AdIacobiAubertiUindonisDeOrtuEtCausisMetallorumContraChymicosExplicationemIosephiQuercetaniArmeniaci,D.MedicibreuisResponsio.EiusdemDeExquisitaMineralium,Animalium,&UegetabiliummedicamentorumSpagyricapraeparatione&usu,perspicuaTractatio.Lugduni,ApudloannemLertotium.M.D.Lxxu.Ennostreestatauuostretoutcontraire,Sinoussoufflons,uoushumezd'autrepart:Orsusenfans,decesdeuxpoinctsdel'art,Iugezlequelestplusseantdefaire.UirtutisComesInuidia.Generosis.SimoAcSplendidissimouiroIacobodelaFin,RegiiordinisEquitiAurato,eiusqueNobilicubiculario,D.delaFinlanocle,Pluuiers,BaronidAubusson,&c.IosephusQuercetanus.S.Memoriaeproditumest,Pythagoram,hominumuitamdixisseconsimilemsibiuiderieiusPanegyrisacmercatusGraeciaenobilissimi,quononnullicertandi,aliiemendi&uendendi,aliiuerospectanditantumcausaseconferebant:Philosophosautemeosessequinequeplausum&coronam,nequequaestum&lucrumsectarentur,sedstudiosenaturamrerumintuentes,uimilliuseffectricemaccurateanimaduerterent.QuodPhilosophandimeditandiquestudiumtantislaudibussapientesprisciextulerunt,uteorumanimosquisetotoshuicdisciplinaeconsecrarent,quasidiuinos,atqueaterrestriumrerumcontagione&humilitateaduitampropecoelestemsublatosadmirarentur,colerent,summisquehonoribusprosequerentur.Quippequodillorumstudiauelpropterutilitatem,uitaeopportunissima,uelpropterincredibilemoblectationemiucundissimaessestatuerent.QuadecausaPlatotumdemumpreclarecumrebushumanisactumiriaiebat,quumuelPhilosophiregnarent,uelRegesphilosopharentur.Quamigiturdissimilishuiusnostriseculiratio!imoueroquamfoedalabesacmaculaquumiiquisetotosadresNaturaeperscrutandas,arcanaqueilliuscognoscendaaddixerunt,aplerisquenonmodosannis&dicteriisexagitantur,uerumetiamdemediotollendiiudicantur.Existiusmodihominumcaterua,Aubertus,nescioquis,nuperinmediumprodiit,quiquorumnequeindustriamimitari,nequefoelicitatemassequipotuit,eoshisepithetisCarbonariorum,Ciniflonum,Fumiuororumornauit:&iisdemcontumeliissummumillumabstrusiorisPhilosophiaeparentem,AlbertumMagnum,insectatusest,atqueinillamnonminusuetustam;quamreconditamPhysicespartem(quaeuulgoAlchymianuncupatur)multaestdebacchatus;omnesqueetiamenisstudiosospropeluceindignosexistimat:quumtamenilla,nonmodopropterinnumeraaduitamhumanamtuendamremedia,quibusabundat,inpretiosit,sedetiamclarissimorum&doctissimorumscriptiscomprobata.Quorumalii,maiorummemoria,praeclaragenerihumanomuneraexilliusdiuinaeartismysteriisprodiderunt:aliihocseculo,nihilquodadillorumimitandamuir,tutem,aduitamhumanamsustinendam&morbosdepellendospertineat,praetermittunt.Etsanearsillaeiusmodiest,qualemtotiiqueDoctissimidescripserunt.NequeueroillimaculaullapropterSophistarum&praestigiatoruminscitiam&improbitateminurendaest;quummultosolimPhilosophiaeclarissimumnomenprofessosesseconstet,quiistiusartismagnitudine&dignitateillecti,communemuiuendirationemcontempserunt.SedadAubertumredeo,quihaudscio,ancumquoquammeliuscomparararipossit,quamcumilloPhormione,quicumderemilitaricoramHannibaledisseruisset,adextremumelogioillonotatusabipsodicitur:Multossedelirossenesuidisse,sedquimagisquamilledeliraret,neminem.Quideniminscitius,quiddeniqueineptiusquameadereuelinmagnonhominumconuentudisserere,uelinpublicumlibellosedere,quamtibinequedisciplinanequeullousunotamessefateare?Utautemhancartemomniumpulcherrimamabistiusqualiscunquehominiscontumeliisuindicarem,perutilemihiuisumest,libellumhuncadilliusdignitatemtuendamemittere,&huiusargumentaqualiacunquesuntoppugnare.Quumautem,uirGenerosissimeanimaduerterem,tesummoingeniopraeditum,&exillustrigenerenatum;interarmaeducatum,magnisqueRegiis&Principumnostrorumnegotiisobeundisoccupatum:huiustamennostraeartisstudiosumesse,optimumfactuiudicauihuncmeumlibellumsubtuoclarissimonominepraelocommittere:tumutiudiciummeum,quoddeanimituimagnitudine&dotibusfero,praedicarem:tumutexnoministuisplendorealiquammeolaboridignitatemcompararem.Quemsitibi,tuiquesimilibus,ingenio&nobilitatepraestantibusgratumesseintellexero;dabooperamnemeoergahancantiquissimamartemstudiodefuisseuidear.Uale;&nosutsoles,ama.Cal.April.1575.Theur,AMessireIaquesdelaFin,Cheualierdel’ordreduRoy,&Gentil-hommedelachambredesaMaieste,SeigneurdelaFinlaNocle,&c.AtoyquiasdestaieunesseSurledoublemontdePermesseBeudanslafontaineaucheual:QuiasauecteschansonsbellesMenecent&centfoislebalAueclesneufseursimmortelles:Atoyquiparplusgrandegloire,EtpoureternellememoireAscheridunesgalcompasEtleslettrez,&lesGensdarmes,Toutainsiquonuoit,quePallasAymelesliures&lesarmes:Atoyc’est,aquiiededieCessecretsdePhilosophie,QuinecraindrontdudetracteurDesormaislalanguebauarde:Pourueuquetadoubleualeur.Lesprennesoubssasauue-garde.Al'aspreuenin,alaragedel'enuieux,tonfortcourageS’opposera,&tauertu:Etlesdarsmordans,qu'ileslance,Serontparezdetonescu,Quidefendracestescience.Sonnourrissondiratagloire,BatissantdanscestuniuersMillecolomnespourtrophee:EtferabruireparsesuersLhonneurdetoutetalignee,Eternisantd'unuoeuprospereTroistelsenfans,nesd'untelPere,Aquilecieln'aseulementEslargid'anciennenoblesseLestitresprodigalement:Maisbiend'uneheureuseuieillesse.Maisaquoypensestumalyre,UouloirdeleurmaisondescrireLelosenceliure,uoueAmonseullaFinqueihonore,Quimerited'estrelouePartoydelunal'autreMore.EtFlorida.Pungunt.EnemondDeCharbonneau.Gentil-hommeDauphinoysal’autheursonami.Onuoitreluireicitararesuffisance,Quireiectantauloinlestraictsdel'ignorance,Nousaencorouuert&tranchelaclostureDespluscachezsecrets,quepeutauoirnature,Tonliurenousapprentcueillirdesuegetaux,Desanimauxaussi,&touslesmineraux,Uncelestepouuoir&leuruertuprofonde,Tresordesplusexquisquisontentoutlemonde.InIosephiQuercetaniDeOrtuMetallorumtractationem.B.T.U.Usibushumanissinilpretiosiusauro,Auroutisiquiscumrationepotest.Quercetaneprobansaurumquoquenascierarte,Etcertehaudnullacumrationeprobans,NonQuercetanusuilisdenomineligni,QuinpotiusdeincepsAureusestomihi.Imoetiamquouislongepretiosiorauro;Quodrationeprobas,resmodomonstretopus.Eiusdem.PosseetiamhumanamutarierartemetallaQuaenaturasuononcoquatunasinu,Unusaitnegatalter.Egomalecredulus,ipsumHaereodumnobiscerneredeturopus.Atuosintereaquidisceptatisamici,Siueri&famaeuostrahitunusamor,Ne,quaeso,certateanimis.Namcernereuerum,Nonequidemestirae,sedrationisopus.ASonAchate,Me¬PheExcellent.Sonet.MonAchate,croymoy,ieplaindroyfortlapeineQuetuprensamonstrerqueceiazardcorbeau,Empruntantdeplusieursunplumageassezbeau,Sonliureacroacesanspropos,meudehaine:Ueuquesaseuleuoixfoiblettementhautaine,Monstrequ’ilestencorachanterfortnouueauDesChymiquessubiects,leseulpesantfardeau,Quisoncoeurfortenfled'enuietousioursgenne:Sinonqueiecompren,quecestunseuldesir,Deseruiraupublic,quitestuenusaisir,OuurantlesurayssecretsdelaPhilosophie:Ortufaisqueiepriseencorplustonscauoir,Etqu'heureuseiedypournoussagrandfolie,Quilacauseaestedunsigrandbienauoir.P.D.L.M.UirtuteHonos.AdMedicumQuendamAAlchymicisPhilosophisadAntichymicostransfugam,Dialogus.Spagyrusinterrogat,Alterrespondet.Chymicaquihospitionuperfugitiuefouebas,Curnuncimmeritodentefurentepetis?Interr.Regulanefallatuos,quadesertoroberrans,Ordinisusquesuiferturacerbalues.Respon,Interr.ConstanteminconstansutreddatApostatalegem,Hostisfactusatroxiamgregisipsesui.SedquidteSophiaedotumhaecdulcissimalaesit?Autquae,insultando,commodamagnaferes?Quemmihipraeripuitconuerso,ars,foenorequaestumHincdulce,ulcisci,forteleuamenerit.Respon.SicrabidamsedocitraRhabarbarabilem,Quodcapere&nequeo,carperesicsoleo.Quintamen&Criticosueritus,totcultiorOrbisPraeclaraeximiosquoshabetarteuiros?Interr.Attotquaeindoctosalit,ipsaindocta,medentes,Uulgifama,satestsimodonostraprobet.Respon.Hucnosrespicimus,nobishaecmetalaborum,Utpremataesloculos.Quidmororhincalios?Hoctamenusquetegens,iactabo,adpraeliagnauos,UerimestudioprolicuisseSophos.aeστιςἩφραίστουπολυδαιδαλαῖαἘργαπειρᾶταιπονέωνἐρευνᾶν,ΚεινοςἐντούτοιςφύσεωςκατόπτρουΤεύξετʼἀπάσης.οὐδὲνοἱκρύπτον,φάνερἀλλὰπάντα,ΚαὶφθοραὶπάντῶνγενεσείςτεἔσταιἘνγαίῃτ’ὄντωνκʼἐνὶπόντουύγρῷΚἐνμετεώρῳ.Ἡνδὲτῆνμωρῶνἀσεβὴςκοτήσειλὐτῷὑτρίζωνδιὰτοῦτο,ὅχλοςἘνφρεσὶνχαίρωνἀγαθοῦτοσούτου,οὐκἀλεγήσει.AdZoilum.Necmihifasfueritcommissaefferre:neculli,Instudioalteriusdamnareincognita,honestum.Nonsiquidnescis,reliquisidscirenegatumest.F.Hotoman.Iurisc.AdZoilos.Discitenutantesinrebus,nullanotanda.Quaenonfalsautsint,resratioqueprobant.InCuiusdamMaliPoetaeCarmen,totiusAubertiniscriptidecus.Illesuiquotiespetitateencomialibri,Hauderrat,laudemquodparatindesuam.Namsuascripta,sibisatconsciushaudbenenata,Uulttuamiscerideteriorasuis.Sicmaleformosimuliersibiconsciauultus,Ancillamformaedeteriorishabet.Dumesme.QuediriesuousdunmedecinQuinescaitfrancois,neLatin,NeGrec.brefrienquesonlangageTantilestungrandpersonnage:EtcependantentreprendbienFairedugrandPhysicien,Sinonqu’ilensuitlesmanieresD'unAntitusdesCressonnieres?Grat.D.C.SonetAM.IaquesAuberttouchantsonliure.AubertdecetienpetitliureDecetiennain,tonnourissonGardedixansentamaison,Lapressenefutsitostlibre,QuiluoulutlesGeansensuiure,Eschellantlescieuxsansraison,Etfaisantdumauuaisgarson,Lahaut,dit-il,ilmefautuiure,PourmoyseulestcesteAmbrosie.LorsIupin,quiuitlafolieDecegalant,luydit,toutbeau,Atort,i'employeroismonfoudre,MaisuousserezdansuntombeauEnunmomentreduictenpoudre.ArnauldSyllasD.Med.AuxdetracteursdelaPhiloso¬phieChymique.Sonet.Crierfortcontrel'alchymie,AppellerCharbonniers,souffleurs,Cyclopes,auares,menteurs,Etpoussezdegrandefolie,CeuxquidelaPhilosophieCerchentauecforcelabeursLesbeauxsecretsinterieurs,Qu'est-ceautrechosequ'uneenuie?Quironge&minelescerueauxDecertainsgrossiersanimaux,Quicreuansdedespit&dire,Tantilsseuoyentignorans,Pourfaireaumoinsdessuffisans,Nescauentautrequemesdire.Ios.deBazets.AdIacobiAu-BertiUindonisDeOrtuEtCausismetallorumcontraChymicosexplicationemiosephiQuercetaniArmeniaci,D.Medicibreuisresponsio.EiusdemdeexquisitaMineralium,Animalium&Uegetabiliummedicamentorumspagyricapraeparatione,&usu,perspicuaTractatio.AcPrimumAdEiusEpistolamconuitiatoriam,quaParacelsicorum,quosuocat,nonnullaremediaeuertereconatur,Responsio.ResponsurusAubertilibellodeoriginemetallorum&eorumcausis,etsiresponsionenonmagnoperedigno,illudinprimispraeterirenecdebeonecpossum,uehementermirarimeistorumhominumaudaciam,quihancartempenitusdamnare&execrariaudeanttotueterum,corumquemaximorumuirorumautoritatecomprobatam,qualessuntinprimisHermesTrismegistus,Geber,Lullus,ArnoldusUillanouanus,ipsequeadeonosterAuicenna,quorumtestimonia,&autoritate,&argumentis,usudeniqueipsoconfirmata,grauiorasanesunt,quamutdicteriisautratiunculisistiusmodihominumeleuaritamfacilepossint.Hocquidemconcedo,quorundamimperitorumacetiaminterdumimproborumculpa&imposturisfactum,utpessimeaudiantChymici:Seddamnaripropterabusumrespraesertimtantas,quantamhancessescio&defendo,profectoneciurepotestnecdebet.TotenimillanobisDeiOpt.Max.operapatefacit,totpanditnaturaearcana,totantehacignotaspharmacorumpraeparationes,herbarumdenique,animantium,mineralium,acomniumpenererumabditos&inipsonaturaesinureconditosususdepromit,utinhumanumgenusingratisint,quisepultamillamuolunt.AdParacelsumueroquodattinet,equidemmihinequaquamproposuiipsiusTheologiaepatrociniumsuscipere,nequeipsiinomnibusastipuadAubertum.lariunquamcogitaui,tanquamineiusuerbaiurassem.SedpraeteridtestimoniumquoErasmusillum,quibusdamepistolisornauit,ausimego,dicere&tueri,multaillumpenediuinitusinremedicadocere,&quaenunquamsatis,admirari&praedicaregrataposteritaspossit,dequibusaliusdabitur,utspero,dicendilocus.Eauerotu,Auberte,utomnesnorintquoiudiciosusceperisoppugnanda,agededuobusillisagamus,quaetibiinlibellulituipraefationesuscepistiexagitanda,homosane,utiuideoperacutus.Horumunum,nempeLaudanum,ualdepericulosum:alterum,nempeadustorumoculorumcancri,ridiculumetiamcredis.Acprimum,quoniamputasnonesseilludDioscoridisLadanum,quaerisquodnamilludsit.Hocigiturdiscasexme,sicaChymiatrisipsumuocarilaudabilecertemedicamentum,&quodplanesuonominiresponderit,siLaudanumdicas.Sedexopio,inquis,conficitur.Anueroilludestquodhuncstuporemanimoetiamtuoinducit?Opiumsaneilli,sedlongemelioripraeparationequamuulgositusureceptum,adhibetur:nonsineuinispiritu,infusionisdiambraepermensesaliquot,nonsineessentiacroci,castoraei,corallorum,margaritarum,mumiae,oleoquecinamomi,cariophyllorum,macis,&anisi:exquibusutartisestrectemixtis,fitilludpraestantissimummedicamentumadarcendosomnesferuores,sistendasdefluxiones,doloresqueomnesmiruminmodumsedandos:itatamenhocutcaloremnatiuumnonextinguat,quempotiusconseruat&tuetur,spirituscorroborando,tantumabestutipsosstupefaciat,uelmotum(quodestdicturidiculum)partibusadimat:sedmiraquadamquapolletfacultateuiresiuuando,utexsuperiorumdescriptione,debitaque&nonuulgaripraeparationeacmixtioneconiicerelicet.Quiddices,siaddidero,adhiberipraetereaueramillamauriessentiam,uariisDoctissimorumPhilosophorum&Medicorumscriptis,antiquitusetiamcommendatam?Ridebis,credo,ignotamtibiistamessentiam,plurimistamenPhilosophisfamiliarem.Atidipsumaurumessedico,temperatissimumadnaturaeiuuandumrobur,&aduersusaffectusmelancholicos,adexolutumuentriculum;adcardiacos,&praeterrationemmoestosefficaxremedium.Certeinipsiusessentia,quamintuoaurofoliato,multomaioremfacultateminessemeritocredideris.Dabis&illud,miAuberte,ineopurissimo,uimillamoccultarumproprietatummaioremesse,quamintuisiusculiscumaurococtis.Nectamen,puto,credes(hocenimnimisessetabsurdum)aurum,quodneignisquidemardoretorreriabsumiuepotest"(unienim(utscribitPoeta)nildeperitauroIgne,uelutsolumconsumitnullauetustas,Acnequerubigo,autaerugoconficitulla:Cunctaadeofirmisilliccompagibushaerent)"anatiuocaloredecoquiautdeuinciitaposse,quincor,integraremanenteilliussubstantia,ipsocorroborariquodammodoqueat:quumsithaecPhilosophorumsententia,Terramuidelicetomnemessemortuam,&spiritusrerumincorporibussolosagereposse.CaeterumLaudanumipsumquanuisopiaticum,nonitatamenconuitiisestlacessendum.Idenimpriusnoncorrectum,periculiplenumexistere,adeoquenimiasuafrigiditatemortiferum,Paracelsici,quiuerae&antiquaeMedicinaetamensuntsectatores,satisassequuntur.Necenimdubitatipsorumquisquam,quinopiumutsuamillamnarcoticamuimpeneamittat,amultissolocroco,castoraeo,&myrrhaemendetur.Quaecorrectioquidprohibet,quinmeliorietiampraeparationefiat?Namaloequoque,nesuiacrimoniauenasexedat,abluitur&ueratrumnigrum,aliasualdetimendum&periculosum,(utaChymiatrishocetiamdiscas)uinispiritu&anisioleocommodumsicusuiredditur,utetiamtutopuerisadministraripossit,adhydropem&omnesmelancholicosaffectus.Nonergoitatemere&imprudentersuntdamnandaopiatica,exquibusuariacomponunturpharmacaaduehementescruciatusconsopiendoscolicorum,nephreticorum,pleureticorum,arthriticorum,adsomnumaccersendum,adtussimleniendam,sanguinisexcretionemcohibendam,distillationesqueomnessistendas:qualeAdAubertum.&PhiloniumilludestuetustioribusetiamMedicisprobatum.Sed&opiaticasuntnecessariainantidotisadprincipespartescorroborandas,adarcendamcuiusuisuenenimalignitatem&infinitosaliosaffectus:utuidereestinsummaillaTheriacaabAndromachosenioredescripta,quametiamopiiunciaetresingrediuntur:itemqueinMithridatiiquarta&ultimapraeparatione,quamGalenus,Aetius,aliiqueGreciexAntipatro&CleophantouetustioribusMedicisdeprompserunt,cuiusetiamuiresTheriacaeproximasdescripserunt.Excipiesfortassenonitaessetemperatamhuius:Laudaninostricompositionem,utillaestTheriacaeAndromachi.Illamigiturnossetepriusoportuit,quamreprebendere:quamtamen&ratiocommendat,&experientiaperutilemsatisdemonstrat.Quodunicumremediumtetuiquesimileshaberesatiusessetadmultoscurandosmorbos,quamuariisistisherbarumdococtisuti,quibusperquammiserimultiexcruciantur.OpioquidemseipsumuitaetaediointeremisseLiciniumCaecinnaepatremPliniusscribit:Plin.lib.20Nat.Hist.cap.18.atnostroLaudanonemoreperietur,satscio,quisuodamnoususfuerit,quodtutamenfalso&impudenterscribis.ImomultiDoctipiiqueuirifidemfacient,cumfelicissimosuccessu,&aegrorumutilitatenonmediocriinomnibusdefluxionibus,&incendiissedandis,&aliisquibuspraescribituraffectibus,nonsinerationeexhiberi.Cuiuspraestantissimimedicamenticompositionemacpraeparationemdescriptam,tibituiquesimilibusincognitam,praelocommisissem,nisituamecogerentscriptaexpendere,anmargaritasexpediatquibusuisconculcandaspraeberi.Uenioadalterummedicamentum,quodridiculumuocas.Oculoscancricalcinatosquartanalaborantibusanobisexhiberirides,acpraesertimquodunadosisesquidrachmamhuiuscineris,suaequemixtionisadquartanaecurationempraescribamus:concludisquetandemtotcancrorumoculossuggerereuixpossetotumLemanumlacum.Quodcerteestuerissimum.Nullosenimislacuscontinetcancros,Astachosautemplurimos:quodtu,miAuberte,maleannotasti.Crustatorumenimquaeμαλακόστρακα.Graecisdicuntur,suntquatuorpraecipuegenera.Unumdiciturκάραβος,idest,locusta:alterumgammarumuocant,quemἀστὰκον.Galenusappellat:Tertiumκαρίδα,quemsquillamdicunt,&quartumCancrumquemκάραινονGraecinuncupant.Quorumdiuersaessegeneradoctissatisconstat.Astachi,quoscancrosputasti,quiGallisdicunturescreuisses,locustissuntsimilesparumqueautnihildifferunt,nisitantumchelarumbrachiorumquequorundamuarietate.Corpusenimcaudamquelongamhabent,inquapinnaequinqueinueniuntur.Astsoliscancriscorpusestrotundum,utquinullamprorsuscaudamhabeant,quodillisminimisitusus:quandoquidemproximeterramuitamagunt,cauernasquesubiresolent,nequeplurimumnatant.Quodutmeliusintelligas,poterisconsulereArist.Plin.lib.Nat.Hist.9.cap.71.Plin.&praeser-timEdoardumWotthonumlib.10dedifferent.animalium:MatthioliquoquecommentariainDioscor.quiteomnesdocebuntmagnumpraecipueessediscrimeninterastacum,dequotuimprudensloqueris,&cancrumfluuiatilemautmarinum.Seddices,nonitamultumcurandumessedeuerbis,istaquecrustatorumanimantiumgenerautplurimuminterseconfundi.Esto:Haecetiamobiterdictauolui,quodiisegereteuideam,&uthincnostraclarioreuadatdisputatio.Cancrorumoculoscalcinatosinquartanispraescribiduobusmodisabsurdumputas,nempequodsiccitate&acrimoniaaugeantquartanariorumaffectum.SubtilisprofectoargutiaactantoMedicodigna.Nonignoramus,miAuberte,continentemcausamsiuefebrisquartanaemateriam,ipsumsuccummelancholicumesse,quicumpropriisexcausismultuscumulatur,neccalorenatiuoregipotest,tandemputrescenshancfebremincendit.HuncmelancholicumhumoremfaciuntMediciduplicem:Unumnaturalem,quiestquasifaex&limussanguinis:Alterumadustum,quiquorumuishumorumtorrefactorumueluttartarumestconcretum,autcinis.Idfitpraesertimexbileflaua,&melancholiaadusta,quanuis&interdumexpituitatorrefacta,siArabibuscredimus.Quumergomelancholicussuccus,quifrigidusest&siccus,harumsitfebriummateria:illarumcausampartimfrigidam&siccamessetecumfatebimur:Atsiccorum&acriorumomniumusuillumaugerinegabimus,utfalsum.Namquumhichumorsuanaturacrassussit,uiscidusaclentusatqueisexuperans,potissimuminliene,inmesenterio,&circumhypochondriacoaceruarisoleat,&tandemtemporissuccessuindurari:certeillumemolliendum,digerendum,rarefaciendum,attenuandum,incidondumqueesseMedicorumdoctorumdubitatnullus:quaeautemprohacintentione,minorepollentfacultatexa¬λαστικὰsiueemollientia,autμαλακτικαGrecisdicuntur:quaemaioreuicalidioraatquetenuiorasunt,adsecundumtertiumueordinemἀραιώτικαGraecis,Latinisrarefacientia,dicuntur,quaecalore&mediocrisiccitatesolidas,compactasquemateriassoluuntacdiffundunt,scirrhosqueomneslienis&uiscerumaffectorumemolliunt,digerunt,acdissipant.Quorummedicamentorumtempestiuuspraesertimususinquartanis&requiritur&ualdelaudatur.Siccortexfraxini,capparis,radixbrioniae,cucumerisagrestis,ebuli,&iridis,calidaomnia&siccaetiamaliquatertiogradu,duritiesomnesemolliunt,&discutiuntassumpta,ueletiamappositaforis:lienesipsosinduratosliquefaciunt&absumunt.Sicdeammoniaco,bdellio,opoponace,galbanodicerem:quaequanuiscalida&siccasintomnia,tamenmagnamhabereuimemolliendiacdigerenditonsoribusipsisnotumest.Ergoemollientia&rarefacientia,quumadquartanaecurationemconueniant,utomnesfatentur,tempestiuesumpta,nonitaabsurdumputabisacridiculum,Iacobe;siquidametiamutanturcinereoculorum,&aliquandocapitumcancrorum,autillorumdefectuetiamgammarorum.Cineresenimillorumcrustatorumanimantium,oculorumpraesertim,magnametiamexsiccandohabentuimattenuandi&resoluendifecemillamhumorismelancholici,quamtartarumconcretum,quiateParacelsicinuncupantur,appellant.Quodsicalcinationesistas,quibusnossaepiusutimur,abhorres,idquecurfiat,expostulas:hocdiscas,Auberte,exGalenodesimpl.med.facult.lib.undecimo,quumdesaleuerbafaciens,taliarefert."Salustumdigeritquidempotentius,quamustionisexpers,quantoscilicetsubtiliusipsumcorpus,acceptaabignefacultateredditur."(Cap.11)Quumautem,uteodemli-broscribit,quaetenuiumsuntpartiummedicamenta,iisquaesuntcrassarumpartiumplushabeantefficaciae,etiamsiparemsortitafuerintfacultatem,nimirumquiameliuspenetrent,noseasolarationeutimurcalcinatiscancris,praesertimadfeces&tartareumhumoremexoluendum.Namcalcinatione,salrerumextrahitur:salautemsalesoloresoluipotest,sibeneintelligas:atqueitanoncontrariis,sedsimiliasimilibuscuraridisces,quanuisalianondumtibiperspectaratione.Curalioquispongiarumcalculos,curadustumuitrum,curinarefactumhircinumsanguinem,curcochlearumcineres,curcalcinatumIudaicumlapidem,curossaepiaecalculoautrenumtartaro,tantauiprodessediceres?Intelligo,Confugeresadsacramasinorumanchoram,nempeproprietatumoccultarum:quodtamenipsosalefieri,quiillosresoluit,&perurinasexpellit,ratioipsadocet.QuidergodiceresdeTroglodytelaudatissimoilloantiquorummedicamentoadeandemaffectionem,cuiusmeminitP.Aeginet.lib.3.cap.45.ubihaecscriptareliquit."Hicinquam,totussale„conditus,crudusquefrequentercom„manducatus,calculosiamcreatosper„urinamexpellit,inposterumquegene„rariprohibet.Quodsiintegercom„buraturcumpennis,cinisuniuersus„perse&cumpiperismomento,exme„ro&mellepotus,idempotestefficere."Uides,quomodoetiamantiquiabsurdis,utscribis,illiscineribususisint,&quibusinaffectibus,nempeincalculisipsisrenumcurandis,quorumtamenmateria,humorestitaetiamcrassus,utcalorelapidescat.Quantumautemcalcinaticancriadeundemaffectumualeant,abHollerio&Matthioloannotatum,atquemilliescertaexperientiacompertumfuit.Necpraetermittamintercaeteraquaehuicaffectuiadhibenturmedicamenta,crystallumquodprimastenet:crystalluminquam,reuerberatoriocalcinatum,exquotandemextrahitursal,excuiusresolutioneinhumido,sitpraestantissimumoleum,adomnesetiamdelendasuiscerumobstructionesperutile.Nonestergoquodtamridiculumputesecalcinatiscancrorumoculisdepromptumremedium,necitainipsumacerbitatistuaeuiruseuomas.HocaddamexGaleno,omniumqueueterumsententia,eosipsoscalcinatoscancrostotiussubstantiaeproprietate,canisrabidimorsibusmirabiliterefficacesesse.RabiemautemetiamsiccissimumesseaffectumdenotantipsiusGaleniuerba,quaerefertexPelopesuopraeceptore.Desimpl.medfacul.cap.30.lib.7Desimpl.Nonabsre,inquit,cancer,quumanimalsitaquaticum,prodestacanerabidomorsis,quibusuidelicetmetusest,necorripianturaffectusiccissimo,nemperabie.Nuncsuperestutdeacrimonia,quamincancrorumcalcinationeinuenis,uerbafaciam.Ea,inquis,quartanamauget.Atquiuereor,nequidsitetiamacrissapor,teplaneignorareexistisuerbisdoctiexistiment.Acremenimnonessecancrorumcineremnobisfacilefueritdemonstrare,siquidemacriaessecalidissimaomnibusPhysicisestnotum.CuiusmodiconstituunturdupliciaaMedicis.Aliaenimedipossunt,aliaesuisuntinepta:illadulcemquandam,saltemobscuram,admixtamhabentqualitatem,istamortiferasunt,siGalenocredimus,autsaltemomniacutinostraeimpositaulcusceleritermoliuntur.med.facul.lib.2.cap.17.Ethaecuereacriadicipossunt,ubiuidelicetalienisqualitatibusnonpermiscentur,quorumterminusacpropriusfinisesturere,quemadmodumamari,abstergere,&dulcis,nutrire.IdautemcancrorumcineremnonefficeremonstrantGaleniuerba,quumdedifferentiisamariacrisquesaporisdisputat.Acremenim,admixtamquandamhumiditatemhabererefert:Desimpl.med.faculcap.18.amarosautemomnesnonmodocalidamhaberefacultatem,sed&siccamfatetur,cinerique(utieosquisoptimecomparet)adsimilesdicit.Quarationemeliusdixisses,oculorumcancrorumcineremamarumquamacremesse,quorumcumabsumituracdefluithumorinuaporemacaloresolutus,siccitas&cinetatioefficiuntur:undenonacrem,sedamaramacquiruntqualitatem,&substantiamquanuisterrestrem,tenuemtamen,quantoscilicetsubtiliusipsumcorpusacceptaabignefacultateredditur;Simpl.11.cap.51.utsupraexGalenodiximus,calidumque&siccumnecessarioefficitur:proindeamarumquoqueabstergere,comminuere,secarecrassosuiscososquehumores,sicutcinis&nitrum,nonestdubium,utdocetGal.Simpl.4.cap.18.quemmeliusaliaspoterisconsulere,neetiamipsorumprimordiorumignarusplaneuidearis.Sedquoniamaliquid&tibicondonandumuideo,age,concedotibilubens,acremessecancrorumcalcem:quodautemquartanamsuiacrimoniaaugeat;idegopernego.Namquaesote,mihomo,annonsinapi,piper,allia,abomnibusdogmaticistumGraecis,tumArabibus,abipsooquePauloAeginet.quartanariisadeoconceduntur,utetiamprouictupraescribantur?Etdiatrionpipereonueldiospoliticon,quodappellant;annonintermedicamentaquartanaecensentur?Necalienumetiameritinmediumproferre.HolleriiceleberrimiMedici,uerbainhancsenten¬tiam;Lib.deFebrib.quumdeuictuquartanariorum„disserit."Quodaduictumattinet,inquit„initioemateria,mediainteruallisquo„queabinitioaduigorem,rebusacri„bus,utsinapi,&salsamentisutilicet,„quorum&post,uigoremtempestiuus„ususest."Additsubfinem;"Namideosal„samentaimperantur,quiasalincidit,„attenuat,discutitexcrementa,siccat,„uirtutemcolligit&roborat.Hisceomnibus,putotibi,satis,omnibusqueesseperspectum,quantumtotocoeloaberrauerisincontemnendonostroremedio,exuera,certeDogmaticorumdoctrinadeprompto.Quoniamautemcaeteraquaeipsiremedioadduntursimpliciaignorasautsaltemtaces,eccetibigratificabor,&comppsitionemtradam.Recipit,radicem,atonispraeparatam,itemrad.acoriuulgaris,&pimpinellaepraeparatas,atqueexsiccatas,oculoscancricalcinatos,(quorumprounaquaquedosinoningrediturmediusscrupulus)semennasturtii,&saccharum.Omniumfitmixtura:dosisestcochleatunummane,procorroborandoimbecillioriuentriculo,&adpellendasuiscerumobstructiones,duritiesquelienisoptimumremedium:&quanuisfamiliare,saepiustamenprobatum,acdoctiss.plerisqueMedicishodieusitatum.Istudautemtamabsurdumesse,acquartanariisobesse,Doctorumdicereputoneminem.Debuistiergo,siuolebasParacelsimedicamentaredarguere,speciosiusaliquiddeligere,inquomagnitudinemingeniituiexerceres,eruditionenquetuamprobares.Suntenimista,quanuis,uttuinuidioseuocas,Theophrastica,tamenrationiconsentanea,acdoctocuiuisMedicoprobanda.AttuillafortassenecdiuinoHippocrati,necGalenocognitafuissedices,ideoqueconcludesreiicienda:sedilludtuosoloiudicio,nullatamencumratione.Nonenimsummam&doctrinam&diuinamillorumeruditionemcontemnimus,necillorumpiamuiolamusmemoriam,quoddicimusillosinremedieaquidemprimosclaruisse,nontamenomniummedicamentorumgeneratentasse,autillorumomniumetiamfacultatemcognouisse.Aphor.1.Uitaenimbreuis,utinquitHippocrates,&arsistaquaecircaexperientiametiampericulosamuersatur,nimiumlonga.NecpuduitGalenumfateri,quumdeHydrargyroscribit.9.simpl.cap.19,senullumfecisseipsiuspericulum,nequequodinterimeret,sideuoraretur;nequeubiforisadmoueretur.NequeestquodputesTheophrastumtotremedioruminauditorumprimum&solumfuisseinuentorem,quorumnotitiamipsemetinsuislibrisfatetursehabuisseexccolloquiodiuersorumdoctiss.tumPhilosophorumtumMedicorum,Aegyptiorum&Arabumpraesertim,apudquosillediscendicausaperaliquotannosetiamcaptiuusremansit,exquibustotpulchraremediorumspoliatandemreportauit:quaequidemomniasuntdepromptapartimexaromatum,herbarum,fructuum,florum,&seminumextractisuerisoleis,&laxantiumomniumessentiis,quorumetiamplusproficietgutta,quamtot&drachmae&unciae:quaetamenetiamuttotasubstantiaoperentur,seminari&superiniicipossuntpropriosali,quodinmultispraestarelicet,sicutinaliisterrareiicidebet,tanquamplanemortua,&purgationiprorsuscontraria.Exuariisquoqueresinarum,gummi,&caeterorumuegetabiliumgeneribusdesumum.turuariae,pulchrae,&ualdeutilespraeparationes:quemadmodum&exmultorumanimaliumdiuersispartibusexquibusrectepraeparatismultaconflanturmedicamentaualdesalubria:utexuerapraeparationemumiae,Theophrasticissolisnota,laudatissimumfitmedicamentuminpestilentibusaffectibus:exoleo&saleeraniihominisnonhumatiadEpilepsiam:exoleomellis&ceraeadtophos,axungiarumquealiispraeparationibusadleniendum&meliusresoluendum.Sicetiamexmoscho,zibetta,castoreo,exmonocerotiscornu,ebore,cornu&ossecordiscerui,adcardiacos&aliosaffectus:&exaliisinfinitismultafiuntextracta,quorumomniumrectamedocuitarsChymica,quamdamnas,praeparationem.Nonenimexsolismetallicis,nonexpretiosislapidibus,&gemmis,utineptemultiputant,&totiorbipersuadent,Theophrasticadesumunturremedia:quaenecacriasuntnecuiolenta,utignari&rerumimperiticlamitant,seddulcissima,naturaequenostraefamiliarissima,quamspirituumprestantiaconseruant,uiuificant,abimpuritatibus;solisplaerunquesudoribusexpurgant,totadeniquesubstantianonparumproficiunt,utDoctorummultiquotidiefelicicumsuccessuexperiuntur.Seddehisplusquamsatis.Iamergoadeaquaedemetallisscribis,nobisprogrediendum.AdIacobiAubertiUindonisDeOrtuEtCausismetallorumcontraChymicosexplicationemIosephiQuercetaniArmeniaci,D.Medici,breuisresponsio.Metallumessecorpusfossilenaturauelliquidum,utaragentumuiuum:Agric.lib.denaturafossil.3.ueldurum,quodqueignisardoreliquefieripossit,sicutaurum,argentum,aes,plumbum,stannum:uelmolliri,uelutiferrum,nonnulliscribunt.Aliiautemproprianominissignificationeomniaquaeinuisceribusterraeeffodiuntur,metallinomineusurparunt.SicOnesicritusscripsitinCarmaniaessemetallumrubricae:InLybiacircaAtlantum,salis,Herodotus.HocquetestaturPlin.lib.33.suaenat.hist.Aliiueroidquodliquatuminsuamreducitur:pristinamformam,quodqueductile&malleoextendipotest,estquedurum&impressile,propriemetallumessedixerunt.Hacquerationeillapraesertiminsexdiuiserunt,inAurumscilicet,Argentum,Aes,Stannum,Plumbum,&Ferrum.AddideruntnonnulliMercurium,nonquodactusedquodpotentiametallummeritodicatur.HaecautemplanetarumuocabulisChymicinominareconsueuerunt,nonutipsorummateriamadplanetasreferant,quodinepteputatAubertus:sedpartimmotisimilitudinequadammaiorumacpraecipuorumsyderum;quarationeperfectioraduometalla;Solem&Lunamappellauerunt:&propterduritiemferri,Martemsquembellil&armorumDeumPoetaesuntcommenti:acargentum:uiuumproptermaximumacpenein-certummotum;Mercuriumdixetunt:partimetiamPythagoricoruminstar,utarcanasua;inuolucrisquibusdamaenigmaticisobtegerent.Caeterumnullamuideorationem,curstibiumintermetallaproprieinumeraridebeat:quareexillorumgenere(paceAgricolaedixerim,cuiusautoritatenititurAubertus)estexcipiendum:quumillorumdefinitioniomninorepugnet.Siquidemliquatametallaomniaadsuamredeuntformampropriam,ductiliamque,dura&impressiliasuntomnia:quarationeamultislapidibusliquabilibus,inquibusnonesthumiditasualidepermixtacumsiccoterrestri,secernuntur:quemadmodum&abinfinitismarchasitarumgeneribus&semimetallis.Stibiumautemliquefactumpristinamomninoamittereformamrerumperitiquotidieexperiuntur;&quumipsumnecductileesse,necimprimiposseipsousuconstet,propriemetallumiddicinonpotest.UeruntamenhocaffirmareplacuitAubertonostro,inmetallicisusqueadeoerudito,utadhucsomnietglacialestannum;(quoduerebisemutumest;&cinereumilludplumbigenusdequopluraAgricolalib.8.denat.fossil.)stibiumexcoctum,acChymicorumregulumesse:quodplaneestabsurdumNonenimstannumglacialequodbisemutumrecteappellatur,stibiumestullomodopraeparatum:nequeChymicorumregulus,tartaro&nitroextractus,bisemutumdicipotest,quoddoctis,omnibusquesanaementisrelinquoiudicandum.Sedistaparumadrem,quummetallinomineplura,utdiximus,nonproprietamendicantur.EstquesaneAubertoistudcondonandumquinullasfodinasusquamconspexit,utdehisrecteiudicaret:necAgricolaesententiampercepit.Interimconqueriturille,quodChymicimetallaipsadiuidant,inperfecta&imperfecta:idqueridiculumputatmultisdecausis.Primo,quodquaedamtraditaaGeberodefinitio,nonminusuniquamalterimetalloconueniat,quumtamen,utprobeperfectaabimperfectisdiscernerentur,unahis,alteraaliisdefinitiofueritstatuenda.Quasiuerouiridefinitiopuerononconueniat;quanuisaduiriaetatemmondumperuenerit,(&aliisaccidentibusuideaturabipso,quemadmodum&intersemetalla,differre.Sicaliaacdiuersaessedeberet,corallorumalborum:&rubrorumdefinitio,quanuisintersedifadAubertum.ferant,quodrationeabsolutaecoctionis&terminatae,albanonattigerintperfectionisultimumgradum:quorumtamenomniumuna&eademestdefinitio.SedutsuammeliuscomprobetAubertusopinionem,quaecunqueessentialemhabentformam,quamsingulametallahaberecertumest,perfectanecessarioessescribit:piamque&rerumparentemnaturaminsuoobeundomunerehaudquaquamcessareuelquiescere,nisiimpediaturdumscopumsibipropositumattigerit.Addit,materiamexquanaturalefitaliquid,&circaquamuersaturnatura,tantispermoueridumessentialemsuamsitassecutaformam.Exhisomnibustandemcoucluditmetallarecteinperfecta&imperfectadiuidinonposse,nequeaurumaliispraestantiusacperfectius,etsisplendidius&temperatius,ullomododicidebere:quaeomniatanquammanca&futilia,nobissuntconfutanda.Atqueutomniadebitoordinepersequamur,aurumipsumauerisPhilosophis,perfectiuscaeterismetallisacpraestantius&puriusmerito,dici,nobisestdemonstrandum,uthincconcludamus,metallainperfecta&imperfectaaChymicisnonsinerationedistingui.ErgoutnitaretiamautoritateAgricolae,aquopraesertimAubertusistasuaomniadeprompsit:iscertenonsolumsplendore,sed&colore,sapore,odore,pondere,acpotestatedifferreintersemetallascribitlib.5.deortu&causissubterraneorum:&praecipuedesplendore(quemtuAuberteinauro&argentoetiamadesseconfi„teris)uerbafaciens,inquit.Sedquo„humoripsefueritsubtilior,densior,&„purior,eometallumestnitidius&splen„didius:quadecausaetiamhacparte„caeterispraestataurum.CuiusauripraestantiamipseetiamAgricolaquaeritindifferentiisodoris,saporis&ponderis.Imperfectaenimmetalla,quumseinliquoreminduerint,amaragustupercipiuntur,utaes&ferrum.Amaritudinisautemcausaestterraadusta,quameametallaparticipant,utipseAgricolatestatur.Reliquaueropropterterrampuramautaquamuberiorem,nonadmodumsensilisaporeliquoresafficiunt:imosubdulci,utaurum&argentum.Quinetiamquumipsiauroterrainsitpurissima,&optimecumsuaaquatemperata;fumumperexiguum,uixquesensilemquumuritur,exseemittit,&dulcemmagisquamfoetidum.PraetereaadditGeorgius,auro,dumignepurgatur,excrementumquasinulluminesseobpuritatem,reliquismultum:sedeoplusuniquamalteri,quofueritimpurius.Estetiamauripraestantiainipsiusuiacpotestateinuestiganda,quodpraeteripsum&lunam,caeteraincineritio&copellainfumumeuanescant,acuiolentiaignisintereant:quodillisaccidit,proutterraminuspura,minusquebonatemperatioinipsisreperitur,atqueiduniquamaltericitius;utferroaccidit,propterterramimpuramquaemultaeiinest.Meteor.cap.6.Sedquumaurumunicumnulloigneoardoreconsumipossit,utinquitAristoteles,nihilqueamittatsuiponderis,siautexuraturautexaminetur:terramipsumhaberepurissimam&optimecumsuaaquacommixtamoportet:undefitutilliusterraarceat&contineathumorem,neeumexpiret:contrahumor,tueaturterramneaccendatur,utinquitAgricola:quodfitutaliiuolunt,exsicco&humidosubtilissimis,&nonhabentibusaliquodimpurumadmixtum:Hacrationeaurumsecundumnaturamrerumestpuriusreliquismetallis,&illapretiosuoiuincit,quiasimplicissimum&purissimummetallumest,&abimperfectioneelementorumproptersuamformamremotissimum.Lib.nat.SicPlinius,unirerum,inquit,nildeperitauro,igne:Hist.33.cap.3.quod&cecinitPoeta,utexsuperioribusuidereest.Atqueexhiscolligerelicet,interomniametallaunumesseaurum,nonsolumsplendidissimum,temperatissimumque,sed&perfectissimum,cuiusrespectucaeterametallameritoimperfectadicantur.Namsempertenditnaturaadsolamperfectionem,nempeadauriconfectionem,quodsolumintermetalladiciturperfectum.Nullumenimagensnaturale,utdicuntPhilosophi,desistitabactioneinsuamateria,necseparatur,nisicumintroductioneformaeinillamateria.Ergoquandiuagensestconiunctummateriae,uelagitinmateriam,iddiciturimperfectum,quoniamperfectioreinonest,nisiperintroductionemformae.Quumigiturinomnibusmetallisaquaquaedamuiscosa,quamargentumuiuumPhilosophiChymicipropterconformitatemappellant,subiiciaturlocomateriae,&sulphur,quoditaquadamsimilitudineuocant,agentis&introducentisformaminillamateria,nonpoteritaliquodmetallumdiciperfectum,nisiaquoseparatumfueritipsumsulphur.Sedquoniamreliquametallahabentadmixtumpraedictumsulphur,inmateria,quoperimuntur,denigrantur,calcinantur,&comburuntur,(quodillisacciditsolumpropterillamexhalationemsiccam,nempesulphur,quodsitmateriaaptaignitioni)hacdecausaimperfectaomninodicuntur.Atecontrario,quoniamsolumaurumestomninoipsosulphureexpoliatum,quodsatispersedenotatauri&argentiuiuiaffinitas:Lib.Nat.Hist.33.cap.6.3.(omniaenim,utscribitPlinius,eiinnatantpraeteraurum,quodunumadsetrahit)hacrationeestimmuneabomnibusistiscorruptionibus&inigne&extraignem.Meritoautemdicitursolumperfectum&formatumsecundumprimam&ueramintentionemnaturae:completum,quiaperuenitadultimumfineminquocompletur:purum,quiaagensnonestimmixtummateriae,sedabipsaseparatum.Inhancsen„tentiamhaecscribitAristot.Met.3.cap.„ultimo,demetallisuerbafaciens."Quo„circainquit,&terraminsecontinent„&urunturomnia,quodsiccamexhala„tionemhabeant.Ataurumunumo„mniumnequaquamurisolet."Sedhisnoncontentusrationibus,respondebitAubertus:Quaecunqueessentialemsuntassecutaformam,eaperfectaessenecesseest:metallaautemsingulasuamsubstantialemhabereformampraeterbardumaliquemciniflonem,neminemnegaredicet,&hacrationeomniaetiamesseperfectaconcludet.Sedhuicobiectioniresponderenobissatiseritfacile:Namillaeresquidemquaeperstantinnaturasua,perfectaedicunturinsuaspeciepersuamformamsubstantialem:sedquaedamperstantnaturainsuaspecie,quaetamenperficiunadAubertum.turquoquomodopersuamformamsubstantialem,adquamestquidamterminusmotus,sedquiaferunturadaliamsubstantialemformamultimam,quaeomninoremipsamcomplet,acperficit:ideodicunturesseimperfecta,quandiusubillaprimaformapermanent,habitarationeultimaeilliusadcuiusassequutionemcontenduntquodsinonhabeaturratioultimaeilliusformae,sedinsesolumconsiderentur,suntsaneperfectainillasuaspecie,perillamsuamformamsubstantialem,proutexigitillaspecies.Hocingenerationeouorumomnesuident,inquaestquidamterminusmotusinacquisitionesuaeformaesubstantialis,quaesicpermanet.Sedquiaipsaouasunteodestinataanatura,utnonpermaneantsubillaforma,sedadgenerandamauem,&itafitacquisitiosubstantialisformaeultimae:ideodicuntur,ouaesseimperfectasubformaoui,perfectaautemresillaestpostgenerationemauis,cumibisitfinisouorumultimus.Hocquoqueestdemetallisiudicandum,quaelicetquandamsintassecutainsuaResponsiospecieessentialemformam,nonpossunttamendiciperfecta,habitarationeauri,quodsolum,utdiximus,perfectumest,quinperuenerintadfinemillumultimum&absolutum,nempeadipsiusauriperfectionem,&aurumeuaserint.Etquemadmodumingenerationeembryonisfitcomparatioanimaeuegetabilisadsensibilem,&sensibilisadrationalem,quiaillaesuntsicutdispositionesadrationalem&nonsicutformae,sicimperfectaaliametallaadaurumsehabereuidentur.ItaqueChymiciPhilosophimeritodiuiseruntmetallainperfecta&imperfecta.Namquanuismetallorumdifferentiasitinformaipsa,nonerittamenpropriedifferentiaspeciei,sicutequi&hominisdifferentia,sedsumeturmagispropriepenesmateriam&parteseius,scilicetsecundumdigestum&indigestum,completum&incompletum,quumillasinteiusdemproptiaemateriaepenitus,sedindigesta&incompleta,determinataadaurum.Quodautemferrum,quiamagisusuihominumcommodet,nobiliusidcircoautoiudicatAubertus,AdAubertum.idopinor,neMedicisquidemullisquantumuisindoctis,aurumtamennonferrumcaptantibuspersuaserit.Seddeauripraestantia&perfectionesatis:amedictumputo.Atquoniamdiximusomniametallaeiusdeessemateriaepropriae,quanuisnonpariterinomnibusdigestae,quainreuertiturquaestioniscardo,iamadmateriamillammetallorumperquirendamaccedendum.Metallorum,quemadmodum&reliquorummixtorumcorporum,duplicemconstituuntcausamPhilosophi:unamgeneralem&remotissimam,quaesumiturexelementis,tanquamexomniumrerumprimariis,exquibusutsimplicissimisconstant,&inquaesimplicissimaresoluuntur.Horumautemelementorumqualitatesuirtutesquetantuminsemutuotransire,omninoquemisceri;PeripateticiinStoicoscontendunt:quiipsorumsubstantiastotasessetotispermixtascontraaffirmareconantur.Sedmissislubricarumopinionumistisfluctibus,adtutum&tranquillumportumnosrecipimus,&hacinreAuberticomprobamusopinionem,existimantisinmixtisnonessentialiterautactu,sedpotestatesubsistereelementa:quodGalenustestaturlib.primomethod.medendi,ubielementasuisqualitatibusduntaxattotatotismisceriscribit.Desecunda:ueroacpropriaipsorummateria,nonuna,sedlongediuersaestetiammultorumPhilosophorumopinio.Aliienimhalitumhumidum,materiammetallorumproximamdixerunt,utAristoteles:nonnulliaquamabaliiselementisaffectam,quodAgricolaeplacuit,cuiusopinioniassentiturnosterAubertus:aliicineremaquamadefactum.AtChymici;quorumopinionemAubertusperuertereconatur,argentumuiuumipsorummateriamdixerunt:addideruntnonnullisulphur.Quaeomnesopinionesbreuiteracdiligenternobissuntexaminandae,utresclarioreuadat,&immeritoAubertum&aliosintotpraeclarosChymicosPhilosophosirruisseomnesintelligant.Met.cap.ultimo.AristotelesPhilosophorumfacileprinceps,eorumquaefiuntintraterram&suprapotestateacuicoelesti,duplicemAdAubertum.constituitmateriam,halitumuidelicet&uaporem,quorummixtioneinterraepenetralibusfieri&nasciomniacenset:eaqueprodiuersanaturamateriaebifariamdistinguit,nempeinfossilia&inmetallica.Fossiliasicdicuntur,quodfodiantureterra,&similiasintterraeeffossae,necsuntliquabilia,utlapidumgenera,quaeexsiccaexhalationeardoreincensa,&humidumsuocaloreconsumente,&quodammodoadurenteconficiuntur:Aliasuntmetallica,quorumquaedamsuntfusiliaautliquabilia;quodplusaccedantadnaturamhumidiquamsicci;utplumbum&stannum:&itaappellanturquodfaciliusliquentur,quamducantur.Ductiliauerocontra,quaemaioricumdifficultatefundantur,utferrum:quorumproximamateriaesthalitusuaporosus,quifrigorecogitur&concrescitinmetallumsecundumsententiamAristotelis,quemtamennosterAubertuscreditreprehensionedignum.Nam,inquit,inrerumnaturaacciderehaudquaquamidpotest,utabunoextremocontrarioueinalterumsinealiquomediofiattransitus.Constatautemcontrariispraeditaessequalitatibustummetalla;tumhalitus,quodhitenuissimi,illauerosintcrassissima.Hincconcluditinmetallorumortu,halitusuaporesquenecessariopriusinhumoremconcrescere,quaminmetallaindutescere.HaecilleexAgricoladeprompsit.Lib.5.deortu&causissubter.SedimmeritoreprehensumAristotelemdefenditsatissuperqueuirlongedoctiss.IacobusSchegkiuscomment.suisinlib.meteorenArist.ubidocetaliumessehalitumsiueuaporemexquoaquaconcrescat,&aliumexquometalla:quumetiamaliussitexquopruina.Ponderosiorenim:&crassiorestinterdum,quamissitexquoaqua.Quarationeremotioremproponuntmetallorummateriam,quiaquamillamessedicunt,quamquihalitum:quummagnaparsμετεωρῶνexhishalitibus&uaporosismateriis,calorisuiexaqua&terraexcitatisgignantur:quumfoecunditasterrae&aquaenullasitabsquecalore.Calorenimtanquamprimamsobolem&foetum,procreatduohaec,inquorumnaturaparentumuigor,AdAubertum.quatuornempeelementorumrepraesentatur,&conspiratgenitalisquodammodouiseorundem,qualitatibusduabusmasculauiagentibus,caeterisuero,duabusquasifoemineispatientibus:utrisqueuerotanquampatritemperationicoelestiobedientibus.Undeprocreariinanimahaecconsueueruntinstrumentoqualitatumprimarum.Illudautemsensuipsopercipipotest:offeruntenimsesetamcrassiuaporessubterraneisinlocisinterdum,utrespirarefodientibusnonliceat,atqueinterdumetiamproptercrassitudinem,testeGaleno,suffocentur.Quodsitamcrassisunt,quiscredetcontrariispraeditaessequalitatibustummetalla,tumhalitus,quominusetiamsinealteromedioinsolidammetallorummateriamconcrescerepossint,quemadmodum&ponderosusuaporinpruinam?Deindesierepluisse&ferro,acinsupernoaerelapidesetiamactaliaillacorporaconcrescere&procreari,infinititestantur,quomodotandemhaecexaqua&terrapotiusgenerabuntur,quibusconmorandiinaerelocusnonest;quamexhalitu&uapore,qui&penetrare&consistereillictenuitate&calorepossunt?Quaremetallaexhalitupotiusquamexaquaoriricertumest:quihalitus,quoniamcrassusest,facileetiamconcrescit.Sedquidpluradehis?quumomniaexiisoririinquaeultimoreducanturomnibusPhilosophisconstet?Metallaautemomniapraeterduoperfecta,quaeobmaioremdecoctionem,compactammagisacfixamhabentmateriam,nonneinhalitumautuaporemreducuntur,&inexaminecineritii&copellaeomnimodoinauraseuanescunt?infumumequidem,nonquiconuertaturinaquam,autquimadefaciat,sedcrassum,propterterreumadmixtum,&quifrigoreconcrescat,&inspissetur.Quodcertaexperientiaquotidiecerniapyrothecnicis&faciliusetiamaPhilosophissuissublimationibus,percipipotest.HocipsumprobantTutia,Cadmia,Pompholix,&reliquahuiusmodi,quaeexuaporibusmetallorumsublata,parietibusfornacumadhaerent,&inipsisfodiniscrassoseosessedenotant,necaquamullomodorepraesentant.ObmutescatergocumsuoplumbeoargumentoAubertus,quiAristotelissententiamproscindereconatusest,necdesibiignotistemereiudicet,expertiscredat,accrassissimosexistimetesseeosuapores,equibusmetallaprimoconcrescunt,&sinealteromedioindurantur.PropugnatoAristotele,quamdecaeterisdoctiss.uirisacPhilosophisferatsententiam,uideamus.AlbertiMagni,Geberi;reliquorumquecarbonariorum(hocenimnominesummosillosuirospraeclarushicnostercensorexornat)sententiamAubertusineorefellit,quodmetallorumproximammateriamargentumuiuum&sulphuressedixerint,illosquearectauiaaberrarenonnullisargumentisostendereconatur.Primoquodadargentumuiuumattinet,metallorumidessemateriampropriamdicitnonesseuerisimile,quodinduritiemconcrescerenonpossit.Egregiumsaneargumentum,&dignumquodasuoautoretotiesrepeteretur,cuitameniamanobissuptaresponsumaccepit.Dicitconcrescerenonposse,quodsitaereaesubstantiae,argentumuiuum:AtquiuaporemquemsupraexAristot.concludimusproximamessemetallorummateriam,quisaereumesserespectuaquaenonfatebitur?&tameneumconcrescerepossequisinficiabitur?Aereumigiturfateoresseargentumuiuum,quodidcircoPhilosophorummultimetallumnon(nisipotentia)essecensuerunt.Seditatamenaereumessedico,utuaporememittatcrassissimum,quiquefrigoreconcrescat,utuidereestinmercuriosublimato,&multisaliisipsiuspraeparationibus,quibusfumos&uaporesemittit,nonitatamenaereos,quincondensentur.Sedquiddicesdeipsismetallisimperfectis,quaeutiamsupramonuimus,dumexaminantur,infumos&auraseuanescunt?quiddeniquedeillorummateria&formainnihilumredacta?nonneuaporemcrassum,quemnosdicimusargentumuiuum,ipsorummateriamfateberis,quuminipsumtandemmetallareducantur?SedexAristotelehecadfertAubertus:Quaeadaquampertinent,siplusaerisinsecontineantquamaquae,concrescerenonpossunt,utoleum&argentumuiuum.Metallorumautemmateriaminduritiemcoginecesseest,alioquimetalliformamnoninduerent.Eorumergomaterianoneritargentum:uiuum,quuminduritiemhaudquaquamconcrescerepossit.Sedhocargumentumnihiloestefficaciuspriori:Proconcessisenimponit,quaenecipsepriusaliquomodoprobarit,&quaeiamnosnegauimus.Namdedimusquidemilliargentumuiuumaereaeessesubstantiae,concrescereueroideononposse,negamus:quumuaporescontraipsiussententiamconcresceredemonstrauerimus.EtquidemAubertusarteindurescerehaudnegat,sedinduritiemautformammetallicamconcresceresiueartesiuenaturanonexistimat.Quasiueroexistimare,sitremdemonstrare.Argentumigituruiuummetallorumessemateriamnegat,causaueroquamaffert,nempequodsitaereaesubstantiae,nulliusestmomenti,siquidemuaporemesseaereaesubstantiaerespectuaquae&nihilominustamenproximammateriammetallorum:exArist.ostendimus.Itaqueaereasuntdistinguenda:namquaeprorsusacsimpliciteraereasunt,apraedominiononpossuntcoagularinequeacalido,nequeafrigido,quodipsorumhumiditasaereaexsiccarinonpossitdeficienteterrestri,quarationeetiamipsasupernatantaquae,testeAristotele,utoleum:&facileinflammantur,quodsintmateriaignis,utipsumoleum,&lignaetiamquaesupernatantaquaepraeterebenum,quodterrestriussitutexipsiuspondereiudicaripotest.Atargentumuiuumnecinflammatur,necignisestmateria,imoipsiinstaraquaeaduersissimum:necleueest,imoponderosissimum,utinipsoetiamsupernatentmetallorumomniumsolidissimaquaeuiscorpora,unoexceptoauropropteramborummaximamaffinitatem:exquibusconstatalteriusipsumessesubstantiaequamsimpliciteraereae,oleiinstar.AdhuiusigiturargentiuiuisimilitudinemmetallorummateriamproximamdixeruntChymiciPhilosophi,ipsumesseargentumuiuumgeneratumexualidacommixtioneprimaeomniummateriaemetallorum;exhumidouidelicetuiscoso,incombuadAubertum.stibiliincorporatoterrestrisubtili,equaliter&fortitercommixtoperminima,incauernisterraemineralibus.Huicuerosagaxnatura(quummateriaseipsamnonproducatinesse)adiunxitagensproprium,nempesulphur,quodnihilestaliud,quampinguedoquaedamterraeinfodinispropriisgenerata,acpertemperatamdecoctionemcondensata,utilludipsumargentumuiuumdigerendo&coquendoinmetalliformamconuertat:Itaquesulphuristudadargentumuiuumsicsehabet,sicutmasculusadfoeminam,&sicutpropriumagensadpropriammateriam.Nonquodhocargentumuiuum&hocsulphur,utineptequidamputant,insuanaturaperseinfodinisreperiantur,sedquodsinthaeciamanaturacommixta&innaturamterraelongissimaconcoctioneredacta.Ethaecquidemestmateriapropinquametallorum,quemadmodumingenerationehominis,cibusestpropinquiormateriaquamelementa,sanguis,quamcibiipsi,&spermaadhucsanguineipsoestpropinquius,tandemquecontinuatadigestionemateriarecipitformamhominis.Sicquumexquatuorelementistanquamexgenerali&primamateria,metallafieriprimodicantur,hocetiamordinedispositofiatnecesseest,uidelicetutexiiselementisfiantuapores,exuaporibusaquauiscosa(quaeestadhucmateriapropinquioruaporibusipsis,neAristot.patrocinandonobisipsiscontradicereputetAubertus)&grauisimmixtaterraetenuissimaesulphuree,quaediciturargentumuiuum,exquotanquampropinquioremateriamediantemixtione&actionesulphurisextrinseci,fitaurum,uelmetallumaliudsecundummaioremautminoremdigestionemipsiusnaturae.NamutscribitPhilosophusMetaph.6.Quandoaliquidfieriexaliquodicitur,fitautexmedio&imperfectoextremum&perfectum,utexpuerouir:autexextremoextremum,utexaqua,aer.Sedage,redeamusadnostrumAubertum.Issulphuretiammetallorummateriamessenonpossescribit.Uerumaudiamusquibusrationibushocprobet.Illud,inquit,secundumAristotelem,exhalitucalido,unctuoso&sicconascitur:metallaueroexalioAdAubertum.halitucalidohumidoque&parumunctuosogenerantur.Bellumcerte,sedsophisticumargumentum,quoexiamimpugnatisaseopinionibus,suaprobabarenititur.Recordeturergo,sepriushalitumcontraAristotelem,materiamnonessemetallorumaffirmasse:Nuncautemconfiterimetallaexipsishalitibusgenerari.Ergoipsesibicontradicit,utillimearefutationenonsitopus.Additutsententiamsuamprobet,sulphurhumoremollescereinstarsalis:metallauerosoloignefortiliquari.Sedexfalsoantecedentenonpotestualereconsequens:Nulloenimmodosoluitursulphurinaquam,sedcaloreliquefitinstarplumbi:&hocsaltempriusexperiridebuerat,rerumsubterranearumnosterperscrutator,quamusqueadeoaudacterquodfalsissimumest,asserere.Contorqueriigiturtelumilludinipsumpotest,quodinChymicosseconiecissearbitrabatur.Sedenimaeree&igneaesulphurdicitessesubstantiae:ideoqueipsumcoagmentaricogiquenonposse:Egouerocontrariumsuprademonstraui,Quarenonestquodaliudameresponsumexpectet,quumnequenostramcoargueritsententiam,nequesuamfirmisrationibusdemonstrarit.Caeterumuelilludunumsufficit,quodomnessapientesChymiciclamant,nempesulphurhoc,quoduocant,nonessesulphurilluduulgi:quodcomburitcombustionenigredinis&adustionis,&comburitur:quumeorumpropriumsulphuralbificet,rubificet,coagulet,perficiatdeniqueargentumilluduiuumChymicumetiamuulgoignotum,insubstantiamaurisecundumnaturam,autlapidisPhilosophici&aurisecundumartem.Hocestuerumsulphuroccultum,unicaquetinctura,&umbrasolis,&coagulumpropriumargentiuiuisui,quoddiuersisnominibus&suisinuolucris&aenigmatibusPhilosophiadumbrarunt.ExquibuspatetAubertumtotoaberrarecoelo,omnibusquemodisquumdesulphuresibiincognitoloquatur,meritorepudiandum:nequefuisselacessendosPhilosophosChymicos,quoddicantargentumuiuum&sulphur,materiamessemetallorum,utquideargentouiuo&sulphurenonuulgaribushocintelligant.Sciuntenimhaecdequibusloquuntur,inmetallorumfodinisinipsanaturasuanonreperiri,sedexhisambobusaiuntfieriquoddamtertiumcommixtum,utiamdiximus,obtinensnaturas,proprietates,&uirtutesipsorum,utexeopossitgenerariunumquodquemetallorumproipsiuscompositionis,digestionis,&locidiuersitate.Haecsufficientdemetallorumproximamateria,quamAubertusesseuultaquam,abaliiselementisaffectam:sedcausamcuritasentiat,obticuit,dicerecontentushocabaliisfuisseproditum,siueinalienisscriptisaserepertum:quaeuoxcerteesthominisquialteriusfide,nonautemrationesententiamsuamdemonstret,quodueriPhilosophisolent.Sediamadsenosuocanteffectricescausae,quasconstituuntPhilosophiduplices,totidemquepatibiles.Calorenim&frigusdicunturabAristotel.ποιητικὰ,quoduimhabeantadmouendum:humidumuero&siccumπαθητικὰ,quorumcausa,resperpetimagisaliquid,quamageresolent,dicunturqueafficiaprioribusqualitatibustanquamanobilioribusadnaturaeminentioribus,&quorumefficacitateformainrebusprocreetur.Materiaenimnonpersecognoscitur,sedproptermutationem,quaenullaessesoletsineperpessione,quemadmodumnecipsasinetactu,quaeperσύμ¬ρυσιν:&concretionem,acperintroductionemactus&formeaboletur.Caeterumobseruandumestexmixturasicci&humidi,imprimisconcretadicicorpora,deindemolliaautdura:Quorumconcretorum,triplexestdifferentia.Namuelesthumoraqueusquiconcrescit,uelestsiccumquiddamterrenum,uelmixtumexutrisque.Haecetiamaliasfunduntur,aliassiccantur,aliashumectantur,aliasmollescunt.Incoagulabiliasuntautem,quaesiccasunt&ignea,utmel&mustum:&quaesunthumidaaereaapraedominio,utoleaginosa.Quarehaecetiamnonsuntelementa,nequemateriaistarumperpessionum.Corporumautemquaeconcrescunt&induranturexArist.aliaexcaloreitaafficiuntur,aliaafrigore:Acalorequidemhumoremexsiccante,afrigoreuerocalidumexprimente.QuaeAdAubertum.igiturcoagulanturacalidoperabsentiamhumidi,soluunturafrigido,quodhumidumiterumingredifacit,utsal.Quaeautemcalorispriuationeconcrescunt,soluunturacalidoiterumingrediente,utmetalla.Quicquidenimdissoluiturliquescens,autigneliquescit,autaqua.Quaeliquefacitaqua,concretafuerint)acalidosiccoque,idestigneocalore,oportet:quaeueroliquefacitignis,autquorumconcretionemaliquaexpartesoluit,(utcornu)afrigorecoalescunt:siquidemcontrariorumeffectuumcontrariaesuntcausae.Etquoniamcaloreliquescuntmetalla,illaetiamfrigoretanquamcausaeffectriceprimoconcrescant,necesseest:dequoPhilosophorumChymicorumnullusdubitat,quanuis,utloquituraliquandoAristoteles,experientiacontrariumnobisdemonstret:salenimetiamcaloreconcretum,igneipsosoluipotest&liquefieri,utsumsepiusexpertus,diciturqueilludsalfusibile.NequeAlbertusMagnussummusPhilosophusreprehendidebuitanostroAuberto,quoduimmetallaefficiendireferatadcalorem,quumdesolocaloreminimeintellexeritAlbertus,utipseputat.SciendumestigiturtesteAristotele,rescausafrigorispatimagisdici,quamagere:quiauidelicetfrigusestpropriumpatientiumelementorum,nempeaquae&terrae,quaeambonaturasuntfrigida.Etenimnonaliunderecipiuntfrigusquemadmodumcalorem,sedremotionecalorissuaptenaturarefrigescunt,necrefrigeranturexternacausa,sicutaer&ignis.Quarelicetfrigusinmixtisuimefficiendiobtineat:adcorrumpendumtamenmagisualet,quamadgenerandum.IdcircononitareprehendendisuntChymici,etiamsidicantnaturamadprocreationemmetallorumegeresubterraneocalore,tanquameffectricecausaefficaciori,quimisceat,mutet,disponat,digerat,accoquatipsorummateriam,actandemlongotemporisptotractu,ipsaminauruminformettanquaminultimumfinem.Nequeeosetianicriminariineooportuit,quoduimaliquamadcorporumcoelestiuminfluxumreferant.IllorumenimsententiamconfirmatArist.lib.decoelo&mundo,AdAubertum.&lib.decausisproprietatumelementorum,hisuerbis:"Quiaprima,inquit,prin¬"cipiamouentiaadgenerationem&in¬“troductionemformeinunaquaquere,“suntstellae&corporasupercoelestia?“permotum&lucem."Ipsaenimsunt,“quaeprimomouentmotaabintelligentiis,adnaturamgenerationis&corruptionisperficiendam,adconseruationemspecierum,&abiisdaturforma&perfectio,&utuultalioloco,sol&homohominemgenerant.NequeexhacrationerecteconcluditAubertusChymiaeartemuanamesse,siuistellarumcoalescantmetalla,quumChymicishacuicoelestifruinonliceat.CreduntenimillicumPhilosopho,simotu&lucecorporumcoelestium,ipsorumquesituacaspectu,introducunturformaeininferiora,idemperconsequens&inmetalliscontingere.Sedidfittanquamexcausageneraliacualderemota:propinquioremenim,utdiximus,habentalteramefficientemcausam,nempecalorem,cuiusuimetallaconcretainuisceribusterraedisponuntur,digeruntur,acperficiuntur.HisergoexplicatisuidendumquotendatAubertus,&quinamsitultimusipsiusscopus.Chymistarumlaboremcassumacirritumesseuult,queminperficiendismetallisipsisuscipiuntinegatqueaes,stannum,ferrum,autplumbum(quaeimperfectaabipsisdicuntur)ullaarteperfici,conuertiqueinaurum&argentumposse.Acprimoquidem;inquit,constatillaquatuormetallaesseperfecta:Imoueronosimperfectaessepauloantedemonstrauimusmultisdecausis:nequenegaripotest,quinarte&leuioripreparatione,insuaspecieillaperfectiora&prestantiorareddantur.RecteigiturArist.„4.Meteor.cap.6."Sedferrumquoque„inquit,elaboratumliquatur,itauthu„midumfiat,&rursusconcrescat.Nec„secuschalybemfacereconsueuere.Fer„rinamquefaexsubsidet,atqueinimum„secernitur:ubiautemsaepedefaecatum„fuit,acpurum,mundumqueeuasit,fit„chalybs.Atferrumeopraestantiusest,„quominushabetexcrementi."Sedmissamfaciamusautoritatem,quumrationibus.Philosophicishocipsumanteasatiseuicerimus,quibussatissuperquesolumaurumperfectumessecommonstrauimus,caeteraueroomnia,imperfecta.AdditpraetereaAubertus,utimpossibilemreddattransmutationisartem:Eaquaearteperficiuntur;&formantur,artificialiaesse,metallaautemnominisnotioneacessentiedefinitione,naturaliaesse,Mineraliaenimsunt,inquit:Illaautemasolonaturaliprincipioducuntur,ergonaturaliasunt,idqueexAristotele.Naturaliaenimeffectionissueprincipiuminsehabent:quaeueroperartemefficiuntur,minime,sedextrinsecus&abaliisobtinent.Additutsummatimabsoluat;artenullamnaturalemindiformam,exquometallanullahaberiartificialiaconcludit.Ageigiturnostrumestofficiumistaeuertere,uttandemueramesseChymicamartemdemonstremus,quaenaturamipsamimitandometallatransmutet.Diximussupraeadiciimperfecta,quaesuntinmotuadeamformamadquamultimodestinantur:perfectaautem,quumperueneruntadfinemmotus.Etquoniamsolumaurumadultimumterminummotusperuenisse,&formatumsecundumueramnaturaeintentionemiamnosostendimus:ideoipsumsolumperfectum,reliquaueroquaesuntinmotuadformamauri,imperfectaesseconclusimus:quorumtamenperfectionemipsanaturasemperpersequiturinsuosinu,utillatandem,sedlongotemporisprotractuinaurumconuertat.Hocautempossuntmetallicieffossorestestari,quiincentumpondoplumbi,reperiuntaliquotunciasargentioptimi,quodillispromaximolucrohabetur.Sed&infodinisnonnullisaeris,inueniturquoqueaurum,sic&inargentifodinis:quodubicompereruntistarumrerumperiti,uelquotiesargentumimperfectuminueniunt,propterindigestionem,fodinasoccludereconsueuerunt,consuluntqueutpertrigintaannosautpluresitadimittantur,donecfiatperfectaconcoctioacaloresubterraneo.Hist.li.33cap.4.SicetiamscribitPlinius,inauroipsoargentumuariopondereinesse,alibidena,alibinona,alibioctauaparte.Inunotantum.inquitGall.metallo,quoduocantAlbicrarense,uicesimasextaportioinuenitur,ideocaeterispraeest,quodfitsecundumminoremautmaioremnaturaedigestionem,utconiicerelicet.Cumenimestcompletadigestio,tuncauruminueniturobrizum,purissimum,&uereperfectum.Exquibuspatetmetalla,quanuissintinquodamterminomotus,nontamenesseinultimo,ipsaqueinuia&transituesseadaurumtanquamadsolumperfectum.Ubicunqueetiamaliquainuentaestuenametalli,nonproculinuenituralia:Hist.li.33.cap6.undeetiammetallaGraecisexPliniouidenturdictaesse,quasiμὲτʼἄλλα,quodaliapostaliainueniantur.SeddicetinhancsententiamAubertus,Siperulterioremdecoctionemimperfectareducanturinaurumanatura,curnonexpectaturafossoribusilludtempus,praesertimcumsihoccontingeret,multouberioremexearequaestumsinthabituri?Respondemus,quaedamessequaemetallorumgenerationemdiuersamfaciant,nonsoluminspecie,sedproprietatibus&accidentibussecundumregiones&locainquibusoriuntur.Quemadmodum&diuersificanturanimalia,utscribitAristot.6.deanimalibus.InAegyptoenimscorpionesnonsuntuenenati,aliisinlociscontra:&triticumtemporisspatiosecundumipsalocadegeneratinsiliginem,contraquesiligointriticum.Sicdemetallisdicendum,quaequanuisdestinatasintanaturaadfinemillum,nempeutfiantaurum:tamenproregionum&minerarumdiuersitate,ipsarumquecorruptione,quaedampossuntadsuumperfectionisgradumperduci,utfiantaurum:quaedamremanentintramiteimperfectionis,secundumetiamdiuersitatem,digestionis&depurationis.Debilioreenimcalore,naturaquaedamcoagulatindigesta,utplumbum&stannum:quaedamadurenteacsuperfluocalore,utaes&ferrum:quoddamcontrapropteripsiuscalorispenuriam&agentisdefectumnonconcrescit,utargentumuiuum.Lunamdeniquecaloresatistemperato,longeuerotemperatissimoSolem,ipsanaturaproducit,minimeegentemaliquaoperationequaperficiatur,utquisitassecutusultimumfinem&complementum.Nam,utinquit,Aristoteles„secundodecoelo&mundo:Bonumcomplementumillud,unumest,quodnonindigetoperatione,quafiat"bonum:“&perfectioomnisrerumestineopo¬¬“sita,utsuscipiantultimumilliuscom¬“plementum."Quoniamergoimperfectametallanonperueneruntadillumultimumfinemperfectionis&complementumproptercausaspraedictas:ideoindigentoperationeartis,cuiusauxilionaturamipsamimitando,illatandemperficiantur,acultimumfinemassequantur,adquemordinatasuntanatura,nempeutfiantaurum:NamutscribitPhilosophussecundo.Ethicor."Omnimodoquidemarsaliquaperficit,“quaenaturanonpotestoperari,aliaue¬“roimitatur."Sicarteadiutanatura,floresfructusquesuosarboresproducunt,etiamhybernotemporeinregionibusfrigidis,quodexsesolanequaquampraestaretnatura;utuidereestHeydelbergaeinhypocaustoComitisPalatini,&multisaliisinlocis.IntotoautemChymiaeopere,quodnaturamomninoquiescere,&solamartemsubiectummoueredicitAubertus,falsissimedicitur.Namrationenaturaeagentis,Chymiaestopusnaturale,siquidemmateriailludipsumest,quoddecoquendoappetit,retinet,digerit,expellit,permiscet,corrumpit,generat&informat,praeceptoDeiOmnipotentis,suotemporelapidem,cumquonaturainformatmetallaperipsampermixtionem.Rationeautemministerii,Chymia,fateor,estopusartificiale,nonquodarscorrumpat,generetacinformet,sedhactenussolumquodhoctotumsubministretnaturaeoperanti,quodsolapersealiasefficerenonposset.Naturaenimadgenerandumaurumduplicimodooperatur,uno,perse&primo,quuminminerispropriis&exsuisprincipiisaurumgenerat;quomodoimpossibileestartemimitarinaturam.Secundooperaturperse,sednonprimo,uidelicetquiaprimogenerataliquodimperfectorumexiisdemprincipiisinsuaminera,ipsumqueultimoconuertitinaurum:quomodoarsipsamsequiturnaturam,ineoquodeximperfectismetallis,sicut&naturaipsa,aurumtandemprocreet.Exhispatetaliquidexaliquofieridupliciter,scilicetmediate,&immediate,cumsecundumArist.li.9.Meta.plurespossintessemateriaeeiusdemrei,nepemediata,&immediata,quanuisoporteatmediatammateriamultimoreduciadimmediatam:alioenimmodoexmateriisdiuersisresdiuersaeproducerentur.Quoniamigiturarsmediatam&immediatameandemassumitmateriam,quam&natura,illamquemediatamultimoadimmediatamreducit,ut&ipsanatura,habetqueunum&idemagens,quodipsumargentumuiuumexpoliet,actandemipsumtransformet:&sitartisidemfinisacnaturae,nempeutexunioneistiusformaecumsuamateriaaurumtandemgeneret:nondubiumestartem,naturamipsamimitando,inomnibuseximperfectisperfectummetallumconficereposse,quemadmodum&ipsanaturaconficit,utsupradiximus.Quorumcumcausaesintomneseaedem,necessario&ipsaeademesse,eosdemqueproducereeffectusestnecesse.Nequeeoscenseoexcusandos,quisubiectumChymicorumPhilosophorumquaeruntinuegetabilibus:Illorumenimoperatioestinanis,quoniamnonpotestfierigeneratio,nisiexproximisconuenientibus&immediatis.Aliiinrebusanimaliumoperationessuasimpendunt,praesertiminouo,quodopussuum,quadammotisimilitudineouorum,ChymiciPhilosophiciouum,appellarint:dixerintqueipsumouum,quemadmodum&elixir,quatuorelementacontinere,cuiuscorticemterramappellant:pelliculam,aerem:albumen,aquam:&uitellum,ignem.SicetiamiidemPhilosophilapidemsuumaenigmaticedixeruntunumesseintribus,&triainuno,quodinsecontineantcorpusquodstat,animamquaeuiuificat,&spiritumquitingit.Haecaenigmataquinonintellexerunt,sibipersuaseruntouumessePhilosophorumlapidem,quodtriainunocontineat,nempecorticem,uitellum,&aquam,ideoquetandemconcluserunt,ouumesseunicamillammateriamaChymicisrequisitam,nonminusquidemdeceptiquamalii,nonanimaduertentesminimequadrarehancmateriameducendoindemetallo.Homoenimhominemgenerat,&bestia,bestiam.Hocquiaexpertusestsuocumdetrimento(utaccepi)bonusAubertus,quiouaPhilosophicedecoquendo,centenosaliquotdecoxitaureos,cauillaturartem,quasiillumfefellerit:immeritoquidem,quumipsemetpotiusaberrarit,necpraestareipsiusculpamarsteneatur.Genusenimdebetiungicumgenere,&speciescumspecie,&unumquodquegermenresponderesuosemini,utsupradiximus.NondesuntaliiquisuiElixirismateriamquaerantnoninuegetabilibusautanimalibus,sedinrebussubterraneis&propinquioribus.Dicuntenimartemnaturamimitari,ideoqueexiisdemprincipiisexquibus&naturaoperatur,censentesselaborandum,argentumqueuiuum&sulphur,quaeaudiuntmetallorumproximamessemateriam,decoquunt.Sedperduntmiseri,oleum&operam,quumargentumuiuumPhilosophorum,nonsitilluduulgare,necetiamcommunesulphur,utiamdixi.Ecquisenimpossetinmensura&proportionedebitaconsequiintentionemnaturae?nemoprofecto:Deindeargentumuiuumsiuelminimoigniadmoueas,exhalat,acetiammixtumsecernitur,&sulphuretiamnondifficulter,quumtamenhorumamborumconiunctiositnecessariaadfinemusquedigestionisingenrationemetallorum.Sicfallunturquotquotinmarchasitis,tutia,antimonio,arsenico,auripigmento,lapidemillumquaerunt,cumsituelsulphurinseparabileomnino,&tamendebeatseparariultimo,utiamdiximus,uelminoriignecumseparetur,subiectumnonessePhilosophicumsatisdenotantomniumPhilosophorumscripta.ErrantetiamquimaremSolemcensentaccipiendum,&foeminamLunam,quaeduoamalgamant(liceatenimartisuocabulisuti)cumuulgariMercurio,&extribusunumfaciunt,illaquedecoquuntChymice;sublimant,&exillistandemanimameliciunt,quamultimofixareconantur.NamaPhilosophorumscriptisdiscedunt,quifatenturomnesunoore,agensiunctumesse&proportionatumanaturainmineris,cumsuamateria:dicuntqueunicamesserem,inquasuntquatuorelementabeneproportionata,utibisitfigens&fixum,tingens&tinctum,album&rubeum,masculus&foeminasimulcomposita.Estergo,utetiamsupraiamdiximus,quaedamtertianaturacommunis&alterataexdiuersacommixtione,&digestionesulphuris&argentiuiui,inquaestuismineralisadgenerandummixtum:quaeduoagunt&patiunturitainterseperpetuo,donectraducanturaformacorporumimperfectorumprimogeneratorum(nonseparatoadhucagenteasuamateria)informamaliam,&tandemperuenerint,continuatisdigestionibus&purificationibus,adultimamillam&uereperfectamformam,quaeestformaauri,inquaestultimusterminusmotus,ubietiamagensomninoasuamateriaseparatur.Hocquidsitmultiquaerunt,paucissimiinueniunt,autsiinuenerunt,praeparationesignorant&intentionesPhilosophorum,quorummedicinaexillissolumeliciturperartem,inquibushabitatpotentialiterpernaturam,&inquibusperfectioprimaemateriae,omniaquemetallareperiuntur.Philosophicilapidisoperationes.I.CalcinatioIi.Hancautemillipostquaminueneruntmateriam,primocalcinandamcensent,&abomnibussuissordibuspurgandam,caloremrestituendo,humoremqueinnatumconseruando.NamincalcinationeChymicanulladebetfiericorporisdiminutio,imopotiusmultiplicatio.Solutio.Iii.Deindecalcinatammateriam,ipsiuscrassitiemattenuando,inquandamliquidamsubstantiamacinsuamprimammateriamreducunt,quamuocantaquammineralem,quaemanusnonmadefacit.Tuncquefitunumingenere,innumerononitem:cuiusSolemappellantpatrem,matremLunam,&mediatoremMercurium:&alteraturcorpussuapropriaforma,sednouailliinduciturimmediate,quumnihilinrerumnaturaomnispoliatumformareperiatur.Element.Hocfactoseparantexipsaiamsolutaquatuorelementa,illaquediuiduntinduaspartes,inascendentemautspiritualem,&inferioremsiueterrenam:separatio.quaeduaepartessuntuniustamemnaturae,naminferiorestfermentumipsamfigens,&superiorestanimatotamipsamuiuificans.Harumtamendiuisioestnecessaria,utfaciliustransmutenturtandeminterseomnes,&parsterrenatranseundoinaquam,nigrescat,&aquaposteatranseundoinaerem,dealbetur,&aerinignemconuertatur.Iiii.ConiunctioU.Putrefactio.Separationeelementorumfacta,coniunctionemfaciuntaquae&aeriscumterra&igne,utunumquodqueelementoruminalterodispergatur,seruataproportione:tribuuntquehacrationemaritrespartesaquesuae,foeminaeueronouem:&tuncsimilesuosimiliapplaudit,&parparigaudet,propterconcupiscentiamadhaerentiaematerialismaxime&formesulphureae.Haecitaconiunctaputrefaciunt,humidotamencalore(neigneaccenso,mercuriusseparetur,uelinaltumferaturpropternaturamsuamspiritualem,uthaccorruptionealtereturmateria,&elementanaturaliterdiuidantur,&regeneratiosubsequatur.Nihilenimnascituruelcrescit,neinanimatumquidem,nisiputrefactionefacta.Ui.Coagulatio.Postputrefactionem,adcoagulatio-nemaccedunt,atqueeodemcaloretemperatissimoperpetuomateriamalterantetamintrinsecusquamextrinsecusoperantur,donecmateriaalbescat&perlarumreferatsimilitudinem:fitquetumspirituumuolatiliumcumcorporibusconfixatioacueracongelatio.AlbamhocspinamuocantChymiciPhilosophi,&sulphuralbumincombustibile,quodnunquamabignerecedit.Uii.Cibatio.Uiii.Adcibationemdeniqueseconferunt,nempeadsubtilisingrossationem&crassisubtiliationem,commiscendoaquamsuamcumcinere,&lacsuumcumterrafoliata,moderatequidem,utsicalbedo&rubedo,bonitas&quantitas&uirtusipsiuscrescat&augeatur,atquecoquendo&iterumcoquendomaterianutriatur.Tuncmateriamsublimant;Sublimatio.sublimationetamennonuulgari,illamquesicabimmunditiisomnibusexpurgant,corpusextollendo,acipsumspirituale&spiritumcorporalemacfixumreddendo,salsedinemquesulphureamminuendo,uttotumdealbeturaccitissimeliquefieripossit.Ix.Fermenta-tio.Absolutasublimationemateriamfermentant,spiritumcumsuaterradealbata,&calcetanquamcumsuofermentoconiungendo,autanimamcumcorporeincorporando.Nonenimpossuntostenderesuasuirtutespermanentes,accidentiaspiritualia,nisicumcorporibusfixisconiungantur,tanquamcumfermentoquodreducitsibiappositumadsuinaturam,colorem&saporem,permutuamhanc&communemcorporis&spiritusimpressionem,sinequaopusperficinonpotest,quemadmodumnecpastasinefermentofermentari.X.Exaltatio.Xi.Admaioremautemnobilitatemmateriae,illamexaltandamcensentspiritumaugendo,terramquesublimando&subtiliando,pernaturalemrectificationem,omniumelementorumcirculationem&ueramgraduationemipsorum,donecadperfectumamplexumreducantur.Augmentatio.TuncSalamandramsuamsolutionibus&coagulationibusreiteratisinuirtuteaugent:&cumnouofermentoinuirtute&quantitate,idqueininfinitum.Ultimofaciuntproiectionemsuperimperfecta,ponderisuniussupraplura,secundummedicinaeperfectionem.Xii.ProiectioUidePlin.Quantoenimmagissubtiliatur&tingitur,tantoabundantiusoperatur:&sicnaturamimitando,imperfectametallaperficiunt,acinLunam&Solemconuertunt,expropriaqueipsiusmateriapurificataarte,&subtiliata,deindedecoctione&digestionefixata,donecinalbum,&tandeminrubrumprodeatcolorem:uolatilisquerursusfacta,&iterumfixa,donecingressumhabeat&perfectetingat,suamconficiuntmedicinam;suumquepuluerem,quemlapidemPhilosophicumuocant:Idqueuariisoperationibus,diuersisrebus,pluribusuasis,multisquefornacibus,utexpraedictis,artisimperitiforteconiicient:quumtamenueroPhilosopho,intotohocmagnolicetopere,situnicaoperatio,unicaqueuia,resuna,uasunum,solusignis,solaquefornax,utomnesilliunoorefatentur.Haecautemomniaobiterannotareuolui,quoMagistriAubertidePhilosophorumlapidesententiameuerterem(derebusenimignotiscuilibetfasestimperitiamsuamprodendo,nugari)&utnudamtumauritumargentiformamabstractamasuoconcreto(quodtamenipseexistimat)materiamnonessePhilosophicaemedicinaedemonstrarem.Sed(inquitille)exquanamrecomponaturlapis,noncuro:attamenquumensnonsitnaturale,naturalemetiamformaminduerenonpotest,sedartificialemsolum&fucatam.Possumegohicprouocareadmultoruminsigniumuirorumtestimonium:sedrationepotiusexistimonitendumesse:Dicoigiturmetallaueretransmutata,cognosciperfecta,nonperformamipsorumpreexistentemautintroductam,(hocenimestimpossibile)sedperaccidentia,proprietates,&passionesquaesequunturformas:Itaquesiintransmutatometalloillaomniaquaeinueroreperiuntur,inquouisexamine,certeipsahabereformamnonfucatam,sedauriuelargentimineralisiudicandumest.Namidquodefficitoperationemoculi,estoculus,&econtrario,utscribitPhilosophus4.Meteor.PraeterealapidemPhilosophorumnaturalemessedemonstrauimus,exipsiusefficiendiratione:idquemedianteagentenaturali,scilicetigne,cumcoloresuonaturali,odore,&formanaturali:quaesuntformaeaccidentales,sequentessuamdeterminatamsubstantialemformam,arteadministrantesibimateriam.Arsenimestconnexacumnatura,quoniamartisprincipiumestipsanatura,utscribitPhilosophus2.Phys.Quarationearspotestdicinaturalis,naturaliaqueipsiusopera,naturalesitidemformae.Naturalesenimformaedicunturdupliciter:nempeautquumnaturasibipraeparatmateriam,&praetereaintroducitformam,utinhomine,&lapide:autcumarssibisubministratpraeparatque(nonultimatamenpraeparatione)materiam,quamnaturatamendisponit&praeparatadultimumusque:formamqueineamintroducit,utingenerationecerusae&miniiuidereest.Nequenouumestquodarsinmultissequiturnaturam,multaquenaturaliaartecomponi&perficipossunt:quodetiaminnuitArist.4.Metaphys.deColchotare&Calchantouerbafaciens.Naturaenim,inquit,inminerisatramentorumgeneratatramenta:modumautemgenerationisipseostendit.TestaturtamenpaulopostilladuoAdAubertum.atramentaetiamartecomponi&perficiposse.Arsenim,quumsitimitatrixnaturae,utscribit2.Metaphys.assumendosubstantiamferriautaeris(exquibusnaturaliterillafiunt)illamqueministrandonature,solutionibus,distillationibus&coagulationibusreiteratis,illatandemingenioseperficit,&itaperfectequidem,uthabeanteasdemproprietates&operationesactiuas&passiuas,qualeshabent&mineraliailladuoatramenta.Idem&inconfectionesaliscernitur.Reperiturenimaliusmineralis,utinPolonia,aliusestfactitius,utinGallia:easdemtamenhabensproprietates&passionesqualesmineralis,quaratione&uerenaturalisdicipotest,&eiusformaetiamdicinaturalis&uereperfecta.Sicquoquedemetallissentiendum.Namquemadmodumpropriaemateriaedefectusestpotissimumincausa,curexrequapiamnongignaturalteraeisimilis:sicsimateriaidoneainuentaest,causaestpraecipuacurexunoalterumeisimileproducatur.Itaquequoniamartitransmutatoriaeestpossibileinuenireeandemauri&argentimatoriamomninonaturalem,idesttertiamillamnaturam,argentumilluduiuumuidelicet,cumsulphuresuocoagulatum&commixtum:sitquefacileipsamnaturamsequi&imitariinsuisoperationibus,quoniamipsasuauissimocaloredecoquit&digeritillammateriam,donecinultimoterminomotus,abipsaeiusagensseparetur,nempeextraneumsulphur:consequiturexparte&agentis&propriaeacnaturalismateriae,artemdici&possibilem&uerenaturalem.SedtandemadistudargumentumconfugietAubertus:SiauriargentiuespeciemintroduceretlapisillePhilosophicus,illudsibiassimilaret,atquealiumhocmodoformaretlapidemPhilosophicum.Respondeohancmetallorumconuersionemesseipsorumreductionemadquoddammedium,nempeadtemperationem,&aequabilitatemillamsummam(quaeinsoloauroreperitur)insubstantia,colore,digestione,fusione,sonoritate,&aliisproprietatibus.Haecsufficienthactenusanobisdisputata,nonutdeexistimationeAuberticaeterisinrebusquicquamAdAubertum.ham,seduteum,&quieiuslibellumdicteriissuisornandumputarunt,ostenderemtotacerbisconuitiisimmerentesproscidisse.Deniqueutueritatipatrocinarer,cuius&ipsumstudiosumesseoportet,sibonusest,qualemeumessearbitror.Nequeenimhaecsuntameexcogitata,sedadoctiss.li.natural.uirisprodita,certissimisqueargumentisconfirmata:Histor.33.cap.4.quiexauripigmentoaurumperfectumfactumfuissescribit.nemequisquamexistimetillo-rumsolaautoritateuti,quaetamennecipsadebuitabAubertocontemni.Quisenimillosexistimetueltemereuelmalafideillanobisarcana,iureiurandoetiamsancta,reliquisse?HancigituripsamPhilosophiaepartem,quamusqueadeoacerbelacescit,improbat,cauillatur,ausimegocontraaffirmare,nunquamsatislaudariacpromeritispraedicariposse,siueipsasolanaturaemiracula,quaeexabditissimosuosinueruit,iuuetnoscontemplari,siueutilitatesilliusspectemus,quaepenesuntinnumerabiles,praeterillainfinitaquibusartesplurimasillustrat.Namutcaeterapraetermittam,uelsoliuslapidisPhilosophiciuirtuseaest,acpraeresponsiostantia,utplerisquesanandismorbissufficiat,&uerasacexquisitasmedicamentorumpraeparationescommonstret:sedhaeciissorderemirumnonest,quiimpurioribussuntassueti,autquibusunicaconsuetudoiusfacit.Egoueroistiusmodihominescommoneo,uelutdiscantmeliora,uelutmeliusinstitutisnoninuideant,uelsaltemignotanonreprehendant:sinminus,nihiltameneorumconatusmorabimur,quiafuturumscimus,utobtineatueritas,&illastandemtenebrassuofulgoredispellens,singulacuiusmodireipsasunt;patefaciat.