DE NATVRAE LVCE PHYSICA, EX GENESI DESVMPTA, luxta sententiam THEOPHRASTI PARACELSI, Germani Philosophi ac Medici prae cunctis excellentissimi, TRACTATVS. Cui annexa est modesta quadam admonitio ad THOMAM ERASTVM, Germanum etiam Philosophum atque Medicum, de retractandis calumnijs, & conuitijs in Paracelsum & suos perperam ac immeritò datis in lucem per quatuor Tomos, De noua Medicina. GERARDO DORNEO autore. FRANCOFORTI, Apud Christophorum Coruinum. M. D. LXXXIII.

~~NaturaeLucePhysica,ExGenesiDesumpta,luxtasententiamTheophrastiParacelsi,GermaniPhilosophiacMedicipraecunctisexcellentissimi,Tractatus.CuiannexaestmodestaquadamadmonitioadThomamErastum,GermanumetiamPhilosophumatqueMedicum,deretractandiscalumniis,&conuitiisinParacelsum&suosperperamacimmeritodatisinlucemperquatuorTomos,DenouaMedicina.GerardoDorneoautore.Francoforti,ApudChristophorumCoruinum.GenerosissimoPrincipiacDomino,DominoIo.Casimiro,D.G.ComitiPalatinoRheni,DuciBauariae,etc.OdiosaquaeinterAcademiarumdoctoresMedicinaepraesertim,&TheophrastumParacelsum,iammultisretrotemporibusagitatur.controuersia,nonsinitmetacerediutius,quineiusuirimentemluculentiusquamipsefortassisclaramesseuoluit,prouiribusingeniolimeidetegam.Etsilongemefeliciusidpossentaliimulti.~~Uerumquoduideamneminemeorumhactenus,quiprofessionemfaciunteius,quaenouaperperamanonnullisdiciturMedicina,manumadmoueretabellae,fortassecumuiderintminimumsuiordinis,etiamsuprauiresausumesse,utreassumantanimum,excitabohos,eteorumaduersarios:~~istos,neinposterumderesibinonintellectauerbafaciantamplius:illosuero,utquaesuanonsunt,sedsibiduntaxatinutilitatemRcip.prosuotalentoconcredita,nonsuffodiant,nequeeaquaetotimundoprodessemanifesteuident,inobscurisdelitescerepatianturpotius,quamquaeceduntineiusperniciempalamfieri.Huiusdissidiipotissimacausafuisseuideturobscuritasipsa,quaeseueriusobseruaturinarcanorumphysicorumtractationibus.Hocipsumiamdudumanimaduertinedumaduersarios,uerumetiamlectores,alioquinonpartiales,admoduminfensosreddere:tumpotissimumfrequentesinuectiuae,quaepassiminterserunturutrinqueseriisetiamutplurimumrebus,utipsorumattentosanimosabintelligentiaeueraefilodiuertantinlabyrinthum.Considerauitutiusfore,amaledictisabstinendo,benedequouismereriperdignumofficium,quamperuindictamexcitarealioquietiammaledicereconsuetoshomines.Hincfitutmutatoiamconsilio,benignequaetractaturisumus,absqueullisaduersusfratrescauillisinlucem(supremalucepiosconatusadiuuante)proferredilucidiusquamunquamfieriqueat,conemur.Nullisetiamadhocmortaliumutemurtestimoniisuelautoritatibus;maximequodadunumsintmendacesquotquotesseuidemushomines,&apropriasuanaturainerrorespropensi:tumetiamquodhacuia,scilicethominum,nullasitadcomponendampacemuianecratio.Namadpacemsoliuspacisautoreunicoestopus.Quapropter,uidenduminprimisundeParacelsicaePhilosophiaedesumptasint,&quolocoiactafundamenta.Siauteminarena,ruerenecessumest:atsisuperlapidemsitareperiantur,stabuntcaeterislabentibus.Nostrumhocsemperstudiumfuit,eouidelicetnauisadeptaePhilosophiaeproramdirigere,quoadsecurioremportumaurasecundauehit,&auentorumimpetuhactenusinfestaresolitorumsimusliberi.SolushicinuerboDeiofferturnobistutissimus,adprobandamPhysicamnostram.CumigituraGenesitraditaperMoysenaDomino,primapotissimaquetotiusnaturaecognitiopendeat,utetiamsihocloconon,eamnullibireperias,aequumest,uteafaciamusexordium.DeMedicinapotissimumetiamagiturintercompetentesquosdiximus.~~Uerumenimueroquianullusadhancaliuspatetaditus,quamperPhysicam&Chemiam,rationiconsentaneumprimofueritdehisperquirere,praesertimquiasuntilliusfundamentaprima,sinequibusmedicumnullumappellarequispotest,etsidicatur,falsumeumesseoporteat,quipromedicoseseuenditarithominibus.~~DistribuituritaquenaturalisPhilosophia,inAstronomiaecognitionemueram,&inChimisticumexperimentum,exquorumperfectanoticia,Medicinae,suisqueprofessoribusacquirituretiamperfectio.DocetnosGenesistotam&integramnaturamconstareduobuspraecipuismembris,uelutiextremis:exsuperioreuidelicetpuro&incorruptibili,circaquodnostrauersaturAstronomia;&exinferioreimpuro&corruptibili,quodsubiectumestartisChimicae,exquosuamaddiscitChimicusexperimentalemAstronomiam.EstigiturChimicumartificiumaliudnil,quamexperimentumeiusquoddocetcontemplatioGenesisaMundiuisibilisopificio.~~CognitaigiturabAstronomiaGeneseos,priorepartePhysices,moxasuperioribusadinferioraquaequedescendendo,perChemiamadMedicinamiteresfaciendum,tanquamabunoadalterumextremum,sinequomediononpertingituroptatusfinis.~~Iudicaresiquidemdeastris,abeorumeffectibus,quiperficiunturinelementis,uerePhysicumestopus.Elementorumuerosepararetenebrasasualucequamabastris(disponenteDeo)receperunt,Chimicorumestofficium,quoMedicinaemateriampuramsuppeditentliberam&nonimpeditam.Uerumidipsumnequaquampotestfieri,nisiperreserationemartificialemarcaenaturalis.Tumdemum,necpriusdeuirib.astrorumacuirtutibuseorumabeffectupermedicumexplorato,iudiciumaderit.QuodabinitioMundicreationisapertißimedocetur,uidelicetpurumabimpuroseparatumesse;~~aemulationemodesta,quaefaciatinutilitatemhumanigeneris,expraescriptocreationisordinedidiceruntnostriChimistae,noncorporanouaconstruere,sedpotiusdestruereunumquodque,quoaliudinruinamtendens,excellentiusilloquoddiscompositumest,instauretur.~~Nefortequisnosinsimuletalicuiusimpietatis,acsicreationemimitariconaremur.Contrafatemur,utapparet,nospotiusdestruere,quamconstruerehocloco.Itidemdocetinfideliumscholamedicaperdestructionem,sednoneiusmodiseparationisartificioquodrequiritipsanatura.Primumigiturinhocopusculonostrumeritinstitutum,declararescilicetquemadmodumpersuperiorasuccurrendumsitinferioribus.Deincepsquanamartesuperioranobisacquirendasint.Indepos,quaenamsitUnioTernariinaturalisMonarchiae.Postremouerodispositionemcorporisbonam,adnonimpeditaemeditationisperfectionemacquirendaminadeptaPhilosophia,duplicimethododeclarabimus.CaeterumfacientesexordiumaMundicreatione,manumapponemusoperilicetexiguo.Siquidem&ipsaueritasubiquelocorumpaucisadmodumcontentaescsermonibus.Necnisiraromultaprolixaquenarratiosuiserroribuscareresolet.Breuibusitaqueuerbis,IllustrissimePrinceps,arcanaehuiusPhilosophiaeprimafundamentasubtuopatrocinioinlucemdare,naturaelucisnominesumusausi,quotutiusinconspectuminimicorumsuorumprodirequeat.SuntenimistiLeonesrugientes,&quaerentesquamdeuorentueritatem,etsifrustrafaciantomnequodpossint.Deusnamqueiustusestuindex&propugnatoreiuspermediaquibusuticonsueuit.HicT.Illust.C.conseruetincolumem.DatumFrancoforti,AnnoaChristonatoM.D.Lxxxiii.MensisMartiiX.IllustrisimaeC.T.AddictissimusGerardusDorn.ArgumentumTotiusOpusculi.SummumatquepraecipuumarcanumtotiusPhilosophienaturalis,inunicoimmensitatisaeternaecentrofundatum,priscosnonconsiderassePhysicosmirumest.Fortassequodmanifestioribusintenti,eaquaepenitusabditasunt,praeterierint,uelpotiusdatumnonsiteis,Deumasuisoperibusnosseluculentius.QuodquidemhiscepostremistemporibusreuelaresuislesusChristusuoluit.Dequoetiamprimusomnium(quodsciam)ParacelsuslibroadAthenienses,ueladistorumdiscipulosscribens,subinuolucrodocet,mysteriummagnumincreatumessematrem,&primammateriamcreaturarumomniumnaturalium.Etquiadignatumestseseunirequandoquetransiturarumreruminuniuersumetiamunicocentrocreato,Cunctasunt(inquit)inprimamsuamessentiamreditura,nontameninsuamprimammateriam,uelinmysteriummagnum:sedinidsolumquodanteipsumextitit,uidelicetbonum,uelmalum,idest,inUnariisimilitudinem,autBinarii.Nonestetiamhocmysteriumunquamineostaturediturum,inquofuitcreationistempore.Hocprimumprincipiumintriaprimaprincipianaturaliadiuisumest,quorumtertiumrursusinquatuor,duobusaliisnihilominussubtriadesacramanentibus.Unumenimperunumdiuisumestinfirmamentum&elementum,subunionisconiugiotamenpermanentuirtutelucisanimam&corpuseorumuiuificantis.UeruministisdataoperaobscurusesseuoluitParacelsus,licetnonomnibus,illistamen,quosiudicabatarcaniseiusmodiesseindignos,&praesertimeisquitaliacontemneresolent:metuensforsitan,ne,siquandoquehaecintelligerent,abuterentur.Nonanimaduertitintereaperlatamuiamaberrantes,adueramsemitamexDeipraeceptoreducendos.Egocontra,quoduideremDeumesseclauem&reserantemarcanasuadignis,pariterindignisclaudentem:nonhaesitauidiutius,quinquaeprodessebonispossunt,quatenuslicetpropalandasint,&nonproptermalossupprimenda.Noueritenimipsecuiussunt,etiamabomnib.tueri,quiprofanarestuduerint,&auferre,quotieseiuidebitur.Dixitporro,habentidabitur,&nonhabentietiamquodhabetaufereturabeo.Proindeclarisadmodumuerbis,quesubaenigmatetraditasunt,nedumaParacelso,uerumetiamabantiquissimisautoribus&spagiricisphysicis,enucleareuisumestopportunum:quo,siquandofieriqueat,mutuicessentodiorumliuores,&inuidiarumconceptionesexobscuristraditionibusorte.Necaliisautoritatibus,adprobandumnostrafundamentaPhysices,utiiudicauimusaequumesse,preterquameiusquinaturamipsamcondidit,&rerumomniumGenesinperMoysennosdocuitinprincipiofundatamesse.Quaproptereandemphysiceduntaxat(utnostrafertuocatio)tractandamsuscepimus,&nontheologice:nefortequisextranostramprofessionemuagarinosexistimet.Theologisigituracpiisuirissuasinterpretationesrelinquimusintegras,imohacpartenullatenuslaesasuolumus,quinpotiusamplectimurphysicomodotheologice.Tandemutuideatur&plerosquealios,cumuetustissimos,tumrecentioresetiamspagirosadeptaephilosophiaeprofessores,ineademfuissesententia.TestesadferoHermetemTrismegistum,atquelo.Trithemium,quorumscriptaprorsumaGenesidesumpta,prouiribusingeniiluculenteracdiuersimode,iamphysice,modospagirice,&subindemoraliterexplicui.Quaesingula,utexprioretractatuuidereest,aduitamlongam&sanamincorruptaenaturaeconseruandam&instaurandamfaciunt.Posterioreuerotractatuuitaebreuisorigo,&mortisoccasioexeademGenesipercorruptamaserpentebinarionaturamdemonstratur:utroquepariteradcorruptioniresistendum,uariadocentur,uarioquemodouerissimaremedia.ExclamatioautorisadDeum.~~OSummabonitas,immensasapientia,aeterneDeus,fierihaudquaquampotest,uthumanusintellectusabsquemaximasuaementisconsternatione,uelminimumpunctuminexhaustaetuaesapientieconsiderare,taceoquidemutexprimeretitubantelingua,ueltrementecalamoscribereualeat:~~niiussutuisacratissimispiritus,idipsumincordibushominumimprimentis,fiat:quosetiamadmoneretacite,&indiesexhortarinoncessatadueritatisconfessioneminomnibus.~~Quandoquidemattentariuelexequiaquopiaminterrisuiuentiumhocsidebeat,luminediuinituisplendorisillustreturinprimisnecessumest,utignorantiaesuaetenebrasagnoscat,ingenuequefateaturabeisnullarationeliberaripossealia,quamtuapotentia.~~Etsifortesuasucalumniatoris,aseipsoquaeratauxilium,inprofundioremcaptiuitatislacumsemergicomperiet:cumperseipsumnunquamaliudmediumliberationisinueniat,quamlaqueumquoseipsumirretiuitabinitiorecedensabobedientia,quamtibisoliCreatorisuodebebat.~~Inobedientiaehuiusindiesadhuceuidentissimanobisoboculosproponunturexempla,pereaquehactenusinfideliumscriptaproduntexhumanasapientia,praesertimcircatractationemfacultatumartium&scientiarumomnium,inquibus,nilnisiuiasaueriscopodeclinantesquaeruntacdocent.~~Idipsumquidemnonaliundeortumhabet,quamexsuisprincipiis&fundamentis,quaenonhauserunt,utoportuit,exuerofonteueritatis,centroscientiarumomnium,sedexopposito,falsoquemendaciorumcentroDualitateuidelicet.Etquodpessimumest,hossuoserrorespertinacissimedefenderemunirequestuduerunt,contraquoscunquepiosbonosqueuiros,quideuiosaduericentrumexDeoreuocareconantur.Quibusutreluctenturatrocius,uallafabricaruntatquepropugnacula,quomeliusfalsitatempessimefundatorumprincipiorumsuorumcontegant,actueantur.Utilludestomniumprimum&potentissimum:Contranegantemprincipia(inquiunt)nonestdisputandum.Quidmirum?adeumfabrefactamodum,utsisemelconcedantur,inerroremconfusionemqueincideresitnecessariumeumquiassenserit.Hacuiasolentmalecautoshominesirretire,captiosequefalleretenebrarumfilii,quisemperinsuanatione,filiislucisprudentioresextiterunt.Etenimapatresuo,serpentenimirumdidiceruntquamhabentsapientiam.Uerumubiabeisquiueritatemsectantur,acsuamacentroueritenentsapientiam,superatisunt;moxadcalumniasrefugiumquaerentes,appellanteosasinos,quiillorumfucum&erroresMundopalamfaciunt.Ohominuminsania,quinonuidentquocunqueseuertant,inmaximamignominiamimpingerese!Utinamasiniconditionibusornaremuromnes,quomonstroruminterequos&asinospraeternaturamgeneratorum,mulorumatquemularumcalumniasferrepossemuscumpatientia.Suosistibaiulatorespraeferuntsuisparentibus.Quandoquidemnaturacomparatumest,utmagneticauirtutesimilesempertrahaturasibisimili.Hauddignisuntinfidelesnobiscum,adimitationemilliusquisummasapientiaest,asinumequitare,quofitutmonstrasibidelegerint.Noncaretsuopresagiosanemonstrorumequitatio.Nonmirum,siquandoqueanimososexcitareuoluistiasinostuos,odomineDeus,quicontramonstrososeiuscemodifoetus,duminsuperbiam&ignorantiamtampertinaciteractiseuiunt,calcitraremotisint.Sigenushochominumessetasinodignum,utiquesesesubmitteretiugopatientiae,quodfraenohaudindigetuelcapistro.Hocipsumetiamimitarenturinasino,nempesuosgressus,utille,pedetentimexaminarentcumpatientia&modestia,nelaberenturinignorantiam:hocest,suafundamentadiligentiuscontarentur,numsolidisconstarentlapidibusarupeueridesumptis.PorrocogenturinposterumadLydiumlapidem,quanquaminuiti,uenire,iudiciumquesui,nonsinemaximaconfusioneuidere&audire.Honoratiusforenonuident,ingenuesuumerroremfateri,&poenitentiaduciaduericetrum,acuitaesemitam,quampertinaciterineoperseuerantes,perlatamuiamadinteritum&perditionemferri.Quodquidemutfaciant,rogamusteDeumomnipotentem,istorumhominumoculosaperiredigneris,utquemenseorumfiatoculus,&spiritudiuinotuaegratiaetracti,redeantadcentrumueraetuaesapientiae.Decuiusfonteuiuashauriantaquas,abiectasordiumscaturigine:quibushactenussubmersi,prohdolor,adhucineispertinaciuspersistunt,quantomagishominibusuerisinnotescunt,&abhisadmonenturcrebrius.~~BoneDeuspotens&misericors,nostiquantispericulisaegrisintobfalsaemedicinaeinfideliumintroductioneexpositi,praesertimhactempestatepraecunctiscorruptissima,quaneduminmedicinacorporis,uerumetiamineaquaesalutemanimaeconcernit,omniacontraueritatemcertaretotisconatibusuidentur,etsifrustra.~~Pertesiquidemreddimurcertiores:quotquoteiustuaesapientiaecentrifueruntolim,aceruntinposterumignari,nunquamueriquidpiamtractasseueltractaturosesse:imocontra,quicquidunquamconatisunt,hocipsumnonsoluminsuiruinam&perniciemtendere,sedetiameorumquiillorumuestigiasequuntur:idqueuerbotuo,dumasserisnobisinpersonafiliituidicentis:Egosumuia,ueritas,&uita.Indeconstantissimecolligimusnostrisinactionibus,artibus,acscientiisomnibus,acentroueriprogressumadsanitatem&uitamfacerenosdebere,cuminhocmundo,tuminfuturosaeculo.Primouerbo,charitasinfratres:secundo,fundamentumacfinisactionum&operumnostrorum:tertiouero,utraquesalusinunitatiscentroquaerendapraefigurantur.Nollemusperhomineshaecnobisobtrudiadcalumnias,acsiessemusimmemoreseiusquodpollicitisumusinpraefatione.QuandoquidemexclamandoadteDeum,acdemiserostatuinfideliumconquerendo,rogamusdiuinamclementiamtuam,utueliteosadsuumouilereuocarenobiscum.Dumeorumetiamrecensemuserrores,nonproptereaafficimusiniuriis.Seductisenimacseducentibus,nonestinsuispeccatisdissimulandumnecabblandiendum,quinpotiusulcusubidoleteisaperiendum.Idipsum&nobiserrantibus,nisicrudeliuscontingatunquam,aequiboniquelibenter&cumgratiarumactioneconsulemus.Caeterumhabemustestimoniumcertissimumopateromnipotens,medicum&medicinamtecreasse,acuellepropterhancillumessehonorandum.QuodnemouereChristianusindubiumreuocat,modoueratamen,&nonfalsamedicinasit.Quarumdifferentia,nonmeliusnequeexactius,quamasuisprincipiispetenda.Propugnaculumigiturinfideliumrestringamusadhuncmodum:Contranegantemprincipia,nonestdisputandum,nisideprincipiis.Adquorumexaminationem(Deoduce)feliciternosconferamus,acreationeMundiPhysicamnostraminchoantes.CreatioMundiExnarrationeMoysisinGenesi.DeMundoIntelligibili.Diesunus.InprincipiocreauitDeuscoelum&terram.Terraautemeratinanis&uacua,&tenebraeerantsuperfaciemabyssi,&spiritusDominiferebatursuperaquas.DixitqueDeus,Fiatlux,etfactaestlux.EtuiditDeuslucemquodessetbona,&diuisitDeuslucematenebris:uocauitqueDeuslucemdiem,&tenebrasnoctem.Etfactumestuespere&manediesunus.DeMundoUisibili.Diessecundus.DixitquoqueDeus,Fiatfirmamentuminmedioaquarum,etdiuidataquasabaquis.EtfecitDeusfirmamentum,diuisitqueaquasquaeerantsubfirmamento,abaquisquaeerantsuperfirmamentum,&factumestita.UocauitqueDeusfirmameutumcoelum.Etfactumestuespere&manediessecundus.Diestertius.DixitueroDeus,Congregenturaquaequaesuntsubcoeloinlocumunum,&appareatarida.Etfactum,estita.UocauitqueDeusaridamterram,&congregationesaquarumappellauitmaria.EtuiditDeusquodessetbonum.DixitquoqueDeus,Germinetterraherbamuirentem,producentemsemensuumiuxtasuamspeciem,&arboremfacientemfructum,&habentemsemeniuxtaspeciemsuam,&factumestita.Etproduxitterraherbamuirentemproducentemsemeniuxtaspeciemsuam,&arboremfacientemfructum,&habentemsemeniuxtaspeciemsuam.UiditqueDeusquodessetbonum.Etfactumestuespere&manediestertius.Diesquartus.DixitquoqueDeus,Fiantluminariainfirmamentocoeli,&diuidantdiem&noctem,&sintinsigna,&tempora,&dies&annos.Etluceantinfirmamentocoeli,&illuminentterram.Etfactumestita.FecitqueDeusduoluminariamagna,luminaremaius,utpraeessetdiei;&luminareminus,utpraeessetnocti,&stellas.EtposuiteaDeusinfirmamentocoeli,utilluminarentterram,&praeessentdieiacnocti,&diuiderentlucematenebris.EtuiditDeusquodessetbonum.Etfactumestuespere&manediesquartus.Diesquintus.DixitquoqueDeus,Producantaquaereptileanimaeuiuentis,&uolatilesuperterramsubfirmamentocoeli.CreauitergoDeuscetegrandia,&omnemanimamuiuentemreptantem,quamproduxerantaquaeiuxtaspeciemsuam.EtuiditDeusquodessetbonum.EtbenedixitillisDeus,dicens,Crescite&multiplicamini,&repleteaquasquaesuntsubfirmamento,&uolatilemultiplicetinterra.Etfactumestuespere&manegesquintus.Diessextus.DixitquoqueDeus,Producatterraanimamuiuentemsecundumspeciemsuam,iumenta&reptiliaatquebestiasterraesecundumspeciemsuam,&factumestita.FecitergoDeusbestiasterraesecundumspeciemsuam,&iumentasecundumspeciemsuam,atqueomniareptiliaterraesecundumspeciemsuam.UiditqueDeusquodessetbonum.DixitquoqueDeus:Faciamushominemadimaginem&similitudinemnostram,&domineturpiscibusmaris,acuolatilibuscoeli,atqueiumentis&totiterrae,omniquereptilisuperterram.CreauititaqueDeushominemadimaginemsuam,adimaginemDeicreauitillum,masculumetfoeminamcreauitillos.EtbenedixiteisDeus,dixitqueadeosDeus:Crescite&multiplicamini,&repleteterram,&subiiciteeam,atquedominaminipiscibusmaris,acuolatilicoeli,&omnibestiaereptantisuperterram.DixitqueDeus:~~Eccedediuobisomnemherbamproducentemsemeninterra,&omnelignumfacientemfructum,&habentemsemensuum,utsintuobisinescam,&omnibestiaeterrae,cunctisqueuolucribuscoeli,atqueomnibusreptantibussuperterram,inquibusestanimauiuens,omneolusherbaeeritinescam,&factumestita.~~UiditqueDeusomnequodfecerat,&ecceeratualdebonum.Etfactumestuespere&manediessextus.Etquieuitdieseptimoabomnioperesuoquodfecerat.ExplicatioDuorumPrimorumCapitumGeneseosiuxtaPhysicam.Disputationehaudquaquamindiget,SpiritumDeiueramnosdocerePhysicamexoremoysisinsacraGenesi.Quisenimaususeritnegare,tumprimumnaturamipsamacreationeMundihabuisseinitium?autaffirmarealibiquamincoelo,&inelementisexistere?ProphetamDeiMoysenhocloconihilomninoexseipsoloqui,sedeasolum,quaeexoreDeiaudiuerat,pureacsincerepopuloIsraeliticoretulisse,Christianusomnisfatebitur.Siquisforsitandubitarit,acoetufideliumexplodendusnonimmeritocensebitur:quarenecaudienduslatius,necadcolloquiumpium&uereChristianumadmittendus,nisiresipuerit.IndocendoigiturMoysesexDeipraeceptopopulumIsraeliticumaDeoelectum,exordiumfacitaPhysica,percreationisMundi,naturaequeprimaeuisibiliscreaturaenarrationem:quomeliusacfacilius,peradmirationemtammagnificorumoperumDei,recentiores&rudesadhucsuosdiscipulostraheretadaltiora,scilicetadsupernaturalia,&insummisuiCreatoriscognitionemadduceret.Ergoabinitiodoceteos,priusquamaltissimusDeushominemultimamsuamcreaturamprocrearetadimaginem&similitudinemsuam,ipsumuoluisseexnihilocrearedomiciliumeius,&inilloquicquidusuiforeteinecessarium.Necidipsumimaginesuaeunitatisdestitutumesseuoluit,quodprimamuisibilemcreaturamessestatuerat.Hancetiamordinepulcherrimocreatam,numeris,mensura,ponderequedispositam,admirandoquodamornauitartificio.Quibustribus,utinstrumentisquodammodoseuprimisideis&formisutidecreuitinhocoperesuo.~~Undenoninconsulte,nequetemerecolligimus,hominesfundamentorumartium&scientiarumsuarumprincipia,medicinaepraesertim(quaeprimaseseobtulithominipostlapsumnecessaria)summacumreuerentia&gratiarumactionehauriredebuisse:~~maximequoduideamussummumcreatoremhismediisusumfuisse,cumtameneisnullatenusindigeret.Potuitenimcunctacreassenutusolo,quiDeusestomnipotens.~~Uerumutnobishominibusdesenihilpotetibus,exemplariadaret,adcuiusnormam,quicquidinhocMundoessemusoperaturiapteconferremus,omnemquesapientiamnostramafontesapientiaeDeo,&nonaliundeortamagnosceremus,eiqueomnemferremusacceptamgratiam,sicfacerestatuit.~~Quapropterexdiuiniseiusmodisimulachris,nostraprincipiacumPhysica,tumMedica,utaequumest,ortasumptaquedocebimus:idqueualidissimisargumentis,scripturaesacraeuidelicet,acirrefragabilibusexemplisdemonstrareconabimur,contraquaesaeuiant,utuolent,infideles.Horumetiamexaduersoprincipiadeclararestatuimus,uttotimundopateantutraque,acliberumsitiudiciosisuirisintereadiscernereuerumafalsofundamento.Consolamurapprimenosafonteueripendere,acineoChristianosimitaridoctores,&noninfideles:tumnostrosinimicosnilcontranosadducereposse,praeterautoritateshominum,etiamaDeoreprobatorum,&ueritatisexistentisinDeosoloprorsusignarorum.~~Demonstreturnobisunusinterinfidelessapientes,artiumpriscosprofessores,uelpotiusinuentionumsuarumdoctores,quiDeumexueritatecognouerit,autquiinDeumDeiquefiliumblasphemusnonfuerit(utprincepsillesuaeMedicineGalenus)uelidololatra,&contradictionisspirituseductusnonextiterit.~~Nihilominusutueritatemhaberiuolunt,quicquidscribuntacdocent:earationequidemseducti,quametiamimpudenterproferrenonuerentur.Inartium(inquiunt)&facultatumtractationibusnonagiturdecognitioneDei,sedhaecadTheologiampertinet:acsiconcluderentillasabsqueDeopossidendas&exercendas.Quaeblasphemiahaecest?Indeluceclariuspatetnihilistosquitaliaproferunt,excharitateergaproximumfacere,sedsolumexauaritia.Possuntneessemedicus&medicinauera,sinesuoCreatore?Sedmissosfaciamuseiusfarinaehomines,quiueltaliacogitant,&admentisconceptumnostraenostandemrecolligamus.Deusutiquepura&simplexessentiaperseipsamconsistens,incomprehensibilisperalium,inuisibilis,indefinibilis,&indiuisibilis,perunitatemnobispraefiguratur:quaequidemmultitudinisexpers,contrarietatemnonadmittit,proindenullaminfirmitatem.Mundusigitur,cumadimaginem&similitudinemunitatisaDeocreatussit,ineaperstititunione,quamuispernumerosordinatus,utistoruminGenesifitmentio:~~quippequinaturamunionisadhucretinerentsubhominisobedientia,multitudinemquenullamefficerent,usquedumperdualitatemBinariiseductus,inmultitudinisconfusionem,contrarietatem,&inobedientiampraecipitasset,uestemqueperfectionisacsanitatemcorporisatquementisexutus,contra,omnisuitiilabem,infirmitatisacmorbimiserhomocontraxit.~~Priusmedicinaquapiamnonindiguit,quaminmorbumhuncomniumgenusmorborumincidissetomnisanitatepriuus.Cumigiturorigoprimamorborumomniumhominicontingat,perdiscessumeiusabunitate,sanitateminhacsolaomnemconsistere,achancinillaquaerendamessenecessariumest.Iamuideamusinquosmorbosinciderit:inconfusionemuidelicet,acutriusquemortisapprehensionem.Ergospiritu&corporemaleaffectus,quodsentiretseinutramquemortemexitumfacere,timuituocemDomini,&absconditsenonquerensremedium.Duplicitamenutseruareturmedicinafuitopus,MisericordiaDei,uidelicet,acpane.Subhocposteriorecorporismedelacontinetur,subhiscorrectionis&punitionisuerbisaDominoprolatis:Insudoreuultustuiuescerispanetuo.Panishicnonsolumintelligendus,quosustentaturcorpusinalimentum,uerumetiamquicquidaduitamnaturalemestnecessarium.Morbidomalequesanocorporimedelaaduitameius,panisest,quosidestitutumerit,nonsecusatquesicareatcibo,mortifitobnoxium.Maximosanedispendiopanembenedictionis.propanesudoris,doloris,anxietatis&curaecommutauimus.~~PanisitaqueMedicine(nonillequiperhancartemacquiritur,sedquiadrecuperandamsanitatemestnecessarius)aliolocominimequaerendus,quameoinquonobisdeperiit,utputainfelicitatis&unitatishorto,quembreuibusexplicandum,Physiceduntaxat,suscepimus.~~Anteatetigimusmundumipsumadimaginem&similitudinemunitatisaDeoconditumesse.Quandoquidemsuarotunditatemiruminmodumabsoluta,eiuspurameraquesimplicitasabsquemultitudine,quadotatusestabinitiosuecreationis,apertenobisinnotescit.~~Uidemusenimcorpussphaericum,quantumcunque,&quaquauersumagitatuminplano,soluminunicopunctuloquiescere,quodhabetprosuofundamento,quodquetanquamcentrumsuumoccultum,adsuperficiemcircumquaquemanifestumfacit.~~Uthincnonmalecocluderequisposset,omnemsphaeramsuocentronihilomaioremesse,cumaliudnilquamidipsumreferat,acubiquesuisempersimilis,unitatisueroconsortiopotiatur.Ineomysteriomagnaliaquaedamarcana,cumnaturalia,tumsupernaturalialatent,itemartium&scientiarumcumfundamentismultasapientia.Simundusigiturinunionesuapermansisset,noneratopusmediconequemedicina.Omnisitaquemedicinefinisest,utadunionemegrumreducatur,superquamPhysices&Medicinaeueraprincipiafundauimus.Reliquumeritutinceptum,subauxiliodiuininuminis,prouiribusnostrisexequamur.DePrincipioCreationis.InprincipiocreauitDeuscoelum&terram.UariaesuntopinionesapudnonnullosdeprincipiocreationisMundi.Suntinteralios,quineganthocadtempusquoquomodoreferriposse,quianondumexisteret,quodqueauespero&manepriusortumhabuit.Aliiuoluntordinemdenotare,acsidictumesset,primumomnium.Uerumhaecuerba,inprincipiouidelicet,uidenturcumprotempore,tumproordine,extraomnemloquendimodum&rationeminterpretata:CumpotiusineasignificationetemporisMoysesdixissetaprincipio,utetiamhabentaliquotuulgaresinterpretationes,uelinprimis,primo,etc.Locumetiamdesignareminimeuidentur.NamuerbumDeiDeumipsumaliquolocoincludereuelle,nefas.Etiamantemundicreationemnulluspotuitesseuelassignarilocus.Infinitasiquidemimmensitatisdiuinaeamplitudo,nullosterminoshabet,quofitutlocusininfinitononsit,quidicituralimitumcircumscriptione.QuidergosibiuelleuideturMoysesperprincipium?Idemsaneapparet,(subcorrectionetamendictum)quoddiuusloan.cap.i.similinecdiuersaphrasiutensineandemsententiam;hocsolodempto,quodistatractatiomagisTheologicasitquamilla,quaepotissimumnaturalisesseuideturacPhysica.UerbumitaqueDeiDeusnullocontinerilocopotest,utsuperiusdictum,sedomniapotiusinsecomprehendit&concludit,utetiamanulloexcludatur.ProindesiDeusinprincipiocreationisfuit(quodpiecredendum)oportetnecessarioprincipiumhocnonfuisselocum.Aliquidtamenfuithocprincipium,inquoDeiuerbumaeternumcreauitcoelum&terram.BenerectequelocutumfuisseMoysentestaturdiuusloan.idemquodillesonanseisdemqueuerbis.Alioquipotuissetarguihoclocodeimproprialocutione,uelinterpretumerrore.Tutissimumfueritigiturnonaliterintelligere,quamipsametuerbasonant,iuxtapuram&meramsimplicitatem.MaiorparsinterpretumasseritMoysenaccommodaresuumsermonemadimbecillitatemingeniirudisadhucpopuliIsraeliticiEcclesiaequerecentis.Concedimusquidem.Uerumquifactumsit,utnonetiamnudeacsimplicitereosdehocprincipioinstruxerit,nonuidemus;niforte,quianondecuitindignosaequeatquealiostantimysteriifuisseparticipes.CredendumitaqueMoysensimpliciternarrasseomniaquaeaudiuerataDomino,populumquesuumnondefraudasse.AtsiquaepeculiaridonoDeiperintellectumfuitassecutus,eadoctioribusetiamreuelasse,quaenonapertescriptasunt,minimedubium.PraeclarasiquidemingeniatunctemporisquumMoysesdoceretGenesin,extitisseapudipsuminterfiliosIsrael,testantursacraescripturae,&quilongemaioraferrepotuissent,quamindoctuspopulus.Quidautempriuatimdocueriteos,integrumaliiseiusmodimysteriorumstudiosisuiris,uthocdenegocioiudicent,relinquo.Quodquidem&mihiaudirecumcaeterisquaeadhancrempertinent,pergratumatqueiucundumforet.~~Sitamenueniaminusdignumsitapudhomines,nonfacundumhomunculumdetamabstrusisiuxtaPhysicasrationesinuestigare(quaeminusetiampericulisecumetsiadferantquamtheologice)parcatOmnipotensDeus,quicordascrutaturhominum.~~Scitenimmenonambitionis,noninuidiae,nequeuindictaecausa,sediuuandaepotiusprotalentuloquodaccepiaDomino,Reip.mysteriorum,&arcanorumstudiosaegratia,fideliteridomnefacerequodpossum.Aliasantealiquotannosdeclarauiscriptiseditis,quidmeoiudiciouidereturesseprincipiumcreationismundi:Quemadmodum&hoclocorepetereminimegrauabor,&luculentius;submittensmescriptaquemeanihilominusdebitaecorrectionisaniusinterpretantis.Scripsitetiamanteapraeceptorillenoster,nunquamsatislaudatusParacelsus,abexordiomoxsuaePhilosophiaeadAthenienseshisfermeuerbis:Omniumquaecreatasunt,&suntobnoxiacorruptioni,unicumfuitprincipium,inquoconclusaefueruntomnescreaturae,quasuniuersaregiocapitaetherea:sictamen,utomniumunicamateriaduntaxatextiterit,&nonunicuiquesua.Materiahaecrerumomniumestmysteriummagnum,nonperceptibilequid,nonulliusessentiaeuelformae,nulliusproprietatis,inclinationis,similiumue:itemabsqueullocolore,&elementarinatura.Quamlateseextenditaetherearegiotota,tamamplafuitsphaeramysteriimagni.Hocmaterfuitelementorum,stellarum,arborum,creaturarumcarnis,acreliquarumomniumsensibilium&insensibilium,omniumquecorruptibiltumrerum.Singulasuamexeomysterioduxeruntoriginem,nonsucceßiue,atunicacreationetantum:substantia,materia,forma,essentia,natura,&inclinatio,dataesuntaDomino.Mysteriummagnumcreatinulliussimilitudinemhabuit,necetiamcreatumfuit.Fuitnihilominusmateriaprima,exquaresomnesmortales&corruptibilesortaesunt.Increatumigiturmysteriumhoc,fuitabaltißimoopificeDeopraeparatum,uteisimilenunquamfuturumsit,necipsumunquamrediturum,utfuit.Etsicunctarediturasintinsuamprimamessentiam,nontameninmysteriummagnum,nequeinprimamsuammateriam.Namquodcorruptumfuit,restituinonpotest,necrestituitur,sedbenereditinidipsum,quodantemysteriummagnumextitit.Exeomysteriomagnoincreato,prodieruntmultaaliamysteriaspecialia.~~Creauitigitursummumarcanum,summumquebonumConditorisomnium,hocinunoincreatosimulomnia,nonessentialiter,nequequalitatiue,sedineofueruntquemadmodumintruncoquopiamimagononuisibilis,priusquamauferaturomnequodsuperfluumestlignum:~~tumdemum&nonpriusapparet.Nonaliterdemysteriomagnocensendum,quaminsuiseparationecarnalium,&insensibiliumquodquesuaminformamfuisseredactum.Nihiltameneiusquodabscissumest,periit,necabiectumfuit,sedquodlibetinformam&essentiamfactum.AdmirandusadmodumopifexDeus,quiminimum&ineptissimuminutilitatemadducit,eiqueuitamtribuit,quodnullusunquamofficietalter.Concludensitaquemaximumarcanumhocipsumessedicit.Quiaaeternumcumtransituroconiungeresedignatumest,omniasuntinprimamsuamessentiamreditura,&noninprimamsuammateriam.Hecille.HuiustantiuiriPhilosophiaadmodumrara,quodcaptumAtheniensiumdiscipulorumsuperet,adcalumnias&conuitiasesetotosconuertentes,nontamhominibusquamDeobellumgerunt.Nonuidentinterimistalongealtiusessepetita,quamabinfideliumsomniis&uanisopinionibus,quorumfundamentafigmentasunthominumtantummodo.ParacelsusautemexnarrationeGeneseosaDeoperMoysentraditafidelibus,suadeducitprimorumprincipiorumPhysicesfundamenta,aprimorerumomniumprincipiofaciensexordium:quodquidemalionominemysteriummagnumappellareuoluit.AcsiMoysenprouiribusaDeosibiconcessis,imitareturadhuncmodum:InmysteriomagnoincreatocreauitDeuscoelum&terram.NondicitetiamMoysescreationisprincipiumfuissecreatum,sedineocreationemomnemfactamesseasserit.Uttandemadprincipiideclarationemueniamus:Quisignoratquaeso,uelminimumaedificiumindigeresuoprincipio,aquoinperfectionemassurgit,actalefundamentumesse,inquo,uelsuperquodextruitur?~~Siprincipiumigituromnisaedificii,fundamentumsiteius,quidobstabit,quinopificiitanti,quantumcernimusessemundumhuncuniuersum,dicamusprincipiumPhysicumfuissefundamentumeius,inquo,&supernaturaleprincipiumesse,superquodcreatumestatquefundatum?~~Nonneduobusfundamentisopusessesciturinomnibusmanufactisaedificiis:unumexeademmateriaexquaconstant:alterumsuperquodillaquiescunt,&sinequopersisterenonpossunt?Oportetigiturhaecduoconiunctasimulesse,licetetiamdiuersaeconditionisexistantatquenaturae.Unumporroparsestaedificii,utsuntprimoiactisuperfundumlapides:alterumueroextraaedificium,atsinequoilludetiamconsisterenonpotest,utestfundum,quototiusstructuraepondussustentatur.Creationisigiturmundiprincipiumesteiusdemfundamentum.Interrogabitfortassequispiam,utrumistorunistatuamusproprincipio?Satsuperquepereaquaedictasunt,responsumest:utrumqueuidelicetconiunctumalteri,utautunumesseoporteat,autruerequodsuperaedificatumest.Necsatispereaquaedictasunthactenus,aperteinnotescit,quidcreationistamadmirandumsitprincipium.Libenterabstineremapropalationesacratissimihuiusmysteriimagniincreati.Uerumaliudquidmefacerelicetacdecet,quamquofatatrahuntobtemperantissimesequi?Fateoringenuehocloco,menihilpraeterquamsubdiuinodictantespiritu,scriptorem&monitorumeiusexaratoremagere,ueluteprofundissimosomnoexcitatum.Quidmiserhomodesepromere,praetermeramignorantiampotest?autquidhabetquoglorieturpotius,quamaDeogratiamassecuntumesse,seruitiodignatumeius,&obsequio,cuisoligloriaconuenit?Faxitigiturquipotest,uellequesolushabet,uteiusductufelici,comitibusquefidis,inchoatumhocopuseofineperficiam,adquemnutusuodirigereuoluerit.Minimedubitandum,quinaduindiciasueritatisabiisoppressae,quifalsohactenuseamsibitotamuindicarunt,&inliberationemeorum,quihisducibusitacaecutiuerunt,utapertisetiamoculis,mentenihilprorsuspercipiunt:nuncueroutrobiquelucemuideanteius,quiluxest,&luceminaccessibileminhabitat:cuisolihonorsit,laus,&gloriainaeternum.Anianimaduertiteigiturfideles,adea,quaesubintegumentopotiussatereplurimosaequumesset;quampromulgaripaucissimis.Etnimestimulusinanimoquodammodocongereradexprimendum,effarihaudquaquamaususessem.UttamenaliquandouideanthominesergaDeum&naturamingrati,quamatrociterhactenusueritatirestiterint,istadiutiussubsilentiopraeterire,periculosumforeduximus:nefortepertinaciusinhocerrorepersistentes,etiamaliosmultos,alioquinaturabonos,corrumpant,acinsimileserroresattrahant.~~Aeternumergosapientiaeuerbumaeternae,inimmensi&infinitisuicentroaeterno,finiti&quandoquetransituricentrumcollocareuoluit,utineosibimateriampraepararetabsqueullapraeiacentemateriaquapiam,admundicreationemidoneam.~~Oadmirandasapientia,quaeexpunctulouixintelligibili,quicquidunquamingentismachinaehuius,uastaeponderosaequemolisacreationefactumest,solouerbopotuitexcitare!Quissatisadmiraripoterit,omnequodgrauedicipotestaconerosum,hocunosolopuncto,punctiuirtutesolasinemolestiagestari,firmefigi,acsupraomnemconstantiamretineri,citraqueullamuacillationemsustentari?Sedquisnon,magisquammirabitur,stupefiet,dumconsiderabitmediumabsqueterminisuelextremisassignari?quodpraeteromnemgeometricamrationem,imosupracaptumangelorum(utinterimdehominibustaceam)factumessesciturabeocuisolinotasuntomnia.Diuinitatinihilsimiliuscentro.Namutipsaincomprehensibilis,inuisibilis,nonmensurabilis,infinita,indeterminata,&siquidultradicipotest,omniasimiliterincentroquadrareconuenirequecertumest.Hocenimquialocumnullumoccupatobquantitatiscarentiam,comprehendinonpotest,uideri,necmensurari.Tumetiamcumeadecausainfinitumsit,&absqueterminis,locumnonoccupat,necdepingipotest,uelimitationefingi.Nihilominusomniaquaelocumetiamnonimplentobcarentiamcorpulentie,utsuntspiritusomnes,centrocomprehendipossunt,quodutraquesintincomprehensibilia.Quapropteruerbacreationis,inprincipiouidelicet,adlocumreferriPhysicenequeunt,etsiadcentrumsitrelatumprincipium.Necpraetereundamesseiudicomirabilemadmodumcentrinaturam,quodadsphaeraeformationemattinetexPhysica.Exeonamqueabomnipartefluentibusaequalib.lineissesemutuocontingentibus,exurgetindesolidumcorpussphaericum,totcentroruminsuperficie,quotfluxeruntecentrolineae.Patetindesphaeramquantumuisingentemcarerebasi,acinplanominime,nisiretenta,quiescereposse.Nonabsurdeigiturconcludimusexhis,sphaeramomnemecentrosuonatamessenaturaliter&Physicomodo,persuicentriimmotiradiosextensosadiustamsuperficiem,idest,aequaliterfinitamatquedeterminatam.Etquanquamistauobis,utinauditaprius,admodumrudiauideripossunt:taliatamenestquodexistimetis,utquaepraeclaramentisaciepraeditisetiam,pertotumuitaecurriculum,abundesatisexhibeantcontemplationis,atquestudii,necdumquidemeosuixmillesimamcentripartemassequiposseputate.Sanequicunquecentrinaturamprobecognitamhaberet(utaituirquidamexcellentissimusinadeptaPhilosophia)ipsumnihileorumquaeincoelo&interrasuntnaturalia,laterequoquomodoposset.Utigiturcentrinullusestfinis,uirtutumeiusetiam&arcanorumabyssusinfinitanullocalamofatisdescribitur.Quaretantisperabeodescribendotractandoquenobiseritquiescendum;quoadcaeteraquaedemundicreationeputamusessenotatudigna,contemplatifuerimusexPhysica.Solumhocaddemus,centriuidelicet,necnoneorumquaeprodirequeuntexipso,rudem&impolitamadhucimaginemproponi,quampolitiorisornatuscultoribusexhibemusdecorandam.Satnobismodofuerit,siqualemcunquesemitamarcanorumnaturaestudiosis,quapateatiteradaltiora,strauerimus.Ianitoressumus,sistulectoroptimequipenitiusinabditiorapenetres,autisquemteconstituatille,cuiusestunumquemqueadsuaeuitaemunus&officiumreuocare.CreauitDeuscoelum&terram.OpusestsoliusDeicreatio.Quisenimaliusexnullapraeiacentemateriauelsubstantia,materiamexcitarepotest?certenullusangelorumnequehominum.CumigiturMoysesdicat,inprincipioDeumcreassecoelum&terram,necsubdatexquamateria,tacitenobisinnuit,coelum&terramfuissererumomniumprimammateriam,excentro(utauditumest)peruerbumDeiexcitatam.Necrepugnatsententiaepatrumasserentium,exnihilocoelum&terramessecreata.Namrespectucoeli&terraeperfectamessentiam,formam,&materian.habentium,quodhiscarereintelligitur,uticentrum,censeturetiampronihilo.Caeterumoperisomnisexcellentiapotissimumexeoiudicatur,cuminipsouidenturprimisultima,&econtra,mutuosibicorrespondere.Diuiniporrohuiusopificiiduoprincipaliamembracorporisuniusmundiuidelicet,perbellereferunthominiscreationemuniusinduopostmodumaDominodiuisi.Uerumquiapartesexuno&eodemsunt,inunumrursusconuenireplurimumappetunt:hocoperantetertio,nempeuinculonaturaepermutuumunitatissuaenaturalisamorem,&appetitum.Terraeratinanis&uacua.Quaenamfueritmundimateriaprima,dictumestprius;iampropartequalisextiterit,indicatur.Perinanitatemquidaliudhoclocopraeterinopiam&indigentiam,copiaquandoquesupplendam,intelligiposseuidemus;&peruacuitatem,ultralocum,sterilitatemacinfoecundumstatumetiaminmelioremconditionemredigendum,utpatetexsequentibus?Etquamuisterraehicsolummodofiatmentio,nihilominussubeaappellationecomprehendituruniuersaregioelementaris,quaepostmodumsubfirmamentolocumobtinuit.Coniecturaquadameiusoccasionobisapparet,quodelementumhocpraecaeterissuaptenaturafluidis,mobilibusacraris,stabile,firmum,acsolidum,centrositaffinius:tumetiamprogignendiscreaturisaduitamhominisnecessariis,acdeferendismagisidoneum,magisquenotumpraecaeteris.Ettenebraeerantsuperfaciemabyssi.Clariusmateriaemundiprimestatusinnotescitur,utquaefueritabyssusperfusatenebris,coelumatqueterrampermixtasimulinsecomplexa.Quisnonexhisadhucintelligitomniasubunitatepriuscomprehensa,&inunicamassatantisperdelituisse,donecasummocreatoremanifestatasintperseparationem?EtspiritusDominiserebatursuperaquas.DemateriaprimaconcluditMoyses,innuenscoelum,terram,&totamabyssumaquasfuisse.Undemanifesteliqueteaomniasolumunicumquidextitissespecimenaquarumreferens,superquasspiritusDominiferebatur.SuntquiinterpretanturMoysenperabyssum&aquas,unum&idemintellexisse:quodsaneprobabileest.Namadhucnullafuitmundifactadistinctio,donecDeuscreassetlucem,eamquepostmodumatenebrisdiuisisset.Undecolligiturperomniaquaedictasunt,unicammassamintelligi,usqueadprimamdiuisionem,lucisnimirumatenebris.DixitquoqueDeus,Fiatlux,&factaestlux.Absolutamundimateria&formaprimordialibus,Deuscreareuoluitlucem.Estenimspiritusinquouitarerumnaturalium,aDominoconditorepositaest.Hacsanefuitopusadsupplendumeaquaedeterradictasunt&abysso,huiusuidelicetillustrationem,&illiusinanitatem&uacuitatemreplendus.Primumigiturcoeli&elementorumfuitornamentum,tertiumquoqueidealismundimembrum&potissimum.Ideoprimoloconobisasummocoditorecommendatur&approbaturbonahisuerbis:EtuiditDeuslucem,quodessetbona.Haesitarequishoclocoposset,anetiamDeusnonuideritcoelum&terramessebona.Uerumquicunquepiamenteuerbahaecintuetur,intelligitpariteromniaquaesolusbonusDeuscreauit,essenonnisibona.Porroquodunumalteromagisbonumsit,nonproptereaderogaturdignitatiminusboni.Singulasiquidemunius&eiusdemcorporismembra,sortitasuntineopeculiaremunus&officiumexuoluntatesuiconditoris,utunumalterinoninuideat.Hocipsumetiamdecharitatelegitur,spe,fidequemaioremesse.Proindenonsequiturreliquasduasesseminorisexistimationis.Etenimalibilegiturfidesolahominemsaluari.ErgouidereDeibonum(utuirprobusquidaminquit)estnobisapprobarebonum.Etdiuisitlucematenebris.Nonabsimiledubiumoccurrerepotest,utrumtenebrenonfuerintaDeoprobate,cumabeisluxbonadiuidatur.Abonoquidemquoddiuiditur,uideturessemalum,utihabeturdeseparationeouiumabhoedis.InGenesiautemdiuisiononaliterintelligenda,quaminfralegiturdediuisioneaquarumabaquis,superiorumabinferioribus,coeliaterra,uiriamuliere,&similium.Manetenimibidemuinculumunionis&copulapermutuamappetentiamindequidemortam,quodexuno&eodempartesdiuisaesint,&nonexdiuersisnatae.Appellauitquelucemdiem,ettenebrasnoctem.Sciturexlucediemoriri,acperilliusimpedimentumintroducinoctem:impediturautemluxperinterpositionemopacicorporisueldensi,utsphaeraterraenoctisumbramefficiens.Lucemigiturtenebrisobducere,diemestclaudere,nonsecusatquelucenoctempropelli,diemestintroduci.Etfactumestuespere&manediesunus.Diuisiopartiuminunionepermanentiumexponitur.Permanesiquidemluxatquediesintelligiturartificialis,&peruesperum,noxatquetenebrae,quaesimulambaepartesdiemunicumnaturalemconstituunt.Detenebrisetiamintelligendumestnaturalibus,quasinseruireDeusnobisuoluit.Alienaesuntprorsusatenebrisexterioribusextrauelpraeternaturamortis,inquasangelusmalusdeiectusesselegitur.~~Ceterumquodadunumdiemattinet,sententiadoctorumpiorumqueuirorumest,huncnobissummacumreuerentiaconsiderandumesse,utquiincreationemundiintelligibilis,perconceptuminmentediuinasitabsolutus,&nonaliisquinquediebusannumeratus,quibushuncsensualem&uisibilemmundum,adexemplarilliusidealisconditumesse,materialitertamenuolunt,&ideoabalterodiepriusinchoatum.~~Estenimprimusnumerus,dualitatisuidelicet,materiaerepresentatiuus,utunitasformae,uelpotiusideaeprimae.Trinitasuerofoetusestunitatis,utiquaternariusdualitatis.Mundumitaqueuoluntsubunodiediuinitus,&nonprimo,creatumesseidealiterunum,&postmodumsubnumeroprimoperordinemmaterialiterideaesuaerepraesentatiuum.Impiumnamqueuidetur,unitatemsubnumerum&ordinemuelleconcludere,licetunitatibusconstarenumerumhumanaratiodoceat.nonproptereacensendumunitateminserienumerorumesseconnumerandam.Differuntenimunitatesabunitate,nonminusquamconfusiomultitudinisasimplicitate.Pluresunitatesquiamultitudinemefficiunt,uthanc,necillasullomodopotestunitasadmittere.QuapropterdixitMoysessubuespero&manefactumessediemunum,&nonprimum,uthabentmultaeuersiones:necdubitanduminaduertentiaquadaminterpretumidaccidisse.Hactenusdecreationemundiintelligibilis,cuilocumassignarealibi,quamininfinitouerboDeilocumnonadmittente,nefas.Deuisibilitandemadilliusexemplar&imaginemconditi,fundamentumacprincipiuminmysteriomagnoincreatohabente,estquodmodoloquamur.DeMundoUisibiliEtsubsensumcadente.Diessecundus.DixitquoqueDeus,Fiatfirmamentuminmedioaquarum,&diuidataquasabaquis.Etdiuisitaquasquaesuntsubfirmamento,abaquisquaesuntsuprafirmamentum.EtuocauitDeusfirmamentumcoelum.Etfactumestuespere&manediessecundus,Fiatfirmamentum,etc.ReatiomundiuisibilisaMosenarraturfactafuissediesecundoprimum,quiprimusnumeraliumnonimmeritodicipotest.Namcreationismaterialismundihistoria,abeodiesumitexordium,Moyseporrodocentecoelumperfirmamenticreationemfactumfuisseinmedioaquarum.Hocquidemaptissimecorrespondeteiquodsupradeaquisdictum,scilicetspiritumDominilatumfuissesuperaquas.Undesatisaperteconstatomniapriusaquasextitisse,quasaltissimusconditorassumpserat,sibiquepraeparaueratinmateriaesuaematerialiscreationisprimam.Mediumetiamhicnonutequidistantiamabextremisintelligendum,atquipotiusuelutsequestrationem,quemadmodumintercontrariantesconsiliatorem,siuemoderatoremdicimusessemedium,neconfundanturamicitiaeleges.Haudsecushicnepermiscerenturdecaeteroinferioresaquaesuperioribus,mediumcreatumestaDominofirmamentum.IdipsumeodocetMoyses,inquiensexoreDomini,&diuidataquasabaquis;acsidixisset,diuidatcoelumabelementis.Etdiuisitaquasquaesuntsubfirmamento,etc.Istadiuisiononinconcinnerespondetei,quaedelucefactafueratatenebris:eatamenrationequapurumabimpurodiuidiintelligitur.Quidquaesolucepurius,ecquidimpuriustenebrisintereaquaecreatasunt?Secundolocolongelatequecoelumestpuriusomnibuselementis.Proindeuidemusprimamdiuisionemeorumquaesubaquarumunitatecomprehendebantur,fuisselucisatenebrisunodiefactam,atquesecundamcoeliuidelicetabelementisalterodiesubsecutam.IndepercontemplationesPhysicas,Chemiaeprimumfundamentumortumhabet.Eiussiquidemartispotissimumexercitiumuersaturcircadiuisionempuriabimpuroquorumlibetanaturaproductorum.Exhisigiturquaedictasunt,constat,perpurumintelligilucematquecoelum:&perimpurum,terram&elementafirmamentimediodiuisadiuinitus.Quaproptertotocoelo(quodaiunt)errareuidentur,quidocentaliamelementorumdiuisionem,quamomniumeorumsimul,insuonaturaliuinculomanentium,apurosuocoeloquodeispermixtumfuitanatura.~~ExinhaudtemereconsideraruntPhysiochimistae(nonilliquisineueraePhysicescognitionecurruntinuanum)omnecorpusanaturaprocreatum,abhaceademsibioboculosessepositum,haudsecusatqueaquastenebrosasineolatentes,quasperfirmamentumigneum,&artificialesuumdiuiderepossentinsuperiorespuras,&ininferioresimpuras.~~Porrodiuisiohaec,diuisionematquedifferentiamsecumadfert,quaemodouideturinterpriscosPhysicos,&Paracelsum.IstesuaePhysicesfundamentaeiecitsuperGenesispartemsuperiorempotissimum:Illiuerofluitantsuperaquasinferiorestantum,exquibusquatuorquasuocantqualitatesprimas,procolumnisaedificiisuistabiliuntinquatuorelementisinferioribus.NihilominusfatericogunturtriaprimasuaprincipiaPhysica,formamscilicet,materiam,&priuationem,cumtamennihilminusquamueramformamdoceant.Quidautemperpriuationemintelligantaliud,quamlucisnaturalispriuationem,haudquaquampercipipotest.ContraParacelsushancnaturaelucem(quauidenturillipriuati)totisconatibus&prouiribu.amplectitur,utpereaminabditanaturaemysterianecnonarcanapenetret.Siformaerationemetiamaliquamhabent,cureamnondocentasuamateriaseparari,actanquamatetrocarcereliberari,quolibereualeatagere?Siueromodumignorantacartem,quarequaesouituperant?Fatuumporrouideturutlaudare,pariter&contemnerequodignotumest.Atquementisestprorsusinsanaepraetercausam&occasionemaffici.Sedalionosreuocatanimus.AnteadiximuscoelidiuisionemabelementisartiChimicaededisseinitium.Restatmodoutenucleemusquidpercoelumsuumintellexerinthuiusartisueriprofessores.NonaliudsanequamidipsumquodParacelsuspersuumMercuriumsulphureum.Postquamenimasuisconfusarumaquarumcorporibus,superioresaquasdiuiserintmediosuifirmamentiartificialis,utramquepartemseorsumreponunt,usqueduminusumueniant,quemaudirequandoquelicebitexsequentibus.Satmodofueritpriminostriprincipii,Mercuriiuidelicet,fontemaperuisseexquodefluxit.Quinetiamcoelidiuisionemabelementispenitiusintuebimur.Eacumprimisnecessariafuitadsuccessiuamgenerationem&propagationemeorum,quaeDeusuerbisuiuirtuteacsapientiaprimumcreauitinelementis.Nihileniminseipsogenerarepotest,sedinaliotantumquodexseipsofuerit.Quocircaaquaeprimordialesnecessariodiuisaefuerunt,utillapostremaAdamiabEuadiuisioprimaecorresponderetilli,&econtra.UocauitqueDeusfirmamentumcoelum.Firmamentumprototocoelonaturalihabendumest,aLunaesituelementisproximo,usqueadextremamuniuersicreatinaturalisconcauitatem,&nonsolumprostellarumfixarum(quasuocant)altitudine,utinfidelesdocent.Planetas,quosetiamerraticasstellasdiciuolunt,infirmamentositosiuxtaMoysissententiamasserimus:cuiunisoliplusfideitribuendumest,quaminfideliumscholisomnibus.Docentisticoelorumnimiamexsuisopinionibusmultitudinem.CumPaulustamenapostolusduosduntaxatessenaturalesclaresatisinnuat,dumraptumseprofertintertiumcoelum.Hocipsumfuissesupernaturalequiuispius&mereChristianusiudicabitexeo,quodibidemsupernaturaliacumuidisse,tumaudiuisseacdidicissedebuit,&nonnaturalia.Reliquosergoduossubcoelosupernaturalicollocatos,naturalesessequisdubitabit?unumincorruptibile,qualitatisomnis,mutationum&uicissitudinumexpers;alterumuerocorruptibile,&inmediaregionesitum,inquomutationesomnes,&qualitatumalterationes,atquemeteoricegenerationesfiunt?PosteriusenimhocaMoyseuocaturcoelumapertissimediesexto,quumdicit,utdomineturpiscibusmaris&uolatilibuscoeli.~~Situsplanetarumaltioresdemissioresue,totcoelosnonconstituunt,sedinunicocoelocumcaeterisastrisliberemouentur,exordine,quoabinitiosuecreationis,digitosuiconditorisagitatisunt,quemetiamordinematquemotumseruabuntinuiolabileminfinemusquesaeculi.~~Nonclauisnequemalleiscorporicuipiamcoelicoaffixicircumaguntur,utsatisinnuereuidenturinfideles;licetadmodumtacite,quiquodantepedesestnonuident,intereaquaeincoelofiuntadunguemrecitareuoluntAstronomi.Sedquinapertefatentur,quumdefixisinfirmamenticoncauitatedocent,potiusaequidistantesperpetuomoueri?~~Quantomagishocmirabile,imoutfereimpossibileuideturhumanocaptuinostro,tantosanctiusatquefirmius,acmaioricumuenerationetantiopificisadmirandumestnobisChristianisartificium,quihaecarcanaDeiadlancemintellectushumani(quodfaciuntinfideles)nolumus,nequedebemusreuocare,utsciamusquarationeidomnefiat,quodaDominofactumest.~~Satisnobisfueritfateri,omniaesseinsuapotestate,acipsumquaecunqueuoluitfecisse.Etfactumestuespere&manediessecundus.Quodpriusdeunodiediximusexaliquorumsententia,obiterhocdiesecundorepeterenoneritsuperuacaneum.LicetenimhicdiesdicaturaMoysesecundus,idiuxtaferiem&numerorumordinemintelligiminimeuidetur,utaudiuimus.Atpotiusdicitursecundus,utdierumcreationisperfectusnumerusillesenariuscompleatur,quinobismundiperfectionemindicet,haudsecusatqueseptenariuscoelicumelementiscopulam:iteminsupernaturalibusmentiscumcorporepacem,&inunionequietemaeternam.DiesTertiusDixitquoqueDeus,Congregenturaquaequaesuntsubfirmamento,inlocumunum,&appareatarida,&quaesequuntur.Hocdiequidiciturtertius,creatumfuitsecundummembrummundiuisibilis,scilicetelementum,subaridaenomine,quodanteaterradicitur.AcsidixissetMoyses,inprincipiomundicreauitDeussuperioremeiuspartemcoelum,&inferioremterramelementatam.QuaeripossetcurMoysesabinitiomagisterrae,proreliquisetiamelementis,quamaquae,ignis,&aerisfeceritmentionem?Ratioquideminpromptuest,factumesse,quiaterrainfimumestelemetorumomnium,quonecaliomeliusinferiormundiparsdenotaripotuit.Tumetiamquodsolumhocintercaeterastabilesitatquefixum,excuiuscentro,tanquamexfonteuelfundamento,reliquapullulareuideantur,&inaltumassurgere,ignisquidemartificio.~~Quisignorat,nisiueraePhysicesignarus,ignemelementuminferius,incentroterraeprimamoriginissuaeradicemhabere,exquotandemsursumindefessepropriasuinaturasurgitinaltumadfirmamenticoncauitatem,atquecorporaterrae&aquaepenetrans,actransiens,huiusutilliuspurioressubtilioresquepartessecuminaeremuersas,inmediamregionemattollit?~~quoquumuenerit,nonaltiuspenetrarepotest,hocimpedientefirmamento?~~Proindefitutdebilisiamfactuseiuscalorobnimiamextensionem,frigorequeterrae&aquaesubtilium,acregionismediae,uictussuccumbat,acunacumaere,terraqueinaquamdensationeuersusignis,grauiaquesimulomniafactarursuminterram&aquamdecidant,eoqueredeuntundeprodierant.~~MotumhuncPhysiochimistaecircularemuocant,eumquesuisinoperationibusutcaeterosimitantur.~~Quatuorigiturelementa,ignisartificiouolatiliafacta,recipiuntadhuncmodumasuperioribusastrorummasculeanaturaesemina,perinfluxumacimpressioneminmediaregionecontingentem(demonstrantibusidipsummeteoricisgenerationibus)eaquepostmodumsuilapsudicto,deferuntinquatuorsuasetiammatrices,utsuosconcipiantfoetusacproducant,abexordiosuaefoecundationisordinatospersummumcoditorem,adomniumpropagationemquaegeneranturexeis.~~Huiusgenerationisquatuorsuntpatres,totidemquematres:alteriusueroquaepersoluminfluxumfit,unicusestpater,&unicamater,sol&lunauidelicetingenere,ueruminspeciemultasuntmediagenerationum,actotquotsuntastraliareliquacorpora.CaeterumquidsapientesChimistaepersuamterramelementatamintelligantinartesua,minimesubticebo.IdipsumnimirumestquodParacelsuspersuumsalinculcarenobisuoluit.Ineosiquidemquatuorelementa,utinpropriosuodomiciliosedemhabentatquemansionem.Quodquidemexperimentofaciliadoculumdemonstraripotest,utinfralatius.Addamquodadcongregationemaquarumattinet,istamdiscretionemsolacongregationefieri,&nonperdiuisionem,uteaquaefuitaquarumabaquis.Haecporronullamdeceteropermixtionempartiumdiuisarumcorporeamadmittit,atbenespiritualemperinfluxum,utidiximus:illauerocorporeampermixtionemsuarumpartiumfierisinit,nontamenadeoabsolutam,quinutriquepartisuaformalocusquepropriusmaneat.Uidemusenimaquasinferiorescircumquaquepenetrareterram,eiquepermisceri,sedinpultesreducereminimeposse:huicprouidentesagacissimanaturaDeifilia,perignisartifitiumincentroterraesuumofficiumexercentis.QuodquidemignorasseuidenturprisciPhysici:alioquiseseinAetneasflammasnonconiecissent,utcelebratusillePhysicus&medicussuitemporisEmpedocles.NecsesePhysiceshistoriographusflammiseisdem&fumosuffocandumexhibuissetCaiusillePlinius,naturaesecretariusolimexistimatus.Amboquodarcanumhocnaturaenonpossentingenioassequi,neceiusflagrationisscrutaricausas,nonminusquamdesperabundi,sesetotosinimpiamoblationemUulcanodeuoueruntmiseri.QuofactumutAetnicosnonsecusatqueEthnicosuocaretalesnonnunquamliceathomines.Etappareatarida,etc.Mutationoministerraeinaridamprounicoelemento,terrascilicet,luculentersatisindicatMoysenexponereuelle,quosensuterramaccipiatinquiens,CreauitDeuscoelum&terram,terraeratinanis&uacua:nonsolumprounicoelemento,uelproarida,sedproomnibuselementisincentroterraecommunecentrumhabentibus,atquesuperincreatumcentrumfundatis.Alioquidixissetutprius,Etappareatterra.Mentemsuamclariuspatefacitdicens,aridamappellauitterram.Acsidiceret,peraridamintelligereuosuoloterram,quaeapparuitexaquarumcongregationeunumexquatuorelementis.Congregationesaquarumuocauitmaria.Nullafontiumscaturiginis,auteorumquaeexeisoriuntur,utifluuiorum,aliorumuefactamentione,mariumduntaxatnomine,cunctasinferioresaquasinsigniuitMoyses.~~Proindefacilehincfueritconiecturamfacereabistisillasoriri,necnonperporosterraequemeatusscaturire,acinsuamoriginemrefluere,suamquesalsedineminterradimittere,transituquoquepereamfactoindulcedinemtransmutari:~~subterraneoigneidipsumefficiente,utuideliceteleueturuapordulcis,salepenesterramsibipropriamremanente.QuodquidemapparetexChimicisoculariter,inaquaemarineuelmuriaecuiusuisdestillationibus,stillatumdulcesursumferrisubsidentesale.Suntigiturmaria,fontes,acflumina,lacus,etc.exuno&eodemloco,globo,&sphaeraunasuapromanantia,subfirmamentoaquarumcongregationesimulunita.Carneinonuidentquodmentalesoculi,corporeterraehocipsumimpediente,cuiusinsuperficie,licetmaria,sinus,lacus,&idgenusalia,diuisanobisappareantuelsegregata:nihilominusinunum&idemcentrumsuumcoire,nedumista,uerumetiamaliacuncta,suntquiuidentpaucissimi,utabhisdoceturuerbis,inlocumunum.DixitqueDeus,Producatterra,&quaesequeHaecuerbareferridebentadeaquaesupradecreationementalidictasunt,Terraeratinanis&uacua.AcsidiceretMoyses;~~Elementauelmundiparsinferior,siueaquaesubfirmamento,erantadhucinformes,nudae,acsteriles,&absqueullauirtute,donecdiesecundoformamDeusdedissetillissuouerbo,cumperaquarumcongregationem,tumperfoecunditatisinditionem.~~Huiusnuditatemuiridiuestiuitamictu,&sterilitatemfoecunditaterepleuitaltissimusdietertio,auegetabilibus,idqueminoribus,utherbis,admaximasarboresprogressumfaciens.itidemabinfinitoelemento,terrascilicet,adaquas&aerem.Terreprimumornamentumexeisesseuidetur,quaeinsensataradicemorislocointerradefixamhabent,quarecipiuntalimentum,utiperosanimantia.Naturaesiquidemuegetabiliumnutricisuberaterrasunt,&eisdemaqualacpraebet.Quatenusautemsexucarent,datumesteissemeninseipsis;tumquaemotuliberodestitutasunt,coiresimulnequeuntutlocomotiua.ProindemaximedelirareuidenturPhysici,quisexumuegetabilibuspersuasappellationesmaris&foeminaetribuunt.Externarumnamqueformaruminnaturalibus,aliquatamencumuelmodicadifferentia,similitudoduorum,utuegetabilium,nondebetprosexibusiudicari,sedmagisaddiuersasreferrispecies.Nonnullihuncerroremuolenteseuitare,inlongemaioreminciderunt,hissubuno&eodemnominemaius&minusadscribentes.Quoniamhocipsofatenturperimprudentiamignorare,cumnominibusrerumnaturalium,earumuiresatqueuirtutes,aquibuspotiusnominadedissequamabexterioribusformisoportuit.Fatuumesseuidetur,assignaremasculumspeciedifferentemasuamatrice.Terraporromatrixest&materomniumuegetabilium,atsemeneorumestpater.Uidetequaesoquaspecieconuenirepossuntistorumparentes.Nonsicdeanimantibus&locomotiuis,quorumuterqueparensspeciecumalteroconuenit.DiesQuartus.DixitautemDeus,Fiantluminariainfirmamentocoeli,&diuidantdiem&noctem.Quodsuperiorilocosubideadictum,fiatlux,repetitMoyses,atsubmateriafactumfuisse.Quandoquidemaliudesseuideturlux,aliudueroluminare.Nonsecusatquespiritus&corpus,etsiconiunctasintinunum,nonesttamenunumquodalterum.Eademrationeferesequodammodohabentlux&luminare,(utcrassotandemutarexemplo)quaflamma&oleuminlucerna,nisiquodinistisconsumptiue,inillisueroperdurabilius.Patetequidempriuscreatamesselucem,quamluminare.PostquamigituraltissimusDeusterramornassetuegetantiuirore,coelumdecorareuoluitluminaribusinnumeris,utetiamexordineprioridictumfuerat,Terraeratinanis&uacua;moxindesubiungitur,Ettenebraeerantsuperfaciemabyssi.Notanduminhocordinemirumlateremysterium.~~Uoluitenimsummusrerumconditorpriuscreareuegetantia,quamsolem&reliqualuminaria,nefortassishominesimpiiabhisillacreata,uelindeprimariasuiresatqueuirtutesfuissesortitacrederent,&creaturisadhuncmodumtribuerent,quodCreatorisoliconuenit.~~Ineumnihilominuserroreminciditmaiorparshominum,utabeisinfidelibusuidereest,quisolem&stellasadorant,ueroDeoneglecto,uelsibisaltemignoto.NosueroChristianiuirtutesomnescumnaturales,tumsupernaturales,unicaeuirtuti,soliqueDeoferimusacceptasinomnibus.Etquamuisfatemur(utaequumest)cunctaprimumaDeosolofuisseutcreata,pariter&animata,suisquedotatauirtutibus:inpropagationemtameneorumquaepostcreationemgeneraridebebantinelemetis,uidemusipsumutiuellesuismediis,utputasuperiorumluminariumuirtutibus,exipsoetiamprocedentibus,utlegitur.Etsintinstationes&tempora.Nunquidstationestemporum,dierum&annorumiuxtauicissitudines,productionisrerumexterrasuntcausaesecundae,aprimatamencausa,Deouidelicetpendentes?Patetexeo:Utluceantinfirmamentocoeli,&illuminentterram.Quisquaesodubitatlucemnaturalemesseuitamnaturalium,&supernaturalemillam,esseuitamspiritualem?AsseritenimnobisChristusselucemessemundi,acuitam.Itemloan.Eratluxuera(inquit)quaeilluminatomnemhominemuenienteminhuncmundum,idest,uiuificat.Asimili,terramilluminarialucenaturali,uiuificariestnaturaliter:nonsecusatqueilluminarialuncesupernaturali,spiritualiteruiuificariest.PerhancsententiamnihilderogaturMaiestatidiuinae,cumunica&eademsituirtus,quaeluminariailluminat,&quaeterramperillaEstitaqueluxideauitae,tenebraeueromortisimago.Dictumequidem,Ettenebraeerantsuperfaciemabyssi.Quidaliudperhocintelligendumputamus,quamabyssumeotemporeadhucfuisseuitaenaturalis&supernaturalisaclucisexpertem,Deumquetumprimumcreasseuitamnaturaliumsupernaturalem,quumdixit,Fiatlux,&quaesequuntur.Etdiuidantdiem&noctem.Idemquodantea,DiuisitDeuslucematenebris,appellauitquelucemdiem,&tenebrasnoctem.Atquamuisistauideanturesseutsuntcontraria,lux&tenebrae,dies&nox,inunumtamenconuenirediemDeusuoluitaciussithisuerbis,Etfactumestuespere&manediesunus.EtenimPhysicusacnaturalisdiesconstaresciturexartificialidiecumsuanocteconiuncto.~~Mirumadmodum,&summaconsiderationedignum,inmundicreationeDeumuoluisseinunumconuenirecontraria,uticoelumlucidumcumtenebrosiselementisinmundumunumtantum,quietiamprodiretexunoprincipioperdiuisionemincontraria.~~Hincporronobisdilucideuenerandatrinitasinunitatelucens,inomnibusrebusnaturalibusinnotescerepotest.Quoniamquodduocontrariaconiungeredebetinunum,hocipsumoportetessetertiumquidutriusqueparticeps.Idipsumestnaturaeuinculum,amorquemutuusinnaturasitus,utappetentiapartiumexunitatenaturaliprouenientium,ineamrursumredeundi.Deusenimestpacisautor,&reconciliationisinomnibus.Undequaesohaecigitur,sinullasitcontrarietas?Intelligentipauca,praesertimquodsobriamtractationemactacitamhiclocusmaximerequirat.Proindenonprofanandumarcanum,cumaltiorilocopotiusquaminPhysicisconueniat.Etsintinsigna,instationes,indies,etannos.Multiplicemluminariumutilitatemconspicimus,utabannotationibussignorumineisapparentium,quepartim&potissimumnosadmonentiraeDeipropternostrapeccatacommotae,&adresipiscentiamnosincitantis:partimobseruationib.adagriculturam:itemdierum&annorumnotationibusadannales&aliosusus,quifaciuntinsocietatisnecessitudinisquehominuminterseconseruationem.NecdesuntquipersignauelintAstronomiamintelligi,utquaeabeiusmodisignispetendasitinfuturorumpraedictionem.UerumhaecopinioperChristumrefutatur,cumdicatApostolis,suanoninteressenossetempora,quodreseruatasintinarcanisDei.~~Paracelsusetiamnonhincsuamartemderiuareuult,quamsignatamuocat,sedpotiusaPhysiognomiaquadam&obseruatianotarumimpressarumsiueinsculptarumasuperioribusininferioraquaequeperinfluxum,aquibusetiamrerumeiusmodiuiresatqueuirtutesnobisinnotescunt.~~Nondoceturhaecarsinscholisinfidelium,nequeexhominumuanisopinionibusuelsomniis,atexlucenaturae,quaepersupernaturalemsitillustrata:proindeabhacpetendumutillamobtineamus.SuntnihiloninusmediaquedamhominibusbonaeuoluntatisaDominoconcessa,quibusadeapercipiendum&intelligendumanimusipsorumoptimedisponitur,&abomniliberaturimpedimentoquoremorariposset.Uerumenimueropigris&accidiosishominibusrarouelnunquamcontingeresolent:&praesertimeisprorsusdenegantur,quitaliacontemnuntexignorantia.Dupliciterauteminferiorumnotaeconsiderandaesunt,uelabexterioribussignis,autperinternorumexaminationem,quamdocetAnatomiaUulcanica.Utluceantinfirmamento,&illuminentterram.Insuperioribushiclocussatissuperquedeclaratusest,ubilucemaduitamcomparauimus,&illuminationemaduiuificationem:quarepraetereundus.FecitDeusduoluminariamagna,etc.Deomnibusingenereluminaribuspriusdictumestadhuncmodum,Fiantluminariainfirmamentocoeli:modouerodeduobuspotissimum,eisqueprincipibus,sole&luna,sermoneminstituitMoyses.PostquamigiturDeusinfirmamentolucemposuisset,utpermediumluminarismaiorisinipsonedumluceret,sedetiamperdiemilluminaretelementa,alioquisuaptenaturatenebrosa:noluiteanoctulucedestituta.Quaproptersuaprouidentiacreauitetiamluminareminus,quodamaioritamenlucemacciperet,quaquidemumbrarumterraetenebraepernoctemillustrarentur:~~Utquaeasoleinterdiusiccitateselementisintroductaeessentobeiuscalorem,noctualunarorecoeliuicissimirrigarentur,&istiushumectatione,utilliusfomentocunctapropagarent,exDeiuirtutesolum,sedpermediaquaedictasunt.~~Etstellas.Obinterpositionemquaeestinterluminariumduorumcreationem,&stellarum,utpote,utpraeessentdiei&nocti:oriripossetdubiuman&stellislegendumessetpotius,quam&stellas.Acsihicsensusesset,utpraeessentetiamluminariamagnareliquisminoribus,&praesertimlunaerespectusuimuneris&officii.Utrumuislegatur,parumautnihilaueroscopoaberratumesseuideturinPhysica,sedinTheologiastellaspotiuslegendumest.Namstellarumomnium&lunae,solipserexatquedominusessescitur,ideoquialucemistisomnibuspraebet,necaliundemutuaripossunt.Estenimsolfonsatquesubiectumlucisomnisnaturalis:hanclunaedistribuitalioquisuaptenaturaopacae,nonminusquamreliquaestellaeomnes,quaepariterquamhabentlucem,utluna,recipiuntasole.~~Necsatisfuisseuideturastralucemasolehabereimmediate,quinimoDeusuoluitutmediateperlunametiamsolisuirtutemuniuersalemautgeneralemacciperent,quamiuxtasuamnaturam&conditionem,quodquepostmodumadsuamspeciempeculiareminelementisproducendamdisponeret.Quisnonanimaduertitsingulisoctenisatqueuigenisdiebuslunamadiresolem(suomodo)utabeotanquamafontehauriatuniuersalemformam,atqueuitamnaturalem,eamqueabipsorecedens,acpersingulacoelidomiciliatransitumfaciens,deferatincunctareliqualuminariaminora?~~Istauero(utanteadictum)generalemformamquamacceperunt,preparantatquedisponuntadsingularemspeciem&cuiquepeculiarem,eamqueperinfluxumradiorumsuorumcoelum&aerapenetrantium,protruduntinelementa.Undequefo,sinonhinc,specieruminipsanaturatantamuarietatemcernerelicetomnibusnobisperindiuiduaqueque.Nossetamenquaeproductanaturalitersuisincoelocorrespondeantastris,hocopus,hiclaborest,circaspagiricamAstronomiamapplicandus.Legiturinsacrisscripturis,SalomonemsaepiusdeminimouegetabiliadmaximumLibanilignumdisputaresolitum.Quidsibihocuelit,iudicentquisublimatosuntingeniopraediti.SapientissimumhuncuirumatqueregempotentissimumaDeosupernaturaliterillustratum,etiaminnaturalibus,dehacaliquandoscripsissetamadmirandaPhysica,nemopotestindubiumreuocare.~~Sediniuriatemporis,hominumqueprauitasadmalam&mendaciipartemsemper&ubiqueprona,hocetiamuirtutisnaturalisradiomundumpriuareconata,hactenusdelitescerefecitueramnaturalissapientiaelucem,utehominummemoriapenedeletasitueritas,neduminPhysica,uerumetiaminomnibusaliisartibusquibuscunque.~~FaxitautemomnipotensDeusutquandoquenostrimisertus,eiusSalomonicaePhysicessaltemaliquotscintillasrursumexcitari,pullularequemundoiubeatpersuosangelos,perquosetiamSalomonireuelareuoluitabeiusinfantia.Sedquid?~~hominumergaDeumingratitudotantaest,utomnedonumbonumesuperisadatoreluminum,siquandoqueadnosflueremanarequecontingatunicum,abeisspretumabiicitur,acceptoreceptoquepotiusinfideliumdiabolicosomnioquopiametenebrisexterioribusallato.~~Hicstatusesthumanigeneris.Eodeuentumesthocferreosaeculo,utomnesfereclamitentaprimostatimueritatisconspectu,utolimdeChristolesuueritatisomnisautore,Tollehuncdemedio,liberumdaBarrabam.Etposuiteainfirmamentoceli,utlucerentsuperterram.CausamexplicatMoysescurDeusposueritluminariainfirmamentocoeli;uttenebraeuidelicet,quaediuisaefuerantaluce,&inelementispositae,illustrarentur.Tenebrasabyssiueropositasfuisseinelementis,resipsadocetabumbraterraenoctemininferioriregionesubfirmamentoefficiente.Nonaltiusenimattolliturpyramidisumbraenoctisacumen,quamregiocapitelementaris.Proindenullatenusimpedirelucempotestpertotamfirmamentisphaeram.Fecit,&posuit,&quaesequuntur.Istarepetitiononaliterintelligendauenit,quamidipsumquodpassimoccurrit,Fiat,etfactumest;acsidiceretur,NonpriusconcepitautstatuitDeusfacere,quamfactumsit.HocipsonobisdemonstraturDeumnonindigeretempore,adexequendassuasconceptiones,sedistasutcausas&effectusessesimul&eodemmomentoindiuinamentesitas.EtsiuidemusDeumquandoqueusumfuissealiquotemporisinteruallo,uteoquodestinterdiescreationismundiabunoadsextum.Factumpotiusesseputemusinnostridoctrinam,quomeliusintelligamusoperadomini,&penitiusqueamuseorumexcellentiamcontemplari.Alioquinobisimperceptibiliaforentmomentanea,cumneceaquaetemporesuntordinata,ualemusintelligere.Praetereahisadmonemuretiam,singulacumordine,tumiudiciomaturonostrafacere&exequi:quinetiamutmundiperfectionem,quemadmodumsupradiximus,asenarioperfectoconsideremus,&admiremurcumueneratione.Quietisquoquesanctificationemaseptenario,mentiscumcorporeunionemdenotante,uelaeternicumdefuturo,reuereamur&obseruemus.~~Etpotissimum,utanteatetigimus,utnosalioquinaturauolubiles&instabilesingeniocogitationibusque,necnonleuiteroptimaquaeque&salutariaobitertranscurrentes,aliquotemporisspacioretineretattentosineorumcontemplatione.~~Quidenimdelectabilius,quamdies&noctesanimototaquementeintamadmirandisoperibusDeiuersarioblectarique?Nonsinefructusaneredibunteiusmodicogitationummeditationes:imopotiusmentem&ingeniumacuentadcunctapercipiendumquaescireacintelligerenosoporteatinomnibus.Hactenusdeluceluminarium,iuxtaquamParacelsusnaturaesulphurinnaturalibusconformarestuduit.Absolutoigiturdiequartocreationismundi,huiustriaprimasiueprincipaliamembracreatasuntuidelicet,diesecundofirmamentumcoelumappellatum;tertiogeneraleelementumsubappellationeterrae;quartoueroluxinfirmamentiluminarimaioreposita.Quibusexfideliumscrutatorumnaturalissapientiaesententia,conuenireuidemusanimammundi,corpus,&spiritumeius,longemeliusquamexopinionibusinfidelium,suampriuationem,materiam,&formam:undeprimaPhysicesprincipiapetendasint.Reliquasanequaefactasuntincreationemundi,inistorumtriumprimorumsupplementum&ornatumesseuidentur:utiuegetabilia,adnudaminanitatemterraeuestiendam:animantiauero,adaquarum&aerisuacuitatemimplendam:luminariatandem,adabyssumillustrandam.Postremaautemomniumcreaturahomo,adhisomnibusfruendum&imperanduminsummiconditorisgloriam&honorem.Creatisergocunctisuegetantibusinanimamgerminantemsubdieiquartaefinem,deincepscreatafueruntanimantiadiequinta,utsequitur.DiesQuintus.Producantaquaereptileanimaeuiuentis,&uolatilesuperterram,subfirmamentocoeli.Differentiauideturmoxabexordiocreationisanimantium,quaeestinteristorumuitam&uegetantium.Horumuitauelanimagerminans&uiresquiddicitur:Illorumuerouiuensuiuumessedoceturhocloco,quicquidperseliberoconatumouetur,utuerbasonant,reptile,&uolatile.Proptereanonestinferendumuegetabilianonuiuere.Nam&ipsamouenturiuxtaconditionemsuaenaturaeliberoetiam&nonuiolentomotu,licetnondelocoadlocum,utabeorumincremento,&propagationeuiderelicet.Praetereanotandum,quodaltissimusiubeataquasproducereuolatile,&nonterram,nequeinterra,sedsuperterram,&subfirmamento,hocintelligidemediaregioneaeris&igniselementaris.Aerenimaliudnihilest,quamaquaresolutaperignemineasolutionepersistensuerboDei.Aerisigitur&igniscreationishocuerbo,superterram,&subfirmamento,satisapertamentiofactaestintelligentibus,tumuolatiliaetiamexigne(sinequoaerpersisterenonpotest)proparteetiamesseproducta.Impossibilesiquidemestnaturaliteraeremelementumesseposse,praeterelementumignem,utetiamnullarationepotestelementumaqua,abelementoterraseiungi,nisipraeternaturamfiat.Nullusignisincalybeuisibilis,nullusitemincote,attamenexistorumduorumcrebraconcussione,apparetnostrisoculisignisuisibilisuerumelementumaccensuminaere,quemhabetlocofomenti.SiergoMoysestacitamfacitmentionemaeris,deigneparitersubticerenullatenuspotest,quodhicilliussitpotissimacausanaturalis.Hacrationeparsinferioraquarumsubfirmamento,perbellediuisaestinquatuorelementa.Caeterumutredeamusadanimantia,auesexaquisprodiissedoceturhocloco.Ecquisdubitatexeisquaedictasunt,aeremsuanaturaproximiusadaquasaccedere,quamadipsiusterraenaturam?Utergouidemusreptiliauelnatatiliareplereaquasinferioresterreproximas,parimodouolatiliareplentaquasaereassupraterram&subfirmamentoigniproximas,&intermedias.Replentetiamreptantiasuperterramaeremdictum,sednonsupraterramutuolatiliasunteleuata.~~Haudsecusacsuperiusdictum,taciteMoysenfecissementionemignis&aeris,subaliisduobuselementisaqua&terra,possumusetiamintelligereomniaquaeexterra&aquageneratasunt,percongregationemaquarum,&aridaemanifestationem,tamoccultaquammanifesta.~~MoysentamennonapertelocutumfuissedeiisquaeinoccultoistorumduorumelementorumerantaDeocreatasimulunacumipsis,ratiohaecipsauideripotest.~~Cumeiuspotissimahaecessetintentio,utpopulumIsraeliticumadhucrudem,pereaquaesensibuserantexposita,magisinadmirationem&cognitionemcreatoriseorumfaciliustraheretabexcellentiacreaturarum,docuiteoslongepraestantioremeumesse,quiexnihilocondideratillaquaeuidebantoboculosexposita,&quibusfruebantur.~~Siuerodehisquaelatebantinaquarumatqueterraecentrolocutusfuisset,obscurioreratinstructio,obnonadmodumeuidentemdemonstrationem.TumetiamnonfuitadMoysisinstitutumopusstatimabinitiosingulaparticulatimadducere,cumistasuccessiueexaliorumintellectu,uelperseipsafiantintelligibilia.Quisterramperfectepronunciarepotest,uelaquas,nisipariter&omniaquaesuaesuntsubstantiaeintelligat?Lapidesporro&metallasuntprogeniturautriusqueelementi,iuxtamaeioruniusquamalteriusparticipationem.Constantenimamboexmixtioneterrae&aquae.Uerumingenerationelapidum,terraeuirtuspraeualuit,utinmetallorumstructurauirtusaquea.AdhaecnobisoccurritopiniomaiorispartisinfideliumPhysicorum,asserentiumlapidesatquemetallanullatenusadmedicinamaptanecidoneaquocunquemodoetiampraeparata,utsuauegetabilia&animantia:adductaprimumhacratione,quodmagisdurasint,&anaturacompactiora,quamutastomachodigeriqueant,quantominusinhominissubstantiamconuerti,uelaliquatenusuitaesuaefacultatibusassociari.Quisnonuidethaecpueriliamagisquamresponsodigna?Simileestnobisquodeisobtrudereliceret,utilignumsuumquodsanctum&guaiacumuocant,&pleraquealiasuacumuegetabilia,tumanimantiadurapariter&compacta,nihiloninusabeisinmedicamentumusurpata.Sidicantsenonadministrarecorpus,autmateriamduram,atsolummodosubstantiameorumsuisdecoctionibusextractam.UbiquaesouideruntuerosChimicosintegrametallaaegrispraebuissedeuoranda?Sediterumadistasuppleant,utaliquidetiamdixisseuideantur,quometallorumusumadmedicinamtollant.Naturamtamen(inquiuntadsustentandamuitamhominismetallanon,sedbeneuegetantiaacaliascimusproduxisse.Respondemusexoresuiipsiusaphorismi,alimentanonessemedicamenta.Quaremetallaerunteoadmedendumaptiora,quominusinnutrimentumtranseunt.Haecesteorumfabrica:Medicamentum(aiunt)quodtransitinalimentum,cessatessemedicamentum.Nullumquumipsisargumentigenussitreliquum,adsacramaliquaminfideliumanchoramconfugiunt,distinctionemuocant,autaliam.Subsimilibusintegumentislatentmultaedestructionesartiumpotiusquamdistinctiones.Necdesuntquilapidesatquemetallatanquammortuacorporaexistiment,suistamenuegetabilibusuitamtribuant.UidetequaesoquemadmodumnocerestudentesChimistis,inDeuminferantmanifestamblasphemiam.QuidnamdeDeodicipossetunquamdetestabilius,quamautoremuite,mortemautquicquamobnoxiummorticreasse?Nunquidmorsprimumperdiabolumsolumintroductaestinhominempostremamomniumcreaturam?Quinamigiturantecreationemistius,inpraecedentesaliascreaturasirrupit?PotuitetiamDeusuiuus,imoipsissimametuitacrearemortem,autmortuumquideorumquaecondidit?Absitanobishaecblasphemia,utueltantillumeiusinmentemnostramunquamueniat.Christianumestuerecredere,Deumcreassecoelum,terram,lucem,&omniaperseipsum&inipsouiua.Inanitas&uacuitas,itemtenebraesuperfaciemabyssi,nihilcummortecommunehabuerunt,necpotueruntimpedire,quinillasupernaturaliteruiuerentquecreabanturabautoreuitae;utsunteaquaediximustriaprimaprincipia,membraquemundipraecipuasubunariomentalidiuinoque,mundouidelicetintelligibiliprimumconcepta.Adcuiusquidemimaginemhicmundusuisibilissubunarioternarioquematerialibuscreatusfuit.Quicunqueigiturunarii,ternariiqueuires&facultatesnonintelligit,inbinariitenebrisconfusiseumtantisperoccaecaricontingit,usquedumunariilucefueritillustratus.Unitasenimsolaestuitaperseabsoluta.Dualitasueromors,perdissectionemabunitate,recessum,&corruptionem,estaccidentaliteraccessoria.Trinitastamenista,naturaeuidelicet,abunitateuitaquemundigenitareceptaqueuiuificaturnaturaliter.ReiectaigiturDualitatetanquaminimicanaturae,Trinitasnaturalis,adsuiparentisnaturamfacileredit,nimirumUnitatis.Sedhaeclatiusinsequentibusacdiuersimode,quostudiosorumingeniafaciliusualeantarcanarerumomnium,adsummumilludarcanumbonuminomnibus&peromnia,tanquamadomnisuitaecentrumreferre.Utadmetallatandemredeamus&lapides.Quantohaeccentrouiciniorasunt,tantouitaenaturalimagisaffiniaiudicanda.Contraquouegetabiliasuntillisadictocentromagisremota,hocipsominussunteiusdemuitaeparticipia:quanquamexmanifestoidnonapparet.Nonnecoelestesradiiomnesmaiorumluminariumatqueminorumquotquotsunt,adcentrumutadsuumnaturaleprincipiumaspiciuntacreflectuntur?Quoigiturarctiusinunumconueniunt,eomagisacmagisunitatisnaturalisuiresatqueuirtutesinduunt.Intelligentihecpaucasufficiunthactenus.Quidsimunduseaquaesibioboculosuersanturnonuidetnecintelligit,quaedelitescuntinpenetralibusnaturaesuisoculisnonmanifesta,quomodopercipiet?Hincfitutomniaquaeadsuperficiemnonapparent,utnullaexistimet.Eadecausapariteradcoelumnonanhelat,necreformidatinfernum,quodneutrumhorumuideat.Mensuerocuihaecomniasuntperuia,claraacmanifesta,plurisfacitillisquaepalamsuntomnibus.Mundosuaplacitarelinquendasunt,quinihilmagisaffectatquamdecipi;habeatigiturquodoptat.Sihuicdicatur,cetrummineraliumperfectioremessemedicinam,quamsitcentrumuegetabilium,dubiumnonestquinrideat.UerumsiplusinsuoReubarbarouirtutuminessemedicinaliumaquopiamaudiat,quaminomnibusmetallisatquemineralibus,applaudithuicopinioni,acsidecoelodelapsaesset.Quidmirum?etiamadeamquamaperteuidetueritatem&experientiam,incredulusestmundus.Approbabitnequaeueltotisingeniiuiribusnonpercipit?Sidemetallorumacmineraliumreseruandiscorporibus,&abeisuenandisinstaurandaeuitaearcanisintellexissent,ueltantillumscripsissentAtheniensesinfideles,quodParacelsus:nihilunquamfuisseteorumsectatoribusdignius,laudatius,nequeullistemporibusacceptius.Inquantosclamoreserupissent,utaliudnilaudirelicuisset,quamoGraecieuenerandauetustas,cuitotseculisadoctorumhominumcoetuhactenusassentitur.Nuperinaualeantmodernoruminuenta,quaeneminempraetersuosautoreslaudareuidemus.Inhuncfastumnihilominusintumescunt,tametsipotissimanaturaemysteriareliquerintintegra,&intactahactenus.Uerumsiquidautoritatisperuetustatem&applausumacquiritur:quaemaioradeamaccedet,quamsibiadscripsitautorillemendaciinatusantenaturalismundifundationem,cuietiammaximaparshominumassentitur?Inueteratatameneiusfallaci,ueteribusnonitaatquemodorecentioribus,cognitafuitolim.~~OrtusestporrohisnostristemporibusmultoluculentiussoliusticiaeChristus,quibusinipsanaturanihiltamoccultum,siuebonum,siuemalum,quodnonadlucemuenire,palamquefierioporteat,priusquamreueleturerrorintroductusinPhysicam,&reliquasartesexeaducentesoriginem.~~Quocircaumbrisatquetenebrisinfideliumpaulatimcedentibus,naturaeluxuera,quaeiamtotsaeculisdelituit,emergetinlucemomnib.perceptibilem,Deodante.Haecdemetallorum,&uirtutumeiusincultorure,propemodumagriculturaeacfertilitatidestinato.Reliquumeritutdeincepsdemediisadspagiricamcontemplationematquenoticiamintroducentibus,etiamexscriptisaliorumantemultaseculapromulgatis,aliquidinmediumadferamus.Nehaecigitursomniassedicamur,exponemusquaeperHermetemTrismegistumexeademdoctrinaGenesisinhancremaptissimedeductasuntolim.AenigmaticiSermonisEtUeridici,PerMercuriumHermetemTrismegistumrelicti,clara&breuisadmodumexpositio.HermesilleTrismegistuscognomineMercurius,indoctrinaGenesisperMoysentraditanonuulgariterinstructus,hancposteritatiPhysicamspagiricamindesumptamreliquit.Uerumquodaenigmaticaesset,acsummabreuitatecompressa,uariifuerunteiusinterpretes,iuxtacuiusquediuersametiamingeniicapacitatem.Omnesquotquothancdifficilemadmodumprouinciamaggressisunt,admetallorumtransmutationespotissimumallegoricosensudeflexisse,notumestomnibus.Egotamenquodsummenecessarium,&autorismentimaximeconsonumesseuiderem,admedicamarteminstudiosorum,&aegrorumutilitatem,atqueuniuersaeReipublicaecommodumexposui.Patetexconclusionequamfacitautorsubfinem,opinionemeiusnondemetallistantumintelligendamessesubaenigmatequodponit,sedetiamdeuegetabilibus&animalibus,quodinfrasuolocolatiusexplicabitur.Cumitaqueuideamaliaduorerumgenerageneralissimatacitesolumattigissereliquosinterpretes,noluiimitari,necredarguere,sedpotiusunicuiquesuamopinionemintegramrelinquerestatui.Poteritquicunqueuoletmetallorumlepramtollere,exactiusabiisquihocdenegotiomagisquamegofueruntanxii,cognoscere.Siquistamencupitmedicinamillamuniuersalemintueri,dequouistriumdictorumgeneretractam,quaecunctisindifferenterhumanicorporismederimorbisualeat;conabortotisuiribusineiusgratiam,quicquidapudmefueritabditi,reuelare.Certumestenimrebusomnibusanaturaproductis,tamsuperiores,quaminferioresuirtutesinesse.QuapropteradperfectamPhilosophiaenaturaliscognitionem,horumtriumgenerumanatomiaeuulcanicaeplenanoticiaualdenecessariaest.~~Quosabditanaturaelatentmysteriamirarinilmirumest,huiusmodimedicinaminueniriposse,quaesitadeouniuersalis,utomnibusindifferenterpossitmederimorbis,quandoquidemunicatantumala(quodaiunt)eaqueplurimumaggrauatasursumferuntur.~~Manifestissimauixdumeorumingeniaferrequeunt,quibusadhucaiuuentuteimbutafixeadmodumretinent,utquantumuismelioranonadmittantsiparumpersintoccultiora.Proinderelinquendisuntinsuatabescentiaubipertinacesfuerint.Hosauteminpraesentiarummissosfacimus,&ueritatisalumnosalloquimur.Cuiqueporrosuareiuirtusinest,acsuumetiamuirushabet,aquorepurgaripotestarteChimistica,sedobmagisacminus,probandasuntomnia,necnisiquaeoptimasuntretinenda:sicartificiumhocabintolerabilinonnunquamsubleuaturonere,quodincumbitcircasolis&lunaeartificialemabomnibusrebusextractionem.SipatrisHermetisopinionemigitursecutus,solemsuaelunaeconiunxeris,&ignesuauifoetumeoruminsuaterranutrieris,medicinamillamperficiesdequaloquiturinquiens,fugietateomnisobscuritas,etc.~~Uerumenimueropriusquamopushocaggrediaris,estquodipsumtereducasadunitatissimplicitatemexarteChimisticamoraliterusurpata,quadiscasprimumateipsofugarementisomnemobscuritatem,&postmodumilluminatusabalto,lucempercipiesacmedicinamquaepellerepotestacorporementequetuistenebras,&ignorantiam.~~QuamigituregotibiproponoPhilosophiammoralem,summacumattentionementisaddiscasexsequentibus,acdligenterinteipsopriusexerceasmoraliteroportet,sirerumquaspaterHermeshoclocodocet,perituseuaderecupias.Facilioribusclarioribusqueuerbisdocerinullomodoposses,cuminhac,tuminexpositioneHermetisartificiibreuisermonecontenti.~~Quodocetinhacuitacaducanullamartempotiusexpetendamesse,quamistam,quadoceturcorporumnaturaliumabinariosuoseparatio,&perternariuminunionemadductiononsanemeliusexemplardaripotuithumanaeresurrectionis,quamabistodocumento.~~Siquideminnuitautorcorporanaturaliareruminsensatarumasuisspiritibusdiuisa,repurgataque,rursusillisinsuiresurrectionem,idest,perfectionem,coniungiposse.Ueluticorporahumanamorteseparanturasuisspiritibusanimabusue,utpostmodumnutusoliusDei,permelioremprioreconiunctionemresurgantinuitamaeternam.~~Haudaliteretiamdocetartificialicorruptionecorporuminsensatorum(quaemorsdiciturChimistica)separarespiritus&animaseorum,insuiternariiadunitatisreductionem,hocest,adpotioremuitam,licetnonperpetuam,excellentioremtamenea,quamanaturapriushabebant.Insensatasiquidemuiuuntinseipsisoccultomotu,quaepostquamadunionemperuenerint,manifestissimeuitamhancpersuasoperationesinalienacorporapatefaciunt,ut&illauiuerefaciantsinesuicorruptione,donecultimuseorumnaturaeincorruptaeterminusaduenerit.~~Necsolumidininsensatacorporapossunt.sedetiamincorporarationalium,quodadcaducamuitamattinet,aliternon.~~EstigiturscopusistiusHermeticaedoctrinae,medicinaquedamuniuersalis,quaeneduminsensatorumcorpora,sedhominumetiamcorruptionesatquemorbosomnesindifferenterauferat,illaqueadmodumdisponat,utadultimum&constitutumaDeoterminumuitaelongaeuiuant:~~quiquidemuariisaccidentibus&petulantiahominumferesemperabbreuiatur.Nonparumsanesefecisseputenthomines,sitotactamuariascorruptionesamouerint.~~Quandoquidemultraquodsanitatemcorporishacrationesibiconciliareualeant,mentisetiamtenebrasomnesatqueuelaminatollunt,quibusamotisfacileueritatemetiampercipiuntcumcreaturarum,tumcoditorisomniumDei,adcuiusgloriam,proximorumquesalutemdiligentiusexquirunt,petunt,&nonfrustrapulsant,quoniaminueniunt,accipiunt,&intromittuntur.~~Nequaquamistomedicamentosalutemacquiridicimus,atsolumeodisponicorporanostra,utrationem&mentemaDeodatamnonimpediant,ineiusgloriamadnostrisalutemanhelantem.~~PuriorisetenimacsinceriorisChristianaePhilosophiaesectatorumopinioest,corporanostrauoluntariemoriposse,manenteuitanaturali,spiritusquenostrossiueanimasintellectualiteracsupranaturamasuiscorporibusdistrahi,nondissolutouinculoPhysico.~~Praeter&supranaturamautemdistrahuntur,speculatiuasolumuelmeditatiuafacultate,itemcastigationecorporisinappetituumsuorumnedumfraenatione,uerumetiamcastratione.Tandemspiritusdiuinicumanimaconiunctioneconfoederationequeperterrenorumabiectionem,&perpetuorumaccoelestiumamplexum,haectriaconiungunturinunum.EthacuiapersimilitudinemeiusquisolusintrinitatepersonarumDeusestunus,eipropinquioresconformioresquereddimuradeternamuitam&eiusgloriam,cuilausinperpetuum.DeMedioSpagiricoDispositionis,adadeptaePhilosophiaeueramcognitionem,&lucisnaturaepurumconspectum,HermetisTrismegisti,CumexpositionibusGerardiDorn.Uerumestsinemendacio,certum,&uerissimum.Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius.Etquodessuperius,essicutidquodestinferius,adperpetrandamiraculareiunius.Etsicutresomnesfueruntabuno,meditationeunius:sicomnesresnataefueruntabhacunare,adaptatione.Patereiusessol,matereiusluna.Portauitilluduentusinuentresuo.Nutrixeiusterraest.PateromnisTheolesmitotiusmundiesthic.Uirtuseiusintegraest,siuersafueritinterram.Separabisterramabigne,subtileaspisso,suauitermagnocumingenio.Ascenditaterraincoelum,iterumquedescenditinterram,etrecipituimsuperiorum,&inferiorum.Sichabebisgloriamtotiusmundi.Ideofugietateomnisobscuritas.Haecesttotiusfortitudinisfortitudofortis.Quiauincetomnemremsubtilem,omnemquesolidampenetrabit.Sicmunduscreatusest.Hinceruntadaptationesmirabiles,quarummodusesthic.ItaqueuocatussumHermesTrismegistus,habenstrespartesPhilosophiaetotiusmundi.Completumestquoddixideoperationesolis.ArgumentumInTabulamSmaragdinamHermetis.Quidaliudsonareuidenturhaecuerba,quamidipsumquodMosesdocetabinitioPhysicaeGenesis:acsidiceretHermesadhuncmodum:Spagiricumartificiumdoceturmeditationecreationismundi.~~Inquauidemusaquasinferioresfuisseaquas,sicutaquaesuperioresfueruntaquae,&aquassuperioresfuisseaquas,sicutaquaeinferioresfuerutidquodsuperioresuidelicetaque,idquefactuadperpetradamirabiliaquaedamoperauniusrei.~~EtsicutresomnesproceduntabunocreatoreDeoconceptionementaliprimumuniusmundiduntaxat,sicetiamomnesresnataefueruntpostmodummaterialiterabhocunomundo,peradaptationem.Hactenuscomparationequadamadsimilitudinemcreationismundifacta,suumartificiumspagiricumdocethabuisseprimumexordium,deincepsadPracticamaTheoricadescendensinquit.Patereiusreiquamuosdocereuolo,siuemedicinaeuniuersalis,estsolterrenus,imopotiusigneus,&aquealuna.Portauithancmedicinamigneamaerinuentresuo;&nutriuiteamterra.Cognoscitureiusperfectio,quumsubfinemoperisterraeformamintensamacceperit.Ecceiamhabessummariumpraeparationisomnis,quaetotimundoadaptariquadantenuspotestimitatione,cuiusetiamexitumpracticeshabeto.Separabisinferioresaquasasuistenebrisiamliberas,etsiadhucspissas,abaquissuperioribusatquesubtilioribis,idquesuauiadmodumigne,&industriamaxima.~~Quotandemfietuteiusmodispagiricafoeturaterrestris,coelicamnaturaminduatperascensum,&deincepssuodescensu,centrinaturamterrenirecipiatinmanifesto,retentanihiloninusinoccultocoelestiscentrinatura,quamperascensumacquisierat.~~Siquaesitextotomundogloriaquaepiamtemporalis,inistocomperiesartificio,quoquidemobscuritatem,cumcorporistummentisatepropulsareprotinusualeasomnem.Inhocporromedicamento,uis&fortitudofortissupraomnemmedendimodumlatet.Quandoquidemsubtilemacspiritualeminhumanamentemorbumuincit,&omniacorporisuitiataminternaquamexterna,quantumcunquesolida,penetratacpellit.Siquidemadeumfactumestmodumistudmedicamentum,quomunduscreatusest.Proindeperidmirabilescuraemorborumfient,quarumhoclocofaciendimodumacuiamhabes,ameHermeteTrismegisto,pertraditionemistiusartificiispagiricisubuerborumsermonebreui.SumitaquehacdecausauocatusHermesTrismegistus,quiatriplicemtotiusmundiPhilosophiamnaturalemessedoceocompletam,inoperationesolisspagirici.~~Sedquiabreuiushaecforteuidebunturexplenta,minimegrauaborinstudiosorumuirtutisnaturalisueritatisquegratiam,fusiuselucidareprouiribus,quaenullachartasatisexplicaripossunt,obeorumadeosublimemexcellentiam.~~InHermetisTrismegistiuerba,clariorexpositio.AUeritatesuaedoctrinesermonemsuumorditurHermes,acsiloqueretur:Enfratresueritatemuobisproponocontemplandam.Indepostueritatemdefinireuideturacontrario,uerumesse,quodmendaciocaretinnuens,hisuerbis,sinemendaciouerumest.Exaduersomendaciumdicipotestomneid,quodestueritatisexpers.Quanquamsanemeliorutriusquedefinitiodarinonpotest,nihiloninusobuniuersalitatem,nonsatisabiis,quisacris&abditisnaturaemysteriisuixduminitiatisunt,intelligipotest.Quamobremelucidationeplurimumindiget,quamadiuisionesumendamesseduximus.Bifariamitaquesumiuerumpotest.Modophysicosumptum,noncaretmendacio.Undeconstatautoremhocnonintelligere,seduerumnobisproponerespagiricum,idest,amendaciorepurgatum.Siquidemnaturaueraxest,&exalterapartemendax,utincorruptibilis,&corrupta.UeritateminsuicreationeperDeiuerbumobtinuit,falsitatemueroexaccessorio,cui,quodlocumdedit,etiamhaberecogitur.Necpotestnaturaperseuerumsuumafalsosuouindicareautseparare,nisispagiricositadiutamagisterio.PatetigiturPhysicamuersaritaminfalsitatenaturae,quaminilliusueritate:spagiricamartemuero,insolarerumueritatenaturaliumasuorepurgatamendacio.Itaqueueritascuiusquereipropriedicitur,eiusincorruptanatura.~~Nonestquodcumplurimisquispiamexistimet,Hermetemhoclocouulgaritertantumesselocutumsuisfiliis,acsiuoluisseteisinnueresimpliciterseueritatemloqui,sedetiamsubrudisermonequibusuisusitato,necnonsubquauisdistinctiuncula,maximumnaturaemysteriuminclusisse:~~hacdecausauidelicet,utquinonsunteiusfilii,uidentesnonpercipiant,&audientesnonintelligant.Etenimarcanatutiusoccultarinonpossunt,quamsubmanifestocorticequumlatuerint.IdipsumuidemuspassiminnaturafacereuoluisseDeuminomnibus,utpotesubuilipreciosum,nereperiaturabindigniscontegere.Quantumauriuilisarena,lutum,&spretilapidesuelantoculiseacernentibus,quaemanusabiicitignorantis,&pescoculcatinscius?Quamoccultesterilesinsuperficieregionesopibusditauitincognitis,quasnegauitfertilibus?Quidconquerunturadhucmortalesanxii?CumDeusomniadederitomnibus,dicens,Quaerite,atregnumDeiprimum,&omniaadiicienturuobis.Estitaquenegligentiacuiusquesuaepaupertatis&inopiaepotissimacausa.QuanquamDeusuoluitpauperesessepluresdiuitibus,utinillosistisuamcharitatemexerceant,&inopesutChristumsequanturtollentescrucemsuam:ipsemeteniminterrisomniumesseuoluitpauperrimus.Hincfitetiamutinomnilapideuelarenaquauisaurumnonhabeatur,&eacognoscerequecontinentillud,nonsitomnibusdatumcoelitus:nepariterdiuitesomnesfierent.Sedredeamusundeprogressi,adrerumnaturaliumueritatem,quamdocetpaterHermesartespagiricaquerendam,&auilinecnonabiectomargaritamesseseparandam.Certum&uerissimum(inquit)quoduiselementatumaliudinsecontinetquamelementa,quodquidemomnibusminimenotumest,sedpaucissimis,&longepauciorib.certum.Exempligratia:Plerisquenotumest,aliquoslapides,&nonnullamarenamauruminsecontinere,uerumneminicertoconstat,praeterquamillisoli,quieiusreipericulumfecit,&perexperientiamartisextraxit:hicsolusdicerepotestidcertumesse.Quodquidemautorhoclocouultnobisartemspagiricamautoritatequadamreliquasomnesexcellente,quaeestexperientia,probare,acsiloqueretur:Egoipsesumexpertushancartemspagiricamueramesse,certam,&uerissimam.Quippequinonhominumautoritatibusuelscriptis,atexperimentosolocertitudinemistiusartisdidici.Notandumigitur,quodsuprauerum&sinemendaciophysicepropartedixerat,hocipsumaltiusrepeterespagiricomodo,nonsecusatquediceret:~~Physiciscorporibusinestquaedamueritasautuirtusincorruptibilisocculta,dequaperspagiricumartificiumcertiorfactussum,eamforemedicinamcertam&uerissimam,simodolibereturasuiscompedibus,&atetrocarcerequodetinetur.~~Exhisluceclariusapparet,naturalesPhilosophos,opinioneueritatisabindicioquopiamexteriorisPhysiognomiaererumnaturalium,autalicuiuseffectusapparentiafalsa,uelscriptorumautoritatibusducitantum:spagiricosueroPhysicosessesoliusexperientiaediscipulos,aquaueritatisetiamcertitudinemaddiscunt.Binaesuntenimuie,quasPhilosophosingredicontingit,opinio,&experimentum.Harumalteriduntaxatinnixi,sesecumaliisdoctrinasua,ueloperafallinecessumest.Quicunquetamenutranquerimatiiudicarintalteramexaltera,hisuolaborenonfrustrabuntur,necaliiquibusoperamferentautconsilium.Opinioquidemdubiaproponit,Philosophicistamencoloribus,apparentiauera,quaedemumexperientiauerificaridebent.Quodestsuperius(inquit)estsicutidquodestinferius,&econtra.Protestatusdeueritateprius,adeiusprobationemexueraphysicaGenesideductam,progreditur.~~Estuerum,inquit,elementahaecinferioraunius&eiusdemessesubstantiae,cuius&coelumipsum,necaliterdifferrequamperaccidens,uticorruptibile,&incorruptibile,purum&impurum,graue&leue,serenum&opacum,agens&patiens,mas&foemina,etc.~~queomniasuntaccidentia,nonsubstantiae.Coelumporroestincorruptibile,hincfituteorumquaecorruptibiliasunt(elementaputa)nullumaltiusattollitur,quamadfirmamenticoncauitateminquagraditurlunaecorpus.Eiusreicausamessedicimus,quianonhabetpatiensinsuumagensabsolutampotestatem,atbenecontra,quofitutcoelumelementisperinfluxum,&nonhaecillicommisceriqueant.Sedquamuiselementapatientiadicamus,intelligendumrespectucoeli,siquideminsesemutuopercorruptionismotumagerepossunt.Utignisinterram&inaquamagit,&inignemaqua.Uerumactiones&passionesistae,nihilpermanentispersepossuntefficereinelementis,absqueadminiculocoeli.Uideturexaquaperignemsubtiliationequadamaeremfierigenerarique,quitamenrursusinaquam,&ignisperhanc&aeremdeuictusinseipsum,&eoredirecogiturundesurrexerat.~~Nonperindeuidemusfieridecoelicisactionibusinelementa,quoniamexillis,inistisgeneranturcorporanaturalia,quaepernaturamincoelumautinelementarursusnonreuertuntur,necnisicontranaturam,utimorteuelmagisterio.~~Sunt&aliaegenerationesmeteoricisnonabsimiles(tametsitaleshactenusexistimataenonfuerint)nonincoelo,sedinelementisaere&ignesubterrafactae,quaehaudsecusatqueaethereaeiuuanturacoelestibusactionib.&impressionibusadmineraliumgenerationes,lapidum,&metallorum.Caeterumcumnonpossitincoelogeneratioperfecta,nonmagisquaminmasculofieri,necetiaminelementisabsquecoelo,nonmagisquaminfoeminasinemasculo,sedutrunquesitgenerationisparsaltera.Fuitigituristadifferetianecessariadiuisioneduorumabunofacta,sicutiposteanarrabituramplius.Dicetfortequispiam,siergocoelum&elementasuntintersedifferentia,quifitutautoreademessedicat?Loquiturdeidentitatesubstantiae,nonaccidentium,quemadmodumexplicatinsequentibus.Estenimsubstantiarumgenerare,&nonaccidentium,licetistanihilominusadminiculosint,generationemquenaturalempromoueant,nihiltamenoperariperse,nonmagisquamabsquesubstantiissubsisterepossunt.Eiusmodisimilitudinemsubunitatesubstantiaeconcluditinquiens:Adperpetrandamiraculareiunius.Iamspagiriceexplicatea,quaephysicepriusproposuerat,adhuncferemodum:~~Oportetadmirandorumspagiricumartificem,haberecoelinotitiam&elementorumperfectissimam,identitatiseorum,utconuenientiae,priusquamadunicumtotiusPhilosophiaescopum,&medicinaeterminumuniuersalisperuenirequeat,quomedicamentumhocgeneralissimumfabricetmiraculapatransuniuersitatisperunum,quodsolumpossitindifferenteromnibusmederimorbis,tamincurabilibus(quosuocant)quamaliisquibuscunque.~~Nonestsanemirandum,etsipaucissimisintuirimedici,quihancartemcrederepossint,cumsummasitadmirationedigna,hisetiamquisunteamexperti,utHermeti,acaliis,quidautemignariserit?UerumsiquisconsideretmagnaliaDei,naturaeperipsuminclusa,licetadmireturaliquantisper,tamencumuenerationemaximanonimpossibilemiudicabit,siueresitChristianus.Impossibilenihiloninus,utaliquismortaliumhancartemintelligat,nisidiuinoluminepriusillustretur;tumetiamfabricando(utaiunt)miraculauideritineaproderese,quaedoctissimorummundisapientumoccultasuntoculis&menti.Illustratusuerodiuinapermissione,quempiamaliumuerbisPhilosophicisnonnunquametiamillustrarequodammodopotest,quaequipostmodumnodumintellexerit,autnonelectumseputet,autelectionishoramnonadesse.Nameuenirequandoquesolet,utpostmultosannos,labores&studiamaximisimpensisetiamperpessacumpatientia,nonnullisintelecti,multispulsationibus,orationibus,&inuestigationesedulapraemissis.DicitenimprimusspagirorumDux,Pulsate&aperieturuobis,petite&dabitur,quaeritearegnoDei,&inuenietis.Paucissimitameninueniuntur,quinonpertaesilaboruminfinemusqueperseuerant.Proindefitutabistisnonnunquamarsimmeritomaleaudiat,acinhanc,quamsibiculpamadscriberepotiusdebuissent,reiiciant.~~Neigiturquibusuisopellameahacinredefecissequoquomodouideaturexinstituto,adferaminmediumpauculaquaedam,quaemihiconcreditasunthactenusadintelligentiamistiusexcellentissimaepraecaeterisscientiae,patrumantiquorumunicam&uniuersalemmedicinamdocentis.~~Auditeigiturquiauresadaudiendumhabetis.Oportethuiusmodimedicinamutcoelumesseincorruptibilem,penetratiuam,&agilem,quaenonsecusacistudinelementa,inomnecorpusphysicumagat.Uideamusigiturquaenamsitoperatiocoeliinelementis.Certumesteanonuiuere,nisiuitabreui,longaequeuiteessemortuaperse,quamamaledictionepropterhominispeccatumunacumeoamiserunt.NonmaledixitDeuscoelopropterhoministransgressionem,quofactumutuitamlongamretineat.~~Hacrationemortuasuntelementa,quialongasanaqueuitadestituta,tenduntetiamadmorteuitaebreuis,maledictionemterraeuidelicet,quaetantisperipsisestreliqua,doneceiusinimicissimemortisinitia,morbiuidelicet,undiqueprementiafinemcursusattigerintinsuisproductisomnibus.Suntigitursicuticadauerabanimaseparatum,propartelongaeuitae,quamnisicoelumcircumquaqueinfluatinipsorumcentrum,abeosursumascenderenequeuntignemedio,necseminaspiritaliacoeli,matricibussuisetiaminmediaregionespiritualibusfactis,concipere,utincorporeasmatricesdeueniant.~~Siquidemextremacontrariasinemedioutrinqueparticipe,nullatenusconueniunt.Rerumitaquenaturaliumuitalonga&sana,coelumest.Itemuitamortisestpropulsatio,&mortisinitium,deliquiumuitae.Quicunquemedicusigituraegriscorporibus,incorruptibileuitaelongesanequecoelumspagiricum,intrinsecolanguentiqueuitaebreuiscoelonoueritconiungere,uitambreuem(danteDeo)sanaminstaurabitpermiraculumunius.Namlanguens&coniunctumincorruptibile,utrunquecoelumunum&idemestpersubstantiam,quofitutpersubstantiaesimilitudinemauctum,quodcorruptisopprimebaturprius,obtinetuictoriam,&inimicosfacilesupprimit.Caeterumquanamartefieriqueatutcoelumtractemusnostrismanibus,&administremusaegriscorporibus,audieturinframanifestius,&spagirice.Quodcoelumigiturestinferius,idemestsicutcoelumquodestsuperius,&econtra,adperpetrandamiraculareiunius,medicinaeuidelicetuniuersalis.Satisclaredoceturcoelumetiampotentiahicapudnosesse,necsolumapudnos,uerumetiaminnobis,&inomnibusrebusanaturaproductis.~~Quidmanifestiusdiciposset,quamcoelisuperiorisincorruptibilisuires,atqueuirtutespassimininferioribusistisrebusnaturalibus,utinarcis,reconditas,&anobisreserationeperclauemspagiricamhaberiposse,itemistasuirtutesinferioresasuperioribusimpressasperinfluxum,uocaricoeluminferius?~~Uultisaudirefusius:Uniocorporis&animaeperspiritum,uitaest,&istorumdissolutiomors.Quantomagisigituradunionemuergitmedicina,tantomagisaduitamaccedit,amorteproculdiscedens.Rursusunionullammultitudinemadmittit.Sicausauitaesitunica,unicusetiameffectuseius,&unicamedicinapotestesseuitaeinstauratiua;cumnihilaliudsituita,quamunioquaedictaest.CaeteroquiHermetem.Trismegistumdeunioneidealismundi&suaemedicinaedisserentempersimilitudinemetiamcoaptantemaudiamus.Etsicutresomnesfueruntabunomeditationeunius,sicomnesresnataefueruntabhacunareadaptatione.~~HaudsecusenimacresomnesabunoDeomentalitercreataesunt,meditationeuelconceptioneuniusmundiperideam,pariter&omnesresproductaesuntabhocunomundopraemeditato,effectu,&materia,seruatasimilitudinepriorisexemplaris,acdiuisionequadaminordinemredactae.~~ItemutunusestDeustantum&nonplures,unumetiamperunumexnihilomunduminmentesuapriuscreareuoluit,acsubindeineffectumproducere,quocontinerenturomniaquaecrearetinipso:Deusutessetinomnibusunus.Uerumdeclarareuisumest,curhoclocosententiamnonnullorumaliorumcommentariorumsequinoluerim,necinplaerisquealiis.Percepiexserieuerborum,nonesseHermetisopinionem,utperunuminhacparticula,abuno,globumconfusum,quemChaosappellant,intelligamus,sedpotiusunumDeumcreatorem.Cumposteasubdat,fueruntabhacunare(praemeditataeetineffectumadductaeputa)nataeperadaptationem.Nondicitabuno,utanteadixerat,fueruntabunomeditationeunius(puta)reiuelmundi.Praetereanotandaesthaecdifferentia,quamfacitautorinteresse&nasci.Quandoquidemanaturanullareshabetessequodest,sedabeasolumresomnisproducituruelnasciturexeoquodessehabetexnihilo;peruerbumsolumDeieiusqueuirtutem,&nonexuerbosubstantiamhabet:hocipsumestprimauisibiliscreatura,nempenatura.Autorisuerosententiadeprauatamihiuidetur,mutilataqueperomissionemuniusdictionis,creataeuidelicet,negligentiapotiusquamtypographiae,traductorum,&adhuncmodumrestituendamesseduco:Sicutresomnescreataefueruntabuno,meditatione,etc.InnuitigiturhisuerbisHermesmedicinamhancuniuersalem,adimitationemcreationismundifiendam,noncomponendam,utinfradilucidius,Sicmundus(inquit)creatusest.Haecparticulameametiamconfirmatopinionem,nonperperam,nequetemeremequodmutilumuidebatur,restituisse.Colligendumigiturexhisspagiricumopusadmedicinamuniuersalem,esseadimitationemcreationismundicuminchoatum,tumetiamcompletum,&ideopersimilitudinemsupernaturale,quamuisexnaturalibusfiat.Porroconcluditautorexmundicreationesupernaturali,physicamgenerationem,similitudinequidemunitatisnaturalisadsupernaturalemfacta,&nonunitatisspagiriciartificii:nondumenimadistiusoperationemperuenit.Atcompendiosepriuseamfirmissimisargumentiscontraquosuisdetractores,&ignaroscorroborareconatur,quamaggredi,nefiliisuireproborumetiamreprobantiumnugisremorentur.Subditenim:Sicomnesresnataefueruntabhacunare.Creatarumrerumdocetunicumfuissegenusgeneralissimum,aquoreliquagenera,species,&indiuiduanatasunt,indiesquepropaganturinfinemusquesaeculi.Nonestquodquispiamputetremunamhocloco,adcreatoremreferridebere,sedadcreaturamunam,scilicetnaturamprimitiuam:quodetiampraepositio,hac,denotareuidetur.~~Namsigenitiuusuniusibidem,meditationeunius,referaturadablatiuumabuno,(quodpraeteromnemloquendirationemesset)potiusenimdixisset,fueruntabunomeditationeeiusdem,certumesteumpariterdiceredebuissepostea,sicomnesresnataesuntabhocuno.~~Hectantumamedictasunt.utlectoremadmoneamadubiaphilosophorumphrasi(quamamphibologiamuocant)summecauendumesse.NonquodHermetemadhuncmodumscripsissedicam,sedfortassiseiusinterpretesnudamautorissententiamaliisinuidentesomnibuspraeterquamsibi,dubiamcommentariisacinterpretationibusreddidisse.Quodfacilepercipient,quotquotaliacommentarialegentes,acuteremipsamperpenderint:utpotesuilapidis,quemuocantinterpretationemtextulongedifficilioremesse,&obscurioremintellectu.Caeterumquidunum,&unaresapudHermetemextiterint,estquodinterpretemureremedica,&nonmetallaria,sedhumana.Deusitaquehocunumest,quodanteomniaseculasolumesse,uelenstrinuminunitatefuitabaeterno,quodquecreareuoluitunum,eatenussibisimilequatenusunum,hocest,naturamunam,primamuisibilemcreaturam,&mundumunum:hicenimspiritu,anima,&corporeconstat.~~Estmultorumphilosophorumsententia,spiritumrerumnaturaliumessemediuminteranimam&corpus,aliiuoluntanimamessemediuminteralia,hacinductiratione,quodspiritussitanimasubtilior,&aptiusextremumadcorpuscrassissimumcomparatum,utanimasitistosubtilior&spissioripsospiritu.~~Measententiaiudiciumlitisadhucsubiudicerelinquente,suadereminterea,utnonseparareturspiritusabanimanonmagis,quamluxasuoluminari,authocasuofirmamento.~~Uerumsubfirmamento,quoniamuitarerumnaturaliumasolomotucorporum,sensibuspercipiturmagisquamabipsacausamotus,quaeestignisaethereus,hocargumentospiritumesseducunt,animasubtiliorem,quaepermotumsubsensumcadit,nonille.~~Tantisperigiturhocloco,posteriorehacopinionefruar,donecaliamelioroccurrat.NamsiiuxtaHermetemconcedaturspissum&subtileesseextrema,utuerbasonant:Separabisterramabigne,tumquodantea,portauitilluduentusinuentresuo,idest,aer,necessariosequeturignemesseextremum&spiritumHermeti,quodaeri,inquogestatur,sitlongesubtilior.Magisenimaericonuenitanimaquamigni,siquideminillofiteffectusuitaemotiuae,percausamignipropriam.Pariformiteromniscausamotus,estsubtiliorsuomotu&effectu.Exempligratia.Sifaberdomumextrueredebeat,haectriapotissimumillinecessariasunt,arsautingeniumprospiritu:motusautoperatioproanima:deincepsmateriaprocorpore.Dicetfortequispiammotumhoclocoesseaccidens;concedimusinartificialibus,atinnaturalibusnegamus,quiamotusisteutriquesubstantiaespiritus&corporiscommiscetursubstantialiter.Atinartificialimotu,cuinullasuffragaturnatura,deductoadsuumeffectumopificio,cessatineomotusomnis.Concludentesigiturdicimusnullumquoquomodofieripossemotumabsquemotore&moto.Triasuntitaquenecessariahaecaduitamnaturalem,utspiritusmouens,animamotusipse,&corpusmotum,quaesimulconiuncta,naturalequidunumefficiunt.SummariaHermetissimilitudiniscoaptatio,adsuaementisconceptusapprobationemhaecest.NonabsimilimodoquoDeusprimocreauitunummundumsolameditatione,pariformitercreauitunummundum,exquoquidemresomnesnatesuntadaptatione.Submeditationesimplicitatemunitatisincreationementalidenotareuult,&postmodumperadaptationeminnueredispositionemuelordinemsubnumero,mensura,etponderemateriaeconuenientibus.Cumigiturprimumordinismembrumsitnumerus,&primusnumerusduo,simundimateriauniuersalisperordinemdisponendasit,induoprimumerat(utaequumest)diuidenda,utinGenesidocetur,scilicetincoelum&terram.Maximequodprimusnumerusduo,materiaeprimaeconueniat.HocipsumdocetHermesinquiens:Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius.HisitaqueuerbisconstatHermetemTrismegistumabHebraeisGenesinedoctumfuisse,licetAegyptiusfuerit,utAugust.testaturlib.deciuitateDei,Suidas,etc.~~Proindeconditornaturemassamunamsuonominecreataminduodiuisit,incoelumsuperius,&interraminferiorempartem,utquodcoelumquideminseipsononpoterat,insuaconsorteterragigneret,perindeacAdaminEua,quoperuenustecorresponderentultimaprimis,&hisilla.~~Fuitigiturdiuisioualdenecessaria,uteageneratioquaesubunorecensolimcreatoconcludebatur,depotentiadeducereturinactum.Subistobinariospirituali&corporeo,tertiumquidlatuitquoduinculumestsacratimatrimonii.Hocipsumestmediumusquehucinomnibusperdurans,acsuorumamborumextremorumparticeps,sinequibusipsumminime,necipsasinehocsuomedioessepossunt,quodsunt,extribusunum.Uerumobtrudetquispiam,sententiamessephilosophorumomniumartemintelligentium,nonfieritransitumnisipermedium,sedpriorisextremiperfecti,adimperfectumperficiendum.DoceretamenhicuideturHermessumendumessemotusinitium,abimperfectoadperfectum,adsummamperfectionemacquirendam.Sequereturetiamacontrario,utquicontrasententiamHermetisnitereturaperfectoadimperfectumprogredi,talemesseconsecuturumopusimperfectum;quiapraeposuitHermesinferiussuperiori.Respondeturfatuumesseputarehoclocodoceritransitumabautore,cumnondumadartistractationemperuenerit,nihilominusinarteabinitiotalisestobseruandusordo.Certumestenimelementahaecinferioracoeloesseimperfectiora,utetiamasimplicibuselementissuisincoelumsuumadductisconstatperunitatemalienamacompositione.~~Sedquiaiamininferioribusuersamur,&adsuperiorascanderenequimus,inhocnegotiumest,uteamanibuscontrectemus,necessariumnobiseritabinferioribusistis,quaesuntpraeforibus,adsuasuperiorasibinaturaliterpermixta,conscendere.~~Utistasemperasequentibusdilucidiorafiant,nonnihileorumquaepraeposuimuseritnobisreassumendum.Haudaliterquamapudnosarsnullasuocarerepotestartifico,materia,necinstrumentis;naturalemagisteriumnecessariosuis&sibicongruisindiget.Abartificisingeniouelartificioprimumexordiamur,quodestmouenscausa.~~Utilignum&ipsadolabranihilefficiunt,nisifaberillamoueritadactum,coelum&elementa,generarenihilpoterunt,nisifaber,autfabricoelestesininstrumentocoelo,motumutanimamexcitent,mediuminstrumentuminterfabrum&materiamelementorum.~~Atquarationemediumhocinstrumentale,uinculumsitextremorumuideamus.Motushicestduplex&unus,aututmeliusintelligaturdupliciterunus,elementaris&aethereus.DicamusigiturcumHermete:Quodinferioramouet,idemestquodmouetsuperiora,spiritusuidelicet,quomiraculauniusreimultapatrentur,cumphysico,tumspagiricomodo.Uerumipsemotusexcitaturininstrumento,animaeuidelicet,aceffectumhabetinmateria&elementis.Necessariumestigituranimamutinstrumen.tum,essemedium,quobinaepartesextremitatesqueinunumconueniat.Exemplicausa,fabrumnaturalemfabrisapudnosferrariisnoninconcinnecomparemus.Ferroprimumisti,&malleisdiuersismaioribus&minoribusindigent,incudepariter&igne.Officinauerofocariafabrinaturalis,terrecentrumest,inquonaturalisignisinferiorsuimotusactionishabetinitium,utinosteracote&calybe,etc.Attamenaethereusillidatusest,utinostrishabitusmagisteriiperingenium&assiduitatemacquisitus.Quitamenambosubstantianon,sedaccidentesolopartimintersedifferunt,partimconueniuntutmotu,quorursumdifferunt,utcirculari,&recto.~~Similiteranimaduertendum,utincusfabrisinterrisinstrumentuminferiusest,&malleisuperiorasuntinstrumentaactiua,naturalifabrosolidiorelementorumsubstantia,utilapidesatqueterraincudis&materiaenutricisuicegerunt:~~stellaeueromalleorumofficiumhabent.Iteminferiorumsubstantiamuolatileminregionemedia,superiorumseminaconcipientem,matriceminuterosuogestantemessedicimus.Necfolliumhocloconosobliuiscioportuit,quinaturalesuentisunt.Adaptatergonaturamateriamsuam,priusquaminformetuelmotumanimamuetribuat.Proindeconcludentesmundinexumaduplicibus,corpore,anima,&spiritusuperioribus,pariteracinferioribus,accidentesolumdifferentibus,substantiatamensimilibus,fieridicimus&perfici.Haecutmeliusadhucintelligantur,operaepreciumfueritnaturaemagisteriumdilucidiuseplicare.Mundumuniuersumconstarepluribuspartibusgeneralissimis,quamtribus,quisphilosophorum,nisitemerariusnugatorquispiam,audebitaffirmare?Suntenimforma,luxautuitanaturae,&materia,primarerumomniumprincipia.Quocircamundumquicunqueuolueritinsubstantiacognoscere,triaprimumhaecsibinotissimaforenecessumest.Adefinitionibusigitureorumeritinchoandum.Uniuersalisporronaturaemateriadicitur,elementarisregiotota,quaelicetinelementaquatuordiuidatur,ignem,aerem,aquam,atqueterram,duotamenhabenturpraecipua,ignis&aqua.Quoniamaliudnihilesseuideturaer,quamaquaperuirtutemspiritusdominisuperaquasincreationemundigliscentis,resoluta:terraueropercongregationesaquaruminferiorumaquadensata,&exiccata.Bifariamaliterdiuidunturinduomanifesta,terram,&aquam;&inaliaduooccultasubillis,utaer&ignis.Subaquananquedelitescitaerdonecignisactionibusmanifestetur,&ignissubterra,usquedumhominisappareatartificio,uelaliasnaturaliterperspiraculaquaedamemergat,utinmonteAetna,Puteolis,caeterisquelocis.Conaturignisexproprianatura,dumpotest,aquaminseconuertere,quodutfaciliusperficiat,duob.utiturmediis,secundumambasutriusquequalitatescontrarias:priore,utcaloresuofrigiditatem:posteriore,utsiccitatesuicaloris,humiditateabsumat.Uidemusquippenubesigniscaloresuspensas,interaquam&ignemteneremedium.~~Quoniamsicalorignis,quicircasuasextremitatesremissiorest,quaminsuaespheraemeditullio(inquomaximeintensus)uincatutaquaeresolutaefrigiditate,huiusmodimediuminalterumextremorumuincensconuertitur,&ignis,sicdisponentenatura,suoconatufrustratus,dumunumabsumerenititur,eodemgeneratalterum,quodrursuminidexquogeneratumest,redit.~~Haecenimcirculatiogenerationisestpotissimacausa.Nonabsimileuidemusignemuisibilemincorporibusanaturacompositisexercere.Lignumexemplositadmotumigni,quodpriusquamomnehumidumaqueumeiusinaeremsitconuersum,nonflagrateiussulphur:illotamenabsumpto,pariter&ignisinaerem,&deincepsinseipsumredit,lignipartibussolidioribusincineremuelterramdecidentibus.Proptereadicendumnonesteiusmodilignielementafuisseconsumpta,sedpotiusquodlibetelementumasuoseparatumcomposito,adpropriamsuamsphaeramrediisse.Hacderefactaestapudphilosophosdubiosaquaestio,utrumplusabsumeretignisquamgeneraret?Sanumdiciuideturaequalesignisesseoperationes,aetherei&elementaris.Namsiplusabsumereturelementari,quamgenerareturaethereo,possetassignariuacuuminrerumnatura,quodabsurdumest.Siueroplusgeneraretaethereus,quamabsumeretelementaris,superfluumnonpossetiamsuodeterminatolococontineri.Alterutromodo,uelaluumnaturaesolui,autcomprimiforetnecesse.Breuibustamenrespondebituractutius,nihilabigneconsumi,sedpertransmutationismodum,quodabunoreceditelemento,hocipsumadaliudaccedere.Perindenaturasagaxindiesexelementisadhuncmodumtransmutatis,&forma,nouasexcitareformassolliciteprocurat,utpergenerationeminformetur,quodpercorruptionemestdispositum;sitqueoperationaturaeiuxtacoelestesactionum&impressionummotus.SolentpleriquenimiumcuriosiPhysiologinondumexpertirerumnaturalium,nobishocargumentumobtrudere,quoChimistarumquintamessentiamoppugnent,uerumnonexpugnabuntnisiualidiusadferant.Corpora(inquiunt)quatuorconstantelementisuelessentiis,ubiquintumigiturelementumuelessequintum?~~Fatemurcorporaconstarequatuorelementismaterialiter,nectamenadmittimusexistissolumessecomposita,sedetiamforma,quaesanealiquidest,&potissimaparscuiusuiscompositi,postuinculumnature,quoformaesuaeconglutinanturelementa.~~Nonpossuntenimspissum&subtileproptermutuaminterserepugnantiam,inunumperseipsaconuenire.Quapropternecessariumfuitperuitaemediumcomponi,quofaciliusconiungerentur.Hocnaturauinculocunctacomponit,quodphilosophisolentnobisaenigmatetradere.Facpacem(aiunt)interinimicos,&totumhabebismagisterium.Elementaueroconcludentes,dicimusillatripartita,utsimplicia,composita,&decomposita.Simpliciasuntquaeneccorrumpuntur,necpatiunturinterseullamcompositionem:nonquidemexeis,sedperipsa,omniaaliaelementainferiorasuasuiresexercent,quasetiamabillissortiuntur.Compositasunteaquepatiunturcorruptionem,&componuntur.Decompositauerosuntilla,quaeiamincompositionepercorruptionem&generationemconuenerunt.Quicunquehaecinilla,impurainpura,compositainsimplicianoueritconuertere,maximuseritadmirandorumoperumartifex.Caeterumadformamdeuenientes,hancdicimus(nonquoddatusserei,uelnomenclaturam,cuminfidelibus)sedquodaethereamregionemsuperiorem&inferioremelementaremmouetadactum,&motuspotentiamconceptiuam.Perelementoruminsesemutuamtransmutationem,aptatnaturamateriam,illiformamtanquamsemeninmatricemincludens:huiusuirtutepregnans,uelutimatrisuterus,foetumepotentiaproducitinactumspecificum.Idsibiphilosophiuolunt.Forma(inquiunt)deduciturdepotentiamaterie.Potensestenimipsamateriaparere,quodaformageneraturinilla.Agitigiturformainmateriam,quodalucenaturaeaccepit,uidelicetmotumatqueuitam,sequemediampraebetutartificem.Caeterumlux&uitanaturae,spiritusestuniuersalisactionisinelementaperformam.Hicenimexuniuersaliformanaturae,specificasindiesformas,aDeotamenprimocreatas,quaecorrupteladeficiunt,renouarenoncessat.Artificiumeiusmodidupliciperficiturinstrumeto,dispositione,&influxu.~~Naturamouens,corrumpendomateriamperactionemincentroexcitatam,eamdisponitadformaepotentiaminregionemediasusceptiuam,&coelestiuminfluxuum,quaedeincepssuodeterminatotemporeprorumpuntinferiusinformasspecificas,iuxtaconditionemluminariuminsuperioridispositioneformarumconcurrentium:~~exdictononnullorum,Secundummateriaedispositionemagitforma.Uerumoblitidispositionisetiamformarum,uelnonintellectae,transcurrunt,eamsubsilentiopraetereuntes.ReliquumeritutmodouideamusquidHermesloquaturdegenealogiaspagiriceprolis.Pater(inquit)eiusestsol,etc.Quidsol&lunasintincoelosuperiori,nonestquodexplicemus,cumuelplebeisetiamnotissimumsit,actionestamen&uirtuteseorumpaucisuntquiintelligunt,quapropterillasnarrandihoclocodaturoccasio:harumenimueracognitione,menslegentisadaltioraperuenirepotest,nimirumspagirica.SolitaquecoelestisestluminaredieimagnumaDeoposituminmediocoeli.Curautemcoelimediumlocumoccupet,resperseclara,utscilicetomniasupra&infraseluminariailluminet;mundumqueuniuersumradiissuisincentrumusquefoecunder,inquodquidemoculisuicentrum,&aliorumluminariumassiduedefixumest.Utfonsuitecorporishumani,centrumestcordiseius,uelidpotiusquodineodelitescitarcanum,inquouigetcalornaturalis,reliquamembracalefaciens,illuminans,&uiuificans:haudsecussolmundipartesomnessuperiores&inferiorescaloreluminequesuouiuificatnaturaliter,mediatetamenidefficit.Eaproptermundicoracalore,&oculusaluminedicitur.Quippequicunctalustratetiamabditissimaquaeuispenetraliaincentrumusqueterre.Inillocoelicaeuirtutesomnesnaturalesreconditaesunt.Insummacorpusestomniumquaeinconditocoelosunt&interranobilissimum.IustarationeigiturprimuspostDeum,pateracparensomniumuocatusest,cumineoquorumuisseminariauirtusatqueformalisdelitescit.Masculinum&uniuersalesemenprimum&potissimumesteiusnaturaesulphur,generationumprimaparsomnium,acpotissimacausa.ProindeaParacelsoprolatumest,sol&homoperhominem,generanthominem,quodasoleuitanaturaliscreaturarumomniummediateducatoriginem,&exeiusuitasitomnisuitacaduca.Sisoligituruiuit,necessariumestutinaliquouiuat.scilicetinhumidosuoradicali,aerepurissimoacsimplicissimo,quicaloremilliushumoresuocontemperat.Fatuumessetcumplurimiscredere,solemesseduntaxatignemcoelestem.Uitasiquidemconsistitinunionespirituscumcorporepermediumanimae,quaeabhacunionemoueturadactumuitaenaturalis.Alioquisolemnonuiuereconcludereturcontraueritatem,cumunionaturalisinterduosemperfiat,exquorumconcordiatertiumquidresultatunumuelunitum.~~Imoquodmagisest,unicumdicimuselementumessesolem,inquocunctacontinenturelementasimplicia,sicutiincoelo&reliquiscorporibuscoelestibus,atinilloperfectiuspropteruitamquamaliisinfundit,cumsuperioribus,tuminferioribus.~~Solitaquepaterest&uirilesemenomniumnaturalitergeneratorum,&lunamater,utinfra.DeniquedocetHermeslunamessematrem&uxoremsolis,quaefoetumspagiricumasoleconceptuminsuamatriceuteroqueuentogestatinaere,terramquenutricem,etc.primamquererumgenerationemincoeloprimumconcipi,&deincepsinterrisperfici,quodinfra.Nonenimsolimmediatesuosinfluxusuitalesimprimitininferiora,sedperlunamquaeteratquedeciesquotannisauirosuoperconiunctionesconcipit,foetumquepariensdemittit,utaudieturpostea.Utiindiestamenparit,etiamuirtutesindiesauirosuoconcipit,nonaliter&stellaequaeuis,licetincongressufoecundius,obmaioremcontiguitatem.Conceptiones&partuseiusmodinonpercontactum,utinterris,atpersolosinfluxus&spiritualesfiuntaspectus.~~Utquumnobisplenaconspicitur,minusuirtutumasoleconcipit,quamubilatensomninofueritsoliconiuncta,proptermaioremdistantiam,atplusinoppositionequaminterlateralesaspectus,ideoquiapotentioresinfluxus&radiisolisrectisuntobliquis.~~Existimandumnonestigiturexillouulgariprouerbiodefectumpatilunam,cumeotemporemaximeuirtutibusimbuatursolaribus.~~Atquiatumnobisconspicuanonest,cumobsolareiubaromnelumennaturaleuincens&obfuscans,tumquiamediaparstantumquaeopacaestnobis,obuersatur,priuatauideturluminecumplurimumtameneiuscontineat,asolequoqueplusaccipiat,quaminoppositionedumplenaprorsusapparet.Nonpraetereundumesseduximus,quaededuobusistisluminaribusmagnisrationediuinisuimatrimoniipercreationemexGenesiconsideratudignasunt,exsedulasuiconiugii&inuiolatanullisunquamtemporibusobseruatione,iuxtasibidiuinituspraescriptumordinem.~~Binahaecetsidiuisacorpora,tamenexunasunt&eademsubstantia,nonsecusatquecoelum&terraexunicaduntaxatabysso;utihicetiamapudnos,uir&mulierunushomofuit,factusduo,postmodumincarnerursumunaconiunctus.Solisautemuirtutumalunaconceptio,perfectanondumestgeneratio,sedinitiumtantumeius,quaeininferioribusdebetperfici.Estigiturlunamediumperquodsuperioraseminaindunturinferiorummatricibus,undepostmodumcrassiorapariuntelementata,quemixtaueldecompositauocamus.Utspagiricomodorepetamusistapauloaltius.Sisoligitur&lunauitaminfunduntininferiora,sequituramboperuitam,&potentialiterillisinesse,quaequidempotentiaperspagiricamartemeliciturexquibusuisrebusnaturalibus.Namuitasolis&lunaeestunioperIouem,&longasanaqueuitameritodicipotest.SiueroperSaturnumfiatunioMercurii&Martis,aegrabreuisqueuitafiet.~~QuapropterubiquoduiscomposituminsuumMercurium,Saturnum&Martemreduxeris,abhisquoqueSolem&Lunamextraxeris,mediaquelouisutriusquetemperieconiunxeris,unumefficiesextribusistisexcellentius,quamanteapernaturamcompositumfuerat,subaliaformatamen.~~Etenimdestructasemelformaphysica,nonestalicuiusartiseandemrestituere,sedlongemelioremoculiscarneistantumalteratamapparentem.Quanamindustriaidfiat,naturanosdocetasuisquotidianisoperationibus,nostrisetiamoculiscernentibus,utautordocet:Portauit(inquit)uentusinuentresuo.~~Superiusutcunquehunclocumtetigimus,quodsatisessepossetacutisingeniis,quotamenprodesseualeamomnibus,impigrehancremtractareuolo,cumsitnotatudignissima,plurimumquefaciaterelegentiumspagirorumobscuriorascripta.~~Quoquidemtenditomnemeumstudium,utconatusstudiosorumhominumabstrusiorishuiusphilosophiae,quantuminmeestpromoueam;sciensenimdumaliosinstruereconor,acparticipesfaceremeitalenti,meipsumexercenserudiolaboribus;gratiauerolumenquependetesuperis.~~Sol&lunainferioraquidem,ecentrosursumattollunturinferiorisnaturaemagisterio,donecadsuperioradeueniantinmediamregionem,ibidemexistentiasuperiorissolisuirtutesinsuperioremlunaminfusas(quiasimilianaturasimilibusgaudent)utmatricesinferiores,superioraseminaconcipiunt:~~quoduxorishocsitmunus&officium.IamclarissimeuobisapparetquodHermesanteadocuithisuerbisabexordio:Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,&quaesequuntur.Etenimsol&lunaincoelosuperiori,&ininferiori,substantiasuntsimilia,licetaccidentedifferant,peruitamscilicetlongam&breuem.SubMarteigituruulcanicasartesexercenteinofficinasuafocaria,centroterraeuidelicet,inferiorsoldelitescituniuersalis,quisuiparentisimpetuperuentumextracauernassubterraneaserumpit.~~EiusmodifollibusUulcanus,atpotiusArcheus(utParacelsiceloquar)elementorumpartespuriores&subtilioresincoelumasepellit,utpotesoleminferioremignis&terraepurissimamsubstantiamcontinentem,&lunametiaminferioremsubtilissimam&purissimamaquaesubstantiamsubaerisformadelitescentem,ineiusuterogestantem(utuerbasonant:~~Portauitilluduentusinuentresuo)quosemeninferiusuniuersale&foemineumperaeradelatum,iungatursuperioriseminiuniuersalimasculino,&singulisspecificatisseminibusaliisinuterouenti,&inaerismatrice.~~Certumestexaqua&igneconstareaerem,itemexigne&aere,coelum,&subignisappellationepurissimamterraesubstantiamcomprehendicumignesimulascendentem,&subaerisnuncupationepurissimamaquaesubstantiam,iuxtauicissitudinestransmutationumuniusinaliud,exiamdictonaturaliartificio.Proindeuenter&uterusnaturaeest,matrixconflataexomniuminferiorumelementorumsubstantiapurissima,inuolatilemaeremconuersa,inquaconcipiturpermediumlunae,semenuniuersalesolis,etiamperalialuminariaspecificatum,adspecierumuarianidistinctionem.~~PostquamigiturautorHermestriaproposuitelementa,duosubnominib.solis&lunae,tertiumuerosubappellationeuenti;~~iamsubnutriciscomparatione,&proprionomineterramsubdit,eamquedicitessenutricemfoetusnaturaepriusinaereconcepti,utabeiusuberibusomnisfoetus,adalimentum&suaeuitaesustentationem,lacilludmercurialesugat,scilicetcrassioremaquaesubstantiaminferiusapudterrammanentem.~~Parsitaqueuolatilis(utauditumest)elementorum,utimpregnata,moxadsuampartemfixamrediens,parturitfoetumacnutritexfixasubstantia,donecadperfectionemueniat.Spagirinaturaleseiusmodigenerationumuicesnonsomnolente,nonobiter,necinuanumcontemplati,suamartemspagiricamnonmelius,necsolidiusdidicissepotuissent.~~Quapropterutipsispagiricumsolemgenerent,naturamimitati,compositumanaturasuasinpartesdissoluunt,persuumUulcanicumArcheum,ecentrosolem&lunamartificialiterinuterouentipelluntinaltum,&postmoduminsuaterramutriunt,etc.~~Haudsecusenim,quamomnequodgeneraturaterrasumitnutrimentum,foetusetiamspagiricusnutrimentumhabetaspagiricaterra:haecdupliciterintelligitur,aliquandoproinferioreparteuasisaccipitur,utsuperiorprocoelo.Quadoquelupiterspagiricus,quiafixusest,&asordibusrepurgatus,proterranobisestfoliata,inqua&exqua,parsuolatilis,quepostascensumincoelum,ineamdescenderecoactaest,nutritur&perficitur.Theoricamartisspagiricaeconcludensautorinquit:PateromnisTheolesmitotiusmundiesthic.Acsidiceret,arcanumistudquoduobispropono,paterest,origo,&fonsarcanorum&mysteriorumomniumpraecipui&maximiintercaeteratotiusmundiarcana:quapropternonomnibuspropalandum,&minimeprophanishominibus,&uixsacrisinitiatismysteriis:etiamistisadmodumsubbreuicolloquio.~~Quidenimexcellentius,authominiphilosophodignius,quamperintegraenaturaesuperioris&inferioriscognitionem&usum,fieriuitaelongaeparticipem,proculabhacprofligatisacpulsisomnibusuitaebreuiscorruptionibus,atquementisobstaculis&impedimentis,quibusolimobtenebratacaecutiebat?~~Nunquidlongepraestantiusquibusuispoematumfigmentis,adidololatriampotiusquamaduniusDeicognitionemexcogitatis?Tametsiabaliquibusallegoriceperperam,acsimultapraeclaramysteriacomplecterentur,interpretatasint:nihilminustamenquamuniusDeisoliusmagnalia,totsomniatisDeiculorumacmeretricularumnominibuscecinerunt.LicetOuidiusaliquidsubodorasseuideturinsuaMetamorphosi,plurimanihiloninusfriuolaacimpiamagisimmiscuit,adhancremnihilprorsusconferentia.Quidquaesoscriptaprosuntinfideliumadsalutem?certenihil,imopotiusaueritatisstudio(dumhisattentinugis)hominesreuocat.Pluristamenfiunthocferreoseculo,quampiorumscriptauirorumunumDeumprofitentiuminomnibus.Numpraestaretiuuentutem(aqua,simundusreformaridebeat,initiumpotissimumhabeatmaximenecessariumest)addiscerequaeDeisoliussuntopera,quamhominumsomnia?PhysicasanesiriteutequumestdoceaturexsacraGenesimundi,incognitionemDeiperconditorismagnaliaducit,indequeadadeptamphilosophiam&coelestemsapientiampreparatanimos&menteshominum.~~Proindesiquisprofundemeditatusfueritacsublimate,cunctaquaeDeusO.M.increationemundifeceritinhominumgratiam&utilitatem,tumdemumintelligetpatremarcanorumomnium,&excellentissimumTheolesmisacrimysterium,acartisdiuinaepotiusquamhumanaesecretissimumopusspagiricum,cuiuspater,idest,supremumarcanum,esthicinistobreuisermoneueridico.~~Ceterumtheoricasuamconcludens,nosdocetautorfinemoperisspagiricicognoscere,quosciamusquandocessandumsitabopere.Uiseius(inquit)integraest,siuersafueritinterram.~~Anteaaudiuimuselementuminferiorumsubtiliorespartescoelicisuirtutibusimpregnari,acdeincepsinterram&aquasreuerti,necpriuseiusmodiuirtutumconceptionessuumeffectumgenerationisconsequi,modouerodoceturasimili,complementumoperisspagiriciUtquumidquodportauituentusinuentresuo,uersum,autconuersumfueritinterram,completumeritopus.~~Longasiquidem&indefessacoctioneliquida(licetetiamnoneuaporent,sedretenta)inspissantur,&successutemporisexiccanturinpulueremuelterram:uulgouidereturabsurdum,&quihuiusreifeceruntpericulum,solicrederepossunt.Uerumtempuslongumestactaediosum,&summaexpectandumpatientia.Totumhuiusreinegotiumprolixitatis,inelectione&praeparationemagisaptaemateriepotissimumconsistit.Quaedamenimsuntremota,aliaremotiora,nonnullaueroremotissima.Aliapropinquasunt,propinquiora,maximequepropinquaperfectioni.Quaesingulaspagiricoartificicognitumaximenecessariasunt,priusquamaggrediaturopus,alioquisuumdeplorabiterrorem.Hactenusdetheoricahuiusartisinstructosdiscipulossuos,adPracticamdeincepsinuitat,utinfra.DePracticaOperisSpagiriciadmedicinamuitaelongaeparandam.Separabisterramabigne,subtileaspisso,etc.~~Postquamtheoricedemonstrauitspagiricamartem,approbanseamasimilitudinecreationismundi,practicetandem(utestrationiconsonum)aseparationeremaggrediturHermes,nonimmemorabyssiperfirmamentumdiuisionisinferiorumaquarumasuperioribus.~~Separabis(inquit)terramabigne,utauirofoeminam,quogenerareualeant.Oportetsiquideminomnigenerationeduopriusconuenire,utagens&patiens,superius&inferiusquodantea,cuminsacraGenesi,tuminspagiricauocata:nectantumduo,sedquaeabunoseparatasint,ueldiuisa.Eteiusmodiseparatiopropriedicituraspagiricisphilosophiselementorumdiuisiopuriorumabimpurioribus.Docetautorprimamoperationemessepraeparationem&mundificationempartiuminhacarteconuenientium.Nonnulliputantelementorumquatuorseparationemhicintelligendam,quodneminiquidemnegatumuelim,sidespagiricaseparationeloquatur,&nondeuulgari.Quandoquidemsubignisappellationeduoaliacontinenturelementa,scilicetaer&aqua.Nullusenimignisestaerisexpers,necaeraquae,cumaersitaquaperignemresoluta,quosursumascenderecoactaest:terraueropartimascendit,partiminferiusfixamanet.Nonnulliputantparticulamhanc,subtileaspisso,referriadpriorem,nempe,separabisterramabigne:uerumegosumeiusopinionis,quaemagisadmentemautorisuideturaccedere,peculiaremessepurificationemacmagisphilosophicamillapriore:poteritquiuoletcredere,quinonminimecogitur.Subtilenamquedicituraphilosophisspagiricisomnequodaethereumest,autperaethereiuirtutesinsubtilitatemadductum.Namutisupradictum,aethereum&elementaunumessepersubstantiam,remotisetiamabeisutrinqueaccidentibus,quibussolumdifferunt,inunumfacileredibunt.Estigiturautorissententia,perseparationemsubtilisaspisso,subtiliarispissumelementare,acinaethereisubtilitatemspagiriceredigiposse.Haecspagiricaseparatio,solutioetiamessedicitur,quenisipraecedat,nullaparitercompositiospagiricafieripotest.Quapropteristaposteriorseparatioperoptimeconsiderandaest,necumprioriconfundatur.Exordinedictionuminorationibus(etsinullaconiunctiositintermedia)patet,autorismentimeamopinionemesseconformem.Cumpriusdixerit,Separabisterramabigne,sihancsententiampereamquaesubsequiturexposuisset(utnonnulliuolunt)debuissetetiamdixissespissumasubtili,&nonsubtileaspisso.Quiaterraspissiorestigne,quemetiamillapraecessitinprioreoratione,atinposterioreordoinuertitursubstantiuorum.Quosatisapparetnonesseeandemloquutionem,nisipercomparationemdiuersarumtamenoperationum.Necdicipotestadiectiuasesseeiusmodidictiones,quodspissamremdixisset.Hicunusestphilosophisoccultandimodusmanifestissimus,aquoreliquoseiusgenerisaddiscas.H5StatimStatimatquemateriam&operandimodumindicauit,ordineconuenientissimopostmodumadditinstrumentumspagiricum,&eiustemperamentumoccultissimisuerbis:Suauiter(inquit)cumingeniomagno.QuifiliisuntHermetis,facilepercipiuntquidperhaecuerbauelit,&nonalii.Spagirorumenim,utetiamnaturae,propriuminstrumentumestignis,quipenesistosartificesmultifariamcosideratur.Estignisinternus,autexternus.Internusestcuilibetsubstantiaeproprius,&naturaliterinsitus,cuiusetiamoportetutartifexhabeatoptimarationem.Externusuero,autuiolentusest,autperquatuorgradusteperatus,uelnaturalisimilisacremississimus,qualemsibinaturaposcitinrerumgeneratione.UtunturigneuiolentoChimistae,uelintercalcinandum,sicciorasublimandum,autmetallasualiquandum:ignetemperatopersuosgradus,interdestillandumascensorie,ueldescensorie:naturalisimili,quumputrefaciunt,digerunt,congelant,autcirculatoriesoluunt,atquefixant.PatrisueroHermetisdocumentumest,utfiliisuipostremo,quonaturaminsuisoperationibusimitariualeant,utantur,quodperaduerbium,suauiter,apparet.Alterapars,cumingeniomagnouidelicet,ignemhuncdenotatsummadiligentia&industriaconstruendumesseiuxtacaloremnaturalem.Uariaestigniseiusmodistruendiratio,cuilibetproingeniisuicapacitaterelinquenda,modosuauis,continuus,&noninterruptussit.Aliquisolentuariisfornaculisingeniosefabrefactiscontinuatumistiusmodicaloremadamussimsibiparare:&nonnulliuariamateriasuumignemexcitare,quorumomniumautorhoclocononmeminit,quodbreuitatistudensaenigmaticae,recenserequaeapudaliosscriptoresnusquamnontraduntur,superuacaneumesseducat.Proindereliquaprosequiturexordine.Ascendit(inquit)aterraincoelum.Circulatoriadestillatiopulcherrimedeclaratur,necnonuasspagiricumadsimilitudinemuasisnaturalisesseconstruendum.Uidemusenimtotumcoelum&elementasimilitudinemhaberesphaericicorporis,incuiuscentrouigetigniscalorinferioris,materiamsubtilioremelementoruminaerasursumpellentis,&unasecumattollentis,utanteadiximus.HaudsecusuultHermesnoshabereuasidoneumadilliusimitationem.~~Cumtamenimpossibilenobisforetartificialequodpiamuasextruere,quoinstarnaturaeualeremusignemineiuscentroaccensumartificialitercontinereinmeditulliosuspensum,idqueuariisdecausis,presertimquianosterignisartificialispraeterliberumaerem&nudum,inocclusouasestatimextingueretur:~~necessariumigiturfuitnostrumignemponiextranostrumuas,&subeiusrotundifundicentro,instarsolisnaturalis.Integrumistiusignismagisteriumineopotissimumconsistit,utsitcontinuusineodemstatuleuis&uaporosus.instareiusquiinmundicentro,naturalemagisteriumascensusincoelumaterra,sineintermissioneindiesexercet:utexprioribusuerbis,Cummagnoingenio,nimirumnaturaliigni(quidicituringeniumessenaturae)persimili.Quorundamphilosophorumoccurritopinioreprobantium,ignesubterraneogenerarimetalla,aliquaetiamexparte,sedaffirmantiumeamcoelestisolumignegenerationemfieri:nonuidentinterimquinamHermetinedumcontradicant,uerumetiamtotinaturae.Solenimcoelestisnonintratmaterialiterincompositionemrerumnaturalium,atsolumpotentialiterperinfluxum&impressionemformae;sedigniselementarisestpotissimaparssubstantiaegeneratorum&materiae.Huicignicomparandusestinternus,idest,Hermetismateriaenaturaliterinsitus.PatrisHermetisopiniohaecest:Ignesubtusadfundicentrumuasisextrinsecusagenteincentrummateriae,abhocfoetumspagiricumadsuperiorapropellit,utuerbahabent:Ascenditaterraincoelum,hocest,abinferioriparteuasis(quaeterranonnunquamuocatur)adsuperiorem,quaecoelumetiamaliquandonuncupaturaphilosophis.Potestaliteradhuncmodumhiclocusintelligi.Solis&lunaefoetusascendit,idest,conuertiturautresoluitureiusterreasubstantiaspissa,incoelum,idest,insubtilissimamsubstantiamcoelestisimilem.Deincepsautor,postquamsuisfiliisspagiricamsolutionemdemonstrauit,eosquedocuit,quonaminstrumento&artificioperficitur,moxindefixationemsubdithisuerbis:Iterumquedescenditinterram,acsidiceret:~~Posteaquamaliquandiusubcoelestiumuirtutuminternarumobedientia,spagirorumsolutasubstantiaperascensusartificiumsteterit,suotemporedeterminatomaturitatis,adsuaterramredit,hocest,spiritusisterursumfitcorporeus,quipriusecorporefactusfuitspiritus:~~aenigmatehocoliminuolutumestaphilosophis.Facfixum(inquiunt)uolatile,&rursusuolatilefixum,&totumhabebismagisterium.Suntnihiloninusaliaemultaesolutiones&congelationeschimicaeinistomagisterionecessariae,quaepraeparationespotiusappellandaesunt.Fatuumestsanecrederemateriamhancspagiricamnonessepriuschimicepraeparandamatquesubtiliandam,quamadopusspagiricumassumatur.Hocipsumdocentquotquotsuntphilosophinaturalesexspagirica,scilicetpraeparationesessenecessarias,quasoperationesuocaueruntmundificationes,subtiliationes,solutiones,&congelationes.Corpusigiturinspiritumsoluinecessariumest,&spiritumincorpusredigi,sitamenimitarinaturadebeatartifex.Uidemusenimfierinaturaliter,utinnubemaquaresoluatur,&nubesiteruminaquamcongeletur,utfiatquodsequitur:Etsicrecipituimsuperiorum&inferiorum.Concluditautorsuampracticamhisuerbis,quaecongruecorrespondentprimistheoricispropositionibus:Quodestsuperius,estsicutidquodestinferius,&econtra.Nampersingularemnumerum,uim,eumquenongeminatum,indicateandemessepotentiamnaturaesuperioris,queinferiorisest,&econtra,nonquidemdiuersam,alioquidixissetuires,autsingularemnumerumgeminasset:quinpotiusdocereuoluit(utetiamsuperioraconfirmaret,nempe,Adperpetrandamiraculareiunius)uim&potentiaminunionesuperiorumcuminferioribusessemaximam,acadmiraculumusquespagiricaephilosophiae.Proindeabsolutapracticahuiusartis,docetfiliossuosacdiscipulosutilitatemeiusmedicinae,&usumduobusmodis:priore,hisuerbis,Sichabebisgloriamtotiusmundi.Namistiusgloriamundiconsistereuideturinopibus.Nonenimspernuntuerietiamphilosophidiuitiasomnino,sedabusumearum:imofelicem&gloriosumexistimantinhocmundodiuitem,quisuasopeslargituregenis&pauperibus:~~Licetobolusuiduaemulierculaedeuictusuodiminutus,magisacceptusDeofuerit,quamopulentorumingenspecuniasuperflua,nihilominusquosubuentumsitabundepauperibus,&nonobolosolo,D.O.M.nonnullisquandoquesuishominibusdiuitiashacarte,donoquesuoimpertiuit,utnonexistimarentcumplerisque(utillisquibuscontinguntaparentibus)sibisolispossidendas.Uerumenimuero,quodhuiuspartishactenuspaucamadmodumfecerimprofessionem,aliisfusiuscopiosiusquehunclocumelucidandumlibentissimecedensrelinquo,posterioremquepartem,quaemedicinamcorporishumaniacintellectusconcernit,assumens,hunclibelluminstudiosorumutilitatem&omnisReip.~~commodumprosecutus,declarabo&quaeinhancremfacereuidebuntur,proimbecillitateingenii.~~CumigiturDeuspauperibusnonsolumaurouelargentopercharitatemfraternamsubuentumesseuelit,uerumetiamremediisadtollendaseoruminfirmitatesadhibitis,utChristusinEuangeliotestaturperreprehensionem,Infirmus(inquit)fui,&nonuisitastisme:~~posterioremitaquehancdocetmedicinaesuaespagiricaemaximamutilitatemHermes,incorporis&mentisclarificationesitam,inquiens:Ideofugietateomnisobscuritas.Haudaliterquamduplicemnimirumcorporis&mentisinfirmitatemessescimus,duplicemetiamspagiricamessemedicinamoporteteffectusolo,noautemessentia.Dicitenim,atefugietomnisobscuritas,nondicitametallis.Perobscuritatemnihilaliudintelligiturquamtenebraemorborum&egritudinumcorporisatquementis.Omnesiquidemcorpusinfirmumtenebrosum,colorenedum,uerumetiamsanguine,lotio,sudore,caeterisqueomnibusobscuritatemrefert:contrasanumsplendoremacserenitatemundiquepalamfacit.~~Mensautorisestinsunima,docereeosquimedicamentumspagiricumadeptifuerint,minimaportiuncula,utquaeuelgranulumsinapisreferatquoquomodosumpta,curaremorbosomnesindifferenter,obunionissimplicitateminmedicamentoefficientem,uteinullamultitudinismorborumuarietasresistereualeat.~~Caeterumuariaesuntmentisobscuritates&infirmitates,utuesania,mania,furia,stoliditas,&reliquaidgenus,quib.obtenebratur&inquinaturanimus;hocunomedicamentospagiricoperfectissimecurantur.Necsolumanimosanitatemrestituit,uerumetiamingeniumatquementemhominumacuit,utomniasibisintadmiraculumintellectuperceptuquefacilima,eosquenihileorumlateatquaesuntinsuperioribus&ininferioribus.Summatim,omniacorporarerumnaturalium&hominum,istorumquemens&animus,adextremamhuiusmundiperfectionemhacartepossuntadduci,Deodantetamenartisinuentionem,quaedescribiturabHermete.Nihilinrerumnaturafortiusistomedicamentoreperiripotest,ideodicitautor,Haecesttotiusfortitudinisfortitudofortis.Acsidiceret:Haecesttotiusnaturaeuiriumatqueuirtutumomniumuis&efficaciapotentissima,acuelutsupranaturam.Ideononimmeritometaphysicumopusdicipossetexnaturalibusortumspagiricomagisterio.Rationemredditautortantaefortitudinis(inquiens)Quiauincetomnemremsubtilem,omnemquesolidampenetrabit.QuotquotfermefuerunthactenusHermetisinterpretes,hoclocosententiameiusadmetalladetorseruntadhuncmodum.~~Quia(inquiunt)uincet,idest,coagulabitomnemremsubtilemputamercurium,uelargentumuulgiuiuum)omnemquesolidampenetrabit,hocest,omnemetallumdurumperfectum&imperfectum,utsuntsol,luna,saturnus,iupiter,mars,&uenus,admaximamatqueminoremperfectionemadducetspagiricam&naturalem.~~Uerumquiahocnegotiumeremedicatractandum&illustrandumsuscepi,cuiquesuamopinionemrelinquensintegram,exinstitutomunus&officiumprosequar,&inhuncmoduminterpretabor.~~Quia(inquam)uincet,idest,expelletomnemremsubtilem,hocest,spiritalestenebrasmentemoccupantes,omnemqueremsolidampenetrabit,omneuidelicetcrassumdurumquecorporisuitium,asolidissimisetiampartibus,perpenetrationemspiritualemeradicabit.~~Utisupragloriammundiadopes,&obscuritatemadmorbosretulimus,hoclocosubtileprospiritu,&solidumprocorporeaccipimus.Postquamigiturautorspagiricimagisteriipracticamabsoluit,enumerataetiamutilitate,usu&eiusuirtutumexcellentia,deincepsignoraresuosdiscipulosnoluit;undehoctamarduumopusdesumptumsit.Proindeadmoneteoshisuerbis:Sicmunduscreatusest.Quasidiceret,spagiricumartificiumamundicreationeperdiscendum.Nonquoduelitexnihilofieri,utistefactusest,sedexiamcreatisaDeodocetsummamperfectionemineiscreatam&positamcoelitus,depotentiaadactumproducere.Quaproptercreatiohicpromundicreationisordinesumendaest,uttalissituerborumsensus.Spagiricumartificiumeundemseruatordinem,autsimilemeiquomunduscreatusest.Etenimopushocdiuinumessepotiusquamhumanum,autnaturale,quodnihilhomodesuohucadferatpraeterministerium,&naturanilnisiid,inquoiamageredefierat,fatendumest.ReliquumerituthoclocoGenesisseriemintueamur.Legiturinea:CreauitDeuscoelumetterram.Hermesait,oportetuoscoelum&terramaDeocreata,&incompositoposita,desuapotentia.rursusinactumdeducere,abinferiorisuperiusdiuidendo,utunumexduobustertiumgeneretpersimilitudinem.Separauitaquassubfirmamentoabaquissuprafirmamentum,&quaesequuntur.Quidmultis,totamsiGenesincuminuocationediuiniluminiscontemplatusfueris,spagiricamarteminuenies.NecsatisHermetiuisumest,quinultraprogressusadmiraculahuiusoperisdeueniat,inquiens:Hinceruntadaptationesmirabiles,quarummodusesthic.Acsidiceret,exordinishuiusobseruatione,uidebismirabilesmutationuminelementis&coelonostrisuicissitudines,&compositiones,quarummodusesthic,inimitationeuideliceteiusmodidiuinaecreationisordinis.Rudem&ignarumexistimareuidetureumphilosophumHermes,quimundicreationemintelligeret,hasautemignoraretadaptationes.ProindeorandusestDeusutseriemcreationisreuelaredignetur,quacognita,spagiricumartificiumlaterenullomodopotest.Caeterumautorinsatiabilidesideriosuoscompletedocendifilios,acdiscipulos,materiameoslaterenoluit,exquadiuinumopushocperficitur.Itaqueuocatussum(inquit)HermesTrismegistus.Quasiloqueretur,hacrationeuocatussumHermes,quiaspagiricaesapientiaesuminterpres,&Trismegistus,quiaquoduobisartificiumannuncio,subternariolatetinunumconcluso.NumeronamqueDeusimparegaudet,quorumfons&origosolusestternarius.Unariusautemnonnumeratur,quiaunuminduodiuisum,persuamsimplicitateminternariumuincitanimatqueindissolubilinexu.Duoduob.minimeconiungipossunt,quiainunum&alterumpersesolubilia.~~Necessariumhoclocoforetmaximeternarium&unariumcopiosiusdeclarare,uerumquodinsequentibusadapprobationemartisidreseruamus,tantispersupersedendumesseduximus,reliquamautemclausulamdemateriatractantemenucleandamsuscipiamusinterea.~~Habens(inquit)trespartesPhilosophiaetotiusmundi.Acsidiceret,secompertissimumhaberemundumuniuersumtribuspotissimumquaquauersumconstarepartibus.Tametsimundustotusinduaspartesuisibilesdiuisusesseuideatur,latetnihilominussubististertianonconspicua,obsuamsimplicitatemunitatipariterinuisibilidicata.Utraquetamendictarumpartiumaetherea&elementarisuidelicet,rursumintrespartessubdiuiditur,corpus,animam,&spiritum,uthaecincoelo&interrisnaturalitersitasint.Priorisdiuisionisinaetheream&elementaremregionem,suboccultouinculofacte,membrumpostremum,quiamaterialemagis,binariohacdecausadestinatumest.Quofactumutinquatuorelementasubdiuisumfuerit.Duonamque,nilnisiquatuorexprimafoeturagenerant.Spiritaliterauteminquatuorqualitatesprimas,idquesubbinarioquamlibetdiuisamcernerelicet,quodinfralatius.Potestetiamtriplexmunditotiusphilosophiadici,rationecrassioris&decompositaemateriae.Triasuntenimgenerageneralissima,quibusomniaquesubsensumcaduntcomprehenduntur,utsuntmineralia,uegetabilia,&animalia,quorumomniumarcana,Hermetifueruntexperimentonotissima.Utabeiuspostremaconclusionesuaespagiricaephilosophiaetestatur,secompleuisseomniahisuerbis:Completumestquoddixideoperationesolis.Quasiloquereturadhuncmodum.Egosumexpertusquodloquor,&compleuiquoduobisannuncio,nimirumsolisoperationem,idest,uniuersalismedicinaespagiricaemagisteriumesseuerum,sinemendaciocertum&uerissimum,utrespondeantultimaprimis.~~Nonsinecausaigiturmedicinamhancsolemartificialemuocat,namutisolnaturalisquibusuisrebusuitamnaturalemnaturaliterinfluit,haudalitersolspagiricusdeficientemhacuitamrefocillat&reuocat,pellendomorboseamasuodomiciliopellereparatos.~~Haecestillaueramedicinapatrumantiquorum,&longaeuitaeradix,uniuersaleremediumquodmedeturindifferentermorbisomnibus,uitalesspiritusadauget,itemacorruptioneuindicatomnecorpus,atquepraeseruat.Quotquotsunthuiusartisignari,licetexacademiisdoctissimi,solenteamartemimprobare.Quidmirum,cumtalenunquamsuisinscholisaudiuerint?Indenonsequituressedamnandam,quodignorenteamdoctiuiri.Multaquidemnostroseculoprodieruntinlucem,quaepriscisignotafuereplurimis,nonsecusacplurimaiamdelitescuntnobis,quaepatribusantiquiserantfamiliarissima.Quidnontemporisiniuria,necnonhominumignauiatransitinobliuionem?Caeteroquieorumambitione,quisibisolisbenecupientes,reliquisinuident,etiameaquaeabaliissuffuratisuntarcanascripta,supprimiturueritas.Proptereanondeperitprorsum,atpostquamaliquandosepultaiacueritilliseotempore,hocaliisemergetnutuDei,cuiusinpectorequiescuntabaeternocumeiussapientiacunctaelaudabilesartesacbonae.DistribuitenimbonorumlargitoromniumDeusdonasuaquibusuult,etiamaufertabingratis,quiabutunturillis.Dubiumnonest,quinDeusantiquispatribusmedicinamaliquamreuelaueritperspiritumsanctumsuum,quasuaecarniscorruptionemtuerentur,&potissimumiis,quibuscumlocutusest,&foedusiniit.~~Sedpostquamhominumsapiendiperseipsosuanusappetitusinduxiteosadquaerendumaseipsis,acinaliisquamineo,inquosolosalusomnisest,caecutiuitmenseorum,&inlabyrinthumducta,iamhanc,modoaliamherbam,crasistam&aliamradicem,postridiemixtumquidexpetiuerunt,utindiesexperientesabsqueiudicio,nunquamscopumattigerint,necsuaedoctrinaeullamhabuerintcertitudinem.~~Quodetiamabsurdummaximeuidetur,hominessuasortenunquamsuntcontenti.DeditomnipotensDeusunicuiquenationiquoduoluiteampossidere,taminalimentum,quamadmedicamentum.Alioquisihaecalonginquispetenda,nonnisidiuitibuscontingent,pauperibusueromoriendumessetobinopiam.ContraDeusistorumlongemaioremcuramhabet;quamillorumunquamhabuit:extantsacrapassimtestimonia.Sednostranoscontemneredocetinimicusillecalumniator,alienaquesemperappetere,aceaquaeminuspraemanibussunt,quonostrosappetitusinsatiabilesreddat.Habemusapudnos,quotquotsumusomnes,&ubicunquedegimus,imoinnobis,licetnonanobis,omnequodextranosquaerimusabaliis:quoquomododictum:UideamusquiproparteGentiles&infideleshocloconosChristianosarguant.Naturamnaturam(inquiunt)sibisimilemappetit,&congaudetsuaenaturae,siquidemalienaesiiungatur,naturaedestruituropus.Mirabiledictumiis,quinonprofundeconsiderantquidnaturasit,atillis,quieamnorunt,ueriusessehacinrenihilpotest.~~Sedredeamusundenosdiuerteratorationisdigressio,&nostraementisopinionemcopiosiusapprobemus,quaueramPhysicamasserimusexGenesi,necnonuerammedicinamspagiricamortumhabuisse,necaliunde,nequealiterquampersolamcontemplationemdiuinitusafflatam.~~Uideamusigitur,quemadmodumIoan.Trithemiusnaturaliumphilosophorumnostriseculiexcellentissimus,applaudatHermetiperomniaiuxtaGenesin,utpatetexsequentibus.DeSpagiricoArtificioIo.Trithemiisententia.Unarius(inquit)nonestnumerus,&exipsonumerusomnisconsurgit.Antequamenimaquauniuersalisabyssi,cuiusmentiofactaestinGenesi,diuideretur,unafuit.Hacdiuisionetantumunariusbinariumefficitnumerorumomniumprimum,nonpersubstantiam,sedperaccidens.Estnumerus&numeratur,&nonestnumerus&nonnumeratur.Nonnumeraturquianaturasimplex,&numeraturquatenusaccidentibuscomponitur.Eatenusautemnumerarinonpotest,quiaanteipsumnonestnumerus.IntelligiturdeunitatequamHermesaliisuerbis,&persimilitudinemaCenesisumptamexplicat.Quod(inquit)estsuperius,&quaesequuntur.BinariusenimabHermeteperinferius&superiusdenotatur,Reiiciatur(aitTrithemius)binarius,&ternariusadunitatemconuertibiliserit.IdipsumHermesaliisuerbis:Adperpetranda(inquit)miraculauniusrei.Apprimenotandumhoclocounitatemabutroqueduobusmodisintelligi.SiquidemHermesunitatemnumerat,utdiximus,perinferius,&superius.Trithemiusueropernumeriprimiconstitutionemabunario.Longediuersarationepostuterquemetiturunitatem:Unusreductionesuperioris&inferiorisadsimilitudineminmiraculopositam:Alterabiectionebinarii,conuersionequeternariiinunarium.Ambosanemirarationeconueniuntineandemsententiam.Estigituripsa,naturalistamen,unitasdiuisibilis,sedpotiusnumerabilisinbinarium,&ternariusinalteramunitatemreuertibilis,quesecundadiciturunitas,ultraquamprogredinonlicet.Omnisitaquenaturaeconsistenslimitibusoperatiomirandorum,abunitateperbinariuminternariumdescendit,nonpriustamenquamaquaternarioperordinemgraduuminsimplicitateconsurgat.Namsiquatuornumerareuelis,nonaliterquamabunoscisinchoandum,acdicisunum,duo,tria,quatuor,quaesimulsumptafaciuntdecem.Haecomnisnumeriperfectaconsummatioest,quiatuncfitregressusadunum,&ultradenariumnonestnumerussimplex.Miranturhuiusconnexionisprofundanescientes,quibusprincipiisinoperationemirandorumutamur,falsonosueldaemonumadiutorio,uelqualibetcontrafidemnostramChristianamsuperstitioneinnitiopinantes.Nosautemhaecdenobisiudicantesproptereorumquaepraemisimusignorantiam,nonmiramur.QuoniamsicutsacratissimatestaturscripturadeinternacognitioneDei,quamnemointelligitalter,quamquiaccipit:~~itahisuelimbui,uelutinemopotest,nisidiuinomunerelumensingulareacceperitintelligendiexnaturainnaturam,fueritqueineocumlumineignis,cumigneuentus,cumuentopotestas,cumpotestatescientia,&cumscientiasanaementisintegritas.~~Profundorumigiturhaecestradix&fundamentumcreaturarumomnium.Primadiuisionaturalisradicemscientiaeconsummataeproducit,cuiusannotatioistaest.Quatuorsuntmatreseorumquaeinordinenouissimo,&quatuorsuntpatreseorumquiinprincipio:horumomniumnexus,&primumconnexum,&ultimumsimplex,purum,unicum,solumomniatingit.~~Terrasimplexelementumpurum,&primumabunoprocedens,noncomponitur,nonmutatur,nonpatiturconnexionem,sedmanetquodestincorruptibile,&inunoconsistitunum,&nonunum,nonestnumerus,&estnumerus,nonnumeratur,&numeratur,interipsum&unumnonestnumerus.~~Inunitatemanetunum,&percomplexumefficitternarium;quemoctiescomplectensmirabilinaturaomniareducitadunum:uirtuseiusanullomagistrorumperomniaexplicaripotest.NonestipsumquodcolimusDeus;creaturaestanimihominisimago,necuiua,necmortua,perquaminomniscientiamirabiliseffectusfit.EtdicotibiamiceinsummaueritateDei,quoniamquicunquehuiuspuresimplicitatissimplicinoticiasublimatusest,inomniscientianaturaliconsummatuserit,perficietqueoperamiranda,&stupendosinuenieteffectus.Bonumsimplexunicumest,&peripsumnonsolumsimilia,sed&dissimiliamultafiunt.Terracompositaelementumnaturapurum,simplex&unicum:sedquiacompositumnecessariofitmultiplex,uarium&impurum,reducibiletamenperignem,inaquam:abhacinignem,&abistoinunumsimplex,&estnumerus&numeratur,&nonestnumerus&nonnumeratur.Nonnumeratur,quianaturasimplexest,&accidentecompositum.Idcircononpotestnumerari,quianonestanteipsumnumerus.Numeraturabunitateunumnonabsolutum,sedinclusum;&diciturunumexclusum,unuminclusum,unumqueperunumabuno,scilicetabanimamundi,fitqueternarius:essecumunouultnaturaliter,unumpersepotens,inunoimpotens,inalteroimpotens,insphaerasemperuoluitur,inunoquoquemanetigneunum,sednonsicimaginatur.Siperignempurificatumadsimplicitatemsuamcongrualotionereducatur,omniamysteriascientiaeprofundaeoperaripotest.Terradecompositoelementumest,&nonestelementum,perquodbinariusinternariumreducitur,quatuorabunogradibusdistantem.Miracontinet,uariumest&multiplex,corruptibile,&tamenextraunitatiscirculumnonuagatur:huiuscumternarioperbinariuminunosecretorumomniummagisteriumest.Etquaecunquehumanitusadinuentamirabiliterconstant,eiussuntpotestatisubiecta,&fieripossuntoperationeperfecta.Obseruatnumerum,gradum,&ordinem,quibusomnismirabiliumnaturaeoperatioconstat.Mirandasuntquaepotensestfacere,&plusquamcrediturplura,quaenecDeoiniuriam,necanimemaculaminferunt.Peripsummirabiliafiuntopera:peripsumomniumhumanarumadinuentionumplenacognitioest,&operatioeffectiuainquacunquereobscura:quiauirtuseiusintellectuprocedensnonerrarepermittitpertresgradusoperantem.Discernitomniaquaehominesdicunt.Seduciinerroremperipsuminchoataoperatiominimepotest.~~QuicquidAstronomi,quicquidMathematici,quicquidMagi,quicquidinuidentesnaturaepersecutoresAlchimistae,quicquiddaemonibusdeterioresNecromanticipromittunt,nouitdiscernere,intelligere,rectificare,inuenire,suisqueprincipiisaptatasinemalitiaperficere;~~hocipsumestelementumnonelemetum,pernumerumaseremotum,cumsibiconiunctoinunitatemsimpliciterreductum.Sinehuiusmedii,finis,principiiquecognitionepernumeros,gradus&ordines,necmagusimaginibusuirtutemdaretsinecrimine,ueletiamcumsceleredareposset:necAlchimistanaturamimitari,nechomospirituscompellere,necfuturapraedicereuatesnaturae,necquisquamcuriosusexperimentorumcapererationem.Omnisitaquenaturaeconsistenslimitibusoperatiomirandorum,abunitateperbinariuminternariumdescendit,nonpriustamen,quamaquaternarioperordinemgraduuminsimplicitateconsurgat,&c.quodsupra.~~Sapientianaturalisigitur,quaealiquandonaturaeprincipiisinnixaconstabatinsuasimplicitatepura,totmendaciis&impuritatibus,totquedeceptionibusconfusaest,utnemonisiinutraquenaturali&supernaturaliscientiadoctissimussit,quialteramexalteradiscernereposiit,intelligereeampotest.~~Quantos(inquit)errantesinphilosophianaturalisolusegonouiuiros,alioquindoctissimos,quorumnonnullitempus&substantiamAlchimiaeimpendentesperdiderunt,nonnulliuitamcumrebusamittunt:aliimedicinamexipsacupienteselicerem,postlongoslaboresnihilefficiunt:aliimirandorumeffectuumsecretaperscrutantes,adnullamexperientiamperuenirepotuerunt:aliifuturadiceregestientes,prouerisfalsaloquuntur:hidumopinionessuicapitisuentosasingerunt,abexpertisdudumconscriptisquaenonintelligunt:bonaueraque,mala&falsaimperiteefficiunt.Proindenotandasuntatquediscendaprimuministaphilosophianaturali,spagirica,occulta,triahaecprincipia,sinequorumperfectanoticia,nullusoperantemsequitureffectus.Primumprincipiuminunoconsistit,nonaquo,sedperquodomnismirandorumnaturaliumuirtusproduciturineffectum,dequodiximus:quiapurumabunoprocedensnoncomponitur,nequemutatur.Adipsumaternario&quaternariofitadmonademprogressus,utcompleaturdenarius:peripsumenimestnumeriregressusadunum,simuldescensusinquatuor,&ascensusinmonadem.Impossibileestcompleridenarium,nisiperipsum:monasintriadelaetaconuertitur.Omneshocprincipiumpostprincipiummonadisignorantes,nilinternarioperficiunt,necadsacrumquaternariumpertingunt.Nametsiphilosophorumlibrosomneshabeant,syderumcursus,uirtutes,potestates,operationes,&proprietatesperfectecognoscant,ipsorumqueimagines,annulos,sigilla,&secretissimaquaequeadplenumintelligant:nullumtamenmirandorumconsequipossuntinsuisoperationibuseffectum,sinehuiusprincipiiaprincipiocognitioneinprincipium.Undeomnesquotquotuidiinphilosophianaturalioperantes,autnihilconsequutisunt,autaduana,friuola&superstitiosa,postlongas&inutilesoperationes,desperationeprolapsisunt.Principiumuerosecundum,ordine,nondignitatequidem,aprimoseparatum,quodunumexistensfacitternarium,estquodoperaturmirandaperbinarium.Inunoestenimunum&nonestunum,estsimplex,&inquaternariocomponitur:quopurificatoperigneminsole,aquapuraegreditur,&ipsumadsuamsimplicitatemreuersum,complementumoperantimonstrabitoccultorum.Hiccentrumestsapientienaturalis,cuiuscircunferentiasibiunita,circulumrepraesentat:immensusordoininfinitum:uirtuseiussuperomniapurificata,&simplexminoromnibusquaternariosupergraducomposita.QuaternariusautemPythagoricusnumerusternariosuffultus,siordinemgradumqueobseruat,purificatuspurusqueinuno,adbinariuminternario,miranda&occultanaturaepotestoperari.Hicestquaternariusincuiusmensuraternariusbinarioconiunctusinunocunctafacit,quaemirabiliterfacit.Ternariusenimnumerusadunitatemreductusperaspectum,omniainsecontinet,&quaeuultpotest.Principiumtertiumpersenonestprincipium,sedinteripsum&binariumestfinisomnisscientiae&artismysticae,acinfallibilemediicentrum:inalioquaminipsofaciliusnonerratur,quoniampaucissimiuiuuntinterris,quiprofundaeiusintelligant.Uariumest,compositum,&perseptenariuminternariumoctiesmultiplicatumconsurgens&manensfixum.~~Inipsoestconsummationumeri,graduum&ordinis,perhocomnesphilosophioccultorumnaturaeueriinquisitores,mirabileseffectusconsequutisunt,peripsumadsimplexelementuminternarioreductum,subitofiuntinfirmitatumcuraemiraculosae,&naturaliteromniumaegritudinum:~~opusqueinsapientianaturali,&praeternaturalioperantis,consequitureffectum.Fugiuntdaemonessecundumdispositionemquaternarii.Praedictiofuturorumperipsumuerificatur,occultorumqueinsinuationonaliunde,quamperipsumanaturapercipitur.HocunicomediosecretumnaturaeaperiturAlchimistis,sinequo,necintellectusartisacquiritur,necoperantiseffectusinuenitur.Errantcredemihi(inquit)errantomnesquisineististribusprincipiisquicquamoperariinoccultisnaturaescientiisseposseconfidunt:maiorautemcausaerrorisest,quodsapientesolimsecretisnaturaeimbuti,hisdeuelpenitustacuerunt,uelnimiaobscuritateinuoluerunt,utnonnisiasibisimilibusuereintelligiqueant.Secretaesthuiusinstitutionisphilosophiacoelestisqueinquasiquisscire&intelligereuerecupitaliquid,hominumtumultusfugiatnecessumest,mundumdeserat,coelumnonoculistantum,sedmenteetiamcontempletur.SpiritusDeiubiuultspirat,quemuultilluminat,quemsuonumineobumbrauerit,inomnemueritatiscognitioneminducit:quodquiacceperit,Deogratiasagat,studeatquefructibusoperumbonorumcorrespondereprouiribusacceptisaccepissequeserecognoscat,&itanoninuenietundesuperbiat.Illeautemcuiscireistasublimiadonatumnonfuerit,autsocordiamsuamintelligat,quianonlaborauitutsciret,autmisericordiamcreatorislaudet,quaineiusutilitatemimpedimentaesseuoluitutnesciret:autsinonacquisiuerit,Deumsibinonextitissedebitoremtantaedonationisfateatur,&nonmurmuret.Amicuses(inquit)amicumtibiconsulentemaudi,&factumintelliges.Propinquorumuictorigneminuidiae,nonaeremcalcamortaliumDeiimmortalisodio:periculumminaturleuitas.Fugesynodumomniumperhominem,nonhominumetiamcoelestium.Innidulohirundinumsalustua,periculumgallinarum.Uelumraptumauentopersequeris,fatigaberisinseptenario,sedperternariuminunitateconsurgesiterum,&foelicemtereperies.~~Sioperationestuasasole,quemtibinaturauideturabscondere,utacunctisaduerumsolemquiDeusest,perstudiumcognitionis,purificataabinferioribusmente,indesiderioanimae,feruoresanctissimiamorisconuerteris,&aliumostendet.~~Quiadiuiniamorisarslonga,tempusuerobreueest,praestatquecreatoremquamcreaturaminueritatesemperdiligere.CaeterumapertiusutuideaturTrithemiusHermetisartisubscribere,haecsunteiusuerba.Uerum(utHermesinquit)sinemendaciocertum,&unitatiscognationecertissimum.Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,&econtra:quiasolisunitatibusconstatomnisnumerus,adperpetrandamiraculauniusreimulta.Nonneresomnesabunarefluuntbonitateunius,&quicquidunitaticoniungitur,nonpotestessediuersum,sedfructificatsimplicitate,&aptationeunius?Quidexunitatenascitur,nonneternarius?Accipe,Unariusestsimplex,binariuscompositus,ternariusueroadunitatisreducitursimplicitatem.NonsumTrithemiusmentistriplicis,sedinunamentenumerogaudensternario,quiuereparitmirabilemfoetum.Patereiusestsol,materueroluna.Portauitsemeninuterouentus,terranutriuit.Pateromnisperfectionistotiusmundiesthic.Uirtuseiusintegra&immensa:siuersumfueritinterram.~~Separabisterramabigne,subtileaspisso,&ternariusiamsibireddituscumingenio&suauitatemagna,aterraconscendetincoelum,iterumqueuirtute&pulchritudinedecoratusreuerteturadterram,&recipituimsuperiorem&inferiorem,eritqueiampotens&gloriosusinclaritateunitatis,omnemaptusproducerenumerum,&fugietomnisobscuritas.~~Adunitatemigiturreducendusestomninoternarius,simensharumrerumuelitperfectumintellectumconsequi.Unariusenimnonestnumerus,atexipsonumerusomnisconsurgit.Binariusabunitaterecedens,primusestnumeruscompositus.Reiiciaturitaquebinarius,&ternariusadunitatissimplicitatemconuertibiliserit.Solisunitatibusconstatomnisnumerus.Nonneresomnesabunitatefluuntbonitateunius,utsupra,&quicquidunitaticoniungitur,nonpotestessediuersum,sedfructumeditsimplicitate&aptationeunius?Quidexunitatenascitur,nonneternarius?Unariusigiturestsimplex,binariuscompositus,ternariusueroadunitatisreducitursimplicitatem.Unumestenimprincipiumpurum.Binariusabunitaterecedenscomponitur,quiaimpossibileestesseduoprincipia.~~Solusergoternariussacratus&uirtutepotens,binariosuperatosuuminprincipium,nonnatura,sedsimilitudinisparticipationereuertitur,inquosinecontradictionemysteriaomniaarcanipulcherrimeordinati,mensintelligit.~~Haecestfortitudinistotiuspulcherrimauirtus,queuincitomniamundana.Uerumenimuerohominicuiuisinhacartepernaturalemsapientiamoperariuolenti.cumutilitate,subiectanecessaria.Inprimisnecessariumest,utanaturasitadistamartemnonsoluminclinatus,sedetiamdispositus,autsaltempraeceptorismagisteriodisponibilis,perrectificationematernarioinunitatemperbinariumdiuisum.Secundooportetlinguaesufficientemhaberenoticiam,utuulgarisnoncapiattantamscientiaeipsiusnaturalissapientiaemaiestatem.Astronomicaefundamentumetiaminstitutionisscirenecessumest,autsaltemaliumaduotumhaberequisciat.Tertionecessariacopialibroruminhacscientia,solumeorumquisuntemendatissimi,qualeshodiepaucissimireperiuntur,uelutpraemanibus,uelinpromptusitaliquis,quiueracitereorundememendareuitia,nonaugerepossit.Quartopraeceptordoctissimus&expertissimusinhacartenecessariusest,quodhaecscientiatantisinuolutasitmysteriis,utsinedoctoreperitissimononqueatapprehendi:nisiDeusomnipotensmentemsingularidonouelitilluminare:quodrarissimefiericonsueuit.Quintorequirituruniuersitotiussuperiorum&inferiorumdiuisioniscognitioabunousqueinquaternariuminternarioquiescentem.Itemoportetordinemascensus&descensus,gradum,numerum;inflexum&reflexum,esse&nonesseinunum&tria:hocuerosciredifficilimumest,quiaomnismirandorumeffectuumradix,quocunquemodofiantinsapientiatamnaturaliquamsupernaturali,huiusprincipiifundamentoinnititur:quocircaomnisquihuncordinemapprehenderit,ipsumquemodumintellexerit,consummatuseritinomniscientiasapientiaeprofunda,mirandosqueinoperationeconsequetureffectus.Atquiahaecsciredifficilimum,paucissimicumutilitate,multiuerosinefructulaborantinspagiricasapientia.~~Sextoconuenientemuiuendimodumutcognoscatoportet,ordinemquelaborandi,temporishoram,opus,operisquedominum,idest,planetarum,locumaptum,formam,materiam,&materiaecommixtionem,purum&impurum,simplex&compositum,simileacdiuersum,coniunctorumquenexum:~~&posthaecomniasuaemetipsiusmensuramanimae,uirtutem,&bonitatemineundipotentia.Septimoutsciatsubcuiusplanetaedominiospiritushoraediei,temporisquesitquelibetresmundisecundumsubstantiam,accidens,&effectum,maximeperquemoperantur.~~Inferioranamquesuperioribussubiectasunt,&solasimilitudine,quaesubstantia,accidente,potentia,uirtute,numero,gradu,acproprietateconstatperapplicationemuniusadaliud,modoinartefirmato,mirandoruminsapientianaturalifitutilisoperatio.Octauonecesseestscireinsapientiahec,&operantemintelligere,proprietatemintelligentiarumomnem,gradus,loca,siuelocationes,nomina,uerbaue,&officiaseuopera,quemadmodumsehabentadextremainordine,quomodoquepereasoperandumfitinqualibetintentioneuniuersali:~~autprimumnecessariaestscientia,perquamcerteperficiuntur,quemadmodumcaroneputrescatsaleconseruatur.Nonoinhisquaesolusperficerenonpotest,sociosoporteteumhabere,uelnaturadignos,uelinstitutionedignificatos:quiasociorumindignitasoperationiseffectumimpeditinomnibusoperationibussapientie,tamnaturalisquamsupernaturalis.Decimooportetinartehacoperantemfirmumesseconfidentia,&deconsequutioneeffectusnullatenusdubitareuelhesitare:nonobidquodcredulitasaliquidconducatinhis,sedquodhaesitatiofirmitatemoperantisanimaepermediuminextremumfrangitdebilemquefacit,sinecuiusuirtutestabili,nonfitasuperioribusinfluxusoptatus.~~Undecimooportetuolenteminsapientianaturalicumfructuoperari,secretissimeconseruareomnia,nulliquehominumprofectum,ueldefectumoperationis,necoperationemipsam,nequeuoluntatem,necartem,nequetempusreuelare,nisipraeceptoriueldiscipulo.~~Quiahaecscientiapublicumfugit,diuulgataqueraroperfectosfructusedit.~~Haecnostraphilosophiacoelestisest,nonterrena,utsummumilludprincipiumquodDeumnuncupamus,intuitumentisperfidem&cognitionemfideliteraspiciamuspatrem,&filium,&spiritumsanctum,unumprincipium,unumDeum,unumquesummumbonumintrinitatepersonarumsempiternumexistentemuerecredentes,purecognoscentes,&cumferuentissimiamoris&seruitutiscultusemperadorantes,aquosuntomniaqueuspiamessepossunt.~~Adhancnisimensanimataconsurgat,nihileorumquaepulchrasuntintelliget,sedinsuatabescetignorantia.Nonestuulgarishicascensus,nequehorumestadeumimitatiosufficiens,quiunaduntaxatalasursumferuntur,sedomninopaucissimisfamiliaris,illisuidelicetquisemetinunitatemnontemerenecperperamreduxerunt.Multiquidemconantur,sednonomniumestinmenteternarius.Nonnesuspecturicoelumnecessarioprimumcaputeleuamus,reducimusqueposteaquamsuspeximus?Solislicetoculisintuerisolem,auresnonuident.Utigiturconscendatanimus,nonaurisfiat,sedoculus&cor,fiatqueexternariounitasparticipationebonitatisadprincipium,quiaunumestbonumomnipotens,nonduonequeplura.Nisienimfiatunitas,nonfietsimilitudinisinmenteconiunctio,nequeboniparticipatio,&sinehisnullatranscensio:nisienimhaecpraecedant,superiorumintelligentiam,nequeinferiorumpropriamconsequipoteritquisoperationem.Resautemtamuniuersalesquamsingularesnecessario,acrerumconditiones,quaedamsuntmanifestae,quaedammanifestiores,&quedammanifestissimae.Etaliequidemsuntoccultae,aliaeoccultiores,&aliaeoccultissimaetamsensuiquamrationi:quamdiuersitatemoperaturrerumnatura.Hincfitquodquidamhomineseuaduntcaeterissapientiores.Magisautemsapiensdicitur,quiminusperceptibiliapercipit.Adistorumintelligetiamestquodaperiamusaditum.~~Proindequicunqueadadeptamphilosophiamcumnaturalemtumsupernaturalemanhelat,adalterutramqueperalteramaditumsibipararepotest,tutiustamenprogredietur,siseipsumabinariointernariumreducatperquaternariigradus,priusquaminrebusnaturalibusidipsumefficeretentetautpraesumat.~~Quamuisetiameconuersopermediumspagiricaemedicinae,adsupernaturalemperuenirepossit,hecuiatamenalteramagiserronea,necinullamagisquaministacontingiterrare:quareperaliamgradiendumessepotiussuaserimomnibus.Adhanccongrederelectoroptime,&animumattentumnonsecusacaureserige.ElucidatioClariorinterpretis.Homonaturaliterunusest&nonnumeratur,atsupernaturaliterinduonumeratur,utinspiritum&corpus,quibinariuminipsoconstituunt.Uerumobprimaeuamcorruptionemistudsuperatalterum,quofitutnihiladmirandumproducerespiritusualeat.Quodutefficiatinhacuita,superanduseritperternariumbinarius,idest,corpusadspiritusnaturamconformandum,&spiritusitacorporiconiungendus,utineodeincepspacemhabeat.Quofactoiamternariusortusinunitatesecundaperfecteiubilat.Namexduobusdictis,&prioribusperunionemfactumestunumtertium.Haectamenconiunctiofieridebetpergradusquaternarii,hocest,perelementorum,exquibusconstatcorpus,transmutationeminunicum&purissimumelementum,adhuncmodum.~~Primoquidemexterratuicorporisaquafiat,hocest,Lapideumterreumsegnequetuumcormollereddatur,acuigilansadcognitionemDeisui,necnonsuiipsiusadipiscendam,quoquidemspiritusimagines,&contemplationesinillud,nonaliterquaminceramsigillicharacteres,imprimiqueant.~~Postmodumexistaaquafiataer,hocest,attollesursumincoelumadeumquitecreauitcontritumcortuum&humiliatum,aerisinstaradsupremasempertendentis,&orandopulsautaperiaturtibiingeniumadintelligendumeaquaeDeisunt.Postremoexaerehocfiatignis,idest,tuicordisiamsublimatiomnedesideriumconuertaturinamorem(cuicomparaturignisobardorem)Dei&proximituihicinterris,utflammahaecnonextinguaturunquam.Hocipsofietutpersimilitudinemtuusbinarius,spiritus&corpusuidelicet,inunumternariumperfecteiungatur,perquaternariitresgradusutaudisti.Iamhabesamicelectormeditatiuaephilosophiaeclauem,quaeuiamaperitascensusadsuperos,&nemocontraclaudit.Alteramuerodescensus,quaeclauditquodnemopostmodumaperirepotest,audiesinsequentibus.Quumdecoelo,inquodiamaterrasursumascendisti:rursumabeointerramdescendereteoportet,adsuperiorumuim,&inferiorumaccipiendam.Eccequampauciseaquaetotactamuariisaenigmatuminuolucrisantiquirecentesquespagiriuelareconatisunt,liberaliquidemanimotibi,studiosisquoquererumabditarumomnibuselucidareuoluimeislucubratiunculis.Necfatigatuspluratibiquaeadhancphilosophiammaximeconducunt,aperiregrauabor,modouigil&attentusanimaduertas;eretuanimirumfuerit.Numerorumordinem,&gradusaudilatius.Numerusordineconstat,&mensura.Ordoquoquesinenumero,&mensuraessenonpotest.Mensuraautem&numeroconstat,&ordine.Unitashic&ternariusnumerumnonadmittunt,sedomnemexutimultitudinem,innatasibipuritatesimplicissimainordineprimoconsistunt.Haecestadsuperosuia,perquamantiquisapientesintelligibiliterprofectirationisductu,plurimaperceperunt,quaeultrahumanamcomprehensionemanostrisnuncreputantursapientibus.Uisaudireplenius,Studiumgeneratcognitionem,cognitioamoremparit,amorsimilitudinem,similitudocommunionem,communiouirtutem,uirtusdignitatem,dignitaspotentiam,&potentiafacitmiraculum.Hociterunicumadfinemadeptephilosophiaeperfectionum,tamdiuinarum,quamnaturalium,aquibusarcetur,&confunditurproculomnesuperstitiosum,praestigiosum,atquediabolicum.Cumergosinismeditatiuaescientiae,ueladeptaesapientiaesitueritas&spagiricaepracticefinis,opus,tantumscimus,quantumdecognitioneDeiomnipotentisapprehendimus,quisolusestueritas:tantumuerocognoscimusquantumdiligimus.Scientiaenimuera&salutaris,Deiparitcognitionem,cognitioamorem,amorfrequentiam,frequentiafamiliaritatem,familiaritasfiduciam,fiduciaomniumquaepostulauerisimpetrationem.Scientiaquippeuirtutiscultumpraecedit,quianemopotestfideliterappeterequodignorat.Cognitioueri&amorrecticertissimumadfelicitatemparantintroitum.Preceditautemsicutdiximusamoremcognitio,quodnemopossitignotumuereamare.ProptereadixitpatridominusnosterlesusChristusinEuangelio:Haecestuitaeterna,utcognoscanttesolumDeum,&quemmisistilesumChristum.Quidnamaliudestillasupercoelestisbeatorumspirituumamoenitatisfruitio,quamdiuinaemaiestatiscognitio&amor?Salutarisenimscientiaecognitioannexumsibihabetamorem,necpotestmensintellectualissempiternaefruitionishabereconsortium,siautcognitiofueritsineamore,autamorsinecognitione.Daemonesquidemmalicognoscunt,sedquianonhabentamorem,adfruitionem,quaeexutroque&nonexalterosolonascitur,minimepertingunt.~~AmoremuniussummaeueritatisGentilesquidam,&extraChrisianismumpositihodie,forsitanmultihabereuidentur,sedquianoncognoscuntpatremuniuersitatissolumuerumDeum,&quemillemisitdominumnostrumIesumChristum,insuiscogitationibuseuanuerunt,&adfruitionemsummaebonitatisnequaquamperueniunt.~~DicitautemipsesaluatornosterdominusIesusChristus,deillisquiipsuminmundumuenissenoncognoscuntperfideminsanctoEuangelio,Quinoncredit,iamiudicatusest.Ueraenimcognitioexfideest,&amorexcognitione.Homoergofidecarensnullamhabetcognitionem.Quiautemnonhabetcognitionem,amorecaret,&quinonhabetamorem,fruitionefrustratusest.Hocenimestquodipsedominuslesusincoelumascensurussuisdiscipulisreuelauitdicens:EuntesinmundumuniuersumpraedicateEuangeliumomnicreaturae.Quicrediderit&baptizatusfuerit,saluuserit:quiuerononcrediderit,condemnabitur.PrimaitaqueadDeumuiaestscientiasiuecognitioperfidem,sinequanemosaluabitur.Adhancscientiamueram,omnesaliescientiestudiaquereferridebent:quodnisifiat,inanistultoquelaboreconsumenturistisapientes,quisuastudiadistinguuntabillisquaediximus.Scientiasapientiaqueueraquamproposuimus,scientemsuumcompunctioneplurimumafficit,nonextollit,superbirenonfinit,atgementemefficit,iuxtauirisapientisdictum:Quiadditscientiam,addit&dolorem,eoquodinmultascientiamultasitindignatio.Prouideamusigiturutstudianostrauerasint,dumtempushabemus:Hactenusille.Utperhaeceaquaesuprauobisexposuideascensuternariiabinarioperquaternarium,luculentiuspatefaciam,notate.Primusgradusascensusadsuperoseststudiumfidei,hocenimdisponiturcorhominisadsolutioneminaquam.SecundusgradusestcognitioDeiperfidem,quadisponiturcontritumcoradascensuminaeremeleuatum,&adspemmeliorisuitae.TertiusgradusestamorexcognitioneDeiperfidem&spem,adamorem&charitatemdisponensaereumnostrumcor,&adigneamflagrationemdesideriipersimilitudinemconiunctioniscumDeo.Quartusestfrequentia,quaconceptusamorcontinuocultupercrebrascontemplationesorationibusconiunctas,foueturinaugmentumfidei,spei,&amorisiamconceptorum,insupernisuersantecordehispropemodumunito.Quintusgradusestfamiliaritas,quaeperfrequentiameiuscemodiconuersationumcumdiuinisacquiritur.Sextusestfiducia,quanosintrepideiamperfidem,spem&charitatemfrequenterexcultas,audemusofferrenostraspetitionescoramDeo,freticertitudinemultaacindubianosobtenturosquodapatrenostrocupimus.SeptimusestimpetratiodesiderataepetitionisinnomineIesuChristifactae,quafruimuradeiusgloriam&salutemnostri.Iamdemumaptisumusadintelligentiamarcanorumomnium,tamnaturaliumquamsupernaturalium,&adeptiphilosophiaDeocreatireplemuromnisapientia.~~Notandumutique,sicutiprimo,secundo,&tertiogradibus,cornostrumauili&sordidacorruptibiliqueterrarecedenssursumascendit,haudsecusperquartum,quintum,sextum,&septimum,inrenouatamterramincorruptibilem,solidam,constantem,atquepotentemquibusuisinsultibusinimiciresistere,&nonampliusseparabilemabunitatecuiconiunctaest,descendit.~~PauloimmutatisuerbisTrithemiusanteascalamhancinnouemgradusdistribuit,quosutsupra,ueladadeptamphilosophiam,ueladspagiricaminterpretarilicet:quodsanehaudalitersehabeantambeunius&eiusdemsapientiaepartes,quamTheoricasuperiorisscientiaeautsupernaturalis,&Practicainferiorissapientiaenaturalis.Uerumquiaexsupernaturaliumcognitionependetomniscognitionaturaliumarcanorum,dictosgradusfusiusacdilucidiusinterpretabimurexmeditatiuaphilosophia,adhuncmodum.DePhilosophiaMeditatiua.Philosophiameditatiuaestbenecomositaementisacorporeuoluntariadistractio,quafaciliuscircaueritatiscognitionemuersariqueatanimus.Adueremeditandumrequirituretiambonacorporisdispositio,quaementemnonimpediat:haecdupliciuiapotestacquiri,naturascilicet,uelarte.Quaenaturalisest,arteiuuaripotest,utetiamacquiriquodanaturahacinpartenegatumest:praecipuerationisusu,tandemsobrietateuictus,&spagiricismedicinis;horumunouelomnibussimuladhibitisremediis.Mensigiturbenedicituressecomposita,quotiesanimuscumanimataliuinculoiunctusest,utcorporisappetitus&cordisaffectusfraenareualeat.Corporisuerobonadispositioest,acorruptionumuitiisimmunitas,eoquemelior,quomaioremtemperaturameiuspartescomponentesnactaesuntueladeptae:tumminusquaesuasuntappetit,mentiquefitobedientius.Quicquidenimappetit,corruptumest,uerumnihilappeterepotest,nisiperfacultatesanimae,quaemotrixesteius:haecautemexprimasuinaturanisicorruptafuisset,moueretsimpliciterabsqueboniuelmaliconceptione.Sedquiainipsamintrauitmalitiaprius,percorpusconatureamexequi,nisiresistatanimus:hicnilnisibonumsuadet.Estigituranimainterbonum&malumsita,suamquebonihabetoptionem,nonpersequidem,sedperbonumquopriuatumfuerat,sibiredditum,&maliperse,perquemalum:permittentebono,&nonaliter,talemalumfieriproptercontinuam&assiduamresistentiam,quamfacitanimacorporetracta,contratractumanimiadbonitatemsolummodomouentis.Utistameliusdeducamusexanimisententia.Notandumhocloco,quurhominemtribusconstarepartibusasseramus.Certumestanimam&spiritumindifferenterusurpari;nosueronullamaliaminterilladifferentiamponimus,quamrespectuaccidentium.Utquumanimasequiturspiritusdominitractum,&acquiescitilliseipsamabnegans;animum&spiritumuocamus,adiuinospiritucuiadherescit.Contrasiresistatspirituisanctotestimoniumineamsalutisimprimenti,&seipsamdiligatseseperdens,animamabsoluteuocamus;necaliterhaecnostrascriptaintelligicupimus,neforteabaliquibusinsimulemuralicuiusimpietatis,aquaproculabestanimus,actantum,utcontranitituradhanctotisuiribusallicere.Animusigiturnobisestspiraculumuitaeaeternae,&animaorganumanimiuelspiritus,utcorpusorganumestanimae:quaeuitacorporisestperunionemnaturalem,utanimeuitaspiritusestpersupernaturalemunionem.Proindesianimaspirituiperassensumuelconsensummagisadhaeseritanimo,quamcorpori,mensexurgit,&internushomoperspiraculumuitaeaeternaeadimaginemDeicreatusolim,acmodorenatus:ediuersoquumadhaeretanimasuocorporimagisobtemperandoquamspiritui,externushomorelinquitur,actenebrarumexteriorumcontranaturamabyssus.Tribusetiamdelectaturanimus,rationeuidelicet,intellectu,&memoria.Ratiospeculationisimaginemintellectuirepraesentat:hiceamarcanaeconseruandamexhibetmemoriae.Ratioprimaestmentisaeternaeperpetuus&inuiolabilisordo:cuiushomofactusestparticepsexdonoprimoDeisimul&intellectus,acmemoriae,quaequidemamborumarcaconseruatrixdicipotest.Animarursusduabusuelutiprimisfacultatibusconstat,scilicetmotu,&sensu.Motusestnaturalis,uelperaccidens.Sensusestauditae,degustatae,uisae,olfactae,ueltactaerei,percuiusquepropriumorganumperceptio.Membrauerocorporisperquaesensusabanimapercipiuntur,sensuumpropriauocamusorgana.Sensuumautemperceptiopraeteritorumnotitiam,praesentiumrerumrepraesentationeadmemoriamreuocat:&hancanimaliabrutacumhominibuscommunemhabent.Namillapraesentibusoblatisduntaxat,eademsensurecolunt.Esttamenaliaradixmemoriaelongeexcellentior,quaenullarepraesentationemedia,sedspiritusnunquamotiosisedulatantumagitatione,dictamcolitmemoriam,uirerequeperpetuofacit.Haecmemoriaecontinuatiorationiscultumsubsequitur,&esthominisolicontingens.Ergosensuscommuniterestanimalis:ratioueroparticulariterintellectualis.Etenimbrutanonintelliguntextrasensumpraesentem:animaliarationaliauero,perintellectumrationemotum,atquesensum,hocposterioresine,uelmedio.Iterumanimus&corpusinrationalib.oppositasuntextrema&contraria,quaeconiunginequeuntnisipermediamanimamdeutroqueparticipanteminimico.Sedquiaalterumextremorumestperfectum,alterumueroimperfectum,simotusfiataperfectoprimum,permediumnecessariotransitadimperfectiperfectionem,&econtra.HacdecausaDeusomniacondiditsubtribus,inunumutconuenirent.Ipsenamquepacisestautor,unionis,&concordiae,quaesinecontrarietate,duorumutminimum,fierinequit.Proindeduosempersuntinimici,usquedumperternariuminunumconueniant,&perunumfiantamici.Rursumanimusomnibusestaequalis,sednonaequaliterabomnibusrecipitur.Mensitaquenonomnibusaequanecaequalis.Paucissimisiquidemillisuntquicumanimoconiunctamhabentanimam:multiquiplusuelminusdementeparticipant:plurimiautemquicorpusinanimacolentes,&hancincorpore,nonagnoscuntanimum,neceiusmonitapercipiunt:hisnullamens,atinsaniaestillisproratione,&sapientia.Mensitaquebenerecipitur,quotiesanimus&animaconuenientia,simulacorporesuntadeostricterecepta,utexhistribusunumfiatconsonum&inseparabile.Porrohaecamicitianullomodofieripotestalio,quamperdiuisionem,quasineunionullatenusadimpletur.Unumenimsuaproprianaturasolumest,quodsisolummanet,impossibilefueritcumalteroiungi,ueluniri.Sitamenaltericuipiamuniendumsit,alterumexhocuno,uelabunodiuisumessenecessumest,cumnihilsitpraeteridunum.Etquoniampartesuniusexunosymbolizant,uelsympathiamhabentcumuno,inunumfacileconueniunt,eoqueminus,quoperinteruallasimilitudinisinclaritatemagisremotaesuntabuno.Quaproptermentisacorporedistractionecessariaest,uteius&suidomiciliifiatunio.Uerumenimuerocumunioperfectionemutriusquepartiumrequirat,abextremoperfecto(quodantea)permediumfieridebetadimperfectumtransitus,utistudperficiatur.~~Pereiuscemodimentisacorporedistractionem,quamuoluntariammortemnonnulliuocant,acquiruntanima&animussimuliunctapotentiamacdominiuminsuumcorpus,quamsolusanimusnonitaliberamhabebat,obreluctansmediumperquodsupernaturalistransitusfieridebuit.~~Nonconueniunteniminimici,nisiperneutramsequestrationemexpartediscordiae,atbeneparticipempropartereconciliationiscumutroque.HocipsolabefitAstronomiaiudiciaria,quaedispositionemastroruminclinaredocet.Astraquandoquidemhominummentibus,propterquoscreatasunt,nullatenuspotestatemhabentinipsislongepraestantiorem&principemcreaturam:quodignobiliusinexcellentiusnonagat,etsiconetur.Sitamenhumanacorporauincantanimam,eamquereducantincorruptibiliscorporisseruitutem,inficiasnoniero,quiatumastrorumcorporasunthominumcorporibusnobiliora,suasactionesinistaperinfluxumimprimereposse.Summatim,menssapientisdominabiturastris:insipientisueronedumistis,uerumetiaminferioribus,&aerumnisquibuscunquesubiicitur.Sapiensautemquimentemadeptuseamexcolit:insipienscontra,quicorpusinanima,uelhancincorporediligit,animoneglecto,utexuerboDei:Quidiligitanmmamsuam(intelligeincorpore)perdeteam,&quioditanimamsuam(modoquosupra)inaeternumcustoditeam.Diligerediciturisanimamsuamincorpore,quiprauosomnesappetitussuicorporisexequitur:Itemquinonexequitureos,attamenuanitatumcogitationibusimaginariisdelectatur,corpushicinanimasuauideturdiligere.Contraquidem,oditanimamsuamincorpore,quicorporisfrenatnoxiosappetitus,&corpusinanima,quiuanasimaginationumsuarumcogitationesprotinuspellit&eradicat.Hociteradunionempriorem,animaeuidelicetcumspiritu&admentemconsequendam:quamtandem,siuespiritum,siueanimamuocemus,appellationeunius,nonexcludimusalterum,propterunionemiamfactam.Attamensummenotandumnullamunionemesseperfectam,nisifueritinseparabilis.Possuntnihilominusunionisinitiaiaci,quaemoxnonconsequuntureffectum,noobstatquinmensadhucimperfectamagisautminusappelletur.Quiueroperfectamadeptisuntmentempaucissimi:quiinchoatamhabent,multi:&quinullam,plurimi.Caeterum&bonacorporisdispositioadueramcontemplationeestualdeutilis,&sinonperindenecessaria.Corpusnimirumexsuicorruptanatura,quamorbidumtotumeffectumest,plurimumaggrauatanimam&impedit,quominusspiritusactionesperciperepossit.Nonnullisautemanaturacontingitmagisidoneosessealiis,adeamseparationeobeundam:quippequib.adnaturalemcorruptioneminipsorumformatione,peraccidensnullaprorsus,uelpaucasaltemaccessitcorruptio.Minusaptisunt,quipreterortiuamcorruptionem,&accessoriam,expropriapetulantia,uictusquedissolutaserie,suamrationemimpediunt:utilliquimundanisagitaticuris,eaquaesuntextramundumperpetuanegligunt,&quiprofusiusutuntureis,quenaturadeditsoluminnecessitatem,quamparsit.Proindeutiperaccessionemalicuiusimpediturquidpiam,nonsecuseiusdemamotioneiuuaripotest.~~Fiuntitaqueinhancremnonnullemedicinaeperspagiricamartemprecaeterisexcellentissimam,apropriissemotaecorporibus,quaepernaturalemuimagendi,quamanaturahabentinpropriumcorpus,&postamotionemsuaepartisagentis,retinent,idipsuminalienumcorpusobiectumexequipossunt,imolongeexcellentius,quamdatumfuiteisnaturaliterinpropriacorporaperficere.~~Quicquidautemreperiturinrerumnaturaformam&materiamhabens,desideratinsuogeneremaximeperfici:innatusappetitushic,estperfectionisomniumpotissimacausa.~~Cumetiamnaturasibisimilinaturaeiungigaudeat,acdelecteturinea,uincentementepersibisimilemedicamentumincorruptumadiuta,indispositionecorporis,hocineandemcondescenderenaturamcogitur,sicutipriusacontrario,uincentecorporesibisimilibuscorroboratocorrumpentibus,animacogebatur.~~Quodnecuipiamuideaturabsurdum,adiiciam.Quoduisnutrimentuminsanguinemmutaturnutritieiusdemcomplexionalisnaturae,cuiusfuitnutrimentum:exemplodoceturineisquiferociumanimaliumcarnibusalunturassidue,quosetiamcontingitfieriferocissimos.Naturaquidemnihilassumitinalimentumnisiquodsubtilius,crassa&foeculentamateriasemota,&inexcrementiseiecta:&iterumnutrimentisuperfluiquoduisadhucaliudexcrementumperporosinsudorem,uelperuesicam,nares,autlachrymaseiicit.HocmouitParacelsumdicere,quoduishumanicorporismembrumstomachumhabereproprium,inquodecoquiturnutrimentum,&fitineoseparatiosuperfluianecessario.~~Siautempermembricuiuspiamdebilitatemeiusmodisuperfluitascommodenequeateiici,superfluumobmalamdigestionem,carnesuelossahoclocopraeternaturaeconsuetudinem,uelintumorem,uelinexcrescentiamnutrit,extendit,uelincuruat.~~Uerumenimueroinspagiricismedicamentis,crassinihilrelinquitur,nequesuperflui:~~quapropterparsquaeuiscorporistotumhocmedicamentumassumit,acsineseparationetransmutatinsibisimilemnaturam,&uiceuersamedicamentumsimilemproprietatemimprimitquamhabet,utpotecorruptionis&superfluitatisexpertem,utomnisestincorruptanatura.Ceterumincorruptanatura,estuitaelongaebalsamumnaturalequibusuiscorporibusnaturaliterinsitum,&spagiricomedicamentonaturasimile,perquodeorumcalor&humoretiamnaturales,uelradicales,quantumfieripotest,acorruptionepraeseruantur,&quodeficientecorpusomneleprosumefficitur,conualescentequeperaugmentumabextrinsecis,quodiamobeiusbalsamipaucitatemcorruptumerat,inexcrementumeiicitur.Differtigiturspagiricummedicamentumauulgari&hactenususurpato,quodhocunacumsuocorporesuisquecorruptionibustraiectuminstomachum,nonsecusquamcibusomnisdecoquitur&separatur,nonsinefastidiomaximonauseaquenaturae:~~illuduerosummadelectationepraeteromnemconcoctionem&separationemtransmutaturillicoinhumidumradicale,calidum&balsamumnaturalia.Sibisimilibusenimistasphysicicorporistrespartespotissimas,tumnutriri,tuminstaurarioportet.Hincfitquodcibipotusquequotidianicumsuissumanturcorporibus,quiauidelicetanaturasuntinnutrimentumelementorumetiamordinati,&noninmedicamentum.Quoduisenimelementumsibisimilisustentaturelemento,sedomniaconueniunt,&intemperieconseruanturabethereasubstantia,cuinostrumbalsamum,&sociosquantumlicetconformiareddimus.Esteniminhumanocorporequaedamsubstantiaconformisaethereae,quaereliquaselementarespartesineopreseruat,&continuarefacit.~~Spiritusitaquespagiticimedicamenticumanimasuaiunctus,&acorporecrasso&impuroseparatus,postmodumeipurificatorursumperanimamunitus,mentalesimospiritales,autuitalespartesinsibisimilemsubstantiamnutrit,&instaurat,corpusquoquephysicumetsicorruptumcorrigit,&abomnicorruptionetuetur.~~Spagiricamauremnostrammedicinamessecorporeamnonnegamus,sedspiritalemdicimusessefactam,quaspiritusspagiricusinduit,ubifixumfituolatile,&uolatilefixum.Physicumsanecorpusexcellentioricorporecurarinonpotest,quamspagirico,nequemenshumanacomponimeliusquamdispositionespagirica&meditatiua,postdiuinaegratiaedonumtamen.Exhisomnibusconcludimusmeditatiuamphilosophiaminsuperationecorporisunionementalifacta,consistere.Sedpriorhaecunionondumsophumefficit,necnisimentalemsophiaediscipulum:unioueromentiscumcorporesecunda,sophumexhibet,completamillam&beatamunionemtertiamcumunitateprimasperantem&expectantem.FaxitomnipotensDeusuttalesefficiamuromnes,&ipsesitinomnibusunus.Caeteroquiundesitpetendamens,estetiamquodsciatur.Est.n.utfides,uereDeidonumgratuitum,sic&uirtutesomnes.Indenonsequitur,adeasacquirendasnonesselaborandum,quoniamDeusignauos&segneshaudquaquamexaudit,imopotiuseorumorationestamquamblasphemiasreiicit.MagnasaneforethominuminsaniapanemaDeopetere,araretamen&sererenolle:nonminoressetdesiderarementem&expectare,nullaprorsusadeamacquirendamadhibitadiligentia:maximaprofecto,siquistamignarus,utputaretlaboresuo,gratiaDeinonimplorataprius,hancacquiriposse.Diligentesbenedictionesuareplet,dumsalutariapetunt,negligentesDeusnonexauditetiamsipetant.Petereuerediciturquisnonsolumore,sedcorde,&cumaffectuquidcumexigit.Quocircapriusquamadprimummeditatiuaephilosophiaegradumueniamus,admonendosessediscipulosputauiauxiliidiuiniimplorationis,deincepsaccuratissimaediligentiaeindisponendoseadeiusmodigratiamrecipiendam.~~Dehacdispositionetantumhoclocodisseritur,gratiaueropetendaestdesuperadatoreluminumDeoO.M.Etquiahuiusartificiataedispositionistressuntpotissimaepartes,utpotespagirica,moralis,&meditatiua,necessariumfuitinhactractatione,quaquauia,modohac,nuncillaprogredi.~~Impossibileestenimuitaemalaehominempossiderethesaurumsapientiaefiliisreconditum,&malesanumadeumacquirendumuelinquirendum,multominusadinueniendumaptumesse.Porroinhumanocorporelatetquaedamsubstantiacoelestisnaturaepaucissimisnota,quaenullopenitusindigetmedicamento,sedipsametestsibimedicamentumincorruptum.~~Uerumquiasuicorporiscorruptionibusobruitur&impeditur,quominusactionessuasexerceat,philosophidiuinoquodamafflatucognouerunt,hancuirtutemcoelestemqueuigoremasuiscompedibusliberariposse,noncontrario,utinfidelesdocent,atsuosimili.~~Cumigiturtalequidsiueinhomine,siueextraipsuminueniatur,quodhuicestconformesubstantiae,concluseruntsapientessimiliasimilibusessecorroboranda,pacepotius,quambello,contrariisqueessepellendacontraria.Adcorporisigiturbonamdispositionemartificiatam,utimurspagiricomedicamento,quoremediocorruptionemeiusadnaturalemdigestionem,&sicperexpulsionemarceamus,hocoperantenaturaperformamintrinsecusroboratam.Haecestpraeparationostricorporisphysicispagiricoartificiofacta,perquamadseparationemfaciliusperuenimusabsquecorrumpentiumimpedimento.Indecolligetstudiosuslector,ameditatiuaprimumphilosophia,perspagiricamadueram&adeptamsapientiamtutissimumfieritransitum.Iamaduoluntariamdiuisionemutueniamus.Completaergocorporispraeparatione,facileseparaturareliquispartibus,cumeiquicquidpraeterphysicamnecessitatemappetieritabanima,suasuquidemanimi,denegatumfuerit.Exeaseparationeresultatunioprimaspiritus&animeperstudiumphilosophiaemoraliscontinuatum.~~Eranthaecstudiosisproponenda,utcognoscerentquarationemoraliaspagiricis,physicis,&meditatiuisimmiscuerimus,&quemadmodumsingulasibicorrespondentibuscomparantur,nefortesublabyrinthohaerentibusintroitumadremcapescendampraestruxissedicererlectoribus.~~Sedadprimumgradummeditatiuaephilosophiaenosinuitatanimus,quicircastudiuminmeditationeuersatur.Meditatiuumstudiumest,inquisitiosedulaueri,&obliuiomundaniquantumuisnecessarii,iuxtauerbumdomini:PrimumquaeriteregnumDei,nonsollicitiquidedatisautbibatis,nequequoinduamini,scitenimpateruesterquiincoelisest,quoniamhisomnibusopussit:omniaquibusindigetisadiicienturuobis,ubiuerboDeiintentisolumobtemperabitis.~~Siergoetiamnecessarianobis,adueremeditandumabiiciendasunt,&animoprorsumabigendaprocul,quantomagismundanaecuraeuanitatumquesuperfluaecogitationesbonumsemensuffocantes,totiesquotiesintermeditanduminsurgunt,uiriliterpropellendaesuntuerbisdomini,quaenosdocuitinhancremefficacissimis,AbihincameprotinusSatana,nihilmihitecumestcommune,Deitotusessecupio,cuimeetiamdedicaui.~~Sedoperaepreciumfueritintelligerequiduerum,quiditemnecessarium.Uerumitaqueestesse,aquonihilabesse,cuiquenihiladesse,multominusobessepotestnihil.HocsolumestuerbumDei,circaquodtotanostrameditatiouersaridebet,sicunctaquaeincoelo&interrasuntarcananobisutilia&licita,uelimusintelligere.Necessariumueroidomnequocarereminimepossumus,utsuntuictus&amictus.Superfluumest,quicquidnonnecessarium.Mundanumestnedumidomne,sedquicquidnossollicitatpercupiditatescorporis,adiabolosuggestas,&insitas,utloliuminterbonagrana,quonosaueritateuerbiDeiretrahatsipotest,nepersistamusinea.~~Atueritasestsummauirtus,&inexpugnabilecastrum,paucissimisadhaerentibusamicis,innumeristamenobsessuminimicis,&paulominusquamatotomundonuncodioprosequutum,quamuisabagnosolo&immaculatopropugnatuminsuperabiletamen:~~pignusindubium&certumiisquiseadilludinasylumconferunt,etiamtutissimumrefugium.~~Hacinarceuerus,&indubitatuscontineturillethesaurus,quinonerosusatineis,nequeperfossusafuribusconseruaturinaeternum,&asportaturhincpostmortem,caeterisopibusatquediuitiistotiusmundideficientibuseotemporepraesertim,&innihilumredituris,quodexnihilocreataesint.~~Uulgonihilominuspreciosissimae,quoniamnonintelligitanimalishomo,quidsibiadruinampositumsit,ueladsalutem.Ueritatisitaqueperpetuusthesaurusest,resillamundouilissima,plurimumspreta,nontamenodibilis,sedamabilissapientibussupragemmas&aurum:omniumamatrix:abomnibusutinimicareiecta:ubiquereperibilis:apaucissimis&fermenullisinuenta:peruicosacclamansomnibus,Ueniteadmeomnesquiuiamquaeritis,egouosducaminueramsemitam.Haecestresillaaueristaminsigniterpraedicatasapientibus,quaeuincitomnia,necabullareunquamuincitur:corpus&coromnedurumpenetrans,omnemolleconsolidans,&adomniquantumuisduroresistendumconfirmans.Nobisomnibussefacitobuiam,&nonuidemuseam,uociferans&altauocedicens:Egosumuiaueritatis,transitepermeomnes,quianonestaliusaduitam,quamperme,quisumuerumostium,transitus,atnolumuseamaudire.Odoremsuauitatisemittit,sednonpercipimus.Dapibussesenobisliberaliteretiaminsuauitatemoffertindies,&nondegustamus.Blandenosadsalutemtrahit,atreluctantes,&tractumnonsensissefingentes,obiterpraeterimus.Quoniamfactisumussicutlapides,oculoshabentes,&nonuidentes:aureshabentes,&nonaudientes:nares,nonolfacientes:orelinguaquemuniti,nongustantesnequeloquentes;manibus&pedibusniloperantesnecambulantes.Omiserumtalegenushominumquodlapidibusnonestpraestantius,imolongeinfelicius,quoniamipsi,&nonillirationemdaturisuntoperationumsuarum!Transmutemini(inquitueritas)elapidib.mortuisinuiuoshomines&sapientes.Egosum(ait)ueramedicinacorrigensactransmutans,idquodnonestamplius,inidquodfuitantecorruptionem,&inmultomelius,itemidquodnonest,inidquodessedebet.Eccepreforibussumconscientieuestraenoctesacdiespulsans,&nonaperitismihi,tamenexpectomitis,necauobisirritatarecedo,sedpatienteriniuriasuestrassustineo,cupiensperpatientiam,adeamexhortandouosadducere.Ueniteiterumatquesaepiusiterumuenitequaeso,quicunquesapientiamqueritis,&emitegratis,nonauronequeargento,minuslaboribuspropriis,quodofferturuobisultro.Sonorauox,suauis,&grataphilosophantiumauribus.Ofonsdiuitiaruminexhaustibilisueritatem&iusticiamsitientibus!Odesolatorumafflictionibuspraesentaneumsolatium!Quidultraquaeritismortalesanxii?Quurinfinitisanimosuestroscurisexagitatismiseri?Quaeuestrauosexcaecatdementia?cuminuobisidesseuult,nonexuobis,omnequodextrauos,&nonapuduosquaeritis.Propriumhocessesoletuulgiuitium,utpropriacontemnens,alienaquaesuntsemperappetat.Propriumpronobisappropriatouelusurpatosumimus.Etenimexnobisipsisnihilhabemusboni,sedsiquidhaberebonipossumus,abeoquisolusestbonusferimusacceptum.Contraquicquidhabemusmali,nobisipsisusurpauimusexalienomaloperinobedientiam.Propriumigiturnihilesthominiexsuo,praeterquamalumquodpossidet:quodexbonobonumhabet,nonexseipso,sedcontributepropriumhabetexbono,modoreceperit.Lucetinnobislicetobscureuitaluxhominum,tanquamintenebris,quaenonexnobisquaerenda,tamenin,&nonanobis,sedabeocuiusest,quietiaminnobishabitationemfaceredignatur,quotiesuellenobiscontingit.Hiceamlucemplantauitinnobis,utineiusluminequiluceminaccessibileminhabitat,uideremuslumen:hocipsoquoquecaeteraseiuspraecelleremuscreaturas:illinimirumsimileshacrationefacti,quodscintillamsuiluminisdederitnobis.Estigiturueritasnoninnobisquaerenda,sedinimagineDeiquaeinnobisest.Caeteroquiquodefinitioniuerifaciamussatis.Uniquidadestquaeso,quidetiamdeest,autcontraunumnitipotest,cumnihiluerepreterunumexistat?Quisignoratperfectumessenihilpraeteridunum,quodnecinaliquodiminutum,necsuperfluiquidadmittit,sedabundansuirtuteacpotentiatribuerepotestomnibusdeficientibus,&semperexaequoabundare?Quidenimtalepotestessepraeteridsolumquodomnidatessequodest,&essenonrecipitabalio,atipsumessetotum,estquodessepotestacdebet,cuiquenihilobest,quiapraeteripsumnihilest?Quicquidigiturextraueritatemest,uerenonest,quiasolaueritasilludunumestomne,uerequodest.Falsitasautemecontra,quaequianonest,nisiquodesseuerocontrariumest;&essenondebet,necnisiperessentiaeueraepriuationemest,nihilestaliud,quamquoduerenonest.Undeconcluduntaliquipeccatum&mortemtalenihilesse,quianonproceduntabesseuero;sedabessentiaeueraepriuatione.Proindepeccatumestpriuatioboni,quaecausamortisefficiensest,quiamorsestpriuatiouitae,quaeuitabonifinisest.Exbonoquidemueritatisstimulusresultat,cuinonpreualebuntaculeimortis,&contraquemcuiquequantumcunqueduro,durumestcalcitrare.Ueritatiquicunquequidpiamadiicereuellet,falsumproueropalliationequadamsubstituerecogeretur,ideoquodueritasperfectionisamictusolocircunfulta,uiderisinepalliononueretur.Quodsinosterprimusilleparensamictumhunciusticienonexuisset,necfuissetueritusuiderinudus,qualisanteanonuidebatur;necerat,sedomnidecoreueritatismunitus.Priuatusautemueritatisamictuperenni,falsumquaesiuitpalliumafrondibusarborum,quofassusinseipsosuumerrorem,utcoramDominodixit,nudussumDomine.CuiusmisertusDeus,quodueritatemamisisseperinobedientiamuerereturacfateretur,proterrenaefelicitatisamictuperdito,aeternaegloriaeuestemnuptialemgratisillidarestatuit,perpropriumfilium:quiueritatisuiamsenobisacuitamesseasseruitostenditquemanifeste,cumsuamortequamnonmeruerat,mortemanobisperpetuam,quameritoplectidebeamusomnesabstulit.Uidetefratresigiturquantussitueritatiseffectus,utetiamergasuosinimicos,modorecognoscanteam,sitbeneficaplacidaque.CumAdamoquidempeccauimusomnes,atnostrumpaucissimiacferenulli,quicumipsonuditatemsuamapertefateantur:quinimopotiusquisquequoquecupituiderinedum,sedesseperfectior,licetomniumipsesitimperfectissimus,byssoquecoccineo&purpurainsigniterpalliatus,maximenudus.Uitiumhochereditauimusaprimiparentisappetituprimo,quodcaronostrapraecaeterismaxime,iureueliniuria,scire,sapere,acpossidere,&uelutidolumhonoraridesideret:quodpotissimumhocseculohominumeststudium,ipsisutAdamofuit,exitiosissimum.Necdesuntinternos,quiaddeteriorempostAdamilapsum,partemseconferant,necsecusacillefaciemdominifugientes,latebrastenebrarumquaeritantexteriorum:quaediffidentia,utplurimumindesperationemtendit,potissimumetiamindigetpoenitentia,quareuertaturadlucemueritatis.Rursusueritasnullipotentiaesubiicitur,uelmundanaefortitudini,quapropternihileipoteritobesse,cumipsametsitomnisfortitudoueratotiusmundipotentiamsuperans.Quodsicorpusueritatempossidentisinmillefrustasecetur,nilpatitureiusanimus,imopotiusineomartyriogaudet:eademumestuirtus&potentia,quampauciadmodumsuntadepti.Comiteshabetiusticiam&pietateminseparabiliunionisnexuconiunctas.Pietasautemestgratiadiuinitusprolapsa,quaedocetunumquemqueseipsumuereutest,cognoscere.Iustitiaueroretributio&restitutiocuiusquecuiquequodsuumest:quisquisuirtutesistasuerepossidet,omniumestditissimus.Operaturetiampietaspacem&misericordiam,dequibusomnibusposteasuolocodiceturamplius.Reliquumeritutnecessitatemintueamur.Uictusane&amictucarerenonpossumus,ergoutsupradiximus,necessarii.Deliciiscumciborum,tumpotuum,uestiumquoqueluxu&apparatucarerequiuis,etiamillequipossidet,potest:nonsuntigiturnecessaria,sedpotiussuperflua.Quiporronecessitatemobseruantphilosophicam,suntpaucissimi:uulgaremautemquisnonuelidiotaquiuisinuitesustinet,eoquesolocarerecupit,quodassequiquocunqueiureueliniurianequit?Uerumquiauulgusomniaiudicatsuperficialiteracsecundumapparentiam,&iuxtacentrumferenullus,odiosaquumsublacerocorticeprodit,inmediumueritasredditur.Pluspossunthactempestatesplendidauestis,armillae,torques,monilia,quamipsaueritas&sapientia.Quidmirum,cumsapientiasummasitfactamundostulticia,haecuerocontrasapientia?testantursacraescripturae.UeritasipsaChristus&uerasapientiatollituramundisapientibus,quiaexmundononest,attamensuperatmundum.Barrabasautemlatropotiuseligitur,quiafuitexmundouitiosus.Quuritaquemiramur,simundusuerarumartiumprofessores,cumueritatemipsamsitpersequutus,tanquamuenenumabhorretur?Fatenturipsimetsapientesillimundisequaces,cumdoceantueritatemparereodium,&obsequiumamicos:sihoclocosubticuissentobsequiumadassequendamamicitiamessepraestandum,excusaripotuissent,utconquestideodioueritatis.Sedperhocparasitariuidenturadambitionempotius,quamaduirtutem&ueritatemlibereobsequihominibusabsqueullaspelucri,uelalteriusamicitiaequaestus.Haecautemhoclocosuntadducenda,quippequaeanostrismeditationibusaliena,utdiabolicumfermentumexcludereoporteat.Uidemushocferreoseculo,siquidinlucemadferaturexuerismeditationibus,&indubiisuerephilosophiefontibus,quodetiaminutilitatemfaciatomnisReip.sinonGraecorum&infideliumdoctrinaefalsaeconsonumsit,abeispraesertimreiicitur,quisuccumilliushauserestudii,quodinanisillaphilosophoruminfideliumscholacommentaest.Dicitequaesouosuiriiudiciosi,quifieripossit,utinfideliscarensomnilumineuero,licemueritatisadferataliis?Humanam,habieruntsapientiam&mundanam,quaestultciamaximareputaturapudDeum,quiaonestexDeo,attamenparensomnisfiliumtorquetadeamaddiscendampermediamaetitem.Postmodumsitalemcontingatphilosophumementitum,cumuero&meditatuoconferresopho,moxerumpitinconuitii,contemnensomnebonumacuerumquodasuopaedagogononaudierit:acsinihilueiboniqueesset,praeteridquodabinfidelibisueritatemignorantibusortumest.Pluspoestenimspeculatiuamensadiutalumineteritatis,unicoannouelmomentoconsequiquamassiduus&improbuslaborhominisabsquehocluminequaerentislucem,abhisuilucecarentomni.Caeterumuideamusquaenamsitinfideliumphilosophorumdoctinamoralis.Summumbonumponuntbeneuiuere,quodinhonestumpartiuntur,&utile.Honorumambitiones,&laudesmaximereputanthonestas,deniquediuitiarumpartum&conseruationemquocunqueiure,ueliniuria,bello,uelsudore,uocantutilia:patetquoniamexistisomnibuspostmortemaliudnihilexpectant,quamsuaeposteritati,permemoriamsuisuorumquegestorumfamam,honores,atquefauoresreliquisse.Resurrectionempartimitanegantes,partimignorantes,poematummillefabulaspraeteromnemueritaten,cuiusetiamfueruntexpertes,inhominumperniciem,&suiipsiusexitiumexcogitaruntmiseri.Eccepropterquamdoctrinamoportetuerrarumartiumprofessores,iismaximeodioessequidequibusuisartibus&facultatibusplusreportassenomenatquetitulosgerunt.~~Tametsiueritatemeisoboculosponatexperientia,nisiperopinioneseorumquiueritatemnunquamsuntexperticomprobatumsit,profalsouerumreiicitur,&maximoclamorefatuusexistinatur,quisquisueritatemseprofiteriuelledicat.~~Siquisetiamuanosautoresmeritodetesteur,moxeorumdiscipuliminanturinsuisUniuersitatibuseiusmodiuiros,uelafficeresupplicio,uelsummodedecore,quodequitationemasiniuocant.~~InterimnonuidentipsisibimaximumessesolatiumperuicosindiesasinarumequitaremonstraSodomitica,&praeternaturamcoactepermalitiamhominum,genita,contraquepraeceptumDei,quouetitumfuitolim,nepastoresdiuersarumspecierumanimaliacoirepaterentur.~~Quidtandemsubticebiturobeorumminasipsaueritas,quia,utaiunt,suisprofessoribusodiumparit,&reticentibusobsequiosisamicitiam?Absit,potiusobiremortemphilosophumdecet,quamnegareueritatem.Inomnibusestobseruanda,utsummumapudChristianosbonum.Beatiquibusdatumestcoelitusineaperseuerareinfinemusque,quodpaucissimis(heimiserum)contingit.RogemusitaqueDeum,uthuiussoliusnosfaciatparticipes.Utiiamdestudioperuoluntariamseparationemmeditationefactaminanimodictum,nonsecusdocemurpereamdestudiospagiricofiendum.Etenimineorequiriturinquisitiorerumnaturaliumueritatis,quaeinearumoccultolatet.Uerumitaquespagiricum,rerumestanaturaproductarumcentrum,inquouirtusomnis&eiusdemreiueritasatquepotentiadelitescit,perhancartemadactumdeducenda.Quodutfiat,earumdiuisionecessariasuperiorisabinferiori,&utriusquepartiumrepurgatio,tumdemumperoperationumspagiricamediainunumreductio,uelunio.Proindestudiumspagiricum,&primusgradusadspagiricamunionemest,reidiuisio,uelseparatio.Duplexestigiturelementorumseparatio,utpuriorumabimpurioribus,&haecestuerespagirica:alteraueroqualitatumestelementalium,&uulgataestomnibusacfamiliaris.Naturatamenoperaturpersolamcommixtionemsubduabustantumoperationibus,alterationeuidelicet,atqueanimatione.Desingulisagemusinsequentibus;iamdeseparationepuriabimpuroestquodloquamur.Fitinquibusdamcorporibusperse,&inaliiscumuehiculo.Quamquamomnibuscorporibusanaturaproductisinestessentiacoelestis,quamquintamappellant,innullotamenaequeabundaredicuntphilosophi,atqueinuino.Quarepraetulerunthocobfacilioremetiamseparationem.Nonquodpraestantiorsiteasubstantiadesuocorpore,quamdequouisaliotracta.Namuniuersalisestuirtus,necnisipropteruarietatemsubiectorum(ineisadhucherens)diuersa,liberatamenadsuamunitatemredit.Hocestunumexarcanisnaturae,perquodadaltiorapertigeruntspagiri.Caeterumanimaduertendumneseducamurappellationeuini,duplexestenim,philosophicum&uulgare.Philosophicumdequouiscorporenaturaepotestelici.Uulgareaboenopolisuenditur.Separabisigiturquumuolesacorporequouisspiritum&animam.Priusdeuinophilosophicoperexemplumdoceamus.Granatritici,hordei,uelsiliginis,aquafontanauelpluuiali,autaliaquauismaceratautintumescant,accumulenturinaceruum,acmaneantusquedumpostaliquotdiesincalescant,acgerminent.Quoperceptodistendantur,&aliquantisperexiccarisinaturhumorsuperfluusaquae,postmodummolateranturcrassiuscule,&inuaseligneopositaehuicfarinaeaffundaturaquaferuentissima,&cooperiaturuas.Postquamrefrixeritacquieueriteiusmodiliquor,persetatiumuelsaccumcoleturafarinaminimeturbidus.Tumdemumadeandemfarinamaffundasaliamaquamferuentem,utprius,&cola:processumhuncaffusionum&colationumtotiesrepetas,usquedumperceperisomnemgranorumsubstantiaminaquasessereceptam:quodexperierisgustupostremocolatiliquoris,&farinae.Tandemcolatosliquoresomnesefferuerefaciasdumpereuaporationeminmellisspissitudinemadducantur.Hacuiatibiparastiuinumphilosophicumexgrano,quodpariterexomnibusaliisseminibushaberepotes,necnonexaridioribusquamutperseipsaualeantpraeteradustionemseparari.Dicituradhuncmodumfactaseparatioperuehiculum.Caeterumadictouinophilosophico,perdestillationemseparabisanimamcumspiritusursumascendentemasuocorpore,actotieseiusmodispiritum&animamsublimabis,donecabomniphlegmateseparetur,acliberetur.Corpusinumbra,ueladignemexiccatumigneuiolentissimoreducasincineresaridissimos,adquosaquaaffusaferuensbulliatcumeisaliquandiu,quohabeaslixiuiumasperrimum:quodubiquieueritperinclinationemsatismodestamacineribus,nonturbatum,sedclarumseparabis.Adcineresaliaaquaferuentiaffusautprius,aliudrursuslixiuiumpara,quodadditoprioricolato,idquetotiesfacitoperlixiuia,donecasperitatisnihilampliusincinerib.essereliquumpercipias.Collectalixiuiapermanicamlaneam,(filtrumappellant)inlimpidissimumliquoremtransirefacito,&huncuitreisorganiseuaporare,quohabeastartarumnostrum,&salnaturaererumomnium.Hocsupermarmoreumlapidemhumidoloco&frigidoresoluipoteritinaquamtartaream.~~Postquamigituressentiamquintamauinophilosophico,autuulgaricuiusuiscoloris,modomerum&uehementissimumexistat,habuerisoptimerectificatumutaudiuisti,succumhuncreducasadsummamsimplicitatemcontinuis&assiduisrotationismotibus.~~Finitorotecirculo,uidebisiterumabimpuropurumseparatum,acnataresuperiusaeriscoloreserenissimotransparens,&lucidum.Hocabimpuroseparatoperinclinationem&serua.Coelumhactenusspagiricumuideris,quodstellisinferioribusnonaliteracsupernumsuperioribusmunitumest,adornarepotes.MirabunturneiaminfidelesimitatiPhysicos,coelum&stellasmanibuscontrectarenos,aututreliquaomnianegabuntincognitasibi?Paruisanerefertquidfaciant.Nullusliuorautinuidiaremorabiturinstitutum,quoprodessebonisconamuromnibus,&studiosisueri.Proindelatiusextendamusnos,adhuncmodumprogressiutcoepimus.Suntigiturstellaenobisinferiores,indiuiduaquaeuisanaturahocinmundoinferioriproducta,coniunctioneuidelicetearum&coeli,tanquamsuperiorumcuminferioribuselementis.Iamaudiouocemmultoruminnosfrementiumhaecresonantem:Uah(inquiunt)appage,similestollanturhominesquicoelumterraeseconiungerepossedicunt.Atclamitentaltiusquantumuolent,altiorahis&maioracogenturaudire.Coelumitaqueestmateriacoelestis&uniuersalisforma,continensinseformasomnesdistinctas,abunicatamenuniuersaliformaprocedentes.~~Quapropterquicunquenoueritindiuidua,perspagiricamartemingenusgeneralissimumadduciposse,acpostmodumeispecialesuirtutes,unicam,autpluresinfigi,medicinamuniuersalemfacilereperiet,quaecorruptiones&morbosparticulariter,autuniuersaliteracindifferenteromnestollerepotenserit.~~Cumenimunicumsitomniumcorruptionumgeneralissimumexordium,&uirtutuminnouantium,instaurantium,&animantiumfonsuniuersaliterunicus,quisnisimentepriuusmedicinamsimilemindubiumreuocabit?Adhaecplura.Tractisartificiodatoqualitatibuselementorumauegetabilibus,praesertimabhisquaeponenturinferius,eorumigneaequalitatissubstantiatantumrectificetur,modoquosuprauinumphilosophicum.Hacuiamercuriusnosterexaltationesummapraeparatuserit.Mixtiotamenfieripoteritcoelinoui,mellis,chelidoniae,florumrorismarini,mercurialis,liliirubei,sanguinishumani,etccumrubeiuelalbiuinicoelo,ueltartari.Fieripotestetiammixtioeorumquaedictasuntincoelumredactorum,&aequalitermixtorumsimulcumformisproportionate,iuxtaordinemoperismaiorisarquepracticam,&adminusopusperfectumadduci,quodinfra.Indequepotest&aliafierimixtio,coelinempecumclauephilosophicagenerationisartificio.Postmodumsiaddaturminusperfectumiuxtaproportionemoperismaioris,eauiaperuenieturadmaiusperfectum,quodsuamspecieminsubstantiisexternisbisquinquenumeromillibusadauget.Uerumquodistauixintelligibiliasint,nisiuocumartishabeaturplenacognitio,hasinsecundosubsequentigradudefinireduximus,ubipriusmeditatiuamcognitionemabsoluerimus.Estigiturmeditatiuacognitioquaedamopinionumdeueritatequorumuisconceptarum,perexpertamcertitudinemindubiaresolutio.Opinioautemestueritatisinanimohaerensatquedubiapraesumptio.Experientiaueroestueritatismanifestademonstratio.Etresolutiodubiidepositio.Nonpossumusdequouisdubiocertioresfieri,quamexperiendo,necmeliusquaminnobisipsis.Quapropterquaedeueritatesuperiusdictafueruntuerificemus,anobisfacientespericulum.Diximusanteapietatemincognitionesuiipsiusconsistere,hincfitutetiamabeameditatiuamcognitionemincipiamuselucidare.~~Nemosecognoscereuerepotest,nisiprimumuideatacsciatexsedulameditatione,cumsacrarumscripturaruminquisitione,quidnamipsesit,magisquamquis,aquodependetuelcuiussit,&inquemfinemfactus&creatus,item,aquo,&perquem.~~Hiscognitisincipitoriripietasipsa,quaecircaduouersatur,utputacreatorem,&creaturam.Impossibileestenimcreaturamseperfectecognoscere,aliterquampersuumcreatorem.Nihilestexseipsa.Quipotestergoquiseffectussuipriusquamcausaefiericertior?Nonnepraeceditomneprincipiummediumsuum,&finem,autafineremaggredieturquispiam?Deusautemestsineprincipio&fine,perseexistensabaeterno,repletusomnigloria,quamsoluspossiderenoluit,sedeiusnosmerasualiberalitatestatuitapudseipsumfacereparticipes,acadeiusimaginemcreare:primumsuaeliberalitatisexemplar,atquemysteriumnonignorandumnobis,nequeleuiterpraetereundum.Attamenuixunusarcanumhoccognoscitexueritate,alioquinonadeonospraeberemusingratos,stupidos,&ignauosadarcanaDeiscrutandaperscripturass.Auditefratres.~~Sicutideuilissimolutocontemptibili,acspretoabomnibuscreatisumus,haudsecusproptermateriamprimamexquaconstamus,aduilequoduispronimagis,quamadeumquinosexuilipreciosissimascreaturas,paulominusangelisgloria&honoredecoratas,creaueratolim.Admiraminiigiturquotquotmecumestismortalesmiseri,nonabsrefactumessecredentes,utsummusrerumconditoruilissimamomniummateriamsibidelegerit,exquapostremam&absolutissimamcreaturamexcitareuoluit,aliiscomplurimisacomnibuspreciosis,utauro,gemmis,&idgenuscaeterisadhancremomissis,quaetamencunctapropterhancunam&ineiususumacutilitatemsuntcondita:~~sedenimutagnoscentesquidnam,&exquosumus,abelationissuperbianoscontineremus.Quodquidemsecusomninofacientes,nemonostrumnonpauperemquemDeuselegit,odit,cumtamenexeademmassaundeprodiimusomnes,etiamipseconstet:hincfitutpersonarumnonsitacceptorDeus,sedpaupertatis&humilitatisamator,acinimicuselataesuperbiae.Caeterumnemocreatoremcognosceremeliuspoterit,quamasuiscreaturis,utexoperesuonosciturartifex.Uideamusigiturquisillesitquideuilissimopotuitexcitarepreciosissimum;nullumaliumreperiemuspraetereumquicreauitutrunque.Nullusenimpotuitunquam,necpoteritaquaminuinumconuerterealius,quamillesolus,quiuinum&aquamcreauerat.~~Praeclariusquidfecit,quumterraminanimamuiuentemtransmutauit,imoquodmaximumest,supremobeatitudinisdono,scilicetimaginesimilitudinequesuadotauiteam,perquadatumestomnibussaluosfieri,quidonumhoccumgratiarumactionerecognoscentes,libenteraccipiunt.~~Sednolentibusacciperegratisquiddabitur?certenihil:habeantigituristiquodsuumest,utserueturiustitiaelocus.Propriumcuiquesuumest,quodelegitaprincipio,damnatiouidelicet.Gratuitumestaeternaesalutisdonum,hisquicumgratiarumactionerecipiunt.Cumitaquepreciumuilecharumquesimus,uideatquisquenostrum,utrumistorumpotiusoptaredebeat:resperseclarior,quamelucidationeindigeat.Reliquumerit,utperpendamusinquemfinemcreatisimus.CreauitenimomnipotensDeusprimumhominemadimaginem&similitudinemsuam,utipsiDeoforetadgloriam,&essetimmortalis,nonanxius,nulliusindigus,semperinDeogaudens,terrenispassionibusminimesubiectus.Uerumquiatantummunusnonagnouit,uilifecit:cognouittamenquoniamperfectusessetadominofactus&sapiens,atineacognitionenonpermansit.Consideremusigiturquantumbonicognitiopollicebaturinsimplicitate,quantumquemalitantimuneris&uerbiDeiuilipendiumattulerit,cumeximmortaliperpetuomoxreddideritmoribundum.Quimoriturenimsecundamorte,semperinagonemortisdegit&nunquamdefinitmori:hincfitutperpetuadicatur,nonsecus,acuitacontradicituraeterna,quamDeouiuimusinaeternum;eamsiquidemnunquamsinemusuiuere.CumenimprimusparensunasecumnosomnesDeorebellesfecissetinimicos,misericordiamotusomnipotensDeus,paceminirenobiscuminduratisstatuit,quipacisestautor.Quiseritaequelapideus,quicumdiuinaebonitatishocmysteriumanimoreuoluerit,cuminimicosuo,licetetiamabeoreceperitmaximaminiuriam,nonreconcilietur?Quinamigiturfitutinimicorumintermortalesneuter,offendensueloffensampassusalterumaggrediuelitreconciliationisergo?Profectononaliadecausa,quamquianemoseipsum,nequeDeum,nequeproximamaequipollentemcreaturamcognouit;quofitetiamutpacemnonamplectaturis,quieamignorat.Estenimpaxmisericordiaeradix.Namquipacemnonhabet,nonexercebitmisericordiam;necetiamassequeturdonechabeat.Nonestquodhoclocopacem&misericordiamconfundamus,quiapaxestmisericordiaecausa,utpaciscausapietas.SiergocognoscereuelimusutrumcumDeopacemhabeamus,examinemusconscientiamprius,utnosipsosiudicemusexindicio,sicumproximotaminimico,quamalioquopiamnobiscumexaequoconueniatabsqueinuidia,uelodio.Annonconsiderandumestnobis,quodsummusrerumconditorhominiuermiculodiabolimancipio,perpacisamplexumsuaemisericordiamfecerit?~~Nonexpectauitutquidelictuminipsumcommiserat,utaequumfuerat,adiretmisericordiampostulaturus,quinimoipseinquemillatafuitomnisingratitudinisiniuria,criminisautoremabeiusetiamfaciefugientem&abscondentemse,adit,blandeuocat,nonduriuscorripit,imopolliceturmorbiscelerismedelam,misericordiam&pacem.~~Omiserimortales,quotquotmisericordiamexpectamusaDeoconsequi,coramquomiseriamnostramfactis,utore,nonagnoscimus!Undequaesomisericordia,quamexdelictiueraconfessionepercordiscontritioneminemendationemuitaepristinaefacta,moueturadcompassionem?~~Caeterumquotiesnostramfratrumquenostrorummiseriamnonignorabimus,atparicompensabimuspondere,seculihuiusbonisomnibusopimioresfacti,eternarumdiuitiarumnosabundantioresnonexistimabimusillis,quiprorsumopibusmundidestitutisunt.~~Quismortalesinterhocuereconsiderat,bonorumqueuelopumsibisoluminhocmundoconcreditorumcommunione,fratremegenumnonsolabitur?Daconsiderantemquaedictasunt,&egomoxeumostendamquiarcanaDeihaecintelligat.Necdumistisomnib.~~Deustantumerganosamoremsuumsatisexplicuisseuoluit,quinimosuanosaccusanteiusticia(cuiquidemnihilunquamdiminutumessepotest,nonmagisquameiusmisericordiae)nobispotiusquampropriofiliopepercit,inquopax&iusticiasemutuosuntosculatae.QuuruicissimnosnonosculamurinChristofactiparesacfratres,cumnosmiserosuermiculossummusrerumconditorinfiliosuodignaturosculari,&iterumpraestantiores,quamanteacreaturasinstaurare,exmiserrimispropriomalofactisolim.~~QuotquotDeumagnoscuntinfilio,pariter&filiuminpatreperspiritumsanctum,cuinonreluctantur,fratremetiamagnoscunt,&nonalii.Haecsuntuera&indubiaueraephilosophiefundamenta:sedquianondumomnibuscognita,licetauditamultis,adhucinaliquorumnonibeneresolutorumanimispossethaereredubium,animaginatiopraedictorumamoremueritatisinnobisexcitarequeat.Operaepreciumfueritillisambiguitatemhancperseipsos,&inseipsisexperimentofactodeponerehuncinmodum.~~Consideretunusquisquepenessediligentereaquaeiamdictasunt,abiectismundanisabanimocurisomnibus,aliisquedistrahentibuscogitationibus,degustataquesaepiusruminetanimosincero,sicpaulatimaliquotscintillasdiuinaeillustrationis,oculissuismentalibusmagisacmagisindiesperluceremaximogaudiopercipiet,acdeincepsperseuerantiaruminationisintantamlucemexcrescere,utsuccessibusqueuisinnotescantquaesibifuerintnecessaria,necampliusinueritatequouishaerebitmodo:~~sedpietatisexercitio,iusticiaequepaulatimassuescensrituuiaquepraemissis,animitranquillitatemsentiet,quatandemallectus,intelligetmaioremineodelectationemesse,quamincorporeplusmillies.Nonpriusenimincipitueracognitio,quamperennium&labilium,cumuitae,tuminterituscomparatione,seligatanimacumanimoiungi,delectationehuiusmaioritractaquamcorporis.Exeasiquidemcognitionemensoritur,&corporisuoluntariaseparatiocompletur,cumanimarespiciensexunapartecorporisfoeditatem,&interitum;exalterapraestantiam&felicitatemanimiperpetuam,cumisto(diuinoafflatu)connecticupit,alteroneglectopenitus,utsolumdeinappetatquodaDeoconclusumesseuidetadeiusgloriam,&ipsiussalutem:corpustandeminamborumiamunitorumunionemcondescenderecogitur,&obedire.Haecestadmirabilisillaphilosophorum:transmutatiocorporisinspiritum,&huiusincorpus,dequadictumnobis,relinquiturasapientibus,facfixumuolatile,&uolatilefixum.quonostrumhabeasmagisterium,adhuncmodumintellige:Facdepertinacicorporetractabile,quodperanimipraestantiamcumanimaconuenientem,constantissimumfiatcorpusadomniasustinendumexamina.Probaturenimaurumigne,quoreprobaturetiamomnequodaurumnonest.Oprestantissimumphilosophorumaurum,quoditanturphilosophiefilii,nonilloquodcuditur?Adestequithesaurostamuarioconatuquaeritis,reprobatumlapidemangularemcognoscite,quifactusestincaputanguli,priusquamquaeratis.Mirumestquemappeterepossequidignotum,&quaerereidcuiusueritatemignorat,quodnihilspeisibipolliceriqueateiusquodquaerit.Sapiensquaeritsolumquodamat,sednonpotestamarequodnoncognoscit,alioquiinsipiensessedicetur,cumexcognitioneueritas,&amoreiusnascitur.Frustralaborantomnesabditorumnaturaesecretorumindagatores,cumaliamingressiuiamterrenorumuirtutesperterrenadetegereconantur.Disciteigiturcoelumpercoelum,nonperterram,sedhuiusperilliusuirtutescognoscere.Nemoenimascenditincoelumquodquaeritis,nisiquidecoeloquodnonqueritisdescendit,illumineteum.Incorruptibilemquaeritismedicinamquaecorporanedumacorruptionetransmutetinuerumtemperamentum,sedetiamtemperatadiutissimeconseruet:talemalibiquamincoeloreperirenonpoteritisunqua.Coelumenimuirtutesuaperinuisibilesradios,interraecentrumundiqueconcurrentes,omniapenetratelementa&elementata,generat,acfouet.Foetushicutriusqueparentisuidelicetelementorum&coeli,naturainseretinet,utineoparensuterquepotetia,&actusitreperibilis.Quishaerebitadhucnisilapisingenerationespagirica?Disceautemexteipsoquicquidest,&incoelo,&interracognoscere,praesertimquodhocomneproptertecreatumsit.Ignorascoelum,etelementapriusunumfuisse,diuinoquoqueartificioabinuicemessediuisa,ut&te,&reliquaomniagenerarentnaturaliter?Sihocnosti,reliquutefugerenonpotest.Inomnigenerationeigitureiusmodiseparatioestnecessaria,qualemdetesupradixifiendam,priusquamadueraephilosophiaestudiauelumapplices.Exaliisnunquamunumfaciesquodquaris,nisipriusexteipsofiatunumquodaudistilatiusqueaudiesinsequentibus.NamtalisestuoluntasDei,utpiipiumconsequanturopusquodquaerunt,&perfectiperficiantaliudcuifuerintintenti.Malaeuoluntatishominibus,nihilpraeteridquodseminauerintdaturmetere:imoquodmagisest,persaepebonumeorumsemeninloliumproptermalitiamconuertitur.Facigituruttaliseuadas,qualetuumesseuisopusquodquaesieris.Tandemaggrederecognitionemspagiricam,quaetalisest.Inprimisopusestcognosceresingulasdictioneshuiusartis,priusquameiusueranoticiahaberiqueat.Chymica.199ChymicaAdMeditatiuamcomparata.APrimoutincipiamus,Chaosspagiricum,estformarumparticularium,&materiarumsuarumcumuniuersaliformasuaquemateriaconfusio.Quodquidemuariisconsideraturmodis.Proconfusioneintellectushominumnonintelligentiumhancartem.Secundoproconfusionepartiumistudextremumconstituentium.Tertioproconfusionequasehabentconfusecumextremismediaquaeque,&successiueunumadalterumpotentia,necnonunumadomnia,quouisinquibusuis,&hisinquolibetexistentibus.Quarto,uelutmediumnaturatenetinterelementa&elementata,nonsecusinhacartemediumexistimaturartifexinterchaos,operationes,medicinamperfectam,&perfectissimam.Existisquatuormodisintelligifacilepotest,medicinasdictasdesuapotentiainactumdeducimediantibusmateria,forma,coelo,&operationibusintermediis.Motunanqueperartificemexcitato,chaostransitadsecundumextremum,quodestmedicinaperfecta,&istaadperfectissimam,iuxtamediorumordinem&dispositionemadalterutrum.~~Utremacutiusintelligatis,Chaosnostrumestuniuersalequid,omniaquaenosoperamurinseconcludens,acuiusuentredebetingeniosusartifexeliceremateriamsuam,formam,coelum,&elementa,utexistismedicinasconficiatquaedictaesunt.~~Materiauerospagiricadicitur,prima&uniuersalismateria,siuemercuriusaduegetationemmouens,&particularemformaemateriamprimamextrahensaformante,&tribusmodisconsideratur.Primoquidemutsubiectumpassiuum,quodsubartificisexcitationepermediarequisitamotumpatitur:exquorumomniumoperationibusoriturcoelumdesuamateria.Secundoconsideraturutquoduiscorpusaegrum,quodformampatiturmedicinarum,utreselementaresformamuegetabilem.Tertioproformantismateria,uelutimateriaprimasubiectacoeliactionibus,namaliterformaeuimobtinet,utinfra.~~Hacrationecoelum,quodsubiectumsitillarumformarumactionibus,quibusinalbamuelrubeamtincturameuadit,materiaerationemetiamhaberedicipotest,quumdictasformasformantium,admedicinasperfectam,uelperfectissimamactionesuamouet,quodetiaminfralatiusaudietur.~~Exeonostrichaosoptimacognitiohabetur,quoniamuna&eademsubstantia,diuersistamenrationibus,adaliamsubstantiamsepassiuehabet,&adeandemactiue,&ediuerso.Paucissimihactenusmateriaespagiricaecognitionemhabuerunt,exquacoelumspagiricumexurgit.Estenimadhanchabendaratiosimplicis,&compositiadsimplicitatemredactiperalterationem,mixtionem,etc.Formaautemrerumest,uirtusgeneratiua,quasibisimilequodqueproducerepotest,uthominisformalatetinhomine,&noninalio,arborisinarbore,necnoninmetallometalli.Crudanondebetopusingredi,sedpersublimationemeuacuataadlaterasublimatoriiuasis,utabinanisuperfluaqueterrasuasitlibera.~~Dupliciterhocinopereconsideratur,utcausadirigensartisistiusmediaperintellectum,quoquidemregimine,perfectamedicinaperfectissimaqueprodeuntinlucem,&admotumdeducunturmediorumintellectualium,quaesuntuelutiquaedaminstrumentasensualiaquibusartificiumadperfectionemducitur.~~Similisformadiciturhuiusoperisartifex.Undepatetmediacausatiuacumnaturalibusmaximamhabereconcordiam.Aliteretiamconsideramusformam,utagensinmateriamperfectionisformationemadalbum,ueladrubeum:cuiusuirtutequasuisaliasformasextrinsecasminorisfacultatiseiusmodimedicinaetransmutantinsibisimilem.Nonpossuntetiamambaequasdiximusformaepersemagisteriumadimplere,sedsuntuelutimasculusaquospermadeiiciturinuentrem,&matricemcoelinostri.~~Caeterum,Coelumestmercuriusnostercoelestiscoloris,quosignificatureumessedenaturacoelesti,&hacdecausaobincorruptibilitatemintellectualisdicitur,aceomodoquocoelumipsumintelligere,uthomoquisensualisest,&intellectualis.~~Habetenimproprietateminsespiritusincorruptibilis,quiestuelutanimahabensinseconditionescorporis,quoniamgenerat&producitexeosemen,utfoemina:hacuiadiffertabaliismagisteriisistudopusingredientibus.Etquiasensupercipiturmercuriusdicitursensualis.Hic,utcausamouenseducitpotentiaminformaalterutriusformantisexistentem,adactumrubeumuelalbum,eamquenonsecusinuterosuogestat,quamuxorinfantemauirosuoconceptum.Exeocolligipotestcoelumnostrumactionemhabereinalterutramformam,&incoelumistarum,acrerumomniumineisoccultum,depotentiainactumdeducendimanifestum.Namineouirtuscumgenerandi,tumnutriendiconsistit,uelutinmenstrualisanguinemasculiniseminis:hacdecausamenstruuminhacarteuocatur,&coelumrationemotus.~~Nonalitersiquidematquecoelumsupernum,uniuersalemformam,&materiamprimam,acelementa,necnonspeciesadelementaelementatacomposita,&indiuiduapromouet,nostrumcoelumetiamformasnostrasadelemeta,quatuormouet,acdeincepsadmedicinamperfectam,&plusquamperfectam.Aliquotiesuocatursanguis,quianutritiuumest,quouegetarecrescerequefacitdictasformas,donecadsuamperfectionemueniant,uelutisanguismenstrualisembryonemamodicoseminemagnaminquantitatem,seruatasingularumpartiumdiscretione,pernutritiones&alterationesmediicuiusuisinaliud,quantitatis&formaequarumlibetinaliam(existentibushuiusmodimediis&qualitatibusinquauisalteratione)informasaprimisdiuersas,donecensaliquodoriaturincontinuaquantitateconflatumexuariis&discretisincorpusunum,animaspirituqueuiuum.Nonaliterdespagiricofoetucontingit,quigeneraturexcoeloproprietatemuegetabilemhabente,cuiusetiamsimilitudinemtransfunditinmedicinamperfectam&plusquamperfectam,utuegetatiuamatrixinfiliumquemconcipitacparit:~~istametiamproprietatemretinetuteiusparens.Itidemmedicinaperfecta&plusquamperfectaretinentproprietatemsuorumparentum,coeliuidelicetacelementorum,quamperfectionissuaesimilitudinemtransfunditinsubstantiasexternas,&insuamspeciemtransmutat.Hacdecausamercuriusuegetabilisdiciturnatusexduabussubstantiis,utiexmulieremasculisemenconcipiente,acformamalteramaliamqueuirtutemquamanteconceptionisinitiumhabebat:&exmasculisemine.Elementareputanturinhacartequatuorcoloresapparentes:itemaliterquatuormodisetiamconsideratur.Primo,sicutacoelodemateriatractasunt.Secundo,utelementasimpliciacoelidecrassioribuselementisrotationiscirculoseparatasunt.Tertiomodosuntinformisexistentianaturaliter,&cumcoeloiunguntur.~~Quartoueroutiseparanturaformacoeloque,alteratione,mixtione,dissolutione,&generationemediis,permagisteriumseparationisqualitatumsuarum,&exdictispartibusaereatantumassumitur,&exuberaturperrotationisartificium,&itaformisincoelumcommiscetur.~~Notandumestigiturelementapossedeformiseducipercoelumanteconiunctionem,uteorummateriaprimacoelumuemagisadgenusgeneralissimumaccedens,habeatur,etc.Dissolutioestcognitio,uelcoitusmariscumfoeminaspagiricus,&istiusabilloconcipientisidomnequodconciperedebet.Hocestogenerationisparticularisinitium,quoconiugiinostrispagiricieffectussensualiterpercipitur,&unioduplicisseminisinembryonem.Alteratioestuniusinalterumpersimilitudinemconuersio.Dupliciterconsideraturiuxtaduplicemoperationem,inquantumpersefiat.Prioremodoutformeincoelum,&istudinformasalterantur.Posterioreuerointelligiturformas&coelumitasimpliciteresseconuersa,utintertiumnumerumiterumconuertiqueant,scilicetinmedicinamperfectam,&plusquamperfectam.Istealterationesuelconuersionesdicuntursimplices.Aliaereperiunturquaefiuntperaccidens,utquumeximperfectisfitmedicinaperfectaperproiectionem,alterationem,&transmutationem.Mixtiofitexduobuscoloribuspallido,&azureo,utexeiscognoscaturformas&coeluminoperemaiorecommiscerisinequouisalio,utingenerationehominisaliudnihiladmisceturuiro,foeminae,uelseminibuseorum:&hoclocofitconiugiuminterformas&coelum.Fitetiamaliamixtio,quaquidemaer&ignis,utriusqueistorumutiforme,coeli,alterationis,mixtionis,dissolutionis,generationismediis,&coelimateriaecommiscenturformis.Digestiodiciturconceptiseminisaseminefomentum,quomedioquidemoriturmedicinaperfecta&plusquamperfecta.Necessariumenimest,utincoeloformaetamdiudigerantur,donecadmedicinamuentumsitpriorem,&deincepsubiuisumeritartifici,usqueadalteramperfectiorem.Hincpotestcolligiduplicemessedigestionem,prioremquafitaformis&coelotransitusadmedicinamperfectam,&posterioremquatranseundumestabhac&coeloadperfectiorem.Hacuiasuntaliamedianecessariaprioribusnonabsimilia,mixtiouidelicet,alteratio,dissolutio,generatio,&operatio:nisiquiaexprioribusimperfectiusquidoriaturquamexposterioribus.Atmoxatqueperdigestionemcroceuscolorapparuerit,formasdenotabit;azurinusuerocoelumnostrum;&quimediisuntinteristosdesignantconiunctionismediumcoelicumformis,connectensilludadperfectammedicinam,uelistasadperfectissimam.Generatiodiuersimodeconsideratur.Estenimingenereoccultarumformarummanifestatio.Primomodoconsideratur,utestgradusgeneransperfectammedicinamexcoelo&formis.Secundoquatenusexperfecta&coelogeneratperfectissimam.Tertioquumincipitadissolutioneperalterationem,&digestionemadmedicinamtransireperfectam,&ineaterminumfacit,finemqueminorisperfectionisattingit;autueroquumhinctransiensmaiorisperfectionisultimumgradumacquirit,hacposteriorefacilepercipipotestmaiorisperfectionismagisteriumnaturapotiusquamartificiopromoueri:abistonihilominusexcitariinminoreperfectione,inquahocmagisquamillaprofuit.Inposterioreueromagisterio,generationonaliterfitquamfoetusinmatrice,uelauisinouo:quapropter&ouumphilosophorumappellatursuomodo.Istudartificiummeliusintelligihaudquaquampotest,eoquodresultatexmixtionemateriaecumformisadpreciososlapides,rubinos;saphiros;&uniones,quisuntinuterocoelinostriphilosophici,mediantegenerationecumeisdemuirtutibusquasnaturalesanaturanactifuerunt.Indesequiturcoelumhocattrahereposseuirtutesomnesinlapidibusexistentes,uirtutequidemunitatis,autsuaesimplicitatismagnetica.Hacuiapoteritingeniosusartifexanaturalibuscorporibusuirtuteselicerecoelestes,&artificialibusuirtutibusincludere,mediishuiusartisoperationibus.Namquicquidhuiccoelofueritimpositumsoluitur:itemsiconuenientiareisolutaefuerintaddita,fieturidipsumquodoptabitur,etiamexpluribusunum.Exeoquidemoperepluracolligipossunt,quaeadopuslapidumpreciosorumcompositionisattinent,mixtionemateriae,&formaeperaquas,etc.Coloresinhocartificiosuntmutationesapparentes,&primuseorumnigerest:hicindicatformascumcoeloconcubuisse,&istudembryoneminuterosuoconcepisse.Eodemetiamcoloredemonstraturdissolutionemsuaeperfectionisterminumattingere.Tandemeodiminuto,&albosensimemergente,nobisindicaturnaturamcumcoelo,&formisinitiumfaceretransitusadminoremperfectionem,&exincumista,&coeloformaqueadmaiorem:incuiustransitusfinedigestiocompletumhabetterminum.~~Sedquumperignismaioremexcitationemdiminuicoeperit,acoriricroceus,cognosciturpartes&membrasimulconiunginumerotertio,&incontinuamquantitatemaggregari,adeumetiammodumutsensualiterinfantisnostrimembrorumcontignatio,uelcolligationobisappareat:~~namspermadiffusumestpertotamsubstantiamcoelinostriphilosophici.Ortomoxistocolore,paulopostcolligiuideturinrotundamformamlunaeformaenonabsimilem,autcircularilineaconcludi.Euanescentecolorehoc,rubeusoritur,quonostrilapidismembrapartesueintertionumeroadperfectionemcongregari;reddimurcertiores.Etenimpostortumistiuscoloris,certumestinfantemnostrumcorporepotentiaqueuegetabilicompletumesse.~~Aquotemporenumerumdierumartificemscireoportet,intraquosfoetusnosterabinitioconceptionisprimodeductusest,usqueadterminumapparitionisrubeicoloris,&sineintermissioneduplextempuseiadhibere,sedpaulouiuacius.~~Quocompleto,quodquaesitumestacquiritur,utpotelapisdurusmultisinuolutussuperfluitatibus,nonsecusatquemulierisfoetuspostpartumapparet.~~Mediauerointercroceum&rubeumcoloremdigestio,generatio,&mixtiosunt,&eaquaepercipiunturabaqua,materia,forma,&coelo,quorumquidemcommixtionesubeorummediorumfinemapparentaqua,materia,forma,sinemateria,&coelo.~~Namsiforma&coelumadhucibidemessent,partesaliquaeminimecumaliiscolligariuellent,necintertionumeroconiungi.~~Separatioestuirtutumextractio,quaemotufitignisinhocparticularimagisterio,quocaloreperaccidensforma,coelum,&elementamouentur,&excitanturalteratione,mixtione,generatione,coloribus,digestione,separatione,&operationeadminore,uelmaioreperfectionem.~~Quiagradus,&mediaseparandoseabaliis,ingrediunturalia,&peristamseparationisoperationemattrahiturformalis,&materialisuirtusaformis,&coeloadminoremperfectionem,&abhacadmaiorem.Ethacuiaformae,coelum,uelminusperfectum,mutantsuasformassimplicesinmaioremuelminoremperfectionem:ipsominusperfectoexistentedealteraforma,quomformae,&coelumperse:&maioreperfectoexistentesubaliaforma,quamerantminusperfectum,forma;coelum,autformae&coelumperse.Quaequidemperfectiones,suasuirtutespropriasexistentessubformatertia,retinentintransformanteueneno.Sitalisorigoperseparationemdictamnonfieret,necalteratio,nequegeneratio,necprocessio,sedopusnaturaedestruereturinhocoperephilosophico.Mediumistudestelementorumsimpliciumindiciumexistentiumactuincoelonostro,cumnaturalib.elementisexistentibusinformis:itemquodignis,aer,aqua,&terraoriuntur,&separanturetiamacoeloinmixtionemcumaliisquaedictasunt:&haecomniapercoloresdesignantur.Potentiahoclocoidemestquodalteratio,&peristumgradumintelligituromnesaliosgradus,&mediaqueuisinessepotentiainnostrochaosprimo:secundoueroinelementispotentiaexistentibusinmaterianostra.~~Estigituristapotentianihilaliudquamactusnostricoeli,dequolatiusagiturinoperelapidifico,ubidiciturpluresscirelapidesconficere,quiuirtuteseisinderenaturalesignorant,inquo,dequo,perquod,&cumquolapidumcomplementum,&perfectioniseorumaugmentumconsistit.~~Operatioest,inhocopere,quatuorcolorumexcitatio,quibusdesignaturuariosessemodosoperationum.Primuscolordenotatcoeluminformasactionemsuam&operationemhabere,uelinminusperfectum,&formam.Secundusinnuitignemexternumhabereactionemincoelum,formas,&elementacaetera,mediaquenaturalia&actualia,permotumadminoremperfectionematquemaiorem.Tertiusformasuelminusperfectumhaberesuamactionemincoelum,istudinformando,quoadminorem&maioremperfectionemdeueniat.Quartuscolorsignificatoperationumactiones,quashabetartifexinomniaquaesupradictasunt,perperignisadministrationem,utpercausaminseparationecoeli,&operationeformarum:significatetiamactionesperfectorum,tamminoris,quammaioris,insubstantiasextrinsecasperproiectionem,iuxtasuasfacultatesadrubeum,ueladalbum,quibusinformatafuerint.Mediumhocdenotatmodum,&ritumeiusmodifabricationisignefieripermixtionemmateriaecumformis,&coelophilosophico,&cumsuisinstrumentisarticonuenientibus.Perfectumminusdiciturlapisalbusterminatustribuscoloribusduntaxat,etiamadoculumapparentibus,exquibuscomponitur.~~Isticoloresinunicumredactidenotantoperiscomplementum,&eiusperfectionem,coeliuidelicet,elementorum,alterationis,mixtionis,dissolutionis,generationis,coloris,digestionis,separationis,operationis,&ignismediis.~~Istomediocognoscipotestsubstantiamexcoelo,&formaprogressamessepotentiagradualiumoperationum.Quicunquehuncscopumpertigerit,omnesmundisapientesdoctrina&sapientialongelatequesuperabit,atquemedicosomnes.Naminfirmitatesacleprammetallorumnedum,sedhumanorumetiamcorporumincurabiles,utuocant,omnesfacilimecurabit.~~Fermentatiopropriediciturminorisperfectionismultiplicatio,&admaioremadductio,idquemixtione,dissolutione,alteratione,generatione,coloribus,&digestionemediis,componendocoelum,formam,&minusperfectuminmixtionem,perignisregimentamdiuadministratum,donecperdictosgradusomnestranseat,&pergenerationematquecoloresinmaioremperfectionem,quantitate,qualitate,&uirtutelongepotentiorem,adrubeum&album,acadsanitatemhominibusrecuperandum.~~Existisfacilecolligiturminusperfectumpraedictismediisinmaiustransire,operationumactionibusformarum,coeli,elementorum,fermentatione,separatione,operatione,&ignemediisperdebitamadministrationem:itemintelligiturartificemnonnisisemeltantumcomponeredebereminusperfectum(niuoluerit)quoniamininfinitumpotestmultiplicari,acadmaiusperduci,&existoinaliudabsquefine;nonaliterquamgenushumanumspeciemsuampropagat,unogenerantesemperalium,donecseculumerit.Nonabsimiledefarinauidetur,perpropriumfermentumininfinitampastamtransmutarifermentosimilem.Notandumetiam,minusperfectuminmaiusposseprogrediininfinitum,medianteforma,&coelo,tanquamfermentis:quodpaucissimisetiamartificibushactenuscognitumfuit.Perfectummaiusestultimaperfectioinoperemaiore.Quatuorcomponitur&constatcoloribus,quorumduodenotantelementaquatuorinipsoexisterecumuirtutisomniperfectioneatquenumeriinunitatemconclusione,utincoloreuiridi&rubeoapparet:reliquiautemsignificantcoelum&formamibidemexisterecumomniperfectione,acunitatissimplicitatepermagisteriumquatuorelementorum,&mediorumquaedictasunt.~~Exhocpostremogradupotestpercipi,perfectummaiushaberepotestatemmultiplicandisuamspeciemdupliciter,acsuisibiquesimilegenerandi,uidelicetinuirtuteperpraedictasoperationes,&insubstantiaexternapertransmutationem.~~Minoremultoperfectiusquodexistatuirtutibusacoperationibus,cuminmetallorumtransmutatione,tuminmorborumcuradesperatorumetiam,nonimmeritomaiusuocaturperfectum.Caeterumgraduumacmediorumomnium,quedamsuntintellectualia,utchaos,potentia,operatio,generatio,digestio:aliasensualia,utuinum,&primamateria,corpus,forma,elementa,minusmaiusqueperfectum,colores,fermentatio,separatio,quiasensibusutioculispercipiuntur:Nonnullaueropartimsuntsensualia,&partimintellectualia,sicutcoelum&omniamediagradusqueminorisoperis.Etpraetereaquoduispraedictorumgraduummediorumuesuasretinetproprietatessubrationedifferenti:quarumquidemproprietatumaliaesuntnaturae,aliaeautemartisperfectionis.Medianaturaeproprietateretinentiasunt,uinum,&mediaquaeuisminorisoperis,quaesehabentuelutiformauniuersalis,&materiaprima,rationeretentaeproprietatisantedictae.Exduobusautemistisoriunturomniamediagradusquemediantequidemartifice,nonaliterquamabuniuersaliforma&amateriaprima,oriunturelementacompositamediantenatura.Postquamdegradibus,&mediismaioribusdictumest,operaepreciumeritetiamdeminoribusaliquidinlucemadferre,suasquedefinitionesexopereminoreproducere,nelectoribusquidadistorumintelligentiamdeficereuideatur.Formaigiturhocloco,idipsumestquodinoperemaiorediximus:uerumhiceiusestususdifferens,quodinformationempreparatur,&nonadminus,uelmaiusperfectut.Itemalapidisformadiffert,quiasuamconditionemaforma,coelo,elementis,alteratione,mixtione,dissolutione,generatione,coloribus,digestione,fermentatione,separatione,&operationerecipit.Materiahocinoperediuersimodeconsideratur.Primouniuersaliteraccipitur:secundoproclauephilosophorum:tertioprooleo:quartoprosulphureperinformantiumoleuminformando,scilicetinceratione,orituroperisperfectio.~~Corpusaccipiturhicprocorporibusimperfectorummetallorum,dequibusnaturesulphuroritur,hocoperanteclauephilosophica,&performamoleiformantiumdisponituroperationibusmediis,utsolutione,&incerationedonecfitopusquodquaeritur.Clauisphilosophicahoclocononaliterquamcoelumipsuminoperemaioreconsideratur,&perhancfieridebetcalcinatio,dissolutio,euacuatio,multiplicatio,spiritus,argentumuiuumexuberatum,sulphurnaturae,tinctura,oleum.~~&inceratio,mediantesublimatione,&igne,donecsulphurdictumadeffectumoperisperfectiadducatur.Calcinatiodiuersismodisconsideratur.Primoquumfitpermercuriumuulgi,subquosol&lunapatiuntur.Secundoquumfitperacetumfortissimum,quocrocuselicituraMarte.Tertioquumpersulphur,&auripigmentumfitaesustumaUenere.Quartoquumfitperclauemphilosophorum,&hocmodopraeparanturomniacorporametallorumadsolutionem,euacuationem,&aliasoperationesanteadictasingrediendum.Dissolutioestmanifestaeformaepraedictorumcorporumoccultatio,nonperse,sedclauedictamediante,quecorporibusestualdecongrua:sicutiuidemusaquamignecorrumpimedioquidemaeris,sinequoinuaporesnoneleuatur.Differtadissolutionemaiore,quodista,formaetantum,&mihusperfectumresoluantur;atilla,metallorumcorporaqueuis.Euacuationihilaliudest,quamspirituumoccultorumasuiscorporibusextractio,utformarumalterutraformenturoleoruminformantium,&hacuiaperfermentationem&incerationemtranseantinperfectumopus.Quodquidemhacoperationetrahiturapraedictiscorporibus,estmateriadequaperfectumopusnostrumapotentiadeducidebetinactum,mediis&operationibusquaedictaesunt.Multiplicationonestaliud,quameuacuationumiteratio,&continuatio.Peristamoperationemcorporasexadnauseamprouocamus,&adeuomendumfoetumnostrumasuisuisceribus.Spiritusestargentumuiuumexuberatum,&est,spirituscorporumiampereuacuationemcompletamseparatus.Sulphurnaturaespiritusestcorporumpersublimationemexaltatusinsalexcellentissimumquatuorcolorum,pallidiscilicet,uiridis,nigri,&rubei:&hicpostremusignemdenotat,&perhunccoloremfieritransitumadnaturaesulphur,quodoriturexargentouiuoexuberato,&istudindicatseasuisspiritibusoriginemducere,necnonamultiplicationequaeexeuacuationeprocedit:&istamadissolutione,hancautemacalcinatione,quae,acorporibusomnichymica~~.~~217bus.Estautemsulphurhocfiliusgenitusabimperfectis,acdispositusadinduendumalbasuestes&purpureas.Differtabistofiliusquigeneraturaperfectis,peroleuminquoformaecontinenturfiliorumimperfectorum:itemquodeorumsulphursitnaturae,&aliorumsulphuresthumiditatissusceptiuum,quiaaridum.Tincturaesuntcoloresinoperediuersismodisapparentes:primouiridis&croceus:secundorubeus&croceus,uiridis&niger.Primicoloresdenotantipsamtincturam,quasulphurnaturaetingidebet,originemasole&lunaducere,peroperationumquaesuperiuspositesuntartificium.Aliiuerosignificantquorumlibetimperfectorumsulphuracorporumeoscoloresindueredebere,utexeisfiatfoetushabens&possidensparentumsuorumpotestatem,aquibushabuitoriginem.Siconiunctanonfuorintsulphurabinasimul,tanquamfratresquidictisinduanturcoloribus,nonfietidquodquaerirur:poteruntnihilominustriasimul,&pluraconiungi.Oleumestformaduplicemcoloremhabens,uiridem,&croceum,quibusindicatureamaperfectisproducicorporibussuismediisopportunis.Inceratioestfermentatio,uelpotiusinformatio,prolisimperfectorumadconditionemfoetusperfectiaccipiendam.Sublimatio,estsubtiliatioquaedam,quaeduplicifitmodo,inpuluereminpalpabilem,uelinliquorem.Hacposterioreuia,corporumspiritusmultiplicationemediaconuertunturinargentumuiuumexuberatum:prioreuerouertunturinsulphurnaturae.Aliarationeconsideraturetiamsublimatio,utmateriaquaesitpropinquamagisaliisperfectioni,utargentumuiuumexuberatummagisquamspiritus,&quamilludpropinquiusestnaturaesulphurperfectofoetui.Lapisestfinis&imperfectorumomniumperfectiocorporum,&operationum,inquopermanentutinignequiescuntsalamandrae.Esthictertiumquidexmateriaconsistens&formasupranaturam,&mediantenatura,necnonartificisindustriaconflatum.Elementaconsideranturdupliciterhocloco:prioremodo,utignisagensexterius:posterioresicutagensintrinsecus,utillequitractusestaperfectisinoleum,etc.Iamhabesoptimelectorquaefaciuntadcognitionemspagiricam,persimilitudinemsumptamacognitionemeditatiua.Reliquumeritutadtertiumgradumphilosophiaemeditatiueprogrediamur.Tertiusgradusmeditatiuaephilosophiaedicitur,excognitioneproductusamorphilosophicus,estquesecretorumabunorursusinunumperpacemunio.Paxueropartiumestintotoperunionemconcordia.UnionemapprimediligitDeus,quiaunusest,&quicquidcreauitunquam,subunioneconclusit.Abunodeterminatoperunumindefinitumfacto,proceduntomniaquaefinitasunt,acrursusadidunuminstinctunaturaliquaequetendunt:aquosiquaepiamdeclinauerint,aphilosophissubsecretobinariocontinericensentur,&perternariumadunionemreducidebere.CreauitDeuscoelum&terram,acomniaquaeineissuntoccultomodosimulunita,manifestouerosecreta.EtutanteadeGenesidiximus,subappellationeterraecontinenturelementa,quaequidemacoelotalifoederisamorecomplectuntur,qualeminteraliascreaturasrarouiderelicet.Uidemusanimaliabrutaquaeque,binasimuleiusdemspecieiconiunctadiuinoquidemordine,aceastrictioriuinculo,quaepurioribusconstantelementis,utsuntuolatilia:reliquaminusconueniuntpromateriaedequasuntconflatapuritateminori,tamenconueniuntlicetpromiscuemagis,nontamenextrasuamspeciemnaturaliter.AnimalishomocaeterisomnibusanimantibusirregulariusanimalinobseruandohocordineDeiconspicitur.Attamenutfirmiusistiusuinculumesset,Deusamasculisubstantiasecreuitsubstantiamfoemine,quodinnullisaliisfactumest.Unirisiquidempropriedicunturea,quaesuntabuna&eademsubstantiadiuisa,utuniussubstantiasitsubstantiaalterius,quodetiamdecoelo&elementisaudiuimusinGenesi:aliterconiungitantumdicuntur,quaebina&binaconueniunt.Hacrationepraecaeterishumanageneratioreuerendaest,quiafitinterduos,quiuna&eademsuntsubstantia,nonsolumunaspecies:&potissimumquumdiuinomatrimoniofiuntunum,testantescripturasacra,&eruntduoincarneuna:quorumnexusestindissolubilis.Aliternobisexistimandumnonest,quamuxorismaritum,&istiusillam,alterumalteriusdimidiamessecorporisuniusparteminseparabilemantemortemalterius.Cumuiderimuseosaliomodosegerentes,nonunitosiudicabimus,sedtantumconiunctos,uelturpislucri,uelillicitipotiusappetitusextinguendi,autaliaquacunquecausa,cuiusignisubirefrixerit,frigentomniasimul.Nontalisestamorphilosophicus,naminextinguibiliprorsumaccensusigne,haudquaquamextinguitur.Quicunqueenimperspiritumuniunturspiritus,inunionemanent;queueropercorpusiunctasunt,facilesoluunturcorpora.Est&parentumerganatos,&horumergaparentesproprius&reciprocusamor,quinullarationephilosophicoamoriconpararipotest.Quisenimprofiliopater,autpropatrefilius,profratre,sorore,uelamico,frater,soror,uelamicus,uelminimaesuaeiuncturaecorporispatiiacturamuellet?Quisille,quiproseipsomortempromeritametiamobirelibenter,quantominusproquopiamalio,patienterquesustinebit?Ubitandemquaerendusamor?Certenonalibi,quamundeprocessit:SicDeusdilexitmundum,intelligehomines,utpropriumfiliumnasciuoluerithominem,quipronobishominibusimpiismoriposset,mortequesuamortem,quanosplectidebebamus,iusticiaeDeipersoluere.NonpotuitenimfiliusDeimori,sedhomofactusmortuusestperfectushomofiliushominis,iustusquesolusiusticiamcompleuit.OadmirandusamorDeiergahomines!Nonexmundanasapientiatamfelicesundaepromanant,quas(dumnosuanafigmentorumhumanorumstudiadetinent)praeterimus,omiserimortales!adaliamnostrosanimosphilosophiamuocatamoristediuinus,quoperassiduammeditationembeneficiorumDeierganos,animanostraconiungiturspiritusdiuinimonitis,adeisacquiescendum.Nonabsimilisautemestamornaturalisinterinsensatorumpartesprimas&inimicitia,qualesinhominispraecipuistribusanteadictis.Ueruminillis,nonmagisquaministis,uniouerafierinonpotest,nisipriusablatacorruptione.Quapropterpaceminterinimicosestquodfacias,utamiciconueniantinunum.Inomnibuscorporibusimperfectis,&abultimatasuaperfectionedeficientibus,suntetiaminimicitia&amicitiasimulinnatae.Sitollaturinimicitiahominisingeniouelindustria,necesseestadperfectionemultimamunionisarteperuenire.Separabisigiturperignemabunoquoquecorporesuaspartes,impurasmundifica;postmodumpurispuramisce,leuioribusquegrauiorasublimatoprius,hocipsofietutfixumreddaturuolatile,corporeumquoquespirituale.Summatimelementisinestamorphilosophicenaturalis,huncamplectarisartesiuerephysicusessecupis,&nonnatureneglector,autuastatorpotius.Utaudiuimusinsupernaturalibus&naturalibusconcordiamessenecessariam,inspagiricisetiamestadmirandaquaedaminterinstrumentamediaobseruandacohaerentia,uteaquaeestintellectualium,cumsensualibus.~~Formasiquidempersonamquandoquerefertartificisexistentisutinstrumentum,quonaturaparticularespagiricum,generatouumexintellectu,licetaformanostra(quamcoelumaliasuocamus)distinguendasit,nihilominus,unasinealterapersisterehaudpotestinartificiospagirico.Etenimcoelumforma,estprincipium&sensualemediumgenerans,nutriens,crescereueluegetarefaciens,&elementamouensadparticularemgenerationem,sicuticoelummaiusinferiora,&aformanteforma,quamperuegetabilemformamacquirit,acindissolubilinexuconiunctam&colligatamhabet,particularequaesituminsubstantiisextrinsecismultiplicarefacit:~~sicdeceterisquamplurimisinartisprogressureconditis,artificicognitupossibilibus,&effectu.Uerumformaquaehominisestintellectus,initiumest,medium,&finisinpraeparationibus:&istadenotaturacroceocolore,quoquidemindicaturhominemessemaioremformam&principaleminoperespagirico,acformacoelopotiorem.Formaereliquaesuntistisminores,&minorisperfectionis.Itemcoaequatapermixtiocroceicoloriscumuiridi,significatinteromnesistasformas,necessariamconcordantiaemaiorisuelminorisexistentiam,citracontrarietateminaequalitatefinisultimati.Nonpotestenimunatriumformarumabesse,quindeficiantomniasimulDeficientenamquecoelo,deficeretelementorumgeneratio,sequereturquepriuatiominorismaiorisqueperfectionis.Formaigiturintellectiua,cumformauegetabili,&formamotus,itaconiungidebentperintellectum,utunapenesaliamconditionetur:sicdereliquisgradibusatquemediisusqueadmaiusperfectum.Formaquaemotiuanuncupatur,estuniuersalequoddamprincipiumingradibusistiusartis,peromnesgradusunumquemquemouensadaliumusqueinultimum&infinemoperis.Motusitaqueformadicipotestmotusexcitansomnesexordinegraduum,donecadperfectionemuentumsit.Formauero&materiasunt,principiasubstantialiamultomaiora,quamaccidentaliasint:istanamquesuntmutationestantuminopere,uticolores,alteratio,digestio,&c.Ueritashuiusnegotiidemonstraturpotiusperminus&maiusperfectum,abimmensitateuirtutiseorumtransmutantis,quamingradibusaccidentalibus.Nihilominusaequaliasuntprincipia,media,&finisquaedictasunt,proptersimilitudinemeiusdemfinisadquemomniatendunt,tanquampercathenamadmirabilem.Utautemeorumquaedictasuntmaioremhabeamusintelligentiam,aduniuersalempracticamartishuiusnecessarioueniendumest.Proiicetantamcoelispagiriciquantitatemsuperformarumalterutram,utquatuordigitislatissuperemineat.Hocomneposituminfimocontineaturpersexdiesnaturales,autusquedumformaconuertaturinaquam.Postmodumexemptouase,acincineribusposito,quodsolutumestdestillationeeuacuetur.Adfecesrursumcoelitantumutpriusaffundatur,acinfimoteneantursimulsesquimense,ueldiutiusinputrefactione,tandeminfurnosecretodestilleturomnisliquor,donecstillarepoterit.Deincepsincineribusdestilleturaquapriorespissior,quamaeremuocant.Rursusadsiccaspenefecestantundemutanteacoeliaffusum,infimotantoutpriustemporeputrefactu,destilleturpercineresinaerem,usquedumstillarenolitamplius.Posteafiatiteratiocoelifusionissuperterraminstarpluuiae,aequaliutsuprapondere,tantoquetempore:postquaminfimoputrefactumerit,destilleturiterumpercineresdonecaerisnihilexeatamplius.Demumaerishuiusquantitatemomnemfecibusaffunde,uelpriussupermarmoreumlapidemoptimetritis,acinuaseclausoquadragintadiesaputrefactamateriaincineribusdestillenturaer&ignisambosimul:cauendumintereanefecesantetempusigneuehementiorirubificentur.Deindeseparabisaeremabigneperfimum,&sicalorbalneinonsufficiat,cinerumcalorlentusidsupplebit:serueturutrunqueseorsum.Aeremdeinderefundasadsuamterram,acinfimoperdiesquindecimdigestis,destillabisindepercineresaerem&ignemsimulambo,separabisqueutsupraperbalneum,quouiscumsibisimilireposito.Istasaffusiones,inhumationes,atquedestillationestotiesrepetas,donecaterranullusignisampliusprodeat,eaquenigrasitautsubruffa.Tandemabaereinfimobalneidigestodiebusocto,pereundemcaloremdestillaquicquidascenderepoterit:stillatumhocrefundasadsuasfeces,digereutpriusacdestilla,reaffunde,digere,destilla,&c.septieseundemprocessumrepetendo.Hactenusformatusesttriangulusexaere,coelo,&fimo,incuiusmedioestanimaaeris.Praemissisetiamoperationibusinfimo,conuerterepoterisigneminanimamignis,&aliumtriangulumexcoelo,fimo,&igneformare.Quibusomnibusperactis,elementalisrotafinitaestfixione,&eorumexuberationeaeris&ignispercorruptionem.Postmodumeuacuataterradonecsitdeserta;&insulphurnaturaeconuersa,formeturtriangulusexterra,fimo,&cineribus,incuiusmediostabitanimaterrae.Necpriuscorruptionisrotafinitur,cuiusinstrumentasuntcoelum,fimus,furnussecretus,cinerumcalor,etc.Iamdemumadrotamgenerationisprogrediendumerit.Utcompositumexigne&aerefaciasadsolem,sumequatuorpartesignis,acmiscecumpartibusquindecimaeris,digestesimuldiebusquindecimdestillenturperfimum.Hancdigestionemacdestillationemtotiesiterabis,donecinfundouasismaneatliquorinstaroleisplendidi,quodcompositumestexaere&igne,limusqueuocatur.Eodemetiamprocessuconuertesignem&terraminsuumcompositum,utbinusiamformeturtriangulus:priorexigne,aere,fimo,&cineribus,incuiusmediocompositumexigne&aereiubilabit:posteriorexigne,terra,fimo,&cineribus,incuiusmediostabitcomsitumexterra&igne.Iamdemumaccipecompositipartemunamexigne&aere,cuicoelisextamadmiscebis,&indigestionecontinebisdiebustriginta:adhuncmodumformaueristriangulumexcoelo,compositoexigne,&aere,&fimo,incuiusmedioperfectumhocmaiusreperituradrubeumtransformans,ortum&originemexcoeloducens,&compositoexigne&aere,&exfimo.Hocipsumexcompositoexigne&terraquumfeceris,eipartemunamcumdimidiacoeliiungendo,triangulumhabebisalterumexcoelo,compositoexterra&igne,&exfimo,incuiusmedioperfectumstabitminusadalbumtransmutans,&c.Siuerocoelumadmiscerenolueris,utingentemlaboremeuites,compositisanteadatis,elementacerabistamdiudonecfluantutcera.Ceratumhocindigestionediebusdecemcontineto,postmodumextractumcerabisiterumutprius,totiesguttapostguttaminiecta,donecfacilemineoperceperisliquationem.Materiamhancinuasephilosophicoperquamoptimeclausaminfurnosecretocontinebiscentum&quinquaginta,uelpluribusdiebus,donecuideasopuscompletumexindiciisinfrapositis.Hicprocessusestoptimusinpracticamaiore,permethodumoperisminoris.Animaduertecerationemetiamfieripossecumigne&aereseorsimantecerationem,ipsisnonduminunumredactis.Hactenuscompleturgenerationisrota,perquamoptatumacquiritartifexDeodante.~~Existisduobuslimisuariafieripossuntinoperespagirico,iuxtalatitudinemeius,utinregalipracticaprimum,&incerationisartificioterraefoliataepropriae,seuelementorum,cerandopriuscumaere&igne,uelcumdictislimisexaere&ignefactis:~~inquoquidemartificiogenerationisrotasuumfinemhabetextremum,cuiusindiciumestnobistriangulusrubeus.Initiumigituroperisestcorruptio,&generatiofinis,quibusoperationibuscorrumpiturunaqualitas,&introduciturpergenerationemalia,uelutcorrumpendoaquam&generandoterram:hancautemoccultando&ignemaeremquemanifestando,quousquemaiusminusqueperfectumorianturpersuamedia,quaesuntcalores,fimi,cinerum,&furnisecreti,quibusaquainterram.conuertitur,&haecinaerem&ignem.Estergoterramediuminteraquam,ignem,&aerem:&fimus,cineres,furnusquesecretusmediumexistuntperquodignis&aerconuertunturinanimamignis&aeris.Quapropterignis&aersuntmediuminteripsamterram,animamignis,&animamaeris.Deindefimus,cineres,furnussecretus,&coelumsuntmediumperquodanimaignis,&animaaerisconuertunturincompositumignis&aeris,&incompositumterrae&ignis.Hacrationecoelumestmediuminteranimamignis,animamaeris,compositumaeris&ignis,&compositumignis&terrae.Fimusitem,cineres,&furnussecretus,mediumsuntperquodcompositumexigne&aere,itemcompositumexterra&igneconiungunturelementis.Pariterignis&aeriscompositum,&compositumignis&terrae,mediumsuntinteranimamignis,animamaeris,atqueminus&maiusperfectum.Postquamdeuniuersalipracticaoperisspagiricimaiorisauditumest,adminorisoperisetiampracticamquandamgeneralemueniamus.Inclauemspagiricaminiicecorpusmetallicum,&suouasecontentasimulcaloreprimigradusuelfimidigeripermitteseptimanamunam:atpriusquaminclaueminiiciatur,adcalcemredigendumest,quocorpusdissoluaturmelius&euacueturclauismedio,calorequeprimigradusextrianguloiuxtanaturalemordinem.Factacorporisdissolutione,uasponaturaddestillandumeodemcalore,&amittetclauemacredigeturinterram.Hancsupermarmoreumlapidemoptimetritaminaquamresoluisinitoperse:ubinimirumsiccaterrafuerit,aspergaturclauemodica,&postdiestresincipietinaquamcompositamresoluiquatuorelementacontinentem.Aquamhancdestillaperfiltrum,&quodresiduumeritnonsolutum,soluaturiterumutprius,acfiltretur,idquesaepiusdonecsatisbonaquantitasaquehabeatur.Hacoperationetrianguluseuacuationisfueritabsolutus,incuiusmedioterraest,quaesuamaquamebiberedebetutsequitur:Aquamfiltratamincaloreprimigradusaddigestionemcontineto,&clauemeiicietprorsus,acinlapillosconuertetur,quiquidemelixiradhucnonsunt.Euacuationepraedicta,triangulusaliusabsoluiturexaqua,caloreprimigradus,&claue,cuiusinmediodictilapidesexistunt.Contritosinpulueremsubtilissimumcontinetoinputrefactione,donecinaquamuelinoleumconuertanturmetallicum,inquosuntelementaquatuor:horumdiuidequalitatesutaudisti.~~Quibusdiuisispurificaterram,autreddesubtilissimamdebitissublimationibus,eamquedemumsuiselementisimbibe,coelestiprimumaqua,postmodumaerea&postremoignea,utartisest,acdecoquanturinperfectionemquamaudisti.~~luxtahuncprocessumextremaprincipia,mediaquehuiusartisapplicanturadquoduoluerisopusspagiricum.Absolutoiamtertiograduscalaespagiricae,quiamordictusestphilosophicus,adquartumgradumscalaemeditatiuaepertigimus,quifrequentiadicitur,&concepticircaueritatemamorisperseuerantia.Nonestenimaliusquamperassiduitatemaduirtutesaditus.Siterraassiduenonrepurgeturasuololioquodproducitultro,prosuauitatisherbisacfloribus,nilpraetercarduos&urticasnobisproducet.Haudsecusestdehomineanimali,ueleiusanimacorporea.Quapropternobisincoloniamdataest.Quicquidineasupercreueritpreterdiuinamsationemiamolimfactam,euellendumerit.Necmeliusdomarepoterimus,quamauferendoprimumomniumcrapulamipsam,quaesomnolentiam&pigritiaminducit.Otiumquoquetollemus,utuitiorumpotissimaradixarescatinnobis.Nihilcorporipraeternecessitatemconcedatur,quicquidenimsuperabundauerit,excrescetinuitium.Corpuscorrigeresuumanimaquaeneglexerit,malesibipropterilludfuturumest,quodanimaeinprimisdatasitratioadsuosususconuertenda,quaeDeiueraestcognitio.Estigituranimasuocorporitanquampaedagogus,quidiscipulumnoncorrexerit,unacumeoplecteturabsquemisericordia.Abhortorumcuranonalienaesteaquaeaddisciplinamhabendadupliciconatu,uidelicetprioresupercrescentesherbasinutileseradicando,nebonasaugmentosupprimant;itidemexanimacogitationesprauas,inimicitias,&aliaidgenusabiiciendoprorsum,&excludendoacabomnioperemalocorpuscoercendo.Necdecetunumdocerepraeceptorem,&aliudfacerediuersumabinstituto.Quidsipeccandiperexemplumdederitoccasionemsuodiscipulo,cureumreprehenderit?Corpus,nihilspeculatur,animauerotacitasimaginationumoperationesexercet,quasdemumcorpusadimitationemexemplarisconaturexequi:conceptioenimestanimae,sedexequutiocorporis.Uideamusigiturnecorporiplusadscribamusquampossit.Quanquamcorpusipsumadprauasanimaeconceptionesexequendasmagispronumsit,eisquemagisdelectetur,quambonis:hasillarumabiectarumiamlocosisubstituerimus,nilnisibonumhocoperaripoterit,uelabomnimalodesistere.Haecunacorpusuincendiratio;alteramauditemodo.~~Sihortosabinutilibusduntaxatuindicabimus,parumadmodum,utnihilerimusadhucoperati,cumalialongemagisnecessariacurasiteisadhibendaquaesatasunt,uidelicetirrigatioherbarumtotiusalimentiparsaltera,quasineuegetareminimepossunt.~~Nonaliteraquauiuacorpus&animasuntirriganda,quaeuerbumestDei:hocnoctudiuquemeditandumest,&praeterhocnilnisibonum,utetiamcorpusaliudnihilquamidipsumloquifacerequeualeat.Uidemusitaquehortis&agrisoptimecompararipossecorpus&animam.UtChristusaitinEuangelio,semenbonumquodinbenecultiuatamterramcadit,fructumbonumadfert:nonaliterDeiuerbumquodsupercormolle&contritumceciderit,corpusfoecundabitinuberrimumfructumaduitamaeternam.Certumest,aprimilapsustemporeinhuncdiem,induratasemperfuissehominumcorda,quaenisiuerboDeimollificentur,durapermanent.Pharaoniscorauentrematris(utomniumcordasunthominum)durumfuit,&quiauerboDeimollificatumnonextitit,induratumestacmansit.Rebelles&inimiciDeonascimuromnes,talesquoquemanemus,doneceradiceturhaecinimicitiapersummumagricolam,cuiusteministramomensesseoportet.Semenhabes,agrum&aquam,nilampliusdeficittibiquamlaborassiduus,noninterruptus,nunquamcessesoporteteareuoluerecogitationibustuisquaeiamaudisti,&audies,alioquiperintermissioneminimicotuolocumdabis.Notandumhocloco,mentemamorepriusunitamesseexspirituDomini&anima,inquadeincepsfacitmansionem,eamquespirituseiusdemductu,motamadcorpusulteriusmouendumcorroborat.Haudsecusinartespagiricafueritintelligendum.Impossibileestenimaliquemartificempromptumineauelidoneumfieri,nisiperfrequentiam,&assiduitatemoperishabitumsibicontrahat.Namutinmeditatiuaphilosophia,exfrequentiruminationeeorumquaeperstudiumcognouimus&amamus,triaconsequimur;utpotefamiliaritatemcumeoquoddiligimus,similitudinem,&communionem,quaesingulainunumconuenirepropemodumuidentur:familiaritatesiquidemsimilesreddimurcumuoluntate,tummoribuseicuisumusfamiliares,utetiamcommunicemuscumeoinsingulisaffectionibusatquedesideriis.Itideminartequauisperfrequentemusumefficimurprompti,facilitatehabituati,&assiduitatedelectantes.~~Quidpistoriamartemaddiscereuolenti,pistoremoperantemduntaxatsaepissimeuidisseprodest,nisimanuminpastamipsemetmittensopustotiesrepetat,usquedumhabituatuspromptusquepistorfactus,aliumdocereualeatquamprofiteturartem?~~Quibusdamspagiricamartemlecturasoladiscerecupientibus,eueniresoletquodcaniAesopico,utumbramproreipsasolumhabeant.Herculeusenimesthiclabor,mentem,corpus,&aetatemhominumsuperans,nisimyriadumintercentenadatumsitunitantumuincere,idest,perfectumartisscopumattingere.Possuntuerononnullanaturaesecreta,&arcanaquaedamsummostudiolaborequedetegi,quaefaciuntinremmedicamlongemagisquamaliaquaeuisextradictamarteminuenta.Uerumenimueromedicinamillamuniuersalemreperire,dequasupra,paucissimis,imoferenullishactenus,necnisipromiraculocontigit:iisquesolumquiseseDeimiserentisgratiaprius,inidipsumquodoptantsimilitudinequadamreduxissepotuerunt:hocest,quicorporasuarepurgaruntabimmunditiapermentem,&tandemutmentisnubesomnes,pariter&corporisabstulerunt.Suadeoquibusuisartishuiusinuestigatoribus,utassidueDeumorent,studeant,operentur,fierinonpoteritquinassequanturidquodinnominelesupetierintadatoreluminum.Sedprimoconsiderent,quidsitpeterepatreminfilio:nonaliudsanequamidsolumexigerequodsitadgloriampatris&filii.Solentmultiquodutilesibiuideturoptare,sednilnisiquoduereutileestconsequunturaDeo.Diligentes&frequentesconatusDeusadiuuat,&negligentesdespicit.Sicergodiligamusbonum,utmalumnonappetamus.Reliquumest,utadspagiricamfrequentiamtranseamusadhuncmodumuidelicet,utruminemuseaquaesuperiusdictasunt.~~Naturaigiturcorrumpensaliquodindiuiduum,primohocputrefacit,posteaseparatabeoelementacompositaquaesuntineomagispropinqua,postmodumistorumquodlibetadsummamsimplicitatemadducit,&demumadprimamsuimateriam,quoperactocorruptionisrotacompletaest,acamateriaprimagenerationisrotasumitexordium,adelementasimpliciatransiens.~~Postremoperistorumcommixtionemoriunturelementacomposita,exquibusfitelementatumsubiectumiuxtapropriamspeciem&formam,subquatrahunturelementaadindiuiduicompositionem.~~Huncitaquedebetspagiricusartifexobseruareprocessum,utubinaturafinierit,ipsepercorruptionisrotationemincipiatgressuretrogrado,scilicetafinepermediumtendensadprincipiumcorruptionisrotae,mediisadhibitis,quaesuntcalcinatio,dissolutio,putrefactio,diuisio,purificatio,etc.~~Deincepsadrotamgenerationisueniendumest,cuiusmediasuntmixtio,inceratio,decoctio,quaeoptimedisposita,suntinstrumentafoetusspagirici.Quibusadeummodumperactishabebitquodoptatartifex.Formahuiusoperistriplicimodoconsideratur.Primoutprimacausa:Secundoutartifex:Tertiopromediorumquolibetalio.Materiatribusetiammodisconsideratur:Primoprosubiectodequomercuriusartiselicitur:Secundoproelementis:Tertioprosulphurenaturae.Coelumetiamtriplicemhabetconsiderationem:primamutcoelummaius:secundamutmercuriusuegetabilis:tertiamutmetallorumanima.Elementadupliciterconsideratasunthocloco:primosimpliciter:secundouerocompositiue.PotentiauelAlteratiototmodisdiffert,quotsuntmediadiuersa.Mixtiosignificationemhabetquadruplicem:Chymica.237primamcoelicumforma:secundamaeriscumaqua:tertiamaquaecumigne:quartaaeriscumaqua&coelo.Dissolutiosolamunamhabetconsiderationem,quaeestintercoelum&formas.Generatioduplicemhabetsignificationem:prioremquageneranturelementa:posterioremquaexistis&coelogeneraturfoetusspagiricus.Coloresetiamduplicemhabentsignificationem:prioremineuacuationecorporum,&elementorumrectificatione:posterioreminfoetusgenerationespagirici.Minusperfectumunamsolamhabet,utpatetexsensu.Fermentatiotriplicem:primamexuirtute:secundamexquantitate:tertiamexutraquesimul.Separatiotriplicemetiamhabetoperationem:primamquideminterelemetorumqualitates:secundampurificationis&fixationiseorumest:tertiammercuriiuegetabilis&fecum.Operatiototsignificationeshabet,quotartishuiusexistuntmedia.Maiusperfectumunicamutminushabet,utexsensu.Principiamediaquephilosophiae,suntinartishuiusprincipiis&mediisomnibus,utmotusorbis,quitanquamformaconsiderandusest,naturalesinstinctus&appetitusomnescontinens.Subtilissimumacpotissimuminoperemediumest,Reiteratiorotaecorruptionismetallorum,quaefitutsequitur.Formisincoelumitaquepositis,inhumatis,dissolutis,&perbreuisartispracticameuacuatis,donecadsulphurnaturaeuentumsitinmetallis,tuncrotafiniturcorruptionis.Reiteratiofit,quumterrasublimataponiturincoelum,&ineoputrefactionediuisionequesoluitur.Posteaquamaer,ignis,&aquafuerinteuacuata,redigatiterumartifexterramadsuipurissimamsublimationem,quafinitasequaturindegenerationisrotacumsuisprincipiis&mediis,donecadfinemperducatur:&haecestoperatiosubtilioraliis,licetlongiortamenperfectior.Hacuiaminusperfectum,quodfoetusestnonfermentatus,inmaius&fermentatumfoetumspagiricumconuertiturperelementorumseparationem&compositionem,utinfra.Naturanullomodopermittitelementaseparariperse,namitamaneretquodlibetsolumunicamtantumqualitatemhabens,&nullumhaberetadgenerationemappetitum,quodcontranaturamest.Separatioigiturelementorum,estuniusin&superaliudpraedominatio&uictoria,mixtoquopiammodo,nondiuiso.Colorautemignisestrubeus,&quiapriusquamadsphaerameiusuentumsit,persphaeramaeristransitur,anterubedinemapparetcitrinuscolorclarus&diaphanus,quiaconstatexigniscumaerepermixtione.Priusquametiamadspheramaerisperueniatur,oportetpersphaeramaquaefaceretransitum,hacrationecoloralbusapparetaqueus&splendidus.Uerumquiaterracentrumestacprincipiumaquodebetascensusfieri,dumfoetusspagiricusadhucineiusspherafuerit,nigerineocolorterraepropriusapparet.Notaigiturseparationemistorum,&inunumrursusconiunctionem,idest,inignem.Itemsipriusquamnigercolorapparuerit,rubeusuelalbus,autquiuisaliusapparet,certodestructamessefoetusoperationemcredito,obmediorumdestructionem.Differentiapariternotanda,quaeestinterelixir&lapidem,percrudum&coctum.Estenimelixirmedicinacompositaexaere,aqua,&terra,ergosolumadalbum.Corpusinaquamresolutumsirubeumfuerit,coloremexcellentissimicarbunculirefert,quumincompositumexanimaignis&aerisfueritconuersum,&incompositumterrae&ignis.Atsifueritalbum,coloremuiridemnigredinepermixtumproferet.Uariisuntetiamerroresartificibusnotandi.Primus&potissimusineoconsistit,quandonaturamimitarinonnorunt:secundusquodquandoquelapidisinitium,finemesseiudicent,&finiuisseputentubiuixincoeperint,utinopinionefalsatriangulirubei.Compositionamquelapidismaiorisduratannosduos,illisquinunquamanteacomposuerunt:expertisueroperannumcumtribusmensibus.Nonnullisuntramiinartisamplitudine,quimensibusquatuoruelsexabsoluuntur:hossireperirepoteritartifex,benequidem,sinminus,ingeniisuicapacitatisexiguitatemdeploret,cumapertesatisubiquedescribantur.Iamadminoresdifferentiasueniendumest.Formaduplex,utsimplex,&composita.Simplexestunitasabsolutasuequereisingularitasinseipsaconsistens,&noncumalio.Compositasuarumestcamerarumprimordialiumquatuorunio.Materiaquatuorsuntelementa:simpliciterutsignificaturperformampriorem:autcompositesicutiperposterioremdenotatur.Menstruumuegetabile,quodcoelumautclauisphilosophicanominatur,alterumestresolutiuum:alterumueroestreserabile.Resolutiuumestcoelestequoddam:alterumueronon,sedmagiscorporeum.Coelesteestessentiaquinta,ueltartaridecuiusnaturasuumresolubilededuciturinactum.~~Aliteruerosicdefinitur,ardensestaquaperfecterectificata,cuiusuirtutecorporaquaeuisresoluuntur,putrefiunt,acpurioraredduntur,elementaseparantureorum,&exaltanturinsalmirabileterramque,uirtutesuaplurimumactiuaquamhabet.~~Quicunquealiamaquamexistimant,ignarisunt&insipidi.Resolubilemenstruumest,uaporpotentialisexistensinquocunquecorporemetallico,sulphur&argentumuiuumconiungens,sinequonihildeducituradactum.Ultimoautemsicetiamdefinitur,estmediumconiungensimperfecta&perfectametallainlapidem.Menstruumhocresolutiuumestcalidumusqueadsecundumpunctumquartigradus:quaproptereiusuirtutemoportetaugmentaricalidisuegetabilibus,usqueadultimumpunctumgraduseiusdem,utsuntapiumsyluestre,napellus,oleander,anacardus,pipernigrum,piretrum,euforbium,&c.sinequibusnonnisilongotemporesoluit.~~Hactenusdequartograduscalaemeditatiuae,frequentiauidelicet,familiaritatem,similitudinem,&communionemoperanteanimaecumspiritudiuino,&decomparationeadeamfacta,perassiduitateminoperespagirico,promptitudinem,habitusfacilitatemcumsummadelectationeproferentem,dictumsit.~~Modoueroadquintumgradumperuenimus,quiuirtusest,hancigituraudiamus.Uirtusrerumest&cuiusquereicentrumatqueueritas:haecautem,efficaciaperexperientiamnota:atilla,coelestisinfluentia.Quicquidexcoelononest,uirtusdicinonpotest,sedsimulachrumeius&plaerunquefalsum.DepingereuolueruntolimuirtutesphilosophiDeumignorantes,atfalso,quiafiliumeiusinquoDeiuirtutesomnespatefactaesunt,nonintellexerunt.SolentetiameorumdiscipuliinTheologicas&Ethicaspartiri,nonconsiderantesistasposterioresuirtutesnullomodoesseautdicidebere,nisiquatenusexDeosint.Romanorumautemcontrahostesfortitudopertinaciafuit;magnanimitas,superbia,prudentiafraus&dolus,abstinentiahonorumambitio,sicdecaeteris,uitiapotiusquamuirtutesextiterunt,quianonadgloriamDei,sedhominum&sibipropriampatratasunt.Christianiquidemphilosophicuiuscunqueprofessionis,ueritatemsolamhabentprouirtute,quaminfidem,spem,&charitatemdiuidunt.Exhistribus&inistissolumtotaueritasconsistit,atqueuirtusomnis,extraquasnilnisifalsum.Fidesautem,eorumestcertitudoquaeaudiuntur,&nonuidentur.HacrationedictumestaPaulofidemesseexauditu,quiaquoduideturnonestfides,sedpotiuscertaquaedamscientiatanquamadoculumdemonstrata.InsacrascripturahabemuseiusreitestimoniumexEuangelio:Credidisti(inquitChristus)quiauidisti:beatiquinonuiderunt&crediderunt.Spesestfideistimulusadfuturaeueritatiscertitudinem,&firmaconstantia.Nisiquisenimcertosciatacquisiturumsequodprosequitur,frigetadmodumineoconatus,atubifidesuamspemconfirmauerit,&econtra,frequentiatandemadiutus&ingenionihilnonassequitur.Caeterumhoclocofidempercharitatemcomprobaricertumest,sicutetiamperbonumuelmalummota,beneuelmalepotestoperari.Estigiturcharitasfidesactuexequuta.Quisdeuerafideiudicaredebetalius,quamipsemetinquemfidessolumcadit,acloquituraboperibuseamessecognoscendam?Nonnullirem(utopinor)intelligentesaseipsadixeruntincipiendamessecharitatem,quodadhuncmoduminterpretaripotest.ChristianumoportethominemperfrequentiamamorisergaDeum&proximum,sibiuirtutiseiusmodihabitumcontrahereprius,antequamilluminaliosexercereualeatactu.Discemensigiturinpropriumcorpusoperaricharitatemueram,uanoseiusappetitus,amalignosatosinanimacoercendo,hocfietutadomniabonatecumsensimpromptumeuadat.Haudaliterrebusnaturalibusueritasquaedaminestoccultainearumcentro,quenonuideturoculisexternis,sedmentesolaprimumpercipitur.Huiusexperientiamfeceruntphilosophi,eiusquoquetalemesseuirtutemcompererunt,utmiraculaquaedamfecerit.Quaproptermirandumnonesthominesfidefecissemiracula,cuminsensataetiamuirtutesibiaDeocontributaitidempraestareualeant.Ineototaconsistitarspotissimum,utasuiscompedibuscorporeisrerumspiritusliberetur,nonsecusatquedehominedictumestsupra,mentemeiusacorporefieriliberamdebere.Corpusigiturcuiusquereicarcerest,quouirtutesanimaererumdetinentur,acimpediuntur,quominusearumspiritusnaturalesinillamuires&actionessuasliberepossintimprimere.Talisest&eiusdemefficaciaespirituseiusmodireruminsensatarumprosuisubiectiratione,qualisestinhominefidesindubia.Hominumitaqueuirtusuerafides,&reliquorumomnium,eorumestefficaciaeueritas.Cuiquereisuaminesseuirtutem&coelesteminfluentiamoculisnonnisiabeffectuperceptibilem:docetmagneslapis,inquononuideturuisillamagneticauelattractiuaferri,quiaspiritusestineolatens,&subsensumnoncadit.Uinumetiamcumuulgare,tumphilosophicum,insediuersasuirtuteshabet,quaeperexperientiamartisprodieruntinlucemaseparatione:spiritusenimeiuscalefacit&exiccat,corpusuerocontrariumprorsusefficit,namhumectatcumrefrigerio,utabaquaardente,&acetouiderelicet.Istaefacultatesomninounius&eiusdemcompositinaturalis,contrariaesuntpropterseparationem,antequamnonitadiuersae,quodtumdemixtionepernaturalemunionemcommunicant.Inomnibusaliiscorporibusnaturalibustalesinesseuirtutes,iuxtamagis&minus,quisnisimentecaptusibitinficias?Noneritphilosophusquicunquenegaueritpanemuelfrumentum,acaliaquaeuishaberespiritumnonminusefficacemquamsituinispiritus(licetnonitasitabundans)proparitamenquantitate,pariumetiamuirium.Sitalisergopotestapane,uino,&caeteris,spiritusartificialiterseparari,quantomagisnaturaliterfitinhomineaclongesubtiliordiuisio.Exhisduntaxatpossentphilosophicaetransmutationesintelligi.Nonnescimuspanis&uinipurioremsubstantiam,incarnem&sanguinemhominisanaturatransmutari,acdeuegetabiliformanonuisibili,formamuisibilemanimalemfieri?Nonproptereamutanturspeciesrerum,sedformae.Quisadhucdubitabittransmutationesphilosophicasfieriposseperartem&naturaminhominelongemeliores,quamfaciatipsanaturasolapanis,&uiniacreliquorum,artisnonadiutaministerio?~~Cumaliamultacorporasintinrerumnatura,quaemaioremuirtutemnaturalem,atquecoelesteminfluentiamhabent,aquibusnonaliterquamauino&panespiritusseparari,&inhominissubstantiam,carnem,&sanguinemtransmutariualeant,&artequamnaturaexcellentius,hactamenetiamcooperante.~~Sedcureasaepiusrepetamquaeluceclariorasuntphilosophis?Quifidemadhiberenoluerit,experiatur,sinpertinaxerit,ualeat;nemotalisprosuocommodocogendusest,sedsolumadmonendus:sicontemnat,propriononadmonentisdamnofecerit.Caeterumquaedictasunt,adspagiricamartemaccommodemusexuirtutumattractione.Incorporequouiselementatomercuriusnosterhabetur:innonnullistamenesttamremotus,utuitapriushominisdeficiat,quamabeisualeatsemoueri:inaliisuerotampropinquusutfacilimesitextractionis.Aliquiarcanumhocnonignorantes,nempemercuriuminessequibusuis,alapidibus,straminesiliginis,floribus,&lignisextrahereconatisunt,sedfrustra.~~Nonnulli,exproximis,utichelidonia,floribusrorismarini,mercuriali,lilioalbo,atqueexsucciseorumperbalneifimiquemagisterium,extraxeremercurium,colore,pondere,qualitate,quantitatequenonabsimilemamercuriouulgi:maximumitaquesecretuminuenisseputantes,cumcorrosiuiseumsublimarunt,&naturamilliuscorruperunt,quofactumutopinionissuaefinemminimesintassequuti,quoniamistiusartisignoraruntprincipia,media,&extrema,quibusmediantibusspagiricumopusabsoluitur.~~Atquisquismercuriumphilosophorumintalispecieconuersum;autuulgaremacceperit,ipsumquesinematerialiquouisinaquamreduxerit(quodfieripotestcumphlegmatemedii,siaeremeiuseidederitinfrauas)septiesquedestillauerit,lumeperlarumhabebit:namhaecestearumparseterogenea,quaelapidisconditionephilosophicicaret.Nonestigituradartemtransmutatoriaeiusmodimercuriiextractionecessaria.Inaliquibusindiuiduismercuriusnosterliberumquodammodohabetactum,utintartaro:patetenimexoperationibusaurifabrorum,quuminuenerelunaequidpiamfuerit,&inalbumuinumponatur,autineiusanimam,lunaetincturamadsuperficiemadducetuismercuriiphilosophici.Quoreuelaturuinculumeiusconcordantiaecumluna.Meliusubiueneremignitamextinxerisintartaroperuinumalbumdissoluto,contrahetalbedinem,sednonestcolorpermanens,quiadeficiteisubiectumspiritalefixum.Fitetiamaliudexperimentumeius,ubimarsinsolutionedictasaepiusextinctumfuerit,solis&lunaemollitiemcontrahet.Marsnamquesiccusest,&ualderemotusamercurioplusquamcaeteraquaeuiscorpora,&omnissiccitasuacuitatisrationemhabet,quapropterineamfacilemercuriusphilosophicusrecipitur,quoetiamadillammollitiemadducitur.Coeliuerophilosophiciforma,estaliudindiuiduum,inquoduaecernunturoperationesliberae:priorest,quacunctasibiimpositarealiterconuertitinspeciemsubquafueritipsum.Hocesteuidenssignumadmirabilispotentiaeuegetabilis,rationecuiustransmutatursubstantiaeinaliasformas.Consideretigiturartifexquidoperariualeatmercuriushicformasuanudatus,&informatusalia.Est&aliaquidemoperatioparitereuidens,utperfectorumcorporaterantursuperporphiriumlapidemcumeaforma,&utrunquehorumreduceturinamalgamationisformam,aquaperpannumextraheturmercurius:quiahicexistensinsole&lunamoueturadeumquicontinetureaforma,&econtra.Proindeinanguloconcordantiaecolligantursic,utincoelophilosophicoperfectacorporamultiplicentur,&istorummercuriusnullomodoresistereualeat,quincumalionexunaturalireducaturinamalgamatisspeciem.Inaliisetiamindiuiduisconsignaripossentistaephilosophicicoelioperationes,quodbreuitatiscausarelinquimus,tumquiaexeisquaedictasuntintelligipoterunt.Totiusmagisteriifinishuiusest,utmercuriusphilosophicussitinsphaeracoelicapositus,alioquiperperam&frustraoperabiturartifex.~~Mirumuideturquodistemercuriusinsupercoelestilocositus,colorem,pondus,qualitatem,&quantitatemnonretineat,cumhaecomniasintdenaturaipsius,atratiohuiusest,quiasubaliaformapositusest,quamubisubindiuiduolatebat.~~Modushicetiamhabeturextrahendimercuriuminhocartificio,scilicetutuinumalbumuelrubeumoptimumponaturinseparationem,&exeodestilleturardensaquauticonsuetumest.Postearectificeturadmaioremsubtilitatemquater,atsolumtersatiserit,nespirituscomburensexhalet:erraruntigiturseptiesrectificantes.Rectificationisindiciumhocesto,quumsaccarumimpositumunacumaquatotumexuriturnihilorelicto.Materiahaecestsubiectumdequotrahituressentiaquintaperuaspellicanicum:quaquidemoperationefiet,utperlineamdiametralemsuperiorpars,uelessentiaquintasepareturabinferiori,scilicetafecibusturbidis.Extartaropotestetiamextrahimercurius,calcinandoipsuminfurnouitriatorumdiebustribusinmagnatamenquantitate,quiaplurimumdiminuitur.Adustumsuperlapidemteraturmarmoreum,&superillumcontentumhumidofrigidoquelocodissoluenturinaquam,permanicamfiltreamposteadestillandam,uitreoqueuaserecipiendam.Poteritexeamercuriusextrahidupliciuia:priore,sicutideuinodiximus:posterioreueroperartificiumseparationisqualitatumabelementis,etc.Exeoadhuncmodumtractofieripotestopusoptimum,utinfra.~~Cuiusuisindiuiduicoelumcumcoelouinirubeiuelalbi,tartariuetractopermagisteriumseparationisqualitatumabelementis,cumutrauisformapositumiuxtamaiorisoperisdoctrinam,obstructouasenecoelumfugiat,caloreassiduobalneicoquatursineintermissionediebusaliquot.~~Postmodumapertouasidequorumlibetaeredictorumprosecundacoeliparteimponatur,&coquaturtotutanteadiebus.Hisetiamfinitis,rursumapertouasiimponaturdecoeloignisquorumlibeteorumtantumquantumuinicoelumfuit,obstructoqueuaserursumcoquanturassiduocaloreperaliosdiesquindecim.~~Etcompletomixtionisartificio,mixtatransmutariuidebisinminusperfectumcoloribusmediantibus,iuxtaquosartifexopushocregeredebet,quousqueadperfectissimumopusmaiusperueniat,quodspeciemsuaminexternissubstantiistransmutarepermutareque,uirtuteperspagiricumopusacquisita,insuiponderismilibusterpossit.~~Mixtibiliumindiuiduasuntfloresrorismarini,melnouum,mercurialis,chelidonia,liliumrubeum,sanguishumanus,etc.Caeterumquiauirtutedignitasacquiritur,priusquamadpotentiamrecipiaturinitiatus,aequumiudicamusadderehocloco,quaedignumredderepossintoperariuolentemadmaiora.ProindefoetumspagiricumdetriplicigenereChymica.251indiuiduorum,exabbreuiatoopereproducemusinmedium.Totaigituruiamineraliuminduabusconsistitaquis:priorlapidemfacituolatilemsinelabore,sinequepericulo:posteriorfixateum&cumeofixaturcumpericulo.Quiahaecaquatrahiturexmenstrualiquodamfoetentiimmassatoexrebusquatuor.Hacfortiorinmundonullareperituraqua,mortalisest,etc.Breuioritemporeproduciturquamceterilapides.Animaletamenopusuixfinemhabetobregimenelementorum,&maiorestineoscientia,quaminquouisaliolapide.Lapisuerouegetabilisquanquamprolixusadmodum,supremaetamenestcompositionis.Debetnihilominusanimalemsequilapidem,quoadratificationemelementorum,&rectificationem:adhuncmodumitaquepraeparatusefficaciorestanimali.Essentiaquintaspiritusestinlapidemineralimortificatiuus,&uiuificatiuus.Inanimalisummaquandoquemedicinacorporibushumanisexistit,cumtractafueritexsanguinepotissimum.Inlapideuerouegetabilispiritusessentiaequintae,estinstauratioiuuentutis,&corporishumaniabomnicorruptionepotissimaconseruatio.Proindeinlibrasduasardentisaquerectificatae,fermenticoniiceunciamunam,pellicanicodigerisinasartificiodierumspaciouiginti,ueluigintiduorum,&hacuiaconuerteturinlapidem.Postcongelationeminfimo,uelinbalneosoluaturiterum,&deindecongeletur.Idipsumfiattertiouelsaepiusdonecampliuscoagularinequeat,sedinstaroleiliquidummaneat.Albocumfermentonontamcitosoluitur,sedcoagulaturcitius.Istamedicinatransmutatnonaliterquamfueriteiusfermentum,&nonaltius.Sicumpropriaterrafermentaueris,uniuersaliseritmedicina,nontamefficaxtamenatquecumfermentorumaltero.~~Siinpraedictaaquadecimadestillationeperactasoluerisaurum,&posteasiuerisaquameuanescerelentocaloreueligne,&materiamlocohumidocontinueris,solueturpersespaciodierumquatuorinaurumpotulentum,adsanitatishumanaeconseruationem.~~Itemsicumeomercuriumseptiessublimatumcumuitriolo,utaurisitparsunacumseptemargentihuius,actotiessublimauerisusquedumfigaturmercurius,medicinamhabebistingentem&penetrantem.Rursussiaurihuiussicdissolutiparsunaponaturadignemlentumpersediebusocto,cumcentumpartibusmercurii,mixtumhoctotuminaurumcongelabitur.Hocipsumexpartespiritusaquaeprouenit,quaeinaurisolutionecumeofixaturinseparabilinexu.Poterunthacuiamiscerimineraliauegetabilibus,&exeisfierimedicinaadhuncmodum.~~Exuitriolipellucidioptimiquenecnon,excellentissimaecinabarispartibusaequalibussimultritis,&adsolemexiccatis,postmodumadignemlentum,utomnisaquositasabsumptauideatur,affusaaqualentopriusignedestilletur&sensimaucto,utinaquaphilosonphorumacutasoletfieri.Spiritusessentiaequintaeuitrioli,&cinabaris,uelantimonii,quilapidempotissimumconstituuntmineralem,cumspirituquintaeessentiae,aquaephilosophorumardentis&benedictaemiscetur,quispiritusestanimalapidisuegetabilis.~~Hancdestillationemdeciescontinuato(putapostquintamdestillationem)cumeascilicetmixtionerecentiumsemperdictorummaterialiumoptimesiccorumutprius,antequaminiiciantur.~~Postdecimamdestillationemimponaturaurumponderesupradictoinlapideuegetabiliperse,&infurnophilosophorumspaciodecemdierumcomplebiturtotafixatio,quaeinuegetabiliperseuigintiquinqueuixcompleretur,quiaspiritusunusaliumdensat.~~Excellentissimumopusesthocadartemtransmutatoriam,&nonadmedicinam.Factafixationeprocedeadsolutioneminbalneoperse,utinuegetabilipersedictum.Notandumhunclapidemexmixtisnonitacitosoluiutuegetabilisperse,atcitiusquamlapismineralisperse:tenetergomediumsolutionis,quiafitnouemdiebus.Oportetistassolutiones&congelationesiteraresaepius,utmedicinameliuspenetret.~~Itemexplumbophilosophorumextrahituroleumaureicoloris,cumquosilapidemmineralem,autmixtum,ueletiamanimalempostfixationemprimamsolueris,tribusautquatuordiebus,ueluicibus,excusaberisalaboresolutionum&congelationum?~~sibeneritequenouerisabaqueitateseparare,aciuxtamodumoperatusfuerismixtionisanteapositum,trigintadiebuspoterisabsoluerelapidem.Hocoleuminuegetabilipersenonestnecessarium,quoniamineosolutionescitofiunt.Sitamenibidemfieretsublimatio,lapisampliariposset.Absolutoetiamquintograduscalemeditatiuae,quiuirtusestueritatisdignificantisadpotentiamsextumgradum,hocdeiamageretempestiuumerit.ProindepotentiaestacceptaeuirtutisaDominoDeoconstantia.NonestquodquispiamhominumputetseuelminimamscintillamuirtutisaliundequamaDeohabereposse.Sicontraquisaseipsouelabalioquamdiximusquerat,locouirtutisuitiuminsuiperniciemconsequetur.~~SicsolitisuntCentilesinfidelesolimheroicis(utuocant)operibusuirtutes,nonaliadecausauenari,quamutsuaeposteritatifamiliisquefamamdesepostmortemrelinquerent,ineosummumbonum,suamquefelicitatemomnemsibimisereponentes.~~Uerumquinameissuccesserit,eiusmodimemorabiliumexitusapertenosdocuit.Regnumenimeorum,quodinarenafundatumesset,&nonsuperpetram,ruerefuitnecesse:cuiusruinaequidemnonmaiusuestigiumrelinquitur,quamutposteriseorumstultitiapateat.Nonsunthominumsequendauestigia,sedueritatis&petraesuperquamstabiliasuntomnia.Utaurum,puruminignepuriusmagisacmagis,gloriosiusqueabsquedetrimentodiutissimeiubilat,haudsecusinomnimartyrioueritatisconfirmatiprofessoresmaximegaudent.~~Itemnonaliterquamsupradiximusexfrequentiaamorismeditatiuifamiliaritatem,similitudinem,&communionemcumdiuinospiritunobisdiuinitustribui,exobseruationeetiamsedulaueritatis&uirtutistamdictisquamfactis,constantiauirtutumcoelitusinfundituradpotentiam.~~Similiter&inspagiricis,licetacorporibusnaturalibusinsensatisuirtutesperhancartemextrahantur,nisitamenulteriusadextremamsuamdeducanturpotentiam,adactummiraculosumnoneruntidoneae.~~Sedquantomagisdepurantur&subtiliantur,tantopropiusacceduntadprimamquamhabentcoelesteminfluentiam,eidemsimilioresfactae,&perconsequensefficaciuspenetrantacoperantur,utpromiraculoreputandumsit,quodincurisquarumuisinfirmitatumefficiunt.~~Sedmodouidendumquaesitpotentiarerumnaturaliumsensucarentium,utsuntmineralia,etc.idgenusalia.Corporumitaqueimperfectorumfiliisuntspirituseorumeuacuati,uelipsorumargentumuiuumexuberatum,uelmateriaprimaaptanataadquamcunqueformamrecipiendum.Esttameninteristosspiritusdifferentia,&aliosaperfectiseuacuatos:namistiformalesexistunt:illiueromateriales.Itemimperfectaiuxtaacperfectaconuertipossuntinoleum,fitquehocmodopraeparatioformaeacmateriae.Necessarioquidemsulphurnaturaeperfectorumconuertidebetinoleum,aliorumueronon,quoniamoleoperfectoruminformandumest,nifortequisuoletomniainoleumredigere,quolucidiusfiatopus.Eiusmodioleumfitperseparationemqualitatuminelementis.Saturnusigitur&iupiterunius&eiusdemnaturaesunt,quuminspiritumreducuntur,argentumuiuumexuberatum,sulphurnaturae,tincturam,oleum,autlapidem,istisinistorumutroqueexistentibusextranumerum.Itemipsis&aliisomnibusantiquumesseretinentibus,aliamnaturamhabentindiuiduatam,&aliaminsuauirtutesimplicimultiplicataperuiamgenerationis&processionisinspiritum,sulphurnature,tincturam,oleum,&lapidem.Ethocinlapidemagispropriedicipotestquaminaliis,quiasubstantiaestmultiplicataexeorumunitatibus,quaequidemuirtutemunamhabentexomnibusistis.Quandoquidemultimatamunitatemquodlibetmetallorumhabet.quamnonhabebatanteaquaminlapidemessetconuersum.Extenditurhecunitasmultiplicationeprincipiorumextremorum,sicutinsubstantiisdictisfiataugmentumsuaeformae,uirtutumquemultiplicatio.Adhuncmodumfinitacterminatdoctrinaminorisoperis.~~Calcinatio,dissolutioeuacuatio,multiplicatio,spiritus,alembicus,argentumuiuumexuberatum,sulphurnaturae,tinctura,oleum,inceratio,sublimatio,lapis,unamconditionemhabentinsaturno,aliaminmarte,inuenereitemaliam,sicdereliquis.~~Unametiamsaturnusinquolibetistorumconditionemhabetaliamcumioue,aliamcummarte,aliamcumsole,aliamcumuenere,cumlunaetiamaliam.Itemiupitercumsingulishorumpeculiariteraliamhabetconditioneminpermixtione.Fititemaliaconditiomiscendosaturnum&iouemcummarte&uenere,uelcumistorumalteroiouem&saturnum,autuenerem&iouemcumsaturno,uelcumipsomarte.Hacrationemultiplicaripoteruntconditionesmetallorum,unumuelpluramiscendocumalio.Quotquotmodisfactafueritmixtio,totuariabiturconditiolapidis.Calcinatiorursusequalisestsolutioni,&dissolutioeuacuationi,hecmultiplicationi,&istaspiritui,etc.proconstitutionesubiecti,quodlapisest.Itemalembicusaequalitersecommunicatomnibusiuxtasuumofficium.Naturaesulphurmaiusestquamargentumuiuumexuberatum,&istudacilludquamspiritus.Opusminusabsquesulphurenaturaefieriminimepotestabimperfectistracto,quiadeficeretmediumeorumnaturamsapiens,quoabsentenonpossentperfectainsuamspeciemimperfectatransmutare.Hocenimuultdefinitiomedii,scilicetutlapiscomponaturexsulphurenaturae,argentouiuoabimperfectisexuberato,cumperfectorumoleo:sicutlapissitmediumparticipansexutraquenatura,concordantiaequerationequamhabetcumimperfectis;haecipsidantlocumperomnessuipartes,utineorumparteminimasitminimaparslapidis:quasetiampartesinillisexistentespenetratrationesuaesubtilitatis.~~Etquiamaterialapidisquaeabstractafuitabimperfectis,formataestperomnessuipartes,&colligataformaecuidamextraneeuinculoindissolubili,proprietatequeuegetabili,quamaclauephilosophicarecipit,itaperformamistaminformatur,utinminimasuiparterealiter&uereminimaparsinsiteiusdemformae:~~&imperfectasuasantiquasformasdeponunthacuia,quaeipsisinerantactu,utperfectorumformas,quaeillisinsuntpotentia,recipiant,&inperfectacorporatransmutenturmetallica.Alibidictusestoperandimoduscumsulphurenaturesaturniueliouis:modouerocumduobus,tribus,quatuor,uelomnibus,iuxtauoluntatemoperantismixtionemdicimuspossefieri,utexeisconditionemesseuoletartifex.~~Oleumetiameliciendimodusexperfectisaliolocoponitur,quorumunus&idemest,acaliorumomniumpercalcinationem,dissolutionem,euacuationem,multiplicationem,spiritum,alembicum,argentumuiuumexuberatum,sulphurnaturae,tincturam,oleum,incerationem,sublimationem,&perignem.~~Quumueroduoconiungereuoles,ponasincalcinationemclauephilosophicamediante,posteaindissolutionem,&inreliquapraedictausqueadsublimationeminclusiue.Siautemperfectafuerint,&insulphurnaturaefacta,ponasinmultiplicationem,itemsinimisdurum,affundealiquamportionemsanguinismenstrualisutinoleumconuertatur.Notandumetiamelementametallorumpermercuriumuegerabilemabeistracta,materiamprimameorumdiciadgenusgeneralissimumsuumproximeaccedentem,&essentiamquintam,uelcoelumetiamipsorumappellari.Haecueromateriaconuertidebet(siperfectorumsit)informarumnaturam;&aliaimperfectorumnempenaturainillam,&compositumfermentumuocatur,quoniamfitexmateriaprima,&metallorumnatura,&oleoguttapostguttaminstillata:&posteamercuriophilosophiconaturaliinceratione,quaemediumestconiungensmercuriumcumdictaprimamateriafitquehocmodogummaphilosophicum.Fermentumsimplexestcuinihiladmixtumest,utsuntelementa,ueleuacuatametallaperseexistentia,&simplicitersumpta.Compositumestquumplurasimul&intersecommiscentur.Quinonpoteritperfectorumiuxtaacimperfectorumcorporaspecialiterinsuimateriamprimamconuertere,necsimplexetiamfermentumhabere,nequecompositum,sinequibuslapisinaniserit&uacuus.~~.~~261Terraquidemacorporibusmetallicisinsulphureleuatanaturesaldiciturphilosophorum,uelmercuriusuegetabilis,uelmediumextremaconiungensomniaadunumfinem,idest,coelumcumforma,uelclauemphilosophichymicacamcumperfectiscorporibus:&haecterraetiamdiciturelementamercuriata.Minusperfectum,lapisestphilosophicus,nonfermentatusinuirtute,nequeinquantitate:componiturexigne&aere,autexterra&igne.Fermentatioestoperatiodenotansmultiplicationemduplicem,scilicetquantitatis&uirtutis.Quantitatequumfitmultiplicatio,uirtusminuitur,&econtra.Fitetiamaliauirtutis&quantitatissimul:cummercuriouulgiprima:secundacummercuriometallorum:tertiauerocumuegetabilimercurio,uelmenstruophilosophorum,etc.Fermentatiofitinabbreuiationemlongitemporisexforma,coelo,&mercuriouulgariterintellecto.Euacuatiodiciturpuriabimpuroseparatio.Multiplicatioesteuacuataereisuperterramsuamreductio,utmundicieispiritusoriatur.Spirituscorporum,estresquaepersolutionemacorporibusmedianteclauephilosophorumeuacuatur.Argentumuiuumexuberatumspiritusestcorporumascendensunacumclaue,transiensqueperalembicum.Sulphurnaturaeterracorporumestsublimata,&interramfoliatamconuersa,quaemetallorumprimaproximaquemateriauocatur.~~R4~~Tinctutincturaestexaere&igne,uelexterra&ignecomposita.Oleumestelementumfixumfaciensadliquationem&fixationem.Lapisestterrafoliata,inquamoleumfixumsatagermenest.Ignislapidisconstatexigneessentialicorporis,&exignecoessentialimenstruiuegetabilis,exquibusunicusigniscomponitur,quimomentometallatransmutatomnia,iuuantequidemignepraedictouegetatiuasuapotentia.~~Elementacorporumtotiesdestillaridebentcumipsomenstruo,admagnumfoetumphilosophicum&spagiricum,usquedumsintfixa,&menstruinihilappareatcumeisactualiter,utexdictorumconditioneproprietatequeoriaturignisfulgurisinstar,metallaquaeuisimperfectasubitocomburens,eisqueformamaliaminducens,eamqueperfectam.~~Haecdepotentiasextograduscalemeditatiuaeadspagiricamapplicato,reliquumestutadseptimum&extremumscandamus,inquomiraculum,utsupraconstantiaeadlapidemfixissimum,estfundatum.Estigiturmiraculumconstantiaeperueritatisuirtutemeffectus,incuiusdeclarationemnonnisiexemplisutipossumusaliorum,quibustantacontigitfelicitas,utestadhuiusphilosophiaeadeptissimaescopum&metampertingere.~~CumprimishoceluxitinillobeatoStephanoprotomartyre,quidumlapidibus,obueritatisconstantissimamprofessionem,obrueretur,nileiusanimumpassumfuisseexemplofuit,cumcoelosuideretapertos,&proipsumtrucidantibusoraret.Idipsumetiamcontigitillistribuspuerisinardentisigniscaminumproiectis,quidumconstantiadmodumanimoueritatemprofiterentur,nihilpassosfuissedolorisargumentofuit,cuminmediisflammisDeoueritatihymnum&laudescanerent,alacrigaudentesanimo.~~QuodnonsolumChristianisaccidissesapientibuslegimus.uerumetiaminfidelib.philosophis,utcuidamAbderitaephilosophoDemocritisectatoriAnaxarchonomine.~~HicabimperatorequodamCyprityrannoNicocreunte,propterueritatisetiamprofessionemexceptushocmartyrio,utduminlapideapila,ferreopistillocontunderetur,diceret,tundetyrannetundeAnaxarchicorpusculumhoc,mentemAnaxarchumipsumminimetundis.~~Quodcumtyrannumpessimehaberet,neueritatemampliusloquereturphilosophus,quametiamaudirenonsustinebat,tortoricommisitutipsilinguamtruncaret.Uerumpropriisdentibusabscissamsibimetinostyrannipatensexpuit,priusquameiuscorpusinpultescontusumesset.Oadmirandauirorumconstantia,quaenullisperterritamartyriis,quinpotiusmortemsummocumgaudiosustinensobueritatisamorem,mundityrannidemuicit.~~Haudsecusinspagiricofoetu,postquamadmiraculumspagiricumadductuspersingulosantecedentesgradusfuerit,uidereest,quuminigneiubilans,nullisqueflammisunquamcedens,omnemtotiusnaturaetyranidem&corruptionemsuperat,neduminseipso,uerumetiaminaliisomnibus,quaesecumtutaredditabignisomniuiolentia.~~Huiusauditegenerationem.Corporumformantiumalterum,postquamuulgimercurio,&salicommunipermixtum&calcinatumerit,argentumabistocompositosublimetur,autaquauiuumrecipiatur,acsalaquacalidaacorporeprorsumabluatur.Postmodumelementorumdiuidanturqualitates,acadcoeliphilosophicilibrastres,addanturminorisformaeduaeunciae:~~admaiorisueroformaeduasunciascumdimidia,coelimediamlibramaccipies,&exeisfacitoconiugiumadmixtioneminuaseperquamoptimeclauso,&assiduocalorefouebis,donecperdissolutioneminalterationemtranseat,aliusquecolorincipiatoriri,scilicetniger,nonprorsus,atinmodumobscurimaligranati.~~Hocsignoiudicabisformamalterutram&coelumtransireperalterationem,generationem,operationem,amoriscolligantiam,&uinculumessefactuminterformamincoelumconuersam,&hocinillam.~~Deincepscontinuatasemperdecoctionetemperata,incipientibusqueforma&coelodigestionem&generationemingredi(quaequidemoperationesdurantusqueadminusperfectum)nigerillecolormortificatur,&assiduitatefomenticoloralbusoritur.~~Quumsubistocoloresingulafuerint,indiciumestoossa&neruosfoetusphilosophicicumtertionumeroconiungi:quaetamenoperatioduratusqueadcroceumcolorem.Hocautemapparente,signumeritcorpuseiusmodifoetusesseformatum,&suisorganiscompletum,inciperequepraeparariutspiritusuegetabilisinipsumingrediatur:&haecoperatiodurabitquoadinpraeparationecolorcroceuseuanescat,&rubeusoriatur.Quotandemortoiudicabisfoetuscorporianimaminesseuegetabilem,&eiuscorporis&animaeterminationisadessefinem.Tumdemumartificemoportetinterstitiosnumerarediesintergenerationisinitium&finem,quosetiamcognoscerepoteritadoculumadissolutionisactusfinecompleto:bisquetantotemporecontinuo,abignisadministrationeminimecessare,finitohocspaciofrigefierisinere.~~lamreperieturfoetusinmodumoui,quodextractumatquemundatumponaturinuasuitreum&mundum,contineaturquerursuminfurnodecoctionis,quibalneumestsiccum,persexdiesnaturales,ignemadministrandosuccessiueadeundemutanteamodum,utuixmanusineocaloresinelesionecontineriqueat.~~Extrahaturpostmodum&accuratissimeseruetur.Huiuspondusunumsuperduomilliaproiectuminsubstantiisexternis,potensestgeneraresimilemformamillidequaduxitoriginem.Multiplicationisaliudhabeturarcanumuidelicet:unilibraemenstruidictiaddanturunciaeduae,uelduaecumdimidiaformaeuelformae,iuxtapraedictamconditionem,&minorisperfectidrachmatantum:eisdemoperationibusutanteaspaciotrigintadierum,inmaiusperfectumhocomneconuertipoterit,ignetemperatoexcolorumregimine,iuxtamagisacminus:donecuideriscorpusrotundum&rubeum;sitamenopusadrubeumfuerit,siadalbumcumalbedinemetalligena.Notandumigiturdiuersosessecoloreshorumfoetuum,utmasculimaiorisqueperfectirubeum,foemineiperfectiqueminorisalbi,coloremprimouiridemruborepermixtum:secundocroceum,etiamrubedinesplendidamixtum,quidenotatconiunctionempartiumcumsuototo:tertioquidemalbum&splendidum,quodsignumestterminationiscorporisfoetus:quartoueroalboniueum&melligeneocoloremixtum,&hicingressumdenotatanimaeinsuumcorpus.Istocoloretinctusauentrematrisnasciturfoetus,cuiuspondusunumsupertriamilliamateriaespeciemsuampotensestmultiplicare:tertiarepetitioneestsupermilliatrecenta.Istiuspostremi,utpriorisperfectimaiorisetiamfieripotestmultiplicatio.Notandumpraetereainoperespagiricoprecisumautcertodeterminatumtempusnonhaberi,namaliquandofoetusoriturcitius,quumcalorperaccidensequouehementiorerit;nonnunquamtardiusobremissionemeiusdem,utapparetinhumanofoetu.Coloresoptimasuntindiciahuiusartificii,quibusetiamregidebet.Utquumfoetusspagiricusfueritindissolutione,totusqueliquefactus,incipitoriricolorniger:exeoiudicabisipsuminmixtioneesse,actransiisseperalterationem.Etpostquamapparetcroceuscolor,formatumessecorpusexistimabis,&suismembriscompletum.Apparenteuerocolorepostremo,rubeouidelicet,corpuscumanimaiunctumesseiudicato.Quoperactocontinuandusestignis,utdictumest,nonsecusdecoloribusalbiiuxtasuasqualitatesintelligendumerit.Hisindiciisoptimecognitisatquenotatis,summadiligentia&animaduersionesedula,poteritartifexalacrianimo&absquemetuspagiricumopusaggredi,acDeodanteperficere.Expeditoiamoperemaiore,ueniamusadopusminus.Calcicuiusuiscorporisinuasephilosophicolongicollipositae,succitantumaffundaturphilosophicaeclauis,utquatuordigitissuperemineat.Postmodumbulliantsupercineresmoderatecalidosunodienaturali,&deincepsinfifimocalidobalneoueutmeliusdigeratur,acmateriapersubtilespartesseparetur,purasabimpurisuidelicet.~~Finitoseparationishuiusterminouaseximatur,aquopermodestaminclinationem,neturbeturfecibus,effundestotum,uelpaulominus,liquoreminaliuduas,quodocclusumseruetur,&factapostmodumeuacuatione,clauemaliampriorisimilemaffundes,utemineatsicutanteadictum:~~bullirefacias&fimumponas,utprius.Totieseiusmodioperationesiteratofacies,donecasuisspiritibuscorpuseuacuetur.Sitibiclauisdefecenrit,euacuationumaquasomnesperalembicumdestillabisignelento,uelcalorebalnei,donecduaseuacuationisparteshabeas.Huiusaquetantamquantitatem,utsupradictumfuit,admateriamaffundas;continuandusestisteprocessusdonecterrasitomninouacua:adhuncmodumexperieris:Terraehuiusparumperadsolemexiccataepriusponitosuperlaminamignitam;sifumumemiserit,operationesdictaesuntrepetendaequousquenullumexhibeat.Euacuationumaquashumido&calidolocorepositasseruato.Factahacexperientiamateriamincucurbitamponas,&galeasuperpositaperdestillationemexiccabis.~~Terramexiccatampondera,cuiclauisoptimerectificataeutscistriplumaffundas,&ecucurbitagaleasuarostratacooperta,&adcommissurasoptimeocclusa,destillabisignelentissimo,doneciterumsicceturutprius,clauequesimilimadefiatutantea,destilleturque,singulisdestillationibussimulcongregatisinampullaclausa.~~Eiusmodidestillationestotiesetiamrepetendaesunt,usqueduminpulueremsubtilissimum,&interdigitosuixpalpabilemterrasitredacta.Destillapostmodumeuacuationumaquasomnesperalembicum&balneummaris,donecinfundouasismateriatanquamcerafusauelmellisinstarappareat.Frigentebalneorursumadmateriamaffundeaquam,quamperdestillationemabstraxeras,utquatuordigitisemineat,&ponaturaddigestioneinfimouelinbalneo,perdiemnaturalemclausouase.~~Destillatandemperalembicumutantea,&frigefactouaserursumabstractamaquamredditomateriae,digere,distilla,redde,&assiduecontinuaprocessushuiusiterataseiusmodioperationes,donecperceperistotammateriamunacumaquasursumascendisse.~~Istauolatilismaterialacuirginisappellaturaphilosophis,&argentumuiuumexuberatum.Tandemaccipeterraepraedictumpulueremsubtilissimum,&madefacmedietatesuiponderisdeaquasuperiusdicta,&fimicaloredigerifacitoperdiesocto,quibusfinitis,destillaperalembicumutpriusaquamaterralentoigne.Ponderehuiusiterumcognito,superfundaturaquaiamrecepta,supplendosideficiatueldiminutasit,perprioremexuberatam,adponderismedietatemutsupra.~~Istaeomnesoperationes,utihumectationes,digestiones,calcinationesuelcongelationestantisperiterandaesunt,donecterramedietatemebiberitsuaehumiditatis,satisbibissecognosces,ubitantillumeiussuperlaminamignitamposituminaurasprorsumeuoletnihilosuperlaminamrelicto:~~siautemeodeuentumsit,repetendusestprocessususquedumidfiat.~~Quoquidempercepto,sublimeturpercineresinphialamoderatocaloreprimum,tandemauctosensim&successiuequousquetotumadlaterauasisascendat,&exaltatamateriafueritinsaladmirabile,quodphilosophilapidem&naturaesulphuruocant.~~Istudoleoperfectorumestincerandum,donecutcerafacilimefluat.Medicinamhocmodoperfectamhabebis,cuiuspondusunumsupercentumstannipondera,sisaliouiserit,uelquinquagintaplumbi,sifueritexsaturnoproiectum,optimetransmutabitincorpusperfectumnaturaliquouisperfectius.Oleumnanqueperfectorumuirtutemhabetfixatiuaminomniasaliaeximperfectistracta.Proindeperfectorumlimatorumautfoliatorum,atqueutalibidictumcalcinatorumunciaunasumatur,exquapersuccumphilosophicaeclauishumiditasuelargentumuiuumextrahaturliquefactionisauteuacuationisartificio.Euacuationumliquefactionesomnesperbalneumdestillenturexalembico,usqueduminfundomateriamaneatinstarmellisliquidiacdespumatiuiscosa.Frigefactouase,adhancmateriamaffundephilosophicaeclauistantumutquatuordigitisemineat,&indigestionefimiuelbalneicontineaturperdiemintegrum&naturalem.Frigefactouasequodsolutumesteuacueturinclinationemodesta.Postmodumuascumalembicosuoutestcoopertum,inbalneumponaturadmateriamexiccandumignelento:superquamaquamistam&clauistantumrecentisnatarefacitoutsupra:digestionidemumperdiemsimilemexponito,factaquedigestionesolutumeuacuato.Repetendusesthicprocessustotiesdonecmateriatotasitinaquamclaramconuersa.Deincepsaquamhancindigestionemoctodiebusponito,aquapostmodumelementorumextrahitoqualitates.Primoperignembalneisuauissimum,recipiasaquaetantumacistocalorepoteritascendere.Cessantedestillationefrigefactoqueuaserefundetotumliquoremiamdestillatumadsuasfeces,&indigestioneuaseclausocontineaturfimiuelbalneidiebusaliquot.Posteapercineres&ignemdeserraturisperreregistragubernatumdestillatotumoleumquodistocalorepoteritascendere.Destillatumhociterumdestillacalorebalnei,quodascendit,aquamappellant,quodauteminfundomanet,aerem.~~Destillatamaquamrursumadfecesaffunde,&ubisteterintindigestionediebusseptem,destillenturnudoigneuelinarenalentocaloreprimum,donecaquatotaperalembicumtransierit,postmodumauctosensimadquartumgradumsursumpellaturomnisliquor,donecinfundomateriaprorsumexiccata&supermarmortritasitinpalpabilisalcool,autpuluis.~~Liquorembalneodestilla,quoseparesaquamaboleoquodignemappellant.Peractaquidemeuacuationehac,adpraedictipuluerispondus,medietatemaddesuiponderis,argentiuiuipraedictiperimbibitionem,&uaseclausoponesindigestionefimiuelbalneidiebusocto.Finitohuiusdigestionistempore,singulaperfice,utinaliisreductionibusalibidictumest:hocdiligenternotato,utmateriaquaelibetpropriumsuumargentumuiuumhabeat.Sublimationecompleta,quodsublimatumerit,cumaduasislatera,tumadsummitatemeius,inuaseclausopositumindigestionefimicalidiuelbalneimariscontineaturdiebusocto:quibuscompletis,simaterianondumeritdissoluta,maneatdiutiusdonecinaquamclaramresoluatur,quaediciturunguentum&oleumphilosophorum.Sifortasseduriorisfueritsolutionis,addeparumpersalisiamcogniti,bisteruedissoluti&congelati,quodcoelumestnostrum&clauisphilosophicarectificataquater,&solueturoptime.Hocipsumfacitoinomnibustuisresolutionibus.Postremosaliscuiusuismetallitigillosupercinerescalefactiportionemaliquam,oleisiamdictisincerabis,guttapostguttaminfusa,donecadspissitudinemfrigidimellisreducatur.Amotaeabignemateriaeportiunculaflammaeardentiscandelaeadmoueatur,sifacilimeliquescat,beneest,sinminusincerationesiterato,usquedummateriafluatantemercuriifugam.Istamincerationemetiamfacerepoterisperfectorumessentiaquinta,modoquisupradictusest.Oleahaecsuntincombustibilia.Hactenusdescalaemeditatiuaephilosophiaegradibusdictum,quostamenbreuiterrecensereminimegrauabor.Haudaliterquamseptemsuntgradusphilosophiciperquosadsublimiamentipatetaditus;septemsuntetiampraecipuaeoperationesspagiricae,perquasartifexadarcanumilluduniuersalismedicinaepraestantissimumperuenirepotest.Studiosiquidemphilosophorumcomparaturputrefactiospagirica.Quoniamutphilosophiperstudiumadcognitionemdisponuntur,itaresnaturalesperputrefactionemadsolutionempraeparantur:cuicomparaturcognitiophilosophica.Etenimutipercognitionemphilosophorumdubiaresoluuntur,nonsecusperspagiricamsolutionemcorporametallicaaperiunturadsuorumspirituumextractionem.~~Nonaliterquamexamoremeditatiuostudiorumoriturfrequentia,&indecumsapientiafamiliaritas,cumueritatesimilitudo,&cumuirtutecommunio,pariterexcongelationispostsolutionemfrequentirepetitione,uniussemperpostalteram,corporumnaturaliumpartesassiduitatedictarumoperationumcumpuritatesimilitudinemacquirunt,adcommunicandumcumunionespagirica:~~utetiamfrequentiastudiorumacuunturingeniaphilosophantium,spagiricisablutionibus,subtilianturetiamcorporumnaturaliumpartes.Eomodoquoperuirtutemuniunturcumueritatephilosophi,perspagiricammixtionem&compositionemelementaperminimacomponuntur.Perpotentiamphilosophicaeuirtutesstabiliuntur,dignitatequeconfirmantur,perfixationemspagiricametiamspiritusinsuiscorporibusfiguntur,utnonampliusabignefugiant.Perindeacpermiraculumadeptaphilosophiasuamuirtutem&ueritatempalamfacithominibus,spagiricaemedicinaeperproiectionempatefaciuntsuamperfectionem.Enbreuiterhabesomnequodphilosophiaueracumartespagiricacommunehabetinsuisoperationibus.Nihilhoclocouobisarcanorumstudiosisdeficereuideo,quodaduitamlongamfaciat,praeteridipsumquodaliquandodearboreuitaelongaenarrauimus.Necistudgrauaboraddere,quodsubbreuitatemultacomprehendateorumquaepraecesserunt;sicfietutquoduobisunolocouidebiturobscurius,aliomanifesteturapertius.Insequentibusecontrapositurussumarboremaliam,ubideuitabreuitractarenonnullaproposui.Proinderemhilariteraggrediamur.~~SummacumreuerentiauenerationequeTriademinunitatecolueruntolimadeptiphilosophi,tamilliquiChristumpartimignorarunt,partimaliquoradioueltantilloperumbram&eminusapparente(dequorumnumeroAnaxarchusillefuisseuidetur)quamnostri,quiquidemcominusilluminatiChristumamplexietiamprofitentur.QuandoquidemeaquaminDiuinitatesummodecorecolimusatquefatemur,Trinitas,inunoquoquenaturaliterproductorerumomniumquaecreataesuntabeadem,illisquisecretanaturaeperquiruntabditissima,suispecimenatquefiguramoboculosponit.~~Incorporeprimumhumano,triasuntquaerequirunturadeiussanitatemconseruandamuitaequelongaetuitionem,utpotesol,iupiter,&lunaphysicespagirica.Planteturigiturexhistribusarboruitaelongae,cuiusradix,atquesolidiorespartesiupitersit,percuiustruncum&ramos,lunarisliquortransiensadsolemascendat.PerfectiorestemperatioresquetresPlanetae,ordinepulcherrimoinlongauitaiubilantes,animum&mentemincorporehumanoreferunt,utinfraquatuorimperfectiorescorpus.Hincfactumutantiquiphilosophiremuerephilosophicamadepti,quumalicuiuellentamicofelicitatemimprecari,ternamatquequaternamillisbeatitudinemoptabant:idest,animicorporisquesanitatem,subhisuerbis:FaxitDeusutsitmenssanaincorporesano.Neergohaecantiquissimapulcherrimaquesententiapraetereatindecisa,mentisprimosanitatemexponamus,adquamassequendamtribusfacultatibuspotissimumindiget,utpoteratione,quaesolisest:intellectu,quaelunae:&memoria,quaeiouiafacultasexistit.Quibustrespotissimigradusspagiricinoninconcinnecomparantur,adsummamadeptionemscalaequefastigiumducentes,utputa,iouisuirtus,lunaepotentia,solisquemiraculum.~~Dixeruntolimdoctissimirerumnaturaliumexperti,solemgeneraresolem,ideoquererumomnium(postDeumtamen)patremesse,lunamquematrem,aerem(quiiouidicatusest)uentrem,terramueronutricem,utisuprasatsuperquediximus.~~Certiusessenihilpotest,solemillumquiuigintiquatuorhorarumspaciototumorbemcircuit,rebusomnibusanaturaproductisuitaminfluerenaturalem.Ergosolomnibusinestpotentia&uirtuteperuitamsolemasolegenitam.~~Deincepsutisolidemsuosinfluxusadinferioramittitperlunam,haudaliterignisillesolarisatqueuitalisrerum,infunditsuasuirtutesanimales,quasasuperioresolerecepit,inomniasuicorporismembrapersuamlunam,idest,aquamautliquorem,autsiuissanguinem,quemsupradiximusessefomentumignis&nutrimentum.~~Iupiterautemuelaerquiuentusanteadictusfuit,mediumtenetintersolemautignem,&lunamaquam,quosineuitamediopersisterenonpotest,nonmagisquamextremasinesuismediis.Quidnutrix&uberanaturesint,audiuimus.Eccequodantiquitotaenigmatibusuelarunt,innumerisqueuoluminibus,cumprosa,tumcarminececineruntoccultissime,breuibusapertissimisqueuerbisintuigratiamoptimelector,reuelatummunusoffero.Nihilatecupioquodretribuas,preterquaminposterumquodignoras,idipsumetiamnonuituperes,nequedetractesamplius.Quinimototoconatuhancartemdiligasamesque,necsecusacipsumtecolas,&ingentemusuramindecolliges;quamutassequutusfueris,Deoprimumgratiasagasimmortales,acinusumdilectionemqueproximitui,quodexeocollegeris,conuertasaceroges.Quodsifeceris,laborestuosbenedicetDeusOm.animabisqueprofessoresartishuiusadmaioratibiprobisqueuirismagisindiesacmagisdetegendum,quaehactenuslatuerunt.Porrosolis&lunaeuestrorum,ouosquilongamsanamqueuitamagerecupitis,curamageredecetperiouistemperiem.Abundesupradictumestquidsolinhomine,quidluna,&quidsitiupiter.Uerumnecuipiamobsegnitiemdefecissedicar,clariusexplicabo.Temperaturacibi&potusetiamtemperatorumplurimumpotestadsanaelongaequeuitaeconseruationem.Atquiinunosolotemperamentumnonfit,nequeproportio.Considerandumigiturutminimumduoessedeberequaetemperiemadmittant,atquetertiumessetemperatumhoc.Proindeiniouenostroduasinessequalitatesasserimus,utpotecaliditatemnaturalemignis,&humiditatemradicalemaquae;haecadmodumaequaridebent,utquasilibratabilancemadangulosrectosutrobiquesuspensamhabeant;alioquisanauellongauitasubsequiminimepoterit.Diuersasrationeshuiustemperamenticumtuendi,tumacquirendi&conseruandipraescribuntnonnullimedici,&praesertimMarsiliusFicinusdetripliciuita;necnonaliiquamplures,quorumscriptalegipoterunt.Omnesineopotissimumconueniunt,utiouem,tamincibis&potibustemperatistemperatequeusurpatis,quaminaliisuitaemotibus&actionibusconcilient.Superuacaneumessetearecensere,hocsolumaddam,ingentem,sedcuriosissimumesselaboremincibis,potu,reliquisquesemperiouemobseruare.~~Quaproptersiforteperexcessum,ueldefectumalterutriuspartiuminaequatareddaturproportio,quianonesthumanumpossecognoscerenaturaeproportionemaequaliter,nonsuaderemutquispersupplementumdefectus,uelexcessusdetractionem(quodfiericonsuetumesthactenus)progrederetur:~~quinpotiushocmuneris&officiinaturae,cuiusest,etiamrelinqueret.Caeterumsiquisobexcessumcibiuelpotusopilationemstomachipateretur,ignisquenaturalisuiresdigestiuasdebilitasset,consulerempotiusutapotuciboquetantisperabstineret,donecaliosipsametnaturasagaxappeteret:ipsanamquesibimetipsimedicuspotissimus&praecipuus:siautemhoctardiusaequofieret,paucisadmodumabinitio,utadsustentationemignisuitalis,uteretur,iisquepraesertimquaesuotemperamentoiouemmaximereferunt:intestinorumintereaobstructionemetiamlaxaremolliter,utclistere,autsimiliiuuabit.Contraquipernimiumexercitium,autaliauiauitalemignemaccendisset,suaderemutobseruataquietequadamederetacbiberetadnutrimentumeamoderate,quaeutplurimumiouiamnaturamhabent:nepropteralimentidefectum,ignisquisuanaturaestedax,radicalesuumhumidumabsumat;quouescituracaliturindefectualteriusextrinsecinutrimenti.Binashasmethodosobseruationecuiquefacilimasquicunquesequutuserit,sanitatemadlongamuitamfaciletuebiturabsquestomachonauseamadferentequouismedicamento.Porrophilosophicespagiricomodo,dictarumpartiumexcedentiumueldeficientium,utimartis,ueneris,mercurii,uelsaturni,quelibetseparatimautsimul,persolamtransmutationememendaripossunt.Siquidemspagiricephilosophicamedicamentanonaguntperquantitatem,sedperqualitatemduntaxat.Proindesisolarisinhomineuirtusdefecerit,acinmartialemimperfectionemsitelapsa,persolaremmedicinamexalteroquopiamcorporetractamestinstauranda:sympathiaquidem&nonantipathia.Quoniamnaturanaturamapperit,&insuisimilemtransmutariplurimumgaudet.Haecsuntquaedearboreuitaelongaedicioportuit,quopraecedentiafierentaliquatenuslucidiora.Porrouitalongaapudnosestincorruptanatura,nonqualisantelapsumerat,sedutipostrestituta.~~.~~281Nequisputethicdearboreuitaepachymica~~radysidicerenosinpresentiarum,estquodnotetnosaduitamadderelongitudinem,cumarborillauitaesitabsoluteuocata,fortequianoneratunquamcessatura,quinimoDeusloquitur,nefortemittatAdammanumsuam,&sumatetiamdelignouite&comedat,&uiuatinaeternum.~~Constatigituruitameam,quaeperarboremuitaepotuitAdamouitametiamaeternamrestituere,nonesselongamuitamdequaloquutisumus.Sedhaecestquampiuspaterfiliorebelliacperditorestituithisuerbis:Adamubies?potuissetenimpraeuaricantemmorteiamiamdeuorandumreliquisse;quodsicontigisset,admodumsupereratAdamouitabreuis,quaetandemaduentuDominiprolongatafuitinuitamlongam,eaipsaest,dequatractauimus.Reliquummodofueritsequentitractatulouidere,quiduitabreuis,&undesumpsitoriginem,atertioGeneseoscapitulofacientesexordium.FinisPriorisTractatus.delucenaturaeuitaquelonga.TractatusAlterDeTenebrisContraNaturam,EtUitaBreui.Sed&serpenseratcallidiorcunctisanimantibusterrae,&quaesequuntur.Prioritractatudenaturaintegra,&inuitamlongamrestitutadiximus,modouerodecorruptapostlapsuminuitambreuemdegeneratanonnihiladferamus,&simuleaquaeadeiusinstaurationematquemedelamfacereuidebuntur.Naturaesiquidemperserpentemintroductomorbo,lethaliqueinflictouulneriquaerendumestremedium.Quodquidemnosfaceredocetpiusparens,&conditormisericorsDeusadAdamumiamiammoribunduminquiens:Adamubies?Ineouerbosolo,cummentis,tumcorporisomnismedelasumpsitoriginem.MentisremediaexuerboDeipendent,permeditatiuamphilosophiam,utsupra,aquopetendasupernaturalia.Quaeueroadmedelamcorporisidoneasunt,exuerbosimul&naturafuerintinuestiganda,nonutmodocorrupta,sedutanteadictumestrestitutaadsimilitudinemprimitiuae&incorruptaenaturae.Quauiatamenidfiat,expraecedentibuscolligereest.Inprimisdicendumquidsitmorbuscontranaturamingenere.Nihilaliudsanequamdefectiobalsamiuitaenaturalis,obsuifomentidefectumuelexcessum.Balsamumuerouitae,calidinaturaliscumsuoradicalihumidotemperamentumessedicimus.Mundiuitamenimanteadiximusessenaturelucematquecoelestesulphur,cuiussubiectumestfirmamentalishumoraethereus&calor,utisol&luna.Haudsecusinspagiricanobisconsiderandum,rerumomniumnaturaliumuitamesselucemearum,insuofirmamentononimpeditelucentem.Impediturautem,nelibereclarequeluceatpertenebrassuorumelementorum,dumuiolentiaquadam,&praeternaturamfirmamentumpenetrantrerum,&praesertiminhumanocorpore,acseselucipermiscentinistiusobfuscationem.~~Exsuperioribusdidicimus,ordinediuinocautumesse,neinposterumlucinaturae,tenebraepermisceanturamplius,&inhocinterpositumessefirmamentum,quodarceataquaruminferiorumtenebras,easqueretineatintrasuoslimites.~~Haudsecusadmonemurutagamusinmundominore.~~Curandumutiqueneinipsoidquoduetatordonaturaeeueniat,instaurandumcumprimishuiusfirmamentum,quosuorumelementorumtenebraesuolococohibeantur,coganturquemaneretutsifortasselucisuaequandoquefuerintpermixtae,pellanturfactadiuisionesuarumaquarumcorruptarumasuperioribusincorruptis.~~Sedenimquomedioidfieriualeat,insuperioribusapertesatisdeclarauimus.~~Quidobstabitquinluculenterintelligamushocdiuisionis,&moderaminismediumesseroborandum,&instaurandumsibisimili,scilicetincorruptomediosumpto,acseparatoabaliquonaturalicorporemaximeapto,&idoneo,impuriselementisprorsumabiectisunamcumsuistenebris.~~Nonquodistasintpenitusinutilia,uerumaptaminus,quamutpossintautdebeant,nisilatiuscumaliissummepraeparata,adintrinsecumusumassumi:~~Adextrinsecumuero,asuisetiamtenebrispurgatissima,chirurgispraecaeterisomnibussuntaptissimaremedia,utserueturnaturalisordosimilitudinis,quodoceturpassimsimiliasimilibusesseapplicanda,utcorporeacorporeis,&sensualioribusextrinsecus:~~itemintrinsecis&uitalioribusuitalia.Siergomorbusuitaesit,proptercorruptionemelementorum,successiuusinteritus:quisnoniudicabituitasolumopusesseadretinendamuitam,&nonillisquae,quiacorruptionemfacilimeadmittunt,pariter&uitamadimerepossunt,utipsasuntelementa?Hisigiturdiuisisperseparationem,purumabomnicorruptioneliberum,suasetiamuiresexercereliberepoterit,&nonimpediteinquoduiscorpusagere,cuifueritinditum.Uttamenillimagisacmagisuideantquitamatrociterinspagiricamartemsaeuierunthactenus,quarationeidfieriqueat,etsiexpraecedentib.intelligipossit;netamendeobscuritatetractationisinhacarte,conquerendi,sinonhabeant,sibinihilominusfaciantansam:naturaeprimamarcamostenderedecreuimus,dequaspagiricumartificiumolimprodiitinlucem:Deopriusinuocato,utclauemadeamreserandam,iisduntaxatcommunemessefaciat,quosadarcanasuaefiliaenaturaeuidelicetdignoscensereuoluerit.Sincerioresuiribonaequeuoluntatishominessecum&cumaliisomnibusinDeopacemhabentes,illustratilucesupernaturali,naturalemsuiscontemplationibusassequutisuntadhuncmodum.InprimisopificiidiuiniconsideraruntordinematqueprogressumexMoysisnarratione.Tandemafflatudiuinispiritus,hominumpiosconatusomnesadiuuantis,adimitationemeius,quantumfierilicuit,exDeoinutilitatemhumanigenerissesetotoscontulerunt:nonsinetamenplurimisadDeumpriusdirectisinuocationibus,utdignumtandemtestimoniumhabentesdenonlaesahacinrediuinaMaiestate,remaggrederenturfelicius,adhonorem&gloriameiuscuisolisummacumlaudeconueniunt.~~Exarcaigiturnaturaequalibet,praesertimeaquaepraestantissimauidereturadquaesitumopusperficiendum,aquasinferioresasuperioribusdiuiserunt,idest,elementaresafirmamentalibus,idqueperignisexteriorisministeriumtanquamperinstrumentalemedium.Istasueroadfirmamenticoelicinaturamadduxerunt,caloredigestiuorotationis,usquedum,siquidexelementaribusessetreliquum,diuisumaccederetiterumadelementasua,utinistoreifirmamentoluxapparereteiuspurissima,unitatis&simplicitatisnaturaminduta.Hacpassimusifuerunt,admedelamomniumquaesubcoeloreperiripossuntexcellentissimam,purissimam,atquesimplicissimam,tantaequeuirtutis,utcunctainhumanocorporeinaequata,peripsamadiustamtemperiemredactafuerint,utquepromiraculouisum&existimatumsitabomnibus.~~Quidmirum?coeliuirtus&firmamenti,proutsupranarratumestsaepius,rebusestnaturaliterinsitaabinitiosuaegenerationis,quandoformamacceperuntspecificam,potentianihilominussubuniuersalidegentem.Caeteruminferioresaquasadictadiuisioneresiduascongregaruntinlocumunum,suaquamuocantstillatione,utapparueritarida:hocartificiosepararuntmariarerumasuaterra.Subistisitaqueduobuselementislatitantaliaduo,aersubaqua,&subterraignis,&subhisomnibustenebrae,quasetiamperseparationemamoueruntadhuncmodum.~~Ignibustorrendamprimoterramexhibuerunt,&propriosmigmati,etiamignerepurgato,postmodumabluendas,autalienotantisper,dumquatuor,quaedictasuntelementa,coactasintinunumcorpusdiaphanum&clarum,asuistenebrisomninorepurgatum;~~quodalcalirerumuocauitParacelsus.Huiusususinchirurgiapotissimumfuitantiquioribusspagiricismedicisfrequentissimus,adulceraquaeuis&uulneraprosperoadmodumsuccessu,praecaeterisaliisomnibus.Adintrinsecostamenususnondumidoneum,usquedummultomaioreindustriacumaliissuigenerismortificatumsit,actandemsuotemporeinpraestantissimumpharmacumpotulentumetiamreuixerit,nectarisinstardiuiniuiuificum.Summumhocessedicuntarcanuminrerumnatura,summaquenaturalissapientia,adquamphysicusomnisaspiraredeberet,omnibusGraecoruminfideliumsomniis,atquefigmentisatergorelictis.Uerumenimueroadistafelicissimalocanonaliaquamperspagiricamartempatetaditus.Etenimclauemfabricaredocet,quanaturaeseras,&arcasquaslibetreserarelicetomnesingenere,&inspecie,sinequaetiamnihilperficiturarduumautpraeclarumexartenaturalissapientiae,idest,uerePhysices.Proindenonmerenturdiciphysici,nequemedici,quotquotspagiricamartemignorant:quantominusdignihisappellationibus,quicalumniisineaminuehuntur,acilliusuerosprofessoresodioprosequunturmultacuminuidia.Quidillisprodestexsuperficietantumrescognoscerenaturales,nisiquodinistislatetexcentropariterdiscant,cumscire,tumexperiri?Cadauerumanatomiascholaemedicorumhactenusdelectataesunt.Curnonetiamanatomiamcorporumnaturaliumartespagiricaperignem,&nonpernouaculamprofessisunt?easiquidemhumanogenerilongeestutiliormagisquenecessaria.Incadauereporroquidpraetermortemquaerimus?Atquiinanatomiaspagiricacontra,nilnisiuitaminuenirelicet.~~Locationes,situs,&cohaerentiaspartiuminhumanocorporeriteprobequecognitashabere,quamuisarduumsitinmedico(utingenuefateamur)attamenlongegloriosiuseifuerit,deficientemuitamuitasana&longainstaurare,quamdislocatumaliquodmembrumsuolocorestituere.~~Necaliteeoserrarehacinreiudicamus,quamquodprominimomaximumrelinquant.Etquamuisuniusobliuisciminimedeceateorum,alteriustamennonimmemoresesseoportuit,quodmaximeuidebaturnecessarium.Summatim,quisingeniopreditus,&sagacimentedotatus,nonuidetspagiricamartemexpenetralibusnaturaeprodiisse,percontemplationemdiuinorumoperuminGenesi,&nonexopinionibusautfallaciishominum?SipariterexeademGenesideduciqueatscholaruminfideliumPhysica,hactenuspalamatquepublicelecta,dignasaneuidebiturquaecumeaquamprofitemurlocumhabeat.Sinminus,quidestcurnosChristianiprophanamagisquamdiuinaperciperedebeamus?~~Hactenusquaedemorborum,&medicamentorumoriginediximusobitertranscurrendo,paulofusiusclariusuerepeteremaximefueritopportunum,quomagisacmagislectorummemoriaeconsulamus,&ingenio,inrealioquiperseipsamsatisdifficili,nisaepiusinnouetur.~~Anteadiximusnaturaesanae&incorruptaeperserpentemillatumfuissemorbumadmortem,quononlaborabatpriusquamlapsusessetAdam.Sequiturindemorbumessepraeternaturam,&eiusfinemautexitumessemortemetiamrerumnaturalium.ColligimusenimexsacraGenesi,serpentemintroduxisseinprimumparentemnaturalemduplicismortisoccasionem,mentis&corporisuidelicet:quanquamstatimacommissopeccatononinteriit,nihilominusobnoxiusutriquefactusest.Utetiamnonestpeccatumilliconsubsequutamors,sicetiaminitiummorbicorporisnonitacitofuitinpraeuaricatoribuseuidens,sedsuccessiuetandeminexitumsuumabiitsuodeterminatotempore.~~Nonneuidemusinsuaposteritatesempermagisacmagisuitaeuiresdefecisse,uthactempestatedecadesdecaduminhominumaetatibus,uixetiamaddecadesperuenerint,imouixunusdetur,quitotuitaesuaedenariosannoscompleat,quotcentenariosantiquipatressuperuixerunt?~~Annonidipsumpromorbohaereditarioreputabitur,adexemplumuitaelongae&uitaebreuis?Etenimargutusillecalumniatornoncessatabincepto,quinimoinhashorashominesadinordinataeuitaegenusomneuehementissimesollicitat.Quofitutparentesindiesmagisacmagisdebilesfacti,sibisimilesfoetusprogignantauctiorisqueinfirmitatis.~~Quiquidempostmodum(exproprianimirumquisquesueuitaepetulantia)neduminseipsis,uerumetiaminsuaposteritatepullulandipropagandiquedederuntoccasionem,utexunoadalium,quaelongafuitolimsanaqueuita,transiitpaulatim&successiuisincrementis,inbreuissimam,eamquecorruptissimam.~~Haudaliocredendumaculeoserpentemintroduxissehominumutriqueuitaemortem,quamperpetulantem,titillantemqueinobedientiam,quareluctarentur,utisubessediuinispraeceptis,nonsecus&naturaelegibus.~~Haecestpotissimaradix,quaetenebraselementorumcommouet,armatquetenebrisexterioribusadbellumgerendumlucifirmamentalirerumnaturalium,utsiquapossint,uetitamaDeopermixtioneminferre,postmodumintemperiem,deincepsmorbum,&successiuemortemualeant.~~Utigituristismachinationibusaserpentesatiscontranitamurobsistere,extrinseconobisfirmamentoestopus,quodelementorumnostricorporistenebrasintrasuoslimitescontineat,&eiusdemlucemtueaturabinsultibus.Quod&qualesiteiusmodiremedium,&quodebeatartificioparari,dictumfuit.Uerumquodexnaturaepenetralibussitpetendum,nonsineclauereseranturcapsulaenaturales,&praesertimmineraliumatquemetallorum.Nam,utaduersariinostriloquuntur,istasuntanaturatamadmiradocompactauinculo(&praesertimaurumdequogloriaturspagirica)utnullisignibuscedereuideatur,imoflammisuiuaciusualidiusquereddi.Tantumabest(inquiunt)utchimistaepollicerisibidebeantignemesseclauemaurumreserantem,quempotiusclaudentemexperiuntur.Subscribemuseorumopinionitantisper,utfalsocredantnoshiscefriuolisargumentissuccumbere.Moxindesubiungamusquodeosprorsumafrustraneasuaspedeiiciat.Diximusanteasuperficialesphysicosaliudnihilintelligere,praeterhocsolumquodeisuersaturoboculos.Quofitutnonuideantaliumignemquam&ipsirusticipueriquesimulcumipsisuident,&quopassimutunturfabri,mechanici,&idgenushominum.Fatemur(inquam)nullisignibusautflammiselementaribusobnoxium;contraquidemasserimusipsumartificialichymicorumigniultrosesededere,acnihilmagisinrerumnaturaquamcumipsumignemappetere,inquemetiamseipsumtransfert,atquesummogaudioconuertitsinecontrouersia.~~Etenimaurumipsumtotumestignis,acsimiliseiperquemdissoluitur,noninhydrargyricumliquorem(utnonnulliputant)nonperchrysulcam,utnobisperperamobtruduntaduersarii,sedin&persuccidam,transparentem,acfluidamsubstantiamroricoelestipersimilem.~~Cumigiturclauishaectamstrictecompactumcorpusanaturareserareualeat,alianoneritopusadreliquasnaturalesarcasaperiendum.Structuraclauisistiuspassimhabeturinomnibusferelibrisphilosophorum,utnonsitopusadfabricameiusexponendamuerbafacere,nesaepiusdictumadnauseamrepeteredicamur.Quidmultis?manifestioressenonpotest,quamsiuobisanaribuspropendeat,acinosdelabatur.Repetamneclarius:unariusestabunitatepositusinrerumnatura,quiperamotionembinarii,suumternariumadunitatisnaturamadducit:tumdemumfitpotensadomnemarcamreserandum.Sedquoddubitemeauobisadhucsatisobscura,siuelimquafieripotestaptissimedeclarare,priusquidbinariussit,aliterquamantea,definireestopus,alioquiutdecetintelligerenonpotestis.benignasigituracpiasauresarrigite.Sciendumutiquebinariumesseduplicem,utpotenaturalem,&contranaturam.NaturalisbinariusaDeoestperdiuisioneminCenesisuperiorumabinferioribusortus,&quisubunitatisuinculoconclususternariumefficit,quuminunitatemredeundifitaptus.Binariusuerocontranaturam,idipsumestquodnedumnaturae,sedDeoprimuminimicissimum,cunctaquaecreatasuntperdereconatumestolim:~~haecestradixmorborumomnium&interitus,quandoquidemsubnullouinculocohibetur,quinpotiusestprimumdiuortium,nexumpacis&concordiaesolueresolliciteprocurans,neduminsupernaturalibus,sedetiamincreaturisnaturalibusomnipotentisDeiconditorisomnium,utpatetinsequentibus.PorropostquamaltissimusDeusangelossuos,&suaegloriaeministroscreassetsubunionesuaepacis&concordiae,surrexitaccessoriocasuhominumintellectuiminimecognito,primasintercreaturas,binionisatquedualitatisinimicaDeoconfusio,quaeperassumptammultitudinemdissensionis,contrarietatesuffragante,creataminternarioimaginemunarii,inbinariiconditionemomniummiserrimamallexit.~~Quiquidembinariusexangelodiabolus&calumniatorperseipsumfactus,uelsolocogitatu,hocuidelicet,utsesemonarchamefficeret,autaequalem,autDeosuperiorem.~~UerumnoncitiusabilloconceptumhocfuitcrimenlaesaediuinaeMaiestatis,quamdeiectusecoelobinarius,unacumsuiscomplicibus,extralucemintenebrasexterioresdecidit,mortisqueperpetuaepoenasdeditabsquetormentifine.~~Quomeliusremipsamdeclaremus,rationemcirciniproducamusinmedium,cuiuspesunuscomparaturcentro,tanquamfundamentofabricae;pesalteruerocircunferentiae,comparaturdelineamentis,&circunscriptionitotiusmachine.Cumigiturangelusreprobatus,summumcreatoremDeuminuniuersiproductioneconareturimitari,comsidereturpropriumsibicircinumfabrefecisseinanimoperuerso.Uerumenimuerosuperaliudcentrumfabricarecoactusest,quodcentraduononconueniantinunamonarchia,nequeduaecircunferentiae.~~Hacdecausabinariusmeritouocatus,quiaunitatem&uericentrumuelmonarchiamadmultitudinemadducerenumericonatusest,assumptoquecentrofalsiduxitcircunferentiamusqueadmedietatem,quocumperuenisset,circunferentiaepesinalterumcentrumfixusest,&aliampriorisimilemcircunferentiammediamnihilconcludentem,sedinterruptamfalsifigurampraeseferentem,intersectionecumalteradelineauit.~~Undebrutalisbestiae,serpentisqueincuruatiacdupliciseffigies,cornuaquatuorerigentisincoelum,&contrauerimonarchiamerepsit.Perpetratocriminehocradicemalorum&uitiorumomnium,ceciditistudregnuminseipsumdiuisumunacumsuoprincipeLucifero,suisquelegionibuscommilitonum.Nonestergoquodmiremur,siDeusincreationemundiGenesisdiesecundonondixit,utaliisquinquediebus,hocuerbumscilicet:Uiditquodbonuesset,obnumeriprimordium,exquomultitudosumpsitoriginemconfusionis,diuisionis,&controuersiaeperbinariumcontraDeum&naturam.Nonideo(utsupradiximus)duosemperessedamnandaasserimus,modotameninunionepersistant,utiduoincarneuna.~~Sedquotiesdiuisafuerintinbinionem,idest,bisunionemefficereuolentcontramonarchiaenaturam,cumbinarioessereprobanda,unacumsuaprolequaternariamonomachie,uelpotiusquateruario,ueluariatoquadriconio,exbiuariatogenerato.~~Quotiesigiturduouelplurapacemobseruantinunitatisueritate,beneconstitutamessedicimusduernionem,&nondualitatem.Nonitadebinioneuelbisunionecensendum,quianondebent,necessepossuntduaeuniones,sedunatantum,utnonnisiDeusunus,&nonplures,nequepauciores.Ternariumetiamnolumusinterpretariteruarium,quiaprolesest&foetusunarii,quinunquamuariauitabunitate,quodfecitbinarius.Utnostandemanimumrecolligamusadeaquaeproposuimusdicere.Auditumestnuperrime,binariamillamdiuisammonomachiam,cornuaquatuorerexissepartubinariiprocreata.~~Haecelegeruntsibisapientesinfideliummediciprofundamentosuaemedicinae,quodistraherentmedicamunionem,&inquatuorparteslacerarent,&hocipsodiabolumduplosuperarent,quitantuminduaspartesunionemseparareacdiuellere,(sedfrustra)conatuserat.~~Exemplopatet,cumexunicohumorequemDeuscreareessequeuoluit,quatuorhumoresstatueruntmalecautis&nonmentesanishominibuspersuadere.Mirumcurmagisquatuorhumoresessedebeant,quamquatuorsiccitates,quatuorcalores,&totidemfrigiditates,itemquatuorterre,quatuorignes,quatuoraquae,&quatuoraeres,&indequatuormundi.Miranda&absurdaconfusio,quainfidelesueritatisomnisignari,nosChristianosuerisectatoresadsuaminsaniam,sipotuissent,attrahereconabanturmiseri.~~Nonneuidebantquocunqueseuertissent,nihilpraeterinquietudinemanimi(utetiameorumplaeriquefassisunt)certinihil,ueri,stabilisquereperireposse,dequibusapudApostolum,semperstudentes,&nunquamadueritatiscognitionemperuenientes,quodunitinilinsuisstudiis,sedcontrariaueritaticernanturomnia?~~Argumentoestsuaemedicinaemaxima,quadocentcontrariacontrariisessecuranda.Quidaliudhocest,quamfaterisenatosexfalsibinario,quiradixestomniscontrarietatis?Quidetiamdiabolumcontrariorumpatremcontraseipsumagereexistimant?Ipseestquicontrarietateminnaturamintroduxit;quarationeputantistidoctoresdiabolumtamamicumnaturaefactum,uttandemabearemouereuelit,quodpotiuspropriasuaconditioneadaugeresummostudioprocurat?numaequestupidusestatqueilliquitaliadocent?Serpentisenimprudentiainmalum,&noninbonumconfirmataest,utetiametsiuellepossethominiprodesse,nunquamualeat.SiquidemomnipotensDeusnonuulthominescurariperdiabolum,sedperueritatemacuirtutem,quamipseinhancremcondiditinrebusnaturalibusadunionem,idest,admedicinamadductis.Quaproptermendacesdoctrinaesunthominum,quaebellumbellopellere,&ignemignedocentextinguere,diabolumquediabolopropulsare:istanamquecontrasententiaminfideliumetiampugnareuidentur,quianonsuntcontraria,sedomninosimilia.Dicetargutulus,spagirorumsententiahaecest,utsimiliacurentursimilibus.Siccineremintelligitis,utnonuideatisdifferentiamintercurationem&expulsionem?Noncuranturmorbi,sedmorborumsubiecta,quaesuanaturapriusquamingrueretmorbuserantsana.Siergosanaridebeant,similisanofierinecessumest.Sitamenpellendusestmorbus,nonsimili,quiaincrementumadderet,sedcontrario,nimirumsano.Stulteigiturloquutusestquisquisillefuerit,quicontrariacontrariisessecurandastatuit.Saniusprudentiusquedocuissetadhuncmodum:Similiasimilibuscuranda,&contrariacontrariispellenda.Nonperceperuntingeniomorbosnoncurari,sedmorbosaspartes,quaesuaptenaturamorbosaenonsunt,nisiquatenusadtempusobsessaemorbis.~~Concludendumigiturinfideleseiusmodidoctoresdoctrinamsuamhausisseexfalsibinario,cuietiamquadricornembestiamgenuerunthumorum,suasuquadricornutibinarii,cuiusnominacornuumsunt,ambitio,brutalitas,calumnia,&diuortium:~~quequidemexponeremusiuxtasuamsibiquedignaminterpretationem,nisiadalianobisaccelerandumesseuideremus.Sedbreuitatisergopraetereuntes,suolocotemporiquereseruamus:eritnamquenobis,utuideo,propterhaec,&aliamulta,pugnandum.Quoniamtetigidiabolum,&suos,ulcusqueaperuimalorum.Intereaabincoeptononestnobisdesistendum,quodprophysica&spagiricaueritatedigladiamur.~~CumigitursummusconditorDeusuideretquoscrearatangelosabunitatedefecisse,prouidentiabonitatequesuis,ternariumuelmicrocosmumultimamsuamcreaturamconderestatuit,&inlocumsubstitueredeiectiecoelofalsitatisautoris&apostataebinarii.Quodpercipiensmiserillediabolus,uidensqueiamesseinpropatuloquibeatitudinissedem,equafuerateiectus,aliquandoessetoccupaturus,inuidiaquadaminnatacaptiosisquesophismatibus,hominisdebiliorempartemaggressusestfoemineam,pomumqueuetitum,&inobedientiaeradiceministiusmonarchiamiaculatusfuit.~~Quoquidemabunaparteduntaxatlaceram(nontameitadiuisamquinmediocohaereretadhuc)admortislatamuiamadduxitsubomegaefaciem,acpomumperditionispaneminduaspartesdistribuit,adfoeminaemarisqueseductionem.Proindenotandaquauiasibifecitcalumniatorilleserpensinmonarchiamhumanamaditum,&irrepsitmirandaquadamastutia.Sciuitenim,utomniastutiaplenus,Adamumunarioinsignitum;hacdecausaprimumnonestaggressus,dubitauitnimirumsenihilefficereposse:itemnonignorauitEuamauirosuodiuisamtanquamnaturalembinariumabunariosuiternarii.Proindeasimilitudinequadambinariiadbinarium,&multitudinisadmultitudinemarmatus,inmulieremfecitimpetum.Suntenimomnesnumeriparesfoeminei,quoruminitiumduosunt,Euaeproprius,&primusnumerus.Atquinumeriomnesimparesmasculei,quorumfons&origoestternariusAdamoproprius:hicnumerumnullum,nequemultitudinemprimo,&immediatoinsultudiabolipotuissetadmittere,quiaprolesestunarii.Quarediabolus,quibinariusestcontranaturam,primobinariumnaturalemaggressusest.Iamdemumconsideremusundeprocesserunterroresinmedicina,&corruptionesomnesinreliquisphilosophicisprofessionibus.Nemosanaementisnegabit,expanemorsuqueuetitipomi,haecipsaperserpentemfalsibinarium,inmicrocosmumuelternariumirrupisse.Nonpotestergotollimorbusaternarioperbinarium,nequepereiusprolemquaternarium,sedperunariumsolum,ternariumadsuamsimplicitatem&unionemreuocantem,abiectopulsoqueinimicobinario.Etquamuisdiabolusternariimonarchiampomiiaculatuabunapartelacerarit,effecissetamenhaudquaquampotuit,utinduaspartesasemutuodisiunctasdistraheretur.Alioquinisirestitissetillapartiumcohaerentia,eapartequacalumniaseclusafuitareliquiscornubus,periculumimminebatdesperabundaereconciliationiscumDeosuo.Namsitantumpraestarepotuissetcalumniator,utpariterhominemAdamadcalumniaminsuumcreatoremtraxisset,quasolitusestipseinDeum&suosuti,existimabatactumessedehomine.UerummisericorsDominusnoluiteatenushominemuirumsibireddereinimicum,utquanquamexutusomniratione&uerasapientia,intantamingratitudinemprolaberetur.TantumfugitafacieDominibrutalitatequadamimbutus,quaputauitlatereposseeum,quinusquamnonpraesensest.Fassustamenerroremsuum,statimsinecunctatione,cognouitorecoramdominosuamnuditatem:exemplarnimirumprimaepoenitentiae:nonquodpropterhancconsequutussitmisericordiam,nondumenimaudieratdulcisonumhocuerbumDominiadserpentem,Semenmulierisconteretcaputtuum.~~Quidquaesohaecomniasibialiuduelleuidentur,quamDeimisericordiamergahominemoboculosmentisnostraeproponere,utmeditemureamdies&noctes,eostudianostrapriusdirigentes,quoperuianobisestomnisinomnibusarsatquesapientia?~~Postlapsumigitur,primahacomniumpromissioneexoreproprioDeusratificareuoluitquicquidpersuosprophetaseratinfuturumpromissurus,&effectupostmoduminfiliopraestiturus.~~AbeomomentoigiturAdamaDominolibertatidonatus&emancipatus,aseruitiodiaboliadsuammonarchiamestrestitutus,exceptosolumradicispomitantilloreliquo,propterquodmonomachiatantispernobisexercendaest,dumincorruptibilihocdomiciliomorabimur.~~Utremclariusintelligamuseiusresiduipomi,estquodcircinumabinarioperimaginationemfabrefactumlatiusexaminemus.Nuperauditumest,imaginariumhocinstrumentum,unacumfabrosuodeiectumecoelointenebrasexteriores:hocipsumindiesadhucinmanusresumerenoncessatcalumniator,quomonomachiaminnostrisimaginationib.~~contraDeum&noscrudeliterexerceat,utnihilnonperturbet,siquandoqueboniquidpiamcontingatmeditaricuperenosadexercitiumemendatiorisuitae,loliumimmisceat,&abomnibonafrugiferaquecogitationediuellat,inqueuanaspraecipitet.~~Hocestpomireliquuminnobis,perquodmonomachiasuanosexagitatfalsibinarius,sedfrustra.~~Quandoquideminuicta&insuperabilisDeipotestas(contraquamnullauiolentia,nullatyrannisquicquampotest)animosnostroscorroboransuirtutediuinisuispiritus,armat,protegit,atquetuetur,necircinibinariimachinulisirretitiunquamsuccumbamus.Quinpotiusfalsimachinatorem,architectumimpuritatis,&instrumentasuatotiesamentenostraproculfacit,acrelegatinfoueamconfusionisatqueperditionisaeternae,quamsibimetfodit,quotiesartessuas&technasdirigerenititurcontramonarchiamnostram,perimaginationesanimisnostrisobtrudens,acpraefiguransilludmaloruminstrumentumfalsicircinumuidelicet.~~Caeterumnouit,oblapsuminquemnostraxit,iniunctamessenobislaborumpoenam,atqueuultusnostrisudorum,adacquirendumpanem&necessariauictui&usui.Proindehincoccasionesumpta,inartessuasnefariastraherenosnititur,quibuseacomparemusquaeminimenecessariasunt.UerumenimueroDeuscontra,nobisinstrumentaproposuit,quibusuultnosutiadpernostrasartesparandumpanem.NonquidemindiguitconditoraltissimusDeusinmundicreationealiquibusinstrumentis,utopificiumsuuminordinemredigeret,siquidemnutusoloacmomentosingulapotuitperficere:~~nisiquatenusdocerenosuoluiteisdemuti,quibusususest,numerisuidelicet,mensuris&poderibus,iuxtaquaesingulasactionesnostrastemporaneas,artium&scientiarumnormasordinaremus,&renunciaremusbinariicalumniatorisinstrumentisatqueimaginariocircino.~~Reliquumeritutconsideremusquauiaquibusueinstrumentis,laceranostriternariimonarchiasitadunitatisacsanitatisuitaelongepristinamintegritatemreducenda.Primumomniumaduericentrumincreatum,&uniuersicreaticentrumanimumaduertamus,inquonumerus,mensura,pondus,&omnissapientialatet.Ueraigiturmedicina,qualaceranostriternariimonarchia(quodadspiritumattinet)fuitreparata,uericentrumest:nonsecusatquemedicinacorporis,centrumestuniuersicreatum.Quaequidemnonduocentra,sedunicum,utispiritus&corpushominisunicushomo.Diuersistamenrespectibus,obdiuersaduntaxat,quibusassumuntur,animodiscernenda,tanquamincreatum&creatum,queaDeosubunioneconclusasunt.Reiiciendumestigiturimaginariumilludcentrumbinionis,acalumniatorepositum,utternariusaduerumunariicentrum,&adprioremmonarchiamamonomachialiber,adeptauictoriapersuumredemptoremadducatur.Diximusanteanonposseinunicamonarchiapluracentraesse,nisisubunionefactasintunum,nequepluribuscircunferentiisunicumincludispatium.Haecdemedicinacontraspiritualesegritudines:iamadcorporalemillam&physicamestueniendum,uteiusquaternariuscumsuoternario,percopulamunionisambosimulconueniantinseptenario.~~Quaternariusenimadscribiturutbinariusmateriae,obelementaquatuorquaenaturaemateriamuniuersamexhibent,uticoelumeidempraebetomnemformam,&actionemindictamateriam,Morbusitaqueestimpressiomali,peractumcentrifalsiincorpus,adpassionemactionisimilem,dispositum.~~Exaduersomedicinaestrepressiomali,peractumuericentri&uniuersiincorpus,quodisponituradpassionemactuseiusmodisusceptibilem.Cumigiturexunicaradicemorbusomnis,exunaradicepariteromnismedicinaprogressumhabet:utexbinarioconfusionisatquediscordiaemultitudinisoriginesiquidemhacinmonarchiamirrupitmorbustammentis,quamcorporis,quapropterexunariosimplicitatis,omnismedicinaest.Quidquaesogeneraredesepotestunumaliud,pretersolumternariumunionis&omnistemperamentiacsimplicitatissusceptiuum,inquamnullacaditmultitudo,ergonullacontrarietas?Rursusquaefatuitasfuit,infideliummedicinaefundamentumponerequaternarium,cumprolessitbinarii?Ostendantnobisinfidelesquomodopossintessererumpluraprincipianaturalia.Interimadinstaurationemlaceraemonarchiaeredibimus.Summauirtusitaque&immensabonitasinuisibiliscentriacindiuisibilis,tantaeestefficaciae,utomnequodsibiconformesimplicitatefueritacrotunditate,adsetrahat.~~Quofactumuthomo,quiadsimilemabinitiocreatusestimaginem,licetineanonpermanseritolim,nihilominus,ubideperditamsanitatemcorporis&mentisrecuperareuolet,adamussimstudeatcentrumcognoscereacscire,eoquesetotumconferat,&liberabiturabomnibusimperfectionibus&morbis,utadpriorismonarchiaestatumrestituatur:ablatisatquedeletisquatuorcornubus,cummentalibus,tumphysicis,quaebinariicornuaquatuormeliusutintelligamus,nuperrimedictumest,diabolumistaincoelumerexissedecidensacdeiectusabeo,necnonillapostmoduminmentemhumanaminfigereconatumfuisse,uidelicetambitionem,brutalitatem,calumniam;~~&diuortium.Frustratustamensuaspepropartecalumniae,quaminfigerenequiuitinAdamum,triatantumlethaliterintrusit,mutatisnominibusduntaxat,utiambitionismentalis,inardoremmorborumcorporis:brutalitatis,inbullitionemliquorumeius;&diuortiiindissolutionemtemperamentiprecedentium.Calumniamuoluissetinomnimodamistorumconsumptionemadducere,nonpermissumestillitameninuerterenaturamasuotemperamento:haecueroaliamnonadmisitunquamtemperiempraeterquamintribus,utincalidonaturali,quodestorganumuitae:inhumidoradicali,quodfomentumestillius:&inlucenaturae,quaeambobustemperatamuitamexhibetaclongam.Ista,pernaturaelucemillustratussupernaturaliParacelsus,didicitexperimentoseadhuncmodumhabere.Proindecalidumnaturaleuocauitsulphur&naturaecorporeaelucem:humidumradicalemerriumuitaecorporis:corpusuerouocauitbalsamumuitaecorporeae,salquelucidumacdiaphanum.Atquiperbinariuminquinata,utdiximus,appellauithisnominibus,quandomorbosintroduxeruntperbinariamillamdistractionemasuatemperie,quodcornudiuortiidictumfuit:uidelicetnaturalecalidumrecedensasuotemperamento,sulphururensueladustumcaeteraconsumensacdeuorans,utestasuismorbisquodefficiteuidentissimum:humidumradicalepariterdeuiansabunionistemperie,mercuriumcongelatumuelsublimatum:itembalsamumuitaenonpersistensinsuostatunaturaliappellauitsalresolutum.Causaeautemsolutionistemperamentorum,&indeprouenientesmorbi,alibidicendasunt.Proindesilocumdarequatuorbinariicornubusoporteat,exinfideliumsententia,nusquamestquoserecipiantpraeterquaminelementa.Atquiinsuperioribusnaturaepartibusaethereis,nullusestipsislocus,quodetiamprioretractatuclaresatisliquet.~~Utigiturlaceramternariinostrimonarchiaminomegaeformamdistractam,finemuitaenotantem,tribuseiusdeletiscornubus,utrinquesubleuemusinalphaeprincipiiuitaerestitutaelongae,locoperpetuae,figuram,adeumnosconuertamus,quidixit:~~Egosumalpha&omega,principium&finis:ipsenosdocebitaliauiagradiendum,cuminsupernaturalibus,tumetiaminnaturalibus,quamperlabyrinthuminfidelium,admorbosomnesanobispropellendum.Ipsenamqueprincipiumnonhabet,nequefinem:~~ergohaecuerbainnostridoctrinamdenobistantumintelligerenosuoluit,acdeomnibusquaepropternoscreauitacfecit,utineosolonostraeuitaesanitatis&felicitatisinitium&finemagnosceremus,adeiusgloriamprimum,&nostrisalutemtendere.Caeterum,etsiadinitiumpriorisstatus,monarchianostranobisperChristumrestitutasit,netameneiustantiquebeneficiiunquamessemusimmemores,pomilacerasemicircunferentia,monarchiamnostramadhucintersecarepercipitur,monomachiamquesuamexercerecontranos,cuminanimo,tumincorpore,dumincaducouersabimur,utabalphenotapatet,inquacirculumintersecatarcus,utisemicirculusintegrum.~~Ternariiigituranimisiuementismedicina,estincreataunitasexincreatouericentrodata:Corporisueromedicinacreataestunitas,exuniuersicreaticentronata.Unitasautemhaudquaquamindigetmedicina,quoniamipsametestsanitas.Dualitascontramorbusest,quinullatenusmedicinamreciperepotest,cumadperpetuamcondemnatamortemfueritinbinariofalsiabsquemisericordia.Solusueroternariusestisinquemcaditmedicinaperunarium,quiadignatusestgratiapereumquisolusestunus&misericors.Quamobremigiturinfidelesmedicinamquaternariotribuantnonuidemus:condemnatusestenimunacumsuaradicebinario,exquogeneratuseiusdemconditionisatquenaturaecuius&parentes.Fructusenimexarboremalanequaquabonusproducitur.Aedificiumitaquesuumsuperarenamstruerepergant,culminequeprotegant,uentisnihilominus&fulminilouisobnoxio,dumnosinsolidispetrisedificamus.Breuiter,hocestnostrumfundamentuminmedicina;UtiquidemlongaeuitaesanitasperunitatemaDeonobisdataest,pereandem,&nonaliterunquam,recuperanda.Haudsecusuitaebreuismorbusomnis,persolamDualitatemortumhabet.Porromeminimesuprauitaelongaesanitatisarboremplantasseternario:reliquumeritutexaminemusquaebinarionaturaliplantatafueratolim,&perfalsibinariumsupplantatasithissophismaticisuerbis:Nequaquam(nequaminquit)moriemini,&quaesequuntur.~~Quatuorincoeloplanetisimperfectioribus,quatuorincorporenostrocorrespondereuoluntelemeta,utsaturno,mercurio,ueneri,&marti,terra,aqua,aer,&ignis,exquibusconflatumest,&infirmumpropterpartiumimperfectionem.~~Planteturitaquearborexeis,cuiusradixadscribatursaturno,perquamuariusillemercuriusacuenustruncum&ramosascendentes,folia,floresquefructumferentesimartipraebent.Occurrithicinterspagiricos&infidelesmedicosmaximumdissidium:~~quodhocponerelocouisumest,utistiuideantillorumopinionem,exactesatisexaminentacomniexparteuisitent,siquidinueniantautoritatisexlucenaturaequodeamlabefactarequeat,&HermetemTrismegistumunacumsuissectatoribusredderediscipulumHippocratisautGaleni;~~sinminus,istifiantHermetisdiscipuli.Nonestquodpartiumalterutrasuosscriptoresadferatinautoritatemsuaedoctrinae,alioquilisindecisaperpetuomanebit.Solumautoremstatuantmedicinaeiudicemquenaturam,cuiusetiamautoritatibusexeiuslucedeductisintersepugnent.Aggrediatinterimopinionestamuniusquamalteriuspartis,quantuminmefuerit,describereasupplantationedicta,perfalsibinariumelementisnonsecusatqueaethereisintroducta,&peruerbumnequaquammoriemini.Infideliumopiniomedicorumest,quatuorinhumanocorporehumoresexistere,quosatram,flauamquebilem,sanguinem,&pituitamuocant,exquibuscorpusphysicumsuumconstituunt.Hacnimirumductiratione,quodhumanosanguinideuenauelaliolocotracto,uideantaquasupernatare,quampituitamuocant:huicetiamflauimixtumquid,&atricolorisaliud,iudicaruntindequatuorelementaconstarequatuorhumoribus,&existiscorpushumanum:cumtamenexunicohumore,quifuitaquaruminferiorum,Deuselementasegregarit,noninquatuorpeculiareshumores,sedinunicum,&reliquatrialongediuersa,&abhumoreprorsumalienaforma.Quidmirum?cumipsimanifestamsolumsectatinaturam,occultaepenitussintignari:nonaliterdequibusuisrebusiudicarepossunt,quamsuperficialiter.Uerumnonitasereshabetinoccultioribusutputarunt.Nunquidperciperepotuerunt,corpus&sanguinemesseduodiuersacorpora:priusquodalitur,&exsemineproductumfuit:posteriusuero,quodalitexpotuciboqueproueniensexternis?ludiciumigitureorumestinalente,&externocorpore,nonautemineoquodestsubiectumaccidentium&morborumsusceptiuum.Proindecibis&potibusinsanguinem&excrementaconuersismedebuntur,potiusquamindispositocorporinaturali,accidentalicuipiam&excrementali.Sidicantnullamessedifferentiamintersperma&sanguinem,quodaffirmentexistosuperfluoilludgenerari.Negamusquodasserunt,nempesanguinemutinuenisautaliolocohaerentem,essespermatisoriginem:indesequereturabsurdumuidelicet,generaricorpushumanumexliquidistantum,&nonexreliquisetiamsolidioribusmembris,totumquecorpusgeneratisanguineumesse,noncarneum,nequeosseum,etc.~~Contrafatemurquidemsanguinemanaturatransmutariinalimentumsingulorumcorporismembrorum,sedtumnonestampliussanguis,necformameiushabet,sedenimestabundansnutrimentumtransformatumincarnem&ossa,priusquamformamaccipereualeatspermatis:~~itemnonetiamexsuperfluoquopiam,atexpotissima&maximenecessariasubstantiasingulorumcorporismembrorumdecisumesse,alioquimembrisomnibuscompletusnonessetfoetus.Nonestigiturprimaspermatismateria,nequeproxima,sanguishumanus(&siremotissima)sedhaecestmembrorumomniumatquepartium,facultatumuecongregatumchaosincentrumunumintensum,adextensionemsuaeformae.Rursussanguispurissimus,areliquistribusdictishumoribusutriusquebilis,&choleraesemotus,quatuorinsecontinetelementapuriora&sinceriora,quamsintillaquaesupersanguinemapparent.Sedhactenuselementorumarborsupplantataestafalsibinario,quaeadhuncmodumrestituitur:Radixeiusestsaturnia&omnessolidiorespartes.Succusomnisquiperradicemassurgitintruncum,ramos,frondes,flores,atquefructus,mercurialisexistit.Calor&ignisquisuccumeiusmodisugensattrahit,partimestmartialis,&partimueneres.Etenimamarteuenus,nonmagisquamaerabignesepararinonpotest,quodinteristaduositindissolubileconiugium.Nullusenimaerigneuacuus,&nullusignisuiressuasexercerepotestabsqueaere.Quareprouno&eodemambosulphurenaturalihaberidebent.~~Abistisergotribusquaedictasunt,morbosomnesinsuumcorpusphysicum(quodspermatisessedixeruntuerispagiri,&nonalimenti)imprimipertriagenerageneralissimaconstantissimedocuerunt,cuilibetetiamgenerisuasspeciesassignarunt.Haudsecusigituratqueradixinterra,utetiamramisupraterram,pertruncuminuariasextremitatesdilatantur,saturnusphysicus&infirmus,uariossuosmorbosinhumanicorporisterram,idest,inomnessolidioresparteseiusimprimit.~~Mercuriusetiaminfirmuspertruncum&ramosomnesinhumanumliquoremsuosmorbosinfundit.Etmalesanusmarsunacumsuauenerephysica,humanumignemuariisflammisincendit.Hocopus,hiclaborestcuiuishorumtriumgenerumsuaspeculiaresassignarespecies,utuiceuersaqueatarborinfirmitatisuitaebreuis,insanitatisarboremuitaelongaetransmutari,dequasupradiximus.DeDuelloAnimiCumCorpore.Hactenusdepeculiarimedicinaspagirica,quodadcorpusattinet.Caeterumquaesuprademeditatiuamedicinadiximus,hoclocorepeterenoneritingruum.maximequodfaciantadresistendumserpentiscauillationibus&astutiis,quasinanimumnostrumexercetindiesabsqueintermissione,persophisticamsuaminterrogationem,Quare(inquit)Deusprohibuit?&percalumniosamresponsionem:Nequaquam(ait)moriemini.Neigitur,utEua,illipraebeamusaures,atoccludamusnondignatidiabolumalioresponso,quamdediteiDominus&redemptornosterlesus,AbiameSatana:quumigiturpercogitationes&imaginationesnostrasastuteproruperit,uiriliterexpugnemuseisdemuerbis,quibusauditislococederemoxcogitur.Saturnusigiturinfelixinmentemhumanamimprimereconaturignauiam,pigritiam,accidiam,&socordiam:itemincorpus,terreos,graues,acsaturniosmorbos:Mercuriusinmentem,auaritiam,astutiam,nequitiam,circunuentiones,furta,&idgenusalia:itemincorpusaqueos&mercurialesmorbos:Mars&Uenusambosimulinmenteminfligunt:marsprosuaparte,latrocinia,iugulationes,seditiones,homicidia,etc.incorpusigneos&simulaereosmorbosmartiales:Uenusconcupiscentiam,corporumqueturpemsocietatem:incorporaueroaereos&igneosunamorbosacuenereos.Contrafortunatibonasimaginationesimprimunt,utsiquandosintfelicibusplanetiscomitati.Saturnusitaqueineostatubonamimaginationem&speculationem,obstudiigradumprimumquemobtinet,nonnunquamadministrat:perquasadmercuriumfortunatumperuenitur,hicperceptionemiustiueriquediscrimenafalso,cognitionisgradu,cuipreessedicitur,tradit:Uenusautemfortunata,quiagraduipraeestamoris,pudicitiae,castiquedilectionem,&amorishonestinobisimaginemoboculosdepingit.Marsuerofortunatusuigilantiam,animum,&audaciamadresistendummalistentationibusaddit.Nonquodabsoluteidfaciant,quodsoliusestDei,sedmediateperipsumsicdisponentenaturacoelesti,cuiDeushancpotestatemdedit.Nondubitoquinhaecmultisridiculauidebuntur,quodquotendantnonintelligunt.Uerumaddiscantpriusquamiudicent.Rursustentabosialiauiapossimeorumingeniisinculcare.Septemsunthumanaruminclinationumduces,totidemquoquesuntcomites,utquisqueduxsociumducemhabeat&quinquecomites.Inuniuersumsuntisti:Saturnus,Iupiter,Mars,Sol,Uenus,Mercurius,&Luna.Quiducemutrunquehabentpropitium,&nonreluctantescomites,fortunatidicuntur,&adsapientiamadeptamidonei:contraueroinepti,quibusistanoncontingunt.Sihuiusastronomiaecupisaliquamhaberenoticiam,iudiciumateipsofaciasoportet,utteipsumcognoscaspriusquamdealiosisiudicaturus.Saturnusitaqueduxestomniumstudiorumuniuersalis,&praesertimabditorum:Iupiterquidemreligionum,Marsbellorum&controuersiarum:Solregnorumdominiorumque:Uenusamorum:Mercuriusnegotiationum,&mechanicarumartium:Lunaautemconstantiae.QuiducemhabentSaturnumpriorem,louemqueducemposteriorem,Solemcomitemprimum,secundumcomitemLunam,tertiumMercurium,quartumUenerem,&quintumMartem,facileadsublimiascandunt.ContraquibusduxpriorestSaturnus,&Mercuriusduxproximus,comesprimusMars,secundusUenus,tertiuslupiter,quartusLuna,quintusueroSol:istisnonfacilecontingitadireCorinthum.anaturatamensinoniuuentur,artehacuidelicet.SummostudioconatuquemaximoMercuriusestinlouemconuertendus:MarsinSolem:&UenusinLunam.~~Exempligratia,quicunqueditariplurimumappetunt,utabsquesollicitudineuiuerepossint,&quisibisolisquumbenesit,aliosminimecurant,oblitifraternaecharitatisinpauperesexercendae,Mercuriumsecundumducemhabentauarumquemsequuntur:~~istiscontranitendumest,utnontamopesmultasappetant,quamuniuersalemillammedicinam,dequanuperdictum,adipiscantur,uteapauperes,aegros,&egenosasuiscalamitatibussubleuarequeant:hacuiasordidumsuum&auarumMercurium,incandidissimum,splendidissimum,acliberalem,pietatisqueplenum&charitatisIouemconuerterint.HorumetiamhominumcomespriorMars,studiumatqueSaturnumeodirexerat,utinaliosdominiumappeterent,inseipsosueronullum:contraiamauxiliolouisquemmodopossederunt,nitanturuanos,ambitiosos,&superbosappetitussuosregere&fraenare:hocmodoMarteminaliosimperiosum,inSolemipsorumdominantem,suaequeuitaemalaereformatoremtransmutabunt.Uenusetiameorumhominumsuaserat,inadimpletionemappetituumcarnisomnium,diuitiasistasutquaererent.Contraiamest,quodcastitatis&honestatisamoremconstanterprosequantur;&siclasciuamsuamuenereminpudicissimam&castissimamLunamcommutabunt.Quodsinonsatisintelligas,explicabolatius.Moxatquesenserisinanimotuo,auariMercuriiloculosstimularetuasimaginationes,Christiuoluntariampaupertatemrecole.Contramartisuindictamatquetyrannidem,opponeChristipatientiam.Contrauenerislasciuiam,templiDeimunditiam,quodcortuumessedebet.Breuius,contrahaecomnia,mortismemor&resurrectionisesto.~~Siidipsumfacerecupiensadiaboloretraharis,&abonismeditationibus,adaliasuanas&perniciosascogitationes(utferesemperfierisolet)contramoxprolatouerbodomininostriIesu,dic,AbihincameSatana,&subindeadbonasredimeditationes,assiduoquepraeliosicbonouincemalum,idest,orationepropelletentationem.~~Armasuntpotissima,quibusinhocduellopraeliandum,estoratio,quarobur&uirescontranostruminimicumacquirimus.Rursus,utmeliusintelligaturhocgenusdoctrinae,repetam.~~Quatenussaturnusgeneralisstudiorumomniumduxpriorest,primomensefoetumregitinuteromatris,adiungiturillisociusduxalter(alioquisemperinomnibusunumidemquestudiumoperaretur,quodabsurdumforet)quisecundolocoducemprioremcomitatur:~~tertiocomesprimus:quartosecundus:quintotertius:sextoquartus:&septimocomesquintus.Uerbigratia,siquisducemalterumIouemhabeat,studiumeiusadpietatem,charitatem&sanctimoniamdirigetur,modocomesindeprimusfautorsitistiusinclinationis,utiSol,adregnumDei:siLuna,constantissimaprofessiofutura:contrasiMercurius,mercenaria:siMars,contentiosa,mouensqueturbationesinecclesia:siUenus,deliciisinquinata.StudiumautemquodMarteduceregitur,primocomiteSole,belloregnumappetit:silupiterducemsequatur,adpietatem:siUenus,adlasciuiam:siMercurius,adauaritiam&opumacdiuitiarumampliationem:siLuna,inconseruationempacis.StudiumSolisprimocomiteloue,regnumappetitingloriamDei:siMarte,inseuitiamatquetyrannidem:siUenere,aduoluptates:siMercurio,adopesaccumulandum:siLuna,intranquillitatempatriae.Uenerisautemstudiumprimocomiteloue,adhonestumdirigiturmatrimoniuminobseruationemsanctitatis:siMarte,adexplendasuoluptates:siMercurio,adquestumueladlenocinium:siLuna,inconstantissimumfoederisuinculum:siSole,adopes&diuitias.StudiumtamenipsiusMercurii,primocomiteloue,mercimoniumhonestum,autlicitasartesabsquedolosignificat:siMarte,latrocinia&depraedationes:siSole,dominium:siUenere,stuprum:siLuna,probitatem.StudiumueroLunaeprimocomiteloue,conscientiaesanitatem:cumMarte,pertinaciam:sicumSole,sapientiam:cumUenere,castimoniam:cumMercurio,partorumconseruationem:sicdereliquiscomitibussecundis,tertiis,&c.iudicandumerit.Aseipsoquisqueduces&comitesinstos,&inseipsopoteritadhuncmodum,sinonaliarationedidicerit,cognoscere.Consideretquodprimum&potissimumsibiueniatinmentem,hereatquetenacissimestudiumatquedesiderium:sicomperiatesseutditetur,iamhabetindiciuminclinationisSaturniadMercurium.Secundum,utotiosusuiuerepossetacliber,iamhabetMartisinclinationem,quimeterecupitubinonseuit,imperare&nonobedire.Tertiumsifuerit,utindelitiisuiuereualeat,iamhabetUenerisinclinationem.Necproptereadespondeatanimum,siquibonisubsequutifuerintcomites.Utsiperquartumaliquandofratriscalamitosi,uelegeniipsummiseruit,iamhabetIouisinclinationem;quaminMercuriilocumsubstituerepotest.Siperquintumindestudium,inmentemueneritDeoinposterumdiligentiusquamanteaseruiendidesiderium,iamSolisinclinationemhabetinlocumMartissurrogandam.Sextum,sifuit,utabstineretauanitatibus,iamhabetinclinationemLunae,quamproUenerecommutarepoterit.~~Quodsifecerit,longealiamastrologiamintelliget,quamdocueruntinfidelesexmundisapientia,quaeadueramsapientiamcollata,nedumstultitiaest,sedmentisinsania,detemporumeuentibusiudicareconata,quamreseruatasuntinarcanisDei.~~Sedhaecirrisoribuspositasuntsubeaquaapparentsimplicitate,utmagisadinsaniamsiuelint,rideant,audientesinterimnonintelligant.EtenimQuarenusilleserpensaures&mentisoculostenebrisocclusit&occaecauit,nesuiuideantsuamnuditatem,&quandoquefatenteseamcumAdamoresipiscant.Quodutfaciant,serpentiscalliditateminfallendo,nudiusestquodprouiribusdetegamus.AitprophetaMoyses:Sed&serpenseratcallidiorcunctisanimantibusterrae,quaefeceratDominusDeus,quidixitadmulierem,quarepraecepituobisDeusutnoncomederetisexomnilignoParadysi?Primocalliditasestnobisconsiderandacalumniatoris,quiserpentisspecieminduereuoluitpotius,quamalteriusanimantis.~~Sciuitenimhocesseprudentissimum,utergosibiconciliaretautoritatemaprudentia,quamaiorfidesilliadhibereturamuliere,hocpalliooblongoopusessedecreuit,ut,subquosingulaepartesnequitiarumsuarumacapiteusqueadpedes,hocest,abinitio&finemolitarumasedeceptionum,laterent&contegerentur:~~tumquoduiderethocgenusanimalispromptissimumadperquascunquerimasuelfissuraspenetrandum;hocipsomeliusinmentemintegram,adhucnulliusmaliconsciam,sibiserpendosensimfaceretingressum.Proindeadhuncmodumpalliatus,&easimplicitatemadorsus,captiosisatquemendacibusesophismatumsuorumgenerequaestionibussicalloquitur:QuarepraecepitDeusomnelignum?Eccequamastutemoxpatersophistarumpropositafallacia,permendacemquaestionemconaturmulierculametiamadmendaciumtrahere,tentanssiquomodohocimpeturimulamfaciatinintegramadhucmonarchiam,&pereamirrepat;quodfecit.~~Respondensitaquemalecautamulier,(quaesaniusueltacuisset,uelabi,dixisset,hincprocul)mendaciodiaboli(deomniligno)duplicatumaddiditmendacium(netangeremus,inquit,&nefortemoreremur)nonautemdixeratDeus,deomnilignononcomedas,imocontra,Exomnilignoparadysicomede.~~Sedsophistanequamescamendaciiadmendaciuminescareconatusest.NonetiamDominusDeusprohibuerat,netangerentarborem,nequereliquiteisaliquamoccasionemdubitandidemorte,sicomederent;quinimoaffirmatiueprorsumasseruit,inquiens,mortemoriemini,quasi,moriemini,imosanemoriemini.Factosibiiamintroitupermendaciautrinqueprolata,mendaciumreplicatblasphemusnequam,simulqueDeuminsimulatmendacii:Nequaquam(inquit)moriemini.Acsidiceret,nonitasereshabetutDeuspersuasituobis.Addiditnequamquofalsum&sophisticumargumentumsuumconfirmaret,ScitenimDeus,quocunquediecomederitisexeo,aperienturoculiuestri,&eritissicutDiiscientesbonum&malum.PrimoDeuminsimulatinuidiae,quoreddatmulieremDeohacparteinimicam,quasiillisinuideretfelicitatemdiuinitatispossidendae.Secundopersuadereconaturmulieri,utfructumaspiciatoculiscarneis,&hocaspectualliciaturadappetentiam:itemloquituracsiDeusfascinaretoculoseorum,neuiderentinfructufelicitatem,quomagisacmagisDeofaciatinobedientes.Tertioconcluditnonesseobediendum,quinpotiusfaciendumpericulumeuentus.~~Haudsecusinfideliumsapientumdoctrina,hominumingeniahactenuscaptiosefalleresolita,primumomniumautoritatemapparatuquodampalliato,cumuestiumornatuinlongamserpentisformamprotenso,&prudentiamserpenteampraeseferente,tumelegantiasermonisinterserti,modoLatinis,moxCraecanicis,iamHebraicis,Chaldeis,Arabicis(cumistorumnonnulliuixmaternumidiomacalleant)uerbulis,uthacuarietatefascinenturhominumaures,acinadmirationemtamuariegatisermonistractae,subtalariuestemultamoccultaricredantsapientiam.SicolimPharisaeisuumserpentemsubeiusmodipalliocontegentes,Christumaggressi,nonaliterquamserpenteusillebinariusEuam,abinterrogationibussophisticisfaciuntexordium,tentantessiquapartesibifacerepossintingressumadirretiendumeumsuisargutiis,utquenonfacilesequeatextricare,quintrahaturinaliquemerrorem,undehabeantoccasionemderidendi,confusumqueprorsumemediotollendi,causampraetexant.~~Uerumsuaspefrustrati,nonipsiseuenitcumChristo,quodillorumcumEuapraeceptoriQuarenomundisapienti,serpentidiabolo,falsibinario,sophistaeprimario,&c.Quidmirum,siquiiamexinfideliumsectafaciantimpetuminspagiricosphilosophosueritatissectatores,persophisticassuasquaestionesabAthenisallatas?Quideritillisrespondendum?NimirumquodChristusPharisaeisadhuncmodum:Simalescribereiudicatisspagiricosphilosophos,testimoniumperhibetedemaloouosAthenienses;siuerobene,curuosreluctaminiueritati,nisiquoduestrosfascinauitanimosambitiohonorum,sedpotiusauaritiailliusquidixit,Eccehaecomniatibidabo,sipronusadoraueris.Omnespossidereuelletsuisfalsispollicitationibus,nectamenaliospraeterquamsuoshabiturusest.NonmagistenemurfalsisAtheniensiumquaestionibus,atqueplacitis,maximis,axiomatibus,problematibus,autsiuispropositionibus,quamserpentibinariodebuitEua,simanereuoluissetobediens,autsirespondere,dixisset:abihincameSatana,nonsumextuaschola,nihilpraeterfalsumdocesquodsomniasti:meusautempraeceptor,nihilnisiuerumdocet,huicobedio,nontibi.quarenecadtuumquareresponderedebeo.UerumsidoctrinainfideliumprocessissetexuerboDei,autindesumptaprobariualeret,amplectemursineullaresistentia.Sedpotiusmiserillebinariiserpensinangelumlucisredibit,quamidfiat.Consistamusigiturincentroueritatis,hocnobistutissimumestfundamentumcontraserpentiscallidiquosuisinsultus.Propugnaculamultanobissuppeditabitesuisthesauris,&armaquibusdefendamuratyrannidehuiusmundi,quitransiturusest,&omniaquaesuasunt,uerbumautemDeimanetinaeternum:huicigitursoliadhaereamus,&amplectamurhocinomnibusnostrisoperibusatqueprofessionibus.~~Caeterumutmagisacmagisreddamurcautiores,adresistendumcalliditatiserpentis,inanimumnostrumadsingulamomentairrepereconantis,quobonasmeditationesauertateradicetque,suasauteminseratuanasimaginationesfalsicircinodelineatas,adcupiditatumhuiusmundi,simulachrorumutumbrafugientium,imaginem:~~estquodlatiusconsideremusarchisophistaeuafriciem,quafuitususEuamdecipiendo.~~Argutusillesupplantatornoluitutiprimumsuocornuprimo,ueleodemargumentoquolapsusipsefuerat,hocinfinemreseruans(utsolentetiamaliquandosophistaepraepostereposterioraprioribuspraeponere,quosecuriusperconfusionemfallantingenia)ambitionesiquidemseipsumtransmutaratexangelolucisintenebrarumangelum.~~Atquialterocornuexoppositosemicircumferentiae,calumniauidelicetinDeumdirectaprius,mentiensdataopera,fuitusus.~~Sciuitcontrarium,atqueinterrogat,nonprohibuisseDeumomnelignum,seduelignoraresefingit,autpotiuspermendaciuminterrogationeminstituit,quointerrogatammulierculamadresponsionemetiammendacemincitet,utpatetexprimisuerbisEuaerespondentis,Defructulignorumuescimur,&c.~~acsidixisset,nonitasereshabetutinterrogas,sedadhuncmodum,Eccemoxatqueincolloquiumcumdiaboloingressafuit,etiamcalumniamendaciiinDeuminfectaest,cornuquesaucia,binumprotulitmendacium.Quidenimaliudestcalumnia,quammendaciumcumcauillo,&econtra?Dicetquispiam,anteadixistimonarchiamnonnisiabunapartelaceram,quianonpotuissetcalumniatorhominemadcalumniaadigere,quidmododiuersumadfersinmedium?Nihilnisiidipsumquodpriusdixi,Adamumadcalumniamnunquamfuisseredactum,imopotiuspuram&merafassusestDominosuoueritatem,inquiens:Uocemtuamaudiui,&timuiquianudusessem,&abscondime:item,mulierquamdedistimihisociam,dedit,&comedi.Quidmentiebatur?nihilomnino,quoniamitasuccesseratutloquitur.Quarepropartesualaceranonfuituerimonarchia,sedcohaerens,atproparteEuaeapertafuituiaquaserpensirrepsit.SciuitenimperternariumAdaminonpaterepotuisseaditum,unarioprotegenteternarium,binariumigiturEuaetentauitingredi,utpersimilitudinemnumeriprimimultitudinis&confusionisidexequeretur:similianamquesimilibusattrahunturfaciliusquamdissimilibus.Rursusinterrogabitur,cumEuacreataessetperfecta,quinamseducipotuerit?alienumenimestabomniperfectione,labi.Respondebimusperaliaminterrogationemasimili,cuiquumresponsumexactefuerit,clariusquamnunc,etiamrespondebimus.Quiautemfactumest,utangeluslucis,quilongeperfectiorcreatuserat,incoeloetiamincorruptibili,sitlapsus,cumnullamhaberetoccasionem,persuadentemquesibineminem?Proindemaximecauendumestnobis,ofratres,afalsisimaginationibus,nepersuadeanteaquaesuntextraueritatismonarchiam.~~Hacdecausauobiserantproponendaquaedamexemplascripturaesacrae,quibusarmaremini,&uigilantiorescautioresquefieretisadpropulsanduminsidiasdiaboli,quasmodomeliusquamanteapercipitisabimaginationibus&cogitationibusuestris,perquasutfur&latrosubintrarenititurinueritatisatquesimplicitatismonarchiamuestram,uteamallectioneadsibirespondendum,ueltantisperinsistendumlaceret.~~Quisquenostruminseipsoidipsumexperiaturadhuncmodum:Nemononexmorsupomihaereditauitappetentiamscientiaeboni&mali,&pereamcunctaperquirendimaximeanxiamcupiditatem,tameaquaenostraminimeintersunt,quamquaeexrenostraesseuidentur:undeuelhonores,uelopespolliceturillequipomumhoccomederesuadetindies.Exempligratia:Spiritusnosternunquamestotiosus,imouelquiescentecorporemaximeuigilat,multasinanimocogitationesuersat,easquediuersasindiuersis,&inquouis,iuxtanaturaleminclinationem,utisuperiusaudiuimus.Adestmoxserpens,quisuasingeritphantasias,quasnisicontingatagnoscere,periculuminstatneinsuascassesintricemur.Quidfaciendum?Adlydiumlapidem,quiChristusest,affricandaesunt,&exeiusuerboexaminandepereiusdemaniminostricogitationes.Ubiperceperimuseiusmodiimaginationescommunequidhaberecumcaptiosisillisprimissophismatibusbinariiserpentis,utsunt:Quaredeomnilignoprohibuit?nequaquammoriemini:aperienturoculiuestri:eritissicutDii:~~moxadanchoramillamtutissimamconfugiamus,Christiuerbum,uidelicet,AbihincameproculSatana,nihilmihicommunetecumest,ideotecumincolloquiumnonintro,lesusChristusestmeuspraeceptor,eiusegosumdiscipulus,ineiusalbumdedimeumnomen,atuasummatriculadeletus,permeumpraeceptoremereptus,utinalialongelatequefelicioriAcademiadiscamquaeuerasunt,perpetuoqueduratura.~~Confestimabirecogitur,necdiucunctaturus,quinsubindenouumquidproferatinmentemnostram,utilludest,Nequaquammoriemini.Hocfalsostrategematenosadexecutioneminobedientiaehortarinititur,Deitimoremacordibusnostriseradicarecupiens,utEuaecontigit.Ubiiamexrefugioadsacrasscripturas,deprehenderisiterumhocessediabolimendaciumutprius:habeturenim,Quotiescomederitisexeo,mortemoriemini,utantea:Deomnilignocomede,delignoscientiaenoncomedes.Eniterumdeprehensosecundomendacio,profligetur,utprius,suasorillemendacii.Rursumrediens,circinosuofalsofabricatumargumentumprofert,utilludest,Aperienturoculiuestri.Eccequamastuteiamnospersensumuisustentat,ubinonperimaginationespotuit,acsidiceret:~~FascinauitDeusoculosuestros,utuiderenonpossitisemolumentumeiusrei,saltemexperiamini,facitepericulum,&statimuidebitisuerumessequoduobisdico,aspicitemodopenitius,oculospascite,respicitequamsiteiuspomidelectabilisconspectus,diligenteradmodumrespicite.~~Hocaspectubasilisciuenenumtransfunderenitituradcor,quoquumperuenerit,imminetpericulumuitae.Adasylumigiturconfugientes,uerbumDeiuoluamusinanimo,neuideantuanitatemoculosauertendo.Cumnecsicpotuerituincere,moxrediturusnouumadferetaliisuirulentius,utestistud:EteritistanquamDiiscientesbonum&malum.Iamdemumutiturprimosuocornu,quodsciuit&expertusfuitinseipsoesseomniumefficacissimamtentationem,qualapsusincideratincrimenlaesaediuinaeMaiestatis.Nonenimfuitcontentuseafelicitate,quaDeusipsumdignatuserat,utpotesuoconspectu&suaegloriaefruitionesummoquebono,quinetiamDeusesseuoluit.ExpertusiameratquamdetestabilesitcoramDeo,appetereid,quodsoliDeoconuenit.Proindeinextremumanimorumhominumtormentumseruatambitione,omniumutpersuadibiliusuitium,itaetiamperniciosius:~~Hocipsoprimosuocornulaesocordihominumlethaliuulnere,secunduminfligituulnus,utputacornusecundumbrutalitatisuidelicet,quoiamtotamrationem&mentemadimathominibus,beluisquemultoreddatirrationabiliores,utnecDeumnequeseipsoscognoscantamplius,quofitutdiabolomancipati,facile,quocunquetrahit,feranturabsqueresistentia.~~InhocpassunisiDeisuccurratmisericordia,periclitaturmiserambitiosus,nepostremocornu,diuortiiuidelicetasuocreatore(quodabsit)ipsumferiatquadricornutabestia,dequesalutedesperatumsit.Uidequaesolectoroptime,quamsitpericulosumincurrereperinclinationem,influxuumastroruminfernaliumimpressiones,quamquecoelestemAstrologiamdidicisseproficuumatquenecessarium.Hancderideresinasalios,quiiambrutaliscornusuntexpertiuulnera;tuautemsisapis,alatauiaqueducitadinferospedemextemploretrahito,niseriusconatusnequeas.Haectibiacomnibusseriodictasint,etsiaplerisqueutfriuola&ridiculacontemnantur,utabasinis(quosuocant)prolata.Arcanamultagestauitasinus,quibusmulos&mulasminimedignatusestChristusomniumarcanorumfons&origo.Nondedignamurhocnomine:malimusenimasinopulloinsidentescumnostroduceChristo,nouamintrarelerusalem,quamsupermulosornatissimosadaeternasuppliciaduci.~~Utigiturinomnibus,cumsupernaturalibus,tumnaturalibuscauerediscas,amicelector,areprobatobinario,&aquaternariosuaprole,iamestquodlatiusdemonstremus,quamlatesuamseminaritimperfectionem,utperuniuersumuiderelicet,huncserpentemsubintrareconatumfuisse.~~Uerumexclususabunariocoelieterni,&extraternariumcreaticoeliincorruptibilisproiectus,inquaternariam&elementariamregionemdecidit,quametiammiserrimecorrupit,corrumperequemagisacmagisnititurindies.Diximusanteamundumessecreatumordine,&huncconstaretribus,numerouidelicet,mensura;&pondere:quibusDeusinnostridoctrinamuoluitutiutinstrumentis.Proindeanumerisincipientes,dicimusinternarionumerosomnesconsummari,&ineoomniumessenumerorumfinemabsolutissimum.Ipsonamqueinseipsumreflexo,pergenerationemproducitnouenarium,ultraqueminnumerisprogrediminimelicet,uerumadunitatemredeundumperquamoriturunitassecundanumerorumsecundiordinis.Idipsumaccideresoletintribusprimisnumerisaccumulatis,2.3.4.quieandemetiamconsummationemabsolutampraestant.Hincuidereestquamsitomniumnumerorumprestantissimusternarius.Contrabinariamimperfectionemexaminemus.Binariusuerosuireproductionepergenerationemquaternariumefficit,longesanedistantemaconsummationenumerorum.Etsinonnulliuelintinquaternarioconsummationemistamesse,cumdicant,peraccumulationemquatuorprimorumnumerorumfieridenarium:contrariumsatisconstat,etenimsuperaturdenariusquaternario,utpatetexaggregationeprimorum2.3.4.5.Unariusenimnonestnumerus,necintereosrecensendus,quodsinefascommittentes,faciantadhuncmodum,1.2.3.4.utdenariumconflent,negamusnihilominusdenariumessenumerorumconsummationempergenerationem,etenimhacuiabisdenariumsuperatquaternarioeaproles.Etquamuisultradenariumprogrediendofiatregressusadunitatem,nonestexistimandumproptereahancindueremultitudinem,autcompositionem,quiainseriecompositorumreperitur:ibidemenimestadreductionemcompositoruminsimplicitatem&puritatem,utinestdenarioueluticentrumincirculo;inuigenariotamennonita,sedbinariusestuigenariicentrumadmonomachiamsuprapositamfabricandum.Incentenarioquidem,&millenario,sibiquesimilibus,rursusutcentrumsesepraebetunitas.Haecapprimenotanda,quodadspagiricamsummesintnecessaria.Meliusdixissentantiquiuatesinternarioconsummationemesseomnisnumeripersolumunarium,quaminquaternario.Nonnegamusquaternariuminternarioquiescereposse,adhebdomadisphilosophicaeconstitutionem,dequasuprafecimusamplammentionem;Atquinonpriusquamsuiparentisbinariinaturamexuat,perternariumtransitumfaciensadunitatissimplicitatem,atquedeincepsadadeptamphilosophiam.Paresomnesnumerimasculeicensenturformales,quorumpaterestternarius.Imparesuerosuntfoeminei&materiales,quorummaterestbinarius.~~Siquidpiamarcanilaterinbinario,praeterquaminreductioneeius,utsupra,insuoquaternarioperternariumadunitatissimplicitatem,quodfaciatinpromotionemstudiorumarcanaeueritatis,adferatur,&pergratohilariqueaudiemusanimo:~~intereatamenadinstitutumprogrediemur.Estigiturnoster,dequoiamagitur,ternariustriplex,utnaturalis,artificialis,&supernaturalis.Rursumnaturalis,simplexuelcompositus:artificialisuero,decompositusest,autmoralis,uelsupernaturalis;quiposteriorplerunquesubsequiturartificialem,&aliquandopraecedit.Simplexnonpatiturcompositionem,quiapurusest&acompositoseparatus.Compositusternariusquaternariumrecipit,nectameneibenepermiscetur,nisiperamotionembinariisui,quosuperatofitseptenarius.Decompositus,artespagiricafitperomnimodamseparationembinariiaseptenarioinunionemadducendo.Moralisternarius,fitperscalamphilosophiaemeditatiuaeantehacpositam.Supernaturalisautem,estdonumDei,&inunionementisquiescit.Totiushuiusmysteriicardouertiturcircaabiectionembinarii:~~tumdemumternariusquaternarioiunctusefficit,uthicinilloquiescatperseptenarium,cuirursumternariorestituto,peruenituradsimilitudinemunitatisinreuolutionedenarii,subcentriforma,utdiximus,latitantis,taminnaturalibusquaminaliisquibuscunque,&insupernaturalibus.~~Hactenusdeordinemundipernumerosdictumquodsatissit,iamadordinemmensuraeueniamus.Nuperrimediximusinnumerisunariumesseternariicentrum,&eiusfoetusnouenariiscilicet,utincirculopunctum.~~Fonsigitur&origomensuraeprimaecentrumest,namexeosipunctumrectafluatdonecquiescat,fitrectalinea,quesiperpunctumfluxilepriusdictumcircumuehaturimmotocentro,donecredeatsuoloco,fitcirculus&imagotriadisinunitate,uelmonarchiae;~~eademrectalineapraecisemetiturcirculuminperfectumhexagonum,quiperintermissumangulumalternatimternariifiguramdelineat,&experfectioneprogredientemtrigonumaequilaterum.Notandumporro,centrumesseunarium,&circulumeiusesseternarium,quicquidauteminseriturintercentrum,&inclusamintratmonarchiam,probinariohabendumest,siuecirculusalius,siuetrigonus,autquaeuisaliafigurasit.Quauiauerobinariusabinitiofactusexangelodiabolussit,mensuracontemplemurallegorice.Dixinupertenebrosumangelumsibifabricatumfuissecircinum,cuiuspesunusambitionisuolubilisfuit,alterautemcalumniae:~~cumquecalumniamfigereconaretur,tantisperambiuitusquedumadsemiternariamfiguramuentumsit,tumdemumambitioincalumniamuersa,hecinambitionemabiit,underesultauitbinariussubfiguraserpentisdupliciscornuaquatuorerigentis,&indemonomachiaeregnumdiuisuminseipsumperintersectionemserpentum,quapropterdeiectumintenebrasexteriores.~~Quamuisillususabartenefanda,nonproptereacessauit,quinsecundo(utexbinariiconditioneest)peruicaciterresumpseritinstrumentumhoc,tentans,siquomodoualerethacuicemonarchiamstruereprioremeliorem.Proindeabintersectionedictasumensexordium,intersectionibusremaggressusest.~~Circinipedemigiturutrunquedefixit,unuminbrutalitatem,alterumindiuortium,cumquebrutalitatecircuiretusqueadcirculidelineationispauloplustertiaparte,diuortiipessuolocomotus,gliscentilubricitatesuumfefellitartificem,accentrocessit.~~Quofactumutpesbrutalitatisabartificenequam,suoloco,undepriusprocesserat,reuocatus,centriuicemgesserit,diuortiipedeperprimiprimamEuclidisintersectionemfaciente,inambitumpriorisimilem.Atquihocipsumdecalumniaepedecontigithacuice,quoddepedediuortii,uidelicet,nequitiaemachinatoremeoipsodecepit,utetiamlubricuslococederet.Quofactumuttriapunctanihilconcludentiarelictasint,unuminintersectione;aliaduoinextremitatibusserpentumseserursumintersecantium.Cumquenequamartifexuideretsebinaiamuicedeceptu,aliudquoquenihileffecisse,quamprius,tentarestatuitleorugiensiracundia,quaerensqueternariumquemdeuoret,circuitingyrumintersectionesauditasrepetendo:quofactumutpertresintersectionestriapunctafixerit,&inuniuersumsex,quatuorperintersectiones,reliquaduoinextremadiuisa,&octoserpentes:quaetamenomnia,nequeadsuperficiemquadratam.nequeadcubumsoliditatisadducerepotuitnequissimusartificiorumomniumcorruptor.Etenimtotasuastructuracentrocarebatomni,sinequonihilperfecti,solidi,stabilisquenihilessepotestunquamintotarerumnatura.Concludimusigitur,diabolumesseperaccidensabsquecentro,idest,absqueuerboDei,sinequofactumestnihilquodfactumest.SolusenimDesexnihilopotestaliquidfacere,&exinualidooptimum,itemexeoquodnonest,omneidquodest,idquepersolumuerbumsuum,quodsupernaturalecentrumestomnisuirturisatqueueritatisomniuminomnibus.~~Eapercorruptionemsuiternarii(subquocreatuseratangelusabinitio)figuradictaquaternaria,humaniternarismonarchiameiusmodiquatuorintersectionibus,octoquoqueserpentibusbinisacbinisintersectis,intottamquehorridaspartesirreparabilesobcentridefectumdilacerarediuiderequeconatusfuit,quodtamenefficerenequiit,quiaueritatisinAdamocentrinonnihilresiduidelerenonesteipermissum,inductionecalunniae&mendacii,adquaetraxeratEuam.Quaproptermisertusomnipotens&misericorsDeusAdami&Euaesimulaerumnosaemiseriae,acstatuscalamitosi,decreuitintroductamperditionisdissectamnotam,necnisipunctuloadhuctantillocohaerentem,delere,acinsuamintegrammonarchiamrestituere,perinstaurationempunctulihuiusincentrum,quoduerusestcharacter,&notatutissimanostraesalutisinuerboDeisitae.~~Proindenecessariumfueritmonomachiaecentrumindereadhuncmodumuidelicet:Asingulisintersectionibussesemutuoexdiametrorespicientibus,binissempercircuendopraetermissis,ducanturtreslineaediagonales,inpunctulointersectionishabeturcentrumuerumquodquaeritur.Utmodoclareuobisdemonstremimaginemreductionisternariiadunitatissimplicitatem,perabiectionembinarii:tumetiamquarationequaternariusperconiunctioneminternarioquiescerepossit,&unacuneoparticepsunionisfieri,notate.Asingulispostmodumadsingulasintersectionesduciterectaslineas,hacuiaquaternariumhabebitistriangulorumaequilateralium:quorumunusreliquistribusincluditur,atnullumeorumuitamautcentrumhabetpraetermedium,quiainmonarchianonpossuntessepluracentra,necuitaepluresuna.Uidetisneiamquaternariuminternarioconclusum,atnondumquiescenteminueramhebdomademphilosophicam,dequanuperuobisdixi?Utigiturunacumternarioreducaturadunitatissimplicitatem,abiiciendusestomninoternariusadhuncnempemodum:~~Acentrototiusternariiadquemuistriumconorumtriangulimagni,ducaturlinearecta,quaementaliterintelligaturcircunuoluiapartesuaeextremitatis,abalteraueroextremitateincentrofixamanere,tumquicquidpunctorum&linearumest,peristiusmodicircunuolutionem,usquedumredeatundemotasit,aboleredelereque.~~Iamnullusapparebitinmonarchiacirculibinarius,nullusternarius,nullusetiamquaternarius,sedhiciaminternarioquiescit,latet,acunacumeoiubilatsubunitate,licetnonconspicuusoculisexternis,atsolummentalibus.Solasemidiametrilinearesiduaconspiciturquaepomireliquumest,propterquodindiescotracallidiserpentismonomachiam,dumincaducoaerebimusnobisestuiriliter,&nonfoeminee,praeliandum;nedelictiutriusquepriminostriparentisobliti,inidipsumrelabamur.~~Ecceiamhabesoptimelectorideammonarchiaetriadisinunitate,permetibidepictam&oboculospositam,exquapenitiusquamliterapraesefertuelpictura,pertuaementisaciempenetrandocognoscesquicquidadspagiricam&adeptamphilosophiampertinet,adiutustameneisquaenupertibihocopusculoreuelaui.~~Permenonstabitquintibihacinrebenesit,modotibiipsiperignauiam&socordiamnoninuideasfelicitatemintelligentiaehorumarcanorum,quaepraecunctisomnibusinhacuitanecessariasunt;~~maximequiaperadmirationemmagnaliumDei,adeiusueramcognitionem,tanquammanuducunt,quinimoineiusamoremtrahunt,inquoetiamsummumChristianorumbonumlatet,acpatetsolumcredentibusinDeumperuerbumcentrumueritatiseiusfilium,inquo,&perquemsuntomnia,cuisolicumpatre&spiritusanctositlaus,honor,&gloriainaeternum.~~Reliquumestexordine,uthuncperponderalibremus.Diximusanteacreationisordinemconstarenumeris,mensura,&pondere.Duopraecedentiaperunarium&ternariumsolosabsoluimusabsquealiorumadminiculo.Iampereosdemetiamexpendamusponderaininfinitum,quodnullisaliismeliusnequeaptiusfieripotest.Duobustantumponderibus,prioreuniuslibrae,posterioretrium,libratioprogrediturininfinitapondera.Utunumbislibratumduopondera;hoc&unum,tria,ueltreslibraspendunt:hocpondussemel,&semelunum,quatuor:triasemel,&bisunum,quinque:triabis,sexpondera:triabis&semelunum,septem:triabis,&bisunum,octo:triater,nouem:tertria&semelunum,decem:tertria,&bisunum,undecim:triaquater,duodecim:sicinmillenariorummillenariaplurima.Quodsileuiorinegotiofacerequisuoletadistaduo,aliaconficiatsibitriaponderaimparia,exquinario,septenario,&nouenario:uelponderatammateriaminaugmentumaddatponderataemateriaequotiesexpedireuidebitur.Uerumenimuerospagiricaponderamanentinunitate,necnisiperunitatemadaugmentumprogressumhabent,utuniuscentriadsuamprimammonarchiam&circunferentiamdecademuidelicet:aceiusdemcentriadsecundamunitatem,centum:adtertiam,mille:adquartam,millenariorumdecadem:adquintam,millenariorumcenturiam:adsextam,millenariorumcenturiedecadem:adseptimam,millenariorumcenturiecenturiam,&sicininfinitum.Isteprogressusordinisnontamspagiricusestquamnaturalis,&innaturaecentrooccultissimus,perspagiricamartemtameninlucemprolatus&manifestatus,uelesuapotentiainactumadductus.Haecsuntquaedenumeralibusponderibus,artificialibus,&naturalibusperunarium,ternarium,&denariumhoclocodicioportuit.Attamenuideamusquidillemiserbinarius,cumsuoquaternariopraestareualeatinponderib.artificialibus.Pondereduarumlibrarum,&alterolibrarumquatuor,nullauiaunarium,nequeternarium,insummanullumpondusimpariumlibraripotest,sedsolaparia.Innaturalibusuerosuamexercenttyrannidemcunctasnaturaepartespersectionesextraiustamproportionem&monarchiamtrahentes.Y4DeDeLapidumPreciosorumStructura.Hactenusnaturaliordineproportionesquepernumeros,mensuras,&ponderadeductis;quotamensingulaquaedixi,dilucidiusintelligiqueant,&nelapidibusfecisseuerbauidear,uelipsisobscurumillumphilosophorumlapidemnonsatisillustrasse:conaborautlapideoslectoresmeosingemmasperspicuasreddere,uelinistaspotiusmetallatransmutare,quo,simihinon,aliistamen,faceresatispossim.Mercurialemigituraquamextrahensmercuriumipsumphilosophorum,resolueinsuamquintamessentiamuegetabilem.Hancinquatuorpartesdiuidito,quarumunasitquarta,alterauerotresquartae.Sumeextribusquartisunamcumdimidia,&exunapriorequepartequartamediampartem:quaesimultotiusmediampartemefficiunt:adhuncmodumrestabunttresoctauaeinterrasepeliende,&unaoctauaaericumcaeterisquaeposteadicentur,exponenda.Inresiduaemediaepartisaliquotapartesoluelunaepartemaliquam,solutaclarificaperfiltrum&serua,fecesabiiciendotanquaminutiles.Reliquosplanetasomnesinaquaemercurialisresiduaparteconuenienteproquolibet,soluito,facitoquequodcumlunafactumest.Quamlibetsolutionemfiltratampersedestillabisinbalneomarisuaporoso,donectotahumiditasconscenderit,acinuassubmissumsereceperit.Postmodumhuiusstillatitertiampartereddefecibusincucurbitaresiduis,acsolumhocseruabisperse.Duasaliastertiasinphialamlongicollipositas(sigillabistamenambasphialassigilloHermetis)exponesaeritutoloconefrangantur:alteramfecescontinentem,interramsubdiosepeliastotam,praeterextremitatemcolliqueparumemineat.Idipsumdereliquisaliisplanetisseorsimefficies.Aliisduabusphialisincludesmercurialemaquamseruatam,&sigillabisutprius:ineaquaeadaeremestponenda,sitoctauadicta,inalterauero,quaesepeliendaestinterram,sintoctauaetres.Hocnegotiosolutionemphilosophicamabsolueris:utiamadcongelationemuenias.Annoreuoluto,curatibiperuitrorumartificesduplexuasconflari,quodspheraerotundissimaepermediumdiuisaeformamhabeat,superiusquoqueuasinferiorisicadaptatumsit,utabeodeponireponiqueualeatquotiesopuserit.Quoperacto,conficetibiformascereas&uacuas,uasculorumautcymbaruminstar,quaeliquoreualeantimpleri,&nataresuperaquam.Modusformaseiusmodiconficiendihicest:Ferrumoblongumabunasuarumextremitatumlimatumatquepolitumhabeas,eaformaquamlapidemreferrecupis:hoctandemoleotingatur,postmodumceraeliquataemergaturabextremitatedicta,deincepsaquaefrigidae:obductaceracircuncisalibereturaferro,&formasquasuoleshabebis.Aliterquacunquerotundauelrudiquapiamforma,lapideseffigiatosuolubilirotanaturaliuminstarscindiuelpoliricurato.Tandemeximephialasaterra,&aliasabaeredepone.Deindesphaericituiuasisparteminferioremaquamercurialiterrea,quaemedietatemeiusimpleat,imbues,&supereamnatareformulasfacito.~~Postmodumsisaturnium,iouialem,martialem,solarem,uenereum,mercurialem,autlunaremuoluerishaberelapidem,cereasformulas,paulominusinplebisquorumuisdictorumplanetarumcoelo,idest,aquaaerea,nonadsummumtamen,neliquoreffluat.~~Tumdemumsphaericumuasinferiussuperiorisuapartecontegatur,&clausumaliquothorismaneat,usquedumuiderisaquasinformisaliquantulumdensatas.Hocperceptouasdetegensinuerteformulas,utpastamaquafixatiuacontingat,contectoqueuasemaneantinumbradonecdurescantinlapidem:Attamenisteprocessustransmutatoriamartemmagisredolet,quammedicam,obterraecumsuocoelocommixtionem,quofitutlapidesadhuncconfectimodumsintrioresillis,quiparanturhocartificiouidelicet.~~Cuiuslibetmetallipars,autaquaterrea,uelsiuis,essentiaquintafixatiuaponaturinuasisparteminferiorem&formispersequoquesupernatantibusuacuis,claudatursuperioriparte,clausumqueuasperquartamhoraepartemrelinquatur,utformaeuaporequodaminuisibilifixatiuoqueimbuantur.~~Postmodumapertouase,formaecoelouelaquarepleanturaereatantum,acrursusclausoprocedaturutsupra.Poteruntetiamomnesaquaeterreaeinuasinferiusmixtaesimuleffundi,formaequoquecoelicisaquispermixtisimpleri,&eodemprocessuhabebiturlapisunicusplanetasomnesinsecomplectens.Nonnulliduorumauttriumplanetarumuaporesanteadictos,iuxtaproportionemexarbitriodepromptamcommiscent,utinfrapositoslapidesparent,suisquecoloribusadornent.Carbunculusfitexcoelosolis,&exeiusdemterra.Adamasexlunaecoelo&terra.Sapphirusexcoelolunae,&huiusterra,terreiouispermixta.Topasiusexcoelomartis,&solisterra.Hyacinthusexcoelo&terramartis,cumterrasolismixtis.Eliotropiaexcoeloueneris,&excoelo&terramartis,cumterralunae.Alamandinafitexcoelo&terramartis.Pallaxfitexcoelo&terralunae,cumaequalipondereterraesolis.Beryllus,exlunae&iouiscoelisaequalibus,cumterralunae.Uniofitexunapartecoeliiouis&eiusterra,cumquinquepartibuscoelilunae.Solarislapisfitexeiuscoelo&terra.Similiteromniumaliorumplanetarumlapides,quisqueexsuocoelo&terra.Smaragdusfitexcoeloueneris,&exterralunae.Lapismixtus,fitexomniumcoelisatqueterrisaequalitermixtis.Possunt&aliimultilapideshacartefieriadnaturaliumimitationem,quosrecenserelongumforet.~~Quisqueautemiuxtasuamexperientiam,quoscunqueuoletfabricare,suisornarecoloribus,atqueuirtutibus,characteribusinsculpere,subconstellationibus(ubitamenbonusfueritmathematicus)breuitemporisspacio,priusquamaspectusrepentenimistranseant,commodissimepoterit.~~Quidaliudmodorestabit,quamlapidum&metallorumuiresomniumparticularesdiligenterinuestigare,&admedicinamcoaptare?Sapientesoliminsculptislapidibustemporeconstellationumatquemetallis,colloduntaxatappensis,gestatisqueplerosquemorbos&fereomnescurarenoueruntabsquesuperstitione.~~Undequaesouirtushaec,nisipartimamaterialiforma,partimacharacteribus&imaginibus,&potissimumauirtutibusineiusmodimateriamritedispositam,percoelumformaliterinditis&copiosiusaffluentibus,perqueexacteobseruatasconstellationes,mediantibusetiamapplicationibusdepotentiainactumdeducentibus?~~Nilsanemirumconsiderantibus,imointelligentibusmundisuperiorisadinferiorem,&istiusadillumnexumindissolubilemqueconiugiinaturalisconfoederationem.Siquidemapudnosmouerinihilpotestarte,quodsuperiusitidemnoncommoueatur:econtraquicquidsuperiusagitur,imprimiturininferiora,eoquepotentiusacfirmius,quomateriacuiusquereifuitaccuratiusdispositaacpraeparata.Notandumtamen,similianonnisiinsibisimilibusnaturaliproprietate,&nonindissimilibusagere.~~Exempligratia,simembrumaliquodinhumanocorporelaesumfueritmarito,correspondensinuxoriseiuscorporesimilemembrum,etsinonactu,potentiatamen,&naturalicompassionequadam,obconiugiidiuinum&nonhumanumuinculum,absenspraesensquelaedituretiam:~~simodouerumsitconiugium&utrinquenonuitiatum.Huiusreicausamredderenoruntadeptiphilosophi,triadisessecumsimilitriadecompactissimamacindissolubilemunionem.Quantomagisinuniuersanatura(quodinpeculiari)hocipsumfierinecessumest.Etenimipsadiuinoconiugioconstatexmundosuperiore,&inferioreaDeosicordinatis,utunuseorumnihilcontineat,quodnonsibicorrespondenshabeatalter.~~Cumigituraltermundusquiminordicitur,homouidelicet,corporeuitaliquespiritu,sitadmagnisimilitudinecreatus,rationaliquidemadimaginemDei,quicquidinmaiorefuerit,inminoresimilitudinepotentiauenecessarioesseoportet;~~alioquinegabituradimaginemeiuscreatumesse,quodoperadatacontrascripturassacraspugnatedirecto.Proindeutinsuperioricoelonunquamcessantmotus,hominisetiamspiritusuitalis,quiescenteueldormientecorpore,motusexerceresuosnoncessat,imopotius&exactiusoperaturquamuigilante.Quaproptermoxatquemembrumaliquodinhumanocorporetangitur,aequecitohuiusmoditactusadspiritumperuenit.Ecquisdubitarepotest?alioquinonsentiretur,cumsensusomnis,&uita,&actio,uirtusquesitexspiritu,&nonexcorpore.Uiceuersacontristatospirituuelafflicto,corpustorpescereacpatiestnecesse.Porrosimileconiugiumuidemusinterspiritum&corpushominis,qualediximusintercoelum&terramesse.Rursusqualiscunquesitincoelomotus,inhomineminfluit,autinillaquaepropteripsum&adusumeiuscreatasunt.Nonestmirandumigitur,sifieriualeantartelapidespretiosisnonabsimiles,quihominescurent,amorbisquoqueuindicent,ubisubaspectibus(utaiunt)felicibusfabricatifuerint.Quantomagisinsuosresolutiliquores,&intracorpusadhibiti,remediapotentissimasuntfutura.~~SiquidemcoelestisuirtusomnisinhuncfinemcreataestaDeo,utlongamsanamqueuitamquocunquemodoinfluxibussuisimprimerethomini,quotiescunqueuitiumcontranaturamortumexserpentebinario,inmonarchiamilliusirrepsisset.~~Reliquumerit,utamineraliumtemperatislapidibus,adanimantiumtemperatissimosueniamus,cuiusmediumhabetote.Perfectiminoris(cuiusnupermeminimus,&quodapertissimisuerbisdocuimus)partemaliquamecucurbitulapercineresignesuauiadmodumprimigradusdestillato,usquedumeocalorestillarepoterit.Animaduertendumtamen,utpriusbalneomarisdissolutumsitantehancprimamdestillationem.Amotopostmodumrecipiente,clausoque,admoueaturaliud,optimequeluteturincommissuris,fortioriquedestilleturigne,donecliquorascenderecalorehocomnispoterit.Secundumhuncliquoreminuaserecetipositumdestilleturbalneomaristertio,qualibetdestillationestillatumadsuasfecesrefundendo,quaeuiscosaefactaepostmodumeiuscemodiaffusionibusresoluuntur:attamentertiauicedestilleturincineribus.Postremumhocstillatuminaliorecentiuasepositumdestilleturbalneomarisquater,singulisuicibusfecesamouendo&perseseorsimreseruando.Continueturpostremadestillatio,donecliquorlimpidissimus&splendensnitoreunionumefficiatur:cuiususushicesto:~~Unionibusorientalibus,autaliispulcherrimiscuiuscunquequantitatis,paruisautmagnisinuaseuitreomundissimopositis,asfundeparumistiusaquaeiamultimodestillatae,utaliquantulumsupernatet,&claudaturuasoptimenerespiret.~~Posthorastresuidebisunionesinpastamalbissimamresolutos:insuperficieueroeminebitaquainsigniterclara,hancpermodestissimaminclinationeminaliuduasculumeffundesabsqueullaturbatione:relictaineodemuitropastainquoerat,acinbalneomarispositauaseclausoperdiestresmaneat,tandemeximatur.Deincepsformamargenteamaurointusadcauitatemobductam,instarillarumquibusformanturglobulisphaerici,tantecapacitatis,quantaeuisunionemfieriperaurifabrumiubetoconfici.Adutriusquepartiscauaeorificium,aureumfilumintransuersumaptetursubtilissimumaddiametrum,utprosuimedietatepartemutranqueformaeinsigniat,utetiamprotrudiacretrahiqueat.Postmodumutraqueformaecauaparsimpleaturunionumpasta,aureatamenspatula,indemoxprotensofiloconiungantur,&filumhucatqueillucagitetur,quoforatisintuniones.Apertaforma,eximanturmaximaindustria,&ponanturinuaslatumaureummanibusnonattingendo,coopertouasesibisimili,siccenturinumbraextrasolisradios.Formatosomnesdictofilopenetrabisnecmanibusattingas,&inuitreouaseclaramsuamaquamcontinentesuspendantur,&occlusouaseponanturadaeremextrasolisradiosdiebusocto.Postmodumadsolemdiebustribuscontineantur,agitandouassingulisternishorismodestissime.Liquorishuiusmodiuaporeperficientur&coagulabunturinduritiem.Eodemprocessupoteruntcarbunculi,&rubinipluresautunicusfieritantaequantitatis,quantaeualetartifex,mercuriorubeoperfectosemeltantumsoluto.Sireliquorumcolorumlapidesparareuoles,cumalbomercuriophilosophicofecerisutsupra:quiacoloralbusestaliorumomniumsusceptiuus.Congelationemadopushocnecessariam,expraecedentibusquiuisinuenirepoteritindustriusoperatordictalongepraestantiorem.~~Proindecoelestesaquaemineralibusimpraegnateuirtutibus,aericumexponunturperintegricirculireuolutionem,latiusacfoecundiusimpraegnanturuiribusacuirtutibuscoelcstibus,quibusadresolutionemomnium,solidissimorumetiamcorporumaptaefiunt&idoneae.~~Inferiorestamencoelestesetiamexpositaeuentriterrae,uirtuteseasdemaccipiunteodemtempore,sedaliomedio,nempeterreo,quocoagulandiomniauimacquirunt,&suumargentumuiuum.Intersulphuraquaequehocunicumestexcellentissimum,utetiamargentumuiuum,quoddocuimuspraecaeterispraestantissimum,acmagisphilosophicum.Quanquam&aliamultasulphurasuntphilosophica,pariter&argentauiua,nontamenintantasubtilitateuirtutequesublimata.Suntigituraquaephilosophorumistaecaeterasinterpraestantissimae,utiformalisuna,coelestis&superior:alteramaterialis&inferior:quetamenambaenascunturexuna&eademradice,necnisiperindustriam&applicationemadhocartificiumspagiricumdifferunt:utconfirmeturquodsupraperHermetemdocetur:Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,&econtra.~~Neinposterumigiturquispiam(utsolitumesthactenus)conqueraturdeobscuritatelapidis&lapidumphilosophorum,iamsatisclaros,perspicuos,diaphanos,&illustresexobscurioribusadhibui,illustraui,luciquesuereddidiuobislectoribusingeniosis,quoresponderentultimaprimis,&econtrauidelicetartificialislux&spagiricalucinaturae,quaehuicopusculofoetuiquenostrorecensnatonomendedit.~~FaxitomnipotensDeusutomnibuslectoribus,quosnouitessedignos,utilisessequeatacsalutaris,adipsiusgloriam,cuisoliacceptamlucemfero,nonscholisAtheniensibus,nequealiis.Indignosautemarceatabistorumlectura,quoniamipsorumnonestfermentigenus:uerumenimuerodignisadadytapatetaditus,indignisabditus.ThomamErastum,MedicumEtPhilosophum,AdmonitioModestasatis.QuaGerardusDorneushortaturillum,adScriptaParacelsidiligentiusexaminandum,&animoquamanteaminusperturbato,quoquidemanimaduertat,utrumintellexeriteaquaetamatrocidetestaturInuectiua,DenouaMedicina.ChristoffRabmamErastum,Medicum&Philosophum.~~NonestquodarbitrerisEraste,meuelodio,uelalicuiusuindictaecausahaecadtescribere,sedfraternaepotiusadmonitionis,utmaioricumdiligentia&attentioneParacelsiScriptarelegas,intelligas,acuideas,numipsifecerisiniuriamcauillosis,&calumniosisinuectiuis,nedicamapertissimis(utipsemetfateris)execrationibus.~~Iuuarequidemutintelligas,hiscemeispaucisadhucinterpretatiunculis,prouiribusingenioli,conabor.Necdubitoquinubidegustariseaquaehactenusdetestatuses,perteipsumetiamconuersus,plurimaretractabisintuis,Denouamedicinalibris,aduersusParacelsum&suoseuulgata.Nonitanigerestuirpius&eruditus,atqueipsumdepingis.Uerumuixiudicaripotest,anperinuidiampotiusquamperignorantiameorumquescribunturabipso,deliqueris:priorequidemueniampromererinemoteexistimabit:posterioretamennoncondonandumesse.~~Quapropternonitapraecepsdeteiudiciumfaceredecorumesseputaui,qualedeParacelso&suisimmeritofacis,priusquamaudiamusutrumoccasionumaltera,uelambabusadtantamiracundiamfuerispercitus,utetiamtuiipsiusoblitus,nonsolumeaquaetantoPhilosopho&Medicoindignasunt,obieris,sedetiamproferasinlucemconuitia,quaeuelaquouisplebeio,&abiectissimaeconditionishomineparumhonestumessetaudire.~~Doleoetiam,quoduideameoteinsaniaeredactumesse,utscriptispublicisPotentatusomnesinParacelsumincitarestudueris,inhaecuerbaprorumpens:Publico(ais)Imperatorum,Regum,Principum,Magistratuumomniumedictocauerisubpoenacapitisdeberet,nespargerenturhorrificaeinDeumblasphemiae.Quisnonextremeadmiretur,sicogitethominesinhacueritatislucenatos,&artibusomnibusbonisflorescentibusinterChristianoseducatos,nonpuduisseblasphemasillasnugasinuulgusspargere?Multoprofectofueruntpatresnostrinobispietatemeliores,acprudentiores,quibeluamhancnonsuntpaßiuirusistudperTypographosexpuere:quodnuncuulgatumauidissimeanonnulliscombibiturmagnoplurimorummalo.hactenusErasteuirestuasexerces.Putasne(quaeso)potentissimosuiros,Principes.&Magistratus,aDeoquidemelectosadministrandaeiustitiaegratia,tamimmaturoesseconsilio,utadcuiusuisiracundihominishortatumconniuereuelint,alterapartepriusnonaudita;praesertimcumaccusationescalumniisperturbatasesseuideantaciniuriarumplenas?SuntipsiueromagnatesamicimoadErastum.359destiarum,quippequibus&respectus&omnisdebeturhonorinhocmundo,proptereumaquosuntnobisinstituti,Deumuidelicet.Audireuoluntutiqueacintelligere,necimmerito,numitasereshabeat,utadipsosdelataest.Quidnamexistimastuisscriptispereiusmodiinstigationesaccessissefidei?Certenihilaliudpraeteridipsum,quodabeorumlectoribusauditurindies.Cauere(inquiunt)acimpedirehocipsouoluit,nefortequisdeprehendenserroressuos,reprehendereetsipossit,audeat,uelinlucemdareualeat:quostrategematecensuramstuduiteuaderecautiusquampati,acadhuncmodumcensoromniumessesinecontradictione.Haecsuntquaetuaconuitiamerueruntaudire:necmirumsanequodcentenariamexeisusuramnonfeceris.Simodesteremfuissesaggressus,maioremtibifidemadhibuissentilli,quideperscrutandaueritateminussuntanxii.Reliquitamenfiericuperentcertiores,utrumeaomniaquaescripsitParacelsusblasphemiaesintinDeum,utnondumipsemetcertus,asserereaudes,&iudicare.~~Proindetecumexaminarehuiusuiriscriptanonrecuso(sitamenaliquentuoconsortiodignaberis,quialioquinneminemnonspernereuideris,quituistuorumqueplacitisinfideliumnonassentitur)quotandemuideatmundusacintelligat,quidinterParacelsum&suosinimicosiudicandumsit.~~ProfectosiquidinipsoblasphemiaruminDeum.hactenusdeprehendissem,haudquaquameiustenerepartesuellem,autelucidare.ProtestatumitaquepropartemeauolocoramDeo&hominibus,menihilhacinresustinereuelle,quodapietateiudicabituralienum,pereosquinonsuntpartiales,atomnisaequitatis&pietatisstudiosiduntaxat,modestique.FieripotestutParacelsusinplerisquesithallucinatus,homosiquidempeccatorfuit,quales&nos,pariter&censoreseius:eritigiturexecrandus?Siquidboniscripsit,quurnonamplectemur?malumeius,acomneproculsitanobis.Alacriteritaquesecundisetiam(quodaiunt)auibusremipsamaggrediamur.Percurreresingula,quaeperdialogoscumFurniotuointerlocutoredeParacelsocalumniosenarras,nonestmeiiaminstituti;~~solumadmonerete,uteadiligentiusrelegas,&mentemeiusquiscripsitexactiusintelligas,quamsaneminimeuiderisatuistraductionibusassecutusesse,ueleadecausaduntaxatinipsuminuectus,quodferrenonpotuisti,uirumHeluetium,tibicompatriotam,excelleretuumingenium,cumipsipropterpatriam(sinonaliamobcausam)congratularipotiusdebuisti,quaminuidere.~~Sicdeteloquunturomnes,quituasperpenduntinuectiuas,praeteromnemaffectionem.Christiuerbum(inquiunt)nullatenusfallerepotest,quoddocet,neminemacceptumasuapatria.~~Quofactum,utexistimenttequaesiuissecommodamoccasionemhominempium,sincerumPhilosophumatqueMedicum,nonlaruatum,nequehypocritam,reddendiquibusuishominibusodiosum,hacrationetantum,quianullisscholarum,praesertiminfidelium,autoritatibusutiuoluerit,inistorumhominumconfutandiserroribus,necnisiScripturaesacraeelogiis.~~Hanctuicensuramprimumcolliguntextuisuerbisabinitiomoxeditisinprimaparte,DenouaMedicina:Confutabit(inquis)simul&harumrerumdeclaratioParacelsumipsiusquediscipuloscontendentes,ideononessepraedictosauthoreslegendos(infidelesputas)quiaGentilesfuerint,&apietatealienascripserint.Quippesiostensumsuerit,Paracelsumquoque&impiißimescripsisse,nemonosaccusareporropoterit,quodhuiusscriptaillorummonimentisnonpraeferamus.Notenturhaecuerbasolumquibusuteris(Confutabitdeclaratio:item,Siostensumfuerit,exeaputa)Ecquisnonpercipithoctuumargumentumexpropriisuerbistuisadhuncmodumessefabrefactum?~~SiualeamParacelsiscriptameisquibusuisdeclarationibus,quocunqueiureueliniuria,perperam&falso,uelsophisticomodoinsinistrampartemadextracontorquere,peruersisquetraductionibusacmutilatis,facilefueritexterisnationib.~~ostensum,Germanisetiam,Paracelsum&suosimpiapariterutinfidelesetiamscripsisse,quostrategematehancdoctrinameuerteremihilicebitmaximocumhonore.~~Beneloqueris,utputas,sifalsisdeclarationibusostensumquidfuerit,falsamindesequideberepersuasionem,utafalsispropositionibusmaioribus&minoribus,conclusionemfalsissimamtuaescholaedocentinsophisticisinferreminuscautishominibus,uthecetiamtuasuntargumentaquaesequuntur:~~Sacraeliteraenosdocent(ais)Deumdeprincipiocoelum&terram,&deindelucemcreauisse,moxlucematenebris,aquasabaquisinterpositofirmamentodiscreuisse.Postelementaconfusaadhucdistinxisse,acsingulisquae,quot,qualiaexseproduceredeberent,imperauisse:tandemcreatissideribushominemformasse.Quaecumsichabeant,nonpoteritinterChristianosnomensuumrecteprofiteri,quisquisaDeouniuersacreataessenonpersuasissimumhabeat:eundemetiamconfiterihocoportet,Deumomnipotentesuouerbo,quocreauitomnia,nondistribuissetantumelementaconcinne,uerumetiamexeisdemcreassequaeexeisnatacernimus.HorumquaenarrasibidemParacelsusnihilprorsumnegat,nisiparticulam,deprincipio,utinfra.Imotuipsedeprehenderispedibusmanibusqueineiusdescenderesententiam,cumdicas,uerumetiamexeisdemcreassequaeexeisnatacernimus.QuidaliudloquiturParacelsus,inquiens:Exmysteriomagnocunctacreatanatasuntasensibilibus&insensibiadErastum.363libus,idest,uniuersacreatasuntaDeoexMysterio,tanquamexnihilomatrererumomnium,quaecreata;natasuntetiamexsensibilibus&insensibilibuselementis,tamsuperioribusquaminferioribus.Nihilnasciturquodcreatumnonsit,nisipercorruptionemidfiat,uerumincreationecorruptiolocumnonhabuit:creataueromultasunt,quaenonnata,nisipercreationem,utangeli.Siquidigiturnascidebeat,excreatoidfierinecessumest,&quiaprolesasuisparentibusnondiffertessentia,creatumesseoportet,quodexcreatonatumest.Latiusauteminhaecuerbaprorumpis:Nos(inquis)exnihilocreataaDeocunctascimus,Paracelsusexmysteriomagno(sicnominat,utais,materiamprimam)resomnesprodiisse,nonpercreationem,sedpersecretionem.Postremahaectuauerbacreationispersecretionemfacte.nonsuntexscholaParacelsi,sedexdeclarationistuaepharetraprocessitistasagitta,dequamoxabinitiotuaruminuectiuarummalecautusadmodum,contrateipsumprotestatusesinquiens,Consutabitdeclaratio,falsaputato.NecetiamParacelsusnominatmysteriumsuum,uttu,materiamprimam,sedunam,cumdicatprimotextusecundiParassuaePhilosophiaeadAthenienses,exunamateriacunctaprodiisse,matrererumomnium,quaemysteriummagnumest.IntelligerenonuiderisErastedifferentiaminterunum,&primum.Ignorasquaesonihilunumessepossequodcreatumest?Naminalteritatemcaditcreatiopermateriamprimam,sedperunaminunionemanet.SiformalemArithmeticamdidicisti,quinamfactumestuthocnonuideris?Itemsi,primum,adordinemrefertur,&ordositexmultitudine,quamunitasnullatenuspotestadmittere,utprimumcumunoconuenirepossit,quanamrationeidfiat,ateintelligereuellem.Aprioribushiscetuisargumentispalamfacisiudiciosislectoribus,omniaquaedeParacelsoscripsistihactenus,uelesseperteconficta,uelexignorantiascriptorumeiuspromulgata.Adhecadderepergisextuadeclaratione:Quippeinillosuomysterio(inquis)quodincreatumesseuerbisexplicatissimisLatinisacGermanicisaliquotiesrepetitisasseueratur,resomnescontentaslatuisse,&persegregationememersisseaffirmat.~~Rursumtua&nonParacelsiuerbahocloconotandasunt(latuisseuidelicet,acpersegregationememersisse)Locumubiquecitassepercapituladebuisti,&ueristraductionibusuti,quodsecusfaciens,moxadaliudsaltandotransis,nedolusappareat.~~Nonmeliustibiresponsumessepotestinomnibus,quamadductionegenuinorumuerborumParacelsi,cumGermaniceprimum,tumLatineprohisquiGermanicamlinguamnoncallent:quibuspotissimumParacelsuminuisumessecupis.Erastum.365Sedpriusquamidfiat,poneremihiuisumestquodnonanimaduertisti,uiaddelicetParacelsumpraemisisselibrumprimisuiParas,quidesideratur,&fortassepersuosinimicosadhucsuppressusest:testaturinscriptiosecundiParasPhilosophiaesuaeadAthenienses.Hincluceclariuspatet,ipsumibidemdemysteriomagnoincreatoscripsisseParasprimumunitatisincreatae,utsecundoParas,mysteriumcreatumalteritatisexincreatocreate,siciubenteuerboaeterno.Hocprimumetsideficiat,locumeiussupplerepoterit,quoddemysteriocreationisedidit.~~Undequidemcolligereteoportuit,ipsumnonnegarecreationemexnihilo,peraeternumDeiuerbumsolum,&nonaffirmare(quodfingis)creataesseomniapersegregationem,uerumintelligerecreatapriusnonfuissemanifestata,quamperdiuisioneminlucemaDeodatafuerunt,quaepriuserantoccultomodocreata,tanquaminsuoprincipiouelmysteriomagno.~~QuidigiturdecreationesenseritParacelsus,uerbisGermanicisapponemus.DieerstewirckungGottes.ImanfangwardasWort/etc.~~IndisemersteWortistbegriffendiegantzeNatur/indemHimmelundderErden/welcheNaturerimanfangaußgeteilthatdurchdasewigWort/welchesWortGottselberist/undimanfangwardasLebenunddasLiecht/dasdawarleuchtetindieFinsterniß/unddasselbigWortdeßewigenLiechts/istuonderhimmlischenWeißheitgenennt/UuddurchwelchesWorteinsonderlicherUerstendigerlehrnen/wissen/undgrundtlichbekennenmag/allesdasimHimmelunErdenist/dieallekommensinduondemewigenWortGottes/inwelchemWoitdeßfinsternGestaubs/mitdenfeuchtenWolckenuerborgenwardaswarhafftigLiechtinderfinsterheit/welchesLiecht,dasLebenundSeelallerseinergeschaffnendingenist/durchwelchesLiechtdasLeben/dieSeel/undalledingsindworden/undlebenuondemewigenLiecht/welchsLiechtGottselberist/undistdiesextaessentia,unddasmediumallerdingen/dannGottistdiesextaessentia.~~DannindemerstenwortdasGottsprach/darinnschufferdasLiechtdeßLebens/alsdaersprach:~~EswerdeLiecht/dasselb/dasdaLiechtward/istdasLiechtdeßLebens/dasalledinghelt/daninwelchemdingdasLiechtdeßLebensnitist/dasuergehetunnwirtzunicht/UnddarumistdasLiechtdeßLebensinallendinge/dieGottderAllmechtiggeschaffenundgemachthat/undsobaldeinSubstantzzergehet/ondzunichtwirt/sogehetdasselbigLebenwiderumbzudemLebenuundLiecht/dauoneszuuorgetheiletist/durchmittelderwircklichheitunduermengungderdreyElementen/inwelchendreyendasuiertElementdeßFeuwrsuerborgenist/inwelchemFeuwrdasLiechtdeßLebenist/welchesLebenistdasWesen/unddieWeißheitallergeschaffnendingenindemHimmelundderErden.~~DanohndasWesenkannichtsseyn/dartumbdurchdaswesendeßewigenWesens/istalledingimWesen.~~Nunkurtzlichzuoffenbaren/undzuerkennenzugeben/wasdasdingsey/dasinallendingenist/undsonderundohndasdingkannichtsgeschehennochwerde/dasselbigdingistdieGottlicheKrafft/undGotthatsuonimgeschaffendurchseinewigesWort/wieirdanneinstheilshieuorgehorthabt/dannuonwasComplexiondieNatureinesdingist/dererNaturistesgeborc.~~NunhatGottderAllmechtigalledinggeschaffenundgegeben/undGottisteinuerborgenFeuwrindererstenmateria.~~Latinesicreddereuisumest,quouideantexterenationes,Germanicumidiomanontenentes,quidnamdecreationesentiatParacelsus,&utrumseresitahabeat,utasserisEraste,perdeclarationemuerborumeius,ubiquelocorumatecautelosecontortorum.~~DePrimaCreationisOperationeExIoannisApost.I.cap.suiEuangelii.InprincipioeratUerbum,etc.InhocUerboDeiprimototanaturacoeli&terraecomprehenditur,quamquidemnaturamDeusinprincipioperUerbumsuumaeternumdiuisit,quodUerbumipsemetDeusest:inprincipioeratuita&lux,quaeuerelucentintenebris,&ipsummetUerbumaeternaelucisuocatumestacoelestiSapientia:&perquodUerbumquisqueintelligensaddiscere,scire,&exfundamentocognoscerepotestomnequodest&incoelo&interra:quaequidemomniaAdErastum.369~~prodieruntabaeternoUerboDei,inquouerboradiorumtenebrosorum,unacumhumidisnubibuseratoccultaueraluxintenebrositate,quaeluxestuita&animarerumomniumabipsocreatarum,perquamlucem,uita,anima,&resomnesilluminataesunt,acuiuuntabaeternahacluce,quaeluxipsemetDeusest,&estsextaessentia,&mediumrerumomnium,namDeusestessentiasexta.~~PorroprimouerboquodlocutusestDeus,creauitlucemuitae,cumdixit,Fiatlux.Idipsumquodeomomentofactumestlux,uitaeluxest,quaeressustentatomnes.Inquacunquesiquidemreluxuitaenonexistit,haecipsaperit,acinnihilumredigitur.Proindeluxuitaeinestrebusomnibus,quasomnipotensDeuscreauitacfecit.~~Uerummoxatquesubstantiaquaeuiscorrumpitur,&redigiturinnihilum,eauitarursumaduitam&lucemreuertitur,aquaprimumdiuisafueratpermediumoperationis,&mixtionistriumelementorum,inquibustribus,quartumelementum,ignisuidelicet,occultatur,inquoigneluxuitaeinest,quaeuitaestessentia&sapientiacreaturarumomniumrerum,&incoelo,&interra,quoniampraeteristam,&sineipsaconsisterenihilpotest.~~Proindeperessentiamessentiaeaeternae,resomnesinessentiapersistunt.Breuibusutpalamfiat,acdeclaretur,quidilludsit,quodrebuscunctisinest,&sinequare,uelpraeterquamnihileuenire,uelfieri,autefficipotest:earesestuirtus&potentiadiuina,quamDeusdesepraebuitpersuumuerbumaeternum,utanteaproparteauditumest.Siquidemcuiuscunquecomplexionisreicuiusquenaturasit,eiusdemetiamestnaturaenata.OmnipotensitaqueDeuscreauitacdeditomnia,&Deusestoccultusignis,quapropteretiamcreauitoccultumigneminprimamateria.AbhisprimopeterementemParacelsidemysteriomagno,potiusquampraecipitiiudiciodenonintellectisfacerecensuram,teoportuitEraste.~~NonuideshincParacelsumineaessesententia,quodcreatiodieiuniusuelprimaeperMoysenconscripta,fueritsupernaturalis,&indiuinamentesolumaDeoperuerbumsuumaeternumconcepta,quodetiamtestaturdiuusIoannesApostolusabeisdemuerbisquibus&Moysesfaciensexordium?~~Erastum.371Inprincipioinquituterque,&nondeprincipio,iuxtascholasticamtuamphraadsim.PrincipiumigiturestquodsciasesseParacelsomysteriummagnum,sedinsupernaturalicreationeincreatum,&increationenaturalium,creatum,abincreatocomprehensum&sustentatum,aitenim:InhocprimoDeiuerbo(Sapientiaputa)coeliterraequenaturatotacomprehenditur.AmplexusitaquetotiuscreaturaementaliteraDeocreatorefactus,principiumest,inquoDeiuerbumaeternumeratuita&luxintenebrisoccultelucens.PrimonamqueuerboquodlocutusestDeus,creauitlucemuitae,cumdixit,Fiatlux,etc.UidesneErasteParacelsumintelligerelucemfuisseincreatam&aeternamintenebrisoccultam(cumdicat,EtipsummetuerbumaeternaelucisuocatumestacoelestiSapientia:itemomniaprodieruntabaeternouerboDei,coelum&terrauidelicet,inquouerboradiorumtenebrosorumcumhumidisnubibuseratoccultaluxueraintenebrositate:quaeluxestuita&animarerumomnium,&c.)priusquamcreareturluxalia,adimaginemincreatae&aeternaelucis,creataperuerbumDei,Fiatlux,etc.quaediuisaestpostmodumatenebris,inquibusoccultabaturluxaeterna&increata?~~QuomeliusincreatummysteriummagnumexmenteParacelsiintelligas,estquodconsiderestriplicirationediuinam&aeternamessentiam,immensam&infinitamdici,uidelicetintensione,extensione&intersectionepariterinfinitis.OmnipotensenimDeusdiuinitatissuaeradiispercomplexuminseserecollectis,nonquidemalicubi,uelaliquoloco,siuepunctosistentibus,sedintersectionemunicamincentropraetereuntibus,ininfinitumetiam,undeprocedunt,extensis,immensitatissuaetrinam&unamimaginempraefigurarenobisuidetur:~~intensam,extensam,&mediam:autalitercomprehendentemomnia,anihilosiuenullocomprehensam,&centralemimmensurabilem.Centrumigiturhocaeternumest,quianihilpraeteraeternumpotestimmensumesse:increatumetiamest,quianoncomprehenditur,sedininfinitumtransitunacumsuisradiis:quodcomprehenditurautem,creatumesseoportet,quiaintercreatum&increatum,aeternum&transiturum,nihilessepotestaliudquamnihil,exquoaliquidcrearipossit.Quidmultis?~~supersedendumessemihiuideo,quodhoclocoTheologiaenullamprofessionemsusceperim,nolimquefalcem(quodaiunt)inalienammessemmittere,praesertimquianonsinemaximotremoredetamabstrusisobreuerentiamdiuinitatisloquendumsit;~~solumergodePhysicamihinegotiumestexCenesideducenda.~~Quapropteradsecundamcreationisoperationemtransiens,examinarestatuiEraste,quidParacelsusscribatinsuaadAtheniensesPhilosophia,quamtotexecrationibusdetestarisnonpriustamenquam&tehuiuscommonefaciam,ipsumexistimare(quantumexeoconiicerepossum)idquodMoysesnarratdeunodiesiueprimo,esseprologumdepraeparationecreationisconceptionementaliaDeofactae,usqueadeumlocum,inquodecreanteuerbofacitmentioneminquiens,Fiatlux,etc.~~tumetiamquodsequitur,adsecundamusquediem,adinuisibilismundicreationempertinere.DeSecundaOperationecreationismundi,nempeuisibilis,exPhilosophiaParacelsiadAthenienses.ASecundoParasErastefacisexordiuminiquissimaecensuraedemysteriomagnoincreato,cumidinprimoParas,quodnonlegisti,nequeuidisti,fortassetaexactetractetur,uttibiaccaeteriseiusinimicisfaceresatisdebeat.Hocfitutafalsispropositionibusargumenteris,adhuncmodum:Paracelsusaffirmat(ais)resomnescontentasinmysteriomagnolatuisse,&persegregationememersisse,ergonihilaliudestipsicreatioquamseparatio.Notandasuntuerbapertuamdeclarationeminmediumallata,uidelicet(latuisse,&persegregationememersissequaequidemexParacelsononhabes,sedexteipso:concludisigiturextuisfigmentis,&nonexParacelsiscriptis,nihilaliudessehuicuirocreationem,quamseparationem.Rursumconfirmareconaristuamdeclarationemhisuerbispariterateconfictisutpriora,Namprodiissedicitpercreationem,sedpersecretionem.HancparticulaminParacelsonullomodopoterisostendere.~~Sedutlectoresuideantquamsophisticeprocedasintuisdeclarationibus,uisumestmihitextumprimumParacelsicaePhilosophiaeadAthenienses,cuiusdeclarationemtamartificiosamaggressuses,apponereGermanicum,eumqueLatineredditumdeuerboaduerbum;~~iudicesconstituamuslectoresnonpartiales,anrectauiagradiarisinistis,uelobliqua.HaecsuntquaeGermanicosermoneParacelsusedidit.DerersteTextdeßandernParasPhilosophieadAtheniensesParacelsi.Allergeschaffenendingen/diedainzergenglichemwesenstehen/istgeweseneineinigerAnfang/inwelchembeschlossengewestistallesGeschopff/sozwischedenEthereneyngefangenundbegriffenseynd:Undsolluerstandenwerden/daßalleGeschopffAdErastum.373außeinerMaterienkommen/uyndniteimseglicheeineigensgegeben.~~DiseMateriallerdingist"mysteriummagnum",undniteinbegreifflicheitauffkeinerleyWesengestellt/nochinkeinBildnußgeformiert/auchmitkeinerEygenschafftincliniert/dergleichenohnFarbenundElementischeNatur/SoweitsichdieEthereneyngebehaben/soweitistgewesenderKreyß"mysteriimagni".~~Diß"mysteriummagnum"isteinMuttergewesenallerElementen/uundgleichaucheinGroßmutterallerSternen/Baumen/undderCreaturendeßFleisch.~~Dannaußdem/wieuoneinerMutter/Kindergeborenwerden/alsoauchuom"mysteriomagno"geborenseynalleGeschopffuonentpfindtlichenundunentpfindlichen/uundalleranderengleichformig/Undist"mysteriummagnum"eineinigMutterallertodtlichendingen/undhabenirenyrsprunginirgenommen/nitnacheinander/sonderineinerSchopffung/Substantz/Materi/Form/Wesen/Natur/undinclinierunggegebensind.~~HacdeuerboaduerbumLatinesichabent.TextusPrimusSecundiParasPhilosophiaeadAtheniensesParacelsi.Omniumrerum,inessentiacorruptibiliexistentium,unicumfuitprincipium,inquoconclusumfuitomnecreatum,intraaetheracomprehensum:intelligendumquidemexunamateriacunctacreataprodiisse,&nonobtigissecuiquepropriam.Haecmateriarerumestmysteriummagnum,&nonperceptibilequid,ulliusmodisensualisessentiae,nequesubaliquaformauelproprietateinclinatum,nonalicuiuscoloris,necelementarisnaturae.Quamlatesuntextensaaetherea,tamfuitamplamysteriimagnidistensio.Hocmysteriummagnumfuitmateromniumelementorum,&pariformiterauiastellarumomnium,arborum&creaturarumcarnis.Namutexmatreprolesnascitur,haudsecusexmysteriomagnocunctacreatanatasunt,asensibilibus&insensibilibus,aliisqueformasimilibus.Estquemysteriummagnum,unicamateromniumrerumcorruptibilium&mortalium,&AdErastum.377suamexeoduxeruntoriginem,nonquidemunapostaliam;sedinunacreatione,substantia,materia,forma,essentia,natura,&inclinatiodataesunt.~~ManifestoliquetParacelsumhoclocoderebuscorruptibilibusfacerementionem,eisquecreatis&conclusis,siuecomprehensisinsuoprincipio,&intraethera,quasetiamcreatasomnespriusdocet,exunicamateriaprodiisse,&nonquamlibetexpeculiari,sedomnibuscommuni:~~quandoquidemquodabuno&perunumcreatumestomne,unumprincipium&nonplurahabuisseoportuit,sicutinonplures,sedunicustantumestcreatoromnium,inuno,perunumaeternumuerbum,&nonperplura.~~QuurdicisigiturErasteParacelsumasseuerare,resomnescontentasinmysteriomagnolatuisse,&perseparationemtantumemersisse,nonpercreationem,cumtamehocloco,acaliisubiquedoceatomniacreatainessentiacorruptibili,unicumhabuisseprincipium,inquoconclusafuerunt,&intraaetheracomprehensa,exquounoprodierunt,&nonexpluribus?~~Hocunicumuocauitmysteriummagnum,deseparationeomninonihilproferens.Prodiissedicit,nonaddensidquodtufingisperseparationem,&nonpercreationem,etc.Uidequaesonumistamconclusionemexgenuinis,&nonfalsificatispropositionibuselicerequeas,inprimotextuPhilosophiaesuaeadAtheniensesadhuncmodumhabentibus?Paracelsusasseritomnecreatumcorruptibileunicumhabuisseprincipium,inquoconclusumfuit:itemcunctacreataexunamateria,unicamatre,mysteriomagnouidelicetprodiisse,&natafuisse.QuidindeconcludesEraste?hocnequodanteaextuafalsadeclaratione?AnquaesouerbahaecParacelsibenesisinterpretatus,adhuncmodumipsadeclarans,iudicentalii.Paracelsus(inquis)affirmatresomnescontentasinmysteriomagnolatuisse,&persegregationememersisse,ergonihilaliudipsiestcreatioquamseparatio.Tuteipsumprodis,technasquetuasdetegis,statimabinitio;quodimprudensscripsistiintuoDenouaMedicina,iamineffectumdeducis.Confutabit(inquis)harumrerumdeclaratio,etc.Declaramelius,quoueriusconcludasigitur.Abistadeclarationetua,&conclusione,reliquasuntargumentatuamanifesta;sophismatibuscauillis&conuitiisfarcitacumsint,inuidiamcontegerenonpossunt.RedeamusadParacelsumloan.Apostoluminterpretantemdecreatione,Inprincipioeratuerbum,omniaperipsumfactasunt,&c.InhocprimoDeiuerbo(Paracelsusait)totanaturacoeli&terraecomprehenditur,idest,uerboDeicreatur.NamhocUerbumcreansDeus,comprehensione,totamcoeliterraequenaturamcreareintelligituraParacelso.QuomodoenimcomprehendereDeuspotuitaliud,quamseipsum,nisicreatumidfuerit,quodabipsoDeocomprehensumest?~~Increatumautemmysteriummagnum,siueprincipium,siuererumomniumfontem,DeiSapientiamintelligit,conceptionementaliadaptassesibimateriamidealem,inuisibilem,&incomprehensibilem,utinihilexnihiloprimam,exquatanquamexsupernaturalimatreprodierunt,sicmandanteuerboDeiaeterno,cunctaquaeabipsocreatafactaquesuntinipsa,&natasuntexeademunicamatre.~~Quodautemexnihilocreatafuissedicas,ScripturaeS.Patrumquetestimoniisassertumesse,Paracelsusidipsumnonnegat,imopotiusconfirmaremaximenititur.Etenimsicrearioportuitaliquid,exnihilofactumessefuitnecessarium,cumantecreationempraeterDeumsolum,nihilfuit,quodquidem,perSapientiamdiuinam,adaptatumestinmateriamprimam.Mysteriumhocestmagnum&increatum,quocunctasuntexnihilocreata.~~AudiuistipriusimmensitatemdiuinaeMaiestatis,comprehensione,uelintensione,autsiuisrecollectioneradiorumsuorumabinfinitoprogredientium,&ininfinitumredeuntium,unicaminmeditulliofierisectionem,punctumatquecentrumunicum,immensum,&incomprehensibilenihil,quodampliationeradiosadilatatumintelligitur,tamlateacuult&praecipitomnipotensDeus,aeternosuoUerboidefficiente.Omnehocabincomprehensibili,uelutiexnihiloortum,naturamsuiretinetoriginis,nihiliuidelicet,inquotenebrosamfaciemabyssi,uacuum,&inanefuisselegitur,&coelumatqueterramaDeocreataperuerbumaeternumfactaesse,cumexMoyse,tumexloan.~~Apostolo.Uerumsatisimpropriediciturmateria,quaeinsupernaturalibusnonconuenit;quiatamenorigorerumesseintelligitur,hocnominefuitopus,quippequodnullopossetaliomeliusinculcarilegentibus.~~Huicetiammateriaenullampeculiaremformam,nequeproprietatem,noncoloremullum,necelementaremnaturam,Paracelsustribuit,nonconfusametiam,sedunitaminunacreationeporrodicitsubstantiam,materiam,formam,essentiam,naturam,&inclinationem.~~Haecsinonintellexisti,quifactumessepotuit,quaeso,utreprehenderis?Didicissehaecdebuistiprius,nonexscholisAristotelis,nequereliquoruminfidelium,quasquidemlongemagis,quamtuParacelsum&suos,adeptaePhilosophiaediscipuliomnes,detestantur:tumdemumiudicasse,&nonpraecepsferrimodoquouisincalumniasphilosophominimedignas:amodestiasiquidemeonominedecoratisuntolimueriphilosophi.Erastum.381Rursumuideantlectores,quamaradtificiosehuncParacelsilocum,exprimotextusecundiParasPhilosophiaesuaeadAthenienses,inuerteris.AdhuncmodumGermaniceloquiturParacelsus.Dannaußdem/wieuoneinerMutterKindergeborenwerden/alsoauchuommysteriomagnogeborenseyndalleGeschopff.uonentpfindtlichenundunentpfindtlichen/undalleranderngleichfoermig.IstaLatinedeuerboaduerbumsichabent,Namutexmatresuaproles,nonsecusexmysteriomagnocunctacreatanatasunt,asensibilibus&insensibilibus,aliisqueformasimilibus.TuautemErastesicperuertisti.Eamateriaprimaincreatafactasunt(inquis)sensibilia&insensibilia.Quisnonuidetastutiam,dumrelictasuntuerbaParacelsi,haecuidelicet(creatanatasunt)quibusipseprimocreatafuisse,&posteanatafatetur?RursusErastehaecaddis:Paracelsus(inquis)dicitexmysteriomagno(sicnominatmateriamprimam)resomnesprodiissepersecretionem,&nonpercreationem.Hocipsumprobareconariseiuscemodiuerbis:Quodinillosuomysteriomagno,quodincreatumasseueraturexplicatissimisuerbis,resomnescontentaslatuisse,&persegregationememersisseaffirmat.Exfalsofalsumconcluditurhocloco.NamParacelsusnondicitresomneslatuisse(utais)sedapertesatisinnuit,occultomodocreatasesseinmysteriomagno,sednonpriusnatasuelinlucemapparuisse,quamsegregataesuntasuistenebrisperdiuisionem;~~uthaecomninogenuinasitmensParacelsi,patensexscriptiseius,Deumininuisibili,&incomprehensibilimysteriomagno,siueprincipio,creasseresomnesunite,&nonconfuseiunctas,atoccultasinoccultasuamatre,donecperdiuisionem(acreationetamenpatefactaesint,utquumDeuslucemcreatamatenebrisdiuisit,anoctediem,abaquisinferioribussuperiores,&percongregationemillarumabinterstitionaturaemedio,sicsemperunumexalio,donecapparuitarida:~~tumdemumeaquefuerantocculta,extenebrisinpropatulumprodiisse,actandemcreataluceinferiori,manifestafuissereddita.Ecquisdubitatquaesotenebrasoccultaresingula,donecaduenientelucepalamfiant?Quisetiamadeoexcaecatus,quinonuideatexprimanarrationeGeneseos,coelum&terraminanem&uacuam,abyssiquefaciem,&aquasobtenebratas:Erastum.383summatimintenebrisadhucoccultafuisse&inuisibiliaomadnia,donecacreatalucefueruntillustrata?Nonproptereanegaturistacreatafuisseexnihilo,quamuisaParacelsodictumsit,inprincipiounicoincreatoconclusafuisse,&comprehensa:nam,utsupra,nilnisicreatumcomprehendituranoncreato,&increatumanullocreatocomprehendipotest,uelconcludi.Aliafalsitasapparetinsuperioritraductione,cumfactadicas,quaeParacelsusnatafuisseprotulit.Andifferentiamignorasinterfieri&nasci?nonputo,sednoncommodiuspotuistiposteanugaridefictitiistuisDeunculisconcreatoribus,dequibusnilmeminitunquamParacelsus.NonconsiderastiuideouerbaGenesis,creauit,fecit,diuisit,diuidat,congregentur,appareat,germinet,producat,crescite,multiplicamini,replete,etc.quaepostrema,quidaliudquamexcreatorumiamseminibusalianascidenotant?RursumtextuuelcapitulosecundosecundiParas,&istamParacelsiGermanicamphrasimuerbisLatinisinuertisti,quaeGermanicasichabent.Wiewoldasist/daßalledingwiderumbinseinerstwesenkomen/abernitindasMysterium/dannwasdauerzehrtist/magnitwidergebrachtwerde:esgeschichtauchnit/aberindaswol/dasuordemMysteriumgewesenist.Latinesicreddita.Quanquamidipsumest,utcunctarursuminsuamprimamessentiamredeant,nontameninMysterium.Namquodibidemabsumptumest,restituinonpotest,necetiameuenitutfiat,beneauteminid,quodfuitanteMysteriumhoc.TuautemErastesicperuertisti.Etquamuisomnia(inquis)inidquodpriuserantreuertantur,nontameninmateriamprimamresoluuntur,sedinidquodantehancerat.Ignorastidubioprocul,quamdifferentiamfaciatParacelsushocloco,interprimamrerumessentiam,&materiamprimam,uelutloqueris,inidquodpriuserat.Scisessentiamesseposseabsquemateria,sedhancillasinepersistereminimeposse:nonscistamendifferreprimamessentiamaMysteriomagno.HaecestitaquemensParacelsi:cunctaredituraadcentrumsuinihili,exquoadaptatafuitprimaquaedamincomprehensibilismaterianihilopersimilis,quaequoduisfieripossetperdiuinumysterium,&increatumarcanum,siciubenteuerboDeiaeterno;inhocueromysteriumnonredibunt:quiaquodexistofueritinipsisconsumptum,nonrestituetur;benetameninidquodAdErastum.385fuitantemysteriummagnum,centrumuidelicetnihilum,redibunt.~~Uideotenihilhactenusdecentrocognouisse,quofitutParacelsiprincipium&principia,uelunum&trianonintelligas,sedtotocoelodelires,utcomplicatuslabyrinthoGentilium,adeaquaepulchrasuntperuenirenequeas,nequeuideremente,sensualibusoculistamenapertissimis,tibiconcedatur.~~Abinfideliumcoenotantisperabstineas,acmediteredeinceps,quetibiponuntoboculosmentis,sanitashuiusincorporesano,&speculatioBiblicaeueritatis,permeditationem,utuideasquid.ProphetaDauidicecinit:Fundastiterram(inquit)superstabilitatemsuam.~~Reliquaparticulaquaesichabet(Benecuncta,redibuntinidquodfuitanteMysterium)solutionemadferteiusquodParacelsumscripsissedicislibrodemodopurgandiscilicet,Antequamcoelum&terraessentaliquid,fuitnonhoctamenquodnunccernimus:~~quaecumsuperiusexplicatasint,praeteribimus.Quidplura?Dumsingulaquaesaltandotranscurris,nulloprorsusordineseruato,examinamus,haudquaquamnobismirandumest,quodscriptaParacelsifalsificareubiuislocorumstudueris,cum&ScripturaeS.nonparcas.QuarehicetiamnonretinuistiphrasinMoysis&loan.Apostolidicentium,Inprincipio,&nonuttuloqueris,Deprincipio.An&istosutParacelsumreprehendere,uelfortecauillis&contumeliisoppeterenonformidabis?~~Amphibologiamhanctuam,quamabAristotelefortassisdidicisti,minimeinsacrisconuenientem,extradubiumpone,quasignificationeuidelicet,particulamhanc(De)nobisobtrudas,numproex,a,uelexscholaCiceronianaquideloquentiaedocerenosuoluisti,quamfugimus,nonminusquamserpentemprimumargutiarumparentem.~~Moysen&Apost.argueremendaciiuelerroris,anathemapotiusquamnefas.ScholarumelegantesigiturineptiasproculaSacrisabigamus,nepromedullareportemuscorticem.UlteriusadhuncmodumErastepergis.Quodenimplantaeinterranonfuerint(ais)actu,ex2.capiteperspicimus,cumaitMoyses,&omneuirgultumagri,antequamessetinterra,&omnemherbamantequamoriretur.Quodsiergoprincipiocreauituniuersa,&quaediebusconsequentibusfecit,noncreauit,nihilaliudfecit,quamsegregauitconfusa,instarAnaxagoreaementis:quodabsurdumpariter&impiumestdictu.UiderisipsetibiquidpiamegregiicontraParacelsumadduxisse,uerumabaliispuerileiudicabiturhoctuumargumentum.~~.~~Erastum.387~~UbinamealegistiinParacelso,quaeiamprofersinmedium,Deumuidelicetilla,quaeconsequentibusdiebusfecit,noncreasse,tumuniuersaactufuisseinterra,&caeteraquaedolosefingis,utconcludasipsumuellenihilaliudfecisseDeum,quamconad~~fusasegregasse,acindebonumpiumqueuirumtuisinfidelibus,quorumpartesacriterdefendis,compares,imodeterioremfacias?Quanquampereaquaesuntamesuperiusallegata,hectuafalsitatisarguantur,quodsatisfaceretibiposset,nihilominusipsarepetereminimegrauabor.~~IamuideoquonamanimoanteasubticuistihaecuerbaParacelsi,abeoexplicatissimeprolata,uidelicet(creatanatasunt)&istorumlocosubstituisti,hoctuumscilicet(facta)relictaparticula(nata)nonaliterenimpotuistisegregationemillamtuamincreatonislocumsurrogare,acadscribereParacelsotuacommenta.~~NunquiduidesipsumapertissimefatericreationemprimotextusecundiParas,idquehisuerbis?Namutexmatrenasciturproles,haudsecusexMysteriomagnocunctacreatanatasunt,&c.Quidclariusdicipotuitincreationisconfessionem,quamuniuersacreatainunicoMysteriomagnouniteconiunctafuissementalicreatione,incoelo&terra?Quoddeuirgultopriusquamessetinterra,&omniherbaantequamoriretur,adfersexMoyse,ignoraretedifferentiamcreationisuniusuelprimaediei,adcreationemsecundae,&reliquorumdierumsatiscommonstrat:itemexnihilocreare,&exeo,quodexnihilocreatumest,creare,intersedistinctaesse:nihilominusutrunquecreatioest,pariter&omnequodaMoysenarratur,diuisit,diuidat,congregentur,fecit,&cnamomnequodfecitDeus,creauiteolocoGenesis,&c.Nasciigituribidem,Paracelsocreariestexeo,quodcreatumest;priorauerbaMoysistestantur;&ista,producantaquae,terragerminet,&c.Necest,quodproptereaargumenterisDeumindiguissemateriaadcreationem;anteadictumfuitexnihilounicocreasseomniainuno,sicuticreatorunusestDeus,distinctustamenintribussubunoDeopersonis:nonalitersubunicomundotreseiusdistinctionesuoluitesse,uidelicet,intelligibilis&incorruptibilismundi,seuinuisibilisatquesupernaturalis:itemuisibilishuius&corruptibilis;tertiiuerominoris,idest,hominis,partimcorruptibilis,partimincorruptibilis,adutriusquepraecedentiumimaginemfacti,&propterquemomniafactasuntadgloriamDeitantum.Nonuideoquidaliudstatuas,quamDeumexpluribusnihiliscreassemundum,&itaplurauelisesseprincipiamundicreationis:quurigiturnondixisti,DeprincipiisaequeatqueDeprincipio?InprincipiodicuntMoyses&loan.Apostolus,non,inprincipiis.Ignorasquaesoadbeneordinatammonarchiam,unicosoloPrincipeopusesse,&siaccedatalter,monomachiamexurgere?QuidigiturpluribusprincipiisopusestinmonarchiauniusDei,quamuniconihilo,exquosolocreauitomnia,nedumsexdiebus,uerumetiamAdErastum.389indiesusqueinfinemseculi?~~Nunquid&minimaecummaximis,herbulae,quotannis,diebusquesinguliscreanturaDominoDeocreatore,peridemuerbumquodsemelabeoproceditinaeternum,eandemquesemper&ubiquehabetefficaciam&uirtutemcreatricem,licetenascanturesemine?~~undenascendipotestatemhabentexeosemine,sinonexeodemuerbosemelprolato,uidelicet,Germinetterraherbamuirentem.facientemsemen,etc.Perperamigitur&iniqueParacelsumarguis,desequentibusprimumdiebusincreatione,arguunttepotiuseiusuerbahaec(creatanata)quibusinnuitnatumetiamcreatumesse.Nonminusfacisdeconfusacreatione,confusoquetuochaosAnaxagorico,dequononloquiturParacelsus,seddeunitochaos,inquonullaconfusioest:testanturhaeceiusuerba(unicumprincipium,unamateria,etc.)inprimotextusecundisuiParasadhuncmoduminchoantis:Omniumreruminessentiacorruptibiliexistentium,unicumfuitprincipium,&deinceps,Intelligendumuerocunctacreataexunamateriaprodiisse.AddidistiErastedetuo:Persegregationem&nonpercreationem.Quodunicumest,autunum,diciconfusumnullatenuspotest,quiaconfusionisprincipiumestalteritatisdualitas:unitasueronullamconfusionem,nequemultitudinemadmittit.Quicquidigiturduouelplurahabetprincipiasubconfusionecontinetur,nisipercopulamternariiadunitatemredierit,utisuntduoincarneuna,etc.masculus&foemina,sulphur&salinunomercurio,quodinfra.ErgofrustraconarisErasteParacelsumAnaxagoratuoredderemagisimpium,hocargumento,sinonsophistico,maletamen&argutecomposito.InMysterioincreato(inquis)creatasaDeoresomnesasserit.ergonihilaliudipsiestcreatioquamseparatio,namMysteriumeifuitaliudnilquamAnaxagoricumchaos.~~AnteatibiresponsumestchaoicamconfusionemaParacelsimenteprorsumalienam,quiunionemacpacemincreationepermonarchiam,&nonconfusionem,autlitem,ueldiscordiamsiuemonomachiam,quamabilladocetexcludendamesseperadeptamPhilosophiam,fateturacdocet.~~Dediuisioneautem,nonaliterquamipseMoyses,sentitParacelsus,quicquidErastesomnies,autmoliaris.Estquod&hoctuumabsurdissimumrefutemusargumentum:Etenim(inquis)terranonfuissetinanis&uacua,siinsehabuissetactuplantasquasprotulit,nectenebraefuissentsuperAbysso,siluxactupermixtafuisset.Nihilaliudenimsunttenebraequampriuatiouelabsentialucis.DoceprimumEraste,narrationemMoysis,inGenesisunoprimouediefactam,intelligideberedemundoAdErastum.391uisibili,priusquamtheologiceargumenteris.~~Nonuideoquinstatuasetiam,terramuelelementanaturaliabisaDeocreatafuisse,nonpercipisenimincreationenaturalium,aridamaMoyseuocatamesse,proterraunicoelemento,addistinctionemidealisterraeprimouelunodiementuatae:~~nonpropeculiarielementoterreo,sedproomnib.adilliusideaeexemplarpostmodumaDeocreatisnaturalibuselementis,utcumdicitur,Terraeratinanis&uacua,idest,elementaerantsimilia:similiter,EttenebraeerantsuperfaciemAlyßi,idest,totiuscoeli&elementorumprincipiimysteriique.Quidestquoddeactu&potentia,scholarumquenugisinfidelium,hoclocoadferasinmedium,cumistaminuscumillisconueniantquaeMoysesnarrat,quamDeus&Belial?Nonesthicopusdialectica,Binariirixosacontentione,sedpurasanaquementeperdiuinamillustratalucem,qualucemnaturalemetiamuidere,utest,ualeamus.Nonabiislucemaddiscerefasest,quiPhysicamfabricatisuntextenebris:quasquidemipsetuErastedefinisessepriuationemuelabsentiamlucis.~~CumitaquefabriPhysiceshuius,propotissimosuofundamentopriuationemponant,nullaqueprioreasitquaelucisfuitindiabolopriuatio(aquatanquamamatre,fonte,principioque,reliquaebonipriuationesortumhabent)extiterit:~~quidessepossitinPhysicainfideliumpriuatio,iudicentilliquilucepriuatinonsunt.Indubiumreuocaremecogis,antenebrarumexteriorum,adinterioresdifferentiamfacerescias,autfiliorumtenebrarumadlucisfilios,siueangelos,sedinfrasuolocomeliusaudies.~~CaeterumquaedemeteorologicisimpressionibusexParacelsolegissetedicis,adhuncmodumuidelicet,Legimus(inquis)Deumelementaexnihilocreauisse,iamueroscrutabimurquoposueritillud,quodlocum,quemelementaobtinent,occupabat.~~Estautemcumadhaerentibusdetrusumadinfernumexcoelo&elementorumloco,&quodhincpulsumnonest,inlocoestParadysi.Paulopost:Estitaqueprincipiumquatuorelementorumexnihilocreatum.Locuseniminquoiamsunt,anteacorruptibilenihilcomplectebatur,exquouidelicetcorruptibilecreariposset.QuareconueniebatutincorruptibileinParadysumsecederet,atqueineiuslocumaDeocorruptibilecrearetur,coelumnempeseuchaos,idest,aer,postimodumaliaelementa.DebuistiErastelocumhunctotum&integrum,nonmutilatumreddere.Hictibimodusestsophisticandi,membratimomniadissecandoconfundere,aceasolaquaeseparataiamargutesummaquefallacia,falsoetiaminterpretata,proteuidenturfacere,foedeniadErastum.393mirumcompingere.Eadecausanuncistum,iamaliumsaltandolocum,dataoperacitareuoluisti,quolectoribusinculcaresomnequodsomniaredeParacelso,magnisetiamuoluminibuseditisDenouamedicina,nonerubescis;quodcrederesneminemillaperomnesParacelsilibrosperquirendi,numitasereshaberetutscribis,curiosumautualdeforesollicitum;sictibisaluamaneretexcommentouictoria.Uerumuthocsophismatisgenusappareat,uerbaParacelsigenuina,quaeadhancremscriptasunt,apponemus.Ulterius(inquitParacelsus)diximus,DeumutDeumcreasseelementaexnihilo;~~iamphilosophabimur,ubinamidposuerit,quodinipsorumlocofuit,&locumhuncoccupauit,&iuxtahocelementumaeris,latiusdescribemuslocum,inquodictorumelementorumsitusfuit,&quodindepulsumest,ininfernolocumoccupauitcumadhaerentibusei,namcoelumestexquodeiectumfuit,&estlocus,inquonuncelementacomprebenduntur:~~&quodexeolocopulsumnonfuitininfernum,hocipsumestinlocoquipraeseruatusestproincorrumptibilitate,hicestParadysus:aliuslocusestelementorum.~~Iamsuntessentialiterfacta,&completainspheraecircuitumelementasic,utnonsitlocusampliusibidem,quicoelestisexistereualeat,autinfernalis,nisifortassisaliquideolocofaret,ubinihilesthumanum,autessepotest,inquoconclususestinfernus,&inquoiacentilliquideiectisunt:~~autsubnobisessedebent,absqueomnipotentia&laetitia:autinsubstantiamelementorumeiecti&ligati.Namhocestmaximusinfernusipsis,intransibilidegeremorariquedebere,&nonutanteafueruntinRegnoDei.Ideniminfernusesthabendus,quumangelusParadysopulsus,pariter&eopriuatusest:hocetiaminfernomaioressepotestinfernus;quodquiperpetuuserat,&incorruptibilisinsenihilhaberet,incorruptibilitransibiliquemoraridebeat:maioremenimhaberepoenamsiuetormentumnonpotest.Concludimusigitur,locumelementorumquatuor,fuisselocumcoelidequoLuciferdeiectusest,&existo,praeteripsum&suos,deiectumessenihil:solumcorruptibilecoelumhocinelementapositumfuit:Ethaecesteiuspunitio,quodineomaneredebeat.Hocnonputauitantea,quodDeushuiusmodicoelum&locumdelectabileminelementae.positurusesset,atproposueratincoeloseperpetuomansurum,&hacdecausanihilsibidefuturum.QuumDeusigiturelementacrearet,ipso&aliisinsciis,eodeminstantiortumestidetiam,&ortumhocininfernumdeiectum,hocestexluminecoeliintenebras,idest,inmundumcorruptibilem.Quapropterparseorum,quisociisunteius,moraturinigne,parsinaere,parsinterra,caeteriquideminaqua,&nullusdiabolusmoraturextraelementa,sedinistisomnesdegunt.Etcumadmundifinemuentumerit,unumstabulumfuturumesteorumomnium,quiquatuorelementisconcludentur.EstitaqueprincipiumelementorumquatuorexnihilocreaadErastum.395tum.namlocusinquoiamexistunt,anteacorruptibilenihilcontinuit,exquocorruptibilecreariposset:hacdecausadebuitincorruptibileinParadysumtransirecedereue,&eiuslococreatumestcorruptibileaDeo,primocoelum,idest,chaos,hocest,elementumaeris,quodsuperiusest,postmodumaliaelementainferius.Noncontradicimusigiturinaerissiccitatemultosessespiritus,etiamineiusegestoaerisinterchaos&globulum:uerumidabsqueelementorumdetrimento:namelementumaerisintribusmateriiscreatumest,&intribuspartibuspositum,utisupradiximus:quinamhaectriasuasoperationesperficiant,audieturinfrasuoloco.HaecParacelsus.NonuideoquisnampropteristaParacelsomalediceredebeat,preterLuciferumipsum,&quicunquepartestenebiteius,actuebitur.Etenimperseclarasunt&manifesteuera,sitotamabinitiosententiam&integramintueamur,usqueadfinemsuitractatus.Eadecausanonnisipartemeius,eamquefrustatimdissectamErastecitasti,malequeuersam,utreliquaomnia,quosophisticastuasinferresconclusiones.~~Istasinonintelligasexuariisexpositionibuspassim&ubiquenostrisdePhysicalibellisintersertis,infradilucidiusaliquaexparteaudies,nonessesibimetmultislocis(utiniqueiudicas)contradictoria,sedoptimeconcordantia,&inunumconuenientissimacumreliquisscriptiseius,perabiectionemuidelicetBinarii,dequapotissimumagitur,acunionisexpurgationemabeodem.Quare(quaeso)ErasteseriatimintegrumopusculumPhilosophieadAthenienses,&postmodumreliquosatecitatosParacelsilibros,abinitioadfinemusquenonsuscipisoppugnandos,idquesacristestimoniis,quibuscumpugnaredicis?~~sicrederefasest.~~ItemquurnonadducisexBibliisea,quibusapterefutaretepossecredas,&erisnobismagnusApollo,cumrelictiscaluinniishocmodestiaquapiampraestiteris,quodstolidaquadamiracundia,bardoruminstar,fierinullatenuspotest?~~Utuerodemeteorologicofragmentotibisitresponsum,quiasaltationibusdelectaris,hochabe,Paracelsumuidelicetelementaintelligereincoelo&interrafuissecreata;hiccernimusimpuriora,illicueroquaepuriorasunt.Istaomniaquiaprimamcircunscriptionemobtinueruntatquemateriam,comprehendioportuit,&locumobtinereineoquodpriusnoneratlocus.AbistositudeiectusLucifercumadhaerentibuseisociis,intenebrasinferiorumelementorumexteriores,moraricogiturextraRegnumDei,inquoprimumdegebat.Quodautemextradictumlocumpulsumnonest,ininfernumiamdictum,locusestincorruptibilitatis,&Paradysus:Erastum.397aliuslocus,corruptibilitatisuidelicet,estelementoadrumsuperiorumcoeli,&inferiorumterraeprocrassioribuselementisacceptae.ConcluditindeParacelsusmultosspiritussiuebonos,siuemalos,insiccitateaeris,idest,insuperioricoelo(bonosputo)&inegestoaeris,idest,ininferioricoelo(putomalos)morarisinedetrimentoelementorum:Exeocolligereest,ipsumconfunderenollespirituscumelementis,nequeParadysumcuminferno,licetetiamineodemlocoforent.Dehishactenus,quodbreuitatistudentes,ealatiusexplicandasuolocoreseruamus,quotiestibiuisumeritconfutationumtuarumordinemseruarecumplacidamodestia.Petulantiasiquidem,contratepetulantiores&conuitiislongemagisarmatosconcitabis,quinectibi,necscholisinfidelium,aliquemdebereserespectum,uelhonoremprotuismaledictionibusarbitrabuntur.Nunquidbenignitate(siprodesseReip.literariaeuoles)plusprofueris,quaminhumaniscontraChristianos,&protuendisinfideliumpartibus,detractationibusiniquissimis?~~Quidista(quaeso)tuaconuitia,quaeprofersinlucem,addoctrinaelucemadferuntemolumenti,dumParacelsumimpiumappellas,haereticum,facrilegum,spurcissimaementishominem,sannionem,ebrium,insanum,tenebrionem,hominumomniumportentissimum,apessimodaemoneimpulsum,&siquidhictibipeiussuppeditauit,quomortuumhominemredderesinfamen.~~Quidsicapitosusquispiamiracundiahactuamaiorepercitus,achiscetuiscalumniis,omniahaecinteuiuumpromortuo,quemocciderepostmortemconatuses,longequegrauioraretorqueret,aequoneferresanimo?Considera&tehominemessehisomnibusfacileobnoxium.Redeotandemadeaquaepergisadducere:Intextu(inquis)undecimolibrisecundi,aperteaffirmatParacelsus,spiritusinuisibilesintenebrisdegentesinmagnoMysteriofuisse.Nectamenaddiseiusomniauerba,neexpraecedentibus&sequentibusarguarisalicuiuserroris:quaresatiusfueritilla,cumGermanice,tumLatineinmediumadferre.~~SoisteseineinfeltigPhilosophey/alleininunserenElementenderErdensetzenalleSeligkeitundEwigkeit/undisteinthorechtMeynung/daßwirunssollenachtenalleinfurdasedlestGeschopff/dieweilmehrWeltsinddannwirallein/auchistdasnochuielmehreinthorheit/daßwir/diedakommenaußuusernElementen/auchLeutsind/niterkennen/alsdieNocturnalischen/uunddieGnomen.~~UunwiewolsienitinderSonenscheinwohnen/auchdessennitgebrauchen/AdErastum.399~~begehndeßLiechtsuomFirmament/sonderdashassendaswirlieben/uuwirlieben/dassiehassen/deßgleichenmitunserFormundWesenerhaltennitzuuergleichen/Soistunsdasnitzuuerwundern/außursach/daßsieinMysteriomagnoalsobeschaffensind/undnitalleindie/sondernuielmehrdiewirniterkennen.Darumbistzuuerstehen/daßmehrcorporasindgeweseninMysteriomagnodanneinerley/aberdochalleineinewigesinallenbegriffenundeinzergenglichs/undalsowiesieinmancherleyFormuunduilseltzamerGestaltdieElementenbeschaffenhaben/istnitmoglichallzuerzehle/Abereswirtungezweiffeltseynandemend/dazusammenkommenwerdensolcherallerdingewigkeit/eswirtandemEnduielunwissendeßerkenntwerden/undinmancherleywegerscheinen/nitalleinuondenediedaewigsinhaben/sondernauchuondenen/diedadassoinimeinewigshat/enthalten/gemehrt/undgewissenhaben.Danndasewiginzweywegzuuerstehenist/dereinzuherrschenundregieren/deranderdemselbigezueinemansehen/dannesistwiderdiePhilosophey/daßdieBlumlinsollenohnewigseyn/wiewolsieuerderben/sowerdensiedochandersamlungallerGeschlechtererscheinen/dannesistnitgeschaffenaußMysteriomagno/eswirthabeneinBildnußaußerthalbendenEtheren.~~Latinesichabetofideliteruersa.RudisestadmodumeaPhilosophia,quaeterreniselementisnostrisduntaxatomnemsalutem,&perpetuitatemtribuit:stultumquenobisestexistimarenosessesolosexcellentissimascreaturas,cumpluresmundiquamnosexistant:friuolumquemagis,eosquisuntexelementisnostrishominesetiam,noncognoscerenos,utisuntNocturnales,Gnomi,etc.~~Etquamuisinsplendoresolisnonmorantur,necpotiunturlucefirmamenti,sedodiohabentidquodnosamamus,&amamusidquododiunt,necsintforma,essentia,&moribusnobisparessiuesimiles,nihiloninusmirandumnobisnonest,eadecausa,quodinmysteriomagnoadhuncmodumproductisint,acnedumipsi,sedaliicompluresnobisignoti.~~Hincpatet,inMysteriomagnopluraquamuniusadErastum.401modicorporafuisse,ueruntamenidsolumconsiderandum,inomnibusperpetuumunum,&alterumtransiturumsiuecorruptibile,fuissesimulcomprehensa.Quamuariisformis&conditionibuselementaproduxerintipsos,declararenonestpossibile:Subextremumfinemtamen,indubiumestfuturum,quumsimulcongregabuntureiusmodirerumomniumperpetuitates:quotempore&locoquidem,eorumplurima,quaedehisincognitasunt,diuersimodetandeminnotescent,acapparebunt:nonsolumeaquecontinentperpetuiquid,sedetiamillaquibuseasustentantur,quaesuntperpetuitatisparticipia.Dupliciteritaqueperpetuumestintelligendum,unumestdominansacregens,alterumautemilludestquodpriusrespicit.NonestenimPhilosophiaeconsonum,uelflosculosipsoscareresuoperpetuoquodammodo,nametsiquandoquedeficiant,incongregationetamencunctorumgenerum,rursumapparebunt.Nihilenimexmysteriomagnocreatumest,quodnonsitimaginemhabiturumpraeteraetheream.Mirarersane,siabstinerepossesErasteaperuersionibusuerborumParacelsi,quihoclocoloquituradhuncmodum:Hincpatet(inquit)inMysteriomagnopluraquamuniusmodicorporafuisse.Tuautemistauerbasicinuertis:Aperteaffirmat(ais)spiritusinuisibilesintenebrisdegentesfuisse.QuisnonuidetParacelsumdespiritibusinuisibilibusallegatoperteloco,nullamfacerementionem,imopotiusdehominibusquibusdam&corporibusnobisincognitis,&abelementisinmysteriomagnoproductis?AnnonexistimasPhilosophosplusuideredebere,cognoscerequeipsisrusticis,quietiamadsensualemoculumapparentiadiiudicarenorunt?Nocturnales,Gnomos,Nymphas,etc.fuisse,&interhominesuersatosesse,negarenemopotest,quicumfidedignishominibuscolloquiumhabuit,aquibus&uisafuerunteiusmodicorpora,&approbata.Sispectradicas,lemures,autcacodaemonesEraste,curfitutneminisintinfesti,quinonestipsismolestus,imopotiusbenefici,sesepraebentultrohominibusofficiosissimos:quodnunquamdiabolusfecit?Quifitetiamutsempereandemformamsiuefiguramhumanamretineantinapparitionibus,iuxtasuamspeciem,diabolusautemsemperimmutet?Insummainfideliumscholaenihilapprobant,nisiquodcarneisuidentoculis,quiacarneisuntearumprofessores.Erastum.403Siuidemuselementainfeadrioraproducerecorporacrassiora,quurnonsuperioraquaepuriorasunt,nonproducentcorporapariterutipsaspiritalia,idqueininferioribuselementis,quaesuntmatricessuperiorumseminum?~~Cumigiturtaleshominesappareantintellectuiudicioquepraediti,carentesimmortalitatetamenanimae,disputabilerelinquimus,underationemhanchabeant,&utrumnonsintaliquaecreaturaehisdotataeuiribus,praeterhominesabAdamonatos,mediuminteristos&spiritustenentes.~~FateturParacelsus,impossibilemessedeclarationemproduxionisformarum,&conditionumipsorumiuxtamodum&normamelementorum;euidentissimumtamenidomnefuturumasserit,infinererumtransibilium,quorumperpetuitatesomnescongregabuntur,asuiscorruptibilitatibuslibere,tumdemuminnotescat,quodiam,estoccultum.Nihilenimtransiturumuelcorruptibile,quodinsedeperpetuononcontineat,quosustentaturinessequodest:hocperpetuumseparatumasuocorruptibiliquodinduerat,formamnihilominus&imaginemretinetpraeteraetheream.Pergamusadeaquaehisaddidisti:Restat(inquisEraste)aliquidpraetereaexcutiendum.Contenditenimcontrasacrasliteras,elementanonaDeostatimcreata,sedperprimamsecretionemexmysteriomagnoortafuisse.Insegregationeignem&coelum,seuuascontinens,acuelutimatricemfirmamenti:aeremuacuumreceptaculuminuisibilium&fataliumcreaturarum:aquamcubileNympharum:terramdeniquecoagulatumhospitiumquoddam,nescioquorumspectrorumfactumesse.Quaesacrislibrispalamaduersantur,&cumomniumphilosophorumsententiispugnant,refutationenullaegent,sicut&sequentia.Quippetaliumconfutationemnullusexpectabithomointelligens.Nonpotestadhaectibiresponsiomeliordari,quamantea,fictapertetuamquedeclarationemomnia,nonaParacelsoprodiisse,alioquin&eiusuerbainsingulisadderes.Sitecumcontendas,&eaquaehucadfersdetuo,cumcaeteristuisdeclarationibus,pugnarecontrasacrasliteras,quidadnosquodhocstudiumelegeris?Saltemunumhocatecupimus,utmeraacgenuinaipsiusscripta,nonfalsificatapertuamdeclarationem,adhibeas,quaereluctarisomniassacrislibris:philosophorumtuorumtamenplacitisatergorelilictis,quaenonrecipimus,utuideaturquambonussisTheologus:erunt&pluresintelligenteshominesquamputas,quihascetuasconfutationeslibenterexpectabunt.Tuastamenexpectarefalsasdeclarationes;contumelias,&conuitiacalumniisfarcita,nonsolumParacelsicis,uerumetiamprobis,acpiislectoribusualdemolestumessenonuides;AdErastum.405illimeliusacriusqueteuident,Paracelsumtuiscalumniisminimedignum,eosquedignioresquitaliaproferuntinlucemconuitia,quaeuixaudirelicetinoenopoliis.Hisneinlocisnascunturtuoiudiciophilosophi,inquibustaliadiscuntur,quaenecinfornicibuseffarisithonestum?Modestesaltemhocdissidiuminternos,acphilosophicediscutiamus,neiudicentlectoresuiuis&uerisrationibusessedestitutoseos,quiadcalumniasrefugium,tanquamadasylum,quaerunt.Quodplerunquefierisolet,quotiesaduersusbonosuiros,melioresquenobisnospremitinuidia.~~Maximaparsdoctorumuirorum,emortuisinfideliumscholis,ferrenonpotestquempiamaliumexcellere,quiseprofiteatureximmortalischolaDeididicisse,necillorumullusalterisecundusesse,minusqueuidericupit,sedsolusintelligens,spretisaliisomnibus.~~Adderem&quoddestultorumgenerationeParacelsumerrassedicis,nisiexpectarematemelioremeiuslocideclarationemea,quaedecaeteriseiusscriptishactenusfecisti:~~hancubidederisinlucem,ostendemustibifabrosstultorumexParacelso,nonfuissedeunculosconcreatores(utitudeclarasti)sedfortassedoctissimosexmundanasapientiahomines,malleis&incudibusastrorumutiritenescientes.PlurahisadquatuorillostomosDenouatuamedicinaconscriptos,contraParacelsum&suosresponderefriuolumesse,nemononiudicabit,quodscateant,praeterquaminiuriis,etiamsophisticisfalsificationibusadeclarationetuafabrefactis.~~Quapropterexistimauidecorumesse,utsifortefortuna,perignorantiamscriptorumeiusboniuirideliqueris,eatibisummariedeclarareprimordiaquaefaciuntaditumadpenetraliamentisipsius:alioquin,sidataoperacontraipsum,&nullaprementeconscientiamotusinueharis,noniuuabitomnisadmonitio,etsicareatomniconuitio.Quamobremloquituomorepossum,Haec(inquis)quirefutareuolet(tuaputo)nilaliudlucrabitur,quamquodnonomninobardissederidendumpropinabit.EtenimexfalsificatisParacelsiuerbis,pertuamdeclarationem(quodabinitiolibrorumDenouatuamedicinafassuses)concludisquodcunquetibiuideturipsiesseaduersum.~~Hocstrategematepassimuterisintuisconfutationibus,cumputeslectores,praesertimignarosGermanicaelinguae,parum,autnihilesseanxioseaperquirendi,quaeconfuseexdiuersisParacelsilibris,etiamnonintellectis,allegas,tibimagisquamipsiadignominiam.~~Murmurareetiamuideris,detribusParacelsiprincipiisexunicoprincipio,&exsacraCenesipiameditationedesumptis.Hecutintelligas,fraterne(simodouoles)tibicaeterisquesuisAdErastum.407inimicisenucleareuolo,utsiconfutarecupis,idetiamfaciasexGenesiacsolisBibliorumautoritatibus:Philosophiainfideliumadbarathrum,undeprofluxit,etiamrelegata.Fiancenimlongemagisdetestamur,quamtuParacelsumexecraris:adcuiusmentemauresarrigemodo,qualescunqueuelis,&siuiderisadhucerrassete,resipisceredocebitueritas.DeFundamento,PrincipioquetriumprincipiorumnaturaliumParacelsi,exGenesiperMoysentradita,&abautorephysicomodointerpretata.~~Quanquamexpraecedentibussatissuperquemanifestasunt,quaeiamrecensentur,tamenquouideasnoslucenonrefugere,utpessimeloqueris,elucidaremagisacmagisadnauseameorumhominum,quiueritatemferrenequeunt,minimegrauabor.~~FateturParacelsuscumMoyse,Deuminprincipiocreauissecoelum&terram,acdeindelucemperuerbumFiat,&factumessequodmandauitfieri:lucemetiamdiuisamatenebris,idquedieprimo,quimeliusdiciturunus,factasiuecreataesseomnia.Hancmentalemetiamcreationem,indiuinaSapientiaconceptamidealiterexistimat;dequainsuoprimoParasnobisdesideratoscripsit,admysteriimagnisatisamplamdeclarationem.InsecundouerosuoParas,quodPhilosophiamadAtheniensesinscripsit,decreationematerialimundiuisibilis,adilliusidealisuidelicetimaginemcreati,narrationeminstituit,demysteriomagnonihilominusfaciensmentionem.Physicamitaquesuamadiesecundo,necpriusderiuareuoluit,aquofatetur,inferiorumaquarumasuperioribusfactamesse,creationefirmamenti,diuisionem:hocitemfirmamentuminseconcluderecorruptibilia(pariter&incorruptibilehispermixtumesse)uisibilia&inuisibilia:Percongregationemetiamaquaruminferioruminlocumunum,aridaminpropatulumapparuisseterram,&aquam,simulqueaerem&ignem,firmamentumquecoeli,priusinuisibilia,propterunitamsimulomniumconiunctionem.ExistisigiturconsiderauitParacelsus,triaprimuminnaturafuissedictacongregationedistincta(subunionetamencohaerentia)substantialiaprimarerumprincipia,uidelicetfirmamentalecoelum:globulumterrae&aquae:tertiumuero,intermediamaeris&uacuiregionem,quamhermaphroditum,siueutriusadErastum.409quesexus,uniuersalemqueMercuriumuocareuoluit:namabeiussphaeraemediosursum,sulphureusdicipotestMercuriusuniuersalis,&areliquamedietatedeorsum,salinusetiamuniuersalisMercuriusunus&idem.~~Haectriauniuersalianaturaeprincipiaprima,adimaginemtriumsupernaturaliumdistinctionum,uniustantumsupernaturalisideaeprimaeinuisibilis,&inperceptibilismundi,nempecoeli,terrae,&lucisprimaecreationis,indiuinamenteperconceptionemcreatorum,arbitraturtaciteobscurisqueuerbis,persimilitudinemesseconsideranda.Cumitaquehaectriaprimumsubfirmamentocreatanobisapparuerint,utsupra,substantialiaprimordialiaqueprincipia,exquiibusomnianaturaliterconstareuidemus,scilicetexbinocoelo,&crassioribuselementis,tanquamexmateria,forma,&naturalimagnete,seuuinculouitaenexumfaciente;~~nonimmeritoParacelsusdocet,abomnibus,quaehaecsubsequutasunt,creatagenerataquecorpora,uitam,formam,&materiamelicere,tumquoduishorumabinnatobinariosegregare,utpurumabimpuro:quotandemperabiectionembinarii,fiatreductioternariicuiusuisadsimplicitatemunitatis,inquamedicinalatetuniuersalis,quadesuprasatisampletractauimusinPhysicis&Philosophicisnostris.Quamobremergopotiuselementaquatuorassumemuspronostrisprincipiis.autaliaquaepiampriuationumfigmenta,uelqualitates,cumistanonpriustribusdictisillisfuerintmanifestecreata?tumetiamnaturaliacorporanullacolstentexelementisduntaxat,sedetiamexcoeloseuforma,pernaturaemagne:emunitamateriae?Quidmagisfatuumessepotest,quamstatuerematerialemPhysicamtantum,&nonformalemnequeuiuam?Absolutafueruntigituidietertio,triaprimanaturaeprincipia,&postmodumetiamexornatacreatisinipsiscreaturis,utuegetantibussuperterram&inea.Quartodie,decoratumestcoelumsuisluminaribus,maioribus&minoribusinipsocreatisaDomino.Quintodie,aer&aquasuisreptilibus&uolatilibusexornatafuere.Sexto,rursumterrasuisanimantibus,&istisaDeocreatis,quidominaretur,postremocreatusesthomoadimaginemDei.~~QuisnoniudicabitParacelsum&suosdecreationemundibenesentire,cumdicantprimistribusdiebuscreatafuisse,pariter&diuisaabunocreatoreDeo,triapraecipuanaturaemenbraquaedictasunt,&reliquistribusdiebus,etiampercreationemornatafuisse;~~utquaepriusdicebanturinania,foecundata:quaeuacua,repleta:&quaetenebrosa,fueruntilluminata.AdErastum.411SiquidhabesadistaquodobiiciasEraste,modestefacito,alioquinnemotephilosophumexistimarepoterit.AdferetiamtestimoniaBibliorum,&nonCentiliumphilosophorum:itemassumetibilibrum,&librosParacelsiquoscunqueuoles,unumpostaliumtamen,confutandos,Germanice,&indeLatinefideliter,&absquedoloperteuelquemuisaliumtranslatos,ut&exterisnationibusiudiciumsit:nisitibihacpartesatisfecero,quiminimusParacelsidiscipulorumsum,eritquifacturussitinistismeperitior,quemetiamnosti,conuitiisquetuisputidisobruisti,conspurcarenonpotuistitamen;uerumnoninperpetuumtibisilebit,quanquamadhucsiluit,necnisimonitispraeclarorumuirorumtantisperplacatus,donectempus&ratiopostulent,idfactumessescito,nonquodtuamaledictareformidet.Caeterumutamplioremhabeasmateriameaquaedictasuntconfutandi,siriteualeas,clariusiamhabeto.Nonsolumintribuspraecipuisprimisnaturalibus,adimaginemideaesuaecreatis,relucetinunitatetrinitasoculismentalibus&carneis,sedetiamineorumquolibet,utinfirmamentocoelumproMercuriosit;astrorumcorpora,proformali,simplici,&uniuersalisale:luxueronaturalisinmaioreluminari,prosulphureformaligeneralissimoque.Praeteristastresinfirmamento,quastuassignabisErastesubstantias?TalesinGlobulocongregationisaquarum,&apparitionisterraeuidereest;~~inistarumnanqueacaliorumuniuersalicommuniquecentro,perinfluxumradiorumsolis,&reliquarumstellarum,defixorum,&inhocrespicientium,accenditurigniselementaresulphur,quodrespiraculisinmonteAetna,Puteolorumquelocis,acaliisnobisincognitis,manifestumest:~~terraeueromineralecorpus,estlocosalisuniuersalis&materialis,quodapraecedentibusformamrecipit:itemaquarumcongregatio,GlobuliMercuriusest.Inaeris,mediaequeregionismercurialisuacuo,haeceademoccultomodoinesse,nonestdubium,etsinobisnonsintmanifesteconspicua.Suntenimmedianaturaliapotissimum,occultatantisperquelatentia,donecartenaturaenobisfiantmanifesta.Coelumitaquesubfirmamento,quoduolatiliumdiciturinGenesi,mediumhabetmercurialesuum,aquodeorsumaspiciens,inde,suauirtutemagnetica,trahitomnequodsursumaGlobulicetropellitur,utinPhysicisnostrisauditumest:idipsumaltapetens,locosaliniMercuriisublimatisubtilisquehabetur,dequoHermesait,Ascenditaterraincoelum,etc.Erastum.413Abeodemcoelestis&mediimercuriimedio,surad~~sumadfirmamentumaspiciente,hoceodemsuomagnete,trahitisteMercuriusastrorumsemina,utistainmatricemindatnaturaeiamdictam,acdeincepshancinuentremseuuterummagnaematrisdemittat,inGlobulumuidelicet,hocest,formalesulphurinmatricemediapriusconceptum,quodidemHermesdescenderedixitacoelointerram.~~Haecubiquetria,suntelementis,nonsecusatquesuisspeciebus,generapraeferenda,maximequodistoruminideasua,manifestasitfactamentio,&cuiusquepeculiaris;elementorumuero,subuniconomineterraesolum,occulta.DiciturenimcreauisseDeumcoelum&terram,&deindelucem.~~Quamobremigitur,potiusquatuorelementacuminfidelibusamplectemurChristiani,uelpriuatamformamateriam,quamunacumamicoDeiMoyse,triasubstantialiagenerageneralissimaabipsoDeocreata,pronostrisnaturalibusprimisprincipiis?~~Nonproptereanegamuselementaesseprincipiarerumnaturalium,sednonadmittimusesseprima.Suasspeciesenimgeneraquaequepraecedunt,quapropteristisillaesuntposthabendae,noncontemnendaetamen.Iamprimam&potissimam,acuniuersalempostremaecreaturae(quamminoremmundumuocat)hominisuidelicetanatomiam,quatenusadimaginemmaiorismundicreatusest,examinemus.Nonsecusenimaciste,praecipuasuatriamembracontinet,utpotecoelumnaturalesuum,&spiritumuitaenaturalisincentrosuicordislatentem,quodeiusnaturalesulphuranobisnominatur,uulgoueronaturalecalidumappellatur:solidiorespartesquaecarosunt&ossa,salinam&corporeamsortitanaturamesseaffirmamus:Atquisanguis,nobisestlocomercurii,humidumradicale(quodaiunt)continentis.Exduabusistisposterioribuspartibus,tanquamexlimoterrefactus,consideratur:attamenrationeuitaenaturalis,exfirmamento,exquoetiamuitarerumnaturaliumomnium,deriuarecreditur.Sedeiusuitasupernaturalis,&animaperquamadimaginemDeicreatusest,exspiraculouitae,persummumcreatoremindito,solumoriginemhabet:hacdenihilinPhysicisagimus.Quaeautempartiumincorporelocationes&cohaerentiasdocetanatomia,magisadmanualemillam,&sensualemmedicinaepartemattinet,quamadnaturalemspeculationem:amediconihilominusminimenegligendam,necaphilosophopractico.Erastum.415Quarationeergoiudicabituranatomiareruminsensatarum,utiuegetabilium,&mineralium,minusnecessaria,sinequaperfectusnullusessepotestMedicus,nequePhysicus,cumistasintadhominisuitamnaturalem,utmaximenecesadsaria,creata?Quianeglectafuithactenusmodernis,&mediiseculimedicisincognita,nullamiudicabunteiusinimici,obignorantiam?Postquamitaquetriumprimarumsubstantiarumfecimusaliquam,quaepraebeataditumadmaiora,mentionem,desibiagnatisprimisqualitatibus,uelaccidentibus,audiamus.Iuxtaprimamideam,uelunampotius,firmamenticoelocreato,coortaestabyssitenebrositas:aerismediaeregioni,uacuitas:&terrae,seuelementiscrassioribus,inanitas:quibusoppositaequalitatesobtigeruntinsupplementum,utfoecunditasClobulocongregationisaquarumatqueterrae:plenitudouacuumrepleuitaeremsuisuolatilibus,acreliquisanimatis,pariter&insensatis:claritateueroluminarium,&splendoresolispotissimum,illustraturcoelum,acomniasubse,siciubentecreantequeuerboDeiaeterno.ReliquumestuthincerroremErastetuum,Infernum&Paradysum,quosParacelsusdescribit,quianonintelligis,ortumhabuissecognoscas.Nonmagisenimquamimmensum,&aeternumaliquoconcludereloco,acdeterminatuminimmensumprotendere,Paracelsum,&suoseuincerepoteris.Hocsitamenstudiigenere,carpendiuidelicetomnes,delectaris,BibliorumsacrisautoritatibusaduersusParacelsumexperire,siquidualeasefficere;pertinentertamenallegatis,&infideliumscholarum,acsuorumphilosophorumnugisabiectis,ordinepariterseruatoquemsupradiximus:unumpriusParacelsilibrumsuscipeconfutandumabinitiousqueadfinem,aliosquedeincepsomnes:quodsaepissimerepetereuisumest,neobliuiscaris.Hacuia,modeste,preteromnescalumnias,prodessepotesaequiboniquestudiosisomnibus,&nonaliter.Siuideamusatemelioradoceripersacrasliteras,amplectemursummocumgaudio.Nihilenimpraeclarius,authonoratiusstudiosouiroueritatisinhacuitacontingerepotest,quamingenuefaterisuoserrores,&retractare,nonaliteretiamquamcommissifuerint,palam,sipublicecontigerunt.~~NonestenimquodtuEraste,uelquispiamaliusexistimet,omniamequaedeParacelsohactenusscriptareperiuntur,pertinaciterdefendereuelle,cumuideamplurimaabeniusinimicisfalsificata,&inlucemeditafuisse,partimetiamabignaris.Hocsolumdesiderarem,utquaeuidebunturuelabipsomaleconscripta,uelabaliisdeprauata,rursumadlydiumlapidemadducantur,sacrisquetestimoniisreformentur,&quaesincerafuerantabeoinlucenedita,mendisiamrepurgata,prodessepossintomnibus.~~Ignorarenemopotest,perminimaeparticulaenegatiuaeablationem,autadditionem,deprauariposse,uelexcellentissimicuiusuisauthoadErastum.417rissententiam.Ipsetufateris,GermanicaiameditascriptaipsiusuixaGermanisintelligi,quodintricatasint,acuideantursibimetuariislocisrepugnare.Undeputasidcontigissealioquamanteadiximus?Germanusenimfuit,paucissimisetiamatuapatriaHeluetiamiliaribus(quaeutriqueuestrumcommunisest)natus,uteius,tuamquematernamlinguamnonintelligerenequeas.Siquidigiturmalitiose(utais)abeoproditumsit,modesteprecorcorrige,singulanoninpeiorem,sedpotius,uthonumuirumdecet,inmelioremparteminterpretatus.Uerumubimaximedoletulcus,uiderepotestomnismedicusexpertus.~~Maleuoshabet,uiroscontemptoscorrigeredoctoruminfideliumpomposos,acambitiososerrores,quofitutcorrectores,appelletis,&nominedoctorumeosminimedignosexistimetis,etsibullatadiplomata,nonnunquamsuotemporealiquicircuntuleruntacademica,quaepostmodumutfriuolaquaedamarma,nepeiusdicam,&lacerarunt&abiecerunt,aliineoboloquidememisseuoluerunt.~~IgnorasquaesoDeidonumapudidiotasexistimatos,piscatores&plebeioshomines,moramfacereuoluisse,nonautemapudScribas&Phariseosscholarumdoctores,inquibusnullaueritasdocebatur?Inillotemporesidicas,factumfuisse,respondebitur,nonmutariDeumullotempore,sedeosquidonumeiusreciperedeberent,nonessedignatos,quiascholameiusfugiunt,quidocetimmortaliaperenniaquesequi.Tantahominumesthodieuesania,utnullamexistimentsapientiamextrascholasinfidelium.Intereanonuerenturcoramsuisidiotisineptire:~~quodnuperrimecristatogloriosoqueGallocontigit,quiCabalamsineullodiscriminetanquamdiabolicamdetestabatur,indeprogressusinterdisputandumnegabatCherubinaDeopositumanteParadysum,utarceretaditumadarboremuitae,fuisseangelum,sedpuerumdicebat,&angelumfuissenonadmittebat.~~DeumitemnonfuisseMoysi,necangelislocutum,quodosnonhaberetnequelinguam:inpluralinumerodixisse,faciamushominem,etc.promoremundanorumPotentatuum,Nos(inquit)HenricusD.gratiaGalliaeRex,etc.~~Deincepsinmaioremphrenesinincidit,utdiceretseTrinitatemdiuinamexueteriTestamentocrederenonposse,nisiextarenteitestimoniaTestamentinoui,quibusconfirmaretur,&aliapleraqueineptissima,nedumTheologo,sedinsanohominequouisindigna,quorumnonrecordor,necmeminisseuolo,blaterarenondefinebat,quibusitaresponsumfuit:~~Miror(aitquidam)hominesaltasaperepraesumentes,taliaproferre.Cabala,siprodiuinareuelationesumaturmysteriorumaDeoangeadErastum.419lis,uelhominibusfacta,nonestpraeterblasphemiamdetestanda:siueroprohumanatraditionedefiniatur,cumreprobisIudaeis,quisignoratessefigmentumsimileTalmudicisfabulis?CherubinautemanteParadysum,sipuer,cuifilius?uelquaefuitmatereius?sifamulus,quisdominuseifuitaliusquamDeus?quashabuitaliasAltissimustunctemporiscreaturas,praeterquamangelos,&hominemunum,inmasculumunum,&foeminamunamdiuisum&coniugatum,quinondumfiliosprocrearant?Itemquiosomne,linguam,idiomata,&usumeorumdedit,carerepotestueliisquaefecit,uelindigere,quotiesuoletistorumfacultatem&potentias,quasdeditipsis,exprimere?NonimitaturetiamDeushominummores,nequeloquendiformulas,aquibusnihildiscit.Quarehocloco,distinctionemtriuminunitatepersonarum,potiusnonuenerabimurcummodestapietate,quampetulanter&cumarrogantianosefferamus?Christusait,Ego&paterunumsumus,item,Faciemusapudeummansionem,etc.SacrosanctaeTrinitatisetiamnumextantapertissimaueterisTestamenti,pioChristianocuiuistestimonia,perGenesin:CreauitenimDeuspatercoelum&terram,&c.Spiritusdominiferebatursuperaquas.Et,Semenmulieris(aeternoUerbouidelicetunitum)conteretcaputserpentis,&aliaquaeadferreliceretexaliisProphetis.Reprehensionemhancferrenequiens,doloseminaricoepithisuerbis:Nimelius(inquit)deMedicina,quamdeTheologiasentias,deridendumtehominibusexhibebis.~~Abeotemporecommodamoccasionemquaesiuit,idquodadiniuriamidioticenimiuminterpretabatur,uindicandi,quamposteanactus,inclandestinasconuertitinsidias,actales,qualesaliquando,nonsinemaximosuidedecore,palampublicedetegendasreseruarestatui.~~NonhonestiusalterquidametiamGallus,&Parisiensis,nomineloannesGohorreus,mecumegitscriptisinpublicumeditis,acDescholiisinquatuordeuitalongaParacelsilibros,inscriptis.Sublaruahac,LeonisSuauiiuidelicetI.G.P.tanquaminsidiator,etsimagnusdoctorMedicinae,melaederemendosisinuectiuisconabatur,acmihinotaminfamiae(sipotuisset)inurere.Uerumquamfelicitereinegotiumhoccesserit,exApologiamea,propriiseiusinuectitiisscriptisdenuocusisappensa,quiuislegerepoterit.~~Necsatiseacastigatus,quinapuerisetiamcoenoperplateasobrueretur,obenormesinhocsuoscriptocommissoserrores,cuminmecarpendo,tuminParacelsuminterpretando,cuiusmentennonmagisestassecutus,quamcoelumcontingeremanibuspotuisset.~~Erastum.421Adfabulas,&PoetarumfigmentaGraecorum,Paracelsumrelegans,quostamennonminusquamueadnenumdetestabaturuiuens:~~taminsulse&inepteremtractatibidem,utexfamosissimodoctore,stultissimusnugator,proprioconatuquidem,siteffectus,&uerecundiaperfusus,domisediucontinens,melancholicomorbocorreptusest,utmihiretulitGallusquidam,quiParisiiserateotempore,quohaeceuenerunt.Doluitamenobeiusinteritum,quodcuperemipsumquandoqueadueramscriptorumParacelsiintelligentiamreducereFuitenimuirinAcademicaliteraturadoctissimus,acingeniopraeclaro,quifacilepotuiteapercipere,quaenequeuntsuaefarinaedoctoresinnumeri,metequantumuisacutissima,consequi.~~FallerisEraste,sicredasParacelsidiscipulos,infideliumAtheniensiumdoctrinamformidare,nonaliter,quamdeciperisetiamdiiudicando,ParacelsumdedicassePhilosophiamAtheniensibus,Mahumetanis,uelTurcis.~~AtheniensesenimuocathuiusseculieosdoctoresAcademiarum,quisimiliumhominuminsipientiamtotisconatibusimitantes,laboribusHerculeisabineunteaetatedidicerunt,senesquefactipertinaciterdefendunt,spretaetiamdiuinitusafflataSapientia,quaemedullaestscientiarumomnium.~~Reliquauero,ceumundana,solumcorticemexhibet.Undeliteratosuocauiteostantum,&nondoctos,quihacimbutinonuidentdifferentiaminteruerum&falsum:namquodcortexestarboribusacaliisrebus,hocipsumestliteradoctrinaqueinfidelium,acuelutumbrasuocorpori,uelhuicanima.Benefecimusigitur,quodpedemacoenoretraximus,titulos&bullasumbratilesabiecimus,priusquamineosuffocati,cumcaeterishocuinouertiginisinebriemur.Utinam,ouoscalumniatores,uinouitisobruereminiduntaxat,quodParacelsoimproperatis,&illud,inperpetuumdigestum,nonpotaretisamplius,quoduosdebacchariinuerasartes,&suosprofessores,cogit.Quiduobisestreliquum,nisihocunum,uelalterumuidelicet,quodParacelsoexinuidiaquadam,praeterebrietatem,Necromantiamfalsoetiam&perperamobtrudatis?Confunduntuoshacinpartescripta,quelibellosuoDeoccultaPhilosophiainpublicumedidit,hisuerbiseGermanicoLatinefideliteruersis.Inpraefationesiquidemeiusdemlibrisichabetur:~~Est,itaqueNecromantia,cumsuisceremoniisomnibus,histrionumabsolutanequitia,circulatorumqueuelcircunsoraneorummercatorumtheriaca,nefandumopus,quospectatoribus,&astantibusaperiaturos,&occaecenturoculi,necnoneloculisalliciaturpecunia;~~resprofectoquaeuixobolouenitaestimanda,imonecflocco.Quapropterceremoniaehucinmagiamadduciminimedebent,necinusumassumi,proutIudaeus(nescioquis)Salomon,suolibroinscripsit,quemNecromanticiClauiculamappellant.Deusenimidnonuult,ateiuslocodeditaliud,nempefidem,quaecunctaperfectissimeconadErastum.423secrat,etc.Insecundocapitulosic:Fundamentum,quomagistribuiturconsecrationibusuanisrerum,quamorationibus&fidei,condemnandumest,utpenesquodnemomaneredebeat,uerumaMagistratibuspuniendimeritoueniuntomnes,quiineopersistunt.Quamuisperseconiurationesaliquidpossint,anullomagouelsapientenihilominususurpandae,quodprorsumDeo,uerbiseius,mandatisque,necnonlucinaturaecontrariaesunt:&paulopost,Malignispiritus(inquit)suntDeicarnifices,quinihilexequunturabsquepermissionesuiMagistratus,idest,diuinaeMaiestatis.DicoigiturconiurationesessecontrariasDeo,uerboeius,legidiuinae,&lucinaturae,prohiberiquedebere.Itemcapituloundecimosic:Arsmagicainseipsaestoccultißimascientiarerumsupernaturaliuminterris,utquicquidhominibusinuestigatuestimpossibile,perhancartemindagaricognosciquepotest,adquamratiocomparata,nilnisimerastultitiaest.Magiaigitur,estexpeditissimaquadamars,etmundissima,nullisinquinataceremoniisuelconiurationibus,quibusNecromantiascatet.Inmagiaueronullusestconsecrationum,coniurationum,benedictionum,nequemaledictionumusus,sedfideisolius,dequaloquiturChristus,peripsamtransplantarimontesinmare.Haecspiritibusetiam,&ascendentibusomnibusimperarepotest,cogereque:haecfides,estmagiaeuerumfundamentum&instrumentum.Anteacapitulosextosic:Fidesestrerumomniumexaltatio,&confirmatio,quaeperimaginationemfieripossunt.Namabsquefidecunctahaec&aliasimilia,uanasunt&.uiriumexpertia.Consequenterundecimocapitulo:Summeueronecessariumestinhacarteprospicere,neinsuperstitionem,&abusumtranseat,adhominumperditionemuelpraeiudicium:~~hacenimuiafitNecromantiaexMagia,fascinatioquetumdemum,necimmeritosicappellandauenitabomnibus,quodfascinatores&sagaequaeuisinMagiamseseuiolenterintrudant,acsiporcidelicatossubintrarenthortos,nonsecusabistisperfidishominibus,MagiafactaestNecromantia.~~Quarenonimmeritocumsuisfascinatoribus&sagisignecremanda,Necromantiauidelicet.Rursuscapituloquartodeuisionibus,adhuncmodum:~~Deusuult(inquit)insimplicitarenosambulare,utApostolifecerunt,&nonprofundenimium,inaltisetabstrusisrebuseiusmodi,quaesupranaturamsunt,scrutari,utnonincidamusinabusus,quibusobesseproximopossimus,&incorporis,acanimaecondemnationemdeuenire.~~Nonsuntigituromnesincantatores,quosMagosscripturauocat.namindesequereturillostresexOrienteMagos,Archiincamtatoresfuisse,cuminartibus,praesertimsupernaturalibus,praecunctisaliissuitemporis,expertissimifuerint.QuodergoScripturasacranonuocetillosincantatores,atbeneMagos,quidindecolligendumestaliud,quamipsosartibus&suasapientianequaquamabusosfuisse.Magiaigiturtalisestsapientia,inquamars&scientiasuasuires&potentiasexhibet,atquedemonstrat.Uerumexeanascipossuntincantatores&Necromantici,nempecuminabusumassumptaest,nonpriusincantatiodicipotest.Tandemca.3.decharacteribus.Perduoscharacteres(ait)nonnulliIsraeadErastum.425litarum,&NecromanticorumIudaeorum,plurimaconsecutisunt,inscriptissacrisDeinominibus,etc.Posset,aliquisobiicerecarpens,atimmerito,metertiumeffringereDeipraeceptumprimaetabulaeMoysis,quouetitumestaDeo,nequisnomeneiusinuanumassumat.~~Quistamenintersapienteshominesueredicerepotest,hocipsummefecisse,uelDeumhacuiaoffendisse,cumistisadeumnonutarmodum,quoNecromanticiconiuratores,atsoluminsummamnecessitatemhominum&auxilium,acinillismorbis,inquib.~~medicamentanullae,nullumaurumpotabile,necessentiaquintaauri,necantimonii,nequetalequidpiamiuuarepotestarcanum:etsimagnarumistauiriumexistant,etc.Morhi,quorumoriginesexuegetabilibusprogressumhabent,arcanisherbarum&radicumpellendisunt:quiexmineralibus,horumetiamarcanis&remediis:quiueroperinfluentiascoelestesimprimuntur,neutridictorumgenerimedicamentorumcedunt,sedperAstronomicaminfluentiampellinecessumest.~~Postremo,sicuipiamsupernaturalimodoperincantationes,autMagiconecromanticasarreptiones,morbusillatusfuerit,nullumtriumquamdictasunt,iuuerit,sedmagicumesseremediumoportet,quopellatur,utetiamintroductusest.Ignarimedicipersuadentmiserisaegris,nonessehisutendumremediis,quodcontraDeum,nomeneiusinuanumassumihoclocoiudicent,nonaliadecausa,quamuereanturabaliiscurari,quodipsinequiuerunt,languerequepotiusaegrosinperpetuumuolunt,quampudefieri.~~Quodsihisinperditionemhominumuterer,autinpraeiudicium,uelblasphemareminDeum,autspiritumaliquem,hominem,herbam,radicem,lapidem,etc.perDeinomenconiura.rem,meritodiciposset,menomeneiusinuanumassumere,necnonDeumoffendere,necpriustamen.NonaliterSophistaehoclocomereprehendunt,quamPharisaeiChristum,quiainsabbatosanasset,mandatumeffregissementientes:idipsumdeDauide,quodpanespropositionisfamaepressusedisset,iudicabunt,etc.PraetereacapituloquintodePygmeisait:Dicohosessepollentesintellectusemihominesinelementisquatuordegentes,quiprimisnaturaetemporibus,falsoproDiishabitisunt,acadorati.~~Hisuntipsi,dequibusnosDeusomnipotensadmonet,praeceptosuaeprimaetabulaeinhibens,nehabeamusDeosalienospenesipsum,nequeinaquis(Nymphasintelligiuult)nequeinterra(PygmaeosautSylphesindicat)NamzelotypusDeusest,puniensiniquitates,etc.~~Haecamedictanonsunt,quoduelimcuipiamdareconsilium,adilliscredendum,uelobediendum,cumsesemanifestanteshominibus,obligationespromuneribus&obsequiis,offeruntsuomore,sedquosciatur.solum,exuerofundamento,quaesitinterdiabolos&semihominesdifferentia.Diabolusenimcorpusnullumhabet,nisiexelementisquatuoraliquodsibifaciat,hoctamencarnemnonhabebitnequesanguinem;itemperpetuusest,&infirmitatibusfinitaemortisnonsubiectus,ideononmoritur.Pygmaeitamenipsiintereunt,amboquemortiperpetuaesubiectisunt,uitaqueperpetuapriuati.Quamobremomniquisesededitipsis,autpraescripsit,nonsecusacilliseuenit.Prospiciatigiturquisquesibimetipsi,quidnamagat,priusquamsepraescribat,namAdErastum.427statimatquefecerit,sempereisobedirecogeturadomniamandata.Sitandeminobediensfuerit,autillosadiramcommouerit,uitamuelimminuunt,uelprorsumadimunt,contortoetiamquandoquecollo:quodquidemofficiumdiabolinonest,similequidefficere,sedpotiuscogitationesprauassuggerere,quibushominesaDeipraeceptoretrahat:quaquidemuiamaximospeccatoresefficit,quisuicreatorisDeipenitusobliuiscuntur,acnegant,&postmodumindesperationemadducit,neorarepossintamplius.Quamuisautemillispirituselementaresdiabolosintaffines,&saepissimeDeitortores,etiamcarnificessintutilli:nihilominuspersaepehominesadmonentinstantiumpericulorumuitae,siuedormiendum,siueuigilanduminter,amaximispericulistuentur,&nonnunquamecarceribusaliquosliberant,acsimiliadantauxilia.Similitercapiteoctauodeobsessis,contraebrietatemscribitinhuncmodum:PetrusApostolustamegregienosadmonet(inquiens)Sobriiestote,&uigilate,naminimicusuesterdiabolus,utleorugienscircuit,quaerensquemdeuoret.Fidepostmodumconcludit,nosdiaboloresistereposse.Priusitaqueuerbumdesobrietate,nosintelligeresicuultApostolusacsiloqueretur:Caueteabomnigenereuentrisimpletionis&ebrietatis.Ebrietasenimestfons&origomalorumomnium,&uitiorumquaefiunt,acadimplenturexpersuasionediaboli,perebrios.Quamobremseruatemodumincibo&potu,neturbeturcoruestrum&aggrauetur,semperenimadestdiabolus,quanquaminuisibilis:spiritusest,artemquenouit,qualocorumubiuisessepotest,perintegrumterraecircuitum,cumquesitmalorumomniumauthor&executor,inhominemintentusest,nonsecusatquefelisinmurem.Quare,moxatqueuinouosipsosobruitis&repletis,inducitinuosomneuitium,quodetiaminuobisadimplet:circunducituoslaqueoproutcarnifexflagitiososetfatinorosos,doneceosocciderit,sic&diaboluscumebriisagit,usquedumcorporaliterobsideat,arripiat,uelindesperationemcogat.ProspiciteigiturouosEpicureiBacchiquefilii,necnonmilites,quinoctesatquediesuinorepleti,nonadmittitisaliquamreprehensionem.Deuigiliis,estiamquodPetrumApostolusintelligatisadhuncnempemodumuidelicet,acsiloqueretur:Ambulateinaequitate&iustitia,bonoestoteanimo,nonpusillanimes,malasabiicitecogitationes,ueldediabolophantasias,cuiusimaginatiopenesuoslocumnulluminueniat.Namhacuiamultifueruntobsessiadaemonio,cuiusobseßioniscausafuerunteorumpropriaecogitationes,&prauaesimilesimaginationes.~~Relinquiteigituristas,quarumlocoDeumorate,&habetotepraeoculis,acinomnibusimaginationibusassumite,quosimileseisanctitatequodammodoreddamini,eiusquefilii,tumdemumuobismittetsanctumsuumSpiritum,quouosobsidebit,reget,acmirabiliasuaemisericordiaeperuosdemonstrabitopera,sicutiperPaulumetreliquosApostolusfecit,quiomnesinhuncmodumsuoSpiritufueruntobseßi,&illuminati.~~Hosergosequamini,diabolum&omnescogitationesprauasexcludentesetAdErastum.429abiicientes,quibusnosipsosetiamseducerepossumus,acinnosaequediabolumattrahere,pereumcorporaliterobsideri,&indesperationemuenire,acuitamadimereatqueIudas,&Achitophel,necnonaliicomplures.NonintelligitPetrusdeuigiliisabstinentiarumasomno,sedabacedia,socordiaque.PostremoconcluditApostolusinquiens,resistendumessenobiscontraSatanamperfidem,acsiloquatur:NoliteinuerboDeihaesitarequoquomodo,ueldubitaredesuamisericordia,nonaggrauetisconscientiamuestram,nequecoruestrumperturbetis.Nolitepersuadereuobisipsis,Deumuoshaberenolle,ueleumoblitumesseuestri,autuosomnimodoindignoseiusmisericordia,sedperhancdignabundos.Nolitecogitarequodadipsumuenirenondebeatis,quiacontradiuinameiusuoluntatemegistis,auteffregistiseiusmandatum,acmultacommisistispeccata:potiuscreditefirmiterChristiuerbodicentis,Senonuellemortempeccatoris,sedutconuertatur&uiuat.Quidsanctius,pietatequedignius,aChristianoquopiamdicipotest?~~QuamobremigiturEraste,Paracelsumebrium,sannionem,epicureum,haereticum(etsiquodpeiusuenenumexpuerepotes)unacumtuis,quoslibrisDenouamedicinatuapeperisti,qualessuntBartholomeusReusnerPhysicusinZittauu,IacobusTheodorusTabernaemontanus,&compluresalii,omnesexoretuoloquentes,turpiter&praeteraequitatemappellas?~~Extanteiusscripta,quaeuosarguunterroris(nequidpeiusdicam)etsifalsointerpreteminiomnes,quadaminuidiamotipartim,&potissimumignorantiascriptorumeius.Creditis(puto)lectoresessecoecos,uelitastupidos,utnonuideantundehaecinuectitiaecalumniaeprocesserint.Pudereuoshuiusoportuitinsolentiaeuulgaris,&aPhilosophiaprorsumalienae.SiParacelsiscriptanonintelligitis,quuruereminiabeisaddiscere,quiuobisillapossuntexponere?Uultisaudirebreuiter,quambonussitErastusinterpresscriptorumParacelsicorum.SuisDenouamedicinalibris,bonumuirumiudicathaereticumeadecausafuisse,quialegeritapudipsum(utait)Mariamuirginemnonessenatamexpeccato.QuamobremetiamnonreprehenditloannemApostolum,dicentem,capituloprimosuiEuagelii:Quotquotautemreceperunteum,dediteispotestatemfiliosDeifieri,hisquicreduntinnomeneius:quinonexsanguinibus,nequeexuoluntatecarnis,nequeexuoluntateuiri,sedexDeonatisunt.NonaliteruthuncParacelsilocum,reliquaomniaintellexistis,ouostemerariimagisquampraecipitescensores,actales,quinullumdiscrimenintersupernaturalia,&Physicascriptafacereualeatis.Quistamstupidus,utnonuideatParacelsumibidemdeuirginisMariaeregeneadErastum.431rationefuisselocutum?~~Adhucbonorumscriptauirorum,adcensuram,ubiquelocorum,reuocarenonueremini,uosipsosiudices&partemcontralegesomnesconstituere,quouestrinondeteganturerrores,Magistratibuspersuadere,hocuelilludopusnonesseinlucemedendum,necadmittendum.~~Hocstrategemateputatisimpunecunctismaledicere;nocereque,imoueritatiresistere,licitumesse,doctrinamquoqueinfideliumualidissimepropugnare.Ueruignoratisquantasitueritatisefficacia,quaeuelipsoslapidesinsuosinimicospotest.utloquantur,scribant,&cudant,excitare;huiusexemplanobisindiesoboculosuersantur.Quare,frustraconaminifugerehanclucemnullibinonpenetrantemperomnialatibula.Praeterearidendos,nedumPotentatibus,uerumetiamrudicuiuisplebecule,dumuidenteiusmodisubterfugiorumusum,uosexhibetis.Audetemeliusualidissimisrationibus,Scripturaequesacraenonfalsificatisautoritatibus(quasiudicesfacitonobiscum)ueritatemcontrasuosinimicosdefendere,acpacemconseruare;noncalumniis&conuitiosiscontentionibusalerediscordiam,perseuerate,ualetequeututuultis.Finis.Lector.Fol.41.lin.2.replendas.44.lin.8.condito.56.lin.11.infimo.71.lin.11.maiorem.75.lin.13.reserandis.96.lin.8.crearat.101.lin.10.numine.189.lin.8.recipere.351.lin.20.uolet.186aquaspagiricaduplex.251.tartarea.astraliberemotainunicocoelotantum.49.nonagunt164inanimumuelinmentem.64astronomiaspagirica.125ascensusadsuperos.156.spagiricusduplex.Aetnearumflammarumphilosophi.53B.307dalsamumuitaequid.283.uitaecorporeae.155Pbeatitudinisfruitio.binariusfonsnumerorum.135.duplex.293.natura101.135lis.binariipomireliquum.302.falsiallegoria.335.proles.306305.cornua.41honumuidereDeoquid.~~C.~~215Alcinatio.244carcerrerum.59causaererumprima&secunda.gemmarum.344.coelumuas.124.chemiaequid.47.spagiricum.202.236.186.187.instrumentum.102.unde.1is.inferiusquid.95.ubique.ibid.contrectare102manibus.coeliduonaturales.49.supernaturaletertium.ibid.coelum&terrasimulocculte,unitequecreata.219.manifesteuerosecreta.ibid.exuno.112.aDeoincompo128sitisnaturalibusposita.171coelestisrerumuirtus&substantia.199.200chaosspagiricum.243charitasquid.~~