionumfecimentionem,murieuidelicet,atquesiccisalis.Demuriaprimumestquodsciatur,huicinesseuiresmaximasexiccandiquascunquesuperfluashumiditates,imoplusunahoraquamsiccumsalunomenseualeat;~~quamuisetiamistudreductumsitinmuriam,nontamenpotestunquampraestarequodnaturalis,utpotehumidamcurarepodagram,hydropisin,humidosquetibiarumquoscunquetumores,aliosque,acsummatimleprososliquoresnonnaturalesconsumere,sipostquamacaloresuotemperatafuerit,utaegerinsidere,tanquambalneoqueatabsquelaesione.~~Muriaeperfectionisexperimentumouoinipsaminiectofitsupernatante.Animaduertendum,tamenest,eiusmodibalneumnonnisiobesisnaturaproficuumessecorporibus,macietamenattenuatisanatura,minimeconsulendum,quodnimiumexiccet.Sifortepostunamautalterambalneationemredirenthumores,iniislociscommorari,quibusmuriarum&saliseiusmodifiuntdecoctiones,consultissimumerit.Cap.Xi.Desalesicco.Siccumsalpermistumsulphuri,doceturhicuulneraquaeuisacorruptionetueriuermium,&muriamnaturalisimilemconfici,cumurinaesale,&sicco.Exsalefierisolutiuumauriliquoreminoleumpoculentum,&arcanumaurifabrisaliisqueadinaurandumutilissimum.Deincepsadmetallisconciliandamductibilemconditionemcimentationibus,estsalmaximeidoneum.Siccorumsaliumsuntuariaespecies,uticommuniumcibariorum,gemmeorum,lapideorum,terrenorum,&perconoscongelatorum,quorumomniumcommuniumnotatouirtutem.Quodlibetistorumadmixtumsulphuriacuulneribusapplicatum,cuminemplastrimodum,tuminlotionem,illatueturauermibus,quosetiaiamanteainnatospellit,utnonnascanturamplius.Etenimsolamundationemedia,naturapersenulloaliointeruenientemedicametosanatuulnera,nisiuenenatacomplexioquepiasitobstaculo,quominusliberenaturalebalsamumoperariqueat.Ineiusmodisalibusetiamulcerumcuranonexiguaconsistit,scabierumomniumacsimilium,siresoluaturinbalneis;muriaeuirestamenlongesuntpotentiores,quaesalib.etiaminipsadissolutisadaugeripossuntadexternamultauitiacurandum,alopecia,&idgenusalia,maximesisaliahaecperadditionemcorrectasint,autuiribusauctaadhuncmodumuidelicet:Salissicci,&salisurinaeanaquantumuolesduab.~~horisunacalcinentur,&postmodumresoluanturmuria,uelpersehumidofrigidoqueloco,muriamexhibebuntartificialempaulominusualidamnaturali,inchirurgicalibusextrinseciscuris,ueruminaliisutintrinsecislongedebiliorem.~~Saliaquedictasunt,innullisaliisrebusinuenienturunquam,etsidecoquaturexistisalcali:hocnonestsimilesalanteanarratis,sedalcalirerumnaturalesalcorporeumuedicitur,quodasalibusnutrimentorumaliturinhumanocorpore,uelapraecedentib.siccisetiam,&maximenutritiuis.AdAlchymiamuerofitaquasalisexeiusmodisalibuscalcinatisinspiritumprolecta,quosoluiturauruminoleum,acabeoseparatur,utmaneatoptimumacpotabile,uelpoculentumaurum.~~Antequamadfinalemistamexecutionemdeueniat,nihilominusutaudiuimusresolutum,aurifabrisadargentum,&ferrariisfabrisadferruminauranda,praeclarumestartificium,constansquethesaurus,modoperchimicamartemilludpraepararenorint.~~Notandumetiamdepurosalepernaturamsolamcongelato,uelinconos,uelinsalgemmae,hocadargenticimentationescommunesmaximecongruere,malleabilemetallumredditpraeterconsuetasignitiones.Idipsumefficitincupropercimentuminregulumadducto.Cap.Xii.Desalenitro.Compositioprimasalisnitri,fitincorporibusanimalium,&perurinamegestumdecoquiturinterra,undepostmodumelixatur.Acerrimumest&multaeefficaciae,utapparetincompositionecumsulphure,fulgurexhiberehicinterrisuidelicet.Secundumgenusgeneraturinterraperse,exrerumnaturaliumresolutarumsale,rursuminterramreuertenteaquadecoquitur,&perpetrascauernarumsubterranearuminconorumformamdecolat,undenomenhabetsalispetrae:intracorpusneutrumtutofueritusurpandumobacrimoniam.~~Est&aliudsalisgenusquodnitrumdicitur,compositumnaturaliterexnaturalicorporumanimaliumsale,&salibusnutrimentisimulincorporeconiunctis,aquoiamunumexduobusfactosuperfluitasinurinamdecocta&interramdecidenscoquituriterumsuotempore,magisacmagisuniuntur,utindesalunicumatqueperfectumresultet,chimisticaseparationeperdecoctionemartificialemasuaterra,inconosuelglebasapparensmanifesteclarum&perspicuu:~~sibenesepareturasuperfluosalenutrimentinondumabanimaliconcoctionedigesto,quuminurinamexpelleretur.InAlchymiapraesertimhuiusususestfrequentissimus.Recenseresuperuacaneumforet,quantamineouiolentiamexperientiaprimaperniciosissimoeuentu,compositionecumsulphure,demonstraritinpuluerebombardico,aquaterrenumfulgurmeritouocariposset.~~Nonaliterexsaleliquoristerrae,quodnaturalebalsamumestuniuersale,quoresomnescondunturinsuicompositione,tandemexistoparticulariperresolutionemreruminterramiterumreuertenti,nasciturutsuprasalunicum,quodposteaperporosterraecolansinconorumglacieiformamcoagulaturadhaerenspetris,undenitrinomeninsalpetraecommutauit.Neutrumtamenadinternammedicinamusqueadeoidoneum,nisiadconciliandamobesiscorporibusmaciem,necsicquidemadmodumtutumremedium,nisicumsalecupripermisceanturduo,ueltriaperextractionisopus,&inunumconueniantadsuumusum.~~Cap.Xiii.Deuitiosalisnutrimenti.Salquodpanisdicitur,periculosumestintroassumptum,etiamunacumcibis,nisidigeratur.Quaproptersenioribusincopiasumptum,estpericulosius,aliisquiualidisimadotatisuntfacultatedigestiua.Salomnecibariumquodastomachodigestumnonfuerit,&perexpulsionemdeueneritinintestina,nisitransitumfaciat,colicam,iliacamuepassionemgeneratcuratupraecaeterisdifficillimam.Corrosiuasuanaturanonnunquamintestinaperforauit,utexanatomiauisumest.Sitameninstomachomanseritinexpulsum,orexes&arsurae,necnonaliaeplurimaestomachipassionesexoriunturinorificio.~~Euenitetiamaliquando,utsalindigestuminuenismesaraicisconstipetur&coaguleturingranula,undegrauissimeprodeuntaegritudinesincognitae,neduminhis,uerumetiaminaliistotiuscorporispartibus,&praesertimilliscircaquasurinasuumhabetemunctorium.~~Desaliumspeciebus,uitiis,&uirtutibusdictumsithactenus;iamadaliudmineralemagisueniendumestsal,quoduitriolumnominatur,praecunctisaliisomnibus,cuminAlchymia,tuminMedicinapraestantissimum.Cap.Xiiii.Deuitriolo.Admirandisalisnaturalisiamuires&uirtutesenarrantur,inuitriolodelitescentes,cumadmedicinam,tumadalchymiam,actalesquaeinmedicinamorborumquartampartemcurareualeant:inalchymiaueromirandaperficiantopera,utinAuroradictumest,&insequentibusaudieturlatius.Totiesenimuirtutessuasuariarecomperitur,quotiesaliteratquealiterpraeparatur.Naturaproduciteterraeuisceribusgenusquoddamsalis,quoduitriolumnuncupatur,tantarumuiriumatqueuirtutum,utuixunquamsatisaquoquamdescribiualeant.Inistosiquidemperfectaecuraeconsistuntictericiae,arenae,calculi,febrium,uermium,caduci,acplurimorumaliorumidgenuscuratuualdedifficiliummorborumexoppilationibusortorum,utinfralatius.Inutraquefacultatemedicinaeuidelicet,&Alchymie,mirandasoperationes,acuariaspromodosuaepraeparationisefficit.Exeonamque,tanquamexlignounouariaefabricanturimagines,uariapariterparanturmedicamentapraestantissima,cumadinternas,tumadchirurgicalescuras,uticapitistinea,lepram:insumma,quicquidalianonpossuntpraestarepraedebilitateuiriumaduersusmorbos,idomnetollitafundamento,uitiumextirpando.Uirtuteseiuscumprimiscognoscendae:nonnullascrudumexistenspatefacit,aliasinaquamreductum,calcinatumalias,atquealiasinoleumuirideredactum,informaoleirubeialias,itemaliasinalbihabetoleiforma;totiesnouasinduituirtutes,quotiesaliamformamapraeparationerecipit.Suppleresolumpotestproquartapartemorborum,&pharmacorumomniumadhucexcogitatorum.Nonestopusigiturueromedicohucatqueillucoculosaddiuersacircunflectere,sedinstarpudicaeuirginisinterramhaberedefixos:inhacenimsubpedibuslongeplusuiriumopumquehocinthesauronaturae,quamIndia,Aegyptus,Barbaria,Greciaqueferant,inueniet.Cap.Xu.Despeciebusuitrioli,&examinibuscius.~~Specierumuitrioliquinquehoclocoponunturexamina,quorumsecundumnarrathocitacrudumintroassumptum,intestinorumuermesinsigniterpellere,necmirumpropterponticitatemamarulentiaepermixtam,quamuermesplurimumabhorrent:~~sedmagiscredoid,obinnatamquandamarcanamconstellationemcorruptionibusinimicissimamfieri.Summatimineotransmutationesuidenturadmirabiles,etiamipsoinsuacruditatepermanente.Quidsperandumsitdesuapraeparatione,iudiciorelinquoperitoruminhacartephilosophantium.Tamuariaesuntuitriolispecies,quamfodinedequibuseruitur,autfontes.Examinapariterdiuersafiunteiusmaiorisuelminorispraestantiae.Primumhocesto,silaminamferreampraeterignemincupricoloremtingat,quoaltius,hociudicaturmelius,uerumistudestleuissimuminteralia.Secundum,ubicrudumadministratumperosintroassumptumuehementerpellatpraealiisuermesintestinorum,quouehementius,eomeliusinmedicina.Tertiumest,quumferrumincuprumtransmutat,quantoperfectiusaccitius,tantopraestantiushabenduminutraquefacultate:plurimumenimaffinitatisestinterhecduometalla.Necadmirandares,cumperaquamboracisexplumbopariterfiatargentumuiuum.~~Sunt&aliacachimiarumgeneraquaemetallaconuertunt,&praeteristafonsinHungariaueltorrenspotiusexuitrioloducensoriginem,imototaeiussubstantiauitriolumexistit,cuiferrumquoduisiniectuminferruginemconsumitur,quaepostmodumfollibus&ignereduciturinoptimumcuprumnonretrogradum.~~Quartumexamenest,quumeiuscolcotharrubeumigneuehementissimoconflatumpersecuprumexhibet,istudinmedicinadebilius,atinalchymiapraestantissimumexistit.Nonsuntpraetereundicolores.Quodomninocoeruleum,nonaequeualiduminmedicina,acilludquodsubeodemcolorerubeasflauasquemaculasadmixtashabet.Quodcoelestisestpallidicoloris,apprimesumendumestinoleiuiridis&albipraeparationem.Illudueroquodinrubeumautobscureflauumcoloremtendit,optimumestadrubeumoleumexeoparandum.Postremumexamenest,ubicumgallisaterrimumatramentum,acobscurissimumefficit,hocpraecaeteriseligendum.Abexaminibusigiturspeciesnumerantur.Cap.Xui.Deuirtutibusuitrioliinmedicina,crudiuelcalcinati.Uitrioliprimolocohicuirtutesmedicinalesenarranturinsuacruditateadhucmanentis,&introassumpti,quodmirumest.Neminemenimnonexpertumfuisseputoineostipticamponticitatem,attamenoppilationesresoluit.Hocdicitauthorfieripropteracetosamsalsedinem:cuisuffragandumopinioniiudicohacdecausa,quiastomachusacidismaximeconfortatur,&salsisiuuaturindigestionefiendaperipsum.Posteiusdestillationemsiueseparationemasuisliquoribus,nonsuadetutfeces(quasipsecolcotharappellat)intracorpususurpentur.Inalchymia,primamsuarumuiriumexperientiamdemonstratinferroadcuprum,quomagneticam,mediamqueuiminterhaecduometallauideturhabere.Nam&cupruminuitriolumredirepossedicit,peruirideaeris,quodenotaturuenereamhaberinaturaminuitriolo.Deoleoeiuscumoleomercurii,lapidemazurinicoelestisuecolorisfieri,nilmirumest,quoduirorUeneris,cumpalloremercuriifacilecoloremhuncproferat.Iamdesulphure.~~Adgrauissimosstomachidolores,&aegritudinesexinordinatacibipotusquesumptioneprouenientes,ueladeiusmalamdigestionem,crudumexhibitumquantitatesexcometzuelguttarumtrium,putagranorumtrium,debilibusinuinouelinaqua,robustioribusinuinodestillato,radicitusomneuitiumexpurgatsursumatquedeorsumpellens.~~Inarcanisuocaturuitriolumgrillus,uelgrilla.Nonelleborus,noncoloquintida,nequediagridionaequeuehementerpurgant,autperfectecurantacistud,necuermespellendifacultatemhabent.Estetiamadcaducum,intercurandum,praecaeterisoptimaperuitriolumpurgatio.Eiusmodiproprietatesaduplicinaturasibicontigerunt,acetositatisuidelicet,atquesalsedinis,quapropteraliismultonobiliormedicina.Colchotareius,aututuocantcaputmortuumrubeumintrononestassumendum,necnisiadchirurgicalescurasidoneum,adulceraputridaproprimogradumalignitatis,oleumuerosumendum,adillaquaesecundumatquetertiumattigerunt.Eiusuirtutesmedicinalesaliisdemedicinalibriscontinentur,utinfasciculoflosculorumParacelsicorum;hoclocosolumeatractareproposueramusatqueinunumcongerere,quaeadAlchymiamtransmutatoriamfaciunt,etsinosquandoquemedicinaliadigredicogantaproposito.Proindeuidendumquidinchimicispraestetuitriolum,ultraferritransmutationeincuprum,utsupradiximus,cuiusetiamformulamponereprimouisumest.Quanquamnonitaarduumestopusatqueferruminaurumtransmutare,Deusminorapalamuultfieriprius,maioratantisperoccultamanere,donecHeliasartisadueniat:habentenimartesomnesquequesuumpeculiaremprocessum,utinaliisintelligendum.~~Sumaturitaquelimaturaeferrinulloaliopermixtimetallo,librauna,mercuriilibraesemis,affundaturacetiacerrimimensurauna,uitrioliquartalibreparte,cumunciauna&semisarmoniacisalisiniectis,bulliantsimulagitatacontinuespatulalignea,consumptoacetorecensaffundaturatqueuitriolum:posthorasduodecimferrimaximaparstransmutatamercuriumingressa,separeturcummercurioprorsumareliquaferripartenontransmutata,perablutionem,&mercuriopercoriumexpresso,manebitamalgamatispasta,quaereductaperignempurissimumcuprumexhibet.~~Huiusunciasemis,cumaequaliparteargenti,statimpermiscetursedecimgradibusretentis,licetnonfixis,inregalitamenfixibilibus,utartifexindustriusindemediocrelucrumhabeataduictum&amictum.Fitetiamuitriolumexueneresolutaperaquamfortem,&granulata,quodnonampliusincuprumredit;sicetiamexuitriolicolcotharefituenus(utsuprainexaminibus)quaenonreduciturinuitriolumperse,nisiperpeculiaremaquam.Uiridesimiliteraerisgradatissimuuitriolumexhibetspagyricum.Inuitriolotantatamquepotenstincturadelitescit,utuixcuiquanonexpertocredibilesit,benequidemeiquiintelligiteiusarcana.Quotiesutiqueoleumuitriolicumoleomercuriimiscetur,&simulambocoagulantur,inlapidemtranseuntmirandaetincturaeconditionisque,sapphiropersimilem.Absolutissalibusadsulphuraueniendumerit.Cap.Xuii.Desulphuretriplicimineralium.Triahoclocosulphurumpotissimageneraponuntur,quorumprimumaliorum&omniumpatremuelmatremappellat,estmineralesulphur,uelresinaterrae:~~secundumest,quumilludmetallicamnaturam&specieminduit,tumuocatursulphurembryonatu,idqueduplexconsideraturesse,uelexternumacortice,uelinternumanucleo,quodembryonatuminternumalterocontinetur,embryonatosuouidelicetexterno:~~tertiumautemquodartespagyrica,purumexpracedentibusomnibuseruitur,propriesulphuranobisuocaturanimatum.Postremumhocintroassumendumest.&nullarationecrudum.Embryonatumsulphur,trahiturdefixis&fituolatile,&nonfixis:utrunquepurisestetuiuusignis,inuisibilis&uisibilis,consumensmorbosutlignum.Magnaestopusindustria,inextrahendisembryonatis,&potissimumexauro,exquo,sitamenritehaberipessitutintextu,paucisadmodumadhucopusest,adsummampersectionemarcanorumspagyricorumexcellentissimiarcani.~~Sulphuritaquesiuetincturasolis,autlunae,suacorporatingitintantum,supranaturalemgradum,utiunctacumimperfectiusdesuotribuatexcessu,coloreue,deficientibus,licetnonfixesulphurumoperationesinalchymiaesuntomniumdifficillimae.~~Refinaterraeproprieuocaridebetsulphur,inquouirtutesinnumeraedelitescunt,inutraquefacultate,crudumtameninneutraualidum.Arcanumsolumeiusabimpuritatibusuindicatumacliberumoperaturadmiranda:lotumpriusinalbedinemexcellentemeamquaeconspiciturinniue,perIsopicaartem.Tamdiuersasuirtutes,quamuariashabetorigines.Quodlibetenimmetallumautminerale,aliudabaliosulphurinsecontinet.~~Utsupradiximusadsimilitudinemcastanearum&nucum,mineraliaparitersuisinuoluicorticibus,innucleotamenpraestantissimamlatereuirtutem,quaeabexternisnutritur&sustentatur,hoclocodesulphuribusintelligendumintimumilludessequodpraecellit,embryonatumspagyricedictumaboriginespecifica,utsulphurembryonisauri,lapidis,&c.~~Sulphurexternuminquolatetembryonatum,nobisestminerale.Est&tertiumgenus,quodexnucleismineraliumuelmetallorumextrahitur,quodnonmeliusquamanimatum&spagyricumabarteuocaripotest:quodquecuiquesibisimiliuenitapplicanduminutraquefacultate.Uelutmeliusintelligatur,primumsulphuruniuersale,quodresinamterraediximus,tanquammatremuelpatremaliorumsulphurum,mineraleuocamus:secundumest,ubihocspecieminduitmetallicamautmineralem,tumdemumembryonatum,tertiumquodabistisrepurgatur,spagyricepurumexistitabsquesuperfluitatibus,sulphuranimatum.Embryonatisulphurisduenotandaeconditiones,unaexfixauolatilisfit,alterapurusest&uiuusignis,inuisibilis&uisibilisutraqueinsimilemconsummationemtransitligniuidelicet,acmorbi.Embryonatisulphurisextractiofit,uelpersublimationem,autperdescensum.Ataliquandononusqueadeopermixtumaliisanaturareperitur,utpropternimiamsubtilitatemigneminhuiusmodipraeparationibussustinerenequeat,aquafortiuenitextrahendumasuismineralibuscorporibus&coagulandum.~~Hocomneiuxtaueramconcordantiamsegregatum,insecontinetaureamnaturam,quapropterinAlchimiapreceterisexpetendum,quodfixationemfacilerecipiat,imofixatincimentisaurum,inaliismetallisnondummaturumautuolatile.~~Frustratamenquaerituraurumexeo,nisipriusinsitanatura:nullumcontinetargentum;sedaurumsolum;unumalteromagis,utinembryonatumueneris,talcirubei,marcasitaeaureaeuelferreae,quaerarocarentauro.Quicumquetamenhismanumapplicareuolet,primummemineritacnotet,utsepareteiusmodisulphurabauromaximacumindustria,actamingeniose,utauronihildepereat.Multishoclocosubuentumesseposset,uerumestquodsileam.EtnisiexdiametropugharetcontraDeiuoluntatem,omnesexaequoditescere,breuibusadmodumuerbisadhuc,multorumoptatusadimplereforetfacilimum.~~Cumtamendiuitiaepauperesauerasemitaprorsumabducant,humilitatemacpietatemadimunt,quarumlocosuperbiam&elationemadferunt,simul&petulantiamcumincontinentia,tacendumestpotius,indigentiamprofraenohuiusfarinepauperibus&auidisopumrelinquendo.~~Utadmineralesulphurueniamus,Duxartiseosuosmilitesadduxit,utconsiderarent,exmulierenihilgeneraripossesineuirosuo:uideruntigiturartemessepatremquicunctadisponit.Hicspiritumtransmutationisadhibuit,quomineralesulphuroleoliniconiunctumest,&indeperdecoctionemhepatisuelpulmonisformaquedamresultauit,&exeopostmodumliquorduplex,unuslactisinstaralbus,densus,&oleosus;alterutoleumualderubeumspissumutsanguis,ambosimulutneutrumtamenalteripermixtumfuerit;albusliquorinfundosubsidit,alterosuperius,rubeouidelicetinnatante.Ultraprogressumest,utexalbofieretadalbumtinctura,sedfrustratentatumfuit:hocscioniliilexeofactumextitisse,necunquamfieriposse,quodinanissitacinutilismateriaquedamadhancartem.Uerumcrystallus,autberillusomnisineosuotemporepositus,&ineomanensutminimumtribusannis,inhyacinthosimilimumlapidemtransmutatur.Itemrubinusanaturanonusqueadeocoloratus,tamclarus&perspicuusredditursuccessutemporis,utnoctuluceatinstarnaturaliscarbunculi,acubiquepositusabsqueluminerepeririqueat.Exhyacinthopariterfit,necnonsapphirocoeruleuscoloraugetursupranaturam,cumintersertauiriditatetranslucente.Multarumaliarumestgemmarumtincturapraestantissima,pariter&lunae,quaeinlipsopositanigrescit,calcemquesolisponit,licetnonfixi,donecterminumcompleatsuaeperfectionis;dehocsatis.Quisquisinhactincturauoletoperari,primumdiscatexalchimiapraeparationescumindustriaperficere;estenimpraecaeterisomnibusferechimicisoperationibusparatudifficilima.Tantumdecoloribuspraestathocoleum:inmaioribusautemuirtutibusnonitacredendumestfacere,quodinipsocoloristincturasitduntaxat,&nonuirtutis.Nonnulliexmetallisetiamtincturaselicereconatisunt,uerumfefelliteosopinio,causamhoclocoponereminimeconuenit.~~Hoctamenestcertissimum,quicunquesolistincturamhabuerit,auricorpusultranaturalemgradumpoteritadducere,hocest,auigintiquatuorintrigesimumsextum,&ultratamintenseutaltiusascenderenequeat,constansnihilominus,fixumquemaneatinantimonio,&inomniquartatione.~~Sulphuretiamlunesuumcorpusintantumgradumexaltat,utuenuscumaequalihuiuslunaepondereiudiciumacquiratlapidisLydii.Sulphurueneriscuprumfixat,utfulminisexamensustineat,nontingittamen;cumsulphuresaturniinpptimamchalybem:cumsulphureiouistanquamferrumoptimum.Itemstannumsuosulphurefigituretiamutfulmensustineat,&suosaturnusconfirmaturatqueatquefixatur,utnullamcerussamuelminium,nequespiritumdesepraebeatamplius.Sulphurueromercuriisuumcorpusmalleabilereddit,utuenerisignitionepatiatur,atcineritiumnon.Sulphuritemsolistingitlunam,sednonfixat.Fiuntetiamtransmutationesaliorumsulphuruminaliudquampropriumcorpusiniectorum,atnoneoresperuenit,utoptatur.Notandumintereasulphurexpertissimumoperatorem,&nonpraesumptuosumputatitiumuerequirere.Cap.Xuiii.DearsenicoadAlchimiamusurpato.Inarsenicotincturaalbamultosdecepitartifices,namistasolumfacitelectrumalbumexuenere,nonaliterquamcalaminarisrubeum,inquibusnullaperfectionequefixio.Inhocmultasuntabartificibusfrustratentata,utintextuhabeturapertius.Nuncadmercurium.Quodarsenicumdegeneresulphurumpotius,quamsitmercuriorum,statimpostsulphurasubnectereuisumest.~~Nonnullichimisteueteres,sophistepotius,chimisticalaborantesicteritia,idest,auricupiditateturgentes,acflauitanquamhydropici,uidentesinarsenicotincturamalbamueneris,&rubeamincalaminarilapide,credentesquoqueinistisuerumarcanumcontinerilapidis,electrumalbum&rubeumexistimaruntargentum&aurum,donecperexaminacontrariumexpertisunt,uanumopusuidelicet.~~Neceocontenti,progressumfeceruntobstinatissimumadfixationemutperuenirent,actantisper,dumnulladomus,possessionullareliquasibimanseritmiseris,transmutationeminsepotiusexpertisquaminmetallis.Quidmirum?absqueiudiciocognitionequemineralium&metallorumopushocaggressisunt,quod&hodiemaximaparsoperantiuminhacarteadhucfacit.Abeotemporequoelectrumabantiquioribusinditumnomen,uenitinobliuionem,ruinamoxsubsequutaesteorum,quinomenhocinaurum&argentumfictitiamutarunt,idest,modernorumchimicorumperditio.Electrumautemutdefiniamus,estmetallumexalioconflatumarte,nonampliusillisimileexquofactumest.Inexemplum:Arsenicalemetallumiuxtaritumpraeparationismetalliceparatum,cumuenerecimentatum,promoresolito,cuprumtotuminelectrumalbumconuertitcuprosuouilius.quidopusestigiturmagnissumptibusdeprauaremetalla?.Nunquidmeliuscuprumfueritinessenaturalisuorelinquere,seruatapecunia,temporelaborequeadutiliusopusetiamapplicatis?~~Uetereselectrumproprionomineuocarunt,recentioresargentumfalsodicunt,ueteresexeodamnumnonretulerunt,quodipsumelectrumcognouerint,moderniquianullamhabentelectrinoticiam,iacturamfaciuntsuarumfacultatum,laboris,atquetemporis.~~AtcumerroresinAlchimiaspenouasemperfulciantur,eouentumest,utarsenicumfixaritentatumsitreuerberationibusarundinisaliquotseptimanis,aliisque:factuminde,utarsenicumincoralliformamrubeumdurumacfragiledeuenerit,nulliustamenususinAlchimiapreterquamadelectrum,utisupra.Deincepsperdescensumpraecipitationemque,nihilaliudquamsuiscalcinationibuseffecerunt.SicobstinatoshominesinAlchimiadecipicontingit,quinonomniapenitus&afundamentosuarumimpositionumartisuocabulaintelliguntexactissime.~~Uerumest,arsenicumpropriasuanaturacontinereaurum,quodperindustriamArtistaenonnunquamsepararipotestincimento,uelproiectione,uelaliasinargentum,cuprum,uelplumbumattractione,nonproptereasequitur,hocpersuasoperationesatquetincturasproductumesse,sedquodanteainerat,perseparationemduntaxat,uelutexsuaminerasolet,ortumest.~~Plerumqueaureumreperitur,necnisiraroadmodumcaretauro,utaliamulta.Hactenusdearsenicoquodsciam,autscriberedecet;quisquenomeneiusoptimescruteturpriusdiligenterque,utintelligat,alioquifacilesequiturmaximuserrorinutraquefacultate,quitandemabeuentupalamfit.Cap.Xix.Deargentouiuo.~~Mercuriussiueargentumuiuumpropriemetallumdicinonpotest,atbenemineralisaqua,&materiaprima,siuemateromniummetallorum,exquabenequidemfabricarimetallumpotestartesicutinatura,sednonsinemonarchicolapide,perfectaquetinctura.~~Absolutissalibus&sulphuribusadargentumuiuumperuenimus.Hocnonprobemetallumdicipotest,sedaquapotiusmetallica,uerumearationemetallumessedicitur,quiaperAlchimiaminsolidamsubstantiam,&incoloremadduciturmetallorumnonnunqumafixam,aliquandouerononfixam.Tantumcognoscipotest,esseprimamAlchimistarummateriam,quipossuntindefabricareaurum,argentum,cuprum,&c.utinexaminepersistant:itemfortassisstannum,plumbum,&ferrumetiam;etenimadmirandaenaturaeest,necnisimaximislaboribusperscrutabilis.Insumma,sesemanifestumfacit,esseprimammateriamAlchimistarumingradibusmetallicis,atquemaximumarcanuminmedicina.Estaquanonmadefaciensomnequodtangit,&currensanimalabsquepedibus,grauissimumpraeomnibusmetallis.Constatutsingulaexsulphure,sale,&mercurio.Primam&ultimaminliquationibusmetallorumpatefacitmateriam,ineispraesertimquaeliquescuntpraeterignitionemacolore,&inaliisafluxu.Cap.Xx.Decachimiis&corporibusimperfectis.~~Postquamdetribusprimisprincipiismineralibus,incorpusaliquodmineralecoagulatis,dixit,subtriplicigenere,salisuidelicet,sulphuris,&mercurii,iamdecorporibusquibusdamloquiturmetallicis,quaeperseipsametallanonsunt,nisiquatenushospitiasuntmetallorum,aquibusquidemistasepararifacilenonpossunt,quiasimulunacontinentinsecummetallis,&horuminimicum,quirecedensmetallumabducit,domouacuarelicta:~~nifortequisaccedatpropagatorfortis,quipellatinimicum,&abeoliberetamicum,idest,metallum.Inimicusmetallorumestsuperfluumsulphur,tamquamsuperbusquispiamexabundantiatyrannusfactus.Promiscuumgenusmetallicumexmare&foemniamistumputatur,dequodiceturinsequenticapitulo.Aliquodmalleumsustinet,aliudnon,susionemtamen.Horumomniumultimamaterianonestreperta,hocest,finalispropterquamanaturaproductasunt.Aliudgenushabeturmineraliumcorporum,quodnonestsalinum,nequemetallum,sedbenemetallicum,utsuntmarcasitae,chiseta,rubea&alba,antimonicaperfecta&imperfecta;arsenicalia,auripigmenta,talcicauaria,cobleta,granata,gemmea,&c.Suntinquammetallica,cumprimammateriammetallicamhabeantpotissimum,&extribusprimismetallicisducantoriginem,adquaeconfugiunt&eisincorporanturmetalla,utaurum,argentum,cuprum,ferrum,&c.Uerumquiasimulincorporaturcumeisinimicusmetallicus,nonnisiperAlchimiamabistiustyrannideuindicata,separaripossunt.Uariisuntinimicitales,quilatrociniumexercentaduersusmetalla,nonsecusacsiquisrefugiumapudsociumquaerens,ineiusdomodepraedetur,neceturqueabeddemcuiusimplorabatauxilium.Nonnulladictorumconsistuntpotissimuminsulphure,utmarcasitae,chiseta,cobleta:aliaquidemincorporemercurii,utarsenicalia,auripigmentalia,antimonica,&c.aliaueroinsale,utomniatalcica.Marcasitarumduocoloreshabentur,albus&flauus,iuxtametallicumsulphurimperfectum,inipsisordinatum,quodeositopusadmulta.~~Metallumexcobletisfitimperfectum,hocliquefactionempatituracfluit,nigricolorisestmagisquamplumbum&ferrum,nulliustamensplendorisnitorisuemetallici,malleumadmittitnonusqueadeomultum,utindequidfabricariqueat,eiusultimamaterianondumestreperta,nequeseparatio.~~Nonestdubitandumquinsitpromiscuumgenusexmare&foemina,uelutinferro&chalybe,sedutistasimulperfectecudinequeunt,usquedumseparationisartificiuminueniatur.~~Habetur&aliudsimilezinchinumappellatum,nonuulgariteradhucnotum,peculiaregenus,inquouariametallacomperiunturadulterari,liquabilisnaturae,nonmalleabilis,coloremultumabaliisdiffert,cuiusultimanondumetiamestreperta,insuapraeparationetammirabilisfermeacipsemercurius,alteriuspermixtionemrefugit,peculiaregenusadmiranduminmineralibus.~~Granareperiunturetiamintorrentibusmetallica,granatapropterformamexterioremdicta,liquantur,acmalleossustinent,innullumtameninstrumentumfabricabilia;horumproprietatesscirinequeunt,nisiquandoqueperAlchimiamdetegantur:multacontinentadulterinametalla,utargentum&aurum,adilla,tanquamadcupru&plumbumsolentconfluentia.Consistuntexcrassoquodamsulphure.Alteriusgenerisgranatanonnullasuntperspicua,instarcrystalli,quibusinestaurum&argentum.Cap.Xxi.Demetallisanaturaabsolutis,perfectis&imperfectis,&primo,desaturnouelplumbo.Postremoiamdesolidis,&inultimamsuammateriamadductis,agiturmetallis,interquaeprimatumtenitaurum.Hocsummeperfectumest,utintextu.~~uerum,dumadhucultimanaturaemateriaexistit,nutriturtanquaminsuacoquina,aquaquidemablatum,fithominisprimamateria,&macrescit,quiaperarteminseparandogradibusoctospoliatur,utetrigintaduobus,uigintiquatuortantumfiant:~~&aliquando26.in10.reducantur.~~Differentiaponiturexcellentissima,Physicesmanifestaeadocultam,utquaeiudicatresnaturalesexquatuorelementiscomponi,sitmanifestorumspeculatrix,hancaliquandouocauisuperficialem,circaquamtotusGraecorum&infideliumlaboruersatur:~~quaeuerocomponiconsideratacmeditatur,exoccultanatura,iuxtacreationisordinem.uerePhysicadicimeretur,quiaextribusabunoinunumredeuntibus,omniaiudicat:hancegocentralemuocaui,Paracelsusmonarchicam,ueladeptam.Hinciudicarequiuispotest,quidintersit,&quidcommunesitGalenistiscumParacelso:hicmedullas&nucleosquaerit,illiuerocorticesdepascuntur.Utadaurumredeamus,extribusprimispurissimis,&perfectissimisconstat,saleuidelicet,mercurio,&sulphure,caeterasunteximpuris&imperfectis,imperfectametalla.~~Caeterumdemercuriometallico,nonmetalloproprie,nequeminerali,sedinteristamedio,diciturhocloco,solum&noncoagulatum,sedfluidumeadecausareperirisubterra,quianaturailliuslocifoecundissimaestinproductioneargentiuiui,nonitaingenerationesulphuris,atparcamagis,acueluthacpartesterilescens,quofitutpropterabundantiam,uelpotiusredundantiamargentiuiui,&inopiamsulphuris,illudnoncoagulatum,sedfluidumrelinquatur.Postremodemetallisingeneredicitur,ipsamatrimonioiunctapernaturamaliquandoreperiri,utaurum&argentumunasimulinunocorporenata,chalybs,&ferrum,stannum,&plumbum,utimarem&foeminam,quaeseparanturarte,sedcuprummasnonimpeditsuamfoeminam,sicutichalybsferrum,inmalleatione,ideononseparanturilla,sicutistaquaesimulmallearinequeuntinaequaliproportione,uelsimasfoeminamsuperabit:~~necnisipaululummarisadsitfoeminaesuae.HacrationesempernumeranturmetallaseptemabsqueMercurio,quodintextu.Saepissimetamenhancseparationempersenaturafacit,marisafoeminasua,licetaliquandomistarelinquat,&nonnunquamplurasimulquamduosinitadulterari.Saturnusomniumnigerrimum&crassissimumcorpusobtinuit,mercuriumsimilem,&salpraeceterismaximefusibile.Percorruptionemfacilereduciturinsuumspiritum,incerussamalbam,flauam,inminium,&postremoinuitrumutreliqua.Stannumfitexsulphurealbofixo,&fixosale,sedexmercuriononfixo.Etquiacorporefixuest,noninmercurio,leuitermetallicamfusioneamittitauolantespirituperignem,quoquidemabsente,nonestampliusmetallum,sedcorpuseuanidum.Ferrum&chalybssuntexnonliquabilibussulphure,sale,&mercurio,contrariisstanno&plumbo.Coagulaturinomniumdurissimummetallum,seipsumdesponsat,idest,reperiunturinunoduometalla,chalybsmas,&foeminaferrum,quaesepararipossuntinsuumusum,utrunqueseorsim.Aurumgeneraturexpurissimosulphuresummepernaturamsublimato,&abomnibusfecibusatquespuriisrepurgato,adtantumsplendoremexaltato,utnullumintermetallacorporepossitaltiusascendere.Sulphurhoc,estunaparsaurimateriaeprime,quodquidemsipossentAlchimistehabere,utetiaminarboresuaradicequebenereperibile,meritogauderepossent;namestuerumsulphurphilosophorum,exquofitaurum,nonilludalterumexquoferrumfitcuprum,&c.Hicestscrupulussuiuniuersalis.~~Eiusmercuriusetiamestanaturasummeseparatusabomniterrestri&accidentalisuperfluitate,seorsiminsuampartemmercurialem,&inextremamperspicuitatemtransmutatus,quiphilosophorummercurius,estsecundaparsauriprimaemateriae,exquageneraturaurum.Postremosalesttertiaprimematerieparsauri,&exarbore,exquaaurumnascideberetuelutexrosarumseminibusrosae,adsummamclaritatemcrystallinamsequestratum,acdepuratumabomnisalisacredine,acerbitate,acetositate,aluminositate,&uitriolitate,utnihilpenitusadhaereatipsiiaminsummaluciditateacdiaphanitatelibereiubilanti.~~Histribusinunumconuenientibus,decoquiturauruminmassam,nontamensemperunius&eiusdemconditionisuelgradus.Naturasiquidemexhibetgradusauritrigintaduos,quitameninarteuigintiquatuorfiuntinsummograduperfectionis.Huiusreicausaest,quiaauruminarboresuanutritur,uelutinsuisuaccapascuis,uelEpicureusinsuapopinapenuarioque;moxatquehorumalterumextrapascuumsuumuenit,macrescit:nonsecuseuenitauro,statimatquefitmateriaprimahominis,octogradibusdiminuitur.Uerumeiusmodipascuaquandoquepeiorasunt,quofitutpeioresetiamaurigradusuelpaucioresfiant,utquenaturaesupremusauigintisex,addeceminartedescendat.Accidentiauelpotiusincidentiaastrorumautelementorum,nonnunquamaurigenerationemimpediunt,utnaturafiatrudiusintractabiliusue:sedponderumpraesertiminaequalitasprimorumtrium,utsalisnimiaportiopallidiusefficit,nimiomercurioplusiustoflauescit,copiosioreuerosulphurenimisrubicundumredditur.Apudnaturamaeque,atqueapudhominesperimpedimentaincidunterrores,quitollipossuntantimonio,cimentis,&quartationibus.~~Caeteruminsulphurenihilaliudquaerendumquamcorpus,insaleconfirmatio,sedinmercuriouirtusomnis,proprietas,essentia,&medicina,quaenoninaliisexistitutinisto,seduelutinmortuocorporespiritucarente,inquononnihiladhucelementariumuirtutum,proutinacetoreliquiasignisuini,uiresadhucseruareconsumentes&corrosiuas,nontamenfouentes,experimurutinuino,nequeconfortantes.~~Resnaturalesiudicanturinmanifestoexquatuorelementiscomponi,sedinoccultoresalitersehabet:componunturenimextribusdictistantumcommunemintersemagnetemhabentibus,quiindecoctionepraeparationisadsetrinitatemessentiaetrahit.Ueteresphysicistatumesseuocarunt,quiatrinitasstatumunitatisacquirit,inquaquiescitnaturalismotus&gradumsistit.Uerumquartumesse(nonelementum)meritodicideberetillamagneticauirtus,quemedicinamattraxitinmercurium,inquoetiamreperitur:inultimaseparationetamenmercuriusdesuopondereplurimumamittit.~~Istisomnibusadhuncmodumanaturadispositis,aurumexcrescitinarborem,aradiceprimumpertruncuminsuosramos&locustasextensam,inquibusfloresenascuntur(utisupraterramuidetur)quibusetiameuanescentibus,nonsemperfructusinlocustarumextremitatibusreperitur,sedquandoquealiquodcentenispassibusprofundiusinarbore,aliquotiesinmedia,uelaliquotgradibusuersusterraesuperficiem.~~Acciderenonnunquamsolet,utnihilenascaturpraetermercurium,ubihicpersuperfluitatemaliasuppresserit:siuerosaliadominabunturcorrosiuasuanatura,tanquamuermes,arborumfloresexedunt:dominiosulphuriscunctacomburuntur,uelutsupraterramardorenimiosolis.Cuprumfitexspadiceosulphure;salerubeo,&flauomercuriococtisinmecallum.Hocinsemasculumsuumcontinet,idest,scoriam,quaesireducaturrursusinmetallumsuumpostquamseparataest,incuprumreditmasculinum,quodampliusnoncorrumpetur,&foeminadesenullasscoriaspraebebit:malleationefusionequenonaliterintersedifferunt,quamchalybs&ferrum,&adeundemmodumetiamsepararipossunt,utindeduodiuersametallafiant.Argentumexalbosulphure,sale,&mercuriocomponitur,anaturainsummumgradumpuritatisacdiaphanitatispraeparatisatquefixis,proximepostaurumincineritio,sednoninantimonio,nonincimentoregali,nequeinquartatione.Fixionisdifferentiainteraurum&argentum,cognoscendauenitabeo,quodaurumestmasculus,masculeasuireshabensfixissimas;argentum,utfoeminadebiliores.Unius&eiusdemsuntmateriaeprimae,necaliascolorefixionequedifferunt,quammas&foemina.~~Suntigiturnumeroseptemmetallatantum,exclusoetiamipsomercurio,utAurum,Argentum,Stannum,Plumbum,Ferrum,Chalybs,&Cuprum,quodpostremumlicetmarem&foeminaminsecontineat,cumsimulambotamencusaueniantinusum,&nonseparenturanatura,utchalybs&ferrum,prounohabentur,quodetiameandemmalleationemhabeantaequetractabilem,nonseparanturuulgariter,nisichymiceadusumartisidfiat.Notandumetiamnonsemperinmetallis,maremsolumabsquesuafoeminaseorsimanaturaproductuminueniri,utaurum,argentum,ferrum,&chalybs,quodlibetpersesuerumsaepenumerosimulambo,utiaurum&argentuminunometallo,pariterchalybs&ferrumsimul,stannum&plumbum,utneutrumtamenalterumimpediat,imopersenonseparentur.Nonnunquametiamadulterinareperiunturmetalla,utaurum&argentumaliisobsuamsubtilitatemadmixtanaturaliter,praesertimcumplures,diuersaequemateriaeprimaeconcurruntinunumcorpus,utiuidemussuperterramuariosfructusinsitiosuperuniustruncumarboris.~~Necessariafuitigiturgenerationismineraliumnaturalisappositatractatio,quaprobecognitafaciliusintelligitur,quidnamregeneratiositmetallorumartificiochymisticofacta.Sententiasiquidemestomniuminhacartephilosophantium,inprimisartificemistiusprofessionisimitarinaturaminomnibusexactissimedebere.Proindequid,&quemadmodumipsainterraepenetralibusopereturmineralemoeconomiamexercens,quamateria,quibusqueutaturinstrumentis,dictupariteropusfuit,&intellectu.Quisquishacuianonintellexerit,aliaminimeperuenieteo,quotenditeiusanimiconatus.Nontamigiturdiscipulusartisquamnaturae,quiremtamarduam&arcanamscrutatur,fiat.Pag.8.linea13.docentia.26.25.diuinus.33.6.quam.38.4.suscipiendum.40.11.cimentationum.51.21.cimentationem.85.28.isipsus.101.21.cimentatoria.104.12.arcano.112.3.idest.112.23.fermentum.130.13.unum.ibidem,unionemmonarchicam.182.9.condiuntur.188.3.deleIamdesulphure.193.10.inembryonato.199.21.nonnunquam.~~