QuercetaniMediciSclopetarius,SiueDeCurandisUulneribus,quaeSclopetorum&similiumtormentorumictibusacciderunt,Liber.EiusdemAntidotarium,Spagiricumaduersuseosdemictus.OmnibusSedPaucisLuceoLugduni,ApudloannemLertotium.M.D.Lxxui.Libellos.Siuosforteuidenscaperatafronte,libelli,Siquisuoscarpat,nonmelioraferens:Haecuosnemoueant,odiispatetillebonorum,Uirtutiscomitemprodit&iuuidiam.Lustrissimo,EtPotentissimoPrincipi,FranciscoGalliaeRegumFilio&Fratri,DuciAlensonio,etc.IosephusQuercetanusArmen.S.D.Cumdetuaergamebenignitate,&beneuolentiacertiorfactusessem,PrincepsIllustrissime,admonitusquefuissem,tibiesseinanimoaciamdecreuisse,meintuamclientelamacfamiliamrecipere,eiusquemeconsiliiacuoluntatistuaenuperadmonendumcurasses:cogitarecoepi,quemadmodummeumergaCelsitudinemtuamstudium,fidematqueobseruantiamdeclararem.NamcumPrincipibusplacuisseuiris(utaitPoeta)nonultimalausest:tumuerotantoactamsapientiPrincipigratumiucundumquemessesummaemihifoelicitatisloconumerandumputo:ItaquecumhunclibrumdeSclopetariisuulneribuscurandispropediemediturusessem,cepiconsiliumIllustrissimituinominissplendoreillumexornare,meaequeadteprofectionisuelcomitemadiungere,uelpraenuntium&quasiantecursoremmittere:uthocquantumuistenui&exiguomunusculomeiergaC.T.animipropensionemtestarer.Etsienimperexiguummunusistudest,nequetantaeamplitudini,dignitatiacpotentiaetuaeconueniens,cumineodechirurgicistantumartibus,&uulneribus,lacerationibusquecorporumsanandisagatur:existimauitamenhocgenusargumenti,praesertimhoctempore,tibinoningratumfore:imoueroadsanctissimum&sapientissimumiistudtuuminiuuandapatriainstitutumaccommodatumesseiudicaui.Namcumpatriamcharissimam,ciuilibusistisacdiuturnisbellisuexari,cruentari,lacerariuideres,prudentissimumconsiliuministi,remediumtotmalisexreconciliationepartium&ciuiumconcordiaquaerere:tantaquetuaergapatriamcharitasextitit,utipsiussalutemtuaeanteponeres,eiquepacificistuisconsiliisquamprimumsubueniendumputaresObeatamtaliPrincipeGalliam!OfoelicemfortunatamquetalifilioPatriam!cuiusmortiferisuulneribus,acpropeiamdesperataesaluti,tampraesensactamopportunumremediumobtulisti.Oingratosciues!nedicamimpios,siquierunt(quodDeusprohibeat)quitantumactamsingularebeneficiumsibidiuinitusoblatumrepudient.CommemorantursummiGraeciaeDucesacPrincipesChirurgiaeperiti:eoquenominePatroclus,Nachaon,PodaliriusabHomeromagnislaudibusafficiuntur,quodsauciatismilitibusmederi,manusqueipsorumuulneribusadmouerenongrauarentur.Alexanderillere&cognomentomagnussauciatosetiamsuosmilitessua(utPlutarchustestatur)manucurabat.Eamqueuirorumfortiumcommemorationemfateormihianimumadhancinscriptionemacdedicationemaddidisse:cumcogitaremgenushocargumentiactractationis,tibinonalienumhocfunestissimoacluctuosissimotemporeuisumiri.SedillorumPrincipumprudentiamearemihisuperasseuideris,quodnonmodoacceptaiamuulnerasanareinstitueris,uerumetiamnequidposthaceiusmodiincommodiacciderepossit,praecauendumputaris.LaudanturRegesueteres,atqueImperatorescomplures:inhisMithridates,Attalus,luba,Ptolomaeus.ItemAugustus,Tiberius,Adrianus,Aurelius,lustinus:quodnonmodosummaMedicinaeperitiamassecutisunt,uerumetiammedicamentaquaedamipsisuostudioexcogitarunt.Quantoillustriortualausfuturaestquinonpaucishominibus,seduniuersaepatriaepraesentissimumpacismedicamentumobtulisti.ItaquenunccumuniuersismeisciuibusdetambeneficoPrincipegratulor,quemuere,Patriaeparentem,salutareatqueappellarepossumus:tumueroimprimismihiipsigaudeo,quodMoecenatemheroicaistauirtute&magnitudineanimipraeditumsimadeptus.Mihiquidemcertumacdeliberatumest,itafidelem&promptamCelsitudinituaeoperaminmeofungendomunerenauare,utnequetehuiusinmecomplectendoconsilii,nequemetantiergaC.T.studiiatqueobsequiiunquampoeniteat.UaleSerenissimePrinceps&MoecenasIllustrissime.DeustuamCelsitudinemperquamdiubeatissimamacflorentiss.esseuelit.Kalend.DecembrisTouchantLesMiseresdelaFranceAmessireIagDeLaFinCheualierdel'ordreduRoy,&GentilhommedelaChambredesaMaieste,SeigneurdelafinlaNocle,Pluuiers,etc.OCent&centfoisdetestable,Cent&centfoisplusmiserable,CentfoisplusconfiteendouleurDel'hommelaracechetiue,Quifoisonneenplusdemalheur,Quetouteautrechosequiuiue.OcentfoisencormalheureuseCestepouremassefangeuse,QuiauanceoressontrespasGehennantenlaguerresauie:Etpourmourirnecomprendpas,Qu'ilnefautqu'unemaladie.DeioureniourlaParquedureTramenostrefil,quipeudure:Maugrenous&cillantnosyeux,Mesmeauantletempsnousmenace,QuedanslelacobliuieuxElleabbaisseranostreaudace.Toutefoisor'onuoitlaterreNecouuerrienplusqu'uneguerre,Aueccentmillehorriblesmorts:Etautantdeduresbatailles,Quisortentauiourd'huydehorsDucreuxdenospropresentrailles.Onuoitdesialatroupenoire,QuifaitdedanslaMeuseboireSescheuaux,&millesoldartsAueclapicque&lacuirasseEtl'harquebusdetoutespartsFairetremblerlapopulace.Toutcegrandorages'assembleContrelaFrance,quientremble,Etquis'estcherchecemalheur,PermettantatoutessesuillesDecouueratortlarancueur.Detouteslesguerresciuiles.ElleestdesiatouteestonneeUeoirmarcherlafoudreentonnee,Dedansl'homicidemetal,Qu'unMoyneennemydenosuiesFonditaubrasierinfernal,Aydedetouteslesfuries.Desialesmurailleschancellent,Lescieux&l'airenestincellent.Etonuoitouurirlestombeaux,Pourclorremilletestesmortes,QuedesiacesfoudresnouueauxMenacentencentmillesortes.Uoila,mondeLaFin,ensommeLemiserableestatdel'homme.EtuoilacommeleFrancoysSamortsoymesinesemachine,S'armantsoymesmed'unharnois,Duquelsoymesmeilseruine.LelionbestesitresfiereN'abatluymesmesataniere,Loursnesepaistpasdelachair.Del'ourse,encorqu'ellesoitmorte,EtneuientsagriffeapprocherContrelesbestesdesasorte:MaisnostreErancepluscruelleOressoy-mesmesebourrelle,Ets'ouurel'un&l'autreflanc,Afindeseuenirrepaistre,EtsebaignerdedanslesangDeceuxmesme,qu'elleafaitnaistre.OpoureFrance!quellegloireAstud'unetelleuictoire?N'acquerroistupasplusd'honneur,Sideguerroyertubouillonnes,Monstrerlaforcedetoncoeur.Contretantd'estrangescouronnes?Neuoistupasbien,qu'ellesdressent.Leurgloiredesmauxquit'abbaissent?Uadoncquesdetesennemis.OFrance,d'uneameeschauffee,Triumpherdedanslespays.Etfaisymarchertonarmee.AutrefoisestanttouteunieTuasfaittremblerl'Italie,Etfaitsonnertontabourin:Etdansl'espaigne&danslaFlandre,Tulasfaitencoresentendre.Franceuaplusauantencore,FranceuabutinerleMore,Etsemertonlisblanchissant.DedanslemilieudelaGrece,Etmonstrequ’iln'yaCroissantQuetaforce&uertun'abbaisse.PourunesisainctequerelleTurendrastagloireimmortelle,EtrapporterassurtonfrontTouteslesuictoiresgrauees,QuetesbrauesenfansaurontTantheureusementacheuees.Non,non,ilnefautpasqu’ilscraignent,Soitquelesflecheslesattaignent,OubienqueparuncoupdonneLeursos&leurchairsoitmeurtrie,Dequelqueplombempoisonne,Qu'ilsperdentlelosnylauie.EnsibeaulieusonsangrespandreN'estrienplusqu'immortelserendre.Etquandlamortlesassaudroit,Parquelqueplayefortextreme,IeleurapprencommeilfaudroitBientostseguairirdesoy-mesme.Maisaucontratre,poureFrance,LecoupquetapropremainlanceContretoy-mesme,estsimortel,Querienn'yseruiramonliure:Ains,fautqu'unAlcideimmortel.D'unsigrandmescheftedeliure.Horsdesenfers&sonThesee,Maugreleportierinfernal:EtcontraignitremettreenuieIadiscontrelesortfatalAPlutonlamorteEuriuie.Encorcemesmefilsd'alcmeneDeliura&mithorsdepeine,Tantestoitgrandesaualeur,IadisHesionedeTroye,LieecontreunrochierdurPourestred'uneOurquelaproye:Ainsitoy,quiesoppressee,EtpourlaproyedelaisseeD'unmonstrehydeuxpartantdefoys.D'uneguerreciuile,oFrance,UoicycestHerculeFrancois,Quiuientcherchertadeliurance.CestceluyquidetoydechasseTouthorreurauecquessamasseBienloing,&desonpuissantbrasTesoustientestantestranlee,Ainsiqu'Hercule&qu'unAthlasSoustenoitlauoulteestoilee.Chantedonclagloireimmortelle,OFrance,auecmachanterelle.DecegrandHerculeFrancoys,DeceFrancoysl'honneurdesPrinces,DecestHerculedesUaloys.Cherchantlapaixdetesprouinces.Ettoy,monLaFin,quil'honores,EtsurtousPrincesledecores,AydemoychantersesuertusAuectalanguesifaconde.Iescaybienaussiquetuueux,Quonlelouempartoutlemonde.EtFloridaPungunt.AuSeigneurDeMo¬rence&deLyserableHuictain.Tuasauectesdoctesuers,OmonDuChesnequei'honore,Publiepartoutl'uniuersLesgrandesbeautezdetaFlore.Cetienlabeurplusproffitable,Ettesdiuersescritsferont.Queplusieursgenst'estimeront,Enplusieurschosesadmirable.DeMorenceEtDeLyserable,Medecin,&Philosopheexcellent.LeMoinesoitmaudit,quieutcesteindustrieDeperceruncanonpourscauoirquelseffortsLesalpetreferoit,enuomissantdehorsUnboulettoutenfeupoussedegrandfurie.Carcentmilledepuisontaccourcileuruie,Lorsquesurunebreche&courageux&forts,Ilschassoyentl'ennemyenprodiguantleurscorpsAuxbouletsquipleuuoyentaussimenuquepluye.DuChesnesoitbenit,quanduoyantlesblessezEngrandnombre,aueccris,pourestremalpansez,Perdre,quellepitie!dubeauiourlalumiereNousdonnelemoyen,parlequelonpourraTouteplayeguairirquelabalefera,Etleshommesremettreenleursantepremiere.PierreEnoc.AuSeigneurDeMorenceEtDeLyserable.L'enfer,&tousmalheurs,huchezparTisiphone,Contrelegenrehumainuoulurents'assembler,ToutexecrableexcesuintceMoyneendiabler,Quandlapoudreiltrouuaquicontrelecieltonne.Sieclesplusqueperuersn'est-ceassezqueBelloneSoustantdefersmeurtriersuiennetoutaccabler,Sansquelaterreencorpournosmortsredoubler,Unefoudreseconde&plusgrieuenousdonne?Orlecielfaitpiteuxdeuoirtantdetrepas,CenouueauEsculapeaenuoyecabasDvChesne,l'ornement&secoursdenostreage:Quis'opposantauxmauxquamcemalheureuxfit,Monstrequ'ilestdonnepourlecommunproffit,Commel'autrenasquitdumondeledommage.DvChesne,BaronEtSeigneurdeMorence&Lyserable.Ieseroistropingratalaposterite,Aceuxdenostretemps,atamemoiresaincte,ADieuquit'adoued'uneuertunonfaincte,Simesuersnechantoyentlelosqu’asmerite.Nourrissondesneufsoeurs,tuasprecipiteLesuperbeignorant,&donnetelleatteincteAsoncheforguilleux,qu'ilasentylapoincteDetessacrezescritsdignesd'eternite.Encortun'escontentdauoirfaitcegrandbien,Partonliurepremieratantdegensdebien,Leurmonstrantdefuir,cequipluslesaffole:Ueuqueparcestescritquinepourraperir,Tuleurdonnesmoyend'eux-mesmesseguairir,Descoupsquelonrecoitdharquebuzeoupistole.F.MarchantP.UaletdechambreD.IosephiQuercetaniSclopetarium.Inprauas,spreta,cumlabes,numinisira,Semortalegenuslaxisimmersithabenis,Armipotens,scelerumuindex,iustissimusunus,Igniuomasrutilonubesfabricatusolympo,Torsitinindomitasardentiafulminaterras.Atmagisexarsitscelerisuesanalibido,Inuisumcoelo&terris,efaucibusOrci,Uerticisobrasimonstrumdumexcitur,opacis:Orbisdiralues,nostriqueinfamiasaecli.Hocnouananquenouocudunturfulminafabro,Etstygiaerumpuntstygiodocumentamagistro,Qualia,Auernalispandensmysteriatempli,ToruaHecatedederat,monstrosoinclusacucullo:Luridacumpariter,permixtosulphuranitro,Tisiphoneadiunxit,flammasque,operasqueministras.Flammiferaehinctetrotorquenturfulmineglandes,Glandiferaequefremunthorrendomurmureflammae,Utreboentcampi,montesque&magnusolympus.Moxrapidumlatasinfertseuirusinoras,Quodquatit(heufurialemalum)totfortiabelloCorpora,tottetroraptimulcerepasciturartus:Crescenteutculpa,crescatquoquenuminisira.Uerumquiuindex,nomenmunusqueparentisIdemhabet,atquehominumcasusmoderaturacerbos.MutuanampostquamiurasseinfuneraCeltas,Acrius&rigidosfunestautrinqueparareArmauidet,ferrumqueatroxglandesquemicantesIgneuenenato,permutuauisceratortas,Attamenhumanae,facilisque,bonusque,misertusSortis,opempressistandemmortalibusaffert,Aptaquedepromitreseratispharmacathecis,Nonauditaautuisaprius:quaetradidituniQuercetanetibi,utmorbosqueluesqueleuares,Quasferroflammisque,parensfoecudamalorum,OrbeparittotodurisaeuitiaMartis.Sic,tibiglandiferaaquercu,certoominenomenNascentiutcessit,dirisquoqueglandibusistis,SulphureotinxitquasTartarusipseueneno,Syderefelicicessittibimunusutobstes,Atquealiashincmillelues,passimulceresaeuoGrassantes,tumillemodis,tumillemedelis,Alterἀλεξίκακοςtollas,alterueMachaon.Excellenti,EtOptimeDe.PatriaMeritoMerentio.ObCiueisSeruatos.Obconseruatosinsignihocmunereciueis,Quercetanetibiquernacoronadatur.Franc.HotomanusIurisc.Posui.IosephiTaniMediciSclopetarius,SiueDecurandisuulneribus,quaeSclopetorum&similiumtormentorumictibusaccideruntLiber.◉UariedisputationesdeessentiamorbiexictuSclopetariocontracti,acdeueneno,&uredinecumillocomplicatis.CaputI.Superuacaneumfortassequibusdamuidebitur,quodhuncdecurandisscloetariisuulneribuslibellumdendumputarim,dequibuscumalii,tumpraecipueLaurentiusIoubertus,praestantiss.Medicus,nuperadmodumconscripsititadiligenteratqueaccurate,utnihil,quodaduulnerisessentiamacnaturampertineat,pretermiserit:quesinota&compertaest,confestimprimam&ueramcurandirationemostendit:quamidemuirdoctissimusloubertusinsuolibroeruditeacmethodicedemonstrauit.Sedquominusilliusauthoritateabhocinstitutomeodeterrerer,fecitprimumincommodorum&uulnerumdequibusagitur,grauitas:deindestudiummihianatura&Deoimmortaliinsitum,aliquidopispromeauiriliparte,generihumanoafferendi:acpraesertimgentimeae,incuiusgratiamlibellumhuncetiamlinguaGallicaconscriptumeuulgaui.Speroenimmesalutariaquaedamremedia,nequeiisquiantemescripserunt,nequeinuulgusnota,prolaturum:quorumusumexsummisquibusqueMedicisacChirurgiscognoui,partimcumuariasEuroperegionesperagrarem,partimcumincastrisunacumperitissimisMedicisuersarer.Primumautemexponam,quaemihiuideaturessehorumuulnerumacmorborumessentia:quaintractationeprimastenentomniumconsensu,Botallus,Ioubertus&Pareus:quimorbosistossclopetariostradideruntessecomplicatos:quasiconstentexsolutionecontinuicumcontusione,&dilacerationeplerunquemusculorum,uasorum,&partiumsolidarum:cuimultasymptomatacontingunt:quecumuariasint,uariamquoquecurandirationemrequirunt.Haesuntduaespeciesmorbi,exquibusdisputaruntictussclopetariospraecipueconstare,acproindeduasremediorumspeciesproposuerunt:unamquapartibusdilaceratis&luridissuccurratur,utpotecarni,neruis,tendonibus,ligamentis,compacturis,&ossibus,idquerationecontusionis,quaepotestsineullamanifestaplagacontingere,&aGraecisἐκχύμωσὶςappellatur:nequetamenidcircopericuliexpersest:sedplerunquemagnissymptomatisobnoxia,patiturqueinterdummagnamsanguiniseffusionemintermusculos:quieuasissuisexcussuscontinuoputrescit:itemquedoloresmagnos&uarios,quosuatiaedefluxionesconsequuntur:uariiquetumores,inflammationes,adextremumetiamgangrenae&interituspartisaffectae:alteramquecumeuidentiplagacontingitu&multofrequentiorest,&quomaiorest&profundior,eopericulosioruidetur:glansenimplumbeaautaenea,quouehementiusingreditur,eomagiseliditpartesinquasincurrit,quadecaussasanguisquiinlocumcontusionisdefluit,implensorificiumuenarum&porositatemaliarumpartium,condensatur:&acalorenaturalidestitutus(quirestinguituracmortificaturpropterresolutionemspirituumfactam&rationedoloris&dilacerationistotpartium,sesequeadfontemsuumrecepit,hocest,adcor,propterhorrorem,quiconcipiturobictumlethalem)efficiturcolorisluridi,similisqueinilloeuaditscharre,utuulgoappellant,quicumfacilecorrumpatur,facilequoquesubiectaspartescorrumpit,&praecipuespermaticas:quaeceleriterinsaniemconuertendaesunt,quemadmodumantiquorumopiniofert,quofaciliusistomodosecernatur,quodestiamquasiperemptum&mortuum,abeoquodadhucuigetacuiuit.Quodutfiat,utisolentchirurgiuulgoremediissuppurantibus&mollientibus:quorumususetsiuulgaribuscontusionibusestaccommodatus,tameninistisplagisnontemere,necsinegrauiiudicioadhibendusest:acpraesertimsineindicatione,sumptaexconstitutionecorporis,temporis&partium.Namcumistiusmodiplagaefacilemagnamputrefactionumcopiamadmittunt,saepenumeroetiamcumuermibus&putredineintolerabili,nonestdubitandum,quinususillorummedicamentorum,quaeuisuaputrefaciunt,augeat,exacerbetquemorbum:propteruaporesmalignos,quibuspartespraecipuaeinficiuntur:cerebrumnimirum,&cor,&iecur:undeconsequunturconuulsiones,&phrenesescumfebribuscontinuis,quasplerunquemorsatqueinterituscomitatur.Idautemeuenitpraesertimincorporibuscacochymis,quorumcarocumproptersanguinisputrefactionemmaleaffectasit,nonmirandumest,siuulnerauelpericulosissimasint,ueldifficillime&aegerrimecurentur.Inhocgenereaerisquoque&coeliqualitasconsiderandaest,itemquepartiumaffectio&status.Cuinanquedubiumest,quinAusterinharumplagarumconcauapenetrans,&naturalemcaloremdebilitans,maioremuimhabeatinputrefactionibusadaugendis&uermibusingenerandis?quodetiamexperientiaipsaquotidiedemonstrat:utpraetereamHippocratisauthoritatemlib.Aphor.3.&inlib.deEpid.quodalioetiamlocosignificat,ubidocetsiccumsalubrioremessequamhumidum:acproindecorruptionemomnemexnimiahumiditate,quasiexsuamateria,effici.Adeamremnobisquoquemagnopereproderitcognitiotemperamentipartium:proptereaquoduulneraimpositacapiti,uentriinferiori,&partibushumidioribus,acproindemagisobnoxiisputredini,quamuiscontusesint,exquirentanobisusumhorumremediorumsuppurantium:nontamensinemagno&acriiudicio,cumpraesertimmultaeoffensioneseximprudentia&temeritateMedicoruminhocmorborumgenerecontingant.NequeenimunquamMedicusexcusabitur,sicumplagamtetroodoreaffectamuideat(quodpessimumessesignumsolet)itemqueuermibus&sanie&purecontaminatam(quaeomniaetiamprimisquibusquediebusproptersuperiorescaussasacciderepossunt)satishabeatutiremediisdigestiuis,utuulgoappellantur,disputansplagamessecontusamacproptereasuppurandamesse:praesertimcumhisincommodisanimaduersisconfestimconfugiendumsitadaliaremediorumgenera,quaeputrefactioniresistunt,utincommodispericulosioribusoccurratur,quaenobispraedictaminitantur,gangraenaeuidelicet,acpraesertimsphacelo,auttotiuspartisinteritui.Eiusmodisuntsalesmetallici&semimineralium,excupropraesertim,ferro,mercurio,uitriolo,sulphure,arsenico&auripigmentoeliciti:quemadmodumsuolocodocebimus,ubidecurationeagetur.NamcumhisalesquasiBalsamiexteriorisusumhabeant,&caloreactenuitatesuacrassoshumores,quinaturalemcaloremsuffocant,incidant,tenuesquedigerant,&putredinisalsitudine&aciditateobsistant,tuenturplagasillasagangraena&mortificatione:uiamquemuniunt(mixtacumaptismedicamentis,dequibus,posteriusdicemus)adfacilem&breuemcurationem,idquesineullodolore.Melioramultoremedia,quamsimplexpraecipitatusuulgopreparatus,quamAegyptiacumilludpraesertimquodArsenicum&Sublimatumingrediuntur,&similia.quorumusumcommunem&peruulgatumuixestutcomprobarepossim,propteringentesdolores,quibusiiquicurantur,afficisolent:quorumsummamacpraecipuamhaberirationemoportet.Quodincommodumtamenperueram&idoneampraeparationemSpagyricamuitaripotest:magnocumaegrotorumsolatio&alleuamento.Hactenusdeprimisremediisquaeadprimamindicationemproponuntur:hocest,adpartiumdilaceratarum&contusarumsubstitutionem:quainreprudentem&consideratumMedicumesseoportetinuariandis:remediis,&aduariasaffectiones&casusrepentinosaccommodandis,utuniuersomorboprouideripossit:quemadmodumGalenusquoquedocuit.Secundaremedia,quaeadgeneralioremindicationemusuisunt,pertinentaddisiunctaspartesinuicemconsolidandas:quodfitpotissimumoperaBalsamiradicalis&naturalis,quiinquaquepartecontinetur,tanquamprincipalisagentis,&uirtutesuaoperantis,cumalimentoconsentaneo&congruenti,cuiusmagnauisestinefficiendaagglutinatione&earundempartiumconsolidatione:quiBalsamustuendusestamedicoaccommodanteseillitanquamefficienti&principalicaussae,&prouidente,neuiseius&efficientiaimpedimentoaliquoretardetur:tollentequeexternascaussasillinoxiasatqueaduersarias,&quaeirritandiuulneris&impediendaeconsolidationisuimhabent,quammoliridebet,quoadfieripotest,&rationeuictusconsentanea,&medicamentorumcongruentiumapplicatione.Haecigitur(utremsummatimexponam)lignificantnobisduomorbigenera,quibusuulnerasclopetariaconstareexistimantur:utre,ueraplerunqueconstant:solutionemscilicetcontinui,cumpartiummollium,mediocrium,&solidarumcontusione,&dilaceratione:quaeduaeindicatiuaecurationes(utitaloquar)nobissatisessent,nisibonacumdoctissimorumhominumuenia,quiantemescripserunt,perfacilemihiuidereturaduersusipsorumopinionem,&ratione&experientiademonstrare,morbumhuncuenenositate&uredineplerunqueimplicatumesse:quaeduouulneribusimmixtaaliasanobiscurandiindicationespostulant.Nectamenhaeceoanobisdicuntur,utpertinaciuseorumsententiamtueamur,quistatueruntuenenositatemexpuluereeuenire:partimproptereiusessentiam,partimpropteripsiustransmutationem:quaefuitopinioIohannisdeUigo,alioquindoctissimi&praestantissimiChirurgi:renouatanuperaquodamAlphonsoFerrio,MedicoItalo,cuiusdisputatioeruditissimerefutataestaBotalloMedicoRegio,&inrechirurgicaexcellentissimo.Namilliuspulueriscompositioperspicuedeclarat,essentiameiusuenenatamessenonposse:quippequaeconstetexsulphure,salepetrae,&carbonibus,quaesimpliciaomninoueneniexpertiasunt,atqueadeosalutaria,summamuiminmaximisdepellendismorbishabentia:atqueinhissulphur,quotamenAlphonsidisputatiopraecipuenitebatur,quodconstataccommodatissimumesseadaffectionespulmonicas:simodo&apte&commodepraeparetur,quemadmodumiamdocuimus,inlibellonostrodemedicamentorumSpagyricapreparatione.IdemquelicetexGaleni,Theophrasti,Plinii,&Dioscoridisscriptiscognoscere:necnonexassiduousu&experimentonostraeGalliae,atquealiarumnationum,ubiMediciindifficilialiquomorbocurandoanxiiacpotiusdesperati,aegrotosrelegantadaquascalidasquaesuntinBearnia,autGermania,autSabaudia,autItalia:quaeperuenasterraemetallicasfluentesretinentquidemaliaeexspiritusulphuris,aliaealuminis,aliaenitri,aliaeuitrioli,aliorumquesimilium:nequetamenmortiferaeessesolent,sedsalutares,aclpraesertimquaesulphuteaesuntadnitrosae:quaemultumaduersusparalysim,sciaticam,calculum,inueteratosstomachidolores,aliosquegeneriseiusdemtartareosmorbosconducunt:quorumcaussaresoluituratqueexpurgaturperurinas,propteruimincisiuam&diureticam,quaeaspiriturerumillarummetallicarumpromanat,quemadmodumquotidianadocetexperientia,cummaxima&propeincredibilidesperatissimorummorborum.curatione.Atquehaecquidemdesulphuredictasint,quodnullarationelethiferumexistimaridebet:nonmagisquamsalpetrae,quodtamennonidemesseatbitrorcumnitroDioscoridis&aliorumantiquorum,utBotallusexistimauit.IdenimexMacedonia&Aegyptopetendumesset,ubiantiquitusmagnaeiuscopiareperiebatur.iinMacedoniaquidempropteragrinaturam,&nitrosumlacum,nomineClytim:inAegyptoueropropteraquamNili,qui,extrasuumalueum&ripasexundansinsalebrosisquibusdamlocisresidebat,inquibusprogredientetempore,illiusagrisalsugineimbuebatur:&uiSolispaulatimitacondensabatur,nisiquisprouidisset,utinlapideminduresceret.EiusmodifuitnitrumquodAlexandrienascebatur,quod&omniumfuitinfimum,&notasaboptimodissimillimashabuit.Optimumenimsubtile&cauernosumessesolettitaquetumaPliniotumaDioscoridedescribitur.Utigituradsalpetraenostrumaccedamusanitrodiuersum,nisiquodqualitatumcommunionemfortequandamcumillohabet:quemadmodumsalesomnesintersecommunionemquandamhabent,ueretamenacnontemereaffirmarepos(sumus,pulueremtormentariumnullaminseuenenositatemposseproptersalpetrerecipere:quippequodconficiaturuelexpinguedinequadameuetustiscellarumautspeluncae,&antriueterisparietibusdiffluente,undesortitumuiderinomenilludpotestsalpetrae:autexsolopingui&putridostabulorumueterumquecoemeteriorum,exquibussalpetraeelicitur.quodtamenusitato&quotidianosaleuenenosiusdicinonpotest:utuelexeocognoscilicet,quodeononpauciprosaleutuntut.Etquoniamneminemforearbitror,quicontrapugnareuelit,secutipraestantissimorumMedicorumauthoritatem,concluderepossumus;pulueremillumtormentariumnonessecompositionesuauenenosum,cumcarboexsalice,autaliolignosiccoconfectus(quodestingrediensipsiustertium)omnisuenenisitexpers:quemadmodumpuellaequaepalloreafficiuntur&morbo(quemPicqueuulgoappellamus)laborantquotidieexperiuntur.Multoetiamminusuenenatisuntliquores,quibusplerunqueperfunduntur:utpoteuinum&aquauitae.Hactenusdepuluerisessentia,quisieiuscompositionemspectemus,uenenatusdicinonpotest,quandoquidemnihilexeiussimplicibus,siueingredientibusuenenatumest.Quantumautemadeiustransmutationeminqualitatemigneam,nihilomagisuenenatusdicipotest,cumratioipsadoceatignemuiueneniresistere,tumactu,tumpotentiasua.Ethaecipsaeiuserroriscaussaest,inquemAlphonsusFerriuslapsusest:cuminhocpuluereuenenumaliquodexquirit,cuiusomninoexpersest,quemadmodumexeiuspartibusatquesimplicibussingulatimexaminatisdemonstrauimus.HuiusreiGermaniequitesdocumentoessepossunt,quibusmorisest,ubisebombardulaeictuuulneratossentiunt,puluerisilliusnonexiguamcopiaminscyphumuinoplenuminfundere:atqueillampotionemtanquamsalutiferamebibere.Undenamigitur,dicetaliquis,uenenuministisplagiscomplicatumarbitraris?uideturenimeiusreicaussainglobuloposita,cumictuferitacpercutit.At,cum(utplurimum)explumbofierisoleat,uenenatusessenonpotest:cumplumbumnaturaenostraemagnoperecongruat,eiqueualdefamiliarosit.Nam&adconsolidationem&adexsiccationemulcerumuehementerconducit,siuecumsuaforma&naturametallicaulceribusapplicetur:utcumlaminulaeplumbeaeiisadorasmaligniulceristumidasdeprimendas.imponuntur:siuecumilliusmortificati&dissoluticalxunguentis&emplastrisadhibetur,utcumcerusa&miniofit(quainreueterumomniumMedicorumualetauthoritas)nequetameninilloususignumullumpestiferumacuenenatumapparet,utilludomittam,quodilliglobuliplumbeiinterdumdiutissimeineorumquisunticticorporibus,sineullapernicioautincommodo,permanent.Utigiturhuicquaestioninonabsurdaerespondeamus,ingenuefateor,plumbumquidemperse&simpliciterinsuanaturaconsideratum,nullamposseuenenataminferreplagisillisqualitatem,nisiforteuenenumextrinsecusadhibeatur:quodfacilefactuessenemonegauerit.Nequeenimcuiquamdubiumest,quinplumbum(quanuiscorporesuograueintercaeterametalla&terreumsit)tamen&rarum&spongiosumsit,quemodmodumPhilosophiomnesfatentur:quippequodconstetexsulphureimpuro&combustibili:magnaquecrassimercuriicopiaimpuri&faeculentisquaetantaeinfundendofacilitatis&raritatis&mollicieicaussaest)acproptereafacillimequouisliquoreimbuatur.Quodsietiamipsiferromultodensiori,solidiori,minusqueporoso(quippeinquominimamercuriicopiasit)tribuitur,utetiamuenenatamaliquamqualitatemrecipiat,dubiumneminiessedebet,quinplumbumproptercaussassuperiusexpositas,multofaciliusuenenatamillamqualitatemadmittat,cuiusquidemreiuariaapudauthorestestimoniareperiuntur.Namquisnescitueterespersaepementionemfaceretelorumuenenisimbutorum,quaeuenenaGraeciδηλητήριαnominabant?utapudUergiliumAeneid.9."Ungeretelamanuferrumquearmareueneno."Etlib.10."Uulneradirigere&calamosarmareueneno."Etlib.12."NonsecusacuentopernubemimpulsasagitaArmatamsaeuiParthus.quemfelleueneniParthussiueLydomtelumimmedicabiletorsit."SicSiliuslib.1."Spiculaquaepatriogaudensacuisseueneno."ItemqueOuid.lib.Trist.3."Namuolucriferiotinctileuitusinest."SicHomerusOdyst.1."θάρμακονἀνδροφόνονδιζηπιος,ὄφpαοἱἔῃ,Ιχςχρίέθαι."Hocest,"Pharmacumhomicidamquaerens,uteiessetundesagittasoblineret."SicTheophrastuslib.Plant.9.cap.15.testaturapudAethiopesradicemessepestiferamquasagittasoblinunt.IdemquePliniusdeScythisscribitlib.12.cap.53.DeDacis&Dalmatis,PaulusAeginetalib.6.cap.88.EtgeneraliterdeBarbaris,Dioscorideslib.6.cap.20.Nequeadrempertinet,siquisneget,plumbumsuaminfundendocrassitiemexuens,alteriusgenerissubstantiamadmittere.Sicenimnaturafert,experientiaquecomprobat,metallaomniaperignempurgari,terramquefaeculentam,siuesulphurimpurum,exuere:eademqueoperamultopuriorainsuasubstantiaeuadere.Haceademartefiuntpraeparationescupri,stanni,atqueadeoferri:quodperignitamfusionemfaecesacsordessuasexuit,atqueinimumabiicit,quodqueineopuriusacsynceriusest,quodChalybsappellatur,remanet,ut4.Meteor.cap.6.Aristot.testatur.Etsiautemhorummetallorumimperfectorumpropriumsit,crassitiem&sordessuasperuimignisexuere(quemadmodumsupradictumestnihilominustamensubstantiamquandamanaturasuaalienamimbibunt.Cuinanquedubiumest,quinChalybsintereaquaesolidiorasunt,substantiaquadamplanecontrariatempereturatqueinficiatur?Quisdicetacetum,fugilinem,salem,aquampilosellaeautlumbricorum,(raphanorumsuccopermixtam)essesubstantiaeferteae?Atferruminillumsuccumsaepiisimmersum,acrestinctum,adeoindurescit,utuixquisquam,nisireipsasitexpertus,fidemsithabiturus.Idemexcontrariomollescitextinctumsaepiusinsuccocicutae,saponis&altheae.Quodidemstannoquoqueusuuenit,atqueetiamplumbo:quaefusa&saepiusinsuccosquillaerestinctasicafficiuntur,utilludstridoremexuat,hocueromollitiem&nigredinem:quodfierinonposset,nisialiquidexipsiustemperationisspiritu,&uirtuteretinerent.Perspicuumestigitur,illaquanuisperignempurgentur,&crassitiemsuamexuant,tamenalteriusetiamgenerissubstantiamfacileposseimbibere.Atquiabsurdumessetexistimare,spirituummetallicorum,quaegeneriseiusdemsunt,mixtionemeofaciliusfierinonposse.Sicenimuidemuscuprumtingi&flauescerepercalaminae&tuthiespiritum:rursusidemalbescereperarcenici,auripigmenti,&aliorumquorundamspiritum.Undecommodeconcludetur:simetalla(exquibusgeneraliterglandes&globuliconficiuntur)acpraecipueplumbum,naturasuaspiritualemsubstantiamquaesuigenerissit,recipiant(exquauelutiextamuariisaquismercurialibusfoetidis&lethiferisquaecomponisolentadhibendosuccumAconiti,Napelli,Scillae,Taxi,Apiirisus,&similiumsimplicium,uenenatarumquebestiarum;quaeproptersubstantiaesuaedissensionemsubstantiamnostramlaedunt&corrumpunt)mixtionesuenenatasindeconfici,atqueplagasreddiistiusmodiuenenoitacomplicatas,utsolotraiectu:actransmissunotaseiusuenenipericulosissimasrelinquant,nisi.matureopportunumremediumadhibeatur.Namexperientianosdocet,multashodiereperirimixtionesadeouenenatas,&pestiferas,utsiiniisaciessagittaetemperetur,quauulnusfiat,&sanguisprofluat,quanuissagittanonadhaerescat,seduelocissimetransmittatur:tamenuenenumadeosubtileesse&pestiferum,utsensimaminoribusuenisadmaioresserpens,atqueindeadpraecordiaprogrediens,confestimuulneratuminterimat.Quaeideocommemorandaputaui,partimquiasaepiuseamihianimaduerterelicuit(utaliospraestantesinremedicauiros&fidedignospraeteream)partimutmirificos&propeprodigiososeffectuspatefaciam,quihodieinhiscasibususuueniunt,nequeiccircoimpossiblesexistimandisunt,quodaquibusdamfortassisignorentur:quemadmodum:copiosiusineolibellodocereinstitui,quemdeAntidotismeditor,acsperomepropedieminlucemediturum:utuerum&aptumalexipharmacum,aduersusilluduenenumaperiam.Quaredubiumneminiessedebet,quinplagaepropterplumbearumautquarumuisaliarumglandiumuenenum,uenenataeessepossint:quantumuisreclamentnonnulliquibusnequecummagnis&exercitatisuirisuersaricontigit,nequeuarios&mirabilesnaturaeeffectusanimaduertere,quosantiquitatiincognitosfuissescertumest.Uerumutexhocdiuerticuloinuiamredeamus,concludimusgloibulosinficiuenenoposse,noninfundenedouenenuminforamencaliquoddataoperafactum,quemadmodumnonnulelisplacereuideo:sedimmergendisglobulis:atquealiquoties,extinguendisinillisaquismercurialibus&succislethiferis:aquibusillorumsubstantiaalterari&corrumpipotest:inficerequeatqueimbueremalignaillorumqualitateplagas(tantaillorumsubtilitasest)quantumuisuelociteripsiglobulitransmittantur.Quoduelexiisliquet,quihancinbestiisexperientiamanimaduerterunt:quamrationibusaliquotconfirmareinstituimusineolibrodeAntidotis,cuiuspaulosupramentionemfecimus.Ueruntamenutconcedamusglobulumuelociterpercorpuspermeantemtamceleriteruenenumsuumimprimerenonposse:atcertetamenfrequenterusuuenit,utinplagasatisdiuglobuluslateat,nequedeprehendiaChirurgopossit.Uenenumautemquodinilloglobulolatet(quaderedubitaturumneminemarbitramur)annonintereasatishabettenporisadparteslaesasinficiendas?Namquomagisexspirituali&subtilisubstantiacompositumest(quemadmodumsuperiusdemonstrauimus)eocelerioressuntacsubtilioresipsiuseffectus:uaporequesuomaligno,peruenas,arterias&netuosinfuso,spiritusnaturales,uitales&animalesinficit:quoscontrarietate&pugnantiaquadamsuffocat,pereosdemsepermiscens:undeuitahominisextinguitur,quaeinuiua&idoneaipsorumactioneconsistit.Haeceademuenenaquomagissubtilia&communicabiliasunt,eoperniciosioraessesolent,quemadmodumexuiperarumaliarumqueuenenatarumbelluarummorsulicetanimaduertere.Quodsiquispertinaciuscontendat(utquosdamfecisseuideo)uenenumglobuloperfusumuiignisextinguiatqueinterire:egocontraillud,quononnunquamutuntur,argumentumaduersusillosretorquebo.Dicuntergohuiusmodiplagasnullaexparteustulatasesse,proptereaquodglobuluscontradurumcorpusillisusnonadeoincalescit,quincontinuomanibuscontrectaripossit.Ategoignemillumnequaquamtantumauttamidoneumessecomperio,utuenenumquoglobulisubstantiaperfusaerat,extinguereualeat,praesertimcumuenenumilluditaperomnesglobulipartespermixtumsit,utomnemilliussubstantiammalignaqualitatesuaperuerteritatquecorruperit.Aristotel.falsaopinio.Nequememouet,quodAristoteleslib.deCaelocap.7,scribit,telaitaignescereaerispulsu,utplumbumetiamcolliquescat,cumresipsa&experientiaquotidianaidessefalsumdemonstret:&praesertimiinglandibussclopetariis,quaeetiamigneadhibitoemittuntur,&multorapidius,quamullaesagittaeferuntur.PraetereauthocAristoteliconcedamus,ueterumitamenauthorumtestimonia(quesuperiusprotulimus)perspicueostenduntuenenumnonextingui:tantumabest,utminoremulcoignitioneidipsumextinguatur:Itaquenontantumincalesceredicam,uerumetiamhocampliusadiungam,etiamsiglobulusipsecolliquaretur,uixtamensubstantiamillamquantumuissubtilemextinctumiri:siquidemadeocumcorporemetallicopermixta&perfusaest,utipsumetiammagnaexpartealterauerit:Similiternonprimisfusionibuseuanescitarsenicum,autspirituscalaminaeauttuthie,sicuminalbatouelflauefactocupropermisceantur:quanuisiseorumnumerumanobisnonreferantur,queextrinsecusacproculapraecordiislethiferasunt(dequibussuperiusmentioanobisfactaest)propterillorumsubstantiam&occultamproprietatem:quemadmodumeffectussatis.dilucide&euidenterostendunt.Speramusigitursatisperspicuedemonstratumesseglobuloseouenenoinficiposse,quodmomentotemporistransmissumuimsuamexerat,presertimsiincorporepermaneat:quemadmodumcrebroaccidereuidemus:uenenumqueilludtamexiguoigne,utuixilludcalefaciat,tolliextinguiquenonposse.Exquibusitadisputatisconcludipotest,plagassclopetariaspossecumuenenocomplicatasesse,nonpropterpuluerem,quemueneniexperremessedemonstrauimus:sedpropterglobulumuenenodelibutum,utfrequentissimeaccidereuidemus.Quamadrembonum&prudentemMedicumattentumesseoportet,nequetemerepertinacemesse:namutquotidieistudnonaccidat,interdumtamenfieriposseconstat,nequeidtamfacilefortasseinpraelioaliquoiustb,inquouelperignorantiam,uelperuenenipartiinopiamidpraetermittitur,quaminurbiumpropugnatione,autexmeditatoconsilio,dumquismaleanimatusexinsidiisaliquemadoritur:quibusincommodishocinfoelicissimosaeciiloprincipesacProceresmagisobnoxiisunt,quammilitesgregarii.Nequeuerohoclococommemorabimusindiciaexquibuscognoscipotest,anplagaeuenenocomplicataesint,quoniamhuicargumentoposteriusnobisconstitutusestlocus,subcapitedeuera&methodicaillarumcuratione.Decombustionecumhisceuulneribuscomplicata.Postulatenimhiclocus,utdeuarietatequaeinistiusmodiplagisrepeneribusconritur,disseramus:nimirumdecombustione,quaeuelillisiunctaest,uelabiisaliena.Atqueutmeamhacderesententiamaperiam,nonpossumequidem(multorumdoctissimorumhominumauthoritatemsecutus)noneorumopinionemimprobare,quiscripserunthuiusmodiplagascumuredineiunctasessepropterglobulum,quemputantpropterrapidummotum&aereminflammatum,perquemcitusueloxquefertur,adeoincalescere,utcauteriiuimhabeat:quodetiamcolligereconanturexeffectisquaeindeconsequuntur,hocest,exatrore,eschara,magnisinflammationibus,aliisquesymptomatiseiusmodi,quibusaptasuredinesesseconstat.Dehocueronolopluribuscontendere,praesertimcumglobuliessentiaconsiderata(quiplerunqueexplumboconficitur,acproindeuixaegrequeignitionemsinefusioneferrepotest)eorumerrornullonegotioconuincatur:repudiatusqueiamantesitacrefutatusmultis&eruditisrationibusLaurentiiIoubertiMedicipraestantissimi,&inGallianostraflorentissimi:quemprudentia&iudiciosuoutentem,speromihiquoquenonnegaturumplagasistasurediniiunctasessepossenonpropterglobulum,quemquisefistulaferreaeminusaclonginquolexloco,sedquemebombardulacominuseiaculatusaliquisfuerit,uthodiefrequentissimeaccidereuidemus,tamexpropinquoillataplaga,utetiamuulneratorumuestisautbaribaincendatur:idquepropteruimsoliuspuluerisinflammati,quiardensatqueignitusebombardulaefistulaforasfertur.Quodsiquisdicatignemiltlumnonadmodumproculferri,excomtrariorespondebo,tampropinquoexlocoemittiposse,uelutisiquiscorpusipsumattingeret,utsentiripriuspossit,quameuanuerit.Rursussiquisargutiorquaerat,anarmaautuestesprohiberenonpossint,quominusignisillesuamimpressioneminpartelaesaefficereualeat.Quantumadarma,mihinondubiumest,quinimpetumilliusretundant,multomagisquamthoraxexbubalicorio,aliaueuestiumgenera,quaeictuetiamcuminterulainflammantur,utsaepenumeroipsiuidimus:nequeuerotumdubitandumest,quinaerinflammatussequensimpellensqueglobulumaquoictusinfertur,imprimipossitetiaminparteoblaesa.Uerumquidtumdicent,cumexbombardulacominuscorporiintenita,ictusinapertumacnudatumhominismembrumimpactusest?Numomnesmiliteschirothecis,autcassidibusutuntur?annonadmouerisoletinterdumbombardulagutturi,autmanui,autoriapertoacnudato?Quisolentinacie&praeliisuersari,multohacderecertiusmihitestimoniumredderepoterunt,quamiiquiinumbraculis&extrateliiactum(utdicisolet)disputant.Certeubiidaccidit&inpartemnudamuulnuscomminusimpositumfuit;negarinonpotest,quinistiusmodiplagaepossintadustione&uredinecomplicari.Quodcumitasit,magnoerroreducuntur,quieasputantsemperuredinisexpertesesse,existimantesignemasologlobuloferri,regulasquenimiumgeneralesstatuunt,quaetamennonpaucasexceptionespatiuntur:quemadmodumexiisintelligipotest,quaedeueneno,quodhisceplagisconiunctumessepotest,&uredinesuperiusexplicauimus.Haecigiturhabuiquaediceremdeistiusmodiplagarumessentia,uariisqueaffectionibusquaeillascomitaripossunt:quales,utplurimum,essesolentsolutiocontinui,cumcontusione&dilaceratione,aquibusduaetantumindicationescurandi,demonstrantur:nimirumconsolidatiopartiumdisiunctarum,&substitutioearumquaedilacerataesunt:quaesicumuredineconiunctaesint(quemadmodumfieripossedocuimus)adtertiamindicationemautintentionem(utdicunt)confugiendumerit,hocest,adignemrestinguendum,&empyreumaextrahendum.Postremoetiamadquartam,nimirumadsalutarealiquodalexipharmacum,quotiesaliquidsubesseueneniexistimabitur:occurendopraecipuepericulbsioribusincommodis,atqueinuestigandototuariasindicationescurantes,conseruantes&praeseruantes,quotuariimorbicumuariiscaussis&symptomatibuscomplicatiproponuntur.◉Deharumplagarumdifferentiis,signis&uariisindicis.Cap.Ii.Quiattentiusnaturamearumpartiumconsiderant,inquibushuiusgenerisplagaefiunt,earundemquesubstantiamutilem,actionem,positionem,sensum&figuram:itemqualisessentiasitdiuisionis,autsolutioniscontinui,qualesquepropriaeipsiusdifferentiaesint,&ratione&experientiacognoscent,qualesquantaequeindicationesadueramearumcurationemexquirantur:comparabuntque(utinterserespondeant)indicationesillascumuariisaffectibus,&morbispraesentibus:prouidebuntquenequinondumortisunt,enascantur:quemadmodumGalen.lib.Meth.4.&7.docuit.Adhancremmagnopereconducetpropriarumdifferentiarumcognitio,&consideratio,magnaeanparuaesint,profundaeanplanae:quaedifferentiaeaglobulisexuariismetallicismateriis&figuris(tanquamacaussaprocatarctica)oriuntur.Namillorumaliisuntlongi,plani,magni,minores,tenuissimi,quiuariismodishumanumcorpusoblaedunt:aliiuniuersumcorpus,aliipartemduntaxattollunt:aliipercentrumpermeant,carnem&neruosaspartesdilacerando,autossaconfringendo,autcarnemtantumpertundendo,nequeperforando,prouariisacdissimilibusglobulorumictibus,&prouteminiisautcominusemissisunt:proutpraetereacorpusictumest,cumuelnudumest,ueltectum,&tectumfortasseloricafirma,&(utnuncloquimur)sictemperatauttransfiginonpossit,nequecorpusullomodouulneratumsit:autsicorpusictumest,plaganonitamagna&profundaest,&periculosa,cumloricaduritie&firmitatesuauiolentiaeictusobsistat:praesertimsinonmaioremachina,sedexiguatantumfistulaferreaglobulusemissusfuerit.Porronondubitandumest,huiusmodiomnesdifferentiasadunumgenusreferendasesse,hocest,adsolutionemcontinui,queinterdumapparet,interdumoccultaest.Manifestaest,quaesensuaspectus&tactuspercipitur,sieuidensplagaappareatcumluridocarniscolore,utescharaesseuideatur,eiqueconiunctusestdolorgrauis,cumpresertimneruosaeparteslaeduntur:quodnobissignificarepoterit(praeteruulneratitestimonium,cuiusadhasresmomentum,permagnumest)uulnusictubombardulaefactumesse.Occultaautemsinemanifestacutisincisuraest,quaeGraecisἐκχυμωσιςdicitur,acexsanguinesubtercarnem&cutimeffusopercipitur,partemquelaesamlurido&uiolaceocoloreafficit.Haecsuntfrequentissimaeiusmodiuulnerumsigna,ubitantumhabendaestratiosimplicis:diuisionisiunctaecumcontusione.Sedquoniamsuperioricapitedocuimusillauulneraposseinterdumcumueneno&adustionecomplicataesse,contraquamnonnulliarbitrabantur:commodissimumeritMedicumoperamstudiumqueadhibereinsingulisillisaffectionibus,persuapropria&peculiariasignadiscernendis:queaffectionespossuntesse(utsupradictumest)cumillisuulneribuscomplicatae,utsuumcuiquepropriumremediumexquiratur:acdiligenteranimaduertere,quaenamaffectiopericulosiorsit:que(utGalenusdocet)nontantumprima,sedetiamsolacurandaest:quandoquideminterdumcogimurpropterilliusrationemnonmodoaliasaffectionesrelinquere,uerumetiamnouasefficere,uteiquaepericulosiorest,succurramus.Atquehaecnimirumcaussaest,curhorumuulnerumcognitio,quaecumuenenointromissorationeglobulicomplicatasunt(utsup.cap.docuimus)prorsusnecessariasit:neinteritusinopinatus,quifortasseindecontingeret,imputeturcorruptioniaeris,&aliisprimisqualitatibus:cumplerunqueculpainMedicorumimperitiaautpertinaciapositasit:siquissibicontraueritatempersuadeathaecuulneranunquamuenenataesse,atquehacdecaussauerammedendirationemaspernetur.Huiusreicaussamtribuentfortassenonnulliplethoraeautcacochymiae:quamcerteingenueagnosco,&secundumGalenumfateor,potissimamessecaussamincommodorum,atqueetiamexitiiuulneribusomnibusinferendi.Sedetiamsisignaexquibusuenenumarguitur,communealiquidhabeantcumillis,quaeexbombardularumictibusaccidunt,ubisolacontusiocomplicataest:discernitamenatqueinternoscipoterunt,proutmagisautminusurgent:proutetiammagnasuntsymptomata,&accidentiaquaedamextraordinaria,quaesaepenumerointerueniunt.Signacomplicatiueneni.Itaquesicaroliuidiorest,quamuulgariumplagarum,quaeasclopetariisinferuntur,&tanquamemortua,cumtotiuspartisdecoloratione,doloribusqueextraordinariisatqueintolerandis:itemquecuminflammationibus&doloribuspungentibus,praesertiminplagarumambitu,cumquegrauedine&torporetotiuscorporis,plerunquenonsinefebribusardentibus,&syncope&alienationementis,haecomniauenenatamquandamqualitatemindicabuntcumillaplagaconiunctamesse:praesertimcumMedicisexploratumest,nullamessemanifestamcaussampropterquamtamgrauiasymptomatainterueniant:quemadmoduminterdumuidiusuuenireinsimplicibusquibusdamuulneribus,etiamsineullapartiumneruosarumdilacerationefactis.Sedtotiushuiuscereicertiorasignaessepoterunt,siquaindiciaextrinsecusappareant,quaeexaegrotisermonecognoscipoterunt,autfamiliarium&domesticorumtestimoniis:adhibitisetiamconiecturisexloco,expersonis&modo,quoimpositaplagafuerit.Porrointersignacertissimaglobuliconsideratioprincipatumtenet,sifortereperiripossit.namincisusatqueinduaspartesdissectus,apparetobscurus,uiolaceo&purpureocolorepermixtus,aliodeniquequamquoreliquiglobuliessesolent:partesueropostincisuramrutilumquendamcoloremhabent.Tumenimcertoaffirmaripoterit,globulumuenenoaliquoimbutumacperfusumfuisse:quoetiamipsiusglobulisubstantiaaffecta,acimmutatafuerit:quodpotissimumcognoscerelicetexcoloreinteriore,quiadmodumalteratusest,obscuratus&liuidus,sicutisupradictumest.Licebitetiamidcognoscereperignemexploratoglobulo,quinontemeredictusestaptissimusaduenenorumomniumpurgationem.Namcumueraquaedicunturuenena,sintsubstantiaeprorsusspiritualis,&aereae,facileuiignisinauraseuanescunt,nontamenmoderatoaliquocalore(qualisinpulsoglobulosentitur,utAmbrosiusParaeusexistimauit,quipotiustemporisprogressueafixaret&retineret,neuolatiliaessent,&perconsequensnenocerent)sedpercaloremuiolentumqualisestcalorsublimationis.Sicillocaloreexaltatur&euanescitMercurius,itemqueArsenicum,Auripigmentum,aliiqueconsimilesspiritus:eademquedecaussapurgarinonpossentnisiincollouasorumsublimatoriorumfrigidocomprimerentur.Itaquesisuspectusglobulusfundatur,acsuperigneuehementisatisdiuretineatur,fumusqueexilloexhaletater,foetidus,&metallumglobulicircunfundens(aquomagnoperecauendumest)metallumquepostfusionemnonmodopurgatumnonsit,sedetiamatrum,liuidum,&obscurumappareat:(quodpropteruenenatumuaporemquimetallumcircunfundit,soletaccidere)signumeritcertissimumuenenicumglobulopermixti,quodcumplagacomplicatumessepotest,quemadmodumsupradisputauimus:idqueproutdiuautbreuitemporeinipsaplagapermansit.Haecsuntsigna,quibusuenenumindicarisolet:quodeopericulosiusesseiudicabimus,quouireshominismagisprostratasuidebimus.Signacomplicataeadustionis.Praetereauesicatio,excoriatio,dolormordens,&siccitascutiscontractaeatqueinduratae,significantadustionempropterpuluereminflammatumcomplicatam.Quaefacilius&certiusintelligipoteruntexuulneratisermone,quiplerunqueindicarepoterit,utrumeminusancominuspercussusfuerit:cuireitestimonioetiamuestesadustaeessepoterunt:eaqueomniadiligenterMedicusanimaduertet,utpoteurgentiora,&quemalumefficeregrauiuspossunt,atqueidoneamcurationemprohibere:proptercopiamdefluxionum,aliaquegrauissimasymptomata,quaeplerunqueaccidunt:nisimaturesalutaribusremediisprouideatur:quemadmodumGalen.4.Method.cap.5.praecipit,docenscurationemulceris(quodcumalteraquadamaffectioneconiunctumest,cuiuscuratiodebeatantecedere)nonessetanquamsoliusulceris:sedpriusillamaffectionemcurandamesse,actumdemumadulceriscurationemdeueniendum.DeIudicio.Porrohisderebuseocertiusstatuiiudiciumpoterit,quodiligentiusGalenisententiainipsiusMethodoinculcataconsiderabitur:Meth.4.cap.6.morbosuidelicettribusdecaussisgrauesesse.Primum,propterpartisaffectaepraestantiam:deindeproptermalimagnitudinem&uehementiam:postremopropteripsiusmalignitatem.Itaquesipraecordia,sicerebrum,inpotissimasuipartissubstantiauulneratumsit,mortiferasesseplagasiudicabimus:sicpulmones,diaphragma,uentriculus,lien,renessilaedantur(namhaequoquesuntrationeofficiiprincipalespartes)utplurimumsuntlethales:eodemqueinnumerosuntuulnerainintestinisaccepta,praesertimsiingracilioribus&minimecarnosisfactasint:itemqueinuesica,quiacumsintpartesmembranosae,agglutinarinonpossunt:eademquedecaussauulnera,quibuscaputtransfixumest,autstomachus,autuentriculus,periculosaesseconcluditur.Uulneraquomaiorasunt&profundioracumdilacerationeneruorum&ossiumfractura,eopericulosiorasunt:acpraesertimeaquaeacceptasuntincapitecumfracturacranii:itemquequaeiuncturispropinquasunt,proptermagna&uariasymptomataquaeindeconsequisolent.Uulnerainquibusmalignitas,acpraesertimuenenumcomplicatumest,periculosissimaessesolent,quanuisinspecieexiguasint:quoniamproptercontratiamilliusuenenisubstantiam,&qualitatumexcessum,nonsolumtemperamentum,uerumetiampropriafacultatumcorporissubstantiaplaneperuertitur,atqueimmutatur;praesertimcumuulnusfactumestcumaperturacutis,quaesuadensitateprohiberenonpotest(quodalioquifaceret,actumpraesertimcumuenenumessetcrassiorissubstantiae)quinipsiuscontagioinficiatspiritus,sanguinem,&humores,&perconsequenscommuniceturcumpartibusnobilioribus,undemorsutplurimumconsequitur.Caeterumhaecomniauulneraeopericulosioraiudicabuntur,quocertiusdeprehendenturessecomplicatacumuariis&magnisaffectionibus,&symptomatis,&corporaeruntcacochyma:idquetumpraecipuecuminexercitugrassabuntur(utsaepenumeroeuenit)morbiEndemiiexaerepromanantes,quietsisubstantiaesitsimplicis,nequeputrefactioniobnoxius,repentetamenmagnamquaitatibuscommutationemaffert:cumilissordibus&foetoribusinfectusest,quienimmagnoexercituessesolentineaparte,ubiimpedimentasunt;&cadaueraiumentorum;interdumetiamhominuminsepultorum:undefoeditates,tetriqueodoresnascuntur,quibusplerunquemiitesinficiuntur.Praetereacrebraecommutationes&inaequalitates,quaeextemporisiniurianascuntur,maximumliuiusmodiuulneribusincommodumafferunt,acuulneratosinpericulumadducunt:acpraesertimcumhyemssiccacrebrisaquilonibusantecessit,uerautemsubsecutumestaustrale&pluuiosum,undequamplurimisuperfluihumoresenascuntur,quiuarietateillacommoti&conturbatifacilecorrumpuntur:undeardentesacpestilentesfebresconsequentur,cumaercorruptusseseperillaspermiscuerit:itemqueinflammationes,gangraenae,&mortificationes,atqueadextremuminteritus,quemadmodumHippocratesinlib.Epidem.testaturintertioAphorismo.Nequeueropraetereundaestperdita&dissolutauitaeratioinplerisquenonmodomilitibusgregariis,uerumetiamductoribus,praefectis,legatis,actribunis:quiplerunqueiisuescicibiscoguntur,quiforterepertisunt,siuefrigidi,siuecalidi,siuecocti,siuecrudi,siueboni,siuemali,persaepemagnaleguminumcopia,&fructuumacbaccarum:plerunqueetiamuticogunturaquiscorruptis,autuappa,&uinomucido,autrecensinfuso,idqueintempestiue,nullaexpectatacoctione,contramultorumconsuetudinemacnaturam,quaepropterillaincommodacorrumpitur.Exhuiuscemodiperuersa&deprauatauitaerationenascisolentinexercitumorbipandemii,uulneribusinfestissimiproptereaquodillorumrationesanguiscorrumpitur,humoresqueuitiantur:undeuulnerummalignitasaugetur,uariaquesymptomatacontingunt.Excontrarioiudicandaeruntuulneraeominuspericulosa,magisquesanabilia,quominoraeruntillaincommoda,&quolongiusaberuntapraecordiis,reliquisquenobilioribuspartibus,acsinedilacerationeneruorum,autossium,&malignitatiseruntexpertia.EtsiautemMedicusiudicarituulnusplanemortiferum,nontamencontinuoegerproperditoacdesperatohabendusacdeserendusest:uerumexcontrariosalutaribusremediiseisuccurrendumest:quippecumnatura,praesertimarteadiuta,miraculainterdumedat,quibusexeuentisEmpiricilaudemsibi&gloriamcaptant,magnacummedicineinfamia&dedecore.Itaquefretiillonaturebonointerdumcorumcurationemsuscipiunt,quipropeiamsepultiuidebantur,&aMediciserantdeplorati:undeadMedicosdedecus,adillossummushonosperuenit:quemadmodumbiennioanteusuuenisseaudionobilicuidamProuinciali,Uinssio,quicuminexercituregiocontraRupellamesset,&globuloplumbeotransfixus,aMedicisdesertus,existimantibusiecinorissubstantiameoictulaesamesse,tamenanobilibusquibusdamipsiusamiciscuratusest,adhibitismedicamentissatisfamiliaribus.Quodegregiumdocumentumessepotestmirificorumnaturaeeffectuum,quaepersaepedoctissimorumquorumqueMedicorumiudiciumfallit:quostamennunquamoportetsalutaribus&extremisremediisaduersusextremos&pestiferosmorbosdestitutosesse:quemadmodumCor.Celsuspraecipit,satiusesseremediumaliquodadhibere,quamnullamomninomedendirationemtentare:praesertiminmorbispenitusdesperatis.◉Cap.Iii.Superiorumuulnerumcuratiosumiturexduabusgeneralibusri,nimirumexdiaeta&uictusratione,exeuacuationehumorum:postremoexChirurgia.Atqueutordinemacmethodumaliquamcertamacfacileminstituamus,primolocodediaeta&uictusrationedisseremus,quaeuulneratispraescribendaest.Illamenimconstatesseutilissimam,&adeorumincommodacurandaopportunissimam.Deuictusratione.Eauictusratio,queuulneratispraescribendaest,sicuteaquaealiismorbisaffectispraestituisolet,secundumidoneamadministrationemsexrerumnonnaturaliumcompletur.Particularisautemconsideratioacceptiincommodimagnumhabetmomentum:uelutitemporis,autuirium,&naturae,&constitutionisaegroti,consuetudinisqueipsius,tuminpotu,tumincibo:quemadmodumcopiosedemonstratHippocr.inlib.Derationeuict.inmorb.acut.Namsatisconstataliamachronicis&diuturnismorbis,aliamabacutisuictusrationemexigi:eamqueprorationeinitii,accretionis,status,autdeclinationismorbimutandamesse.Neminietiamdubiumessedebet,&regionum,&temporumrationem(quorumaliasuntfrigida,aliacalida,itemquealiapluuiosa&humida,aliasicca)mutationemaliquaminuictusrationeexigere.Neminemquoquenegaturumarbitror,quinnatura&constitutioaegroticonsiderandasit:cuminteromnesconstet,corporaimpura,quomagisaluntur,eomagislaedi.Considerandaepretereauiresaegroti,secundumquasnonmodouictusrationem,uerumetiamaliorumomniummedicamentorumadministrationemaccommodamus.Quantumadconsuetudinem,fatenturomnesmagnameiusrationemhabendamesse:praesertimcumrepentinaeomnesmutationes,eopericulosioressint,quomagiscontraconsuetudinem&constitutionemegrotorumeueniunt,quemadmodumHippocr.inlibr.Deuict.rat.inmorb.acut.docet,&ratioipsademonstrat.Namsiquisuolitnullarerumillarumhabitarationegeneraliteromnibusquisclopetariisuulneribusaffectisunt,strictamuictusrationempraescribere,quemadmodumuulgofieriuidemus:nequerationemhabereuitaequotidianae,cumnonnulliterquateruequotidieatqueadeoquibusuishoriscibumcapiant,nonnulliuinipotuneinmorbisquidemsinesummouitaediscriminecarerepossint,certesistrictam&austeramuictusrationempraescribamus,continuoilludeueniet,quodHippocratessupradictolococoncludit,ubideiisscribensquiterautquaterindiecibumcapiunt,ait,siprandioabstineant,debilesfore:excontrariouero,eosquitenuiuictucontentiessesolent,silargiusederint,autbiberint,autaliishorisquamquibusconsueuerunt,infirmosacdebilesfuturos.Itaquesecundumilliussummiuiriauthoritatem,dandaeritopera,utexusitata&consuetauictusratione,quasanusutebatur,eam,quaaegrotoutendumest,aestimemus.Namilludtenendumest,Naturamrebususitatis,consuetis&familiaribusdelectari:easquecertiores,salubriores&conducibilioresesse,(quanuisaliquantisperstudio&intentioninostraeaduersentur)quamquaenouae&praeterconsuetudinemexcogitantur,adaegrotiquidemsalutem,sedcumsubita&magnamutatione,naturaemaximeaduersaria.Atquehaecnimirumcaussaest,curdoctissimiquiqueGermaniMediciusitatamillam,&quotidianamuiuendiconsuetudinemretinendamputent,usumqueuiniuulneratissuispermittant,quialioquiactumiamdeseexistimarent,proptereaquodaquaeususillisestperniciosissimus:quemadmodumuidiusuuenirenonmodoinGallia,uerumetiam(idquefelicius)inGermania,ubiuinum,utplurimumestὀλιγορόρον&tenuiusmultoquaminGallia.Quaetamennoneodico,quasinolimaegrotisaliamuictusrationempraescribere,quameamquauti,cumsaniessent,solebant:nequetamimperitussum,utidcredam:uerumutChirurgosadmoneam,netamausteramillisuitaerationempraescribant,quamuulgosolent:sedutinqualitate&quantitateciborummodumadhibeant,proutmorbiratiopostulareuidebitur.naminmorbistatu,dumpropterinflammationes&acerbitatesdolorurget,minuendaestciborumcopia,&continentiainuictuadhibenda,quenadmodumHippocr.docetlibr.Derat.uict.inmorb.acut.Aphor.10.Quinetiamproutanniratiofert,uiuendimodumpraescribioportet,cumaliorumuentrescalidioressunt,aliorumfrigidiores:facilioresquenonnullorumconcoctiones,proutuulneratorumconstitutiopatitur.Nampituitosis&phlegmaticispermittenturquaedam,quesanguineis&biliosisinterdicentur,sicutiGalenusdocet.Ratioetiamhabendaestaetatis,uirium&consuetudinis,quemadmodumsuprademonstratumest:praebendaquesuntcibariaiamindeabinitiononitaparceactenuiter,sedpaulatimimminuendausqueadfinemstatusmorbi:itatamenutaegriualetudopraescriptumilludferrepossit:quodpraescriptumnecessario&accurateobseruandumest.Hisrebusomnibusconsideratisaccedendumeritadlegitimamadministrationemrerumnonnaturalium,utinstitutonostrosatisfaciamus.DeAere.Aeremigiturdeligioportetsiccum,&temperatum:talemenimomniscontinuisolutiopostulat,quaeperexsiccationemconsolidandaest.Quodsiquisforteobiiciat,nonesseinnostrapotestateaeremexsiccatumaegrotispraebere,praesertimcumnihilinrerumnaturahumidiussit,quemadmodumArist.docetMeteor.2.atqueadeoaquamhumiditatesuperet,quaetameninspeciehumidiorapparet,quippequeproptercrassitudinemsuamimmersasresmadefaciat:quodaerpropterpartiumsuarumtenuitatempraestarenonpotest:facilis&expeditaresponsiohaecerit:aeremtamencorrigiatqueeligitalemposse,utadinstitutumconsiliumquenostrummultoaccommodatioressepossit.Namsatisconstat,locorum&domiciliorumaliaaliiscalidioraesse,autfrigidiora,autsicciora,authumidiora.IllaenimquaeadSeptentrionesuergunt,frigidasunt:quaeadAustrum,calidiora:proutSoliisremotiorautpropinquiorest.Quinetiamregionumsitusconsiderandisunt:namaliaesuntmontosae,aliaepalustres,nonnullelacubus,stagnis&fluminibuspropinquae:quarumrerumomniumuarietate,qualitasipsiusaerismutatur,acperuertitur.QuisignoratAsiaticoshominesalteriusessenaturae,quamquiEuropamincolunt?quodHippocrates(inlib.Deaere,locis,&aquis)uarietatimutationiquetemporumattribuit,quaeregionumnaturamasperioremdurioremqueefficiunt.Eaqueipsacaussaest,quamobremhominesmontaniautquiproximefluminaautmareincolunt,alterius:naturae&constitutionissunt,quamquiurbesautcamposabaquisremotioresincolunt.Iamueroquiddicemusdesitu&positioneurbis.FerrariaeautFlorentiae;quaruminillauulnusomneincapiteacceptum,pestiferumest:inhac,tibiisimpositauulneraimmedicabiliasunt?EademdecaussaHippocr.hisderebustractans,scribitAustrumqualitatessubs.immutareprorationeregionumperquasfertur,atqueutaliaealiisfrigidiores,autcalidioressunt.Scribitenimillumprimumexfrigidis&glacialibusregionibusoriri,undeuentinascuntur,quemadmodumArist.Meteor.2.demonstrat,eiusdemqueessenaturaecuiussuntseptentrionales,undeBoreasgelidusexoritur:ut,quiregionesillasincolunt,sentiunt:posteaperSolisuias,perqueMeridiemdelatus,adeoexardescit,utpropterSoliscaloremfrigussuumamittat,plantasqueexurat,&Lybiaeincolasaestusiccosaridosqueefficiat.Indepermaredelatus,eiusquehumoremeliciensmagnamillamquamcontraxerat,siccitatemamittit,humidusqueefficitur,qualisincunctaItaliasentitur,&ineaGalliaenostraepartequaeOccitanianominatur.Haecautemueraratioest,cureumhisplagisadeoinfestumarbitremur:proptereaquodnimirumistahumiditascaloriconiunctamagnamputredinis&corruptioniscopiamaffert:quemadmodumsuprademonstratumest.IdemdeBoreadicipotest,quicertisinregionibusmultosalubriorest,&putrediniresistit:inaliispestilentiorest:adeoutpestesaliiquemorbiexputrefactionenati,flanteBoreaincrebrescant.Cuiusreicaussatumregionumuarietati(utdiximus)attribuendaest,tumetiamoppidorumpositioni:uelutinlocisaquosisautpalustribus,quorumuitiopropriamuentorumqualitasimmutariatquealteraripotest:corporaetiameademrationehumidiora,pluribusquesuperfluitatibusimbutareddipossunt.Hisconsideratissimulqueannitemporibusanimaduersis(quaecumuaria&dissimiliasunt,proptertammultasdiuersasquemutationes,quequotidieeueniunt,utHippocratesdocuitinlibr.Deaere,locis,&aquis,qualitatemaerisimmutant)Idoneusaer&adinstiturumnostrumaccommodatusquoadeiusfieripoterit,deligenduserit,ubiuulneratusmoretur.Sedquoniamuixacneuixquidempotestidcommodefieri,quodplerunqueuulnerati,dolorisacerbitateoppressimigrationem;&succussumferrenonpossunt,acsaepeiisipsisinlocismanere,inquibusuulneratisunt,autinproximasseurbesconferrecoguntur:ueruntamenlocusilleubidiuexercitusresedit,potissimumuitanduserit,quodaerilleacontagionesuspectussit:uitandaetiameruntlocapalustria&aquosa,exquibusuaporescrassiexhalant.Excontrarioeadeligendaeruntloca,abaquis&paludibusremota,quorumaerpurus,limpidus,acserenussit.UidendumetiamutconclauiauersusSeptentrionespotiusquamMeridiemapettasint.Quodsifrigidioraeruideatur,frigiditatemillamignetemperarioportebit,quiinfococonclauisexcitandusest,acnonnunquamodoratisrebuscorrigi,uelutimastiche,rosis,baccisiuniperi,aliisquegeneriseiusdem.Aestateueroirrorationibusutendumerit,uelutioxycrato,conspergendumqueconclaueriunco;herbisquealiisuiridibus,foliisqueuitium&salicum.Atquehacrationeaeraduulneratorumsalubritatemaccommodaripoterit;corrigique,proutlaesae&affectepartespostulareuidebuntur.Namplagaeincapiteautcommissurisaccepraefrigidumaeremmultomagisproptermordicationemformidant;quamaliislocisimpositae.Decibo&lotu.Quantumadcibum,certumesteumpraebendum&accommodandumesse,proutmaliratio(quemadmodumHippocratesdocuit)itemqueuulneraticonstitutioferrepotest;,nequidsubitoinnouetur:namsubitaemutationes(utanteademonstratumest)periculosaeessesolent.Cibosporrobonisucciesseoportet,nequeplenius&copiosiusalere,acpraesertimusqueadexitum:statusmorbi:quotemporeparcioreutendum:estcibo,quampostea.Panissitaptefermentatus,&commodecoctus:Praebeaturauicularumcaro,uelutiturdorum,aliarumqueconsimilium,quibusadhibeatursuccusmaliaurei,limonum,autiusexoxalideexpressumadexcitandumappetitum:itemiuspanaceum,hocest,expane&pullo,elixopriuscumbuglosso,oxalide,lactucis,eiusdemquegenerisherbis:quinetiamhocpullaceoiuremaneutisauciuspoteritadaluummolliendam,prunaquinetiampassaadhuncusumaptissimasunt,itemqueracemiDamasceniconditi,hordeummundatumbenecoctum,lacamygdalinum,autexauena:namhaecomniaconuenientissimasunt,acpraesertiminitiocumsauciaticibosomnes,nisiiliquidisint,fastidiant,Poststatummorbi,utilicebit,perdicibus&pullis,&caponibustenellis,&ouillaiminutatimincisacumsuosucco,adhibitoetiamcitrino.Proderuntdeniquemaliiomnescibi,suaues,delicati&adconcoquendumifaciles,&boniisuccipauperioribussarisessepoteritpanaceumexuitulina&ouillacarneparatum,prunapassa,racemipassi,&(sifacultasferat)pullus:eiusdemquegenerisnonnullaquaeipsiustensitasferetu.Intereaprohihibenduseritususciborumcrassiorum,&adconcoquendumdifficilium,&malisucci,&auiumomniumaquatilium,&palustrium:abstinendumabubula,acpraesertimasuilla&carnesalsa;rebusquealiismordicantibus,itemqueabaromatibus,quenonnullispeciesappellant.Potusautemillorumeritexptisanai,aquaHippocrarica,aquafiltrata&coctaetiamadeorumusum:quisanguinei&biliosioreserunt:aliispraebebitur(acpraesertimiisquinunquamanteadilutoutebanturuino)rubellumuinum,tenue,&aquatemperatum:idqueetiamabinitio,nisifortefebrisautinflammatioidprohibeat.Quantumautemadcorporislaboremautrequiemattinet,obseruandumeritilludusitatumItalorumprouerbium,Lagambaalletto,&lamanalpetto:retinendumqueHippocratispraeceptumexlib.Deulcerib.quietemsauciatisomnibusmaximeconuenire,laboremueroperniciosumesse:nequestultiusquidquamaMedicofieriposset,quamsicorporumexercitiumiispraescriberet,quibusotio&quietetantopereestopus,acneinterdumquidemsesepraedoloremouerelicet:ueruntameneiusexercitiiloco,adhiberipoteruntfrictionesinlocissanis,acpraesertiminoppositis:tumenimreuulsionisuimobtinebunt,humorumquedefluxumalocisaffectisauertent,humoresqueacsuperfluitates,quasdiuturniorquiesgenerat,exsiccabunt,utHippocr.inlibDediaetatradidit.Quantumadsomnumattinet,permittenduseritaegroto,cumidnaturaexposcereuidebitur.Somnuseniminmorbisomnibusadconcoctionempernecessariusest.Uiresenim,persanguinisfluxum,dolores,aliaquesymptomataprostratas,reficit.Adhibendatamencautioest,utsiplagaesuntinteriores&uenenocomplicatae,moderatiorsit:nefortemaiorhumorumcopiainpartemaffectaminfluat:quandoquidemsanguispersomnumininterioremsepartemrecipit.Omnesautemanimiperturbationesperniciosissimaeessesolent,atqueinprimisira,quaeuentriculumciet,&humotesfluidiores,subtilioresqueefficit,undemaiordefluxionumatqueinflammationumcopiapromanat,aliaqueinaffectampartemeiusdemmodiaccidentiaquamplurima.Repletionemautem&exinanitionemproptereatacituspraeterii,quiaseparatimdeutraqueillarummoxtractareinstitui,meamquesemelsententiamaperire.◉Desecundaintentione,hocest,dehumoribuseuacuandisperphlebotomiam&purgationem.Cap.Iiii.Nontemere,nequesinemagna&grauicaussaGalenusinsuaMeth.Meth.4.cap.6.hancprae-claramHippocratissententiamcommemorat,aclaudat:"MedicumoporterenonmodoNa¬"turaeimitatoremesse,uerumetiameorum"quae,cumsuasponteeueniunt,confe¬"runt":cumMediciofficiumsit,Naturae"defectumsupplore,eaqueaccidentiaperniciosissimapreuidere,quaeilliacciderepossunt,idqueperindicationesexmorbigrauitateconceptas.Harumduogenerareperio,missionemsanguinis,&purgationem:quarumutraquemagnopereadsclopetariauulneranecessariaest,quaeintergrauissimosmorbosuerissimetribusillisdecaussis,numerarepossumus.Maximeigiturnecesseest,sanguineminhisceuulneribuscurandisdetrahere,idquestatimdeprincipio,utdefluxushumoruminpartemaffectamprohibeatur,caueaturquenephlegmonealiquomolestetur:nequemaliconcoctioexpectandaest,auttandiudifferendum,duminitium&statusmalipraeterierit,quemadmodumAuicennacredidit,cuiusopiniorationiomniaduersatur,atqueadeoHippocratisauthoritati,quicenset,siquidmouendumuideatur,idstatimdeprincipiotentandumesse.Porrohaecmissi,sanguinisfaciendaest,idqueincontrariis,siueoppositispartibus:tumpraecipuecumuenenisuspicionullaestcumillisuulneribuscomplicati:tumenimreuulsiuaecurationesinterdictaesunt:quoniamuenenumeliciendumestperscarificationes,autipsiuspartisaffectae,autinferiorum,atqueadeoremotarumpartium:cauendumquenelongiusserpat(utipsiusnaturafert)inpartesnobilesecprincipales,quemadmodumplaniusexponemus,cumdepraecipuahorumuulnerumcurationetractabimus.Tempusmittendisanguinis(nisiuelpersanguinisfluxumuelperaliudquoddamaccidensalitercogamur)matutinumesseoportet,atqueantemissionemcommodissimumeritclysteremadhibere,adexcrementaexintestiniseducenda.Portoinillamissionesanguinis,obseruandaeritnonmodouulnerismagnitudo,uerumetiamtotiuscorporisplenitudo:procuiusmodoparciorautprofusiordebebitessemissio.Aetatisquoquerationemhaberioportet,&temporisanni,&habitationis,aliarumquererumquaeperitiMediciprudentiaecommittendaesunt,cuiuidendaquaeGalen.inlib.Demissionesang.hacderetractat.Depurgationeinhisuulneribusinstituenda.Purgationemequeutmissionemsanguinis,inhisuulneribusduabusdecaussisesseadhibendam,nempeproptermorbimagnitudinem,&uitiosisucciabundantiam,licetcolligereexiisquaeGal.libr.Meth.medendiquartohisscribituerbis:"Purgationoninsolacacochy¬"miaconuenientersuscipitur;sed(sicut"missiosanguinis)uelpropteripsiusabun¬"dantiam,uelproptermorbimagnitudi¬"„nem:itapurgatio&propterabundan„tiamalteriuscuiusdamsucci,&propter„uimmorbiadhibetur."Necsuntexcusandiquigenusistudremediicontemnunt,quasinihilautparumadistorumuulnerumcurationempertineret,cum&ratio&experientiacontrariumiisdemonstret,quiHippocratem&Galenumtanquamducessecuti,huiusmodiuulnerumcurationemmethodicetractauerunt.Hipp.lib.deulcerib.Purgatioenim(inquitHippocr.)peraluumplerisqueulceribusprodest.„"Praetereauulneribuscapitis,itemuen„tris,tuminferioris,tumsuperioris,atque„etiamarticulorum.Additpraeterea,que„exeduntur,&quaeserpunt,quaediutur„nasunt,etiamquaecunqueobliganda„sunt,peraluumpurgandaesse."Quodremediumdeprincipio&statimpostsanguinismissionemadhibendumest,partimutirruenteshumoresadpartemaffectamperoppositam(quamἀντίσπασινGraecidicunt)reducamus:utiquesiinsuperioribuspartibusuulnusillatumperinferiorapurgemus:sinautemininferioribusperuomitum&superioremuacuemus,partimutiamdefluxionempartiinfixam&inhaerentemperτάροχέ¬τευσιν&uicinaspartesderiuemus,quemadmodum&Hippocr.&Galen,docent.Quodsiquisdicat,exueterumMedicorumsententia,saniscorporibus,&inquibusexcrementumnullumredundat,qualiaplerunquesuntmilitumcorpora(uixenimalioquitantoslaboresperferrepossent)purgationemnonconuenire,quodid&molesteferant&uertigineafficiantur,&celeriusexoluantur,quaeaccommodatasuntnaturaedepellendo:cumpurgansmedicamentumpropriumeducerehumoremcupiensipsumquenonreperiens,sanguinem&carnescolliquet,&exiisquodsanumest&integrumeducat.Ueruntamenquianisieuacuentur,inmorbos,&grauiorasymptomatacasurisunt:nempeinfebres,inflammationes,doloreseximios,deliria&cet.eiusmodi,queuiolentaistauulneraferecomitantur,necessariaeritcommotorumiamhumorumpurgatio,utetiamfuturisoccurramus:atqueuthocmodo,nonsolumaffectampartem,sed&uniuersumcorpusinbonamfirmamqueconstitutionemreducamus.Ergocumgrauibus&acerbisistisuulneribuspurgatioconueniat,magnacumanimaduersione,diligentiqueconsiderationepraestandaerit.Habendaenimeritratioconstitutionisuulnerati,&consuetudinis,&aetatiseiusdem,itemquetemporis&regionis.Itaquoqueinreliquis,&humoremexuperantem&affectumlocumspectabimus:quaeomniamonebunt,quishumor,&quomodo,&quapartesitdepellendus.Atqueintercaeteraeligendaerunt&quaetutopraeberipossintpurgantia,nequeuiolentaillaquaeHippocratis&Galentemporibusinusuerant,adhibendaessecenseo:proptereaquodfacultatecalidissimasunt,acproindefebresexcitant,sanguinemcommouent;uulnusqueadinflammationem&abscessusdisponunt:inquorumnumeroElleborus,Colocynthis,&similia,presertimnonpraeparata,habentur.PorrocommodeutiquispoteritCassia,Manna,Rhabarbaro,Senna,Polypodio&Agarico,praesertimillorumextractis:quaetutiusinistisrecentibusuulneribusrepurgandis,quemadmodum&reliquaindiuturnis&malignisulceribuscommondiuspraeberipoterunt.Caeterumquoniamaluusquibusdamnepharmacoquidemsumptolaxatur,propteruariamcuiusquenaturaeproprietatem(suntenimquidifficulterpurgantur,suntquimodicapotionesumpta,suntquiolfactatantumcopioseeuacuantur)cauendumerit,nepurgationemaegrispraebeamus,quinpriusipsorumnaturaperspectanobisfuerit:quodsiobstercusdensatum,atqueinintestinisexsiccatumeuacuatioimpediatur,lenientealiquomedicamentoperosaccepto,utboloex◉.i.cassiaeparato,cumsaccharo&semaanisi,priusaluuseritcommouenda,ueliniectoclysteresubducenda,cuiushaeceritformula:◉.maluar.uiol.mercur.betaeanam.i.sem.frigid.ma.anisiana.◉.i.hord.florumchamemel.borrag.&nymph.ana.p.i.fiatdecoctiocolataab◉.i.dissoluecass.extractaecumfoliissennae,diaprun,simpl.ueltrypheraepersicaeana.◉.ui.mellis&oleiuiol.ana◉.ii.misceproenemate.Sequentidieassumendumeritpharmacum,quodaccommodandumeritproutaegerpituitaeportione,autbilis,autalteriuscuiuspiamhumorisredundantiagrauabitur.Faciliusenimperagitur&meliorestpurgatio,quamolestushumorsubducitur.◉.Potiopituitosisconueniens.rad.ireos,cupatorii,pimpinell.&acorian.◉.iii.rad.mechoac.polypod.quer.recentis&medull.sem.carthamian◉.s.sem.anisi,passul.glycyrth.an.◉.ii.herbarumueronicae,betonicae,scabios.an.m.i.florumcordialiuman.p.i.foliorumsennae◉.ii.fiatdecoctio.Colaturaeinfundeagaricitrochiscati.◉.ii.Expressionidissoluesyrupirosarumsolutiui◉.i.fiatpotio.Prorobustioribusaddediaphoen.◉.i.s.aut◉.ii.◉.Potioprobiliosis.Cichoriicumtoto,end.acetos.lactu.portul.ueronic.an.m.i.passul◉.ii.iuiubarum,prunorumdulcium,an.pr.iiii.sem.melonum,cuscutae,citri,portul.&anisian.◉.i.s.florumcordial.an.p.i.santal.citrini◉.s.fiatdecoctiocolataprodosi,inquainfunderhabarbarielecti◉.iiii.myrobal.citrinorum◉.ii.cinnamomi◉.i.Express.dissoluesyr.decichor.cumrhabarb.&ros.sol.an.◉.i.misce;,fiatpotio.Prorobustioribusaddeelect.ros.Mes.uelelect.decitrosol.◉.ii.◉.Potiomelancolicisconueniens.rad.cupatoriiMes.siuegratiolae&tormentillaeana.◉.s.polypod.asari,tamarindorumana.◉.iii.sem.anisi&passul.mund.ana.◉.ii.herbarumueron.scabios.borrag.bugloss.fumariae,ceterach,polytrician.m.s.cinnamomi◉.s.Epithymiflorumuiolarum&genistaeana.p.i.fiatdecoctio.infundefoliorumsennae◉.s.Express.dissoluesyr.persicorum&defumar,compos.ana.◉.ui.fiatpotio.Prorobustioribusaddeconfect.hamech,ueldiapolypod.◉.ii.Cumautemnonunustantum,sedomneshumoresredundant,&mixti,acperuniuersumcorpusdiffusisunt,quodplerunqueaccideresolet,sequenscatharticumeritadhibendum,praesertimsialiquauenenisuspiciosit.◉.Potioomnibushumoribusmaignisexpur.conueniens.rad.tormentill.angel.&gentianaeana◉.iii.acoripimpinell.an.◉.ii.polypod.querc.medull.sem.carthamiana.◉.s.intybilatifol.cichorii,ueronicae,agrimoniae,scolopend.Iupull.fumar.an.m.s.glycyrrh.&uuarumpassul.ana◉.i.s.prunorumdamasc.pr.iiii.sem.end.acetos.citri&portul.ana.◉.i.sem.anisi.◉.i.s.florumcordial.genistae&tamaricisomniump.i.foliculorumsennae◉.iii.fiatdecoctioprodosi,cuiinfunderhabarb.◉.ii.agarici◉.iiii.spicaenardi,zinzib.an.◉.i.Express.dissoluesyrupiros.sol.◉.i.misce,fiatpotioquaepraebeatur&reiteretur,siopussit.Aliacomplurapararipurgantiamedicamentapoterunt,quaeperitiMediciprudentiaecommittendaerunt:quemadmodum&ipsorumrepetitioetiaminmorbistatu,siuiresferant,&commodumuideatur.Quodsiaegerabhorummedicamentorumusuabhorreat,extractissimpliciumpurgantiumutrhab.agar.senn.commodeutetur.Exquibussingulis,ueldecentermixtis,omnesetiamhumoresnoxiosexpurgarepoterit:quorumomniumidoneampraeparationem&dosiminlibr.demed.uegetab.spag.praeparationeiamdocuimus.◉Detertiageneraliintentionecuratiua,quaeperChirurgiamcompletur,acprimumdeprimoapparatu.Cap.U.Diximusprincipioduasinistissclopetariisuulneribuscurandisindicationescuratiuasproponendasesse:siinipsissolamcontusionem,acnonuenenatamqualitatem,autadmistamadustionemconsideremus:suppurationemuidelicet,&nouaecarnisingenerationem.Quodutrecteatqueordinefiat,finemquenobispropositumassequamur,nonnullaenobiserunt,quassubalternasdicunt,indicationesobseruandae:quarumprimaiubetglandemprehendieducique,tum&minutaloricaefragmenta,&aculeos,&mucronesinfixos,itemqueuestiumparticulas,ossiculaaspera,&pungentia,grumos,&caeteraextrinsecusincidentia,idquesinedolore,sifieripossit,reuelli:&quaeforsanincauuminciderunt,eadigitis,auttenaculis,autforcipibusdenticulatis,atqueinstarrostriaduncisextrahi:quorumferramentorumlicetuidereuariasformasdepictasinlibroAmbrosiiParaeiChirurgiperitissimi.Glansautemeducitur,uelabeapartequaingressaest,constitutosauciaticorpore(quemadmodumHippocr.praecipit)ineamfiguraminquatumeratcumuulnusaccepit:autcerteitaprostrato,collocatoqueinlectulo,utquamproximefieripoterit,adeamfiguramaccedat.Educituretiamglansinterdumpereamparteminquamuitormentiimpulsafecrebatur:proptereaquoduiamsibiatqueexitumineapartemuniuit:quitamenexitus,siopussit,amplificanduseritscalpello,uelnouacula,quofaciliusglanssequatur,&minorinflammationascatur:praesertimsispecilloreperiatur,&incarneinfixasit,nequemagnasuenas,&locaneruosatransierit.Itaquehicnouaincisioneopuserit,quaecommodiusfiet,siparumadmodumintegraecarnisexaduersapartesupersit,&,sidigitiadmoueantur,subesseglanssentiatur,nequequidquamobstet,quominusincisioillafiat.Deremed.lib.7.cap.5libr.8.cap.10.HocueroinutraqueparteChirurgosempercuraeessedebet,utscribitCelsusdetelisextrahendiscommemorans,neforteneruus,uenamaiorautarterialaedatur.Quodsipericulumaliquodimmineat,uelitaglanslateatutreperirinonpossit,satiuseriteamtantisperdimittere,donecnaturasuasponteipsamextrudat.Quidenimexpeditingenti,uulneriingensinsuperaliuduulnusaddere,&aegrumtantiscruciatibusfrustra,fatigare,praesertimcuminmultisinfixa,glansitalatuerit,utuulnereadcicatricemperductopostannosmultosabscessualiquofactosuasponteexierit?Porroprimumistudpropositumperficituretiammedicamentisextraneadepellentibus(quorummagnussaneestusus)praesertimsiuenenataglandeillatumfuisseuulnussuspicemur.Tumenimmaturiusaduentitiaeuellendasunt.Quarationeetiamneuirusintroferatur,&adpartesprincipesserpat,attrahentiaistaualentioraconfestimassumendasunt,quemadmodumincontrariisaccidentibusmitiora.Dequibusincap.deuenenatouulnerealiusnobisdabiturscribendilocus.Hocprimopropositoperacto,abstractisuidelicetexuulnere,quantumfacultasferet,omnibusalienisatqueextraneis,deincepsdetopicis&primamedicamentorumapplicationenobisagendumest.UariamenimhacderetumMedicorumsententiam,tumcastrensiumChirurgorumconsuetudinemesseconstat.Aliinanqueferrumcandens,uelcausticum,uelaliudquoddamexedensmedicamentum,omniuulneripromiscueadmouent:aliioleaferuentiaoliuarumuelsambuci:nonnullitheriacam:aliiterebinthinamlaudant:aliioleumcatellorumtepidumprobant.Atfrequentissimeuulgusutitursuisellychniis,acstupis,aceto,ouicandido&adstringentemedicamentoimbutis,quibustotum&cauumuulnerisinfarciunt,&uicinaspartesinuoluuntatqueobligant:quemapparatumperintegrumdiemnonmouendumessecensent,fluxionemsanguinis,utaiunt,metuentes.Sedquamperniciosahaecsituulgiconsuetudo,peritiomnesiudicabunt.Haecenimmedicamentaemplasticacrasseacterrenaesuntsubstantiae&facultatisadstringentis,quaesubitoexsiccantur,partemqueaffectamnimiumcomprimendo,dolorespermagnoscient:undemaioresoriunturtumdefluxiones,tuminflammationes,grauioraquesymptomata,quodporosautmeatuscutisobstipent,humoresquecogant,&crassioresefficiant.Quemadmodumseuum,resina,pix,cera,butyrum,omnisquefluxilismateriafrigoreindurescit,minusquecedittractantisfingentisquearticulis:sichorumfrigidorummedicaminumapplicationesineullodiscrimine,densanturhumores,aegrequedissoluuntur,cutequeminusspirabiliredditaspiritusoppressisuffocantur,propterretentammalignamhumorumexhalationem,undenonnullisgangraenainnascitur,partisquetotiusinteritus.Quodsialiorumremediorumpenuria,&urgensnecessitas,hisutiremediisuulgaribusChirurgoscogat,adsanguinemimmoderatefluentemsistendum(quanuisidrarohisuulneribusaccidat)tamenillaeligi(cumdaturfacultas)uelpermutaridebent,uelsaltemfrequenteroxyrhodinosubtepidosuntimbuenda.Nequeueropraetermittendumest,multoshodieutiadhorumuulnerumcurationemnonsolumapplicationeprima,sedadperfectamusqueualetudinemsimpliciaquafontanatepida,cumquaoleum&acetumaliicommiscent.Quoremedioellychnia&stupasimbuunt:idquecumtamfoelicisuccessupraestant,utnonpaucimagiciscarminibus&incantationibushoctribuant.Quodfrequentitamenexperimentoprobatumest,nequearationealienumuidetur:quippecumaquaetiamfrigidauulnerasimpliciaiuuariCelsuslib.5.cap.26.scribat.acipsamquocumquemodoimpositam,imo&calentemipsisprodessealibiaffirmet:doloresenimlenit,inflammationesarcet,acdefluxiones,sistit,quaesymptomatastatiminprincipioprohibendaesse,omnesingenuefatentur.DeindecumexHippocr.sententiacontusisuulneribus,celerrimasuppurationemedendumsit,hocipsumtepidaeaquaefotumpraestare,ueterumMedicorumscriptis&experientiacomprobatur.Cumigiturillaprimos&grauioresuulnerumimpetusaptissimesustineant,acrepellant,neminimirumuideridebet,situmdemumnatura(queinse&efficientemcaussam&Balsamumnaturalemcontinet,quo&fractaossaconglutinentur,&unitatisdiuisioconsolidetur)&uulneracarnerepleat,&cicatricetandemipsaobducat:modoarsnaturaeancilletur,eiqueministretatqueinseruiat:cauendoneuulnusacaussisexternisirritetur,&Balsamicuratrixfacultasimpediatur,sedsuomunerefungatur,uulnusipsumexacteasordibus(quaesibiimpedimentosunt)linamentis&omnibusmodisexpurgando.Porrononpossumnoneoruminstitutumlaudare,quiacetum&oleumcommiscendaessecensent:quoremedioaccepimusUinssiumillum,dequosuprasermonemfecimus,anteRupellamdesperatouulnereaffectumanonnullisItalis,aliosquepraetereacomplurescuratosfuisse.Illudenimmixtumsymptomatibusoccurrit,dolorinempe,defluxioni,&inflammationi:acpretereaputrediniresistit.namillisummostudioaclaboreobsistendumest(cumhuiusgenerisuulneraeiualdeobnoxiasint)negangraenaautsphacelustandemsubsequatur.Acetumenimcorruptioniobsistereargumentoest,quod,sicondititiisrebusinfundatur,easconseruetnemucoreautlimoobducantur.Sicoleumuinouelalteriusgenerisliquorisuperinfusumprohibet,neueluapescat,uelcorrumpatur:siquidemaeremarcet,omnesquehalitusexcludit,quiputredineminferrepossent,eoquelaudabiliormihiuideturipsiususus,quoforis&imbutum&intusassumptumueneniacrimoniamretundit,quodcumistisuulneribusaliquandocommixtumessepossedocuimus.Quofitutillorumcomprobemsententiam,quioleaferuentiaconfestimuulneriadmouent:salubriterenimadhibentur:partimquodrelaxandoefficiantutinternaprauorumhumorumfuligodissoluatur:partimquodimpediant,neexternoaerisacuentorumimpulsucauumuulnerisferiatur.Aerhisceuuln.contrar.Hocenimintercaeteraobseruandumest,nediutiusaeriuulnuscommittatur,sedquafieripoteritdiligentiaoccludatur.Aeremnanqueputrefactioniomninoobnoxiumesseexperiuntur,quicuiusquegenerisfructusinollaseriatimcollocant:eamqueaccurateoperculoobductamaclutosapientiae,quoduocant,obligatam,utnihilaerissubingredipossit,inputeiprofundumdemergunt,atqueitacumillifructusabambienteaere,omniqueauramalignasintremotissimi,corrumpinectabescerepossunt,sedrecentissimiinueniuntur,acsinuperfuissentinclusi.Quaeamepertransennamdictafuisseomnesuelimexistiment,quodemonstraremmultoscurarinonincantationibus,utuulgusputat,sedremediis,etsinonnulliiiscumrationenonutantur,rationitamenconsentaneis:nonautemutEmpiricorumcaussamtuendamsuscipiam,quinonuerenturinhominumuitamaccorporagrassari,atque,uthabetprouerbium,iniacturauasisartemfigulinamexperiri:cumeospotiusexterminandoscenseam,quorumuidelicetculpaactemeritateefficiatur,utarsmedicasummisalioquilaudibusextollenda,unacumprofessoribusdespectasit&negligatur.Sedneabinstitutonostrarecedatoratio,commodissimummihiuidetur,siinsclopetariisistisuulneribusstatimperinitiaoleumuiscipomotumcompositumueloleaflorumuerbasciuelhypericiuelouorum,calentiaadmoueantur,quorumdescriptioneminueniesinnostroAntidotariosclopetico,quaepraeparatahaberedebentChirurgi:mirumeniminmodum&leniunt&emolliunt,&doloressedant,&hisuulneribuscurandiscompetunt.Horumdefectuoleasambuci(quodprobaturaIoubertoperitissimoMedicolini,ouorum,lumbricorum,liliorum,&chamaemeli&terebinthinaeassumendaerunt.Quodsiquishisomnibusoleissitdestitutus,butyrocalentiautterebinthinasitcontentus:linamentainterimsequentimedicamentosuntinungenda.Unguentummagistrale.◉sepihircini,colophoniaeana.◉.iii.medullaecrutumbouis&oesypihumidaeana.◉.ii.s.butyrirecentis◉.ii.succichelidoniae&centaureaeana.◉.i.oleorumuiscipomorum&ceraeanaq.s.utfiatunguentum.Huiuscape◉.iii.mercuriiprecipitati,dulcificati&nostromodopreparati,&crociuenerisoptimepraeparatiana.◉.iii.fiatmixtura,quainunganturturundaeuelsetonessiipsorumapplicatiorequiratur.Puluerespraeparatiessedebent,quosditiorespoteruntincapsisasseruare:quosetiampermiscereeritoptimumcumsimplicibutyro,sinonessetpraemanibusparatumunguentumsuprascriptum,cumquopoterit.fingisatisamplumemplastrum,quodcircuncludatpartesuulnerisproximiores.Linamentaautemsuntimbuendasimplicioxyrhodinoparatocumacetoros.oleoros.&uiscipomorum.Partibusautemlongioribustaleunguentumadhibendumerit.◉boliarmenaepraepatatae,sanguinisdraconis&corall.Defensiuummedicamentum.rubr.ana.◉.s.crocimartis.◉.ii.baccarummyrthi◉.i.s.oleiros.omphacini.◉.iiii.acetirosati◉.ii.cerae◉.i.s.fiatlinimentum.Hocinterimstudiosesemperinhisceuulneribusobligandisobseruandumest,nefasciaitaremittaturutlaxasit&quodcontinetelabatur,nequetamenarctareadeoipsamoportet,utuehementiuscomprimendodoloremexcitet,acproindefluxionemproritet,quandoquephlegmonematqueadextremumgangrenam&cancrumaccersat,quemadmod.lib.5.cap.26.libr.5.cap.26.interdumusuuenireCels.tradit.Dandaeritigituropera,utamborumuitatoincommodo,utriusquefruamurcommodo.Linamentainterimpredictaoxyrhodinofrequenterimbuendasunt,renouandusqueabinitioapparatus,duodecimhoraruminteruallo:nisifortesanguinisfluxiometuatur,proptermagnaeuelarteriaeueluenaeincisuram.Quodsifluxussitimmoderatior,celeriterilliatqueanteomniasuccurrendumest,quodsequentibusmedicamentisappositis&assumptiscommodofiet.Nequetamenidpraestandumcenseo,quinpriusaliquasanguiniscopiaperuulnuseffluxerit.Unguentumsanguinemcohibens.◉.crocimartissubtilissimereuerberati,crociuenerisana.◉.ii.excipianturoleouiscipomorumsimplici&fiatunguentum.Hocmedicamentumadeosanguinisfluxionemsistit,utpropeincredibileuideatur:uulnusquinetiaminmelioremstatumdisponit.superfluosenimhumoresdigerit,partemcorroborat&putredinimagnopereobsistit.Aliud.◉crocimartis◉.i.calcistestarumouorum,&colchotarisana.◉.s.cinerisranarumustarum◉.ii.excipianturoleouiscipomorum.Aliudparatufacilenecminusutile.◉.Colchotarisacetopraeparati◉.ii.calcislimacum◉.s.butyrirecentis◉.iiii.misce&fiatunguentum,uelexcipianturouialbumine.Commodissimumetiamfueritinmagnishaemorrhagiispotionibusuti,quarumformulassubscribemus.Proditioribus.◉.oleicrocimartis&essentiaecorallorumana.◉i.cumaquaspermatisranarumuelrosarum,fiatpotio.Aliaprogregariis,sedapprobata.◉.crocimartisnostromodopraeparati.◉.i.calcistestarumouorum.◉.i.syrupirosarumsiccarum&myrthilloruman.◉.i.cumaquaflorumpapauerisrubri,fiatpotioassumendatribushorisantecibum:proquocapiathordeatumcumaquarosarum&seminepapaueris,praesertimhorasomni.Porronullumpraestantiusmedicamentumreperiripotest,tumadsistendumsanguinemundecunqueprorumpentem,tumaddoloresomnespacandos&defluxionesreprimendas,quamLaudanumOpiaticumsipilulailliusgranipiperisinstarassumatur,cuiusususinhiscepraesertimuulneribusnonsatispredicaripotest:utaliasinnumerabilesipsiusopportunitatesomittam,dequibusinmearesponsioneadtractationemAubertiUindonisdeortu&caussismetallorum,copiosiusdisserui.Porrohisprimocompletis,tumdemummedicamenta,quequamcelerrimesuppurent,adhibendaerunt,suppuratadiligenterrepurgandaexsiccandaque,utiustanascaturcaro,nequemolliorquamoportet,nequedurior,&quaenonexcrescat,utdeniqueconfractiossisfragmenta,siquasint,auiuoossematurededucantur.Porroceleriusinhiscesclopetariisuulneribussuppurationemmaturamus,neinclusumuirus,autlatenssaniespericulummaiusmoliatur,atqueutsicsuppuratisomnibus,febres,dolores&omniaferesymptomataexHippocratissententiafaciliusconquiescant.Igiturprohacintentioneinsecundoapparatuuulgusutisoletsuisdigestiuis(utappellant)ouiuitello,rosatooleo&terebinthinaparatis.Quae,utueredicam,idcircoprobarenonpossum,quodcitissimeputrescant&foetorem(quodiudiciumsempermalumest)uulneriinducant.Aliihydrelaeomodicecalido,butyro&similibussuppurantibusutuntur,quibuscumtriticifarinamperpurgatamfurfureexcoquunt,&pusillumcrociadmiscent.Probantnonnullitetrapharmacumexpice,resina,cera,&adipeparatum,cuiprimastribuitmouendopuriCorn.Celsus:exquibusMacedonicumetiamadditothureconficitur,quomultifoeliciterutuntur.AliiBasiliconemsummopereprobant,quodsuppuratiuumsitoptimum,semperqueinofficinisparatuminueniatur.LaudantaliiunguentumDialth.&quodResumptiuumuocant:nonnulliemplastrumDiachsimplex&demucilaginibus,quibusoleumliliorumpermiscent.Quibusomnibusmedicamentiscaesasglandecarnesaccontusas.inpuscelerrimeconuertunt,utHippocratiassentiantur.Scribitenimcollisascarnesinsaniemnecessarioconuertendasesse,quominusetiamhaccurandirationeuulnusphlegmonefatigetur,minusqueuexetur:quaefuit&eiusdemHippocratis&ueterumomniumMedicorumopinio.Quorumsuppurantiumusumnonpossum&ipsenonsummopereprobare:Namcuminsitinostricalorisuimatquesubstantiamtueantur,atqueetiamhumorescorruptosinbenigniusquippiamcommutent,&putridumsanguineminpuscitissimeconuertant,hacrationeuulnusinmelioremstatumrestituunt.Hoctamenuniceobseruandum,neipsorumintempestiuousuuulnuscorruptioneafficiatur:quodutprohibeatur,addendaerit◉.i.precipitatinostriproquaqueunciasuppurantismedicamenti(cuiuspraecipitatipondusaugeatursifoeteatuulnus)quoaltiussubirepossit,uiresquesuassinepericuloexerceremedicamentum.Namillosolomediostatimpusconficitursyncerum,parsqueaffectaaputrefactione&gangraena,cuiillopraesertimtemporeestualdeobnoxia,conseruatur:quodegosaepenumerocertaexperientiacomprobaui.Nequeabsurdumforeputaui,siinminusperitorumgratiamquibusutarremediorumformulisprohacintentione,prescribam.Inunganturergoturundae,uelsetones,&quicquidincauouulnerisapponetur,sequentiunguento.Unguentumparatufacile.◉unguentiBasilicimaiorisdescrip.Mesuae.◉.ii.butyrirecentis◉.i.praecipitatinostromodopraeparati◉.ii.s.misceproellychniis&turundisinungendis.Unguentumaliud.◉ceraenouae,resinae,picisnaualis,an.◉.iiii.sepihircini&medullaecrurisuitul.an.◉.ii.oesypihumidae◉.i.oleioliuarum,uellini,ueluiscipomorum◉.i.liquefactisomnibus&transcolatis,fiatunguentum.Additio.Huiuscape◉.ii.praecipitatinostri◉.iimisce.Praestantissimumestremedium,quoetiamemplastra(sinepraecipitato)suntillinenda,&inuulnerisambituapponenda:uel,◉.terebinthinaeuenetae,&mellisalbian.◉.s.uitellosouorum,numero12.omnibusoptimemixtisdecoquanturadignemadpulmenticonsistentiam.Hocunguento(quodCalcinatummagnumuocantParacelsici)poteriscommodeutilocodigestiui:hisceuulneribussuppurandisconuenit.AtquoniampropriumestNaturae,nostriquecaloris,nonautemmedicamentorummaturare,omnibusmodiscaloreminducemusinsitonobissimillimum,quifouendusest,actuendus,&bombace,&lanasuccida,&linteolispartemaffectamcircundantibus,uelaliquocataplasmate,quibusomnibusgrauiaquaequeuulneraetiamiuuariscribitCelsus:putredinienim,sicpraeparatum,summopereobsistit,&◉lib.5.cap.26.quaeimbuendasuntuelhydrelaeo,exoleorosarum,&aquarosarumconfecto,cuipusillumacetipermiscerepoteris:acetoenimparceutendum,quodtardioremefficiat,suppurationem:uelsequentifomentomihifamiliariutitor.Fomentumemolliens,doloresquesedans.◉foliorumuiscipomorum,minutimconcisorumcumfructibus.m.iii.rad.altheaecumfoliis,maluar.uiol.anam.ii.sem,lini,foenigraeciana.◉.ii.florumchamaemeli,meliloti,ana.p.ii.decoquanturcumlacte.Nunquamhocmedicamentummefefellit:inflammationesenimarcet,doloresmiruminmodumsedat,partisquesubstantiamfouendo,pusexquisitumcitissimemouet.Expraescriptorumcrassamentopistato&cribellatoparaturcataplasma,addendofarinar.lini&foenigr.an.◉.oesypihumidae&medullaecrurisuitulian.◉.i.s.uitellosouorumnumeroiiii.crocigr.ui.oleorumuiscitpomorum&rosarumanaquantumsuffapponaturuulneri,itautinuoluatpartesuiciniores:locaautemremotioraadprohlibendamhumorumdefluxionemsemperunguentodebolo,uelsequenti,illinendasunt.Defensiuumoptimum.◉puluerisrosarumrubr.&myrthillorumana.◉.i.boliArmenae,terraesigillataeana◉.ui.succorumplantaginis,solatri,ana◉i.acetirosati◉.ii.oleirosomphacl&myrthillan.◉.ii.s.cerae◉.ii.misceprodefensiuo.Porroillisremediiseousqueutendum,bisindieapparatumpermutando,utiamdiximus,donecipusaliquomodolaudatumapparereincipiat:tuncenimdetergentibusutendumerit,cumquibusetiamsemperpraecipitatusnosterpermisceriinmaioridosipoterit,quod&optimeeuulneribuspuseluat,&corruptionimedeatur.Detergensoptimum,paratufacileprogregariis.◉.unguentiAurei◉.ii.terebinthinae&mellisros.ana.◉.s.farinaefabarum◉.ii.boracis◉.i.puluerispraecipitati◉.iii.misce.Aliudprobatumproditioribus.◉succipersicarie&symphiti,an.◉.ii.oleorumterebinthinae,thuris,myrrhae,sarcocolle,spagyricedestillatorum,ana.◉.iii.radic.aristolochiaerotundae◉.i.s.ceraealbae◉.i.oleihypericoniscompos.q.s.Additio◉huius◉.i.addemercuriipraecipitati◉.i.misceproinunctioneellychniorum.Solumunguentumdepaetomultumconfert,cuiusdescriptioneminAntidotarionostroinuenies.Usussuperioriscataplasmatis,etiameotemporeapprobabitur,modoaddiderisipsifarinamorobi,hordei,fabarum,&lentium.Sequensetiamcerotumprodest.◉massaeemplastriDiachalciteosui.oleiuiscipomorumq.s.utfiatcerotiinstar,quoduulnerisuperponatur.Sedquoniamillauulnerafereadeoprofundasunt,utnequemedicamenta,nequeturundaeeoperuenirepossint,iniectiosequenspercatheteremestadhibenda.Progregariis.◉.uincaeperuincae,paeti,persicariae,betonicaean.m.i.florumhyperici&uerbascian.pugil.i.radic.aristoloch.utriusqueana◉.s.thuris,myrrhae,sarcocollae,iridisflorent.ana◉.ii.decoquanturcumuinoalbo,fiantqueiniectiones,quotiesuulnustractabis:cauetamenutnihiluelparumilliusincauouulnerisrelinquatur:sufficitenimmodouulnusoptimeabluatur.Proditioribus.◉.ueronicae,uincaeperuincae,pyrolae,betonicae,agrimoniae,&symphitimaiorisana.m.i.rad.aristolochierotund.&iridisana.◉.i.decoquanturcumphlegmateuitrioli.Additio.Huiusdecocticolaticape◉.s.dissolueoleorummyrrhae,&mastiches,destillatorumutsupra,ana.◉.iii.oleiterebinthinae◉.s.misce,utitorutdictumest.Purgatoigitur,utdecet,uulnere,carneipsumimplerioportet,quemscopunfacileassequemur,siturundasindiespaulatimimminuamus.Hocenimmodocitraullummedicamentum,sedsoliusNaturaeoperauulnuscarneimplebitur,&tandembreuicicatriceobducetur,modoponduspraecipitatiinunguentisaugeamus:uelsequentimedicamentoutemur.Puluisepuloticus.◉calcistestarumouorumoptimecalcinatarum◉.s.boracis,&aluminisustian.◉.i.crocimartis◉.i.fiatpuluis:hicoptimusestadcicatricemobducendam.Porrosiuulnusenumeratisauxiliisadsuppurationemperducinonpossit,uideaturqueingangraenamacpartisinteritum,degenerare:quod&foetoreeximio,fusco,liuido,&nigroaffectilocicoloredeprehendes,medicamentaqueeruntidoneaadeiusmodicorruptionem&interitum,eruntadmouenda,quorumdescriptionemsuolococap.degangraenapraescriptaminuenies:occurrendumqueeritsymptomatibus,siquasuperueniant,utdolori,phlegmonae,&reliquis,utposteadicetur.Restatenimiam,utdeuenenatoacadustosclopeticouulnereagamus.◉Deuenenato&ambustouulneresclopetico.Cap.Ui.Curationemeorumuulnerum,inquibussolacontinuisolutiocumcontusione&uasorumdilacerationeconsideratur;iampraescripsimus.Restatutdeueneno&ambustione(quaecomplicatacumhisceuulneribusesseposseiamdocuimus)agamus:proilloenimadtertiamindicationemconfugiendumest:nimirumadsalutarealiquodalexipharmacum,quoideuulnereeuelli&euocaricitissimepossit:atqueuisipsiusobtundi,nesensimintrosubiensacprorepensinprincipestandempartesinsiliat,earumqueuiresacsubstantiamdirimat:quodfietpartimtopicissiuepartiaffectaeautcordiapplicatis,partimetiamperosassumptismedicamentis.Namsicarouulnerissitliuidior,quamuulgariumplagarumessesolet,&uelutiemortua,cumtotiuspartisdecoloratione,laterumpunctionibus,atqueextraordinariisinflammationibus&doloribus,cumquetorporetotiuscorporis,alienationementis&febribusardentibus:&haecpraesertimsinealiquamanifestacaussainterueniant,uenenumadesseiudicabuntomnibusmodis:ideoquequapoterimusceleritaterelictisomnibusaliisintentionibustamgrauiaffectuoccurrendumerit.Quemadmodumenimingruentemagnatempestate,acsaeuientibusundiqueuentis,nauclerusetiamestuaduerso,uentoqueminussecundo,celerrimesalutiprospicit,acfidamtutamquestationemacportumremisuelisqueconsequiconatur:itaMedicusrationeatqueusu&experientiapraeditus,primaquaqueopportunitatesalutareremediumadhiberepresentitantoincommododebet,adipsiusferociamsubito,sifieripotest,retundendam:idqueantequamuirusradicesagat,penitusqueinfixumessecontingat,atqueipsumcor,tumpartesprincipes,quoconfestimproperat,occupet.Inhisenimmaturasectiosaepedecipit,serasemper.Igitursiexpraedictissignisaliisqueconiecturiscomplicatumesseuulnuscumuenenocenseamus,adantidotastatimconfugiemus:adhibitopriusintegroiudicio,factoqueprognostico,utrectenosadmonetCelsus)uelaegrumprorsusdesperatum,uelsaltempericlitari,autrecteualiturumfamiliaribus&amicisindicantes,nesiuictamaloarsfuerit,idnostraeignorantiae,autfallaciae,&artisdedecoritribuatur.Porropraescriptapriusidoneauictusratione,quaeuenenisobsistat,statimpraeuidendumest,anmorbusuenaeincisionem,anueroexpurgationemexposcat:maturequeillaadhibendasunt,&cumprudentiiudicio,siueutprimumatqueinterinitiaeuacuatioprecedat,autsudore,uomitu,aluiprofluuio,autuenaeincisione:uthumoresmaligni,antequamseperuenasdiffundant,arteriisquepenitusinhaerescant,expurgentur:atqueutlaxatismeatibus,acspiramentis,fuliginosi&maligniilliuapores,quibuscoropprimeretur,erumpant,forasquepromanent.Quodpraestandumest,praesertimsiuenenumpriuspercorpusdistributumfuerit,&egerhumoribusrepletusuideatur:tuncenimeuacuationemetiampermissionemsanguinisconuenirescribitPauluslib.5.cap.2.Deindeeaadhibenda,quaecortueantur,acmuniant:utsunttheriaca&mithridatiumexuinoautdecoctorad.angelicae,tormentillae,gentianae,bistortae,seminiscitri,acetose&herbarummelissae,ueronicae,&pimpinellaecumsyrupodelimonibus,autalioquodamdiluto:idqueutnaturaeconditioexposcet,autexercitatoMedicoexpedireuisumfuerit,inquomireillumprudentem&oculatumesseparest,necascopoaberrare.Caeterumoptimumfactuiudicaui,siremediicuiusdamparatufacilisformulamingratiamposteritatispraescriberem,quodexhibitumomnedepellituenenum,quodsaepissimeprobatumfuit:&quanuisfamiliare,proinsignitamensecretohabendumest.Alexipharmacumpraestantissimum,&multisexperimentiscomprobatum.◉rad.asclepiadis◉.i.rad.ualerianae&tormentillaeana.◉.s.rad.polypod.querci◉.ii.angelicaesatiuae◉.iiii.angel.syluest.&rad.altheaeana.◉.ii.urticarum◉.i.rad.thymeleae◉.i.s.rad.scabios.&ualerian.minorisana◉s.radicesomneseuellanturintra15.Augusti,&8.Septembris,quaeposteaincidanturacreponanturinollamuitreatamsigillatam,cumsuff.q.aceti.Atqueita12.horasmacerentur,postcoquanturspatiohoraeuniuscumdimidia.Effusotumacetoexsiccentur,donecinpulueremredigiqueant.Contusisomnibusaddeacinosherbaeparisnumer.12.cumeiusdemfoliis36.fiatqueomniumpuluis,cuiusdosisest◉i.cumuinoalbo.Alexipharmacumaliud,quodinpromptuparatumest.◉mithridatii&theriacaeana.◉.s.margar.praepar.&corall.rubr.an.◉.i.boliarmenae◉.s.syrupidelimonibus◉.i.aquarumbuglos.&scabios.q.suff.acfiatpotio.Reitereturbisautter,siopusuideatur.Aliudproditioribus.◉.auriuitae&essentiemargaritaruman.gr.ui.essentiaecorallorumgr.8.terraesigillataeelectae◉.i.cum◉.duabusaquaetheriacalisnostrae:fiatpotusstatimsumendus.Hicmirificecorabomniueneno&contagionetuetur.Conferuntetiamepithemataregionicordisapplicataexmargaritis,santalis,corallis,caphura,&aquiscordialibus.CeterumGalen.lib.13.Method.med.prouenenatisistisuulneribuscurandisgeminasassumendasessecensuitindicationescuratiuas:unam,quaeuirusipsumforasattraheret,alteramquaeortumindedoloremalteraret.Primeindicationioccurrebaturexcalefacientibus&attrahentibus:utcucurbitulis,frictionibus,&postremoustionibusuelferrouelmedicamentofactis.Ultimeautemauxiliabaturpereamedicamenta,quaequalitatempercontratiamqualitatemalterarepossent,utrefrigerantibus,sieximiuscaloraegrumfatigaret:&calefacientibus,sifrigusinipsodemorsolocoacintotocorporeipsesentiret.InterimuulneriapponendumsalemesseueteresMedicicensebant,caepam,rutam,sinapi,iuglandes,nuces,dictamnum,sulphur,&similiamedicamenta,quaemagnamuimtrahendihaberent:ligamentisquoque,scarificationibusetiamscalpellofactisutebantur,quomaioruitiatisanguiniscopiaeuulnereprofluereposset:Paul.lib.6.cap.2.Aet.tert.4.fer.I.C.48.Cor.lib.6.cap.27.dequibusfusiusPaulus,Aetius,Actuarius,&CorneliusCelsussummiMedici&perpetuacommendationedigniscribunt.Ueruntamenquoniamipsinequehorumsclopetariorumuulnerum,nequecuiusuisAntidotiperitiamhabuerunt:nequeeorumforteuenenorum,quibusglansplumbeainficipotest,commodissimumforeiudicauiutilissimaremedia,nonuulgariatamen,hisceuulneribusuenenatisapplicandainmediumproferre,quorumusumsatispraedicaregrataposteritasnonpoterit.Primoigiturapparatu(siexpraedictissignissittibiquaedamcomplicatiuenenicumuulneresuspicio)extractisomnibusextraneis,sifieripotest,uulnerislabrascalpelloscarificandacenseo,atquecucurbitulasadmouendas,acsequentiunguentolychiniauulneriimponenda.Unguentumuenenatisuulnerib.conducens.◉.unguentiMacedonici◉.ii.oleimyrrhae&terebinthinaean.◉.ii.praecipitatinostri◉.i.s.butyriarsenicifixi&dulcificati,utartisest◉.s.oleiantimonii◉.ii.ceraetantillum,&fiatunguentum.Hocmedicamentononaliudpraestantiusinueniripotestadeluendum&detergendumquoduiseuulneribusuenenum.QuarepraeparatumilludhabereChirurgipraemanibusdebent,cuiusfacultatemcumexpertifuerintinhisceuulneribus&omnibusmalignisulceribus,utcarcinomatis,gangraenis,&aliisdesperatisulceribus,eomagisipsumcommendabunt:nanquesineullodoloreoperatur.Aliudpraestantissimum.◉.oleimercur.corporalis◉.i.s.oleisulphuristerebinthinati◉.iiiarsenicidulcificati◉.iiexcipianturbutyrosalemnonexperto,&fiatunguentum.Apponaturuulneri,utdictumcumellychniis&turundis;uenenatis,gangraenae,cancro,phagedaenis,&cacoethisulceribuscurandisconfert.Superponaturinuulnerisambitutaleemplastrum.Attrahensmedicamentum.◉.ammoniaci,bdelliidissolutoruminacetorosatoana.◉.ii.galbani◉.s.mumiae,thuris,mastiches,ana.◉.iii.caphurae,◉.ii.coralliutriusque&magnetispraeparati,asphalthi,carabesana.◉.s.rad:aristolochiae,serpentariae&arundinisana.◉.ii.s.cerae,picisnaualisana◉.iiialabast.◉.iii.oleiterebinthinae&ouorumana.q.suff.utfiatceratiinstarHocmedicamentumrectepreparatumtumuenenumelicit,tumglandem,ferri,ossium,lignorum,&uestiumfragmentaadsepertrahit.Aliudattrahensoptimum.◉gummicort.med.tiliae,extractiutdocebitur◉.ii.magnetispraeparari◉succiniflauipraepar.◉purg.cumsuccoserpentariae.◉binthinae&cerae,quodisatissitadfingendumemplastrum.Aliudspecificum.Linguauulpissuoitemporeeuulsa,&utdecetpraeparata,&exsiccata,glandemetiamabinterioribuspartibussinedoloreattrahit,sipriusinuinorubrodecoction.aristoloch.&serpentar.madefiat,&partiaffectaeapponatur.Sequensetiamdefensiuumtotimembroaffectoimpositummultumconfert.Defensiuummagistrale.◉.florumuerbasci,hyperici,&rosaruman.p.iifoliorumrutae&hyoscyamiana.m.i.caphurae◉ceto&fiatinformamcataplasmatis.Doloremsedat,acprohibetnephlegmoneparsmolestetur.Haecmedicamentabisindiepermutaripoterunt,quibusutendumest;donecgrauioraomniasymptomatadesinereappareant:tuncenimuulnustractandumacsicontusumforet:idqueadlongumtempusprorogaripoterit,quouirosamateriessempereffluat,necintuscontineatur.Ubiueropropositumtempuspraeterierit,quonullumimminetuenenipericulum,uulnusadagglutinationem,&cicatricemperducendum,erit,utiamsuprapraescripsimus.Quodsiuulnus,uenenimortiferaqualitate,mortisineuitabilepericulumadferat,&lethalesit,nequemedicamentisuincatur,haudimportunumfuerit,factoprognostico,partemictamamputare,sicommodesectionemipsanonrespuat.Haecde:DeAmbuit.uenenatouulneredictasufficiant.Porrodicturusdeambustione,quaecumsclopetariisuulneribuscrebrocomplicatainuenitur,nonpossumsatisimprobareillorumsententiam,quisuadentsicaffectisfrigidaacsummereprimentiastatimapplicanda.Illaenimreferiunt,nonautemeliciuntautextrahuntignitumardorem,eumquemagispartibusinfigunt&morbumadaugent,acpraesertimacetum,quouulgustamenfrequenterutitur:adstrictoriaenimsuafacultateapertauasaoccludit,influxumquesanguiniscohibet,utAetiusscribit.Tetr.4.serm.2.cap.26.Quinpotiusmuria,autsalsilago,prae-sentaneauiambustisuimigneamatqueurentemferuoremextrahunt,doloresqueintensissimosmitigant,atquepustulasreprimunt,sitenuipraesertimpeplosalsilagineimbutopraeustaepartesstatimfoueantur.Orib.synops.lib.7.cap.6.Paul.lib.4.cap.Ii.lib.5.cap.26.AtOribasius&Paulusambustamoderatedetergendaessecensuerunt:proindeterramChiam&Cimoliam&Creticam&leuemomnemaliamquamqueaceto(nonacritamen)autaquamixtamcommendarunt.Recentioresunguentumdecalceseptieslota,&oleorosarumadmista,&adustioniapplicataprobant.Aliiadebuluminuinococtum&cataplasmatis:formapraeparatumconfugiunt,&adillaquaeimpressumpartibusardoremforascaloreprolectant.Hacenimrationeignissipropiusipsiiparsustaadmoueatur,propriiinsitimalifitalexiterium.namresolutionereuocatoempyreumatedoloremleuat.Nosautemsequentibusremediiscommodesaepiususisumus.Unguentumprogregariisempyreumaextinguens,&pustulasprohibens.◉oleisambuci&nucumana.◉.ii.oleiouorum◉.s.sepiceruini&medullaecruristaurian.◉.i.caepascoctasii,ceraetantillum.Exhisfiatunguentum,apponaturpartiaffectae.Adidemualdeefficax.◉olei,lardi&oleibutyriana.◉.ssuccifoliorum&baccarumhederae◉.ii.succicorticismed.sambuci◉.i.oleisambuci◉.iiii.salispetrae◉.ii.decoquantursimuladaquaeconsumptionem&cumtantilloceraefiatlinimentum;quodplurimumadustionibustollendisconfert.Sequensaquaetiamadambustapretiosissimaest.AquaadAmbusta.◉.phlegiatisuitrioli&aluminisana.◉.s.florumtapsibarbati&foliorumhederaenigraeana.m.i.limabum,ranarum,astacorum,autcancrorumfluuialiumanan.10.destillenturinalembicoplumbeosatismagnoigne.Exhacaquafoueadustumlocumquinquiesautsexiesindieaquaspermatisranarummixtacumphlegmateuitriolimultumetiamconfert.Atnullumprestantiusmedicamentumadempyreumapulueristormentariirestinguendumsequentilinimento.Inflammationesetiamomnesarcet,&dolorescompescit,quoditioresutipoterunt.Linimentumoptimum.◉salissaturnisaccharini◉.i.oleiuitellorumouorum◉.ii.butyripraeparati◉.iiii.misce.fiatlinimentum,quototusadustuslocusinungaturterautquaterindie.Partibuslonginquioribusdefensiuataliaapponanturadprohibendamhumorumdefluxionem&inflammationem.Nutritummagistrale.◉succifoliorumnympheae,semperuiui&hyoscyamiana.◉.ii.aquarumspermatisranarum&florumtapsibarbatiana.◉.i.lithargyri,uelquodmeliussaliseiusdem◉.ii.oleiuiscipomorum&ros.omphac.ana.◉.ii.s.acetiros.◉.i.ducanturdiuinmortarioplumbeocum.pistilloetiamplumbeo&fiatinstarnutriti,quoutendumprodefensiuo.Haecsunttopicaquaeambustisistisuulneribusconueniunt.Porroquoniamistiaffectusetiamplerunquemorbosiscorporibus,cacochymis,acquiimbecillasuntualetudine,accideresolent,quiomnibusexpositisuntiniuriis,omnibusqueobnoxiiincommodis,utdoloribusasperisatqueinflammationibus,undeetiamfebres:consequipossunt,actandeminteritus(sicenimsutiles,quassataequenauesacrimosaefaciliustempestatisuccumbunt)omnibuspraecauendumerit;tumexquisitaadministrationeuictus,tumhumorumeuacuationeperpharmacumconueniens,&sanguinismissionem,siresipsaidpostulet.QuaeomniaprudentisacperitiMediciiudiciocommittendasunt,quidefuturoreiexituprudenterpraesagirepoterit,resmagnasnonaspernando,nequeparuasexaggerando,neplusipsequamparsit,praestitisseuideatur:hocsempersecundum,Celsumcuriosiuscir26.cunspiciendo,nequodperseexiguumestmalum,maiusMedicinegligentiaefficiatur.DeParticulariHorumUuilnerumCuratione,Uariisqueillorumsymptomatis.◉Deuulneribuscumfracturaossium.Cap.I.Orumuulnerumcuratioeodifficilioruulgouidetur,sicumossiumfracturaconiunctasint.Etidquidemnonimmerito,praesertimcummaioraossa,utputacrurum&brachiorum,itaconfractasunt,utmedullaemanet.quodquidemnonnisicummagnaneruorum,uenarum,&arteriarum(quaecuiquemembrouitam,sensum&motumsuppeditant)disruptionepotestaccidere:quibussublatismembrumcorrumpinecesseest,acplerunqueomninointerire.CuireieodiligentiusattenderedebetMedicus,autChirurgus,quomagisuigebitaccidentiummagnitudo,utnihileorumpraetermittat,quaeadexactamcurationempertinent:quamoptimisquibusqueremediisaggredipraestat,quamdesperatisomnibus,atroci&luctuosoremediomembrumabscindere:praesertimabinitio,dumparsnondumsphacelotentatur.Idamenonfrustracommoneri,docentnosnaturaemiracula,quecongruentibusadminiculisadiuta,soletedereladeoutetiamdoctissimorumiudiciafallatr.Qualiamultaaccidereipsehisceoculis;incastrishocpostremobellouidi:atqueintercaeterosnobilicuidam:uiro,nomineBrossaeo,cuicumglandemaiusculatormentoemissabrachiumomniexparteitaconfractumfuisset,utparumabesset,quinetiamcaputquodomoplataeinseritur,abruptumesseri(quaesolafuitcaussa,curChirurgimembrumnonexciderint,quanuisidproptersphacelimetumfacerestatuissent)factumesttamen,utaeger,decuiusuitaactumesseuidebatur(aduohomplicatumeratuulnusdiuersisiasymptomatis)sanatusfuerit:seruatomembro,iquodletiamnuncqualemcunqueusumipsipraestat.HocexemploiunioribusChirurgisanimumaddereuolui,utmodisomnibus&idoneisremediisconenturpartesaffectaspotiusconseruare,quamcurationisinitiumamembriexcisionetentare,quod;antequamdecerta&exploratamembrimortificationeconstet,fierinondebet:idquecumdebitapraedictione,&testatione.Obiicietaliquisuiresinitiomaioresesse,quibusadiutusaegeringentesdoloresferrepossit:easquesensimmorbimagnitudineminui:omninoquematurandumesse.Sedhocest,eaquaenondumacciderunt,&dequibusnondumconstat,utrumaccideredebeant,necne,tanquampraesentiasibiproponere.Adde,quodlaudabiliorisacperfectaecurationisspectatiopriusperpendendaest,quamaliorumatrociorumuulnerumpraecautio)tentanda.Nequeexistimandumest,naturaeuiresadeoexiguas:esse,quinsimatureipsiopemferas,idfoeliciterperficiat,quodimpossibileuidebatur:nostramqueexpectationemaccommuneiudiciumfallat:quemadmodumiamproximoexemplodemonstrauimus.Uelsaltem,siparsnecessarioprecidendauideatur,hocfietcommodiuscommunidoctorumiudicio,quamsolaquorundamimperitorumopinione:quitamenaudacteridexequinonuerentur.Decapitisuulneribuscumcraniifractura.Haecestcaussa,curcumdehuiusmodiuulneribuscumfracturaautcontritioneossiumcomplicatistractareinstituerim,mihiuisumsitabillisinitiumsumere,quecapitiaccidunt,tanquamgrauissimis,&periculosissimis:tumpropterinclusicerebrinobilitatem,tumetiamquodeisfasciae&ligamentaomnibus(utdicunt)fracturisconuenientiaaccommodarinonpossint:quaetamentumadrepellendum,tumadphlegmonessedandos,tumadpusexpurgandum,autquicquidnoxiumpartibusaffectisinhaeret,tollendum,inuentacredunt:sinequibusremediisosnullumsanitatirestituipossecrediditGalenus,method.6.cap.6.Eofit,utfractoCraniointerdumnecessesitpartemaliquamossibusdenudare,quoduulgoTerebraredicimus,utdetergerepossimus,&sanieiuiampatefacere,quaealioquimeninges,actandemcerebrummortiferecorrumperet.Utautemordinedehisdisseramus,&faciliornostrafiattractatio,subiectilocoproponemusnobisaliquemsclopeticouulnereincapitelaesum.Namprimaomniumconsideratiohaecerit,utrumuulnussensuipateat,anuerolateat,solacontusioneseseprodensabsquecutisapertione.quodquidemfieripotest,utputa,sigaleaadeofirmasit,utglansexmachinaemissaillamtraiicerenonpossit,sedtantumfactaimpressionecontiguumcraniumabsquecutisapertioneitacomprimatur,utconteratur.Hocperspecto,uulnus(utdecet)decussatimnouaculaincidendumerit;sectioniuerocum,stupisuellinteolisadmouendumeritadstringensremediumexsanguinedraconis,mastiche,&boloArmena,cumouialbumine,mixtis:utsequentidieuulnerislabramagispateant,acfacilius,deossisfracturaiudicari,queat.Haecautemuariismodisaccideresolet:Interdumenimalteratantum,interdumueroutraquecraniitabulaictuexcinditur:interdumetiamfissuraapparensfit,quaeῥωγμὴ[/gr]Graecisdicitur:uelsensumlatens,&angustissima,quaepilosaLatinis,τριχισμὸςautemGrecisnuncupatur:Aegin.lib.6.cap.90.quolocoexpressionemdepressionem.quaerursusaututranqueaut(quodnonadeopericulosumest)alteteramtantumcraniitabulampenetrant.Patenteigiturfracturapropriissignis,&quamprimumnobisconstabit,uulnussiuequoditainflictumsit,siuenouaculaapertum,satisamplum&dilatatumesse,adoperationesnecessarias:camerationem&ininfantibuscontusioneminterfracturarumcap.differentiasetiamenumerat.lib.deuul.cap.primumomniumeximendaeruntomnia,quaeuehementercontusa,&attritaesseuidebuntur:deniquequicquidmeningescomprimerepotest.Quodsimagnumaliquodfragmentum(quodsaepecontingit)adfuerit,illudnonomnino&praeciseinsequendumerit,utdocetGalen.6.meth.cap.6.Satisenimerit,sitantasitossisapertio,utpusperillamexpurgaripossit.Haecigiturnobisobseruandasunt,ubicraniiexcisio,uelfracturamanifestaapparet.Quodautemadeauulneraattinet,quibussimplexfissuraadest,easaneperitissimumChirurgumrequirunt,utdignoscipossint;saepeenimhacinreuisum&tactumfallunt.Uetereshoccasu(ubiuidelicetfissuraPilosa,uelCapillarisaderat)medicamentoquodamnigro.utebantur,quoduestigia:nigrainosseadfissuraeformamrelinquens,ibifissuramessedemonstrabat.Atramentumquoscribimushuicusuiaccommodariposset,cummastichemixtum:uelcarbonescummellerosato,aut(quodmeliusest)tartarumcalcinatumadnigredinem:quodetiamfacileperseresoluitur.Recentioresuerorestringentemedicamentoossisuperpositodefissuraillaiudicant:quolocoenim,&quocitiusexsiccatur,(quodacciditauaporecalidoperrimampenetrante)ibifissurademonstratur:quocognito,statimconsuetis&accommodatismediis&signisindagandumest,anutranque,uelalteramtantumextabellisseubracteoliscranii,fissurapenetret.Nanquefissatantumsuperioritabella,satiserit,siquafissumerit,radulis(quasξυστήραςGraecidicunt)uelaptisadhocorganiseousqueabradatur,dumadossisillaesampartemperueniatur,utfiatosaequale:acindeadreliquamcurationempergendumeritadhibitismedicamentiscontusionibusaptis,dequibusiamanteprimolibrotractauimus.Porromagnacautioadhibendaest,neuulneracapitisulloliquoremadefiant,testeHippocr.lib.deuuln.cap.Contraueroexsiccantia&cephalicaadhibeantur:uelsiccainpulueremtantumredacta,autcummelleros.mixta.Suntautemcephalicahaec:rad.utriusquearistoloch.thus,myrrha,iris.panax,farinaorobi&cet.huiusmodi.Mercuriusetiampraecipitatus,cummelleros.utiliteradhibetur:&ossiumἐκρίλλεσινmaturat.Quodsiforteillafissurausqueadinteriorapenetret,antediemtertiumterebrandumerit,autaliomodoapertioinossemolienda(utaitHippocr.)adeoampla,utimpediaturinflammatio,&sanieiuiapatefiat:itautomninotolli&abstergipossit.Idautemcircunspecteadmodum,&organisaptissimisfieridebet,qualianobisAmbros.Paraeusinsuodecap.uulnerib.librorectedepinxit.Porroperactaquaemanibusfitincraniifracturisoperatione,diligenterattendendumerit,quandoiamosuacillareincipiet,aciampropemodumexcisumerit,aneimembranaualdeadhereat(hocenimcasunequaquamomninoeuellendumerit)neuismembranaeinferatur:autabambienteaerelaedatur:sedtandiuspectandumerit,donecossponteatotoseparetur.Siueroosplaneamembranaseiunctumsit(quodplerunqueinhuiusmodiuulneribusasclopetisinflictispropterictusimpetumcontingit,adsitqueinflammatio,aliaquesymptomatapericulosa,quaeuulneribusillisfamiliarissimaessesolent)moliendaeritapertio,etiamantequamfiatcorruptio,simatureaccersitussitChiturgus,quemperitissimum&solertissimumesseoportet,utadunguemlocaomnianorit,quibusterebrumapplicaridebeat:nequaquamenimattingendaesuntcraniisuturae.Quodsiuulnusineasinciderit,utraqueinparteterebrandumerit,illisintactis:idqueeoloco,quiadpusutrinqueexpellendumcommodioresseuidebitur.Summopereetiamcauendumest,necircasupercilia,autinferiorescerebripartesapertiofiat,necerebrumsuamole&grauitate,patefactauia,dilabatur:neuecircatempora,proptermusculum,&uasaquaeibiinsunt:idquodGalenuslib.6.cap.6.method.disertenotauit,hisuer„bis:"Cogitauipraetereaaccidereposse,ut„sialateremagnumfieretinossibusfo„ramen,promineretfortassishacpartecerebrum.Estporro&inlateribusnonunoinlocoetiamneruorum,horumque"nonleuismomentiquidamexortus.His"admonitusabstinuiabeximendoosse,"quodinlaterecapitisesset.Sedadsupe¬"riorescerebripartes,ullumuelminimumneruumexirenegat:quibusdocemurinillisapertionesminorecumpericulofieri.Apertoautem,utoportet,uulnere(utdiximus)Chirurgidetectamembranasantalum,quoduocant,applicaresolent.Estautemsericisimplicisrubeifrustulumdetectaemembranaemagnitudine:quodnonnullioleotantumrosatoimbutumcalidumimponunt:aliiueromelrosatumaddunt.Suntquitantummellerosatoimbuant,ueritineoleihumiditatecorrumpatur,&putrefiatmembrana:inferciuntetiamturundas,&linamenta,uttotauulneriscauitasimpleatur.Aliisuisdigestiuis,utappellant,dequibussupraiammentionemfecimus.AliiMaced.uelBasilicone,aliicerotoaliquoexemplastr.deBetonicasoluto,&informamunguenticumoleorosatoredactoutuntur.DebetenimexHippocr.sententiadenudatamembranaillicoexpurgari,&exsiccari:netemporisdiuturnitateintumescat,&putrefiat.Postquamuerophlegmonistempuspraeterierit,adsarcotica&detergentiaprogrediuntur:&uulnustandemcicatriceobducunt,quodfitCephalicis,&exsiccantibusmedicamentis,utsupradiximus.Caeterumnonalienumerit,simedicamentorumquorundamcapitisuulneribuscumcraniifracturautiliumdescriptionesproponamus.Acprimumeaquaestatimabinitio&primoapparatu,detectaemeningiimponidebent,describamus.◉mellisrosati◉.ii.oleiluteorumouorumana.i.misce&exeissantalum(sicenimconsuetouocabuloappellarelubet)intingeuellinamenta&calidamembranaeimpone,uelsiἐυπόρίστον◉medica¬mentumhabereuelis.◉mellisros.◉.ii.oleiros.◉.i.terebinthinaelotae◉.s.misce&santalumimbue.Intertio,autquartoapparatu,nequaquamoleoros.uelouorumutendumerit,sedmellerosato,&oleohypericisimplicimixtis,partibusaequalibus.Ubidiesseptima,autundecimapraeterierit,sequentiaremediameningidetectaeapplicandaerunt.◉.mellisrosati◉.1i.terebinthinae◉.i.aquaeuitaeguttas10.misceomniasimul,&calefacinlance,acsantalumintinge,&linamentatenuissima,calidaquemeningiimpone.Semperautempropeadsituascarbonibusaccensisplenum,nefrigidusaeringrediensnoceat.Adidemproditioribus.◉mellisros.◉.ii.oleimyrrhaeexdescript.nostra◉.s.oleiterebinthinaeperBalneumdestill.cumaquauitae◉.i.misce&utere,utsupramodoparsphlegmonenontentetur.Hocmedicamentumcommodissimumestadmembranamabomniputredineconseruandam,&craniifracturisaptissimum.Interimueroutendumeritinitiounguentomagistrali,anobisdescripto,suprapag.76.quodcircumossacollocabis,eoqueuulneriscauitatemreplebis,&linamentaimbues:omniaqueinsupereiusdemmateriaeemplastroconteges.CalcinatummagnumParacelsic.adilludetiamestefficax.Interimproabstersioneuulneris,sequentibusutendum.Progregariis.◉.myrrhae,sarcocollae,irid.florentiaean.◉.ii.mumiae◉.i.s.utriusquearistoloch.an.◉.i.farinaeorobi◉.ii.s.mellisros.&terebinthinaelotaeaquabetonicaeana.q.s.adunguenticonsistentiam:uelProditioribus.◉unguentidepetonostraedescriptionis◉.iii.oleimyrrhae◉.iii.oleisucciniperdescensumdestillati&purificati,utdocebitur◉.ii.puluer.rad.aristol.◉.i.misce&utereutsupra.Tectaiammeninge,tuncmaioreexsiccationeopuserit:ideoquead◉.i.praescriptorumunguentorumaddendaeritunaautalteradrachmapraecipitatinostridulcificati:tumutuiipsiusossisparticulaefractaefaciliusdecidant:tumuthyposarcosis,siueexcrescentiacarnisprohibeatur:quomedicamentousqueadfinemperfectaecurationis,&cicatricisinductionemutendumerit.Contegendaautemomniaeruntemplastrodebetonica,autdegratiaDei,uelDiadictamnoaGalenodescripto,uelsequenti.Emplastrumcephalicumoptimum.◉succiperuincae,chelidon.&consolidaemaiorisana◉.i.mumiae,myrrhae,sarcocollae,ireosana.◉.i.rad.aristol.rotundae◉.s.succiniflauiinpul.tenuissimumredacti◉.ii.s.terebinth.&mell.an.◉.iii.crocimartissubtilis.◉.iii.ceraeq.suff.utformeturemplastrum.Adinflammationemuerosedandamutileeritprimisdiebuspartesuulnusambientesoleorosatoirrigare:applicandaetiameruntpuluiscula,&ligamenta,quoadeiusfieripoteritaccommodatissima.Frigidusaer,tanquameiusmodiuulneribusnocentissimusomnibusmodisuitanduserit.Uictusratiosittenuis:inquauiniususpericulosissimusut&reliquorumomniumciborum,halitus&fumosparientium.Necsuntpraetermittendaeeuacuationes,cumpersanguinismissionem,tumperinferiora,siopusuideatur.SemperautemmemoriatenendaeritHippocr.sententiaasserentisnullum,neminimumquidem,capitisuulnusspernendumetiamsisola,cutislaesioadsit:propteruaria&magnasymptomata,quaeinterueniresolent.Itaquesummacumprudentiaprognosticoutendumerit,adcalumnias(quibusplerunqueiiquimedicinamtractantobnoxiisunt)uitandas.Signa&Iudicia.Suntigiturmetuendamaximeuulneracommissurarum,magisetiamquaepartianterioricapitisactemporum,&adlatera,quamquaereliquislocis,utputa,occipitioinfliguntur:quod&Hippocratestestatur.Acquomaioreritossisquassatio,eouulnusmagispericulosum,ubipraesertimlaesaesuntmeninges:uulneraenimabeiusmodimachinistantocumimpetufiunt;utnonsolumidquodattingunt,conterant:sedetiampartesuicinas,atqueadeoremotioresconuellant:hominemqueattonitumacpropeexanimatumreddant:quodpessimumestiudicium.Quaeomniaeodiligentiusanimaduertendasunt,quomeliusremediisutaris,certiusquedereieuentuamicosaegricommonefacias.Hiquorumuulneralethaliasunt,autstatimmoriuntur,autnondiusuperstitessunt:proutuulnusuelmagnumfuerit,uelinpericulosumlocumincidetit.Interdumquiminuslaesisunt(sedmortiferetamen)sifebricorripiantur,septimodiemoriuntur,uel11.uel17.Mortisproximeindiciasunthaec:SignamortisFacieiuulnera.uulneriscolorliuidus,saniesfoetida&exigua,ossubnigrum,pustulaeinlinguaapparentes,oculorumdeniquerubor:sed&aliaquaedam,quaeexHippocrat.scriptislib.deuul.cap.colligerelicebit.Hisacceditinstantemortedelirium,&conuulsio.◉Defacieiplagiscumossiscontritione.Cap..Ii.Fractisaliiscapitisossibus,uteoquodBasilatedicitur,uelambabusmaxillis,nulloalioutendumremedio,preterquacongruentiobligationeuulneris,&eorumapplicatione,quaecontritisaccontusisossibusadhiberisolent.Eliciendaergoeruntomniaextranea,etiamprimoapparatu:utpoteglans,siinhaereat,atqueadeoossiumparticulaeatotoprorsusseparatae,&quaefacileeximipoterunt:alioquispectandumerit,donecnaturasuasponteilladepellat,eaparte,quaglansingressaest,uelquaexierit,quaeiuuandaeritaChirurgoremediisconsentaneisanobisiamlib.I.descriptis.Quodsiforteuulnerislabraadextraneorumextractionem,utpoteossiumconfractorum,nonsatisapertasint,amplificandaeruntspongiispraeparatis,actumdemumferro,sirespostulet.Ceterumnonalienumfacturusuideor,sialiquamdeformitatis,quaepropterhuiusmodiuulneraremanet,mentionemfaciam:cuiusmagnaesthabendaratio,praesertimeiusqueinfacierelinquitur:hominemenimturpioremreddit,maximequeomniumoculispatet,cumfaciesdetectaessesoleat.Siigituritaepropinquouulnusinflictumsit,utbarbacutisquecomburantur,recurrendumeritadmedicamentaquecombustioniconuenireiamdocuimus.Interceterautilissimumestsequensremedium,pustulasenimprohibet,acpilosgignit,utamagnoquodamuiro,quiseidexpertumesseasserebat,didici.Ἐυπoειστoν.◉succumexporris,subpruniscoctis,expressum,quopartemambustam,&pilisdenudatamquotidieterautquaterinunges.Aliudadidemprobatum.◉succiporror.&caeparumsubpruniscoctar.ana.◉.ii.aquaeseminisranarum◉.i.oleieuiscopomorum&popul.ceraealbaeana.q.suff.adlinimentumconficiendum,quobisquotidiepartemustam&depilataminunges.Sifortepulueristormentariigranula,utsaepeaccidit,cutiinhaereant,acusmaiusculaecuspideprimum,quantumfieripoterit,uelalioinstrumentoextrahendaerunt,deindesuperponendumquodsequiturlinimentum.Progregariis.Butyrumliquefactuminaquamexranarumsemineextractaminiice,autinaquamgammarorummorenostroparatam,iddeciesautsaepiusrepetendodonecbutyrumlactisinstaralbescat.Eiusitapraeparati◉.iii.miscecum◉.i.oleiluteorumouorumexnostradescriptione:fiatlinimentum,quopartempulueremaculataminunges,estenimadidsingulareremedium,ut&adἐμπύρευμαpartisambustaetollendum.Aliudadidemexcellentiss.proditioribus,◉oleilithar.◉.s.aquaeexgammarisextractae◉.ii.balsamisaturni◉.i.aquaefoliorumnympheae◉.iii.butyripraescriptiq.suff.utfiatlinimentiinstar.Post,ambustionemautemfaciesestleniendasequentibusterautquaterindie.UnguentumfaciemAmbustamleniens.◉.unguenticitrini◉.ii.spermat.ceti◉.i.oleirosarum&liliorumana.◉.s.misce.Aliudpraestantius.◉.unguentipomatae◉.ii.mucilag.sem,psylliicumaquarosarumextracti◉.i.caphurae◉.i.oleiamygdal.dulcium◉.s.misce.Porroadcicatriceselatas&rubentessequentimedicamentoutendumerit.◉.oleilitharg.◉.ii.oleitartari&balsamisaturnian.◉.i.caphurae◉.i.spermatisceti◉.i.oleiouorum◉.ii.misce,uterequaterquotidie.Ditioresoleotalciadomnesmaculasdelendasomniumpraestantissimo,utentur.Sifortepropterosexemptumuulnerislabracorrugentur&occallescant,quodcicatricemfieriprohibet,recurrendumeritadea,quepaulopostsingulatimdeiisdicturussum.Haecigiturdecapitisuulneribuscumfracturadictasufficiant.◉Deuulneribusquibusbrachiorumauttibiarumossaruptasunt:Cap.Iii.Caeterumhuiusmodiuulnera,quibusossarumpuntur,imponuntursaepebrachiis,autfemoribus,auttibiis:partimquiaglobulitormentariifaciliusossibusillis,utpotegrandioribus,occurruntpartimquiamembraillaplerunquearmisnudatasunt.Cumigituraliquishuiusmodiuulneribusaffectusnobisoblatuserit,diligentereritnobisdigito,uelspecillotentandum,atqueexplorandum,quomodoruptumosfuerit:actumpraesertim,cumuulnushumerouelcoxendiciinflictumest,proptereaquodossiumfracturainillismenbrisadmodumperibulosaessesolet:quippe,quepropterextensionem,musculos,&neruosaspartesoffendat:acproindemagnasinflammationesinferatmagnosquedolores,&conuulsiones,aliaquegrauissimasymptomata:exquibusplerunqueinteritusconsequitur,nisimatureremediumadhibeatur.Horumautemremediorumduosuntgenera:unummiserabile,&luctuosum,sedtamenadreliquicorporissalutemconseruandamnecessarium:amputatiouidelicetsauciatimembri,cumitalaesum,atqueaffectumest,utnullamedicinaefaciendaespessupersit.Uerumhuiusextremiinextremomaloremedii,diiudicationequaquamgregalibusquibusdamChirurgiscommittendaest;quisibihonestissimumilludnomentribuunt,simulatqueincidendi,amputandi,lacerandi,&(utueriusloquamur)dilaniandirationemdidicerunt.Nequealiudhabentremediumpraeterserriculam,cauteriaquaedam,quibuscumconfidentiamafferunt,quamanimipraesentiamappellant:quamequidemperniciosissimaesseiudico,nisi,cumprudentia,&iudicioconiunctasit:praesertimquipermagnasaepeincommoda,nonnunquametiamluctuososinteritusexillanimiaconfidentia&carnificinaaccidereuiderim.Uerumubimorbimagnitudo,&grauitasdiligenterperspectafuerit,exploratumquepartemaffectamaliisnullisremediisinpristinamualetudinemrestituiposse:tumueroiureoptimoadducenturii,quiprudentia&moderatoingeniopraeditisunt,&harumrerumusumacperitiamassecuti,adulteriusprogrediendum:actumpraesertim,cuminflammationes,aliaquesymptomatanondumcontigerunt:praecidendumquemembrumerit,sifacultasferat,utreliquicorporissalusconseruetur,posteaquamChirurguseadenuntiarit,acprotestatusfuerit,quaepraedicinecesseest.Nequedubitandumest,ubihumerorumautcoxendicumossaruptaerunt(quodmagnacummusculorumdilacerationeaccidit,itemqueneruorum,aliarumquepartium,underepentinaeconuulsiones,inflammationes,gangrene,uniuersiqueadeointeritusconsequipossunt)quindiligentiatantainpraecidendorequiratur,quantumpericulumapparet.Hippocr.lib.defract.Celsuslib.8.cap.10.NamsieueterumMedicorumnumerorepertisunt,quirupturaehorumossiummanumullomodoadmoueriuetabant,aliiiubebantsauciummembrumpenitusexcindi,etiamcumossapaululumextrinsecuseminebant:ecquid,quaeso,nuncdicerent,cumuiderenthorribilesrupturas,quaepostfurialeacdiabolicumistudbombardaruminstitutumaccidereconsueuerunt?quodinstitutummultorumartibusconsceleratisacnefariisitaindiesaugetur,utiampropenequeabarmis,&tegmentiscorporis,nequeabullomedicinaegenerecomparariremediumpossit.Quantumautemadilludluctuosumremediumattinet,nimirumabscissionemmembri,commodiuserit,deeo,subcap.deGangraena&sphacelodisserere.Naminpraesentiaueniendumestadalterumremediumutiliusacsalutarius,quodpermanualem(utloquuntur)operationemexquiritur:quodquemodisomnibustentandumest:quenadmodumiamindeabhuiuscapitisinitiodemonstrauimus.AdhancremChirurgiplerumqueduplicemsibiintentionem(utappellant)proponunt,quarumunarupturaerationemhabet,&magnaossiumfragmentaiubetsuaminsedem,locumquerestitui,quantumfacultasferrepotest:tumubirestitutasunt,iubetuniuersamcompaginemfasciisobligari,&comprimi,quaenecessariismedicamentistinctae,acmadefactaesint,utincommoda,quaeacciderepossent,prohibeantur.adextremumetiamferulasadhiberi,quasnonnullietiaminprimoapparatucomprobant,quofirmiorcompacturareddatur,quamomniexpartenondissoluunt:seduellaxant,uelconstringunt,proutrespostulatidqueusqueaddiemquadragesimum:nisifortealiudflagitentpruritus,inflammatio,dolor,aliaqueincommoda:quibustamenmedericonantur,adhibitacommodissimarationeuictus,autsanguinismissione,autpurgatione,autmedicaminibustopicis,quaeidoneauidentur.Alteraintentiorationemhabetuulneris,uetatqueilludcontegi,&inuoluifasciisadfracturamossiumaccommodatis:proptereaquodfrequentemcurationisrenouationempostulat,utexcrementa&aduentitiaequedamsordes(quasnaturareiicit)exitumreperiant:obeamqueipsamcaussamconfestimnonnullisetonem(utappellant)adhibent:siperuulnustraiicicommodepossit,quemmedicaminibusidoneisinungunt:aliiusuturundarumcontentisunt,&uulnerislabrapaululumdilatant,sirespostulet,acpraesertiminferiora,quofaciliusomniasuperuacanea&sordidadilabantur:atqueitapartesaffectaetractabiliores,&adcurandumhabilioresreddantur.Quasturundasindiesacsensimeobreuioresfaciunt,quomagisuulnuscuratur,nouaquecaroadnascitur:eamqueadremidoneisutunturmedicamentisaduersusictussclopetarios,fracturisossiumcomplicatos:dequibusinprioretractatudisseruimus.Atqueadextremamcomplendamintentionemhocpotissimumspectant,utpraecipiant,tantisperdumcallusconficitur,bonis&succulentisuticibis,sedpraecipueconglutinantibus:idquetummaxime,cumeauulnerisratio&conditioest,utadossiumconsolidationempropendereuideatur.Hancuiam&rationempleriqueChirurgihodietenendamcensent,inhuiusmodiuulneribus,quibusossafractasunt.Quodillorumconsiliumnonmagnopereprobarenonpossem(praesertimcumpraestantissimosuirosineademsententiaconsentienteshabeant,quihanceandemuiam&rationemusurpant)nisires&experientiaipsameperspicuedocuissent,acplanesuboculossubiecissentinnumeraincommoda,quaeexferulis&arctioribusillisuinculisaccidunt.Frequenterenimsymptomatainducunt,dolores,inflammationes,&gangraenas,quibushaecuulnerumgeneraplerunqueobnoxiasunt.Quinetiamexhalationesprohibenteorumhumorum,quiiniisabundant,&plerunquenaturalemcaloremsufffocant:atqueadeograuiumsymptomatumnotitiamimpediunt,prohibentquenetamfacileipsisremediumadhibeatur,quamresipsaflagitat:nisiforteadmodumsero,cumnecessitascogituinculaillaorbicularia,&obliquadissoluere:hocest,tumfortasse,cumillaincommodaadeoinueterataerunt,utnontamcommodeperremediacoerceripossint;quamfacilefuisset,simature,actemporiprospectumillisfuisset.Quareuulgares&usitataeligaturaesimplicibusfracturisconuenientes,inplagisquaeossiumfracturamhabent,meoiudicio,adhiberisinepericulononpossunt:acpraesertimiis,quaesclopetariisictibusinfliguntur:quanuisfracturisilliscomplicataesint,utexsuperioribusargumentisexistimaripotest:quamadremattentumesseChirurgumoportet,nequidtemere&imprudenteradmittat,cuiuseumnimiumseroposteapoeniteat.Caeterumoptimumfoteiudico,sistatimabinitioossainsuamsedem,locumqueacnaturalemformam,&eamquaesauciatumminuscruciabit,restituanturetiamantequaminflammatioaffectummembruminuaserit:atqueutendumessecenseoueris&idoneisremediis,quaeutiqueaffectioniconducant,hocest,plagae&fracturae.Etquoniamidemilluduidiobseruariaperitissimis,&nobilissimisMedicis,quoscumaliislocis,tumetiamapudGermanosnotoshabui,nonpraetermittendamputauieamartem,quaminuulneribuscumfracturaossiumcurandistenere,acsequiconsueuerunt:praesertimcumillamsclopetariisuulneribusiccircoaptissimamesseiudicem,quodligaturasillasarctiores&usitatas,nonaliamobcaussamimprobent,nisiobdolores,inflammationes,gangraenas,quaepropterillasconsequuntur:quibusqueuulnerasclopeticapraetercaeteraomnia,obnoxiaesseiamdiximus.Postquamigituruulneratilociossainsuamnaturalemsedemrestitutaerunt,&membrumsuolocoidoneecollocatum,curataqueplaga,utrespostulabit,extendendumeritCerotum,quodsequitur,superlinteopriusoxyrhodinomadefacto:actumadhibendumerituulneri:proptereaquodfracturisomnibusopportunissimumest.◉resinae,ceraeana.◉.i.puluer.cort.tiliae◉.iiii.succigeranii◉.ilii.coquanturadceroticonsistentiam&apponantur.Aliudquoipsesemperutor.◉gummirad.consol.maior.&uiscipomorum&popul.ana.◉.iiii.succigeranii◉.ui.lapid.sabulos.Rhenens.uelargill.rub.autboliArmenae◉.iii.puluer.cort.tiliae◉.ii.uitellosouorum20.terebinthinae◉.s.oleilumbricorum◉.iii.coquanturomniabenepermixta,usqueadceroticonsistentiam:aptissimumestremediumaduulnerafracturiscomplicata,atqueadarcendosdolores,inflammationes,aliaquesymptomata.Commouendumautemeritxxiiii.horaruminterualloadprimosapparatus,acpaucorumdierumspatiomirabiles,effectusinfracturaeconsolidationeperspicies:Intereaapplicandaeruntinipsouulnere,&ipsiusambituremediaidonea,&defensiua,dequibussuperiuscommemorauimus.Porrodandaeritopera,utparsaffectaidoneelocetur,&inuoluaturlaminaplumbi,instartibiaeautbrachiiinflexa,utopusuidebitur:autcorioelixo,cuicorrigiaealligabuntur,quibusossa,quaepriuscoagmentatafuerint,firmiuscontineantur:quaecerte,quamminimumfieripoterit,labefactari,autsuasedecommouerinonoportebit,tum,cumsauciuscurabitur,&uinculailladissoluentur.Interea,utendumeritpotionibusuulnerariisadhancremaptissimis:quarumoperauidifracturassanari,posteaquamossasuaminsedemrestitutafuerant.IdquepotissimuminGermaniaobseruariuidi:acmeminimeReystadiinonproculaRhenodidicisse,locieiusincolasutilapidequodam,quiinillauicinianascitur,&abeffectisBeinbruchappellatur.Unamenimilliusdrachmaminuinorubroexhibent,inquopriusuincaperuincamadefactafueritpernoctem,idquemane,perdiesquatuorautquinque:atquehacrationedoloreseximunt,grauiaquesymptomata,fracturasqueintraquatuorautquinquediessanant,magnacumomnium:admiratione:cuiusreioculatusipsesumtestis,eiusquereiMathiolusincommentatiissuismentionemfacit.Eodemquelapideutipraetereasolentinformamcataplasmatisredacto,cumgeraniocontuso,&oleooliuarumuelrosato,tamfoelicisuccessu,utsineullodolore,acinflammatione,partisossacoagmententuraquodincredibileuideriposset,nisipretermeinnumerabilesaliioculati&idoneitestesextarent.Quamobremconiecturamfacio,genusilludmedicamentiadhecsclopetariauulnerafracturisossiumcomplicataesseaccommodatissimum.Magnaenimiamoperisparseffectaest,cumossaconfractatamfacile,&tambreuiteporesanantur,sineullosymptomate,praesertimcumidnonprohibeatnosuulnus,tanquamcontusum,&quemadmodumdecet,tractare.quinetiamuiamnobiscompendiariamadbreuemcurationempatefacit,&adsauciatumsubleuandumaccommodatissimam.Sedquoniamnonubiquelapidisilliuscopiaest(cuiustamenreconditaapudsefragmentapharmacopolashaberedeceret)utendumeriteapotioneuulneraria,quaminAntidotariodocebimusadplagascumfracturissanandasesseaptissimam:cuiusformulamincap.dePotionibusuulnerariisdescriptaminuenies:IntereaCatagmaticomeoutendumeritrenouato,siopussit,quodadidemremediumestaptissimum:cuiadiungipoterunt(cumnulluseritabinflammationetimor)gummiautsuccusAristolochie,serpentariae,borrax,crocusmartisadcallumobdurandum&partemconfirmandam:Quodsiquaeparuuleessentossisparticulae,quasreiiciopusesset,tumhaciniectioneutendumerit.◉succiaristoloch.serpentarie,iridis,uincaeperuincaeana◉.iii.uinialbi◉.uiaquaeuitae◉iiii.myrthae,farcocollimastiches,iridis,gualac.ana.◉.i.aloeshep.mumiaeana.◉.scaryophyll.◉.i.circulenturinBal.iiii.dierumspatioautdecoquanturadtertiaepartisconsumptionem,postcolentur&afferuentur,utiiscumres&tempuspostulabit,utiliceatcumsyringe,alioueinstrumentoutcommodiusesseuidebitur.Haeciniectiopraeterquamquodadossiumsalutempraestantissimaest,plagamoptimeperpurgat,eamquecarnesensimreplet,aptissimaqueestadperfectamcurationemadiuuandam.Quodsiforteos,corrumpatur,&incariemdegeneret(quemadmodumfrequenterusuuenitpropteraeremquiperuulnusseseinsinuat,&fracturisperniciosissimusessesolet)sequentiremedioutendumerit:quanuisilludquodsuperiuspraescripsimussitmaximeconsentaneum.◉oleimyrrhedestillatiperdescensum&purificaticumuinispiritu◉.s.oleicaryophyll.◉.ii.oleisulphuriscumcolchotaredestillati◉.i.s.misceomnia,&cumutiuoles,oscorruptumbisteruecontrectatocumxyloinhocmedicamentumintincto,quodadextremumspecillialligaueris:actumosacariesanabitur,simulquequodcorruptumest,breuidilabetur.Aliud.◉oleitartaridestillatiperretortam,oleiguaiaciana.◉s.oleisulphuris,&uitrioliana.◉.i.misce,&utereutsupra.Aut,◉.balsamimercurii◉.s.oleiAntimonii◉.iii.salissaturni◉.ii.misceomniasimul.Nullumhocmedicamentopraestantius,autexquisitiusexoptaripotest,magisqueadhancintentionemnostramaccommodatumnametiamulceramaligna&deploratasanat.Intereaemplastrumilluduulneri,&eiusorisaclabrisimpones,quodestadossacorruptaextrahendacommodissimum,atqueadintegramuulnerisconsolidationemaptissimum.Caetetumsiforteossisaliquodfragmentumexiturumarbitraris,&uulnerisorificiumplusquamsarisopusest,angustetur,atquearctiusnimiofiat;noneritdifficileilluddilatare,adhibitisturundisexgentiana&spongiapraeparata:confectis,aduitandosdolores,atqueinflammationes,siforteuifragmentumilludeuellendumesset.Adihanoremmanualioperationiparcendumnonerit:uelutincisioni,rasuraeossiscumferramentisidoneis:simuletiamcumcauterioactuali,quodsummum&extremumesseremediumsolem◉Desclopetariisuulneribus,quaeperaliascorporispartessinefracturapenetrant.Cap.Iiii.Ueruntamensiperpectus,autlatera,autinferioremuentremictuspermanet,considerandumerit,anplagaincauumingrediatur&,siingrediatur,anprincipalemaliquampartemoffendat,utidoneadeuulnereiudicatiofieripossit,proutincap.designis&iudiciisdocuimus.Namsicorpusnontransfodiat,nonaliudcurationisauttractationisgenuspostulat,quamidquodgeneratim&uniuersesuperiusexposuimus.Sinsecuseuenerit,quaedameruntmagisproprie,acspeciatimobseruanda.Namsiinpectusplagainfixasit;nequeglanstotumcorpusperfoderit,idandaeritospera,uteuellatur:simula&aliaomniaextraneai&aduentitiaeximendasunt.acsummopereconsiderandumerit,ecquidsanguinisincapacitatemthoracisinfluxerit:Quod:siacciderit,diligentereducenduserit,collocandumqueatqueinclinandumaegricorpusineampartem,quaecommodauidebitur:aliaquegenerisomnisidoneaeruntadhibendaremedia,quaeusuiadilludconsiliumessepoterunt:dilatandumqueuulnerisorificium,actantispercumhiaturelinquendum,dumrespostulabit,quofacilioremexitumhabeat.Hacenimrationequamplurimisincommodisoccurretur,quaenasciexsanguinisilliusretentionepossent:quibushuiusgenerisuulneramaximeobnoxiasunt.Ethiscasibuspotionesuulnerariemaximousuiessesolent:sanguinemenimconcretumdissoluunt,atqueadeonecoaguletur,impediunt.Easautemexhibebisaegro,etiamprimoquoquedie,tummane,tumetiamuesperi:quemadmodumcognoscilicebitexultimocap.Antidotariidepotionibusuulnerariis.Reliquamcurationemperficiesiisdemartibusacremediis,quaeinsclopetariisaliisuulneribusadhibentur.Unumilludseparatimacsingulariterobseruabis,utmedicamenta(queadcauumuulnerisferrinonpoterunt,aduim&efficientiamsuamexpromendam,nisiinformamliquidamredactasint)uarientur,eorumqueformamutetur:fiantqueidoneaeiniectiones,proutreinecessitaspostulareuidebitur.Quasexiismedicamentisconficies,quaeinprioretractatunostropraescripsimus.Iniectionesillaefieridebentpercatheterem,quemomnibusaliisinstrumentisaptioremessecomperi,quoniamadsedenuoretrahitquodpriusexpulerat,quemadmodumhorumremediorumratioflagitat.Turundasposteafiloalligabis,easqueinplagaeconcauumimmittes,ealongitudine,queconuenireuidebitur,adorificiumuulnerispatens,atqueapertumperpetuoretinendum:utcuminteriorparspurgata&mundatafuerit,carnesensimadnascenterepleatur,priusquamhiatuscoalescat,nealioquiputrediniexitusintercludatur.Porrodumaegercurabitur,uitandusestaerfrigidus:utpotehismalisincommodissimus!Siutraqueexpartehiatussit,turundaeritutrinqueimponenda:eoquediutiusapertumorificiumilludretinebis,perquodputtedo&saniesfacilioremexitumhaberepossit.Quodsiquidcalliforteobducatur(utaccideresolet)adhibendumeritremedium,quodposteriusmagisidoneolocoexplicabitur.Quantumaduictusrationemattinet,easeruandaerit,quaeinalteriusgenerisplagispraescribisolet:frigidanimirum,sicca,&tenuis.Abacribussane&astringentibuscibistemperandumerit:idquepraesertimabinitio,quoniamtussimcommpuent,&angusterespirationicaussamprebent,quefrequentermiserosaegrotosinhocuulnerumgenerediscrutiat.Excontrariopectoricamagnopereconducunt:uelutificus,uuae,hordeummundatum,&ceterageneriseiusdem.Sanguinismissiomagnoquoqueusuiessesolet:itemqueuacuatioperclysteres,&aliaremedia,sicorporasintcacochyma.Deuulneribusinferiorisuentris.Eademihaecetiaminuentrisinferiorisplagiseruntobseruanda:quarumcurationonestabsimilisaliarum,quasincaeterissclopetariisuulneribuspraescriplimus.quanquamhispotionesuulnerariemaiorisuntusui,proptereaquodinhis,partibusadquasprofluunt,commodiusuim&efficientiamsuamexpromunt.Miscendaeautemhaepotioneserunt,proutintentionespostulabunt:eoquepluscorroborantiumadhibendumerit,siquaparsnutritionisostensafuerit(uelutiecur,autlien)quametiamfomentisextrinsecusadhibitistuerioportebit.Interdumetiamcuranturhaeplagaeadmotisidoneisclysteribus,cumpartesinferioresattingunt.Quodsipercorpuspermanent,&dorsispinamattingant;utendumeritiismedicamentis,queaduersuscapitisuulnerapraescripsimus.Idemqueiudiciumstatuendumerit,sifortemedullaespinadilabatur,quoddereliquisstatuitur.Porroquoniamsaepenumeroaccidit,utictusasuperioreparteininferioremferantur,&inmembrumaliquodpenitusimmittantur,nequetamenglansexeat(quadecaussaexitumhabereputredo&saniesnonpotest)considerandumerit,ansinepericulopossitininferioreparteexitusaperiri.Quodfaciliusefficipoterit,sidigitisglanssentiripossit,quameademrationemultocommodiuseducerepoterit:quemadmodumiamanteanobisdictumest,cumdeextraneis&aduentitiisrebusextrahendisagebamus.Quodsihocfierinonpossit,tumutendumeritcompressionibus,&ligaturisarctioribus,uthacrationeputredofaciliuseffluat,cumuersussuperiorempartemcomprimendoimpelletur.Iniectionesadhassinuosasplagassuntaccommodatissimae:quoniamaliamedicamentausqueadillarumintimampartemferrinonpossunt:dandaqueoperaerit,utquamminimumillaruminiectionumintusrelinquatur,atquequodresidebiteademsyringequainiecisti,retrahas.Inhocuulnerumgenereturundaeexspongiispraeparatisaptissimaesunt:quoniamputredinemeliciunt,eaqueimbuuntur,uulnusqueexsiccant.Etquoniampersaepeosuulnerisobdurescit(quaeresperfectamconsolidationemimpedit)sequentibusremediisutendumerit.Suntenim&adhaecincommoda,&adomnefistularumgenusaptissima:nequeferramentorumusuopuserit:quodextremumremediumuulgaresChirurgiadhibereconsueuerunt.AdCallum&Fistulascurandas.◉oleimellisdestillatiignisexpressione◉.ii.oleiSaturni&Mercuriisublimatiana.◉.i.oleipetrolei&caryophyllorumana◉.i.s.excipianturterebinthina&apponanturcumellychniisautturundispartiaffectae.Aliudoptimum.Antimonii◉.iii.mercuriisublimati◉.i.s.mellis◉.ui.mixtisomnibusutartisest,destillenturperretortamuitreammediocriigne,exibitoleumadcallosa&malignaomniaulcera,fistulas,cancrum,&gangraenamcurandampraestantissimum.◉DeSymptomatumquaehisceuulneribusoccurruntcorrectione.Cap.U.Saeuioribussymptomatis.quoduiresnimiopereconuellant,autetiamprosternant,inprimisdiligenterquesuccurrendum,morbietiampropriacurapraetermissa,omnesMediciingenuefatentur.Atqueeaquidemsymptomatiscuratioest,nonquasymptoma,sedquaautuiriumlabefactarum,autgrauioriscuiusdamaffectuscaussaexistit.Dolorenimexcrucians,intemperies,phlegmone,febris,conuulsio,paralysis,gangraena,sphacelus,quoniamgrauia,nimiumqueinfensa&periculosasuntsymptomata,quaeistapraesertimuulneracomitantur,leniendaactollendaprotinussunt,quod&uiresdebilitent,&morbospericulosioresingenerent.atquetuncipsamethodusimmutandaest,neuiolentiasymptomatumillorum,laboransiuguletur,autsaltemneipsorumsaeuitiacrudeliusipsetorqueatur.Atqueprimumeoauspicandaeritcuratio,aquoaegropericulumimpendet,ineamqueprimummedentisconsiliumdirigidebet.Nunquamenimadintegramcurationemperducipoteruntillauulnera,nisieiusmodisymptomatapriusarceantur.Itaqueoperaepretiumduxiidoneamethodo&ordinesingulapertractare,&singulissuaquaeconueniuntremediapaucispraescribere.Dedolore.Doloremlenimusanodynisuelparegoricismedicamentis,quetemperataexistunt,corporiquenostroconsimilia,uelordineprimocalidatenuisquesubstantiae,idquefomentis&linimentis.somentaparanturexdecoctoradicumaltheae,capitisueruecini,maluarum:exfloribusuerbasci,chamaemeli,meliloti:sem.lini,foenigraecicumlacte.Linimentaautemfiuntexmucilaginibusseminumpsyllii,foenigraeci&altheae:exbutyro,axungiisgall.&taxi:exoesypo&oleouiscipomorum.Narcoticaetiamdoloresleniunt,quodinductostuporepartissensumobtundant,torpidioremquereddant,utdolorisurgenscaussaminimepercipiatur.Hisutimurcumdoloracerbioruiresdissoluit,syncopesquemetumaffert,&exnimiainflammationesuboritur.◉radicumhyoscyami&nympheaean.◉.s.digeranturadsoleminacetorosaceo&oleonenupharinoperaliquotdies:deindeexprimantur,&excolaturalocusdolenstepidefoueatur.Inungaturposteasequentilinimento.◉succifoliorumhyoscyami&semperuiuiana.◉.ii.oleiuiscipomorum,&nenupharisana.◉.i.s.butyrirecentis◉.ii.ceraenouae◉.i.misce.fiatlinimentum.HocstudioseMedicosemperobseruandum,utdoloribuspraecauendissedulamoperamadhibeat:semperenimaliquidmaliportendunt.Ethaecdedoloresufficiant.superiusenimiammultaremediaadhancintentionempraescripsimus.Deintemperie.Siintemperiescalidaaffectumlocumobsederit,quodexdolore&uesicationefaciledeprehendes,affectumlocuminfrigidabisunguentonutritouelcaphuratoalbocumpopuleone.Sequensmultumproderit.◉succiplantaginis,solatri,semperuiuiana.◉.i.boliarmenae.◉.s.lithargyrilotiaquaplantaginis,&tuthiaepraeparataeana.◉.i.oleiros.omphac.&nenupharisana◉.ii.acetirosacei&ceretantillum,utfiatunguentum.Porrosiintemperiesfrigidaadsit(quammollitiesostendit)corrigituruinifomentocumquoanethum,semenlini&floreschamaemelidecoxeris.Exquibusetiampararipotestaliquodcataplasma.Dehaemorrhagianullamiccircomentionemfacimus,quoddeillaiamsuperiussatissuperquetractauerimus.DeFebre.Nefebrissuperueniat,statimdeprincipiooccurrendumerit:ipsamquecohibereoporteturuictusrationetenui&frigida,uenaesectione,&medicamentishumorespeccantespurgantibus.Quodsietiamuigentemorbo(quodsaepiuseuenireuidi)febrisuulneratoscorripiat,humoreseruntconuenientialiquoapozemateconcoquendi,&denuopurgandi.Cuireisummamcuram&diligentiamimpenderedebetMedicus,omnibusquemodisiuuandusaeger,nemorbiacerbitateinteritussubsequatur.DeConuulsione.ConstatinterMedicosconuulsionemtribusfierimodis:scilicetinanitione,quodacciditsuperfluisaccopiosiseuacuationibus,&immoderatishaemorthagiis,quampericulosamtestaturHippocrat.Aphor.3.lib.5.tumrepletionesiueplenitudine,quodcontingitproptertumorespraeternaturamquiinuulneribusderepenteeuanescunt:&propterimmoderatumfrigus,quodneruosinunumcogit,cohibetatqueimplet:quodHippocratesetiamAphor.17.lib.5.expressit:tumcerebroperconsensumaffectorationedoloris,cumuelneruuspunctusest,uelcumacres,mordaces,&uenenatihumoresnaturampermutantaccorrumpunt:undedoloresHippocr.etiamauctoreexcitantur,exquibusproptersensusuehementiamconuulsioexoritur.Conuulsioniautemexinanitionesicmedendumerit:Conuussioexinanitione.primoinstituaturuictusratiohumectans,nutriaturqueaegersorbitionibusexlacteamygdalino,hordeato,autiurealiquocompetenti.Pareturbalneuminquohumectantiaquaedam&lenientiadecoctasint,utsuntcapita&extremitatesueruecum:itemrad.althaeae,maluarum,uiolarum&uiscipomorumfolia,quod(nisihocuulnusimpedit)aegeringrediatur,uelsaltemparsaffectafoueatur.Deindeliniaturoleouiscipomorum&uiolarum,uelaliquounguentoexpraedictisparato.Etquoniamhicaffectus,siconfirmatussit,&cumneruorumsiccitate,incurabilisGalenhabeturlib.Meth.med.septimo,adpraestantioraremediaconfugiendumest,nempeadtincturamauri&balsaminaturalis:namsiquasupersitsalutisspes,inillisduobusiamcommemoratisconsistit.Conuussioexplenitudine.Quodsiconuulsioexplenitudinefiat,curabituruictumtenui,primissaltemdiebusexsiccante&calefaciente:uitandatamenuinipotio,quodfluxionesproritet,&neruisnoceat.Uiniautemlocoexhibendumhydromelmaluaticum,autaquacinnamomi.Tumdemumeuacuationepartimatotocorpore,mittendosanguinem&commodepurgando:partimabeapartequeconuellitur,quodfietunguentisAgrippae,Aregonis&Marciati:oleiscastorei,uulpis,lauri,&similibus:quibusabunderepurgatocorporeceruix&uniuersaspina,itemqueaffectuslocusinungipoterit.Sedsequentiamihiutiliorauidentur.◉axungiaecerui,taxi,ursian.◉.i.oleilaurini◉.i.s.oleiuulpini,castor.terebin.iunip.lumbric.ana.◉.s.unguent.Agrip.&Dialthian.◉.ii.terebinth.inaqualiliorumlote◉.i.euphorbii◉.i.cummodicoceraefiatunguentum:uel◉resine,picisnaualisan.◉.i.colophoniae&ceraenouaeana.◉.ii.olibani,mastiches,cerusaeana◉.ii.salisnitri,sang.draconis,terebinth.oleirossalisammoniaci,oleiuitell.ouorumana◉.ii.caphurae◉.i.matris-perlarum◉.i.carabes◉.i.s.magnetis◉.s.uitriolialbi◉.ii.fiatemplastrumsecundumartem.◉balsamigummielemi&hederaean.◉.ii.oleorumcerae,terebinthinae,&iuniperidestillatorummodochymicoana.◉.s.oleicaryophyllorum&benioiniana.◉.ii.misce,&fiatinformamlinimenti,quoinungaturspinadorsi&parsaffecta:uel◉balsamiuiscipomorum,hederae&hypericonisana.◉.iii.oleisaluiae&terebinthineana◉.i.oleiiuniperi◉s.oleitartarifoetentis◉.iii.axungiaetaxi◉.iii.misce.utaturutiamdictumest.Interimutatursequentibusassum¬ptis.◉aquarumliliiconualii&iuniperiana◉.i.oleisuccini◉.s.fiatmixtura:uel◉aquaecinnamomi&florumtiliaean.◉.i.oleiiuniperiperebullitionemaquaeextractiguttasiiii.oleisuccini◉.s.spiritusuitrioliguttasii.Conuulsiopersympathiam.lib.6.fiatmixtura.Porrosiconuulsiopersympathiamrationedolorisexcitetur,dolorstatimpraedictisremediisincap.dedoloreeritleniendus.Quodsiexuirusacrimonia,&uenenatomorsu(quodistisuulneribusplerunqueaceideresolet)conuulsioefficiatur,adeaquaeiamdeuenenatisuulneribuspraescripsimus,occurrendumest.Atsiexneruipunctura,autincisionemorbuscontingat,quodetiamutplurimumeuenireuidi,nonrationeictussclopeticiiamimpressi(quipotiusneruosipsoscontundit,quampungat,uelincidat)sedChirurgoruminscitia,quiglandemuelextrahereuelaliquaincisioneutinituntur;plerunqueneruosuulneretransuersooffendunt,undeconuulsioexoritur:praesertimsiillosattinguntquiadmusculosperueniunt.Tuncenim,uttamgrauiaffectuioccurratur,eligendaeruntillamedicamenta,quesubstantiatenuiadimumusqueneruilaesipenetrarepossint,utnosadmonetGal.inlibroArtismed.quaequedigerant,acdoloresmitigent.Atecontrario;quaecruda&frigidasunt,quaequeobstruunt&perspirationemprohibent,uitandasunt.IdemqueGalenusuetatusumaquaecalidae,tanquamneruisuulneratisaduersissimae,quodillorumsubstantiaexrefrigerataconcretaquehumidioremateriaconstet.Quaecumeiusmodisint,pereaquaesimulcalefaciunt&humectant,resoluituracputrescit:quarationeipsisaduersatur,quamuisalioquireliquasphlegmonasualdemitiget:cuiusreiquosdammonitosesseuelim,quipromiscuecurandishisceuulneribusilloremediohodieutuntur.Quinpotiusoleumiasminumacpraesertimsabinumuetusutilissimumesseneruorumpuncturis,scripsitGal.lib.6.Meth.med.Idemquoque&terebinthinam&resinamapprobauit,itemquesulphuruiuum(quodomninotenuiumpartiumesset)ualdeconducturumillisuulneribuseodemlibrosperauit:sedeomagisolea&terebinthinae,&resinae,&cerae,&sulphuris&sabinae(chymicomodoextracta)proficiunt,quoillatenuiorismultosubstantiaedestillationeredduntur:atquesicualentiusexsiccarepossunt,quodinpuncturaeneruicurationeobseruandumessescribitGa„lenuslib.6.Methmed.hisuerbis:"Nerui„uulneraticuratiomedicamentaspostu„lat,quae&tepidumcaloremexcitent,&„ualenter(sinemolestiatamen)desiccare„possint.Tumquaeexsubstantiaesuaenatu„ra,&trahendiuimhabeant,&tenuium„partiumsint."Interimhocunumestobseruandum,robustisnempecorporibusualentioramedicamenta,imbecillismitioraesseadhibenda.Hacigiturrationesequensremediumcommodeadministratur.◉.oleisulphuristerebinthinati,oleisabinae&terebinthinaeana.◉.iioleiuitellorumouorum◉.s.misce,&appliceturcalidepartiaffectae.Aliud.◉oleibutyri,resinaeana.◉.ii.oleieuphorbiidestillatichymice&oleibaccarumiuniperiana◉s.oleiterebinthinae◉.i.s.oleiuitellorumouorum◉.i.misce.Atsimorbuspraescriptorummedicamentorumapplicationenonuincatur,totusneruuseritpraecidendus:praetereaenimnullusmetusinstatexGal.meth.sententia,nisiquodmutilaparticulamanebit.med.cap.3.DeParalysi.Paralysisiueneruorumresolutioni,queexistisuulneribusplerunqueetiamaccidit,occurrendum&idoneauictusratione,&medicamentistumassumptis,tumetiamadmotis:utfomentiscataplasm.linimentis,unguentis&similibus.Aliiprobantoleumiasminum,saluiae,castorei,delateribus,uulpinum&similia.Conferetautemplurimum,sisequentibusremediischymicisegerutatur.◉aquarumliliiconualii&florumlauendulaeana.◉.iiii.faccumhisdeconquatursacch.◉.s.adperfectamcoctionem:extraignemaddeoleisucciniflauiperdescensumdestillati&rectificati◉i.s.oleicinnamomi&essentiaesaluiaeana.◉s.fiantrotulae,quibusaegersaepiusutatur.Probaturautemprotopicisoleumsequens.◉oleihypericonisIbiterebinthinae◉.Oleumadparalysim&contra.s.oleilaurini◉.iiiioleispicae.◉.i.s.granorumiuniperi◉.cturasprecipuum.lib.4.cap.19.s.castorei◉.i.euphorbii◉.ii.caryophyllorum,macis&nucismoscatae,cinnamomiana.◉.i.s.florumlauendulae,saluiae&liliiconualiian.m.ii.mastiches,myrrhae,thurisana.◉.ii.mumiae◉.i.s.pingued:taxi◉.iii.digeranturomniapermenseminfimo,deindedestillenturinalembicoaeneosecundumartem.Hocoleoinunganturmembraparalytica&contracta:estenimmedicamentumefficacissimum.DeSyncope.Syncopetanquamgrauissimo&mortisfinitimoaffectui,cuipraesertimistiuulneratiobnoxiisunt,auteximmodicasanguinisprofusione;autexuehementicruciatu&dolore,subitooccurrendum:atquespiritus&uiresconcisaerefouendaesunt,modicoalimentodatointeruallis,utexpressionibus,gelatina,destillatis,uino&aromaticis.Puluerescordialesapprobabanturuetustioribusexmargar.splend.ras.eboris,exfoliisauri&fragmentispretiosorumlapidum,quiexhibebanturcumuinoautsyrupoconseruationiscitri.Nosautemcommodiusueltincturaauri&corallorum,uelessentiisillorumomniumlapidumutendumessecensemus:quodrationeiamdemonstrauimusinnostrolib.deMed.mineral.spagyr.prepar.inquoillorumetiamomniumpraeparationemdocuimusDeGangraena&Sphacelo.Uarlasymptomataacuitiahisceuulneribussuccederescripsimus,quorumtamennonaliudgangraenapeius,autmagisdeplorandum:quodsitcorruptionisincipientisindicium,quaeoritursecundumPaulum,uelquiainflammationondiscutitur,nequeinpustransmutatur:uelsecundumalios,cumhumorumcopiautinmagnisinflammationibus&ingentiobstructioneexemplasticorumusu,utsupraannotauimus,quaeperspirationemprohibet,atqueuenenata&malignaaliquaqualitateinsituspartiscalorextinguitur&praefocatur:cuiusetiamindiciummagnumestsanies.Cuinisiquispraesentissimasadferatsuppetias,metuendumestneparscorruptioneextincta&emortuauicinaspartesinuadat:&inmortificationem,quamsphacelum,autsyderationemdicunt,degeneret.SignaSphaceli.Quaepercipiturcumparsliuetautnigrescit:tumida,mollis,&cadauerosaapparet,idquesineulloarteriarumpulsu,necdolore,necsensuullo:utetiamfinesensudolorisaltescalpellumadigipossit.Hancsyderatam&emortuampartemcelerrimeamputare&resecareradicitusautproximesanampartemoportet:gangraenamautemruptaomnimoracurare.Quodfietcorruptumsanguinemcopiosescalpelloexaffectaparteeuacuando,&eamedicamenta,quaeputridisdestinatasunt,imponendo:utscribitidemPaulus.UulgusChirurgorumpostscarificationes,autsectioneslocumaffectumaquasalsa,autsalsoacetoabluit.AliiunguentoAegyptiaco,quodPharmacopolaeparatumhabent,utuntur.Quodsiiisremediismaliasperitasnonremittatur,adefficaciora,utadcaustica&quaecrustaminducunt,utpoteadtrochiscosAndronis&arsenicumrecurrunt:uelsinecessitasidexigit,ferrocorruptumasanoseparant.Porrosequentiamedicamentagangraenismultumconferunt.Primumexparteaffectasanguiscorruptuseducatur,&sequentilotioneabluatur.◉fuliginis◉.iiii.mellis◉.ii.acetioptimi◉.i.decoquanturadmedias:uel◉succiraphani&chelidoniaeana.◉.iioleimellis◉.s.phlegmatisaluminisacidi◉.iiii.salispetrae◉.ii.salisfuliginis◉.i.s.misceprolotione:uel◉phlegmatisuitrioli&aluminisana.◉.iiii.aceti◉.ii.puluer.rad.aristolochiae◉i.s.salistartari◉.i.myrrhae.◉.i.s.caphurae◉.s.bulliantomniasimuladmediasprolauamento,quodreiteretursaepius.Aliud.◉.tartaricalcinatiadalbedinem◉.ii.cineriscorticumouorum&rad.aristoloch.uelsarmentorumana.◉.i.s.salisnitri,caphuraeana◉.s.phlegmatisuitrioli&aluminisana.◉.i.bulliantadmedias&fiatcapitellum,quoutendumutsupra,scarificatapriusaffectapartecuiapponatursequensceratum.◉cerae&picisnaualisan.◉.iii.liquorismyrrhae◉.ii.colophoniae◉.i.s.oleifrumenti&ouorumana.◉.s.fiatceratumsecundumartem:uel◉.mellis◉.ii.crocimartis,crociuenerisana.◉.s.puluer.myrrhae&aristoloch.rotundaeana.◉.ii.caphurae◉.i.s.phlegmatisuitrioliacidiana.◉.iiii.decoquanturadconsistentiamunguenti,addemercur.praecipitati◉s.hocinunganturellychnia&turundae:uel◉butyriarsenicifixi◉.iimercur.precipitati◉.s.oleimyrrhae3.iii.Excipianturmellepriuslotocumsuccochelidoniae.Istomedicamentonullumefficacius,autualentiusinueniripotestadgangrenaecurationem,modopriustotumuenenum,atqueaurammalignam,atram&foetidamexarsenicoademeris:quodfietipsiusfixationeutdocebiturinnostroAntidotariospagirico.Nonenimalioquipossumillorumcomprobaresententiam,quiArsenicumnonpraeparatumadgangrenaecurationemadhibendumcensent,cumsitsepticum&putrefaciensmedicamentum,quodquequalitatesuamaligna&uenenata,carnisquamattigeritsubstantiamcorrumpat,&inputredinemcadauerosamdeducat,quaemultoetiamdeteriorest,quamexgangraena.Quocircaipsiusususualdepericulosus(haecpacemultorumdixerim)nisiprius,utiamdictumest,rectepraeparetur.Interimoptimumerit,sisuperponaturaliquodcataplasmaparatumexfarinislupinorum,orobi,lentium&fabarum,quaedecoquipoteruntcumoxymelite,autpriorecapitello.Quodsihecomniamedicamentanihilprodesse,sediaminsphacelum,expraedictissignis,gangrenamdegenerarepercipias:membrumsicemortuum,sifieripossit,itaocyssimeabscindendumest,utnihilputridiprorsusrelinquatur:quodnonnullifiloexalumineplumaeconfecto,&imbutoinoleomercur.sublimati(quodaliiaquaminferorumnominant)sinedolorepraestant.Aliiautemserra,&tumdemumferroadurente&candentiutuntur:itaenimexGaleniconsilio,celeritersanguinisprofluuiumcompescunt,putredinemarcent&partemaffectamroborantiCossanteautemputredine&haemorrhagia,medicamentisutunturcrustamdetrahentibus,utmacedonico,butyro&similibus:atquetumdemumcuratioreliquisulceribuscommunisadhibendaest.Noninterimpraetermittendaestidoneauictusratio,tenuis&refrigerans,nequemissiosanguinisreuulsiua,autmedicamentasanguinemdepurantia,siopusesseuideatur:atqueilla,quaecor(uitaeprincipium)tuenturaputrida&foetidaillaauramaligna,apartelaffectasublata,aegrotoexhibendasunt.AntidotariumSpagiricum,SiueDeMedicamentorumpraeparatione&compositioneaduersusictussclopetarios.Uetus&uerumilludComiciuerbumest:Homineimperitonihilquicquaminiustius:qui,nisiquodipsefacit,nihilrectumputat:quodcuminaliisartibusquamplurimis,tumpraesertiminea,quamspagiricamappellamus,intuerilicet.Uidemusenimpassimhomines,nescioquos,stulta&barbaraquadamarrogantiapraeditos,quiremediaexmetallifodinisextractastomachoseinsectantur:quaetamenconstatapudueteresMedicaeartisprincipesmagnoinpretioatqueusufuisse:quemadmodumanobisdemonstratumestineolibro,quemdeMedicamentorumspagiricapraeparationeedidimus.Etquaenam,rogo,huiussiueiracundiae,siueinsaniaecaussaest?quoniam(utipsimetfatentur)eorumpraeparationemignorant.Ofoelicesartes,sideiissoliartificesiudicarent:utFabiusolimdixissefertur.Infoelicesergo,dequibusimperiti&insciitamtemereiudiciumferrenonuerentur.quineundequidem,autcurSpagiricahaecarsappelletur,unquamintellexerunt:quameruditiuiriexGrecisduobusuerbissicnominarunt,ἀπὸτοῦσπᾶνκαὶἀγείρειν:quodpeeameliciatur,actumcogaturscomprimaturquesubtilisquaedam&spiritualisnatura,inquauis&effectusmedicamentipraecipueconsistit.Cuiusreisumma&planeincomparabilisutilitas,cuminaliismultismorbis,tumpraecipueinsclopetariisuulneribuscurandiscognoscipotest:quemadmodum,Deouolente,speromultofeliciusposthaccompertum&exploratumiri,exmedicamentorumtumuegetabilium,tumanimalium,&mineraliumpraeparatione,aliisqueessentiiseMercurio,Sulphure,Uitriolo,Arsenico,Marte,Uenere,Saturno,&Lithargyroelicitis:itemqueexAntimonio,aliisqueidgenusmineralibus,quamepingui&crassosimpliciummetallicorumcorpore:cuiusmultumabest,utuistantasit(tametsiuetereseoaduulnerum&ulcerumcurationemusosesse,scriptaillorumtestentur)quantaspirituum,quiquasiillorumanimaedicipossunt.Ueruntamen(dicetfortassehorumobtrectatorumaliquis)curnoncontentisumusiismedicamentis&remediis,quaedoctaAntiquitasnobispermanustradidit?quaeueteresilliartisnostraeantistites,Hippocrates,Galenus,&aliimonimentissuisprodiderunt?curnouasuias&prorsusinauditasquaerimus,praesertimPharmacopoeisincognitas?Atqui,respondebitnostrumaliquis,uelunicumilludMercuriipraecipitatiremedium(utaliaomittam)quonuperadmodumutiinsanandissclopetariisuulneribus,malignisquealiisulceribuscoeperunt,huicillorumquaestionisatisfacere:imoueroillorumimperitiamintolerabiliarrogantiaconiunctamcoarguerepotest.Quodsiauthoritasquaeritur,tantisaneapuderuditosuirosputoforeGesnerum,GuinteriumAndernacum,Seuerinum(utaliosquamplurimospraeteream)quantiobtrectatoresistos:praesertimcumillorumsummorumuirorumeruditio,doctissimisipsorumscriptis&monumentisitatestatasit,utistimaledicimagnosibihonoritribueredebeant,siseillorumdiscipulosfateantur.Aliaperfacilemihiforetargumentaproferrequamplurima,nisitantamistorummaleuolorumineptiamanimaduerterem,utcertemepudeat:presertimcumquorumdamlibellosnouissimediuulgatosintueor,inquibusextraproposituminstitutaetractationis,tamalienainfarciuntur,ut(quemadmodumuetusfertprouerbium)inlenteunguentumpositumuideatur.Quasiueroadinstitutamdepodagrecurationetractationem,nescioquaeinuectiuaedigressionesdererumprincipiis,originemetallorum,&lapidephilosophico(quiabipsismorosophicusnuncupatur)aliquaexpartepertineant,&inrealiquacongruereuideantur.Iterumigitur,iterumqueexclamarecogor:Foelicesartes,sideiissoliartificesiudicarent!Quamdissimilefuitmultorumueterumconsilium:qui,siquidipsiignorabant,quodabaliisscirietiaminlonginquisregionibusaudissent,nullilaboriinillisinuisendisparcebant.Platodiscendieaquaeignorabatcupiditateincensus,inAegyptumprofectusest:postTarentumadArchitam:inreliquamItaliam,utcaeterosPhilos.Pythagoreosauditet.ApolloniusTyanaeusperagrauitPersarumregionem,pertransiuitCaucasum,Albanos,Scythas,Massagetas,opulentissimaIndiaeregnaperlustrauit.PosteadelatusadBrachmanas,larchaminsellaaureadeabditisrerumcaussis,&arcanisnaturaemysteriisdisputantemaudiuit.IndeperElamitas,Babylonios,Chaldaeos,Medos,Assyrios,Arabas,Palaestinos,reuersusadAlexandriam,profectusestinAethiopiam,utGymnosophistasaudiret,eorumquearcanas&reconditasartescondisceret.Haecsaneimitandauirtus,nonhorumignauorumdesidia:quicumafocispatriisuixunquampedemmouerint,tamenhancartemspagiricamimprobant:nequemaioremulluminperuestigandaueritatelaboremsuscipiendumputant:cumtamenArsillamiranda&reconditaNaturaearcanaluculenternobispatefaciat.Neque,meoiudicio,immeritoabiiscomtemnuntur,quimultissuispericulis&peregrinationibusarcanaillaNaturaeperscrutatisunt.Sedquenam,obsecro,illastultitiaest,interdicerenobis,nealiismedicamentisutamur,quamquaeantiquiscognitafuere?QuasiueroRhabarbarum,quonullumhodieusitatiusmedicamentumest,antiquisnotumfuerit.Praetereaquidest,quodnobissulphureos&metallicos,uenenatos(utappellant)foetoresobiiciant,quorumolfactu,&auraspirante(haecenimcontumeliosaillorumuerbasunt)exanimanturpropemodumii,quihorumCyclopumantrasubierunt.Anuerocalumniatoribus&sycophantisistisignotumest,ueteresquosqueMedicosexrebusfoetidissimismedicamentaquamplurimaconfecisse?uelutiexauriumsordibus;sudoribuscorporum,menstruismuliebribus,(hor10.cap.18.Gal.simpl.10.cap.1.8.9.10.12.13.Aet.Tetr.1.serm.2.cap.110.rendumdictu)exstercorehumano,&diuersorumaliorumanimalium,sputo,urina,muscis,muribus,cinereexcapitebubonis,unguliscaprarum&asinorum,uermibusexarboreputrida,mulorumimpetiginibus,quemadmodumexscriptisGaleni,Aetii;Aegin.libr.7.Dioscorid.lib.2.cap.90.Aeginetae,Dioscorid.Marcell.Marcell.cap.4.&26.Plin.Serap.colligerelicebit:utipsaquoquemetallicapraeteream,quibusipsosusosfuissesatisconstat.lin.libr.8.cap.4.&15.Serap.impl.cap.453.&466.Equidemcumapudmeimperitorumistorumfastumconsidero,quihancmetallicaemedicinaepartem(quamipsisuomorecontumelioseChimericamnominant)fastidiunt,atqueproptereanequesuis,nequealiorumquamplurimismorbismederipossunt,uenitmihi,inmentemhistoriae,ipsisfortassisnotae,deHeraclitoEphesio,quicumHydropisiaffectus,Medicorumartesaspernaretur,oblitum,sebubulofimosolisiccandumpraebens,obdormiuit,atqueitaacanibuslaniatusest.Uerumhaecdenugatoribus&maledicisistisplussatis.lamautemquodnamsitmeum,consilium,&quisinhoctractatuscopus,exponendumest:nimirumutapertepraescribamdeinceps.noneaquaeiamperuulgata,&(utuulgofertur)lippisactonsoribusnotasunt,neillosimitariuidear,quifarragines&rhapsodiasscriptitant:seduiamatquemethodummedicamentaartespagiricapraeparandi,quaeadsclopetariosictuspertinent:quamplerisqueMedicisacChirurgisignotamscio.Hocquesynceretestaripossum,meduabusdecaussisadhocadductumfuisse:nimirumstudioprouocandiDoctiores,utsihabentmeliora,proferant:tumutgenerihumano,acpraesertimpatriaemeaeinseruirem:cui(prohdolor)nimiumnimiumquehisfunestissimis&luctuosissimistemporibusistomedicamentorumgenereopusest,cumtandiuciuilibusacdomesticisbelliscruentetur.Uerumuteorumoccurramcalumniis,quiclamitant,istaremediorumgeneranontantumdifficili&longapraeparationeindigere,uerumetiamtantipretiiesse,utnonfacilequiuisiisutipossit:deprincipioproponendauulgaria&ἐυπόρισαremediaputaui:postadeadeueniendum,quelongeplurisfacio:utcertelongealiispraestantiorasunt,quemadmodumexillorumpraeparationecognoscerelicebit:quanquametiamtenuiorum&gregariorummilitumrationemhabereinstitui,separatimquealiaquaeditioribusconferent,ascribere.MonendiergoChirurgierunt,ut,cumincastraproficiscentur,hecpraeparatasecumafferant,quaeapudPharmacopoeosplerosquereperientur.Suppurantia.UnguentumBasilicumutrumque.UnguentumMacedonicum.TetrapharmacumGaleni.UnguentumResumptiuum.Emplastrumdemucilaginibusquoddissoluipoteritcumoleooliuarum,siopussit.Diachilonsimplex&compositum.Detergentia.UnguentumDiapompholygosNicolai.UnguentumuirideAndromachi.Emplastrumdiuinumsolutumcumoleorosato.UnguentumApostolicumAuicennae.UnguentumAegyptiacumeiusdem.Sarcotica.UnguentumAureum.UnguentumCeraseosMesueutrumque.EmplastradeGratiaDei&delanua.Cicatriceminducentia.UnguentumdeMinio.Desiccatiuumrubrum.EmplastrumdeCerusa.Uenenumattrahentia&resextraneas.UnguentumFuscumNicolai.Adambusta.UnguentamagistraliaMedicorumFlorentinorumaWeckerodescripta.Unguentum,decalceuiua.Repellentia&astringentia.Unguentumdebolocommune.UnguentumRosatumMesuaeἘ'υπέρνσα.Ueladpraedictasintentionescomponipoteruntmedicamenta,quaenonaliaegentpraeparatione,quamuulgari.Ἐκπύητικὰ,siuesuppurantia.◉butyrirecentis&oleioliuarumana.◉.ii.farinaetriticisuofurfureexpurgatae◉.s.aquaecommunis◉.iiii.decoquantur:uel◉foliorumtussilag.&maluaruman.m.ii.coquantursubcineribus,&cumbutyropermisceantur:uel◉succiradicumliliorum,coctarumpriussubcineribus◉.iiii.axung.gall.uelanseris,uelporci◉.ii.cumoleolini,ueloliuarum,uitellooui,&tantillocerefiatunguentum.Detergentia.◉mellis◉.iii.farinaefabarum&hordeiana.◉.ii.decoquanturcumuinoadconsistentiamunguenti:uel◉foliorumplantag.&apiian.m.i.rosarumrubrarum.p.iiuinirubri◉.uiii.decoquanturadmedias:colaturedissoluesaccharirubri◉.ii.terebint.◉.i.farinaelupinorum&orobiana◉.i.aloes,myrrhaeana.◉.s.decoquanturrursus,&addendoceraequantitatemsuff.reducanturinformamunguenti:uel◉succiplantag.&agrimoniaeana.◉ii.mellisrosati◉.iiii.rad.iridis&farinaefabarumana◉.s.permiscesubfinemterebinthinae◉.i.fiatunguentum.Sarcotica.◉mannae,thurisana◉.ii.farinaefoenigraeci&orobiana.◉.i.excipianturmelle&ouiluteo:uel◉sarcocollaeinlactesolutae◉.iii.mastiches,olibaniana◉.i.picisliquidae&terebinthinaeana.◉.i.misceprounguento.Ἐπυλωλια◉cretaealbae◉.ii.cineriscoriiadusti◉.iii.excipianturoleorοsato:uel◉calcisuiue,totiesinaqualote,dumomnidestituaturacrimonia◉.ii.terraeArmenae◉.i.excipianturmyrthillorumoleo.Explumbousto,stibiousto,cadmia,pompholyge,pararipoteruntetiammedicamentaadidaccommodatissima.Aduenenatauulnera.◉succianagallidispurpuree&cyclaminisana.◉.i.sulphurisuiui,mixticumsaliuahominis◉.s.misce:uel◉lithargyri◉.ii.galbani◉.s.picisGraecae&terebinthinaeana.◉.ii.oleiquantumsuff.uel◉olei◉.iiii.sagapeni,mumie&succinian.◉.iii.thuris,mastichesana.◉.ii.terresigillataeoptime&corall.rubr.ana.◉.i.picis◉.ii.cerequodsatissitadfingendumunguentum:uel◉cepasduas,folior.uincaeperuince,scabiose,riciniana.m.i.decoquantursubcineribus.addetheriacae◉s.&cumterebinth.fiatunguentum.Adambusta.◉succicepaesubcineribuscoctae◉.ii.oleinucum◉.i.misce:uel◉foliorumhederaenigraecumaquaplantag.contusorumm.ii.olei◉.i.coquanturcum◉.iiii.uinialbiadilliusconsumptionem:addesubfinemceraequantumsufficit,utfiatlinimentum.◉laridiadflammamliquati,&succisbetae&rutaeexcepti◉.ii.cremorislactis◉.i.mucilag.sem.cydoniorum&tragacanthaeana.◉s.misce.Repellentia,&sanguinemcohibentia.◉succifoliorumcaprifolii&foliorumquercusana.◉.i.rosarumrubr.◉.i.boliArmenae&sang.draconisana.◉.ii.oleirosati◉.iii.ceraequantumsufficit:uel◉pulpaepomorumdecoctoruminlacte◉.iii.mucilag.sem.psyllii&cydoniorumana.◉s.succibursaepastoris&polygoniana.◉.i.acaciae&sanguinisdraconisana.◉.iii.terraesigillatae◉.s.oleimyrthillorum◉.iiii.ceraealbaeq.suff.utfiatunguentum.Porroquesequunturremediapharmacopolisnostrisnonitaadmodumusitatasunt,nequeChirurgisnota:uulneribustamensclopetariis,caeterisqueomnibuscommodissima,quorumidoneampreparationemarsSpagiricapartimdemonstrat.Suppurantia.◉rad.altheae&liliorumana.◉.iiii.betaecumradim.i:butyrirecentis◉.s.lumbricorumuinopraeparatorum◉.iii.uitellosouorum12.medullaeuituli&terebinth.ana.◉.u.oleioliuarumdepuratiafaecibus.◉.i.contusisquaecontundidebent,acriteomnibusmixtisdigeranturinfimocalidopermensem:postpreloexprimantur,acignecinerumcoquanturadunguenticonsistentiam:uel◉succiherbarumtussilag.&oxalidisana.◉.iii.caricaspingues20.thuris◉.ii.resinelaric.◉.i.s.axung.anser.gall.ana.ii.butyrirecentis◉.s.oleiuiscipomorumcompos.◉.i.mixtisomnibusdecoquanturindupliciuase,lutosapientiaeobducto,persexhorasignemediocri:calidepercolentur,&rursussolisradiisexponantur,uelcoquanturadidoneamconsistentiam.Haecceleriterpusmouent,atqueanodynasuntmedicamenta,uulneribusquesclopetariisaccommodatissima.Detergentia.◉succicentaurii&chelidoniiana.◉.iiii.mellis◉.iii.florumuerbasci.p.ii.thuris,myrrhae,mastichesana.◉.soleiterebinthinae◉.ui.uinialbigenerosissimi◉.i.putrefiantinfimocalido,&coquanturutsupraaduini&succorumconsumiptionem,ignecinerum,donecreducanturinformamunguenti.addepro◉.i.huiusunguenti◉.i.praecipitatimercur.dulc.simaioredetersioneopussit:uel◉.uisciherbarumsaniculae,pyrolae,aristoloch.&uincaeperuincaean.◉.ii.terebinthinelotae◉.iiii.crociueneris◉.s.balsamitartari◉.ii.sulphurisantimonii◉.i.s.imponantur.ignicinerum,dumunguenticonsistentiamacquirant.Sarcotica.◉mucilag.sem.foenigraeci◉.ii.uisciherbarumcynoglossi,persicariae,consolidaemaiorisana.◉.i.s.oleithuris,&myrrheana.◉.iii.oleihyperic.simp.◉.ii.tereb.lotaeuinoalbo◉.ii.stentadsolem,ueladcaloremcinerum,donecincrassescant.Unguentumdepaeto.◉succipaeti◉.i.terebinthinae◉.u.oleihypericicompos.◉.uiii.uinialbigenerosiss.◉.s.digeranturperuiii.dies,postdecoquanturaduiniconsumptionem:tumdemumaddecolophoniae,ceraeana.◉.iii.mumiae,carabesana.◉liquefiantrursusadignem,&fiatunguentum,utartisest:uel◉uisciherbarumpaeti&consol.Aliudnostraedescriptionis.maior.ana.◉.iiii.oleiterebinth.◉.i.florumhyperici&uerbasciana.m.ii.pomorumulmi◉.iii.acinorumpopul.arb.◉.iiii.spiritusuini◉.i.s.digeranturinfimoequino,uelrelinquanturincal.hypocaust.inuaseuitreooptimeclausopermensemintegrum,deindeexprimantur&colentur:addethuris,mastiches,myrrhaeana◉.ii.sang.draconis◉.s.mumiae◉.ui.terebinth.◉.s.benioini◉i.circulentursimulinpellicanooctodierumspatio,deindemoderatocaloredestilleturuinispiritus,&remanebitinfundopretiosusbalsamus.Ἐπουλωτικαsiuecicatriceminducentia.◉aluminisusti◉.i.cretaeuitrioli◉.iii.crociMartis,crociUenerisana.◉.ii.misce,fiatpuluis,quoutipoterisperse,uelexcipiaturmelle:uel◉boliArmenaenostromodopraeparatae◉.ii.calciscorticumouorum◉.s.succiprunorumimmaturorum◉.iii.decoquanturignelentoadperfectamconsistentiam.AdUenena.◉oleicarabes&terebinth.an.◉.i.oleiiuniperi◉.ii.seminisurticae&rad.gentianaeana.◉.ii.oleisulphurisuitriolati◉.i.s.corall.rubr.◉.i.misce:uel◉succipentaphyll.scabiosae&rutaean.◉.ii.oleisulphurisrubei◉.i.oleimyrrhae◉.ii.colophoniae&gummihederaean.◉.ui.misceprounguento.AdAmbusta.◉lardiliquefacti&aquasolaniexcepti◉.ii.oleiSaturni◉.s.misce:uel◉uiscirad.hyoscyami&florumpapauerisrubr.ana.◉.i.salis.petrae.◉.i.mucilag.seminiscydoniorum.◉.iii.cumoleocaphuraefiatlinimentum.Repellentia&sanguinemcohibentia.◉boliArmenaeSpagiricomodopraeparatae◉.ii.crociMartis,crociUenerisan.◉.i.Excipianturoleorosato:uel◉.colcotharisdulcificati,cinerisranarumadustarumana.◉.s.Excipianturouialbumine.Quamplurimaaliaparanturremediaadeasdemsuperioresintentiones,quorumiamformulaspropriisquibusqueNlocisdescripsimus,quaeiudicioperitiChirurgicommitto;uthisprudenter,atqueutmotbi&affectarumpartiumratiopostulabit,utatur.Restatutdepotionibusuulnerariisloquamur,antequammedicamentorumpraeparationemdoceamus.Depotionibusuulnerariis.Potionesistaeuulneratiae,quanuishumoresperinferioranondepellant,ualenttamen,aduulneraexpurganda:quandoquidemsuperfluoshumpres&sanguinemabomnibussordibusexpurgant,acmiraquapollentfacultate&confractaossaconsolidant,&laesisexuulnerenetuismedentur,acNaturaeopemferendotandemossaillacarnereplent,&cicatrice,nulloadhibitoalioremedio,obducunt.Cumautemexillarum,potionumusumirandosacpropeincredibileseffectuspraesertiminGermaniauiderimetiamaddesperatorumulcerumcurationem,commodissimumforenonpraetermitsclopetarlus.179tendamsillarummentionemexistimaui,idqueeomagisquiausumillarumscioantiquitusprobatumfuisse,nuncautemMedicorumnegligentiapropeobsoleuisse.Quinetiamcompertumhabeoillasnonsolummedicamentorum,sed&alimentorumlocoassumi:atquesymptomatis,omnibusqueincommodisquibusuulneraobnoxiasunt,occurrere.Simpliciaautemexquibusparantur,sunthaec,Cyclaminus.Centaurium.Consolidamaior.Ophioglosson.Consolidamedia,quamSophiamnonnulliSophiamnonnulliuocant.Betonica.Aristolochia.Ueronica.Sabina.Agrimonia.Uerbena.Pyrola.Serpentaria.Spermaceti.Persicaria.Cancrifluuiatiles.Arthemisia.Nuxuomica.Liliumconuallium.Astaci.Zedoaria.Mumia.GalangaMacis.Uincaperuinca.BolusArmena.Horumsimpliciumuimomnemmultomeliusquamutuulgussolet,elicies,siuelindoliumalbomustoplenumeainiicias,utperduosmensesdigerantur:uelsidissectasminutatimuiridesherbas,autillarumexpressumsuccuminpellicanumcaecumuealembicumimponas,utinbaln.m.pertresautquatuordiescirculentur.Ultimusenimhicmodusillisconuenit,quibusususuiniinterdictusest,praesertimsiuulnusincapiteacceperint.Destillataeetiamexipsisaquaeproderunt,siuelpersequotidiemane&uesperi(dosi&modoconuenienti)assumantur:uelsiunacumiisuinumalbum(siforteuulneratisidconceditur)diluatur.Sequunturautemuulnerariarumpotionumformulae.◉consolidaeutriusque,ueronicae,cyclaminiana.Uulnerariaepotionesprimisseptemdiebusexhibendae.m.i.astacosexpurgatos,num.iiii.uinialbimensurasii.circulenturinbalneopertriduum.Colaturaeexhibecochlearunummane:uel◉oculorumcancripuluerat.◉.s.mumiae◉.ii.boliArmenae◉.i.s.herbarumagrimoniae,ophioglossi,ueronicae,&cyclaminiana.m.i.spermatisceti◉.i.temperenturinuinoalbopennocteminbaln.m.Capiathuiuscochleariaduomane&uesperi,siopussit.Inflammationesplurimumarcent,atqueambustisconueniunt.◉macis,oculorumcancri,zedoariaeana.Potionesdandaereliquismorbitemporibus.◉.iii:mumiae,galangaeminorisana◉.iinucisuomicae◉i.s.Crassiusculecontusaimponanturinuasuitreum,affundendouinialbimens.i.s.macerenturlentissimocaloreperbiduum.Dosisestcochlearunummane,&uesperitantundem.Huiuspotionisuistantaest,utlaudariuixsatispossit.◉florumuincaeperuince,&liliiconualliiana.Potiouenenatisuulneribussclopetariisconueniens.pugil.i.galangae,zedoariaeana.◉.ii.mumiae&boliArmenaeueraeana◉.i.spermatisceti◉.s.uinialbimensurasii.digeranturaccirculenturinbal.m.perquatuordies.Dosisestcochlearunummane&uesperi.◉.Potiouulnerariainfractoosseabictusclopetario.aristolochiae,cyclamini,serpentariae&consolidaeutriusque,geraniianm.i.sabinae.m.s.macis,zedoariae&oculorumcancriana.◉s.mumiae&galangaeminorisana.◉.i.s.Conquassataeacminutatimconcisaeherbae,&reliquainpulueremcrassiusculumredactacoquanturindupliciuasehorisquatuorcummensurai.uini:utaturmane&uesperi.Solumhocremediummultocommodiusest,quamtotferulaequibusnonnulliexcruciantur.◉florumliliiconuallii&betonicaean.PotiouulnerariaCephalica.p.i.galangae,macisan.◉.iii.persicar.chelidon.uincaeperuincae,ueronicae&centaur.an.m.s.Macerenturutsupra,&adusumreseruentur.Potiopector.◉succiuerbenae,betonicae,ueronicaean◉.uulneraria.ii.aquaecinnam◉.i.macerentur◉boliArmenae◉.s.consolideutriusquean.Potioinferiorisuentriculiuulneribusconducens.m.i.galang.◉.ii.temperenturcumuinoutsupra&adususseruentur.Uariaeexsuprascriptissimplicibuspoteruntpararipotionumdescriptiones,quasperitiMediciiudiciorelinquendascensui:hocunumtamenadiungamipsarumusumquamplurimastumaduulnerasclopetatia,tumadphagedaenam,cancrum&omniamalignaacdesperata,ulceraopportunitateshabere.ExquibusomnibusmultoetiammaioremutilitatemMedicuspercipiet,sipotionespraeparandascuretcumuulnerariorumsimpliciumessentiaSpagiriceextracta,quodiamalibidocuimus.ElenchusmedicamentorumSpagiricorum.Quoniamautemdeincepsrestat,uteorumsimplicium,quaeaduulnerumsclopetariorumcurationempertinent,praeparationemSpagiricamdescribamus,eademutemurmethodo,quaiamsuperiususisumus,quotractatiohaecnostraplaniorsit.Oleumquorum.Oleumbutyri.Suppurantiasuntigitur&suntigitur&Anodyna.Oleumresinae.Oleumuiscipomorumcompos.Oleumhypericisimpl.Oleaomniumaxung.Oleummyrihae.Oleummastiches.Oleumterebinthinae.Oleummellis.Uiscuscentaurii.Uiscusuincaeperuincae.Uiscusaristolochiae.Salfaecumaceti.Detergentia.Balsamusmatris.CrocusUeneris.Mercur.praecipitatusuulgatisMercur.praecip.dulcific.Oleumguaiaci.BalsamusUeneris.BalsamusSaturni.Balsamustartari.Balsamushyperici.Oleumthuris.Oleumsarcocollae.Sarcotica.Oleummannae.Uiscusconsolidaeutriusque.Uiscuscynoglossi.Calxtestarumouorum.Calxtestarumlimacum.BolusArmenapraeparata.Alumenadustum&praeparatum.Epulotica.CrocusMartis.Cretauitrioliflaua.quaeetiamci¬Oleumsalistartari,catricesde¬Oleumtalci.corant.Oleumuiscipomorum.simplex.OleumMartis.CrocusMartis.CrocusUeneris.Colcotharsimplex.Colcothardulcificatum.BolusArmenapraeparata.Calxtestarumouorum.Calxtestarumlimacum.Butyrumarsenicifixum.Praecipitatusdulcificatus.Balsamustartari.Repellentia&sanguinem&sanguinemAduenena.OleumMercur.corporale.Oleumantimonii.Oleumsulphurisuitriolatum.Oleumouorum.Oleumlardi.Oleumbutyri.Aquagammarorum.Aquaspermatisranarum.Adambusta.Aquaflorumpapauer.rubri.Uiscusradhhyoscyami.OleumSaturni,eiusqueSal.OleumLithargyri.Uiscusaristolochiae.Uiscuscorticismed.tilie.Attrahentia.Succinumpraeparatum.Magnespraeparatus.Oleummyrrhae.Oleumcaryophyllorum.Oleumtartarifoetens.Oleumuitrioli.Oleumsulphurissimplex.OssibuscorruptisOleumsulph.uitriolatum.Oleumantimonii.SulphurrubicundumAntim.Oleumsalis.OleumMercur.sublimati.Oleumcerae.Oleumiuniperi.Oleumeuphorbii.Neruisuulneratis.Oleumouorum.Oleumterebinthine.Oleumsulphuristerebinth.Salfuliginis.Salurinae.Saltartari.Salmellis.Oleumfrumenti.Suntrursusillorumsimpliciumsingula,quaesingulispartibusuulneratisconducunt,utOleummellis.Carniputridaeac,corruptae.Oleumsulph.acidum.Phlegmauitrioliacidum.Phlegmaaluminisacidum.BalsamusMartis.BalsamusUeneris.BalsamusMercurii.Balsamustartari.Atquoniamnobiliumpartiumsemperhabendaratioest,inquarumactioneuitaconsistit,suntetiamnonnullaqueexhibitaipsastueripossunt.Oleumsuccini.Oleumsaluiae.CerebrumOleumcaryophyllorum.Spiritusuitrioli.Roborantenim.Aurumuitae.CorTincturaauri.Essentiamargaritarum,TincturaBals.natural.Tincturacorallorum.HeparMedicamentorumproximeenumeratorumSpagiricapraeparatio.OleumTartarifoetens.FaexuinicrudumueTartaruminpulueremredactum,imponaturinretortamuitreamautterreamcumsuorecipiente:subiiciaturignispergradus,qualisadaquamfortemconficiendamadhibetur.Producetmagnamcopiamspirituumalborum,qui&inaquam&inoleumcrassumacfoetensconuertuntur.Separeturoleumilludperinfundibulum,atqueadusumreseruetur.SalTartari.Porrotartarisalemextrahesexfaecibus(quascaputmortuumappellant)inretortarelictis,easqueinaquacalidadissolues:dissolutumtotumposteabisteruefiltrabis.Tumeundemcoagulaadignempereuaporationemaquae.Itaremanebitsalinfundouasis,quemsirursusdissoluas&coagules,sicexpurgabis,utcrystallinuseuadat.OleumTartari.Hunccrystallinumsalemsiuitroimponas,&incellauinariaaliouehumidolococolloces,intraperpaucosdiesinoleumresolueturlimpidum&adfacieimaculas&ulceradetergendapraestantissimum.◉Tartaricrudi◉.BalsamusTartari.ii.salis.petrae,salisfuliginis,&faecumacetian.◉.iiii.calcisuiuae◉.ui.Omniaminutissimecontusainiicianturinuasnonuitreatum,acriteobturatum.Calcinenturxii.horarumspatio:calcinatasoluanturincalida,acperfiltrumdestillentur,postcoagulentur,&deincepscalcinentur:terdeniquecalcinationes,solutiones,&coagulationesfiant.Tuminiicianturomniainalembicum,simulqueacetumdestillatuminfundatur,utdigitosquatuorsupernatet.DestilleturacetuminBalneomar.acliquordulcisemanabit.Tuminfundeiterumacetumutdestilletur,idquetandiudumnonampliussitdulce,sedacidumfiat,&qualepriusinfudisti,peralembicumefferatur.Tuncomniaualidoignedestillatoperretortam:&prodibitoleumferuidissimum,cuiusuixsatispraedicariutilitaspossit.Hoceodemmodo,siuoles,totumsa,lemtartariperalembicumpelles:exquopraestantissimum&saluberrimumoleumefficies.Oleumaceti.Destillatoacetoperalembicumresidentfaecesipsiusinfundouasis:quaepriusigneuiolentissimoexsiccatae,sipellanturperretortam,exibitoleumrubicundissimum&acerrimum.Salaceti.Quodsirursuscaputmortuumdissoluasincalida,filtres,&coagules,subsidebitsalacetiadphagedaenicaomniaaccommodatissimus,Fuligointenuempollinemredacta,dissoluatur,inaceto,destillato,inBalneo:Salfuliginis.separatototomenstruo,quodinfundosubsidebit,denuodissolues,deindecoagulabis:idquetandiudonecinsalemcandidissimumabeat:quiinhumidosoluetur,inoleumadgangraenam,&quaeuismalignaulceracurandaopportunissimum.BoliArmenaepraep.BolusArmenainpulueremtenuissimumredacta,dissoluaturinphlegmateacidoAluminis:tumsepareturphlegmaperBal.&aliudsuperaffundatur.Idterfacito.TumBolusinoleumperpingueconuertitur:quodignelentissimoexsiccetur,&inpulueremreducaturadcohibendumsanguinemundecunqueprorumpentemaptissimum.Oleaaromatum,lachrymarum,lignorum&gummi.◉Caryophyllorumpulueratorum◉.i.aquaesimpl.uelquodmeliusestaquaeuitae◉.ui.InfundanturinuasuitreumaddigerenduminBal.uelfimoperquatuordies:postappositorostratoalembicocumsuorefrigeriodestillenturexartispraescripto:oleumautemabaquaseparetur,perinfundibulum,&ad,ususseruetur.EademmethodoeliciesoleaSaluiae,Iuniperi,Succini,Terebinthinae,Myrrhae,Thuris,SarcocollaeMastiches,Euphorbii.Aliam&praestantioremoleaeliciendi,exiamenumeratis,inueniesmethoduminlib.quemdemedicament.Spagir.praeparationeconscripsimus.OleumFrumenti.FrumentuminretortamimpositumcumSpirituuinidigeraturperoctodies:tumdemumigneuiolentopellatur.Quoddestillatumest,capitimortuoreddatur,denuodigeraturacdestilletur.Idsiteriteraueris,prodibitoleumpraestantissimumadgangraenam&carcinomata.◉florumHypericiminutatimconcisorum◉.BalsamusHypericonissimplex.ii.oleiterebinth.◉.i.uitellosouorumxx,aqueuitae◉.s.mixtisomnibusputrefiantinfimocalentipermensemintegrum:postexprimantur&ponanturadsolemperduosmenses.Balsamusuiscipomorumeademmethodofiet:Balsamusuiscipomorum.uelcumoleooliuarumpriusdepuratoinBalneo.◉florumhyperici◉.BalsamusHypericicompositus.i.uiscirad.symph.maior.◉.iiii.florumchamaemeli,uerbasciana.pug.ii.olciouorum&terebinthinaeana.◉s.aqueuitae◉.i.thuris,myrrhae,mastiches,mumiaeana.◉.ii.saccharirubri◉.ui.Putrefiantsimulinuaseaccurateocclusoinfimopermensem:deindeexprimantur&circulenturinBal.pertriduum:tumdemumlentissimocaloredecoquanturadBalsamiconsistentiam.Balsamusuiscipomorumcompositus.◉foliorumuiscipomorumminutatimconcisorum◉.ii.iniiceinmatratiumuitreum,addendoacinorumpopuliarboris◉.s.oleiaxungiaetaxi&butyriana.◉.iiii.terebinthinae◉.ui.oleilumbricorum◉.ii.s.uinialbigenerosi◉.ii.digeranturomniarecteocclunsainfimocalidissimoperduosmenses:postpreloexprimantur,tumcirculentur,&adignemlentissimumdecoquanturadliquorumconsumptionem.Addoloressedandosnullumpraestantiusinuenirimedicamentumpotest.Succumfoliorum&rad.Exherbis,uiscusutextrahaturAliamethodus.herbarumpurificabis,donecclarescat:ipsiaffundetantundemaquaeuitae&digeranturinBal.inuaseuitreoperquindecimdies:deindeseparataaquaperdestillationemremanetinfundoherbarumuiscus.Uel,folia&rad.herbarummerganturinaquacommunifiltrata,aut,quodmeliusest,inuinoalbo,peroctodies:deindepertriduumlentoignesubiectobulliant:postexprimantur&decoquanturignelento,donecspissitudinemmellisacquirant,quamuiscumnominamus.Hacmethodoexconsolidautraque,cynoglosso,centaurea,uincaperuinca,aristolochia,rad.hyoschyami,&cort.med.tiliaeuiscumeliciesadpraescriptautilissimum.Exfloribuspapauer.rubr.uelipsorumsucco,aquamperalembicumeliciesadrefrigerandumaptissimam.Salurinaehumanaesummamaddetergendumuimhabet.Salurinae.Conficiturautemsic:primumurinafiltrandaest,tumcoagulanda;postcumacetodestill.dissoluenda,atqueiterumcoagulanda.Namterautquaterhaeciterandasunt.OleumceraeAqua&Oleummellis.Liquefiatadignemcera,&decoquaturcumuinoadconsumptionemipsius:idquetandiudonecnulloscrepitusampliusedat.Huiussicpraeparataeceraecape◉.ii.aluminiscalcinati◉.s.fol.saluiaem.i.Iniicianturomniainalembicumcupreum,cuireceptaculumsitsubiectum,&destillenturignemediocri.Prodibitprimocrassiusculumoleum,quodrursusdestillandumestutantea,idqueteriterandum:atqueitafitoleumceraepraestantissimumadomnesneruorumaffectus.Eodemmodoexresina,&piceoleumconficitur.ExmelleinuitreumalembicumimpositoaquameximiamprimumeliciesperBal.Postcapitimortuo,autfaecibusrelictisarenamuelsilicescalcinatosaddes,neregurgitetmateria,quamperretortamuitreampelles,subiiciendoignempergradus:itadestillabitoleumpellucidum&flauescenssimulcumoleocrasso&impuro.Omniadigeranturperquatuorautquinquedies:postrursusdestillenturperalembicumintraarenam,manabitqueoleumpurum&rubicundumaquaesuaesupernatans.Haecaquaacidissimaestpropeadinstaracetidestillati:&plurimumaduersusgangraenamconducit.Oleumautemquodinstaraquaeuitaeardet,uireshabetadmirandas,praesertimsiperdiesaliquotcirculeturcumuinispiritu.Separatoenimillopostea,remanetoleumdulce&gratissimisaporis,uulneribussclopetariis&phagedaenicisulceribusplurimumconducens.Salmellis.Exfaecibusquaeremanserint,ignereuerberiipriuscalcinatis,extrahitursalcumaquapropria,uelcommuni,soluendo,filtrando,&coagulando:idqueter.Putridisomnibusulceribusconfert.Huncsalemcumoleoproprio&adurenteexartispraescriptocommiscebis,atqueindemaiorem,quamdictufasest,opportunitatemauferes.Aliudmellisoleumpraestantismum.◉mellisasuaceranonseparati◉ii.tartariinpulueremredacti◉.i.putrefiantsimulinfimoquindecimdierumspatio,&destillenturperretortam.Emanabitprimoaquacandida;tumflauescens.Hancreddecapitimortuo&putrefiantrursusperquindecimdies.Postdepelleiterumperretortam,idqueterfacito:actumoleummellispraestantissimumconsequeris.Oleumbutyri&laridi.Butyrumpriusinuinoalboliquefactuminiiciaturinalembicum,subiiciaturqueignismediocris.Destillabitoleumualdeanodynum.Ex◉.i.habebisunciasx.Sicfaciesoleumlaridi&axungiarumomnium.Oleumexluteisouorum.Luteaouorumcentumpriuscoctainiiceincucurbitam:subiiceignempergradus.Primoaquaexibit,postoleumflauescensaquaesupernatans,postremooleumcrassiusculum.Aquamaculisomnibusprodest:oleaautemdoloribussedandisconferunt.Cancrorumaqua.CancriautGammaribulliantcumaquasemperuiuimaiorisinuasedupliciaccurateocclusoperdiemintegrum:postdestillenturignesubiecto.Aquateraffundaturcapitimortuo:tumdemumreseruetur.Inflammationibus,ambustis,&carcinomatimultumconfert.SpermaautsemenranarumcolligiturmenseMartio.Aquaspermatisranarum.Destillaturautemperalembicumuitreum.Elicituraquauredini&inflammationiopportunissima.Calxtestarumouorum&limacum.Testaeouorumautlimacumreuerberenturigneacerrimopertriduum,donecreducanturincalcemcandidissimam.Sidumcalcinantur,asperganturaceto,calxleuiorreddetur,&aduiressuasexercendasaptior.Mercuriuspraecipitatusuulgi.MercuriuspriuslotusacpraeparatusexGeberipraescripto,soluaturcumduplopondereaquaechrysulcaecommunis:deindequaterdestilletur,acsuperfaecestotieseffundatur:atqueitareduciturinpulueremrubicundissimum,exquoreuerberatoadignem,eliciunturaquaefortisspiritus,quialioquisummosdolorescommouent.Satiuseritsiabluaturphlegmatealuminis,&acetodestillato&ouorumaqua.Acrimoniaenimhocpactoeximitur.SedpraestabititeratissublimationibusMercuriumpriuspraeparare,ipsumquerediuiuum&aterrafaeculenta&humiditatesuperfluadepuratumfixarecumaqua,quaminlibroanobisdepraeparationespagiricaeuulgatoiamdescripsimus.Praecip.Mercuriusfixus&dulcificatus,adistauulneracurandautilissimus.Quodsiomnesdescriptionemillampropterartisuocabulasuboscuranonintelligunt,noneritincommodumMercuriumipsumcumaquastygiauulgariteripsiaffusa&abstractaquodammodofixare,acinpulueremrubicundumreducere:idqueignesatisuiolento,utacrimonia&uenenummenstruitotumeliciatur.Quodmeliusmultofiet,sisequensaquaipsicommisceatur,&destillationerepetitaseparetur.◉acetidestillati◉.ii.s.phlegmatisaluminis◉.i.s.calcistestarumouorum◉.ui.Destillenturomniaadsiccitatem.Huiusaquaecape◉.iii.praecipitatiMercur.utsupra◉.i.Omniaoptimeexartispraescriptomixta,destillenturperalembicum,teraquamfaecibusreddendo.Postremolocodepellanturadsiccitatem:actumremanebitinfundopuluis,quemsupermarmorepriuscontusuminiiciesinalembicum,rursusaffundendoaquampraescriptam,quamterafaecibusdestillabisutsupra.PostremoMercuriuspraecipitatuscirculeturcumuinialcooleperuigintiquatuorhoras.Destillatouinispirituadmateriaesiccitatem,denuonouumaffunde,circula,&destilla,idquequaterautquinquies:actumperfectamMercuriipraeparationemassequere:cuiusuiresinuariisdepellendismorbis,praesertiminmorbouenereo,satispraedicarinonpossunt,siueperosassumatur,siuelocisuulneratisapplicetur.OleumMercuriicorporale.FacamalgamacumMercuriicrudi3.iiii.&louisoptimi3.i.IlludipsumsuperlaminamMartisextendito,&inhumidocollocato.Totuminoleumdissoluetur.FitetiamcumsoloMercurio&laminaIouis.OleumMercuriisublimati.Mercuriuscumchalcantho&sale,utmorisest,tersublimatus,misceaturadextremumcumaequaliportionesalisammoniaci,&rursussublimentursimulterautquater.Totumilludsublimatuminoleumresoluitur,exquospiritussalisammoniacieximendusest,omniacirculandocumuiniessentia:ipsaquetandiudestillando,donecoleumferuorem&acrimoniamamittat,&ammoniacusseparetur.ReducituretiamperseinoleumlentissimocaloreAthanoris,longoquetemporisinteruallo.BalsamusMercurii.SublimeturMercuriustotiescumsimplicicalceouorumoptimepraeparata,donecomninositextinctus.Huicmixturaeaffundeacetumdestillatumalcolisatum,utsupernatetquatuordigitos.Destilleturliquorafaecibusquaterautquinquies,donecMercuriusinpulueremrubicundissimumeuadat:quemcumuinialcoolecirculabisinpellicanoperoctodies.Separatouinialcooleperalembicum,remanebitinfundobalsamusMercuriipretiosissimus&dulcissimus.Desperataomniaulcera,atqueetiamcarunculaminuesicasanat,&uulneribusistissclopetariissummopereconducit.PorroaliasMercuriipraeparationes,&utendirationemexlibronuperanobiseditocognosces.BalsamusMartis.LimaturaeMartislotaepluriescummuria,superfundesacetuacerrimum,utsupernatetquatuordigitos:ponantursupercinerescalidosoctodierumspatio,quotidiemouendomateriam,&separandoacetum,quodcolorabitur:&iterumnouumaffundendo,idquetandiu,donecacetumnonampliuscoloretur.Quoadignemeuaporato,pulueremquisubsidebit,sumito:eumquecumaequaliportioneammoniacisublimato.Eundemsublimatumtotiessuperfaecibusrepones,iterumquesublimabis,donecrubiniappareatcolor.Posteatotuminaquamferuenteminiice,utsaldissoluatur:tumapponendostatimfrigidam,subsidebitinfundoMartisbalsamus,calcissolisinstar.Aquaautemsepareturacdenuorecensaffundatur,utdulcisbalsamusefficiatur.OleumMartis.Exipsocumuinispiritualcolisatocirculationibusconficiesoleumrubicundumadomneshaemorrhagiasinteriores,&uisceranutritioniscorroborandapraestantissimum,siguttulaconseruaerosarumautsymphitipermisceatur,autcumuinoexhibeatur.CrocusMartis.LimaturamMartispriusoptimelotamcalcinabiscumfloribussulphuris,uelipsamdissoluescumaquastygia.Deindesuperfundeacetumacerrimum:&incalorerelinquanturperaliquotdies:tumdemumreuerberenturigneaperto,utarspraecipit,perintegrumdiem:colligendosemperfloresquisupereminebunt,donectotumconuertaturinpulueremrubicundissimum&leuissimum.Balsamus,oleum,crocus&uitriolumUeneris.Hacmethodoconficiesbalsamum,oleum,&crocumUeneris:exquareflexacrustuliazymiinstar,cumphlegmateuitrioliacido,omniacirculandoartificiose,eliciesuitriolumcaeruleumacpellucidum,cuiusuiresaliolocodescripsimus.ExSaturnocalcinatosaleliciturdulcescensinBal.SalSaturniOleumSaturni.cumacetodestillato:totiesipsuminfaecesaffundendo,dumnihilampliusattrahat:euaporatomenstruoremanetinfundosal,quisolutionibus&coagulationibusiteratisfitcrystallinus.Deindefacileinoleumresoluiturinlocohumidocollocatum.Porrosihunccrystallinumsalemcirculesinpellicanocumuinialcooleperquindecimdies:posteamenstruumperdestillationemeximas,nouumqueaffundas,&circules,addasqueidoneumpondussalistartaricrystallini,conficiesBalsamumsaccharodulciorem,&quiaduersusmalignaulcera,&oculorumaffectusmaioreminmodumconducit.BalsamusSaturni.Sulphurantimonii.Decoquaturantimoniumpuluerisatumcumcapitellopraeparatoextartarocalcinato,autcineribusclauellatis,&calceuiuaperhoraeuniusspatium.Tumsinitoilludinfrigidariaffundendotantillumaceti,&ruborquidamapparebitsupernatans,quemcolliges:postrursusebulliantperhoramunamautalteram:iterumquerefrigerenturacdenuoquodsupernatabitcollige,idtotiesiterandodonecrubornullusampliusappareat.Estenimsulphurantimonii,quodexsiccatumignelentissimoadususbonosseruabis.Oleumantimonii.Antimoniumsaccharo&aluminemisceatur,imponanturqueomniainretortamuitream.Subiiciesignemperquatuorautquinquehoraslentissimum,quemposteaaugebis.Manabitoleumsanguinisinstarrubicundum.FitetiamcumMercuriosublimato:sedcautioadhibendaerit,nequisingraduigniserroradmittatur.Sulphurpraeparatumdecoquaturcumoleolini,lentissimoignesubiecto:Oleumsulphuris.&fietconcretisanguinisinstar.Refrigeratamateriainiiciaturinretortam,&subiiciendoignemdestillabitoleumsulphurisrubicundissimum.Fitetiamsisulphurifurfurcommisceatur&destilletur.Capesulphurisuiuip.Oleumsulphuristriolatum.i.cumquomisceas,lentoigne,liquefactiuitriolipuritantundem,utunumfiatcorpus.Hocdepellaturperdescensum:&oleumrubicunduminreceptaculumdescendit.Siflorumsulphuris◉.Oleumsulphuristerebenth.i.admisceatur.duabusauttribusoleiterebinthinae,incaloresiccosoluenturfloresinoleumrubicundissimum:tumrite&artificioseseparatomenstruo,sulphurisrubinuscirculeturcumuinialcooleperoctodies:&habebisoleumsulphuris,quodnaturalisbalsamiuiresobtinebit.Oleumsulphurisacidum.Acidumautemsulphurisoleumfitipsoaccenso,&superpositacampana,autuitrosatiscapaci,adretinendosuapores,quiinoleumilludacidumconuertuntur.PhlegmauitrioliOleumuitrioli.Uitriolumcontusumimponaturincucurbitam,&subiiciendoignemsecundigradus,exibitaquaacida,quaephlegmauitriolidicitur.◉Faecessiuecaputmortuum,quodresidetinfundouasis,quodcolcothardicitur:ipsocontuso,sisalicespermicuerisigneuiolentissimo,oleumrubicundumemanabit.AliudColcothardulcific.Fietetiamcumsimplicicolcothare,pulsoigneuiolentissimotriumdierumspatio:acprodibitoleumferuentissimum,quoddulcificaturcirculationecumuinispiritutartarisato.Colcotharautemsisoluaturincalida&ruborperipsamdiffusussepareturpostexhaletur,remanebitcolcotharsubdulce.&cretauitrioli.Quodremanetabstractaomnirubedine,cretauitriolidicitur.Quodsiuitriolumpellaturpernonumalembicum,affundendosemperliquoremcapitimortuo:Spiritusuitrioli.tandemqueomniacirculandooctodierumspatio,fietspiritusuitrioliadmultaperutilis.Phlegmaaluminis.Luminisphlegmaperindefit,utilluduitrioli.Aluminispraeparatio.Praeparaturautemalumen,siquinquiesphlegmailludcapitisuomortuoautfaecibusexquibuselicitumfuit,affundatur&destilletur:ultimoqueadsiccitatemomnempellatur.Oleumsalis.Facmuriamexsale,inquaminiicecalculosignitos,utipsaimbibantur:eosautemsicimbutosindasretortae,&dandoignempergradusproditoleumsalisferuentissimum.Butyrumarsenicifixum.Magnaminbutyroarsenicifixodiximusesseuimaduenenata&malignaulceracuranda:fitautemhocmodo.CrystallinumArsenicumpriussublimatumcumsolocolcothare(quoduenenumipsiusretinet)commiscecumaequaliponderesalisTartari,&salis-petrae,omniaintraduosurceolosimpositafixentur,subiiciendoignemxxiiii.horarumspatio,primolentissimum,tumsummigradus.Inueniesmateriamfixamalbissimam,&perlarumreferenscolorem,quaminaquacalidasolues,utindealkaliextraherepossis.Pulueremquisubsederit,imbibeoleoTartari,uel,quodmeliusest,Talci,&exsiccaadignem:idqueterfacias.Rursusmateriamincalidadissolue,utsalemeximas,&remanebitpuluiscandidissimus&fixus,quiinlocohumidoresolueturinoleumpingue,butyriinstaranodynum.OleumTali.ExTalcorite&artificiosecalcinatoelicituranimacumacetodestillato:haecipsaresoluiturinoleumpretiosum,humidoinlococollocatum.R.succiAristol.Magnetispraeparatio.rotundae&sabinae◉.serpentarie◉.ii.spiritusuini◉.i.circulenturpriusxxiiii.horarumspatio,tumdestillentur.Huiusaquaecape◉.i.magnetiselectiinpulueremredacti◉.iiii.Circulentursimul,&aquaafaecibusdestilletur:idqueterreiterabis.Atquehocpactomagnetispraeparationemassequere.Cardiaca.Atquoniam,utdiximus,nobiliorespartessuntroborandae,&cor(uitaeprincipium)sempertuerioportet:sequentibuspraeparationibusutendumerit.◉TheriaceAlexandrinae◉.Aquaetheriacaliscompositio.iis.myrrhaeelecte◉.i.s.croci◉.ii.spiritusuini◉.ui.Misceanturomnia,acpercineresinalembicouitreo,subiectoignelentissimodestillentur:destillatacirculenturinBal.peroctodies,&rursusdestillentur.Haecaquasummamcontrapestem&omniauenenatauimhabet,&cormaioreminmodumroborat.Tincturamauri,corallorum,&balsaminaturalis,itemquemargaritarumessentiamexposuimusinlibelloquemdepraeparat.conscripsims:earumetiamuires,&summosinmedicandismorbisususexplicauimus.Superesttantumutdeaurouitaeloquamur,quodinsanandismorbissummum&extremumesseremediumnonignorabuntii,quisingularemauripraestantiametiamadlepramcurandamesseperspexerint.Aurumuitaefitmultismodis.Aurumuitae.Calcinatumenimmorespagirico,leuissimum,spongiosum,&quodreducinonpotest,redditur:aquocumacetodestillatoelicitursemen,idqueinBalneo:cuiusuirescirculationibuscumuinispirituitaaugentur,utadinnumerabilesmorbossanandospropeincredibilesuideantur.Aurumuitaealiudpraestantius.Aurumintenuesbracteolasredactumcalcineturtotiescumsalepraeparato(calcinationephilosophica)donecimpalpabilereddatur.SalemexalcooleSolisseparatosolutionibus:tumipsumrursuscalcinatosalecandidissimo&saccharino:huicmixturaeaffundespiritusuinialcolisaticumpropriosale,utexartispraeceptistraditur,tantumutquatuordigitossupernatet:facdeindeutaccendatur,&exardescatuinialcool:hocquesaepiusreiterabis.Deindenouumaffundeuinialcool,acrite&decenteromniacirculenturquatuordierumspatio:tumdemumsepareturdestillationecompetentimenstruum:nouumquerursusaffundendo,totiesquecirculando&destillandoutfactumestprius,donecAuritotasubstantiaperalembicumefferatur.Separatomenstruo,utdecet,remanebitinfundoAurumuitaearcanorumomniumsummum&praestantissimum.Finis.TaniBaronisMorencaei,&praestantissimiMediciSclopetariamἀλεξιφαρμακείαν.Sitotterramalis,quibusabstinuereprioresFertilisesthodie,quaemenshumana,malorumFabrica,sulphureisnupercorrasitabantris:Quidmirum,pariterpriscissimultanegataCommoda,fertiliorterraenuncsuggeritaluus,Ceubonaiunctamalis,&morbissaepemedelasProuidacuraDeiscaturigineduciteadem?Ergo,quitenebrisusushoseruatatrisSiquemlargiturDeus,hunclaudemus,amemus.Etquaehaudusquecapitliuor,nonillicocarpat.1.TextorM.U.D.SurLeTraitteDesArcbusadesDvSeigneurdeMorence&deLyserable,Medecin,&Philosopheexcellent.MarsialouxdeslongtempspourlaforteuaillanceDesgendarmesFrancois,quiestoyentlaterreurDesautresnations,pleind'amererancueur,Deliberaenfind'enprendrelauengeance:LaDiscordeilhucha,quiparsadiligenceLesrenditmipartis:&lorstantfutleurcueurSaisidesonuenin,quesaneuoirleurmalheur.Ilssesontparquinzeanspoursuiuisaoutrance:Siqued'unplomb.meurtriermille&millesoldarsSontmortsdessuslechamp,recherchansleshasars,Etautant,nayanseul’apareilconuenable.Etainsipeuapeulas!laFranceeuntesteAlafinsansenfans,siDieuneutsusciteDvChesne,quiserendensonliureadmirable.TierreEnoc.UirtusPhoenicisimilis.QuerneaCoronaAClariss.Iurisc.Fr.Hotom.optimolureauthorisitposita.Fortesfulmineisperiturosglandibusistis,Praesentiauxiliouisreleuareuiros?TottibiquasChiron,totquasEpidauriusherbasMonstrant,netantoquaerelaboreprocul,NecPergameniinsignesCoiuemedelas:Arborisuniussattibifructuserit.Fertilishocfructuest,pretiosas,glandibusillis,Quercusquaeglandesobiicitipsasuas:Quaetotfrugiferasinterfertnobilisarbor,Etdomino&patriaemuneratantasuae.Quonunc,Naturae&patriaecuiiuracoronamDecernuntquernam,Zoileiurenegas?Cl.Tex.M.Pagina3.linea23.uariae4.15.escharae6.15.putredini,quiacontusaesunt,exquiruntanobisusumhorumtemediorumsuppurantium:nontamensinemagno&acriiudicioiisutendum,cum7.2.4.mixti10.23.&summam30.12.substantiam,utilemactionem.64.18&65.23.prlegeparia67.19.eaque74.18.Aeremnanqueputrefactionemrebusquasambitinferreexperiuntur,75.25.spagirico89.4.phlegmone90.15.affectui95.6&8Aetius.116.19.hypersarcosis122.8.ambusta.139.27.aliquocallo.142.26.oleicaryophyllorum&petrolei.163.20.satisfacere,imo174.14.an.◉ii.182.14.uentriculiinmargine,legeuentris.18313.Suppurantia201.8.faeces