IOANNIS DE RVPESCISSA QVI ANTE CCCXX. ANNOS VIXIT, de consideratione Quintae essentię rerum omnium; opus sanè egregium. ARNALDI DE VILLANOVA Epistola de Sanguine humano distillato. Raymundi Lullij Ars operatiua: & alia quaedam. Omnia ad selectissimam materiam medicam, & morborum curationem, vitaeque conseruationem mirabiliter facientia; Nunc primùm in lucem data. ACCESSIT MICHAELIS SAVONAROLAE Libellus optimus de aqua Vitae, nunc valde correctior quàm ante annos 27. editur. BASILEAE.

~~IoannisDeRupescissaQuiAnteCccxx.AnnosUixit,deconsiderationeQuintaeessentiererumomnium;opussaneegregium.ArnaldiDeUillanquaEpistoladeSanguinehumanodistillato.RaymundiLulliiArsoperatiua:&aliaquaedam.Omniaadselectissimammateriammedicam,&morborumcurationem,uitaequeconseruationemmirabiliterfacientia;Nuncprimuminlucemdata.AccessitMichaelisSauonarolaeLibellusoptimusdeaquaUitae,nuncualdecorrectiorquamanteannos27.editur.Basileae.PraestantissimoImperatorisFerdinandiMedicophysicoD.DoctoriStephanoLauraeoAmorforiio,GuilhelmusGratarolusMedicus&PhilosophusS.D.Quandoquidemanimomeosemperinsedit,optimeLauraeEnonsolumnobisnascinos,sedpatriae,amicis,&proximocuique:idetiamproDeiopt.max.dono,acquantuminmefuit,reipsaprestarenondestitiquibusinrebuspotui:aclicetaliquorummalitia&ignorantia,nonnullorumqueingratitudo,piisconatibusmeissemperutcunqueobstiterit:Deitamenoptimipatrisauxilio,maluminbonouincere,ueritatemqueomnem&proximicommodumamareactueriuelreluctantibusSatana&mundidominaφιλαυτία,nixussum,cumetiamismihiuiuereuideatur,quimultisusuisit.Cumigituruitaeperbreuemessecursum,&occasionempraecipitem,neminem,presertimmedicorum,lateat:itautconsultumsit,diuturnoaetatumstudiohabitamrerumamplamcognitionem,inpaucasubtiliter,citratamennocuamobscuritatemcontrahere:~~quandoinipsauitaebreuitateperoccupationesnoninfimaehominumpartihauduacettammultorum,quidiuersislinguis&doctrinisscripsere,ingentiauoluminalegere,autexiisdemopportuna&adexpeditumusumconuenientia,seligere:~~sedlectioniscompendiuminquirendumsitoccupatishominibus:nonabrehactenustalesquosdammeorumstudiorumlaboresedidisseiudicabor.~~Nuncabstrusaferequereconditaquaedamdepromere,quaeauulgariphilosophandigenere,&apopularibusartibusabsunt,dumcogitarem,inartepraesertimmedicaomniumpraestantissima,atqueintotiushumanigenerissalutemcomparata,suscepiedendumloannemdeRupescissa(quiannosaliquotintegerapudmefuit&nunquamcususdeconsiderationequintaeEssentieomniumrerum.~~Isquidem&siprofessionetheologusfuitnonuulgaris,nonminortamennaturalisphilosophusfuit,minimequeuentriautauaritiaededitus:quiphysices,acproindereimedicae,arcanascrutatus,nonuulgariperitia,studio,&labore,intercaetera,hocopus,pietatisamore,proEuangelicisuiris,utismetsaepiustestatur,conscripsit:exquoposteaapudpaucissimoslatitante,nonnullaaliquamutuatisunt:interquosfuitPhilippusUistalius,quipaginasfereintegras(licetadmodumpaucas)exeotaciteinsuumCaelumPhilosophorumasportauit.HuiusRupisscissae,praeteralios,mentionemsecitAbbasTritemiusinsuodescriptoribusEcclesiasticisuolumine,quemannoaChristoexUirginenato.1340.uixisserefert.Correxiergodiligenterquescribarumculpaineranterrata&obscura,accitrareioffensionem,Lectoriperuiumopusmagisfeci:itautnullibicorrectiusexemplarmeoextarecertoputem.Siquosautemdelicatioresauthorislatinitasparumcultaoffendet,norinthaudfuisseillorumtemporum,&praesertimmonachorum,latiniusautelegantiusscribere:quodqueornariresipsaneget,contentadoceri.teueroexeorumnonessenumeroiandudum&coramnoui,quippequirerumutiliumsanacognitionedelecteris,nonfuco&inaniuerborumautuocabulorumstrepitu.Adiecieiusdemargumentipleraquealiapartimaliorumpartimmea:omniauero,uttualiiqueiudiciosanopraediti,iudicarepoterunt,addifficiliummorborumcitam&tutamcurationemapprimefacientia.Sicuiautemhaudfaciliafactuforsanuidebuntur,ismeminerit,Difficiliaessequepulchrasunt:acnihilessetamdurum&arduum,quodindustria,studio,&diligentia,nonacquiratur.SedsihaeccumhisquaeaenigmaticusRaymundusLulliusedidit,conferantur,lucidasatisacfacilia&utilissimadeprehendentur.~~Egouerononlaudiscupidine,sedomnesiuuandistudio,nihilextimescensobtrectantiumautaemulorummorsus,hectandeminlucemdareuolui,atqueinprimistuopraeclaronominidedicare,utquibuscunquemodispossem,meumergateamorem&obseruantiamdeclararem.Nam&siputemhaec&similiatuaeExcellentiaecognitaesse,cumtamenhoctemporenilmaiusautmeliushaberem,confisussumcumaliistuianimiuirtutibus,tummorumintesuauitateacbenignitate,quamproximelapsobienniomenselanuario,dumAugustetuautererconsuetudinetuiquegermanifratrisArnoldiciuilitatemorum&piaeruditionepraediti,expertusnonsemelsum:~~atqueitanonadparuummunus,sedaddonantisanimumcharitatemtuamrespecturamessenondubito,quiquidem,quoadeiusfieripotest,tibituisqueomnibusgratumfaceresitparatissimus.Beneuale,mequeamaremagisperge.Basileae.M.D.Lxi.menseMaio.LiberPrimusDeConsiderationeQuintaeEssentiaeOmniumRerum,tradituspauperibus&Euangelicisuiris,seruisDomininostriIesuChristi,compositusaMagistroIoannedeRupescissasacraeTheologiaeprofessoreacPhilosophoegregio.Prooemium.DixitSolomonSapientiecap.7.~~Deusdeditmihihorumscientiamueram,quaesunt,utsciamdispositionemorbisterrarum,&uirtuteselementorum,initium,consummationem,&medietatemtemporum,uicissitudinumpermutationes,&diuisionestemporum,annicursum,&stellarumdispositiones,naturasanimalium,&irasbestiarum,uimuentorum,&cogitationeshominum,differentiasuirgultorum&uirtutesradicum:~~&quaecunquesuntabsconsa&improuisadidici:omniumenimartisexdocuitmesapientiamhancsolummodo.EtidemSolomoncap.16.libriProuerbiorumdicit,UniuersaproptersemetipsumoperatusestDeus:~~Ergodemonstratiue,suppositainfallibilitateScripturae,concluditur,quoduniuersaPhilosophia,quamSolomoniinuerbispraemississpiritusDominireuelauit,estadDeiseruitium&EuangeliiChristi&Euangelicorumuirorum,&totiuscorporisChristimysticideuotumfamulatum,utiliterapplicanda:~~&sicbreuitertituluslibriconcluditurprobatus.Authorisintentio.~~ConsiderauiergoquodtempusexpensuminpruritumundanaePhilosophiaeplusquamannisquinqueanteingressumordinisinflorentissimostudioTolosano,&plusaliisquinqueexquoordinemhuncintrauicumstrepitumultoinaniumuerborum,&conflictuinutiliumdisputationum,&laudeuana&gloriafatualectionum,taminstudiisparticularibus,quamingeneralibuslegens,sicutestpossibiletempuspraedictumredimereredimam,perditumrestaurem,&elapsumreducamadmanum,utexeoextraham,iussuIesuChristi,meritumadaeternamgloriamprofuturum.~~Etsicquodmihinocebatadculpam,nutuChristi,mihiperueniatadaeternamuitam.~~Etuidipossibilemmoduminhoc,siutilitatesquasuidiinPhilosophiadiuinospirituillustrante,etiamtemporeiuuentutismeae,quotemporeaffuitmihiDeusmisericors&miseratorsupramodum,utreuelempauperibusChristi&Euangelicisuiris,utquidiuitiaspropterEuangeliumcontempserunt,sinehumanadoctrinasciantfaciliter,&deleui,acsinenotabilibusexpensis,suascorporalesmiserias&infirmitateshumanas,diuinabenignitatesanare:~~impedimentasanctaeorationi&meditationimirabilitereffugare,tentationibusetiamdaemonum,quaspropterquasdaminfirmitatesinferunt,resistere:utinomnibus&peromniaexpeditepossinttotisuiribusDominonostroIesuChristodeuotissimeseruire.~~EtcumistudopusprosolisSanctisfaciam,aquoopere,imperanteDeo,recipienttantabona,concluditurcuidenterquoderoineorumbeneficiis,orationibus,&meritisquaeampliusfacientauxiliolib.huius(iussuChristi&imperioeius)particeps,uelint,nolint:~~quiaquidquidestcausacausae,estcausacausati.EtsicextemporeexpensoinPhilosophiacummultauanitate,mihinoncessabuntnouameritaperuenire,nonsolumdecemannisinPhilosophiapertransitis,sedplusquammilleannisantefinemseculisinedubiodefluxuris.Ergoiampatetmodusperquempotesttempuspraeteritummaleexpensumacperditumrestaurari.~~IllumautemclementissimumDeumquimihiindigno&uilissimopeccatori&caducoreuelauitarcanamultaPhilosophiaemundanae,humiliter&contritoanimototisuiribusrogo,uthunclibrumnonpermittatperuenireadmanusindignorum,uanorum,&auarorum,&illorumquipecuniamuolenthabere,necdareremedia:~~sedpotiusillorumquiuolentdareremediaintuitusoliusDeimisericordiaeacpietatissanctis,dignis,bonis&iustisprosanctis&Euangelicisoperibusuehementiusfaciendis:EtDeusacDominusnosterlesusChristuscontrariumfacereuolentibusimpediatneeffectussequatur,sicutauarusoptat.Oquantummalumforet,sihicliberperueniretadmanushominummundanorum,&notitiamtyrannorum,&seruitiumreproborum:quiasicutsanctiperhunclibrumpoteruntcontinuareoperauitaeChristidiutius&uehementius,ita&reprobipossentperuersousumdiutiusperseuerareinmalo.Egoautem,quantuminmeest,proptersolossanctoslibrumconstituo,&ipsumcustodireIesuChristocommendosinealiisuerbisadsecretorumreuelationemaccedens,iuxtaordinemtituloruminferiusscribendorum.Canonprimus.~~Secretumprimumest,quodperuirtutemquamDeuscontulitnatureconditae,&humanomagisteriosubiectae,potesthomoincommodasenectutisquibusnimisinantiquisuirisEuangelicisimpediunturoperaEuangelicaeuitae,curare,&amissamiuuentutemiterumrestaurare,&uirespristinasrecuperare,&rehabere,sednoneodemgradu:~~quodmaiussecretumest,quamsitintotanatura:&qualiterhocfiat,persequentemcanonemaptedemonstrabimus.Canonsecundus.Hocestinquolaboraueruntomnesquaerereremcreatamadhominumusumaptam,quaepolsitcorruptibilecorpusaputrefactioneseruare:seruatum,sinediminutioneconseruare:conseruatum,siforetpossibile,perpetuareinesse:quiahocestquodnaturaliteromnesdeliderantnunquamcorrumpi,necmori,dicentediuoPaulosecundaadCorinth.cap.5.Nam&quisumusinhoctabernaculoingemiscimusgrauati,eoquodnolumusexpoliarisedsuperuestiriipsocorpore,nemoriamur:&ideosubdit,Utabsorbeaturquodmortaleestauita.~~QuoniampaucissimiPhilosophiperueneruntadultimamnotitiamreitalis,euidensest,&perhocquodmedicinostritemporis,quiardentdesideriopecuniae&honorum,propecunianiltalealicuimagnatinostritemporispotueruntconferrenecpossunt:~~necuultDeusutauarisciant.Sedquia,utdicitPaul.inepistolaadHeb.cap.9.Statutumesthominibussemelmori:ergophantasticumestlaborare,utinhacmortaliuitaquaeraturtalisres,quaepossitcorpusnostrumexmortaliimmortalereddereutinGenesicap.3.NeforteAdammittatmanumsuam,&sumatdelignouitae&comedat,&uiuatinaeternum,expuliteumDeusdeparadisouoluptatisutoperareturterramdequasumptusest:eiecitqueeum,&collocauitanteparadisumuoluptatisCherubincumflammeogladioatqueuersatiliadcustodiendamuiamligniuitae.Phantasticumergoessetdicere,utDeusdaretAdaeextraparadisumaliquamremperquampossetuiuereinaeternum,exquoipsumeiecit,necapiensdefructuligniuitaeuiueretinaeternum.Hocautemintextusacroinfallabilitertenemus,Deumunicuiqueterminumconstituisse,quiquocunquehumanoingeniouelsubsidiononualeatpraeteriri,Iobdicente,Breuesdieshominissunt:numerusmensiumeiusapudteest:constituistiterminoseius,quipraeteririnonpoterunt.Ergosubsidiumilluduitaeadterminumprolongandumessetphantasticum&inane.~~Restatergoremquaerere,quaecitraterminumuitaenostraeaDeopraefixum,possitcorpusnostrumsinecorruptioneseruare,sanare,&conseruare,infirmumcurare,deperditumrestaurare,donecueniatultimadiesmortisinterminopraefixoaDeo.~~Caeterumomnegenusmortisuitareomninocitraillumterminum,nonestinpotestatenostra:uelutiexictufulguris,excasu,exuiolentianobissuprauiresillata.Ergoiamrestat,utdemorte,quaecitraultimumterminumpotestnobisexinfirmitatibus&corruptionecorporis,&exdefectuhumanaeuirtutiscontingere,speculemur.~~Ratioautemdictat,quodcorpuscorruptibileuelleconseruareperremputridam&corruptibilem,&remformareperremdeformitatisubiectam,etfacereincorruptibileperremdeficientem,&infirmumsanareperreminfirmam,&turpe,pulchrumfacereperremfoetidam,&debilemfirmumperreminfirmam,estphantasticum&inane.~~Ergoradixuitae,estquaerereremdese(sistaretinaeternum)incorruptibilem:10.DeRupesciss.18quaeomnemremsibiunitam,&maximecarnem,semperteneatincorruptam:quaeuirtutemuitaeacspiritumnutriat&augeat,&restauret:quaeomnecrudumdigerat,&omnedigestumadaequalitatemreducat:&omnemexcessumcuiuscunquequalitatisamputet,&quancunquequalitatemdeperditamrestauret:humidumnaturalefaciatabundare,&ignemnaturalemdebileminflammareprocuret.Etscitosinefalsitate,quodnullumquatuorelementorumesttale,necquodincludatexsematerialemcompositionemelementorum,quiaomniataliasuntcorruptioni&transmutationisubiecta:&omnecorruptibile,infirmum,&debile,additumsuosimili,augmentatillud.Etquiaomnesmedicipertalesrescorruptibiles,quaesuntelementa,uelexelementiscomposita,materialiteroperatifuerunt,nunquampotueruntadarcanumquodquaerimusdeuenire.~~Seddices,cumomniaquaesuntcorporaliainhocmundo,&adusumcorporis,sintelementauelexelementiscompolita,ergoradixuitaenonpotestabhominibusinhocmundouelseculoinueniri,quaepossitcorpusuiuificareusqueadultimumuitaeterminumaDeomortalibuspraefixum.~~Adquodfideliterrespondemus,quodoportetremquerere,quesicsehabeatrespectuquatuorqualitatum,quibuscompositumestcorpusnostrum,sicutsehabetcaelumrespectuquatuorelementorum:PhilosophiautemuocaueruntcelumquintamEssentiamrespectuquatuorelementorum,quiainsecaelum,estincorruptibile&immutabile&nonrecipiensperegrinasimpressiones,nisifieretiussuDei.Sic&resquamquaerimusestrespectuquatuorqualitatumcorporisnostri:quintaEssentia,inseincorruptibilissicfacta,noncalidasiccacumigne,nechumidafrigidacumaqua,neccalidahumidacumaere,necfrigidasiccacumterra:sedestEssentiaquinta,ualensadcontraria,sicutcaelumincorruptibile:quod,quandonecesseest,influitqualitatemhumidam,aliquandocalidamaliquandofrigidam,aliquandosiccam.TalisestradixuiteEssentiaquinta,quamIo.DeRupesciss.~~20~~creauitAltissimusinnatura,utpossitsupplerenecessitaticorporiscitraillumultimumterminum,quemDeusconstituituitaenostrae.EtdixiquodquintamEssentiamcreauitAltissimus,queextraturdecorporenaturaecreataeaDeocumartificiohumano:&nominaboeamtribusnominibussuisaPhilosophissibiimpositis.UocaturAquaardens,Animauiniseuspiritus,&Aquauite:Etquandotuuoleseamoccultare,uocabiseamquintamEssentiam,quiahanceiusnaturam&hocnomensuumsummiPhilosophineminipandereuolueruntsedsecumueritatemsepelirifecerunt:Etquodnonsithumidasicutelementumaquae,demonstratumest,quiacomburitur,quodaquaeelementarirepugnat.Quodnonsitcalida&humidasicutaer,declaratur,quiaaersiccusquacunquerecorrumpitur,sicutpatetingenerationearanearum&muscarum:&ideoistasemperincorruptamanet,siclausaauolatuseruetur.Quodnonsitsicca&frigidasicutterra.demonstraturexpresse:quiasummeacuit,&summecalefacit.QuodQuodautemnonsitcalida&siccasicutignis,demonstraturadoculum:quiacalidainfrigidat,&calidosmorbosminuit&annullat,sicutinfraprobabo.Quodautemincorruptibilitaticonferat,&acorruptibilitatepraeseruet,demonstraboexexperientiaassumpta:quoniamsiquaecunqueauis,autcarnisfrustum,autpiscisinfundaturinea,noncorrumpeturquandiupermanebitinea:quantomagisergocarnemanimatam&uiuamcorporisnostriabomnicorruptioneseruabit?HecquintaEssentiaestcaelumhumanum,quodcreauitAltissimusadconseruationemquatuorqualitatumcorporishumani,sicutcaelumadconseruationemtotiusuniuersi.Etscitoprocerto,quodPhilosophihodierni&mediciignorantomninohancquintamEssentiam&ueritatem&uirtutemeius:sedego,auxilioDei,inferiusreuelabotibimagisteriumeius:&hucusquedocuiteremsecretam,quintamEssentiam,idestcelumhumanum.Io.DeRupesciss.22Indagosolisadinfluendumprincipiumuitaeinnobis,&adornandumcaelumnostrum.Caput.Iii.Etsicutcaelumsummumnoninfluitsolumperseconseruationeminmundo&influentiasmiras,sedperuirtutemsolis&aliarumstellarum:sic&caelumistud,quintaEssentiauultornarisolemirabili,splendido&incorruptibiliaequato:inquemsolemnonpossitetiamagereipseignis,utipsumcorrumpat.~~Etdicotibiincharitatenonficta&conscientiabona,quodistesolilluminatus,splendidus,&incorruptibilisabigne,quiinfluitincorruptibilitatem&radicemuiteeomodoquoestpossibile,utsupraexplicauiincorporenostro,quiestcreatusadornatumcaelinostri,&adaugenduminfluentiamquintaeEssentiae,potestcapimanu,&constituiteumRexgloriaeinpotestatemortalium:~~EtegoproptercharitatemDeiquiloquorEuangelicisuiris,eumtibinomineproprio&intelligibilireuelabo,&ipsumestaurumDei,quodexlapidePhilosophorumcomponitur,&totumconuertiturinnutrimentum:Illudueroquodinuenaterraeueldefluminib.collectumest,nonconuertiturinnutrimentum,sedexcernitur,proutsumitur.Etaurumalchimicum,quodestexcorrosiuiscompositum,destruitnaturam.itideoaurumlapidisuocaturaurumDei:Solquippeestfiliussoliscaeli,exquocomponiturlapisPhilosophorum.Generaturenimabinfluxibussolisinuisceribusterrae,&sibisolexinfluentiasuatribuitnaturam&colorem&incorruptibilemsubstantiam,nonsimpliciter,sedcomparatiue:quanuisBernarcusmagnusaliterdicatintractatusuoquodsol,idestaurum,nongeneraturabinfluxusolis:sedappellatursol,quiaesteiusdemproprietatis:quiasicutsolincaelodominaturaliisplanetisinfulgendouelinfluendo:sicaurumdominaturaliismetallisinproprietatesuainterra,quiamaiorisuirtutisest,utsupra.~~.~~DeRupesciss.~~24~~QuintaergoEssentiaestdenatura&calorecaeli,&solnosterornatcaelum,&haecduoconiunctasoliinfluentinnobis,Dicamenimtibiinueioritateconditionescaeli,stellarum&soliscaelestis,quoniamestimpossibileinnaturamortaliconseruationemuitae&restaurationemdeperditae,&renouationemiuuentutisserenae&sanitatisoptataedarecuipiam.Indagostellarumnostrarumadornatumcaelinostriadiuuanduminfluentiamnostricaeli&solis,adinfluendumprimumprincipiumuitaeinnobis.Cap.Iiii.SitesteSolomoneEcclesiastisca.2.cunctaeresdifficilessunt,&nonpotesthomoeasexplicaresermone:~~InteromniaquaecreauitDeusmirabiliainhocmundo&summestupenda,&meritoadmiranda,suntquaedamspeciesmedicinaleshabentesuirtutemattrahendisuperfluoshumoresabunomembro&nonabalio,utquodhierapicratrahathumoresacapite,collo,&pectore,&nonabumbilico&infra,&aliaequaedamabumbilicoinfra,&nonsuperioriregionemembrorum:~~&quomodo&qualiterhocfiat,esttamdifficileetiamsummisPhilosophis,utIoannesEbenMesueinlibrosuodesimp.Mediciniscircaprincipiumdicatquodnonestcausaquaerenda,nisiquodhochabentacaelo,&quomodo&aquapartecaeli,assignarenesciunt:&tamentantus&talisfuit,utmedicieumclamentEuangelistamsuum.EtilliquiinueritateintelliguntperincomprehensibilelumenDeicausamrerummirandarum,quasmundaniPhilosophinescierunt,asequacibuseoruminanes&phantasticireputantur.~~Sedquiacuicunquefalsaeinfamiaeestueritaspreponenda,inquiramnaturamstellarumnecessariarumadornatumcaelinostri,utaugmenteturinfluxusquintaeEssentiaeiamquaesitae,&soliseiussuperiusindagati,quantumaugmentaturinfluxusceli&solisperinfluentiamaliarumstellarum.~~Etscito,quoduniuersaestellaecaelihabentsuaminfluentiamsingularemexiussu&ordinationeDei,&quaelibetstellasuamproprietatemhabetsuperremdeterminatam&certam:utstellapolisuperAdamantem&ferrum:&statusLunesuperaquammaris,Solsuperaurum:Lunasuperargentum:imagineshominumcelisupercorporahumana:imagoarietiscelisuperarietesterrestres&caputhominis.Etsicutcarpentariuscumdolabrainmanufabricansarcas,nonminusfabricateasquamsiabsquedolabrafabricaret:sicnecDeusminusgubernatmundum:sicdedittaleminfluxumstellis,utinfluantinrebussicut&quomodoipseuult,&nonultra.Etteneincordetuo,quodinterstellas&imaginescaeliexparteuna,&resterrenassuperquassingulariterinfluunt,esttantusamorisnexus,utAristot.dixerit,quodcitiuscaelumrumperetur,quaministisinferioribusnaturarupturamuacuipraestaret.Egoenimreuelaboistuminfluxum&ligamenamorisintercorporacaelestia,&resquaesunteiscorrespondentesinterra.Considera&uidequomodonauigantesmarisaffigentesacumcumlapidemagnetisfaciunteamuerticontrastellampoli.Undehochabetacus,utuertaturcontraillamstellamsemper&sinedefectu,&adlocumaliumnonuertatur?Sinedubiohocest,quiatamferrum,quammagnesiussu&imperioDeiperinfluxumilliusstellaegeneranturinterra,&habentinsenaturam&influxum&proprietatemstellae:&ideotanquamadsuumsimileacussemperuertituradilam.Undeestquodquandocunquelunaoritur,semper&sinedefectuincipitinfluxusmarisascendere?&quandoperuenitlunaadmediumceli,incipitdescendere:&quandoperuenitlunaadocciduumincipititerumascendere,donecueniatlunaadangulumterrae,ubiincipitdescendere,doneclunaiterumoriatur.Etsecundumistapunctalunaesemperbisindiefitinfluxus&refluxus:&tamenhocnonfitniliquandoperuenitlunaadpunctacaelisuperiusmemorata.Quiaergofluxus&refluxussequunturlunam&nonsolem,probaturquodlunasingulariterinfluitsuperaquam:ideoaquaeamsequiturligainuisibili.sicuthomoliga,seufoedereinuisibilisequiturnaturalitermulieremquamamat,&famelicusconsurgitadcibum,&sitiensadpotum:itaadpropositum.applicando,infallibiliterdico,quodstellaequaehabentinfluentiamsupercaput&collumacpectushominum,sicutsuntstellearietis,tauri&geminorum,influuntsingulasuperhierampicram:ideohabetuimsingularemimperiocreantisDeiadtrahendumhumoresacapite,collo,&pectore,&nonabinferioribusmembris:&itadicodespeciebusquaeattrahunthumoresagenubus,tibiis,&pedibus,quaerecipiuntsingulareminfluxumastelliscapricorni,aquarii,&piscis:&itadealiisestdicendum.~~ErgosicumquintaEssentia&soleuiscurarecaputtuuminfirmum,quintaeEssentiae&soliseiusaugmentabisinfluxumcumstellisnostris,quaesuntgenerataeininfluxustellarumsigniarietis,sicuthierapicra,&similes,quaeconferuntcapiti:~~&itademembrisaliisestdicendum.tunccumSolenostro&stellisterrenisfaciesoperationemDeirecte,&ineiusuirtutemiraculasuperterram,sicutinferiustedocebo.Cap.U.primilibriqualiterquintaEssentiaexsoleetstellisornetur,&eiusmirabilisinfluentiainsanitateuitaeaugeaturmagisteriooperationisindagoprima.Nonreputesmemendaciumprotulisse,quianominauiquintamEssentiamaquamardentem:&dixiquodnemohodiernorumPhilosophorum&medicorumperuenitadeam,cumaquaardenscommuniterinueniaturubsque:quiauerumdixiprocerto.NammagisteriumquintaeEssentiaeestoccultum:&nonuidinisiunumcomprobatissimumtheologum,quiintelligeretquicquamexsecreto&magisterioeius:&asseroproueroquodquintaEssentiaestaquaardens&nonestaquaardens.EtDeuscaeliponatprudentiamincordeEuangelicorumuirorum,proquibusfabricolibrumistum,utnoncommunicentcumreprobishocuenerandumDeiarcanum.Eccemodoaperiotibiueritatem.Nonaccipiesuinumnimisaquosum,necuinumnigrum,terrestre,insipidum:seduinumnobile,iocundum,saporosum,&odoriferum,meliusquaminueniripossit:&distillaeumincanonibustotiens,donecfecerismelioremaquamardentemquamsciasfacere,utputaatribusuicibususqueseptieseamdistilles:&haecestaquaardens,adquamhodiernimedicinonperuenerunt.HaecaquaestmateriadequaextrahiturquintaEssentia,quamintendimusprincipaliterinhoclibro:Quiapostquamtuamnobilemaquamhabueris,fabricarifaciesinfurnouitreariorumunumdistillatoriumtale:totumintegrum,exunapeciacumunosoloforaminesuperius,perquodponetur&extraheturaqua:~~Uidesenimsicmirificeinstrumentumformatum,utilludquoduirtuteignisascendit&distillaturinuaspercanalesbrachiales,iterumreportetur,utiterumascendat,&iterumdescendatcontinuedieacnocte,donecaquaardensinquintamEssentiamperDeiuoluntatemcaelitusconuertatur.~~Etestintellectusoperationisinhoc:quoniammelioraquaardensquaepossitoperationecommuniuulgifieri,habetadhucmistionemmaterialemquatuorelementorum.Etideoestingeniatumitadiuinospiraculoquodpercontinuasascensiones&descensionessepareturquintaEssentia,quamquaerimus,acorruptibilicompositionequatuorelementorum.Ethocfitquiaistudquodsecundo&saepesublimatur,estmagissubtile&glorificatum,&acorruptionequatuorelementorumseparatum,quamquandosolumunauiceascendit:&sicusqueadmilleuices,&percontinuumascensum&descensumquodsublimatur,adtantamaltitudinemglorificationisuenit,utsitcompositumincorruptibileferesicutcaelum,&denaturacaeli,&ideoquintaEssentiaappellatur:quiaitasehabetrationecorporisnostri,sicutcelumrationetotiusmundi:fereeomodoquoartificiumpotestimitarinaturam,quasiperquoddamsimileualdepropinquum&connaturale.Io.DeRupesciss.32PracticaQuomodoQuintaEssentiafit&fieripossitsineigne,quaenonestsubiectacorruptioniquatuorelementorum,&quaenonestcalida,necfrigida,nechumida,necsicca,sicutsuntquatuorelementa:sedsicutcaelumexstellisornatursuis.Cap.Ui.~~Factaigiturpermultosdiesinuasecirculationissuperiusdescriptocircularidistillatione,aperiesforamenuasisquodestincapite,quodquidemsigillatumfuissesupponiturcumsigillocompositoexlutoSapientiae,factoexfarinasubtilissima&albumineoui,&expapyrohumidadiligentissimecarminata&mista,neullomodounquamrespirarepossit:&cumforamenaperueris,siodor,quisupermirabilisessedebet,itaquodnullamundanafragrantiaeiualeatadaequari,quiuidebiturdescendissequasidesublimitategloriosissimiDei,intantumquodsifuerituasposituminangulodomus,exfragrantiaquintaeEssentiae(quodmirabile&summemiraculosumest)attrahatadseuinculoinuisibilimuniuersosintrantes:~~TunchabesquintamEssentiamquamaudiuistiadquamnullihodiernorumPhilosophorum&medicorum(quodpotuerimscire)peruenerunt,nisiillequemexcepisupra.Quodsinoninuenerisodorem&influxumattractionishominumsicutdixi,sigillauassicutprius&reducadcaloremsuperiusdescriptum,utpersublimationes&circulationemipsiusuasismirifici,perueniasadoptatum.~~EtuthancquintamEssentiamsicglorificataminueniasinodoreminaestimabilisfragrantiae&odorismirificeglorificati&influxumattractionissupraexpressum,&nonsolumutmirificeredoleat,sedetiamadquandamincorruptibilitatempleniussereducat,nonhabebitillumardoreminoretuoquemhabetaquaardens,necillamhumiditatemidesttalemaqueitatemfluentem:~~quoniamacutusardoraquaeardentis&eiusaqueahumiditas,persublimationes&circulationespenituscorrumpitur,&terreitasremanebitseparatainfundo.EttamcaelumquamstellaeexquibushaecnostraquintaEssentiaestcompositaexmateria&forma,nonsuntsicutillaquaeestcompositaexquatuorelementis:sedestibimateriaualdemodica,glorificataintantumusqueadsummumnobiliformaimpleta,utpotentiamateriaeadullamformamaliamaspirarenonpossit:&sicremanetincorruptadoneciussucreatoriscompositiodestruatur.NecquintaEssentia,quamquaerimus,adincorruptionemcaeliomninoreducitur,sicutnecartificiumadaequaturnaturae:sedtamenincorruptibilisestrespectucompositionisfactaeexquatuorelementis:Quoniamsiessetomninoincorruptibilissicutcaelum,perpetuaretomninocorpusnostrum,quodfieriprohibetconditornaturaenostraeDominusIesusChristus.Iammultumaperuitibidesecreto,adgloriamimmortalisDei.Scientiaingeniationisignissineigne,utfaciasquintamEssentiamsineexpensis&labore,&sineoccupatione,&temporisperditione.CaputUii.~~EtquiaintendimusconsolariinhocnostrolibropauperesEuangelicosuiros,utorationeminhoclaborenonperdant,necinpraeparationeeiusmodioccupentur,proferameisdeuentresecretorumthesaurorumnaturaeremueremiram&uenerandam:~~Uidelicetcaloremsineigne,&sinecarbone,utineonostraquintaEssentiageneretur.Creauitsapientissimusorbisconditorduasresinteraliasadhocaptas:~~quoniamrecipiesuentremequiualdebenedigestum,UolodicerehomoDei,fimumoptimumequi,&pistabiseuminfraaliquoduasuelfoueamfactaminterralinitampertotum,factamexcineribus,&inmediofimibenepistati,collocabisuasdistillatoriumcirculationisusqueadmedium,uelplus:~~quianecesseest,quodtotumcaputuasisinaerefrigidoremaneatcollocatumutilludquodperuirtutemcalorisfimiascendit,ibiiterumuirtutefrigorisaerisconuertaturinaquam,&cadat,&iterumascendat.Etsicsineexpensishabesignemsineigne,&circulationemcontinuamquintaeEssentiae,sinemagnolabore.Exsuperabundantietiamindicabotibicaloremsineignesimilemprimo:utaccipiasuindemiamextorculariexpressam,&facperomniasicutdeuentreequisuperiusdocui:quiacaloremhabetmirabilem&diuinum.EttertiodoceboteiterumcaloremDei:utinaestateuascirculationissigillatum,adreuerberationemfortemsoliscolloces,etnocteacdiesinetuolaborepausaredimittas.ScientiaacquisitionisaquaeardentissinemagnisexpensisproEuangelicisuiris,quipecuniamnonhabent.Cap.Uiii.ConcreauitAltissimusnonsoluminaquaardentequintamEssentiam,sedetiaminomniremirabilem,durabilem,caelestemhabensuirtutem.aperias,rogote,intellectum,utintelligasueritatem:quoniamrescorruptibilesstatimcorrumpuntur,nisiiugiterordinationecreatorisabillaquintaEssentiaseruarentur:Extraheergoaquamardentemauino,quiacumaquaardentequintaEssentiaextrahitur:&quodinuasedistillationisremanet,nonestuinum.Etideonota,quodquandouinumtransmutaturinacetum,hocfitquandoquintaEssentiainuisibilitereuaporandoadolio,exit:&quintaEssentiarecedente,uinumconuertiturinacetum.Ergoinomniuinopuro,exceptoacetosoquantumcunqueputrido,uelturbato,uelfoetidoquintaEssentiareseruatur:Etuerumestprocerto.Cuiusplenademonstratioest:quiaponeinuasisdistillationisuinumquodfuitbonum,sednuncturbidumuelputridum,sineomnidubioexeoaquamardentem&optimamdistillabis.ErgosummacautelaestEuangelicisuirisprohocmagisterio,taliauina,quaeperditasunt,quererequasipronihilo,&indenostrumdiuinummagisteriumextrahere.Notabenequoddico,uinumturbidum&putrefactumexputrefactionecuiusdamIo.DeRupesciss.38numorisaqueisicuinumcorrumpentisfebrilipassione.QuintaautemEssentia,quiainseincorruptibilisestpernaturam,perillamcorruptionemuininoncorrumpitur,sedsolumabsorbeturamaioriquantitatecorrupta.~~Ergosecretummagisteriiest,utquintamEssentiamincorruptamauinocorruptopersublimationemextrahas,&putrefactionemquatuorelementorumuiniquasifaecesinfundouasisrelinquas,&cumoperationeseiussineexpensisintellexeris,Deumutiquelaudabis.~~ScientiadiuersitatishabendiquintamEssentiam,&quomodoperfectiushabetursecundumgradusfaciles&difficiles,&secundummagis&minusCap.Ix.Modusprimus&omniumprincipalisestille,quiestiamsuperiusreuelatuscuinonestpar.Secundusmodusesttalis:~~recipenobilioremaquamardentem,&quamfortiorempoterishabere,&poneinamphoramuitreamcumlongoualdecollo,&claudeostiumualdefortitercumcera,&sitdimidiaueltertiaparsplena,deindesepeliaseamtotaminuentreequipraeparati,utsupra,uersamtamen,itaquodcolimcumcerasitinferius&fundumsuperius,utuirtutecalorisfimiequiniquintaEssentiasuperiusuersusfundumamphoraeitareuolutumascendat,&crassitiesmaterieiadcolluminfradescendat:~~&cumpostmultosdieseamextrahereuoles,extrahesuauitereleuandoamphoramsicutstat,&uidebisspissitudinem&claritatem,&differentiaminterquintamEssentiamsublimatam&materiamcrassam,quaeresidetincollo:Magisteriumautemseparationisuniusabaliomirabile&ingeniosum,estistud:recipestylumferreumacutum&infigeinceraquaeinportaamphoraependetcontraterram,&perforausqueadaquam:quumueroperforauerisextrahestylum,&exibitprimoillaaquaterrestris,quaeestincolloamphorae,donecegressatotafueritusqueaddiuisionemquamnotastiinteream&eleuatamquintamEssentiam:&cumaquaterrestrisexierit,&uidebisquintamEssentiamuelledefluere,apponeuelocitersuperforamendigitum,&uerteamphoram,&habebisineaquintamEssentiam,&aquamterrestremextractamadpartem.&estmaximummagisteriumistud,&exsecretissecretissimorumsecretorum.EtnonperuenitillaquintaEssentiaadualoremprimae:sedestnobilisualde.Utereilladiscrete,quiamaximauirtusestinilla,quamquaeris.Tertiusmodusest,utaccipiasamphorammagnamuitreatam,&ponaturbenesigillatainuentreequitotapenitusconsepulta:&eleuabiturpuritasquintaeEssentiae,&crassumremanebitinfundo:extrahesuauiterquodnatat,&reducresiduumadignem.~~Quartusmodusest,utaccipiasuasquodcunquedeuitroueldeterrafortissimeuitreataquodmodicumualebit,&desupercollocaunumrotundumpedemuitricumtibia,&sigillauascumsuocoopertorio,&uirgapedisuitriinfrauaspendeatautinaere,utquodascenditadmodumoleibullientisadcoopertoriumperpedemuitri,descendatiterumadintestinauasis:~~Etilludinstrumentumpotesfacereubique&sinetaediosisexpensis:&supplementumesttamenuasiscirculationissuperiusdescripti:quianonsemperilludhaberipotest.Quintusmodusest,utsaltemaquasitatribusuicibususqueadseptemuicesdistillata,&inuentreequicontinuedigesta.Sextusmodusest,utsaltemmelioremhabeasaquamsimplicemsemeldistillatam,uelbis,quampoterishabere.Septimusmodusest,utaccipiasaquamquancumqueadmanuminuenies,dumtamenardeat:quiasupramodumomnesualent,sicutinfraubertimdeclarabimus.CanoninsecretoextractionisquintaeEssentiaeabomnibusaliisrebus,&scientiainextractionequintaeEssentiaeasanguinehumano,carnibus&ouis.Cap.~~X.Siaudiuistiquodtibisuperiusexsecretismaximisreuelaui,cumdixi,quodinomnirequintaEssentiaest,&remanetincorrupta,maximumerittibisidocueroipsamextrahereasanguinehumano,&acarnibusomniumanimalium,&abouis,&asimilibusrebus.Quoniamcumsanguishumanussitperfectumopusnaturaeinnobisquantumadaugmentumdeperditum,certumest,quodnaturaillamquintamEssentiamsicperficit&perficit,utsinealiapreparationeexuenistransferatipsumsanguinemimmediateincarnem:~~&hancquintamEssentiamtampropriamnaturaemaximumesthaberi:quiaineaestuirtusmirabiliscelistellatinostri:&adcuramnaturaediuinissimaoperaturmiracula,sicutinfradocebo.~~Recipeerroabarbitonsoribusexomnibusiuuenibussanguineisuelcholericissanguinemassumptumutpoterisabeisquiuinisbonisutuntur,&abiectaaquasiuephlegmatepostrepausationem,pistaillumcumdecimapartesuisaliscommunispraeparatiadhominummedicinas,&misce,&poneinamphoramuitreatamquamdiligentersigilla,&reponeeaminfrauentremequipraeparati,utsupra,&remutafimumsemelinhebdomadauelplus,utfortiorsitcalor,&dimitteputrefieridonectotussanguisconuertaturinaquam:~~quodfiatadplusin30,uel40,diebus,uelalitersecundumplus&minus:tuncponeinalembico,&distillaadcaloremuelignembonumquicquidascenderepoterit,&aquamillampluriessuperfaecestritasrepone,miscendosupermarmore,&posteadistilla,pluribusuicibusiterando:Etcumnobilemaquamsanguinishabueris,utexillaquintamEssentiamextrahas:reponeaquamindistillatoriocirculationisdoneceamducasadtantamfragrantiamsicutaquamardentemsuperiusfecisti.&haecestquintaEssentia,diuina&miraculosasupraquamcredipossit.SiuisueroextraherequintamEssentiamacaponibus,&gallinis,&ouis,terecarnesuelouatriturationefortissimainmortario,cumsuipartedecimasaliscommunispraeparatiadhominummedicinas,utdixisupra:ponedeindeinuentreequidonecconuertaturinaquam:distillautsupraindistillatoriocirculationis.Aquamdeincepsdistillatamreponedonecadfragrantiamutsupraantedictamreducatur.Io.DeRupesciss.44ScientiaquintaeEssentiaeextrahendaeafructibus,radicibus,herbis,&foliis.Cap.Xi.EtestunumexsecretisnaturaeextractioquintaeEssentiaeabomnibuscommestibilibusquaenascunturinterra:Etmodusestidem,utsuprainaliis:Utconterasomnesfructus&radices&herbas,quasuolueris,cumdecimapartesuisaliscommunispraeparatiadhominummedicinas,utdixi:putrefac,distilla,&circulautsupra,donechabeantsuauitatemodoris,&iustoimperioChristi,obtinebisoptatum:&incomprehensibilesecretumtibiaperuiinhocloco:quarelaetabundusgestiesnimium:quoniamcumfructus&herbaequaedamsintfrigidae,quaedamcalidae,quaedamsiccae,quaedamhumidae,quaedamtemperatae,quedamlassatiue,quaedamstipticae:Similiter&defructibusutideherbisdico:exhisquintaEssentiaextractatanta&taliserit,utinictuoculieffectusstupendissimos,&quicredunturimpossibiles,operetur.Quisquaeso,effectusinlaxatiuisessetsiquin45taEssentiaabhelleboroextraheretur?nullomodoeffectusarcanorumpossetexplicari.~~EtnotaquodsialiquaherbauelfructuspersetalemuirtutemhabetquumillamhabeatabEssentiaquintaillaueroquintaEssentiacumfuerit,utdiximus,depurataadplenum,incentuploplusuirtutemillamhabebit,quiafaecescompositionisquatuorelementorumquintamEssentiameisimmersamsecundumsuumposseoperarinonsinunt.~~NosauteminmagisterioextractionisquintaeEssentiaenileiconferimus,nildamus,sedsuperfluaresecamusabea,&impedimentamaterialia&corruptibiliaremouemus.Scientiaextrahendiquatuorelementaaqualibetre,quolibetperseexomnibuspraedictis,&posteaquintamEssentiam.Cap.Xii.Nonpretermittampromodicoreuelaresecretumqualiterpoterisextraherequatuorelementaexomnibuspraedictis,&quodlibetperse&adpartemmonstrare:&posteaquintamEssentiamaquolibetelemento.Mo46dusestiste:Reciperemputrefactam&inaquamreductamquancunqueuolueris,sicutsupraestdictum:&sitillaresdequauoluerisquatuorelementaextraheresicutsanguishumanusadaquamreductus:Poneigiturillamaquamseusanguinemputrefactumindistillatoriodeuitro,&ipsumcollocainfraollamaquae,&daignemsubtusdonecdistilleturaquaexsanguineperfistulamalembici:Etillamaquamrecipeinamphoramuitreamualdemundam:&cumnihilplusperillumignemseucalorempoteritascendere,procertohabebisexsanguinetantumextractumelementumaquae:Quoniamignisbalneiilliusnullamuimhabetadsublimandumaeremuelignem,uelterram:&itaillatriaelementainfundodistillatoriiremanserunt.Accipeiterumaquamextractam,&reponeinuasesuperillatriaelementa,&reponeineodembalneoperseptemdies,&benemisceanturibi,taliterqueclaude,utnihildistilletur:postueroseptemdiesaccipedistillatorium,&poneeumadignemseucaloremcineris,DeQuintaEssen.47quiestfortiorquamignisseucalorbalneiMariae:&ascendetaquainformaoleisplendidi,aureati:Etpostquamnilampliusascendit,habesinampulladuoelementa,scilicet,aquam&aerem:&unumabalioseparabisinbalneoreponendo,ubitantumaquaclaraascendet,&solusaerremanebitinsimilitudinemaureiolei,infundouasis:quodoleum,scilicetaerem,reponeadpartem:deinderemanetadhucigniscumterra.Adseparandumueroignematerraponeelementumaquae,quatuorlibrasaquaesuperunamlibrammateriei:&poneperseptemdiesuelocto,adbeneseincorporandum,utsuprainbalneoMariae:Posteaadignemflammaefortem,&ascendetaquarubea,quamcolligequandiualiquidascendet:&remanebittibiaquanigerrimainfundo,quamcolligeadpartem,deindeaquamrubicundissimamaccipies:quaretibisuntduoelementa,scilicetaqua&ignis,&poneindistillatorioadignem,seucalorembalnei,&ascendetaquaclara,&remanebitinfundooleumrubeum,quodIo.DeRupesciss.~~48~~estelementumignis.Etitahabeselementumprimum,idestaeremadpartem&aquam,&ignem,&terram.Etnotaquodelementumaquaereponituradextrahendumaterraignem&aerem,quianonascenderentnisiadiutorioelementiaquae:reducquodlibetinquintamEssentiamcumuasecirculationis,utprius:uelrectificaunumfaciendoascendereseptiesperaludel:sedpriusoportetterramnigerrimamcalcinareuno&uigintidiebusinfurnouitreariorum,uelreuerberationis.Etproptercausamhanc,dehacscientiaampliusnonloquar:sedglorificaDeuminhisquaeaudiuisti,mepraemonstrante.CanoninsecretomagisteriifixionissolisincaelonostroidestinquintaEssentia,utluceatinea,&perassumptionemeiusfulgeatincorporenostro:sedprimodeclaranturproprietatesauri,&curdicatursol.Cap.Xiii.~~Iamesttempusutornemuscaelumnostrum,scilicetquintamEssentiam,uidelicetutfigamusineacaelumnostrumidestaurum&proprietatemauriutgeneretclarissimumdiemtotiusuitaenostresanissimum&ualidissimum,usqueadultimumterminumuitaenobisconstitutumaDeo,quisinenoctibusmortispraeteririnonpotest.~~Maximumestpossefigerenostrumsolemincaelo.EtnotaquodquintaEssentiasuperiusiamquaesitaitasubtilisest,&adtantamspecialitatemuelspiritualitatem&glorificationemreducta,utexsuiacuitate,idestactione,sempersursumtendat:&ideooporteteamligari&sigillariinuasisuitreisnonporosis,neeffugiatmanusnostras.Solautemnostersehabetecontrario:namtantaeimpassibilitatisest&soliditatistammirae,utigniscumtotosuoingenioeumdeuastarenonpossit,necfacereeuaporari:imo(quanuisincredibileappareat)nondeuastareturetiamsiomniaingeniaapponerentur,sicutestingeniumcineritii,inquoomniametallapenitusdestruuntur,auro&argentoexceptis:Etsicementumregaleapponaturquodfortissimumfitexsale,latereantiquo,sulfure,&ammoniaco:inquoargentumpretiosiusmundistatimeuanescitinfumum:tamenibiampliusuigoraturaurum&etiamdepuratur:hocinestsibiabexcelsoDeo,quisiccreauitilludinmateriaprimaglorificatum,&informadignificatum:utformatantoamoresitligatamateriae&materiasicunitaformae,utabinuicemuirtuteignisneccorrumpinecsepararipossint.EtetiamdixitibiquodDeusgloriae,perinfluxumseptemplanetarumdisposuitseptemmetallainuisceribusterrae.PerSaturnumdisponiturplumbum:&quiaplumbumhabetproprietatemSaturni,ideoplumbumuocaturSaturnus.PerIouemdisponiturstannumquiahabetproprietatemlouis,ideostannumIupiterappellatur.PerMartemdisponiturferrum,quiaMartishabetproprietatem,ideoferrumuocamusMartem.PerSolemquiestresnobilioromniumplanetarum,quiaaurumhabetproprietatemSolis,ideoipsumuocamusSolem.PerMercuriumdisponiturargentumuiuum,&quiaargentumuiuumhabetproprietatesMercurii,ideoipsum,Mercuriumappellamus.PerLu51namdisponiturargentum,&quiahabetproprietatemLunae.ideoargentumnominaturLuna.PerUeneremdisponiturcuprum,&quiahabetproprietatesUeneris,ideoipsumappellamusUenerem.CumergoaurumdisponaturaSole&habeatproprietatesSolis,&Solinfluatradios,lumen,&calorem,quaetriasuntprincipianaturaliauegetabilium&uitaeanimalis:certehocidemhabetaurumDei,nonautemaurumhominisidestalchimiae.~~EtnunchoraestutpandamtibiqualiterinfluxusradiorumaurinostriscilicetSolis,infigaturincaelo,idestinquintaEssentiasuperiusquaesita,necnon&luxeius&calor&incorruptibilitas&bonitasomniumproprietatumilliusaduiuiuificandumcorpusnostrum,&ipsumusqueadultimumterminumnobisconstitutumaDeoinsanitatepraeseruandum.~~Io.DeRupesciss.~~52~~diSolemincaelonostro.Cap.Xiiii.Opusmagisteriifixionisincaeloest,utaccipiasaurumDeipercementumpurgatum,sipotestaleaurumhabere:uelsiesnimispauper,accipeflorenosapprobatissimosdeFlorentia,&facexeislaminastenues,&poneeasadignem,&easigniassuperpallamferreamutigniantursicutigniturferrum:&habeasiuxtateuasterreumuitriatumoptimaeaquaeardentisimpletum,&laminasauriignitasproiiceinaquamardentem,&habeasingeniumadextinguendumsubitoignemutnonuasteturaqua:&caueutnullumferrumtangataquam,sedalongeproiiceaureaslaminasintus,&fachaecquinquagintauicibusuelplus,quiaquantoplus,tantomeliuserit.Notaistudquoddixitibimodo,&siuiderisaquamardentemminuimutaillam&accipealiam&posteaaliam.Etcompletisextinctionibus,omnesaquasconiunges.~~EtscitoprocertoquodDeuscreauittalemuirtuteminaquaardente,quodexauroignitoextrahatomnesuirtutesauri,&incorporatsibi&retinetradios,lumen,colorem,&qualitatem,incorruptibilitatem,durabilitatem,soliditatem,&omnesproprietatesSoliscaelestis.~~DeindeaquamardentemsicsolificatamseuaurificatammisceascumquintaEssentia,&utereea.NonenimaudeasextinguerelaminasaureasinEssentiaquinta,quiaperderesea.Modoinueritatehabescaelumincorruptibile,nonsimpliciter,sedSoleminfixumineoadfortiusinfluendumlumenuitae,radiosuirtutum,conseruationemnaturae,&fixationemquinteEssentiae.Scientiaqualiterfiatsineomniexpensa,etpossinthaberequasipronihiloinfluxushuiusSolisEuangeliciuiri.Cap.Xu.UiriEuangeliciquidicuntcumPetro,Aurum&argentumnonestmihi,cumindigebuntuirtutenostrioptimiSolis,habebuntnecesserogareamicumdiuitemutmutuotradateisduosbonosflorenosuelsaltemunumIo.DeRupesciss.54bonum,&florenumignientsicutest:etsihabentaquamardentem,quinquagintauicibusineamipsumextinguant:&siaquamnonhabent,inbonouinoalbonecnimisclaro,necnimisspisso,sedoptimodelectabili,odorifero,saporoso,&gratioso:quoniamuinumhabetnaturamrecipiendiinseinfluentias&proprietatesauri.&postquamperfecerisopustuumadplacitum,scitoprocertoquodflorenibonisuntsicutprius,&nobiles,&pulchri,aequiponderis,uelquasi.Utereergouinoaurato,uelaquaaurea,utlaetus&sanusuiuas,&etiamutiuuenescas.Scientiaadfortius&uiuaciusimprimendumuirtutesSolisincaelonostro.Cap.Xui.EtinhocdecreuireuelareingeniumnonsolumutfortiusquamsupradixerimquodproprietatesSolisconfiganturincaelo:seddocebotenaturaliter&sinepeccatoincantareaurum&argentum,itautsiteneatur,minimecognoscatur:&ualetingeniumistudincantationisnaturaliteradaurum&argeniumpertotummundumsinetimoredominorum&tyrannorumportandum,&adseruandumintototemporebellorum&tribulationum,&maximetemporeAntichristi.CreauitsublimisDeusaurumsicincorruptibile,utuicuiuscunqueignisnonperdatsuumesseneccaloremnecuirtutem:&tamenestunaresquaestatimconuertitipsuminterram.Etmagisteriumhuiussecretiesttale:~~Recipeaurum,&limaipsumbene,&accipecrucibulumcumbonaquantitateargentiuiui,&poneipsumadparuumignemsicutnonuaporet,&poneintuslimaturamauriquammoueasmiscendocumargentouiuo,&postmodicumtempustotumauruminueniesinfraargentumuiuumconuersuminfarinamseuterram(debentponiproquolibetdenarioauridenariiseptemargentiuiuisihocdebetfieribene:~~&deargentosiuoluerisfacere,necesseestutponasdearg.uiuotriplum:uidelicetproquolibetdenarioarg.denarios21.arg.uiui:&hocproptereiusduritiem)posteaadbonumignempone,utargentumuiuumrecedat:ueldistillaeum&collige,ponendodesuperalembicum,&incrucibuloauruminueniescalcinatum,&reductuminterram.Uelsinonpoteslimare,factenuissimaslaminasquamsubtiliusualebis,&poneeasinfraargentumuiuumcalidum,&habebisoptatum.~~Etsiuishocidemfaceredeargento,limaipsum,&miscesuperlapidemcumargentouiuo&argentouiuosublimato,&bonaquantitateuitrioliRomani&claudecumlutoSapientiaeinterduastestasbeneiunctas,&poneintercarbonesquasiperunumdiemuelmediumuelminus,&ipsuminueniesreductumincalcem.~~hascalcesportapermundumpublice,&nemineminueniesquiargentum&aurumcognoscat.Etliuiscalcesoccultareomnino,misceeascumpiceliquida,uelcera,uelgummi,uelcumomnirecombustibili,&noncognosceturabhominehuiusmundi:sederunthoninesuidentesnaturaliter,utincantati.Etsiuishancincantationemomninosoluere,ponecalcemauriincineritio,&uerumaurumutpriusinuenies.Idemfacdeargento.Adpropositumnostrum,uisnobilissimedeaurareaquamardemtemueluinum:~~recipecalcemauriquamfaceredocui,&suprapallamferream,sedmeliusestincochleariargenteo,poneadigniendum,quamextingueinaquaardenteueluino,sicutsupradixiquinquagintauicibus,&habebisliquoremtuumcentiesdeauratummagisquamperlaminashaberes:~~cuiusratioest,quiaignismelius&fortiusagitinpartibusaurisubtilissimis,quaminlaminissolidisatqueduris.Etaquaardensueluinumetiaminmillecuplofaciliusextrahitauriproprietatesabignitispartibusminutissimis,quamalaminiscrassis,quiaminuspartesauriminutaeresistunttamigniquamliquori.Etscitoquoduinumnonsolumretinetproprietatesauri,sedmultofortiusmetallorumomnium:Namsiextinguasplumbumseptiesinuinouelinaquacommuniliquefactum,&inillouinouelaquaposteaferrumextinguaspluribusuicibus,ferrumattrahetmolliciemplumbiomnino:&idemfacietcuprum,&aliud58Io.DeRupesciss.metallum:Uelsiinuinoalbopluribusuicibusferrumextinguas,posteaineopluribusuicibusplumbumfusumproieceris,plumbuminueniessinedubioinduratum.Ergosiproprietatesmetallorumomniumimprimunturinuino,multofortiusinaquaardentebona&preciosa.Canoninfixioneomniumterrestriumincaelo,utinfluantineosuasproprietates&occultasuirtutes.Cap.Xuii.~~DeuscaelitalemuirtutemcontulitquintaeEssentiae,utextrahatabomnifructu,&ligno,&radice,&flore,&herba,&carne,&semine,&aqualibetrerumspecie,&exquacunquemedicinalire,omnesuirtutes&proprietates&naturas,&effectus,quosDeusgloriae,conditornaturae,creauitineis:~~&infratreshoras,uelpauloplusoperaturextractionempraedictam.Egoiamreuelauitibiquomodoabomnib.praedictisnostraquintaEssentiapossitextrahi.Ergoomnesresnecessariasadomnemsyrupumponeinaquaardente,&infratreshorasillaaquaerittalisqualissyrupus,&meliorincentuplorationequintaeEssentiae,quamessetsineea.&etiamaccipeomnesmedicinasconfortatiuas,&incentuploinfraquintamentiammultiplicabunturseuconfortabunturomneseorumactus.Sicetiamdemedicinislaxatiuis,quoniamsupramodumaugeturdiuinaactioeisdonataaDeo,sicutteinfradocebo.NamsiomnesspeciesaromaticasodoriferassimulinquintaEssentiaposueris,flagrantiamhabebisquamexistimarenonpoteris.Idemdestipticis,idemquederebusadstrictiuis:sisemina,flores,fructus,folia:sifrigida,sicalida,dulcia,amara,humida,sicca:sibona,simalainfraquintamEssentiaminfuderis,talemquintamEssentiamhabebis.Ecceinstrumentumestomniumuirtutumrerumtransmutabilium,&siponanturinea,augetincentuploactionemeorum.Io.DeRupesciss.~~60~~CanonadreddendumquintamEssentiamcalidaminquatuorgradibuscaliditatis:&primosciendumquaesintrescalidaeinprimogradu.Cap.Xuiii.Unummarescientiaeinnotitiarerummedicinaliumaperiamtibiinhocloco:namistasuntcalidainprimogradusecundumauctoresmedicinae.deherbis:absinthium,borago,fumusterrae,althea,cupatorium,camaemalon,stoechas,tribulus,coriandrum,cuscuta,ozimum,spicanardiuelceltica.deSeminibus:semenaltheae,trifolii,coriandri,atriplicis,ozimi,cuscutae.deFloribus,flosnarcissi,lilii,croci,camaemali.deRadicibus,radixiridis,aristolochieutriusque,agarici.deFructibus,amygdalaedulces,moramatura,iuiubae,&oliuaematurae,ficus,castaneae,auellane,cortexpomicitri&c.Frondes,folialauri,caryophylli.deGranis,triticum,ciceralbum,oriza,orobus,linguaauis,cubebae,cardamomum.deGummis&succis:lycium,sarcocolla,laudanum,moschus,styrax,deUenis,nitrum.deCarnibus,porcina,equina,camelina,pulina,carohirci,passerumiuuenum,columbarum,anatum,anserum,fasianorum,pisciumsalsorum.~~SiergouniusuelpluriumistorumquintamEssentiamcumcaelonostromiscereuolueris,poneexhisquantumuoluerisincelotuo&trahetintreshorasadsequintamEssentiamcumomnibusuirtutibuseius,&efficieturcaelumtuumcaliduminprimograduplusquamanteaesset.~~Oquammagnascientiaestista,utsciasnaturamrerumcommestibilium:utintelligasquiddebescomedere,quiduitare:quoniamsinimisesfrigidus,utarisistisquesuntcalidainprimogradu,exceptoquoddebesuitareeaquaetibiperlaxationemnocerent:intelligequaedico.ScientiaaffixionisquintaeEssentiaeomniumrerumquaesuntcalidaeinsecundogradu,&illarumnotitia.Cap.Xix.~~Sipropterinfirmitatemprouenientemexnimiafrigiditate,nonsufficittibicaelumtuuminpraecedenticanonefactumcaliduminprimogradu,extrahequintamEssentiamexhisrebusquaesuntinferius,quaesuntcalidaeinsecundogradu:~~deHerbis.polium.amomum,asphodelus,pastinaca,prassium,centaurea,cataputia,cyperus,sisymbrium,mentha,anetum,foeniculum,aloe.deSeminibus,semenapii,dauci,marathri,urtice,aneti,foenugraeci,pastinacae,sisymbrii,raphani,crocihortensis.deFloribus,floscrocihortensis,cotulebulbi,asphodeli.deRadicib.radixapiifoeniculi,capparis,acori,asari,pastinaceasphodeli,peonie,cyperi.deLignis,rhabarbarum,lignumaloes,xylobalsamum,hebanum,caryophylli,cortexthuris,tamarisci.deFrondibus,foliacitri,tamaricis,senae.deFructibus,nuxmyristica,macer,amygdalaeamarae,uuaemature,uuepassae,fistici,ficussiccae,dactyli,pineaedulces,nuces.deGranis,cantabrum,cicernigrum,lupini,faseoli,asparagi,granacitri.deGummis&succis,aloe,balsamum,mel,uinum,mastix,thus,myrrha,bdelium,lacca.deUenis,sal.deSuperfluitatibusanimalium,stercus,urina,ambra&muscus.Aperiasergooculostuos,utuideasquibusrebusexhisindigebisadmagistuumcalefaciendumcorpusquampereaquaepositasuntinscientiaprima.nonutarisrebus,nisipriussciasquaesunt,siquaesuntuenenosae.Habesergoscientiamutefficiascaelumnostrumcaliduminsecundograducumomnibussuprapositisuelquibusuisexeis&illisaequipollentibus.Scientiaaffixionisomniumrerumcalidarumintertiogradu,&notitiaearum.Cap.Xx.Incasuinquoinfirmitasnimiaefrigidatisuigeret,&indigereshaberecaelumnostrumcalidumintertiograduaffigeincaeloquintamEssentiamrerumcalidarumintertiogradumquaeinferiusdescribuntur.ExHerbis,inula,stoechasthymus,chamaedrys,chamepitys,hyssopus,sampsucus,sambucus,mentastrumcalamintha,pulegium,origanum,porrus,rutadomestica,apium,squinatum.deSeminibus,semenpetroselini,ammeos,anisi,cardamomi,cardi,epithymiporri,cumini,silerismontani,rutaedomesticae,erucae.~~.~~DeRupesciss.64deFloribus,flossamiobuci,squinanti.deRadicibus,radixinulae,squinanti,menthae,dictami,capparis,porri,helleboriutriusque,serpentariae,zedoariae,doronici,zingiberis,centaurii.deLignis,gentiana,polypodium,cassialignea,asari,turbit,galangae,piperlongum,cinamomum,costum.deFrondib.foliaoleandri,nucis,colocynthidis.deFructibus,nuxIndica,cataputia,cucumeresagrestes,colocynthis.deGranissolium,piperlongum,staphisagria.deGummisacsuccis,hyssopus,crocus,scamoniumpixliquida,pixGraeca,serapino,opopanarum,asarum,ammoniacum,cuphorbium,galbanum,gummiiuniperi.deUenissalgemma,magnes,salnitrum.deMembrisanimalium,mumia,castoreum.Cumhisrebuscaliditatemtertiigradusaffigesincaelotuo.UtarisergoinextractionibusquintaeEssentiaeexrebus,cumfuerisexpertusearumuirtutes.ScientiaextractionisquintaeEssentiaererumcalidaruminquartogradu,utaffigaseasincelonostrosioportuerit.Cap.Xxi.Reuelabotibirescalidasinquartograduidestinsummo,utearumquintamEssentiamincaelotuoaffigascumfueritnecesse.deHerbis,rutasyluestris,nasturtium.deSeminibus,semensinapis,nasturtii,ceparum,rutaeagrestis.deLignis,tapsia,pyrethrum.deFructibus,anacardi.deGranis,pipernigrum,baccaelauri.deUenis,argentumuiuum,sulfur,calx,salammoniacum,salnitrum,aesustum,flosaeris,petroleon.Canon&scientiainextractionequintaeEssentiaearebusfrigidisinprimogradu,utaffiganturincaelonostro,Cap.Xxii.IcutindicauitibiqualitertehabeiasinextractionequintaeEssentiaeexrebuscalidissecundumordinemquatuorgraduum,eundemordineminextractionequintaeEssentiaearebusfrigidistibipandam.Etprimoinfrigidisinprimograduquesuntista:deHerbis,atriplex,mercurialis,oxalis,caules,Io.DeRupesciss.66malua,scariola.deSeminibus,semenmaluae,plantaginis,rose,scariolae,citrulli,melonis,cucurbitae.deFloribus,flosrosarum,amygdalarum,malorumcydoniorum,salicis.deFrondibus,foliamyrthi.deFructibus,glandesomnes,myrobalani,tamarindi,caropomicitrini,oliuaacerba,pomacoctana,pyra,cerasa.deGranis,hordeum,fabaeuirides&siccaemilium,panicum,myrthilli.deSuccis,acacia,acetum.deUenis,bolusarmenuscimolia,argilla,lateres,argentum,cadmiaargentea.deCarnibus,porcina,caprinabouina,ceruina,leporina,alinina,mulina,aprina,carocoturnicum&pisciumrecentium.SiexhisposuerisinnostramquintamEssentiam,nostrumcaeluminprimograduinfrigidabis,&talicaeloutipoterisinaestate.ScientiaadaffigendumquintamEssentiamrerumfrigidaruminsecundograditincaelonostroCap.Xxiii.Quandononsufficiettibicaelumnostrumfrigiduminprimograduadnimiumcaloremextinguendum,affigesineoquintamEssentiamrerumfrigidaruminsecundogradu,quastibinominaboinhocloco.deHerbis,pentaphyllon,psyllium,lactuca,farfara.Semenlactuce:flosuiolae,nenufaris,fabae,balaustiiuelcytimi.Radixmaligranati,arnoglossae.Foliasalicis.Moraimmatura,sorba,mespila.Succuscitriipomi,persica,cucumeres,cucurbita,melones,citrulli.Grana,sumach,berberis,semencydoniorum.Gummitragacanthi,gummiArabici.haematiteslapis,cerussa,lithargyron,alumen,plumbum,coralium.Cumhisreddescaelumnostrumutincorporenostroinfluatfrigiditateminsecundogradu.utarissapienter,utuitesuitanda.Maximascientiaestenimutsinimisesfrigidus,hicaddiscasquaesuntfrigidanimis,&sicnociuauitabis:sinimisescalidus,hichabesquibusfrigidisutidebes.e2Io.DeRupesciss.68ScientiaadextrahendumquintamEssentiamrerumfrigidarumintertiogradu,&affigendumincaelonostro.Cap.Xxiiii.TempusestutreuelemtibiaffixionemquintaeEssentiaererumfrigidarumintertiogradu,quaesuntistae.Herbae,uirgapastoris,semperuiuauelaizon,portulaca,hypocistis,eorumqueradices.Omnessandali.Flospapauerisalbi.pomamandragorae.caphura,sanguisdraconis,hypocistis.gypsum,spodium.Semenhyoscyami,papauerisnigri,cicute.Antimonium,thutiaseuponpholix.HecsuntquorumquintaEssentiaaffixaincelonostroredditipsumfrigidissimuminsummo:quiainquartogradunullaresestaPhilosophisinfrigiditateconstituta.ScientiaadextrahendumquintamEssentiamarebussiccisinprimograduadaffigendumincaelonostro.Cap.Xxu.EoquosupraordineextractionemquintaeEssentiaearebussiccisostendam,&primoinprimogradu.Chamaemalon,stoechas,semperuiua,caulesfoeniculus.Semenhyoscyami,saenuGraeci:Flosnarcissi,croci.Radixireos,porri,zedoarie:folialilii.nuxindica,myrobalani,tamarindi,uuaepassae,caricaeoliuaeimmaturae&acerbae,auellanae.ordeum,fabaesiccae,cubebae,cardamomum,cnicos:cantabrum,amidum.moschus,sarcocolla,opium.bolusarmenuscymolia,argilla.Carocaprina,bouinaceruina,leporina,equina,alinina,camelina,ursina,uitulina,leonina,ursina,turturis,perdicis,pauonis,iuuenumcolumborum.HaesuntresquasinfracaelumnostrummittesutattrahatearumquintamEssentiam,&sicinfluatsiccitateminprimograduincorporenostrocumfueritnecesse.ScientiaextrahendiquintamEssentiamarebusinsecundograduadaffigendumincaelonostro.Cap.Xxui.Haesuntressiccaeinsecundogradu:~~absinthium,fumusterrae,eupatorium,amomum,asphodeli,uirgapastoris,centaurium,pentaphyllon,agnus,cataputia,cyperus,orobus,mentastrum,sysimbrium,mentha,anetum,porrus,corsandrum,oxalis,serissiuescariola,cassutha,ozimum,papyrus,carthamus,spicautraque.~~Semenapii,dauci,marathri,porri,trifolii,plantaginis,anetisysimbrii,coriandri,rosae,ozimi,scariolae,cuscutae,citrulli,melonis,cucurbitae,carthams.Flores,rosae,crocihortensis,bulbi,cumini,asphodeli,balaustii.Radicesapii,foeniculi,capparis,maligranati,acori,asari,aristolochiaeutriusque,scylle,asphodeli,arnoglosse,peonie,cypericentaurii,agarici.Ligna,polypodiumrhabarbarum,lignumaloes(perfectumcognoscessioblongumfrustulumabunocapiteaccendes,acrectumuelutcandelamsiteneas&flammamnonperdat,nisipriustotumcrescatardens,inferiusuerohumorememittit:saporemhabetmordacemxyloaloes):Xylobalsamum(quoduixreperitur)ebanum,&guaiacumlignum,cinamomum,omnessandali,caryophylli,cortexthuris,tamariscus.Foliasalicis,myrti,oleandri,tamarisci,oliuae,citri.Glandesmyrobalanicitrini,cataputie,nuxmoschata,macer,amygdalaeamarae,moraimmatura,&reliquaquaeabaliisauthoribusenumerantur.Grana,milium,panicum,lolium,lupini,oryza,orobi,berberis,myrtilli:~~aloe,lycium,uinum,mastix,thus,myrrha,ammoniacum,galbanum,lacca,balsamusquiamplius(nisisophisticus)nonreperitur,mel,haematites,gypsum,cerussa,lapislazuli,lithargyrum,lateres,uitrum,coralium,caropisciumsalsorum,moschus,ambra.~~CumhisergorebusaffigesquintamEssentiamincaelonostro,utinfluatinnobissiccitateminsecundograducumfueritnecesse.ScientiaadextrahendumquintamEssentiaarebussiccisintertiogradu.Cap.Xxuii.Polypodium,seseli,hypericon,chamedrys,chamaepitys,hypocistis,hyssopus,sampsucus,calamintha,pulegium,origanum,rutadomestica,apium,schoenantum:semen,petroselini,ammios,urticae,anisi,cardamomi,cari,epithymi,nigellae,cumini,silerismontani,rutaedomesticae,raphani,erucae.Flos,sambuci.Radices,hyoscyami,dictannicapparis,helleboriutriusque,serpentarieIo.DeRupesciss.72doronici,gentiana,tapsia,uirgapastoris,cassialignea,turbith,galanga,piperlongum,costum.Folia,lapullae.Fructus,gallae,cucumeresagrestes,cappares.Grana,baccaelauri,staphisagria,sumac.Gummi&succi,acacia,scammonia,acetum,&omnispix,sagapenon,opopanax,asa,cuphorbium,gummiiuniperi.Magnes,ferrugo,spodium,sapo,salgemmasalcommune,nitrum,asphaltum,mumia.Castoreum.CumquintaEssentiaigiturharumrerumcaelumnostruminfluitsiccitatemincorporenostrointertiogradu.ScientiaadaffigendumincelonostroquintamEssentiamrerumsiccaruminquartograduutinfluantinnobissifueritnecesse.Cap.Xxuiii.Cumigiturerimushumidisupramodum,ecceressiccasinquartogradu.Rutaagrestis,nasturtium,papauernigrum.semen,nasturtii,sinapis:pyrethrum,anacardi,pipernigrum.ammoniacum,aesustum,tutia,calx,sal.Floseris,sulfuruiuum,petroleum.cumhisergo&c.ScientiaextractionisquintaeEssentiaearebushumidisinprimogradu.Cap.Xxix.AccedoadreuelationemquintaeEssentiererumhumidaruminprimogradu,utquintamEssentiamearumaffigamuscelonostro,utinfluatinnobistemporesiccitatishumiditateminprimogradum:Inula,borago,mercurialis.Semen,altheae,pastinacae,atriplicis.Flos,fabae.Zingiber,pastinaca.Lignumglycyrhyzeamygdaledulces,moramatura,uuaematurae,iuiubae,caropomicitrini,pruna.Fabaeuirides,ciceralbum,linguaauis,piperlongum.Ladanum,gummiArabicum,tragacanthumbdelium.Plumbum,argentum,cadmiaargentea.Caroporcina,pecorina,pullinacolumbarum,anserumiuuenum,falianorum,coturnicum,anatum,pisciumrecentium.Insecundograduhumidasunt,altheauelalcaea,plyllium,portulaca,atriplex,lactucadomestica,malua.Semen,maluae,lactucae,sesami,portulaceFlos,nenufaris:~~.~~DeRupesciss.74fructus,persica,chryiosomela,cerasa,dactyli,cucumeres,cucurbita,melones,citrulli.Faseoli,asparagus,granacidoniorum.Intertiogradusemenpsyllii,papauerisalbi,ceparum.Flosuiolarum,papauerisalbi.Inquartograduhumidasunt,argentumuiuum,nix.Scientiaadcognoscendumdeomnibuspraedictisquaesimulduashabeantproprictates.Cap.Xxx.Ualdenecessariumindicaui,utreuelemscientiamadcognoscendumdequacunquerequamproprietatemhabeatconnexam,quiaomnesresexquatuorelementisplureshabentproprietates:quiaelementumaquaeestfrigidum&humidum,aercalidus&humidus,terrafrigida&sicca,igniscalidus&siccus.Etquiaquatuorqualitatesprimaequaesunt,calidum&humidum,frigidum,&siccum,quacuormodistantumcombinaripossuntideosunttantumelementa,quatuor:namsiccum&humidumquiacontrariasunt,simulineodemnunquaminactusunt,&eodemmodofrigidum&calidumcontrariasunt,&nunquamineodemsimulactuconsistunt.Cumergoscireuoluerisdealiquareexpraedictis,utrumsitcalida&humida,sicca&calsda,frigida&humida,frigida&sicca:quaereeamintabuliscalidorum,&siibiinuenieseam,extraheuelnotaeam:deindeeandemquaereintabulishumidorum,&siibieaminuensesextrahe:&itainuensescomplexionem&gradumeius:exempligratia,quaerasargentumuiuumintabuliscalidorum,&inuenieseumcaliduminquartogradu,quaereidemintabulishumidorum,&inueniesinquartogradu,idestinsummocalidum&humidum.Etnotaquodprimusgradusnonattingitadplenumsensumgustusueltactus:secundusgradussensibusadaequatur:tertiusgradusexceditsensum,sednondestruitillum:quartusgraduslaedit&uulneratsensum.&abhacconsiderationeordinatioquatuorgraduuminqualibetreestexcepta.Scientiaadaffigendumincaelonostrotemperatissimamcomplexionem.Cap.Xxxi.Nominemusrestemperatissimas,exquibusextrahamusquintamEssentiam,utaffigamuseamincaelonostro,utinfluatinnobissummetemperamentum,&aequatissimumessesupermodumexcellentiusquodfieripossitinmundo.Etsuntrestemperatissimae&aequataeinsuoesseadsummeconfortandum&reparandum&continuandumcomplexionemnostram:quaesuntaurumnostrum,aurumDei,nonhominisidestalchymie(aurumuulgarisalchymiaenoncuratleprosos,&uulnusexeofactumtumescit)perle,capillusUeneris,radixlilii,cassiafistula&manna:extraheergoquintamEssentiamexhis,&infigeeamincelonostro,quiaprofectotuncceluminfluetinnobissanitatem&uitam&continuationemeiususqueadultimumterminumnobisaDeoconstitutum.EtiamdocuiqualiterquintamEssentiamauriaffigasincelonostro:sedaperlis&cadmiaaurea&similibusextrahesquintamEssentiamsic:puluerizeseadonecefficiantursinetactu,&tuncpulueremproiiceincaelonostro:quiaprofectototampuluerisuirtutemquintamEssentiamassociabisibi.(Tribusmodisaurumfieripotest:primoestaurumnaturaleseuminerae,secundoaurumalchymicum,tertioaurumlapidisPhilosophorum:exeffectuautemsicdiscernuntur:namaurumalchymicuminpotudatumnonlaetificatcorhominis,sednocet,quiaexcorrosiuiscompositumest,&uulnusexeofactumtumescit.Aurumueronaturaledatuminpotu,nihilagit,quiataliterutcomestumest,excernitur.AurumautemlapidisPhilosophorumestsolumquodquaeriturinnutrimentum,&etiamliberatleprosos&omneminfirmitatemdatuminpotuuelcomestum,&uocaturaurumDei.&notaquodaurumnihilaliudestquamargentumuiuumanatizatumidestadaequatedigestum).Io.DeRupesciss.78DocetaffigerequintamEssentiamrerumattractiuarum,utpossitextraherelignumuelferrumauulneribus.Cap.Xxxi.Attractiuanecesseestessecalidautsubtilientpartes:suntueroiste:magnes,sagapenum,assafoetida,maiorana,apium,pyrethrum,petroleum,sulfur,ammoniacum,lolium,aristolochialonga,radixcannae,dictamum,cataputie,cyclaminum,thapsia:cumputrefactioneattrahent,utcancerpistatus,omnestercusustum,fermentum,sanguisugae:infundeergoistasresincaelonostro,&attrahetadsequintamEssentiameorum&tuncattrahitabomniuulnerefaciliter&statimlignumuelferrumimmissum.Docetpurgarehumoresnociuoscorporis,&affigereistaincaelonostro.Cap.Xxxii.~~Quaedamlaxantuentrem,uelprouocantuomitumdissoluendo&cattrahendonaturam&humoressibisimilesabominabilesipsinature,attrahuntqueeosiuuanteexpulsiuauirtutemembrorum,adstomachum&intestina,quaeimpedimentumferrenequeuntia,humoresaseeiiciunt.~~Quaedampurgantcumuiscolitate,utmercurialis:Quaedamcumacuitateuteuphorbium:Quaedamcomprimendo,utmyrobalani:Quedamcumsalsedineutsemenatriplicis:Quaedamcumdulcedine,utcassiafistula.Sedaliapurganthunchumorem,aliaalium.Sanguinempurgant(seumundificant)casssafistula,manna,succusmercuralis,maluaagrestis(uelalcea)uiola,lupuli,fumusterrae.Flauambilempurgantaloc,myrobalanicitrini,ablinthium,capillusUeneris,rhabarbarum,mercurialis,uiola,pruna,serumlactis,cassiafistula,tamarindi.Phlaegmapurgantsarcocolla,sambucus,anacardi,cnicosseucarthamisemen,cocognidium,turbith,colocynthis,thymus,staphisagria,hermodactyli(aquibuscaue)cuphorbium,thapsia,salgemma.Melancholiampelluntmyrobalanichebuli,lapislazuli,lapisammoniacus(uelpotiusarmenus)thymusepythimum(partheniumseubrusaculum)stoechas,sena,chamaepitys,cassuta:helleborusniger.Aquososhumoreseiiciuntsarcocolla,euphorbium,concognidium,radixcucumerisagrestis(uelelaterium)succusebuli.Bilemflauampurgant&phlaegma,colocynthis,scanmonia,agaricus.Phlaegma&melancholiampurgantpolypodium,helleborusuterque,polycaria,cataputia,elaterium,condisi,tithymali,centaureaminor,agaricus.BilemutranquepurgantmyrobalaniIndi,succuscaulium,nitrum,fumusterrae,esula,sena,helleborusniger.HaeresmiraculosecreataesuntaDeocumdeterminatauirtuteadexpellendummortales&superfluoshumoresdecorporenostro:&quanquamsintaliaplura,nonponunturtameninhoccapitulo,quiaistasufficiunt.CumergouoluerisquintamEssentiamharumrerumincelonostroaffigereadpurgandumsanguinemuelalioshumores,acciperesdecapitulissuis&infundeeasincaelonostro,&extraheuirtutemearum:uteretamencautem,quiamultumplusaguntincaelonostroquamsineillo:ideonecesseestutsiscautus.AdextrahendumquintamEssentiamarebusrestrictiuis&affigereincaelonostro.Cap.Xxxiii.Eaautemquaeconstringuntcommunitersuntterrestria&frigida:&quaedamconstringunt,quiaexsuafrigiditatepartesconiungunt,utgalla:quaedamquiacrassoshumoresgenerant&lubricos,nimisuirtutemretentiuamconfortant,&multumnutrimentumpraestant.Etdenumeroeorumstipticorum,quaedamstringuntuentrem,quaedamsanguinem.Haecsuntquesanguinemrestringunt:~~coralium,bolus,nucescupressi,terrasigillata,charabe,myrtus,acacia,hacynthi,galla,sumac,hematites,plantago,succussalicis,tragacantha,gummiArabicum,cinistamarisci,balaustia,mumia,hypocistis,ferrugo,uirgapastoris,alumen,thutia,pentaphyllon,portulaca,sanguiscolumbeet&uaccae,stercusasininum,ciniscorticisnucis,pilileporis,gypsum,filtrumustum,argilla,antimonium,atramentumustum,cinisfactusexpannocannabis,ita~~Io.DeRupesciss.~~82~~utsanguinemexuenafractarestringant:thusetiamsanguinemrestringitconsolidando&carnemreparando.Exhisergoinfigeincaelonostro,&miraculosesanguinemrestringent.ScientiaadextrahendumquintamEssentiamarebusquaeuentremrestringunt,&affigerecaelonostro.Cap.Xxxiiii.Suntuerohaec:~~cidonia,sorba,corna,moracelsiimmatura,prunaimmatura,myrtilli,caulesnimiscoctipyraimmatura,malapontica,locustaemarinecoctae,coagulumleporis,laccoctum,lacasinecoagulatum,caseus,amygdalae,similatritici,milium,glans,fabasemenpapauerisnigri,galla,menthacumaceto,rosae,foliacupressi,bolus,terrasigillata,mastix,coralium,sumach,berberis,sanguisdraconis,hypocistis,acacia,balaustia,spodium,plantago,tragacantha,gummiArabicum.~~Quaedamsiccitatesuaconfortant&constringunt,utcubebe,&caryophylli.Infundeergoincaelonostroexhisuimunicamadconstringendumuentrem.ScientiaextractionisquintaeEssentiaearebusinduratiuis&c.utindurarepossimus.Cap.Xxxu.Frigidanimis&humidasuntquaemateriamcongelant,&membraindurant:Etaliquaexhissuntfrigida&sicca,&suntista:myrtus:psyllium,semperuiua,portulaca,lenticula,aquae,solatrum,hyoscyamus&maximesemeneius,illudenimargentumuiuumrestringit.Affigeergoeaincaelonostro,&influettantamindurationemquoduehementiusobstupebis.ScientiaadextrahenduminquintamEssentiamarebusmollificatiuis&c.Cap.Xxxui.Quaemollificantsuntcalidatemperate,quaenonmultumcalefaciantnecexiccent:chamemilla,ablinthium,eupatorium,meliloton,styraxliquida,mastiche,ammoniacum,bdellium,galbanum,opopanax,radixaltheae,oleumuetus,adepscaprinus,anserinus,hircinus:medullaceruina&uitulina.Cumhisergorebusnostrumcaelummollificatiuumreddes.Io.DeRupesciss.84ScientiaadextrahendumquintamEssentiamarebusmaturatiuis&mollificatiuis.Cap.Xxxuii.Perueniamusergoadnotitiamrerumquaematurant&sanieminducunt,quaetemperatasunt,ueltemperamentouiciniacalorisnaturalis:autergosuntuiscosaclaudentiaporos,undenatutaliscalorintusconfortatur&materiamapostematisdigerit,&suntista:Ladanon,styraxliquida,anetum,butyrum,stoechas,radixalthaeae,semenlini,foenumGraecum,frumentum,fermentumcumoleo,uuapassa&butyro,sudorhominisnudiseexercitantis,saliuaseusputumhominisieiunicumfrumento.immitteergoincaeloista&maturabitapostematasupraquamcredipossit.Obstruentiaseuoppilantiasuntqueterrestria&uiscosasunt&praecipuequecrassoshumores&tenacesgignunt:&suntista,panisazymus,cepe,granumfractum,simuladactyli,mustum,pinguedo,caseus,glandes.Quaeueroaperiuntattenuatiuam,incisiuam,corrosiuam,&mundificatiuamuirtutemhabent:aperiuntenimmeatusobstructosattenuandoabrarendoquehumoresuiscosos&spissos,&mundificandoeorumsuperfluitates,&expurgandouulnerumsordiciem:sedeorumquaedamaperiuntintus&extra,utsuntquaeuiscositatemamaritudinemsiueponticitatemhabentutamygdalaeamarae:quaedamtantuminteriusoperanturperlargitateminteriorumuenarum,&exteriusoperarinonpossuntpropterangustiamuenarum,sicuteaqueponticitatemhabentadmistamutabsinthium.Quedamuerosuntuehementeraperitiua,quaepraecipueualentadfortemoppilationemsplenisutcitrachseuscolopendrion:quaedamdebiliasuntinsuisactionibusquaeaddebilioremualent,utsemenurticae.~~Aperitiuaitemsunthaec,cappares,asphodelus,costum,gentiana,zingibercinamomum,xylocassia,seminaasari,daucibaccaelauri,hyssopus,chamaedrys,chamepitys,anisum,policaria,calamentum,hypericon,apium,trifolium,petroselinon,lygusticum,chelidonium,stoechassion(uulgocresson)scariola,absinthium,cuscuta,agaricus,cupatorium,spica,ozimum,cubebe,fumusterrae,rubeamalor,xyloaloes,acorus,aristolochiarotunda,polium,paeonia,sisymbrium,myrrha,sambucus,prassium,lacca,cyperus,marathrum,porrus,caepe,fermentumcumsale&olco,orobus,fystici,cucumeres,asparagus,crocus,ebuli,scilla,lupini,semenurtice,iris,abrotonon,farinahordei&fabae,alumen,uitriolum,esustumsalammonicum,uitrum,aloehepaticum&cretense,semenatriplicis,porrus,pineae,raphanus,anetum,cocognidium,sapo,tamariscus,malua,pixliquida,dictamus,thapsia,staphisagria,felporci,stercuscanis,semenmelonum,glycyrhyza,cassiafistula,mel:~~imprimesergoquintamEssentiamharumrerumincaelonostro,&habebisuimmiramadmaturandum&mollisicandum.Resquaemundificantuulneratemperateaccarnemhonaminuulneribusreparant,sunt,thus,aristolochialonga,iris,orobi,lithargyrium,cerussa,plumbum,asphaltum,myrtha,semenatriplicis,sementamarisci,mel,aloe:affigeergoeaincaelonostrocumfueritnecesse&influetmundificationemualdemirabilem.Corrosiua&ulceratiuasuperficieminhocdifferunt,quiacorrosiuasiuesintcalidasiuenon,decetessesicca&substantiamhaberesubtilem,&ponuntursupercarnem:ulceratiuasuperficiemaliquantulumuehementioraessenecesseest.Haecnanquecutemuulnerantquaecarneestdurior,sicutpraedictacarnemcorrodunt.Uritiuasuntualdecalidautcitoperforent,&crassainsubstantia,utdiutiusimmorandocarnemeliquescant:inquoostendeturquodelectrumuritiuamnonhaberetuirtutem,nisiessetcrassitiessuaesubstantiaeinquaagit,&quaeesteiusfomentum,&quaesuauiolentiaignemteneatinse.Indeestquodignisillesupernaturalisuritiuamuirtutemnonhabet.Corrosiuauerosunthaec:aesustum,salgemma,flosaeris,alumen,uitriolumtutia,antimonium,arsenicum.Io.DeRupesciss.88Ulceratiuainsuperficieponunturadrumpendumcutemutexpellaturhumorsuperfluus,&suntista:sapo,cantharidesallium,adarce,radixasphodeli,ossepie&omniasalsa,acuta&amara.Istaurunt,allium,pyrethrum,cuphorbium,pipernigrum,calxuiua,sinapis,argentumuiuum,sapo,cinisfoliorumficus,flammula.Cicatrizantquaestipticasunt,&sinemordicationeparumdesiccant,sufficiuntcicatriceminducere,&rarosuntapponenda,&sunthaeccicatrizantia:aesustum,galla,alumen,balaustia,spodium,pumexustus,aloe,lithargyriumcharabe,plumbumustum&cerussa:poneistainfracaelumnostrum,&influenttibiconditioneseorum.Scientiafixionisincaelonostrorerumconglutinantium.Cap.Xxxuiii.Conglutinantmedicinaeuelsuauiscositate,uelmundificandoulcera,&reparandocarnem,uelconstringendodistantialabiasolutorumadinuicem,&suntista:gypsum,foliacupressi,sarcocolla,bolus,aloc,cortexthuris,myrrha,bdellium,lithargyrum,balaustia,mumia,sanguisdraconis,asphaltum,amidum,lolium,folia&granaquercus,serpentaria,testaustaoui,pilileporisusti.Haecergoaffixaincaelonostro,uimconglutinatiuaminfluent.Affixioincaelorerumattenuantium.Cap.Xxxix.Istasuntquaeattenuant&dissoluuntcalorem,separantnanquepartesreiinquaaguntsuocalore,sicutuidemusadignemmelautniuemdissolui:fumusenimdissolutusintrapositionemsuampartemaparteseparat:&sunthecquaepraecipueincorporehumanohaecoperantur:asphodeli,cuscuta,abrotonon,ameos,aristolochia:~~ammoniacumassafoetida,agaricus,amomum,allium,balsamum,caepe,cyperus,chamaedryschamaepitys,eruca,capparis,caricae,cinamomum,coriandrum,calamintha,bulbuscaninus,eupatorium,ruta&semeneius,serice,cuphorbium,foenumGraecum,faexuini,galbanum,gummacitri(uelcedria)gentiana,iris,hyssopussulfur,mastiche,mentastrum,uitriolum,semenurticae,xylobalsamum,polium,ptarmica,paeonia,sauina,polycaria,petroleum,thapsia,ruta,uitrum,sambucus,serapinum,terebinthina,opopanax,narcissus,pixliquida,scolopendria,sesamumsemenlini,uuapassa,sanguismustele&murium,stercusuaccae,pinguedoleonis,castoreum.~~HarumergoquintamEssentiamaffigesincelonostro,&eamreddetattenuatiuam.Inciduntmediocriter&diuidunthumoresacalorecelioperante,omniaacetosa,maximeacetumquodexuinofortifactumest:hocenimexnimiasubtilitateinremotisoperaturlocis:&suntista,cupatorium,scilla,cyperus,chamaediyschamepitys,petroleum,pipernigrum,ruta,nitrum,mel,cepe,iusciceris&orobi,sal&acetum:infigeergoquintamEssentiamharumincaelonostro,&habebisuirtutemincisiuamultramodum.Mundificantiacutim.Quaecutimmundificant,debentessecalida,nontamenmultum&crassamautterrestremdebenthaberesubstantiam:&suntista:absinthium,caepe,chamaemalom,radixsambuci,radixcucumerisagrestis,althaea.abrotonum,oleumuetus,costus,rosmarinus.CumquintaEssentiaharumcaelumnostrummundificatcutim.~~Diaphoreticanecesseestessecalida,utperporosapertoshumoreminfumumextenuent&euaporarefaciant,&sunthaec,farinahordei,anisum,assafoetida,ruta,pyrethrum,pix,nitrum,galbanumsal,ficussiccae,petroselinon,maiorana,semenurtice,sauina,bryonia,oleumuetus,mentastrum,mel,caepe,raphanus,uaccinumstercus,abrotonon,aristolochia,radixasphodelorum,radixcucumerisagrestis:~~haecoperanturincaelonostrouthumoreseuacuentinfumum.Repercussiuasunteaquaehumoresapartepatienterepellunt,&suntfrigidaenaturae,utastringendomembrum,92Io.DeRupesciss.retinendospiritum,uirtutemmembriexpulsiuamconfortent:&sunthaec:cimolia,glandes,hyoscyamus,papauerissuccus,plumbum,solanum,semperuiuahypocistis,acacia,capreoliuitis.Cumhiscaelumnostrumrepercussiuumreddes.Adaffigendumincaelonostrouimobdormitiuam.Obdormirefaciuutquaenimiafrigiditatesuaneruosconstringendo&obturandoaditusseumeatusanimalisspiritus,stuporeminducunt,&sunthaec:papauerutrumquesedmagis(&periculose)nigrum,opium,mandragora,hyoscyamus,torpedopiscis,salamandra,aquafrigida,lenticulaaquatica,semperuiua,portulaca,psyllium.IstorumquintamEssentiamaffigeincelonostro,&sinedubiomirabiliusquamcredis,dormirefacient.Mortificantquaesalsedinemhabentmultamcumacumine,&sunthaec:oliuaecumsale&aquaconditae,porrus,arsenicum,cantharides,succushellebori,radixcucumerisagrestis:infundeergoincaelonostroharumquintamEssentiam,&mortificabunt.Confortantquaehumoresecerebrouelacorde&aliisprincipibusmembrispropriepurgant,utsena,stoechasArabica,cassuta,sarcocolla,myrobalaniomnes,fumusterrae.Confortantquaecordissanguinemclarificant,utaurum,argentum,perlae.Confortantquaeponticitatemaliquamhabent,quiastipticitatesua&substantiaecrassitudinepartesmembrorumcoadiuuant&spiritumaccaloremretinent,cuiusadiutoriouirtutesoperantur,utabsinthium&cet.Corroborantetiamquaeuitalemspiritumuelanimalemreparant,utrosa:&quaeuentriculiseustomachiuimconcoctricemconfortant,utcinamomum.~~Caeteraconfortantiasunt,utcaphura,crocus,sumac,berberis,folium,menthacyperus,xylocassia,santala,galanga,zedoaria,pomumcitrinumseucitrcum,cardamomum,borago,ozimum,spica,cubebae,sponsaSolis,mastix,moschus,xyloale,nuxmoschata,macis,caryoio.~~DeRupesciss.94phyllus,calamusaromaticus.InfundeergoincaelonostroquintamEssentiamharumrerum&eumreddetconfortatiuummirabiliusquamcredipossit.Haecpelluntuenenum.Habebitcelumnostrumuirtutemadexpellendumuenenumsiinfundasineocarnesgalliuelgallinae,nuces,theriacam,maiorem&minorem,raphanum,&aliaquaecontrauenenuminlibrisPhilosophorum&medicorumcommuniterassignantur:cumhisenimcaelumnostrumadipisceturuimexpulliuamuenenorum.CanoninextractionequintaeEssentiaeomniummineraliumaliterquamprius,&primoqualiterextrahiturquintaEssentiaexauro.CaputXl.~~LicetsupradocuerimusextraherequintamEssentiamarebusquantumnostropropositosufficereuidebatur,exsuperabundantitamendeextractioneomniummineraliumalisterquamprius,auxilioomnipotentisDei,theoricamspecialiterfaciemus:~~&primoqualiterextrahaturquintaEssentiaexauro:&isteestmodus:~~Reducesaurumincalcempermagisteriumnostrumquodtesupradocuiincanonequartoinscientiaultima,quofactoaccipeacetumPhilosophorumnobilissimedistillatum,uelurinamantiquam(alibiuinumantiquum)inuaseuitreo&lato,&sitliquorinaltitudinedigitorumquatuor,&intusponecalcemauri,&poneadfortissimumSoleminaestate&dimitte,&uidebiseleuariquasiliquoremoleidelupernatanteminmodumpelliculae,colligeidcumcochleariuelpennainfundendoincyathouitreoubisitmodicumaquae,&sicpluribusuicibuscolligeindiedonecplusnonascendat(intelligoadcaloremsimilemcaloriSolisinaestatequandoSolestinleone)posteafaciasadignemeuaporareaquamexcyatho,&remanebittibiquintaEssentiaueriauri.~~EtmultiuocauerunthancquintamEssentiamsicextractamoleumincombustibile,quodpolueruntpromaximosecretoPhilosophi.QuodsihancquintamEssentiamaffixerisincaelonostro,poterissineomnifallitateperditamuirtutemnaturaehominis&iuuentutemrecuperare&reducere,&uitamprolongareusqueadultimumterminumaDeonobisconstitutum.Etmodoinueritatetibiaperuiilludquodestinresecretimaximiinrecuperationenaturae,&maximisrebus,quodnullidebesreserare.EthabetoleumistudsiuequintaEssentiaauridulcedinemmaximamadmitigandumdoloremuulnerum,&adsanandumuulnera&ulcera,&malamulta,&infirmitatesmultas,supraquamcredipossit.AdextrahendumquintamEssentiamabargento.Cap.Xli.QuanuisquintaEssentiaexargentopossetextrahiutexauro,tamenalitertedocebo:EtmagisteriummaximumestuthabeasacetumPhilosophorumdistillatum,optimum,infraquodinfundenobiletartarumcalcinatumacsalammoniacuminamphorauitrea,quamstatimclaudesquiauirtusexhalaret:ammoniacoimmissoinfraamphorampisto,ponecalcemargentiquamsupradocuitefacere,siaudiuisti,quasigillatolutoSapientiaeabscondeinfimocalido,utibiputrefiatoctoueldecemdiebus:posteaponeindistillatorio,&primoascendetacetum,deinde,quodmirabileest,ascendetquintaEssentiaargentiinmodumargentiuiui,quaetalisest&tantaeuirtutisexistitinoperibusmiris,utneminiliceatreuelare.ScientiaadextrahendumquintamEssentiamexargentouiuo&uitrioloRomano.Cap.Xlii.GloriosissimusDeusitaordinatuitutquintaEssentiaargentiuiuisimulcumquintaEssentiacuperosaeseuuitrioliRomanimirabiliterextrahatur:quoniamquandoargentumuiuumsublimaturcumeis&cumsalepetrae(alibicommuni)tuncascenditargentumuiuumalbissimum,&quintamEssentiamuitriolisinedubiotrahitsecum.&cumhabesargentumuiuumsublimatumcumistis,habesinuisibiliterquintamEssentiameorumabsconsaminfraalbedinemargentiuius:&illaquintaEssentiainuisibilis,uocatursulfurPhilosophorum,quodestinuisibile.IdeodicuntPhilosophi,quodsulfureorumnonestsulfuruulgi,uelcommune:Etpaucissimihominumadhancnotitiamperuenerunt.&ipsumestquodstatimcongelatMercuriumsupraalbedinemniuis:&hocquiasuntfereeiusdemnaturae,ideosecumsublimatur.(Pluribusmodisreperitursulfur:primosulfurPhilosophorumestproprieargentumuiuumdeprimacompositioneMercuriali:aliussulfurPhilosophorum,estillauirtusexcellentissimaaDeoconcreatainomnireinhuncmundumnataseugenerata:quauirtuteabeareextractaperse,ualetcentuplumplusquamcumadhaerentiissuis,utaitauthoriste.AlitersulfurPhilosophorumnonestaliudquamactuspurusaeris&igniscalefaciens&digerensseuconcoquensterram&aquamsibicomproportionales&homogeneasinMercurio,secundumBernardonum.~~Aliter,sulfurPhilosophorumproprieestuaporargentiuiui,coagulansseexsuasubstantiaterrea,subtili,aerea,&digestaamistioneprimasibiunicacalorisactione,posteaeleuata,decocta,&digesta,donechabeatuimsulfureamcoagulatam).~~Etscitoquodargentumusuumsublimatumhabetquasdampartesincombustibiles,&habetquintamEssentiamquaecorrumpinonpotestperingeniumnostrum.Etdicimusquodsiintraaquamcorrosiuamfactamexuitriolo&salepetraimmittasargentumuiuumsublimatumabsqueuitriolo,laniabiturtotum&inatomaconuertetur.immitteergoargentumuiuumsublimatumcumuitriolouelcuperosa&salepetra(uelcommunialbissimo)infraaquamcorrosiuampraedictam,donectotumargentumuiuumdissoluaturinaquam:&cosequenterponetotumilludaddistillandum:ascendetenimprimoaquacorrosiua,deindesequeturquintaEssentiaMercurii&uitriolisimul,itaalba,utalbedoniuisillinonualeatadaequari:&remanebitinfundoparsMercuriicombusta&turbis:reiterahuiusmodidistillationemquintaeEssentiaeinaquafortipraedicta,&sublimaillamaquamteruelplus,donecpostsublimationemnullefaecesremaneantinfundouasis,sedtotumsublimeturinalbum:&habebisiussuDei,quintamEssentiamMercurii&uitriolisimulperfectissimesublimatam.Siquiscaperet&intelligeretmysteriumeius,maximumforet:quiaresgrandeshabet,exquoeiusquintaEssentiaestincorruptibiliseffecta&denaturaincorruptiauri&incorruptibilisplusquamaurum.~~QuodsicupisquintamEssentiamuitrioliseucuperoseextrahereaquintaEssentiaMercurii,infundeilludinacetodistillatouelalio,&dimitteresoluidiu,&argentouiuoresidenteinfundo,quintaEssentiauitrioliuelcuperosaeinacetosinedubioremanebit:~~(percolaacetumpaulatim,exibitcumacetoquintaEssentiauitrioli&cuperosaequialeuioressunt,&argentumuiuumremanebitinfundouasis).Quodsicadoculumprobabis:extinguepluribusuicibusferruminaceto,&posteailludacetummiscecumilloinquoestquintaEssentiauitrioliseucuperosae,&habebisremrubicundissimam&splendidamsupramodum:distillaperfiltrum,&poneadlessimumignem,&colligenebulasnigrasquaegenerabunturinsuperficie,&quintaEssentiapulchrioromniaurotibiremanebitinfundo,quaeualetaduulnerasananda&morboscorrosiuos.Sic&quintaEssentiaMercuriisanatfistulam&cancrum&plurimaaliamala.AdextrahendumquintamEssentiamaferro&cupro.Aferro&acuproextrahiturquintaEssentiahocmodo:accipeeorumlimaturam,&intraacetumdistillatummittascumsalecommuniuelsaleammoniaco&adfortemSolemdeferueat,&eleuabiturexferrocrocusferri,&excuproaesuiridequoduocantflosaeris.Etcumacetofitcerussaexplumbolaminato,quodesteiusquintaEssentia,quaeomniaadmedicinasualent.Io.DeRupesciss.102&auripigmento.Eteritnecessariumtibipuluerizaresulfur,quofacto,inurinaantiquaponeilludadleuissimumuellentumignemdonecfueriturinacolorata:quamcoloratamextrahe,&adpartempone.Itemsuperipsumsulfuraliamurinamponedonecfueritcolorata,&illamaddeprimae,&aliamiterumapponequandiupoteritcolorariurina:conseguenterconiungesimulomnescoloratasurinasistas&poneadignemlentislimumutcuaporentur,&remanebittibiquintaEssentiasulfurisinfundouasis:~~quamponeinuaselatocumacetodistillatoadignemlentissimum,&siquiddepinguedinesulfurisdissolutumeleuabituruirtuteacetiinformanebulaenigrae,eamremouebiscumpenna,&remanebittibiquintaEssentiasulfurissicpurgata,utpulchritudoauriillinonualeatadaequarineccomparari.~~Eodemmodooperaberisinaliisrebussimilibusutinarsenico,auripigmento,marchasita,&quocunquealio.ScientiainextrahendoquintamEssentiamabantimonio,quaeappellaturMarchasitaplumbea.Deusbenedictuscaeliipsetestisest,quodnuncegotantumsecretumreuelabo,quodreuelatumalicuinunquamfuit,autpaucissimisnotum:&hocestarcanumomniumsecretorum:ExtraherequintamEssentiamabantimonio:&modusest,utantimoniumpuluerizesdonecfueritsinetactu:quofacto,accipeacetumPhilosophorumnobilissimedistillatum,&pulueremantimoniiponeintusinuaseuitreato,&poneinfimumequinum70,diebus:Posteaponeantimoniumincucurbitamincineressuperfurnellumcumaceto,&daignemitalentumutcinerescalefactaspossesinmanutolerare,donecacetumcoloreturinrubeum,&c.deindeacetumrubificatumauferatur,&mundeponaturadpartem,&dealioacerosuperponaturfaecibusdonecsupermodicumignemetiamcoloretur,&sictotiesfiatdonecibiacetumampliusnong4coloretur.~~Etcollectisacetissiccoloratis,poneeainbalneodistillatoriocumsuoalembico,&distillalentoigne,&ascendetacetumprimo,deindeuidebismiraculumstupendum,quoniamperrostrumalembiciuidebisquasimilleuenulasliquorumbenedictaemineraedescendereperguttasrubeassicutrecteessetsanguis:~~quembenedictumliquoremcolligeadpartem,inuitro,uelinamphorauitreata:quohabito,habesremcuitotusOrbisthesaurusadaequarinonpossit.Uidemiraculummanifestum,tantamdulcedinemantimoniiinrubeaquintaEssentiaeiusreperies,utdulcedomelliseiaequarinonpossit.EtdicotibiincharitateDei,quodintellectushumanusnonpossetcapereneccredereualoremnecuirtutemstupendamquinteEssentiaeantimoniisupradicti.Quiddicamtibi?Aristotelesdicit,illumesseplumbumsuum,inlibrisdeSecretissecretorum,licetnonnominetnomineantimonii.Credemihi,nunquamfuitinnaturasecretummaius:necerit.Aitendequoddico:omneshomineslaboraueruntutspiritusmineralessublimarent,&nunquaminueneruntquintamEssentiamantimoniisicutdixi.Sidiceremtibimillies,hocestsecretumsecretorum,nunquampossetsufficereadexprimendummedietatemarcani:aufertdoloremomniumuulnerum&mirabilitersanat.Uirtuseiusestincorruptibilis&miraculosa&utilissupramodum.40,diebusindigetputrefieriinamphorasigillatainfimo,&tuncoperaturarcana.Hicestmaximusstupor,utexmineratantusdulcorprocedat:&noncredasimpossibilequodtibireuelaui.Etnotaquodsicerussaapponaturinacetodistillato&bulliatineoperduashorasuelplus,sicutacetumeuaporetur,&doneccerussaremaneatinspissitudineolei,illuduocaturoleumplumbi,&habetdulcedinemmellis,sedfatuam.EtsciasquoddulcedoquintaeEssentiaeantimoniiquaerubeaest,inquaestarcanumomniumarcanorum,estdulcis&melioromnidulcedinemellis,uelsacchari,uelalteriuscuiusquerei.Credemihi,&uolueslibrosomniumIo.DeRupesciss.106hilosophorum,&quaerasplumbumPhilosophorum&nunquaminueniesquidsitillud:nequeartemueraminuenies,utquidpraeterargentumuiuumpossitmincramincalorerubeosublimare.Laborasatis,&laudaDeuminhocquoddixi.aliusnominatantimonium,leonemuiridem.Omniaapostematacurathocoleumantimoniiinbreuitempore,siillissuperponaturinmodumunguenti.ScientiaadreducendumargentumuiuumsublimatumuelquintamEssentiameiusseparatam,inaquamquaeapudPhilosophosLacuirginisappellatur:&deathanor.Cap.Xlii.~~Omnesspiritussublimatossicutestargentumuiuumsublimatum,auteiusquintamEssentiam,autarsenicumsublimatum,autsulfur,autammoniacum,&maximeargentumuiuumsublimatum,sicetiamreducesinaquam,uelinlacuirginissecundumnominationemPhilosophorum:~~&modusestiste:~~Recipeargentumuiuumsublimatum,ueleiusquintamEssentiam&poneinuitreouaseueluitreatolatoseuamplo,&constitueilludintripode&athanoridestinfurnoPhilosophorum,ubiestingeniummirabile,utilludquodineoponiturdigeraturequaliterabomniparte,&sicfit:Construeparietesfurnirotundiinaltitudineuniuspedis,&superparieteseleuatosadaptalaminamferreamtalemcumpedibusquatuor,&faciasutlateralaminaenontangantparietesfurni,sedsustententurinillisquatuorbrachiisseupedibus,utcalorquiascendetabinfra,tantumperlateraascenderepossitincircuitulaminaeatquefurni:~~supponiturenimquodfecerisostiolumiustaterramundeimmittanturcarbones:deindesupraparsetesalaminasupraaedificareincipiesaliosparietesinrotundumutsuprapermediumpalmumuelcirca:&locabisdesupertestudinemrotundissimamingeniofigulifactam,cumquacooperiesfurnumtuum:&inlateresupralaminamforamenfacies,quodclaudescumostioloterreoaptato,utapponerepossismanumadiudicandumcalorisgradum,&sichabesfurnumtuum.~~Certumestenimtibi,siintellectumhabes,quodistefurnusaequalitersecalefacietabomnicircumferentiaeius,quiacalorpropterlaminamimpediturabinfra,&proiicituradlateraaequaliter,&alateribusreflectituraequaliteradmedium&caputollae:~~ideofurnumscienterfecimusrotundum.Cumautemuasuoluerisinfurnolocare,inmediolaminaeconstituestresdentesperduosdigitoseleuatos,aequaliterdistantes,&scutellamterreamdesuperappone,utinaereeleuataremaneat:~~etinfrascutellamterreamaliostresdentesminoressimilitererigemus,&superhosconstituemusamphoramuitreamligillatam,quamcooperiemuscumaliascutellaterreaueluitrea,utinmedioambarumscutellarumamphoraseuampulla,inmediointerstitioaeriscolloceturnontangensfundumneclaterautcunque.~~Etquiasupponiturquodcaputsiuemedietasfurnieleuaripotest,aperiemus&cooperiemusquandouolemus.HicestfurnussecretissimusPhilosophorum,quiathanorappellatur:&adnotitiameiuspaucihominesdeuenerunt:&inhocfitconcoctio,&digestioaequaliter,abomniparte.~~CumautemuolesMercuriumsublimatatumuelaliumspiritumsublimatumconuertereinaquamseulacuirgineum,ponesuperlaminaminterdentesscutellamcumrediligentertrita,&noncooperieseam,sedaercalidusmateriammundamtangat,&daignemtriumcarbonum,quiamodicusignissufficiettibi,&continuaignemiugiterperoctodies&noctes.~~&ibiinstuphacalida&siccaspirituscalcinatur.extraheipsumdeinde,&diligentissimetriturasupermarmormateriam,donecsitsinetactu:posthocponeindistillatoriouitri,quodcollocainbalneoMariaeincaldario,itautperduosdigitosdistetabaqua,itaquodtaliternontangataquam,sedinacresuspendatur.Fiatignissubbalneoinstuphahumida&calida,scilicetutnontangataquam,&tuncmateriaargentiuiuiresolueturinaquam:&hocfietsifueritbenecalcinatum&benetrituratum.Io.DeRupesciss.110Positoergodesuperalembico,distillabituruirgineumlacclarissimum:quodestquintaEssentiatamMercuriiquamuitriolisimulmista:&estineasecretumsecretorum.Etignismensuraseupondusindigestioneomniumuolatiliuminnostroathanoridestinfurno,est,utperostium,quodestfactumsupralaminam,immittasmanuminfurnumquamtenerepossisinaeresinelaesione.Etsinimismagnusignisfuerit,minueeum.Etcaueinfixioneomniumrerumuolatiliumabignenimio:ideonecesseestreminfraamphoramuitreamsigillare,&ignemdebilemdare.IntelligeergoextractionemquintaeEssentiaeinhacparte,quiahecestresmagnasupraquamcredipossit.(Aquaalbaaliteretiamfitsic:Recipesalisammoniacisubtilissimi,&tartarumcalcinatumana,&teresimul.&poneinfimouelinlocohumidodonecdissoluanturinaquamalbam.Aliterfitaliaaqua:Recipelithargyriumbenetritum&poneinacetoinquodissolutumsitsalammoniacum&alumen,deindedistillastilla,&habebisaquamalbam&acutam,quaeexceditomnesaliasaquas).Scientiaadfaciendumignemadeptum,quiquasihabettantamactionemutignisinfernalis.Cap.Xliii.Excellentiasecretiignisadeptiesttanta,&talis,utesusuirtusexplicarinonpossit.&sicfit:Accipeargentumuiuumsublimatumcumuitriolo&salecommuni:sedmelioresteiusquintaEssentiasuperiusextracta:~~deindeaccipesalammoniacumseptiesueldeciesdistillatumuelsublimatum,&peraequaspartesmisce,&trituradiligenter,&expandepulueremsupramarmor,&ponedenocteadaeremquietum&serenum,uelincellariofrigido,&ibiconuerteturinaquam,quamcolligeinuaseuitreoueluitreatobenecocto&sortissimo,obturato,&serua.~~(Alibisic:RecipeargentiuiuiquintamEssentiamextractamperaquascorrosiuas,deinderecipesalammoniacumpuresublimatum,&peraequaspartesiunge,tritura&cet).Ethaecaquatantaeactionisest,utsiunamodicaguttatibisupermanumcecideritinictuoculiperforetmanum&codemmodosicecideritsupralaminamargenteam,cupream,uelferream:&notaquodtantaeuirtutisesthaecaqua,seuignis,utmetallaintusproiecta,sicutarg.cuprumuelstannum,conuertanturinsimilitudinemmargaritaeseuperlae.Siquisscirettemperarehancaquamsiuehuncignem,sinedubioomnemignemsacrumextingueretinictuoculi,&omnemmorbumcorrosiuumsanaret.Etsciasquodmultihancrem,salamaruminsuislibrisappellauerunt,quanquamnondoceantmagisteriumeius.Scientiaoperationisaquaefortissimae&uirtuosaesupramodum.BeatissimusDeuscreatorarcanorum,totmirabiliacondiditinnatura,utnecintellectusnosternisipaucapossitpercipere,neclinguaualetmirabiliaDei,nisibalbutiendo,narrare.Etexarcanisreuelabotibiaquamdiuineactionis:~~&magisteriumeiusestutaccipiasoptimumtartarumalbumcalcinatum(uelsalemtartarisoluti&congelati)&poneinaliquouaseterreoueluitreo(inurinaliuelsimiliuaseuitreo)&infundedesupermelioremaquamardentemquampoterishabere,&ponedesuperalembicum,&distillabisaquamardentemdebilemualde,quamremoue;~~quianihilualetautparum,nisiprooculisautmembrorumlotione:deindeaccipiastartarumtuum;&inuenieseumfortificatuminduplo,&hocqualibetuiceprobabiscumlingua.Iterumaliamaquamardentemdesuperpluribusuicibusappone;quiaqualibetuiceinfortiabiturseufortificabitursupramodum:&intantumeumfortificarepoteris,utnullacreataactioeiualeatcomparari.Qualibetuicecommuniterinueniesuasfractum,&erittibinecesseplurauasahabereinopereeius.Quodsiuisuimeiuscentuplicare,trituraeum&ponesuperporfidumuelsupermarmorutconuertaturinaquam;quamponeinfortissimouaseuitreo,&infundeintussalammoniacum,&subitosigilla,quiauirtuseiusexhalaret.Uishuiusaquaeest,omneuulnussanabilesanareinictuoculi,quodfitexlaesurauelscabieincute:omnemscabiem&exituramcuratualdesubito,sednonesttibinecesseprocurascabiciueluulnerumsalemammoniacumimmiscere,&siuiseiusuirtutemadaugereadsummum,miscecumeaignemadeptum,&operabiturplusquamignisinferni.sedsiintraillamaquamprimamsinesaleammoniacoargentumuiuumsublimatumimmiseris,cummodicocalorisuiuificabisillud.Etsimiliteromnescalcescorporumreducetincorpus,idestinmassam,&mirabiliaoperatur.~~Etsicontingattibiquodignisadeptusinpraecedenticapituloreuelatusfractouasespargaturpercineres,colligeilluddiligenterquodincineribusinueniesimpastatum,&ponesupermarmor&sicutpriusconuerteturinaquam,&tantumualebitutprius:~~seruaillud,quiasecretumest.(Oleumtartarinumseutassisicfit:recipetartarumalbumuelrubeum&calcinaipsuminfornacecalcinationis,posteadissolueinaquamcalidam&distillaperfiltrumtotamsalsedinem,posteacongelainuaseterreo:congelatumtereinmortario,&poneaddistillanduminunosacculouelperfiltrum,posteacongelainuaseuitreo,congelatumfacdissolueresupermarmor,&distillaperfiltrum,&habebisbonumoleumtassi:&siteriterauerismeliuseritadSolem&Lunam.Notaquodsiuiscalcinaretartarumestnecessariumquodponaseuminfornaceuitrcariorumperduosdiesinunouase,&siccalcinatur:&sinonfueritbenecandidum,reiteraiteruminfornace.Meliusautemfitinfornacefiguliseuurceorumautollarumterrearum:positouerotartaroinfornace,&factobenecandido,ponaturposteainuaseterreoueluitreoproutsupranarratur,&deaquaardenteponaturdesuper,&fietutsupranarratur.Oleumtartarisicfit:Accipetartarumcalcinatumsecundumquoddixi,&tereinmortarioquousquefiatpuluissubtilis,deindeducatursupermarmor&die,&nocteIo.DeRupesciss.116ponemarmorinlocumhumidumsuperterram,&soluetur:poneinampullamuitream,&benecooperiaturampulla.AquafortissecundumAristotelem:RecipeuitrioliRomanilibramunam,salisnitrilibramdimidiam,cinnabariunciasduas,teresimul&distilleturfaciendoignempaulatimprimolentum&cet.NotasecundumBernardonumquodaurumnecargentumnondissoluunturinaquisfortibus,sedcorroduntur:&ideoproprieillanonappellatursolutio,sedcorrosio.Notaetiam,quodnullaaquanotabiliterreductiue,uere,metalladissoluit,nisiillaquaeincongelationibusremanetsecundumeundemBernardonum).ExcusatiomirabilisquarearcanaPhilosophiasublimiaulteriusnonreuelat.Cap.Xliiii.QuiasecundumPhilosophiamcatholicamidestsecundumscripturamsacram,meliorestobedientiaquamuictimae:~~propterreuerentiamstatutorumordinisnostri&obedientiampraelatorumEcclesiaesanctaeDei,medicinasualdemirabilesacsummedesideratasamundo,quenonsolumquasimiraculosecorporanostrasanarentabomnibusmorbis,sedetiamipsametallaimperfectainaurum&argentuminictuoculitransmutarent:~~quarummagisteriiueritasestmihiintribulationibuscarcerum,uolenteDeo,intellectualiterreserata,minimereuelabo:quiadealchymicisoperationibusscilicetreligioninostraepertractarenonlicet.IdeotibiinconsiderationequintaeEssentiaefinemconstituo,ubioperationes&considerationesalchymiaepossentueldeberentmisceri:ContestorautemomnibusEuangelicisuiris,Deoinuocatointestem,quodsidiaboloinstiganteinoperationesalchymicasprolabantur,inreprobumsensumdabuntur.&scito,quiaestuiaperditionis&maliproeoquodnullusPhilosophorumscripsitueritateminlibris,nisificte&subparabolis,quaenonualentintelligineccomprehendiingeniohumano.~~Etnotaetiamquodnullusualetadsublimiahuiusartisperuenire,nisifueritperaltissimamcontemplationem&sanctissimamuitamdeificatapriusmenseius,itautnonsolumcognoscatomniainterioranaturae,sedetiamcognoscattransmutabilemtransmutarenaturam,&hocpaucissimisestconcessum.~~Etcommuniterhifictionum&sophisticationumsectatoressunt,&efficiunturfalsificatoresmonetae,&sigillorumpraelatorum&Principum,uagabundi,deceptores,&sinereligione,&damnabilisuite:dequibusuerificaturadliteramprouerbiumPaulisecundiadCorinth.3.dicentis,Semperdiscentes,&nunquamadscientiamueritatisperuenientes.Quiaquandononpossuntadscientiamperfectamperuenire,adsophisticationesinutilesseconuertunt,&communitermalofineclauduntur.~~Reliquaautemoperaphilosophicasummestupendaquaehicsubticeoconiectus(contraDeum&iustitiamsicutindieludiciiDeusostendet)abaemulisinuinculaintegrisiamseptemannis,intercompedes&catenas,persublimestheorias&illuminationescaelestes,didici,inferiusperlibrossingulos,siDeusuoluerit,uobisuirisEuangelicis,quibusscribo,plenissimereuelaboutpotero.~~InhocergofinemaccipiatprimusliberdeConsiderationequintaeEssentiaeappellatus,&adgloriam&laudemomnipotentisDei&DomininostrilesuChristi,adconsolationembonorumuirorum&honoremEcclesiaeDei:Amen.LiberSecundusQuiDeGeneralibusremediisappellatur.~~CaputI.LicetprimusliberquiestdeConsiderationequintaeEssentiae,tantaeuirtutisinreiueritateexistat,utpereumpossitcurariomnismorbuscurabilis,siquisuultprofundaruminarenaturae,&artificiicaelicaprincipiaquedetexi:tamenquianonomnes,etiamquiuidenturaliquidscire,exprincipiiscoclusionemrectededuceresciunt,contrainfelicitatesnaturae,doceboinhocsecundolibrosanitatisremediasubitoprocurare&quasimiraculoseEuangelicisuiris,utexhisdiuinisremediisreddanturhabiles,animosi,&fortes,aduniuersosperfectionislabores.~~Remediumprimumqualiterimpedimentaseniicurentur,&deremediorestaurationis.~~Magisteriumincuraincommodorumsenii&reparationispristinaeiuuentutis,&restaurationisnatureperditae&conseruationisuiteingrandi&laetasanitateusqueadterminumuitenobisconstitutumaDeo,estutaccipiasquintamEssentiamaquaeardentisinuasecirculationisrectificatamusqueadsummamfragrantiam,sicutliberprimustedocuit:~~inquaminfundasauriquintamEssentiam&perlarum:~~&hacdiuinapotionesenexmane&seroutaturqualibetuiceadquantitatemplenaenucis,&infrapaucosdiesadtantamperuenietincolumitatemquodmanifestesesentietadrobur&statum.40,annorumaut50,rediisse,&gaudebitperuenisseadpristinamiuuentutem.~~Magisteriumestinhoc,utimodeste&raroquintaEssentiasupradicta,utsolumiuuentusreparata,sanitasobtenta,naturarestaurata,insuoessesineaugmentatione&diminutionenotabiliseruetur:Io.DeRupesciss.122&expeditinmagisterioistoaddiscerequodutaturbonouinoincomestionibussuis,inquositaffixaquintaEssentiaauri&perlarum,sicutdocuitprimusliber.Remediumsecundumcontramortem&magisteriuminsuscitationemortuorum.CaputIi.~~Inhoccapitulomortuosappellamusnonsimpliciter,sedillosdequibusultimatedesperamusdeuita,quiquidemmortipropinquisunt,&amedicisderelicti,&auitaeactibusdestituti,itautnonutanturetiamsensibus,dumpossinttamenmodicumdeglutire,huicmortuoinrespectusubuenimusinhoc,utsatiscitoresurgat&loquatur,&uiuat,nisisibiadueneritultimusterminusuitaesibidatusaDeo.~~Etmagisteriumeiusuisitationismortuorumest,utquintamEssentiamcumquasuprareparasiuuentutem,hominimortuoadministres:quoniamstatimcummodicumquidinfrastomachumglutiendouelqualitercumquereceperit,influetincordeinfluxumradiicalorisnaturalis&uitae:&uidebiseumresurgeremanifeste,&roborari,&confortarimiraculoseiamquasidefunctam&consumptamnaturam.Etsiuisuthocfiatininstanti&inictuoculi,itautcredaturillusioexsubitomiraculoeuidenti,habeasdeherbachelidonia,cuiusflos&fructussuntcalorisaurei,extractisquatuorelementissecundumingeniumprimilibri:&deelementoignisponeindictamaquamseuquintamEssentiamquantitatemuniusgranitritici,&statimcumhabebitilludinstomacho,resurget&loquetur:EtdeindeeumconfortacumadministrationequintaeEssentiae,&curabitur,ubiDeusnoniubeateummori.Etdicotibiquodhocestsublimiusmagisteriumquodsitintotatransmutationenaturae:&adhocnullusmedicorumnostritemporisperuenit.inusuautemhuiusmagisteriinecesseesttibiforepraeparatuminrebus&cet.Io.DeRupesciss.124Remediumtertiumincuraleprae&eiusoccultatione.Cap.Iii.QuoniamiustusDeusinpoenampeccatinobisinflixitinfirmitatumgrandiumperculluras&interaliosmorbosplagalepraedetestabilisesthumanogeneri&ignominiosa,&difficiliorautimpossibilioreiuscura:quoniamaliquandoimmittituraDeo,utlepraConstantiniMagni,&Giezi,quaenunquamcuraripossuntnisiuirtuteDeieandeminfligentis.Nosuerohicloquimurdeplagalepraequaehominibusexnaturaecorruptionenascitur,nonefficaciimperiocreatorisillampermissionecreantis.Ethicmorbuspotestdupliciteresse:unomodoapatreautamatreleprosis:aliomodoutaliquisquatuorhumorum(imoutmassasanguinis)principaliumputrefiat&corrumpaturinnobis.Primusmodusquandoestagenerante,autestdifficilisautimpossibilisomninonobisadcurandum.Secundusmodusdicituretiam,quandonimisprocessit,difficilis,sednonimpossibilisadcurandum:&istomodohicintendimusdecuraleprae.Etquiaistudcapitulum&eiusuistusestsupraquamcredipotestmirabile,quiaacciditcasuslepraeetiammaximis&potentibusuiris,recipecumgratiarumactioneaDeohoccaelestearcanum:&scito,quodeademquintaEssentiaiamdictacumadditionequintaeEssentiaeauri&perlarum,perfectecurat.autlinimisprocessittototemporeuitaehominisdissimulatplagamleprae.Etcausahuiusest,quiahumorescorruptoscorrodit&uastat,cuiuscunqueconditionisexistant,&humoresinaequatosaequat,&humoressanosdebiliatosconfortat:&incasuquosubitoaccideretplagaleprae,utaturaquaardente,donecquintaEssentiafueritpraeparata:quiadicotibiinChristolesu,quodnonsolumquintaEssentiasurpradictasanatsedetiamaquaardenslepramauttotaliterextinguit,autdissimulateam.Etdicamtibiarcanummagnum&utileinmagisteriocuraeleprae:accipeaquamfactamexfragris,suntenimfructusMaiimensis,redolentes,&aquaillaincuralepraehabetsupracaelestemuirtutem.EtscitoquodunacumquintaEssentiapredictacuratleprammodomirabili:&cumaquauitae,sinonhabesquintamEssentiam,beneoperatur.Etexpertussumillamaquamessesummehumanamconfortansnaturam,&stomachum,expellensuenenumacorpore,&menstruaprouocat,humoresardentesexpellit,&conceptuimultumconfert.Dictaaquamagisteriifragorumsicfit:Recipefragramatura,&poneinuasefactodeiuncis,&dimitteputrescere:aquamdistillataminphialisrecipe,&utereea.Uirtuteseiusaquaesunt,quiamaculasoculorumrecentesdeutroquehumorefrangit,dummodocausacalidanonmultumexcedat.Lachrymasinutraquecausaexiccat:uisumdeutraquecausaimpeditumclarificat.Etegouidimulieremrecenterintotafaciepustulislepraeexcalefactionepercussam,quaesolalotionehuiusaquaefuitstatimquasimiraculosesanata.Etnotaquodeiusuirtusestincentuplomirabilior&efficaciorcumaquaardente,quamsineea:&multopluscumquintaEssentia.Seruaistam,quianonerrabis,siuolueritDeus,necerittibiopusutialiomedicorumopere.Retediumquartumcontraomnegenusscabiei,&laesurameius.Cap.Iiii.AquadiuinaeactionisquamtedocuifacerediligenterinprimolibroinscientiaoctauaqueincipitBeatusDeuscreator&c.Sanatomnegenusscabiei&exituraeincute,&crustasinmanibus,brachiis,collo,capite,scapulis,coxis,tibiisacpedibus,&omnibusmembristollit&curat.UelquandopauperesEuangeliciuaduntpraedicandopermundum,&laedunturinpedibus,cumsolotartarocalcinatostatimsanabuntur:quiahabetuimquintaeEssentiae,cumsiteiusdemnaturae.Namaquadiuinaeactionis,omnemimpetiginem&serpiginemsanat.necesseestenimtalesutiquintaEssentiasupradicta,uelsaltemaquaardente,uthumoresinteriorespurgentur,&adconcordiamreducantur.Adpurgandumhuio.DeRupesciss.128moresquipeccantproutconuenit,inferiusdestinguetur:quasrespurgatiuasaccipiasdecanonibus(autcapitibus)primilibri.Remediumcontraparalysim.Cap.U.Omnesconcordaueruntinhoc,quodparalysisfitexabundantiahumorumuiscosorumclaudentiummeatusuirtutisanimalismotiuaeacsensitiuae.Etdixeruntomnesquodeaquaeuritiuanimis&desiccatiuasunt&calida,nocentineiuscura:sedoportetcuratiuahuiusmorbiessecalida,humida(potiussicca)temperata,incisiuauiscositatis,&paulatimattractiua,&confortiuaneruorum.Etquianullumtaleintotanaturapotuitreperiri,paucifueruntquiscirenthancinfirmitatem,maximequiaestuniuersalis,curare:quiaomniaincisiua&euacuatiuasuntdebilitatiuautplurimum,&membradebilitatanimis,cumtalibusdestruuntur.SedconditornosterDeusgloriae,creauitinadiutoriumhominisparalyticiquintamEssentiamsupradictam,quaesupraomniainhocmundousuicorporiscreataconfortat,restaurat,&temperateagit.AffigeineamquintamEssentiamrerumquarundampurgantiumphlaegma&uiscososhumores,sicutmodicumeuphorbii&turbith,autsambuci,uelcrocihortensisidestcarthami,(seucnicos):&tuncsinedubio,simorbusestcurabilis&impedimentumnonfueritabimperioDei,sanabiturparalyticushomo(quoddictumirabileest)cumconfortatione&reparationenaturae:utfaciaseistuphamcalidam&humidamcumherbisiua&saluia,quaehabentuimdiuinam&supercaelestemadconfortandumiuncturas,&neruos,&musculos,acuirtutemmotiuam:&sinonhabesquintamEssentiampraeparatamadmanum,utereaquaardente,donecpraeparaueriseam:quiasinedubioaquaardensestradixinfallibiliscurationiscorporis&salutisanimaliscontraomnemmorbum,maximesi,utdixi,fueritilliadiunctaquintaEssentia.Continuaremedium,quiamorbusgrauisindigetnonIo.DeRupesciss.130breuitempore:sedsanabiturquiinlaborecurelongotemporeperseuerat.Remediumcontraconsumptosintotocorpore,&nimiummacilentos,sicutsunthominesraraecomplexionis,mulieresdelicatae,phtisici.&cet.Cap.Ui.EttautemomniumhorumcurainfallibiliscumquintaEssentia:iamenimdixiquodnaturamdebilemconfortat,deperditamrestaurat,restauratamconseruat.~~Etsicarnesnotabiliterincorporenimismacilento&consumptorestauraredesideras,extrahedeherbachaelidoniaquatuorelementasecundummagisteriumprimilibri(namchaelidoniaestperfectaadfaciendumpinguescere)&elementumaeris,quodestoleumbonum,misceinquintaEssentiauelinaquaardenti:~~&infrapaucosdieseritutensmiraculoserestauratus,&pinguissupraquamcredipossit.Nonestresquaeinhaccurahisremediisualeatcomparari.Inferiustedoceboincurafebrisacutaecibumconfortatiuum,quoutidebenthectici,phtilici,&macilenti.Remediumcontraphantasticatpassiones,imaginationes,&fatuasdaemonuminfestationes&tentationes.Cap.Uii.Certaexperientiadocethominescholericosquibusdamesseimaginationibusdeditos,phlaegmaticosquibusdamaliis,&aliissanguineosoccupatos:Sedeosquinigrabileabundant,hisuntquisuperomnibushorribilibuscogitationibusinuoluuntur.Humorenimilleadeopleneascenditadcerebrum,&potentiascerebriomnesturbat,imaginesnociuasgenerat,&turbamhorribiliumcogitationumuigilando&dormiendoinducit.Ethuiusmodisunt,inquorumgenerationesiuedispositionecorporisfluxitinfortuniumSaturni,&maximesifueritmaliesse:talibusenimhominibusdaemoneslibenterasistunt,&suastentationesoccultasintraconcursuscogitationumministrant.Ethisicafflicticogunturapassionib.secumcontendere,secumloqui,secumdisputare,etiamutacircumstantibusaudiantur.Ethisuntquitamapassionibusmelancholicisquamadaemonibusuexati,aliquandodesperant,&semetipsosoccidunt.Curaomniumhorumestsinedubio(nisifortemorbusefficaciDeiimperioministretur)donecsentiantsepenituscuratos,ututantursupradictaquintaEssentia,ueloptimaaquaardente,do¬necquintaessentiahabeatur:&inaquaardenteponemodicumsenaeuelfumiterraeautmedullaeebuli,autlapidislazuli:&discreteutaris,quiasinedubiosanaberisperfecte.~~QuianonsolumquintaEssentiaperfectesanat,sedetiamaquaardenscumaliquantuloeorumquecholeramnigramexpellunt,&choleramnigramsuperfluampurgant,splenemsanat,turbationemcogitationumtollitcortristelaetificat,cerebrum&omneseiuspotentiasmundificat,laetascogitationesinducit,artificiumtentationisdaemoniacaeaufert,&imaginationesdesperatiuasannullat,acfacitmalorumquorunqueobliuisci,&hominesadsensumnaturalemreuerti.~~Remediumcontratimorem&inconstantiamacdestructionemcordis&amissionemfortitudinis:&magisteriumadreparandumaudaciam,fortitudinem,&uirtutem.Cap.Uiii.Nondixitibiinuanum,quodnecintellectuspotestcapere,necnostralinguanarrare,miraculosasuirtutesquascreauitDeusquintaEssentia:&nonsoluminea,sedetiamineiusmatre,scilicetaquaardente.Recipeergopaeoniam&herbam(uelradicem)angelicamquaealiterdiciturangelaria,&crocum&quintamEssentiamauri&perlarum,&miscecumquintaEssentia:~~namsubitoquasimiraculose,sihomo,quinimioterrorecorreptusest,haecsumpserit,timoremamiitet,fortitudinemextimoreperditamrecuperabit,audaciamassumet,mortemcontemnet,inpericulisnonpauescet,supramodumefficieturaudax,itautappareathominibusquodsitmurosferreospenetrareparatus..~~DeRupesciss.134Expertocrede,quiaprocertouerum&certumdicoexpeiorimentumprobatum:ideoestcautelautprincepspopuliChristianiinordinebellorumhabeatsicindoliisaquamardentemparatam,utcuilibetpugilitribuatmediumscyphumuelcircainprincipiobellicosicongressus:&debethocarcanumomnibusinimicisEcclesieoccultari:imonecprinceps,necaliiministrantesdebenthocalicuireuclare.Remediumadmaleficia&daemonesfugandos.Cap.Ix.ScripturasacrainlibroTobiaecapitulosextonosmanifestedocet,uirtutecreataaDeoinanimalib.posse,imodefacto,daemonesfugari,&abhabitationedomorumexpelli:sicutexpraeceptoangeliRaphaeliscapiteoctauoposuitpartemsecorissupracarbones&daemonemfugauit.EtRaphaelangeluscap.sextodicit,Cordispiscisparticulamsisupercarbonesponas,fumuseiusextricatomnegenusdaemoniorumsiueauiro,siueamuliere,itautultranonaccedatadeos.Etfelualetadungendumoculosinquibusfueritalbugo,&sanabuntur.ErgouirtusinrebuscorporalibusaDeocreata,estuigorosaadfugandumomnegenusdaemoniorumsiueauirosiueamuliere:Etestquaestiomaximaquamdoctorestheologimouent,UtrumpertalemuirtutemaDeoinrebuscorporalibusconcreatam,possintdaemonesinreiueritatefugari?~~Etnullusestquemuiderimaliquidsentirenisiquod,quantumcunquepertalemuimcorpusnostrumdisponiturutdaemonesnoninuenianthumoremmelancholicum,uelaliteraptumadoperanduminnobispertalemuirtutem,aliterdaemonesnonfuganturanobis.~~Sedquicquidhominesopinentur,hocestfidelitertanquamdogmacatholicumconfitendumanobis,quodsicordispiscisilliusparticulamsupercarbonesponamus,fumusextirpatomnegenusdaemoniorum:siueauirosiueamuliere,itautnonaccedatultraadeos.Etsiceualioloquentiumadquaestionemsatisfacerenonuidetur.Etipsiuerteruntinquaestionemhancrem,quiauideruntdaemonesforespiritussinecorporibus:&nonpotueruntcaperequoduirtuscorporalesactionemuiolentampossitinferrenaturaliterinspiritualemsubstantiamangelorum.Quibusnosdicimuseconuerso,quodDeusgloriaeconcreauitinspiritibusangelicis&spirituhominisquandampotentiamsensitiuam,noncarnalemsedspiritualem,perquamsubiiciturpassionib.rerumcorporalium,utactioniignisinfernalis:&hecestfidesnostra.Etquodspiritusnosterpostseparationemacorporehabeattalempotentiamsensitiuamnoncarnalem,sedspiritualem,perquamsubiiciturpassionibus:nonestsententiamea,sedexpressauoxdoctissimiAugustini,sicutinlibrodeSpiritu&animaexpressedocet.Etquiainhocdeceptisuntcommuniteropinantes,utnoncogitarentquodcorporanonaguntinspiritumsecundumactionescorporumquaecorpusnonsunt:sedresspiritualitateagentes,possuntcomparataactionesensibiliprimospirituumangelicorum&humanorum,proportionaliterpplicari,nondebemusproptereorumDeRemed.Gener.137debilesconiecturasaueritatetextusdeuiare:sedsimodumagendinoncapimus,debemusanimumnostrumcaptiuareinobsequiumChristi,&honoremscripturaeDei.EtuthomoDeicapiasclarequaedico,credoomnemhominemcatholicumaduertere,quodnullarescreatasitspiritualitersimplexeasimplicitatequadicitursimpliciteressesimplex:~~quodsisicest,ergoomnisrescreatadeclinat&caditasimplicitatediuina,quidergomirumestsiomnisspiritusangelicus,quilicetlongum,latum&profundumcorporalesdimensionesnonhabet,etiamaliquidsinecorporepotentiaesensitiuae,perquamabactionibusquaenonsuntcorpora,sedformepotius,statimpatiatur?~~Omniintellectumhabentiapparetforephantasticumcontrariumaffirmare.Dicoergocumangelo,quodactionesrerumquarundamcorporalium,omnegennsdaemoniorumextricant,&totalitereosfugant:&quaedamactioneseisdisplicent,quaedameisplacent.noncredasmetaliaasseueraredenouo.~~Namincollationibuspatrumquidamsanctusabbasasserit,quodaliquiexspiritibusimmundiscarnalibuslibidinibus&coitibushominum&mulierumpariterdelectantur,licetexse,quiacorporanonhabentsemencorporalenonhabeant,undepossintnaturalitergenerare:~~assummuntenimtantumeffigiemcorporummulierum,&cumuiriscoeunt,&semeneorumrecipiunt:deindehominumsimilitudinemassummunt,&cummulierib.coeuntesgenerantfiliosexseminehumano.Qualiterdiceretergosanctusabbasquodintalibusobscoenitatibusdelectantur,nisiquiahabentspiritualempotentiaminquaabactionibuspatiuntur?Dimittamusopinantesinuanum&dicamus,quodmanifestaexperientiadocet:demonesdelectarirebusquaesuntdeSaturnicomplexioneacLunae&Martispotissimum.~~&hocadoculumprobantoperatoresartismagicae,quicommuniterinoperationibusnocumenti&maliobseruantconstellationesduorummalorumplanetarumSaturni&Martis,&etiamLunae,utpatetinhisquifrequentermaleadaemoniouexantur,sicutpatetincaducis&aliisquisecundumfluxum&motumLunaelaeduntur:~~nam&omniaoperanecromanticaaptaadpraecantandumsuntsubobseruationeLunae,&aliternonualerent,necdaemonesincantationibusassisterent,neceisinsuislaesionibusopemferrent.~~EtquiaSaturnushabetfluxumplumbicum,terreum&nigrum,obscurum,occultum,foetidum,influenssuperlocaterrena,nigra,&foetida,&syluasnigras,&habitaculasolitaria,horribilia,libenterdaemonesinhisomnibusconuersantur:~~sicutprobaturincollationibuspatrum.EtquiaLunahabetinfluxumsupranoctem,&humiditatemnimiam,&uias,&itineraquatriuia,intalibusdaemonesconuersantur,&suissectatoribusdemonstrantur.Eaautemquaesuntdenaturalouispulchri&benigni,&Solis,eisdisplicent(utlucifugis)&eisaduersantur,&naturalitereafugiuut,&eoruminfluxumabhorrent.Manifestumestautemquodresquaesuntinhocmundoquaedamsuntquaegloriamcaelestempraefigurareuidentur,&quaedamquaepraefigurantstatumaeternalisgehennae.Solenim&Iupiter,aurum&omniaquaelaetificantpraefigurantrationeluminis.claritatis&laetitie,gloriammagniDei.EtSaturnusniger,&Lunamaculosa,&nigra,&carceresnigri,praefigurantconditioneminferni:~~Ethincestquodsicutdaemonessuntdamnati,&irainfernalipleni,habentesodiogloriam&charitatemDeirealemscilicetbeatorum,&figuralemacparticipatiuammundanam,ipsihabentodioSolem&claritatemeius,&omniaquaelaetificant,&permodumuestigiifigureuelimaginisparticipantgloriam&imaginemparadisi.~~Ideoabhorrentcaelum&habitationemcaelestem,&naturalitersibicomplacentintenebris&inumbra,inira,tristitia,melancholia,&inrebusaliisquaepraetenduntcomplexioneminferni.~~Seduidehoc,cumquintaEssentianostrasitcaelificata&adtantamfragrantiamperductaultraquamcredipossitutquasiuideaturgloriamparticipareparadisi,&hominemlaetificare,&tristitiamphantasticamquamdaemonesamant,fugarepossit,manifestumestquodconditionibusdaemonumcontradicit,&eosabhomine&muliereextricat&expellit.~~MaximeautemhocefficaciusfietcumquintaEssentiaauri&perlarum,&semineherbaequaeuocaturhypericonseuperforata,&inuulgariAquitanicotranscalam.IlludenimsemenaPhilosophisprobatissimisuocaturfugadaemonum:&estpluriesexpertumquodilludsolumsemendaemonesinfestosexpellitabhabitationibusdomorum.Ettemporenostroincubumdaemonemaquadampuellafuguit.Etfortioroperatioeiusest,sisolumsemencolligaturcumherba:ferteniminseinfluxumIouis&Solis&planetarum,quoruminfluentiasdaemonesdetestantur,rationibussupradictis.~~EtquiaScripturasacrainlibroTobienecalibinonnominatpiscemillumcumcuiuscorde,iecore,&fumoeorumdemonesexpellantur,laborPhilosophorummultisexperimentisadinuenit,quodsifelalicuiuspiscis&maximesaringerii(uelsarigiihabeaturinpyxideiuniperi&aliquiincantatiueladiabolomaleficiati&fascinaticumibuntdormitumponantilludsupercarbonesutdomusfumoimpleatur,omnesfascinationes&maleficiadaemonum&ipsidaemonesexpelluntur.~~Etuirtusiuniperiestmaxima&ualdemirabilis:itautsifaciasignemdelignisiuniperi,&decineribusillisunumuiuumcarbonemexlignisiunipericummodicolignocooperiassicutunumtitionemardentem,ferturquodpostannuminueniesignem:quodualdemirumest.&eiusgummi,&omniaquaeabipsoprocedunt,suntualdeuirtuosa:&eiusgummiestilludcumquoscriptoresscribunt,spargendosuperpergamenum:Etuirtuseiusnonpotestinunoannoexhauriri&consumiabigne,eoquodhabetnobilehumidumradicale&uitaenostraeutile,eoquodaplanetisoptimisrecipitinfluxum.~~EtPhilosophidixeruntpluribusexperientiisinformati,quodfelcanisnigrimasculitantumfoetet&displicetdaemonibus,utsiindomumaspergatur,statimmaleficiacessant,daemonesfugantur,necfascinationespoteruntineafieri.~~Etdixerurintantaeosabominationehaberesanguinemcanisnigri,quodsiexeoparietesdomusaspergantur,&domusipsaabomnimaleficioliberabitur,&demonesfugient.~~Caeterumsimaleficiasintacubus,quibussuunturinpanniseorummortui,uelexfabis,uelexaliisfructibus,abiisquifaciuntmaleficiadestruiprocurentur,uelhabitaculumrelinquatur,sipermodosnaturalessupradictossanarinonpossunt.~~EtPhilosophidixeruntquodsiclaudasintracannamargentumuiuum,&cooperiaseum&occultessecretesublectomaleficiato,efficaciafascinationumcessabit.Catholicumautemremediumest,utabexorcistis&praesbyterisquipotestatemabEcclesiareceperunt,ipsosinuirtutelesuChristifugare.EtomneremediumabEcclesiaprohibitum,esteuitandum.~~.~~DeRupesciss.144EthaecquaedictasuntEcclesiaesuntreiolinquenda,utdeeisdiscutiataciudicet.Remediumcontrapediculos,&prurigines,&supercalefactionesincorporehumano.CaputX.Fomentumgenerationispediculorum,&pruriginum,&calefactionumincorpore,esthumorumputredo.Humoresenimputrefactosemittitnaturaperporoscutis,&inorificiopororumexhumoribuscorruptisgeneranturuermes,prurigines,&calefactionescutis,quaeuexant,&hominemdormirenonsinunt.Etquiaistaexcorruptionenascuntur,nonestaliquidinmundomedicinalequodmeliuscuret,quamilludquodaputrefactionepraeseruat,&humorescorruptosconsumit,utnostraquintaEssentia:quamsinonhabesadmanum,utarislocoeiusoptimaaquaardentequiaineaestuirtusDei,uteiusiussunonsinatputrefacerecarnesmortuas&pisces,siponanturinea.Propterquodconcluditur,quodsiseruarepotesinearesmortuasquodsintsineputrefactioneuelcorruptione,multofortiuscarnesuiueacorruptioneseruabuntur:&istudestquodputrefactioni&pruriginirepugnat.Etcumabinimicismeisiniusteinobscurocarceretenerer,quiacorpusmeumamalitiaferramentorum&carceriscorrumpebatur,ingeniaui,benignitateseruitoris,habereaquamardentemaquodamuiroDei&amicomeo:&solaunctionecumeafactacircalocum,curatussui.Sedegodocebotecentuplicareuimeius:quoniamsiinfraaquamardentemimmiscerisargentumuiuum&staphisagriam,augmentabituruirtuseiusadpediculosnecandos,intantum,quodsoloodorefugantur,acetiamperimuntur.Namsolusodorargentiuiuiesteorummortaleuenenum:itautibiDeiuirtusmiraculosaappareatmanifestem.Etsiargentumuiuuminalbumineouiimmiserismotufortieumagitando,seumortificando,&indecimossam(lembum)liniuelpanniimbiberis,&cimossaminpannumlineumsuerisnecadatargentumuiuum,&illudcinctumuelalitersuperIo.DeRupesciss.146teportaueris,omnesfugientpediculi,morientur,&cadent,quodestmirabile:&sistaphisagriamimmiseris,fortiorerituirtuseius.Sedaliquandoinfirmitasestincurabilis,utinHerode,quempercussitDeuspoenailla,quoduermibusestconsumptus.ItemquidamImperatornulloremedioapediculiscuraripotuit,utinchronicisRomanisapparet.EgoautemdetexipossibilemcuramperquintamEssentiam,uelperaquamardentem,quaeaccipiaturinpotu,&deeacorpusungatur,&inillacumquacorpusunges,argentumuiuum&staphisagriamisceantur.Remediumadexpellendumuenenum&euitandum.Cap.Xi.Plagauenenicuraturcumhocquodpotentissimecontrariaturei:quidestquaesoquodmorticontrariaturnisiuita?Ergonihilfortiuscreatuminmundocontrariaturuenenoquamaquauitae,&potissimequintaEssentiaquamdixi.~~laborasatis,quianihilestfortiusinhocmundoquodcontrarieturmortalibus&letiferisuenenisquamaquauitae,quaeestaquaardens,&maximeeiusquintaEssentia,quiaconseruatuitam&augmentat,corcustodit,quiastatimcumestinstomachocurritadcor,&reprimitlaesuram.~~Etquiaestfortissimaeactionis,commissopreliocumueneno,ipsumpellitextracorpus,uelsaltemfugatacorde.InfundeergoinquintaEssentiaqualitatescontrariantesueneno&quaecorconfortant,utquintamEssentiamauriperlarum,croci,paeoniae,angelicae,nucum,alliorum,theriacaeoptimae,foeniculi,raphani,rutae:&augmentabunturuirtuteseius:~~necnon&omneslapidesquisuntutilesadexpellendumuenenumponeinfraquintamEssentiam,uelaquamardentem,&obtinebituim&proprietatemeorum,&multiplicabituruirtuseius,quoniamaquaardensaugmentaturuirtutelapidumpreciosorum,&trahitadseoccultasnaturas&actioneseorum:.~~DeRupesciss.148&ultraremediumquantumadmedicinamnaturalemestutquintamEssentiamomniumrerumquaereiopugnantuenenoapponasinaquaardente,uelinquintaeiusEssentia.Hanccaelestemmedicinamcumipsamreduxerisadperfectum,poneinuaseuitreobeneclauso,utnullomodopossituaporare:&cumtimebisauenenoinficiasuspectisfamulisuelinimicis,statimdemanemodicumsumeinnomineDomininostrilesuChristi,gratiasagensDeo,&nihiltibinocebitatrocitasueneni.Etsiulteriustimesaueneno,omnimanerecipemodicuminChristinomine.Remediumcontraquartanam&omnespassionesquaeoriunturamelancholia.CaputXii.Apuduniuersumorbemillemedicushabeturmaximusinteralios.quiintrapaucosdiespotueritabhominefugarequartanam:quiainfirmitasillaexnimiadiuturnitateocciditdiuites,damnificatpauperes,impeditfamulos,&mortemfrequenterinducit.Etquidamquisepraedicantmaximos,finguntseposseeamcitofugarecumnilsit:sedsuamipsorumignorantiamoccultarenituntur,dicentes,nonesseutilequodcuretur:cumualdemortalesitquodseruetur.Etomnesconcordantinhoc,quodquartanageneraturexabundantimelancholiaquaecorrumpiturintracorpus:&esthumorterreus,&denaturatardus,&duratinpluribusultraannum.Siergouisinbreuiipsamcurare,solaquintaEssentiahanccurat.Iamdixiquodhumorescorruptosexpellit,&naturamreducitadaequalitatem,&fugattristitiam,&inducitlaetitiam:igiturremotacausafebrishumorcorruptus,remouetur&eiuseffectus.Sedutsubitofiat,haecesteiuscura:sinonhabuerisquintamEssentiamrecipeoptimaeaquaeardentislib.I.intraquamaquamponasmedullaeebuli&maximealbi,&deillaaquadapatientimane&seroduasplenasnucesuelminus,&certecurabitursicontinueturdonecsitcuratus.~~Etlicethocsituerissimum&expertum,tamenconsuloutuadasadcanonemnonumlibriprimi,&ibirecipeintabulisquancunqueremuoluerisexhisquepurgantmelancholiam,&ponemodicuminaquamardentem,&eautere,prudenter&modicumrecipiendo,donecmateriaconcoquatur:~~quiautiliusestpaulatimagere,quamsubitograuarenaturam.DixeruntPhilosophiquoddensextractusabanimaliuiuo,liberataquartanasiportatur.itemdixerunt,quodsisuccusherbaequaediciturmorsusgallinae,rubeae,ponaturinnaribuspatientiquartanam,quandoincipitpati,curatur.Remediumcontraimpedimentamedicinae,&periculaquaeamedicinacontinguntincorporehumano.Cap.Xiii.Aborigineorbisuniuersanaturaliterphilosophantiummultitudograuissimolaborenondesiitindagarecircamedicinaslaxatiuasinueniretria:primoutnonfaciantcasumuirtutis:secundoutnoninterficiant:tertiocumfueritnecesseefficaciter&sinepersculoinremotispartibusagant&abeispotentercorruptoshumoresabducant:&nunquamhaectriainuenirepotueruntperfecte:quoniamomniseuacuatiohabetoculumadcasumuirtutis,debilitatemcorporis,laesionemluminis,&annexa:&nunquamitacertamensurapotuitinueniri,quaeaequoponderepossitomnibusministrari.Quiacorporanonrecipiuntaequaliteractionemdosisinraris,densis,&solidis.Etideosequenteraccidit,utquodquibusdamministratursalubriter,aliisletaliterpropineturadmortem.Etfitaliquando,utquiamedicinaeplureslaxatiuaesintetiamuenenosae,laedantexunaparte,&exaliasanent.Etintermedicossolennesaliquisummelaudaueruntaloen,eoquodminusuideturfacerecasumuirtutis,&membraconfortareprobatur,sicutpatetexMesueinlibrosuodeSimplicibusmedicinis.SedomnipotensDeuscreauitquintamEssentiamaquaeardentisperuascirculationissummerectificatam,utinprimolibrodocetur:~~queunacumquintaEssentiaauri&perlarum,omneshumoresaequat,&interficitomnesfebrescumadmistionererumquaehumorescorruptospurgantlifueritnecesseutmisceanturaliquandorationehorribilitatis&fortitudinismorbi,dumcaute&prudenterfiant,omniasupradictainconuenientiauitat:~~quiaquintaEssentia&etiamaquaardens,siquintaEssentiahaberinonpotest,conseruatnaturam&eamaugmentat,&casumuirtutisfierinonpermittit.Itemquiaipsainfluituitam.interfectionimedicinarumetiamcontrafacit,dumtamenmodestelaxatiuaministrenturcumea.Etetiamquiaomnibusnobilior&penetrabiliorest,omnesmedicinaslaxatiuassecumducitefficacissimeadmembralonginqua,&adlocaprofunda,&abeislocisremotismiraculosehumoresnociuoseducit.Est&aliudquodnunquammedicipotueruntperfecteuitareinministrationemedicinarumlaxatiuarum,scilicetnealiquandoexpellanturperuomitum,&perdatursuuamentumsanitatis,&beneficium&laborministrantium.SedhocperquintamEssentiameuitatur,uelperaquamardentem:namquiasolaquintaEssentiarerumlaxatiuaruminnostraquintassentiauelinaquaardentespecialiterministratur,nullanauseainstomachogeneratur,utspecialequodassumptumestuacuetur.Possibiletamenforet,uthumorescorrupticongregatiinstomachouacuenturetiamuomendo.Confertetiaminhoc,quodmultaeexmedicinismultumhabentuenenum,&pereumlaeduntaliquando:&quiaaquaardens&quintaEssentiauenenisrepugnant,nonutauenenisearumaliquoddetrimentumnaturapatiatur.NuncautemuolodareremediumcontrapericulaquaepossuntaccidereinministrationemedicinarumlaxatiuarumcumquintaEssentia,uelcumaquaardente.IamenimdocuitprimusliberquodmedicinaelaxatiuaemultouiuaciusaguntcumquintaEssentiauelcumaquaardente,quamagerentsine.~~Sedcumhocsituerissimum,itapatetquodquantitasmedicinaequaeassignaturabunoquoqueaccipiendasinedamnomortisasummismedicis,siministreturcumaquaardentehomineminterficeret,quiaindecuploplusageretquamperseageret~~Io.DeRupesciss.154medicina.Etutmihicredas,dabotibiexemplum.~~Infirmabargrauiterinpectore&repletioneuiscosorumhumorum,&dictauifieripilulasexhierapicra&euphorbiominutasadmodumcicerum,&trespilulastantumexhisposuiinmodicoaquaeardentis,quastresibicumdigitoconterui,quamaquamrecepitardahoraualde,forteinfinetertiaehoraenoctis,&operataestmedicinapostmediamnoctem,&feremiraculosedecemuicibusantediem:~~postueroquietedormiui,&ueresurrexisanus&hilaris,&nondebilitatusinuisunecinmembris.Considerentergoperfectimedici,quodsidecemexillispilulisualdeminutisrecepissemsineaqua,nontantumoperataefuissent,quantumsolaetrescumauxilioaquaeardentis.~~Estergocautelaadhibenda,utprudensmedicuscumaquaardenteunamtantumpilulampatientiministret,&probabitquantumagituna,deindeduasministret,deindetres,donecsinepericuloexperimentumrecipiatmedicinae,pariter&personaesanandae:~~quomodo&quantummedicinaagitintalempersonamputadensamuelraram:aliterautemnunquampotestdariregulageneralisqualiterpossitdariaequaliteromnipersonaedequacunquemedicina.&exhocapparetquantautilitasesttibimedicinamreciperecumquintaEssentiauelcumaquaardente:quianondebilitatnaturam,necuisum,necinterficit.Sedprudenterprobesuirtutem:educitaremotis,praeseruatauenenismedicinarum,neceuomitur:sedparumuenenosorumrecipiatur,&uerecorpussanatur.UocoigituristudcapitulumClauemartis:linecuiusclarointellectu,peristumlibrumnunquammedicinaslaxatiuasministrarepraesumas.Remediumcontrafebremcontinuam,&curacius.Cap.Xiiii.OmnesuiriPhilosophicidecreuorefebremcontinuamgenerariexputrefactionesanguinis&corruptionehumorum:ineaigitur,curaestsanguinempurgare,totameiuscorruptionemremouere,humoresinordinatos&inaequatosaequare,naturamlapsamreparare,&reparatamconseruare.Sedomniahaecperfecteoperatur&completquintaEssentia:ergoipsaestquaeperfectecuratfebremcontinuamsupradictam.Experientiaenimadoculumdocet,quodaquaardensemittitasanguinehumoresaquosos&corruptos,&carnesmortuasaputrefactionepraeseruat:ergomultomagissanguinemcorporisuiui&animatiaputrefactioneseruabit.Etsiaquaardensadplenumabardorequatuorelementorumdepuratanonest,nonconsuliturincurafebriscontinuaeeiususus:sedquintaEssentiaeiusrectificata,cumnonsitcalidanechumida,frigidanecsiccasicutquatuorelementa,ipsaplene&secure,sanatfebrescontinuas,maximecumquintaEssentiaauri&perlarum.Quodsiuiseamperfectecurare,habeasquintamEssentiamsanguinishumanisummerectificatamsicutdocetprimusliber.Ipsaestenimquaefebremperfectecurat,nonsolumbibita,sedetiamsicumea,tempora&ubiqueincorporeuenaepulsatilesinungantur.SiergoistasduasquintasEssentiasiungas,uerammedicinamhabebis.Quodsicurameiusuisaugere,poneinquintaEssentiacasssamfistulamuelsuccimercurialisinproportioneprudenti,&habebisiuuamentum(uelintentum)perfectumincura.Quodsialiihumorespeccantcumsanguine,apponeextabulisquintasEssentiaseorumquaecompetuntincura,&adiuuabitteDeussirogaueriseum.Poneergoincordetuoquaedictasunt&nondeficiessiegerisprudentersecundumregulastibidatastaminprimoquaminsecundo.Remediumcontrafebremtertianam,&eiuscura.Cap.Xu.Tertianafebrisexnimiaabundantiacholeraerubeaeacputrefactionecausariasapientibusestprobata.QuodsicurareillamsubitouoluerisrecipequintamEssentiam,uelsinonhaio.DeRupesciss.~~158beseam,recipeaquamardentem,&ineaponemodicumrhabarbari,uelaloesCretensis,seualiamremextabulisprimilibridecholeramrubeampurgantibus,&bonamquantitatemendiuiae&herbaequaecaputmonachiappellatur,&mane&seroistaaquautatur,&sinedubiocurabiturcito.~~Remediumcontrafebremquotidianam,&curaeius.Cap.Xui.Uniuersimagistriconcordant,quodfebriscotidianagenereturexputrefactionephlaegmatis&eiusabundantia:&cumphlaegmasitfrigidum&humidum,quintaEssentiaautemnostra,&ineiusabsentiaaquaardens,habetuimutinordinatam&nimisfrigidam&aquosamputrefactionemhumidameradicet&curet:poneigiturineamodicumeuphorbiiiuxtaregulassapientum,uelsambuciuelaliorumquaephlaegmapurgantextabulaprimilibri,&uteremane&sero,&adsalutem,Deodante,peruenies.Remediumcontrafebremacutam&curaeius,acphreneticorum&amentium&stultorumcura.Cap.Xuii.Etquiaexpeditinmagisteriomedicinaeuniuersatamuerbaquamoperaponderareprudenter:quiaaquaardensascenditadcaput,&libenterinebriat,cumfebrisacutaspecialiteruigeantincapitisregione(obuaporesascendentes)excludituramagisteriocuraefebrisacutae.EstergotibinecessequintamEssentiamnostramrectificatamsumerecumquintaEssentiaauri&perlarum:&exaliapartehaberequintamEssentiamsanguinishumanibenerectificatam:~~&hacutereinnomineIesuChristi,mittendosextampartemsupradecemnostraequintaeEssentiaepraedictacumquintaEssentiaaquaerosacee,&etiamuiolaceae,&boraginum,&lactucarum,&habebisprofectocaelestemmedicinaminueracuraeius.~~Etcumfebrisacutacommunitergenereturexuiolentabileflaua,adustissima,&sanguineadusto,&bilenigraadusta,&aliquandounoexistis,&aliquandosimulexduobus,aliquandosimulextribus:Etsecundumhocfebrisacutaingradupositiuo,comparatiuo,&superlatiuoasapientissimisestreperta.omnibusponderatis,quintamEssentiamsanguinis(quiaatotaspecieadustionirepugnat)cumpartesextaquintaeEssentiaenostraepraetactaedabispatienti,&curabiturcito,opereDei.Cumautemuidebisconualesceremodicumpatientem,poneinquintaEssentiasanguinisquintampartemdequintaEssentianostra:Etposteainamplioriconualescentiaquartampartem,deindetertiam&posteamedietatem,deindeminusdequintaEssentiasanguinis,donectotaliterutatur&utipossitdequintaEssentianostrasuperiusexplicata.Etquiafebrisacutacommuniterhabetannexamalienationemsensus&apparitionemrerumphantasticarum,ibisicperpendesquiahumoresadustisuntquifebremcausant:Namsipatiensdicatseuidereresnigras,choleranigraestadusta:siresaureas,cholerarubeaestadusta:siresrubeas&effusionemsanguinis,tuncsinedubiosanguisestadustus.Etsialiquandoloquaturdetribushis,hiomneshumorespraedictipeccant.~~Adcurandumautemphrenstidem&stultitiameius,&furiammitigandamRecipebonamquantitatemunguentipopuleonis&demelioriacetoquodhaberipoterit,&derutadomesticainbonaquantitate,tere&conficecumpraedictis,&admiscecumeissipoteshaberequintamEssentiamsanguinis:~~&cumhancsupercaelesticonfectioneinuoluecaputpatientis,&ponedeeaadnares:&haecdiuinaconfectiostatimfugatphrenitidem,apparitionesphantasticascurat,sensum&discretionemrestituit,&quiescerefacit.Seruahoc&perseuerainopere,&iuuabitteDeus.Remediumincurahemitritaeorum.Cap.Xuiii.Illiquiinmagisteriomedicinaeperfectenouerunttreshemitriteosaliquamdoinnostrocorporepericulososessegeneratos,asseuerantminorem,medium,&maiorem.Estenimhemitritaeusfebrisexhumoribuscorruptis&contrariisgenerata:sicutsicomponaturfebrisinhomineexphlaegmateputrefacto,siceritfebrisfrigida&humida,&siexcholerarubeaputrefacta:siceritfebriscalida&sicca:&simulinunocorporeduaefebreserunt&contrariaepernaturam:imprudensmedicusearumcurastmpossibilesiudicabit:quiasihuicpatientiministretcontrafebremcalidam&siccam,frigida&humida,summefrigidam&humidamaugmentabit,&econuerso.Etsicalida&sicca,frigida&humida,simulperaequaspartesministres,unumimpeditreliquuminagendo,&nonsequeturcura.Estergoeiuscurauerissima,utministresquintamEssentiamsupradictammediatamcumquintaEssentiasanguinis,&cumquintaEssentiaauri&perlarum,&cumquintaEssentiarerumpurgantiumhumorespeccantes:&cumhacdosicito&miraculoseuniuersihemitritaeisinedubioeuanescent.Etnotaquodtotmodishemitritaeiinnostrocorporegenerantur,quotmodispoteriscompularequatuorhumoresprincipalescorruptos.Unoscilicetmododuobus,ueltribus,uelpluribusmodis:utphlaegma&bilisflaua,primusmodus:phlaegma&bilisadusta,secundus:phlaegma&bilisnigra,tertius:phlaegma&bilisnigraadusta,quartus:phlaegma&sanguisadustus,quintus:&sextusexpluribusistorum.Remediumcontrafebrespestilentiales,&curaearum.Cap.Xix.Phantasticum&stultumessetquaerereremediumquandoessetmorbusinsanabilis&immissusadinterimendumpopulumefficaciDeiimperio,contraquodnullumessetremedium,nisiexDeibenignitate:quiadurumestnobiscontrastimulumrecalcitrare.QuodautemefficaciimperiomittatDeuspesteminpopulum,patetDeuter.cap.28.ubldicitur,SiaudirenoluerisuocemDominiDeitui,utcustodias&faciasomniamandataeius&c.Uenientsuperteomnesmaledictionesiste,&apprehendentte:maledictuserisinciuitate&inagro&c.AdiungattibiDominuspestilentiam,donecconsumattedeterra&c.HaecMoyses,imoDeuspereum.&infra,PercutietteDeusulcereAegypti&c.Adpropositum,quidphantasticastuhaspestilentialesplagasincurabilesimmissasitaaDeo,utdicittextussacer,utnequeantcurari?sicurarepraesumeres,phantasticumessetattentarepariter&insanum.Etquiainuoluminedirectoriisimpliciumelectorumdehacmateriaagendo,declademaximaannoDomini.1348.multipliciterdisputaui,nuncadpropositumbreuiterredeamus.Estautemsciendumquodhominestriplicitermoripossunt:unomodointerminoconstitutonobisaDeomortenaturaliquemaliquoingenionaturalipraeterirenonpossumus:aliomodomorteuiolenta:&istisduobusmodismedicinaestfrustra:aliomodocasualiter,ueloccasionaliter,citraterminumaDeonobisconstitutum:utquinimiarepletioneueldissolutione,uelausteraabstinentia,ueldesperatione,uelnegligentiauitandimortispericulum,seoccidunt.EtistomodoquandoDeusmittitclades&pestesadcertaspersonaspopulipermundum,illiquosDeusnoniubetperclademefficaciterperimi,possuntgratisuelnegligenterincurrerepericulummortissiuolunt:quiaDeusconstituithominemrectum,&illumposuitinmanuliberisuiarbitrii.Sicergodecurapestisagamus:~~dicoergoproregulagenerali,quodDeussiueimmittatpestemexinfluxuSaturni,sicutestplagaleprae,rheuma,phthisis,tabes,&omniaquaeexpestilentialisfrigorismalitiainhominecontingunt,siueexinfluxuMartis,utestfebrispestilentialiscumsputosanguinis,apostemasubdiaphragmateadcorsuffocandum,pustulaemaximaesubascellis,seuininguine,seuanthrax,carbunculi,uelignissacer,etsimilia:~~siueabinfluxuMercuriimaleficiati,utsunthubonesinsuperciliis,inbarba,inpectore:siueaLunamaleficiata,utsuntepilepsia,somniahorribilia,quefaciunthominesamentes:siuequascunquealiaspestesperaliosinfluxuoimmissasaDeo,perfectecurantur&uitanturcumquintaEssentianostra:&taliauniuersapericulauitantur.Etsiquidutentidehisadueniat,nonnocebit,Deodante.~~Infebreautempestilentiali&omnibusardoribusegritudinum,&usturis,addecumquintaEssentiamedietatemquintaeEssentiaesanguinishumani,&buglossaeradicem,ueltotamherbam,etiamacetosam(siueoxalidem)&modicumaloeshepaticae,euphorbii,hicraepicrae,&quintamEssentiamradicislilii,auri&perlarum,capilliUeneris&hyssopi.~~Haecomniaefficacitertalibusfebribus&apostematibuscontradicunt.ExpeditenimutcumpraedictissitquintaEssentialaxatiua,&tantumrecipiaturqualibetdie,utsemelindienaturali,terinseptimanahominemducatinmaterialiquida.Etomnidiedemanerecipiatmodicumaquaebonaeardentisuidelicettestamoui,&quatuoruelsexuicibusindiesiexpedieritplenamnucemGallicamsiueauellanaetestam:&corruptusaersinedubiononnocebit,&utaturomnibushisquePhilosophiinsuislibrispesticontradicereprobauerunt.EtpilulasexipsorumlibrisaccommodainquintaEssentiauelaquaardente:sedperse&moderateponantur.&hospitiasuffumigenturterindie&fortiter,thure,myrrha,resina,terebinthinauellaricina,ruta,&talibus.Ethaecestcuraperfectapestiumiamdictarum.Remediumultimum,utinspasmogenereturfebris&curaeius.Cap.Xx.SapientissimiPhilosophiaffirmaueruntsanumessenascifebreminspasmo:&dixeruntexpertiquodsidesuccoflammulaefricesomnesarterias,continuofebricitabuntpatientes:&sictemperaturmalitiaspasmi.~~Etquiaspasmussecundumsapsentesprouenitexlaesione&debilitateneruorum,sicutpatetaliquandoinmedicinisexhelleborosumptis,nihilefficaciusspasmumsedatquamnobilissimaquintaEssentiauelinelusabsentiaaquaardens.~~168Io.DeRupesciss.ExplicitliberdeConsiderationequintaeEssentiaeomniumrerumpauperibus&Euangelicisuiriserogatus:necnondefamulatuPhilosophiaeEuangelioIesuChristi.OmnipotentiDeopatri,&filio&spirituisancto,sitlausperinfinitaseculorumEpistolaMagistriArnaldiCathelanideUillanouaadMagistrumIacobumdeToleto,deSanguinehumano.MagisterIacobeamicecharissime,dudummerogastisutuobissecretummeumdesanguinehumano(quoddiuinagratiafauente.&sipermeiindustriam,quanuisnontotaliter,permultiplicestamenexperientiascummultiplicibuslaboribusadinueni)aliquadequibusexpertusessemtransmittendo,significarem.Etquanquamdiudistulerim,tameniamsenioappropinquante,omniliuoresemoto,eaquaedehocsecretosumexpertus,plensusenodabo.Audiatisergo,&audiantsecreti&electiuerbaorismei,quaespiritussanctusubiuultspirat:Etideoinputeopenitentiaerecludatur,neminifatuouelimpotentihocsecretumreuelando,quodantiquiquaesiuerunt,necinuenirepotuerunt:&scrutatisunt,&illudnonhabuerunt.Estetenimdonumcaeleste,nobisindignisaDeodestinatum:quodnecmedicicognouerunt,necetiamPhilosophiquiinalchymialaborauerunt.SedtestorDeum,quodperuarioslaboresquosiamlongotemporesustinuiinartealchymiae,proutscitis,perexperimentacognouiistiusreiefficaciamtantamesse,utnonsufficiamuobistantaeuirtutisuigorempleniusexplanare:&ideoinputeopoenitentiaerecludatur&c.~~Accipiatisergohocsecretum,scilicetsanguinemhumanum,&sitsanguisuirorumsanorum,&aetatisannorumuigintiusqueadtriginta,&extrahatisquatuorelementaproutnouistisbeneinalchymia,&obturetisbenequodlibetelementumperse,neaersubintret.~~Aquaenimualetinomnibusaegritudinibustamcalidisquamfrigidis,eoquodocculteestnaturae:etiamcomplexionemlapsamreducitadtemperamentum:&maximeualetpatientibusuitiuminspiritualibus,&uenenumdepellitacorde,arteriasetiamipsashabethumectare&dilatare:&dicoproconstantiquodphlaegmacrassuminpulmonecontentumsinemolestiadissoluit,&ipsumulceratum,nonobstantecommotioneconsolidat.Etbreuiteromniacorruptacontentainpulmone&membrisspiritualibuspurgat,&eapurgatapraeseruataputrefactione&corruptionesanguinis,etiamultraomnemnostrammedicinammundificat.Itemfluxumuentrisatotaspeciecurat,apostemaetiamlaterismirabilitersanat.Aeretiammultumualetadpraedicta,&forteplusquamipsaaqua,&maximeualetiuuenibusutineodemstatufortitudinis&plenitudinispermaneantsiutantureopaulatim&inmodicaquantitate:&estquasitantaeuirtutisquodnullomodopermittitsanguinemputrefierinecphlaegmasuperdominari,neccholeramaduri.Proptereamultiplicatultramodumsanguinem&sperma,&ideooportetquodutenteseosaepeflobotomentur.Insuperistudelementumaperitneruos&uenas:&sialiquidinipsisfueritdiminutum,reducitaddebitumtemperamentum.~~Insuperprobauiquodsiiuuenisaliquisantestatumsuaeaetatisscilicetinaugmento,habueritoculumobscurumuelcrepatumquodsiquolibetdiedehocelementounaguttaintraponatur,&sisetenueritinquietepermensem,redditursibiuisussinedubio.~~Itemsiinaliquomembroaliquodsuperfluuminueniaturputrefactumuelaptumadputrefactionem,putrefactumstatimtollit&dissoluit,&siinueniaturdiminutum,additrestaurando.Etualethocelementuminapoplexia,epilepsia&scotomia,uertigine,dolorehemicraneo:&inomnibusistisdebetadministraricumaliquoelectuarioinfraunciassexadpropositumualente.Ignisueropreciosior&admirabiliorest,&adomniaualetadquaeualetaer,&quodplusest,demortuohominefacituiuum.~~Hocitaintelligendum,quodsiinhorasingultusmortisdeturdehocigneadquantitatemgranitriticidistemperatocumuino,itatamenquodgutturtranseat,reuiuificatipsumhominem,&ingredituradcorsubitoadexpellendoshumoressuperfluos,&cumhocuiuificatcaloremnaturalemipsiushepatis,itaquodquasiperunamhoramipseinfirmusloquipoterit&disponeredetestamentoconfessioneque:~~&perhuncmodumfeciueluidebarfaceremiraculumapuddominumComitemFaustinum,quiquasimortuusiacuit,&postquamhocmedicamensumpsit,confitebaturdelictumsuumcummultacontritione,&posthoramexpirauit:etistudquampluriesaliassumexpertus.Itemsisenexutaturhocigneinmodicaquantitate,omnidiesubleuatsenectutemexhilarandocordaipsorum,itaquodiuuenculapossidebuntcorda.EtideouocaturhicignisElixiruitaenectamenestElixiralchymiae:quiahicfitdesanguineputrefacto:&naturahumananimisabhorrethuiusmodimedicamen.Etscias,quodsielementaistasecundariodistillatafuerint,melioraeruntineffectu.Etsitertiofuerintdistillata,optimafient:quibushomouiuerepoteritusqueadperiodumultimam&terminumuitaesuaeabsqueinfirmitatealiqua,siipsisutaturomnidie,uelalternisdiebus:&tantaestscientiainhisultimisdistillationibusquemadmodumestindistillationibusultimisalchymiae,utbenenostis.FinisEpistolaeMagistriArnaldi.ArsOperatiua,Medica,MagistriRaymundiLulli.CumegoRaymundusllerdeexistensessemrogatusaquibusdamcharisamicismeis,uteisquaedammedicinaeartisocculta&implicita,iuisinpracticaimperfectedictadeclararem,librumaliquemsuperhocfaciens:~~Egouerouoceeorummotus,noctibusuariisantecrucifixumDominumnostrumIesumChristumeiusauxiliumhumiliter&lachrymabiliterpostulando,septiesetiamindieipsumcollaudando,utaliquemmodumdifficiliorummorborumhumanaefragilitatideputatorum,quaeabantiquismedicisincurabilesdicebantur,demonstraret.~~Eccequadamnoctesemelasomnosurgentimihiuilissimoacindignopeccatorihaecsequentiafueruntreuelata.Quaequidemsecreta,fueruntpriusreuelatabeatoAegidiodegentiinheremo.Undequihaechabet,omniahabet.Exquointelligitur,perorationemcongruam,occulta&diuinasecretahominibusreuelari:heuindignis&maleuosisDeusistanonlargiretur,quiadiuineeiusiustitiaerepugnaret:cumuirtus&uitiumincontrarietateexistant.CumigituraliquisdignusessenequeatabsqueDeibonitate,&magnitudine,&gratia,adipsuminuocandumdeuoterecurrendumest.~~Undesummenecessariumest,antequamalicuipropinesaliquidmedicinarumsequentium,puramenteacdeuoteflexisgenibus,oculisincaelumeleuatis,sequentemorationemterdicereadhonoremsanctissimaeTrinitatis,adhocutmedicinatuamelioremeffectuminducat,&tutiorimodoinfirmumalanguoredefendat.~~Undenotaquodistetractatusinquatuordiuisionesdiuiditur:quarumprima&quartanonfueruntmihiRaymundoreuelata,utsecunda&tertia,imoearecepi&habuiaserenissimoRegeRobertosubsecretosigillo.quaequidemexperimentaipsehabuerataperitissimodoctoreArnaldodeUillanoua,quimeritofonsscientiaeuocaridebet,quiainomnibusscientiispraeceterishominibusfloruit:cuiusdoctrinamlibenteramplector,atquedeeiusdoctrinaconfisus,istaquaedictasuntinhoclibroadlaudemtantidoctoriscatholiciapposui,uteiusrecolibilismemoriaafiliismeisrecoli&diligipossitinuitaperenni.DomineIesuChriste,quiesuerasalusomnium:Dominetuesillequiomniainbonitate&sapientiatuacreastiualdebona,undeDominesinetenihilscioboniesseinseculo:~~QuareMaiestatemtuamsuppliciteradoro,quiascio&firmitercredonihilbonumesseabsquetuabonitate,necmagnumabsquetuamagnitudine,necduransabsquetuaduratione,necpotenssinetuapotestate,necuerumsinetuaueritate,necsapienssinetuasapientia,necdiligenssinetuoamore,necuirtuosumlinetuauirtute,necgloriosumsinetuagloria,neciustumsinetuaiustitia.~~Scioetiamquodtumirabiliterhominemcreasti,&mirabiliushominemformasti:~~quidedistimedicinamadrecuperandumsanitatemhumanorumcorporum,dabenedictionemtuamistimedicinae,utomnesuirtutesquasaprincipioposuistiinea,adfinemperducantur,utincorporeinquointroierint,sanitatemmentis&corporismereanturconferre,pereundemDominumnostrumIesumChristum&cet.~~Cumaprincipiooptimoomniaconsistant,&regularidebeant,ideoipseDeusuoluitcreaturamquaeesthomocreare,quemrationalianimainsigniuit&omniasubpedibussuisconstituit,iuxtaillud:Omniasubiecistisubpedibuseius:dequoTheologi,Homoestcreaturarumcreaturadignissima.EtAristotelesinlibrodeAnimalibus:Homoestdignissimumanimalium&c.Etlicethomohissitinsignitusuirtutibus,tamencumsitexcontrariiscomposituselementisadinuicemagentibus&patientibusideoestcorruptibilis,&multisincommodis&infirmitatibussubiacerecompellitur.Undenonestmirandumdehominequiestmagispassibilis,quiestmagisextenuimateriacompositus,ideohabetpluracontraria,cumsitindiferensinteromniacontraria.Etquiaaltum,&medium,&extremum,estconuersiuum:ideohabetinfinitacontraria:undeexdictisbonitasdiuinaconsulenda,&eitribuetmedicinamquamaltissimusdeterracreauit,Ecclesiastici38.quae,utdicitAuic.estscientiaperquamhominisdispositiocognoscitur,&nonaliorum.Etsicutmedicinaconseruatsanitatemhabitam,&amissamsimiliterrecuperat,itaaquauitaehabetsanitatemconseruare&amissamrecuperare.EtuocaturaquauitaeaPhilosophis,&rectamedicina:undequieautitur,nonhabebitincorporesuoaliquaminfirmitatemquaenonsithabilisadcurandum:siquiseautiturutdebet,nonmorieturaliquaaegritudinepraeterquamnaturaliaDeoordinata,nisiuiolentaautaliaextrinsecusoccurratmors.Aquauitaeornaturpluribusuirtutibus&laudibus:&est,utquidamdicunt,calida&sicca.Quidamuerodicuntnonessecalidam,frigidam,siccam,nechumidam:&tamenhasuirtutescontinet.Etdixeruntquodunaestuisaliena.quaeexquatuorelementisdeciditur,&nonestelementum.Naminmateriadequaextrahiturdictaaquaposteiusseparationem,abearemouenturquatuorelementa,quaepereorumseparationemuideripossunt,&pereorumseparationemuniusabaltero,nisioccupetmanumartificiserror.Istaaquauitaeardetutcandela,siineapannusintingaturauttomentum,ardetsinelaesionesubiecti:imouideturardere,&nonardet.Haecaquasapitsupraomnessapores,habetodoremsupraomnesodores,utuideturperexperientiam.Etsciasquodistaaquadatnutrimentumcordi,&sanitatemreddit&custoditsirecipiaturutoportet,&quantumnaturasustinereualebit.Concoctionemconfortatinstomacho&inhepate:~~EtdicitquidamPhilosophus,quodnullamedicinainueniturquaeadeositcalorisnaturalisconfortatiua&augmentatiua,proutestaquaardenspropterfamiliaritatem&consortiumquaehabetcumnatura,&quiaestconuenienshumaniscorporibus.~~Eteiuscalorestsimiliscalorinaturali,ideocitoconuertiturinsanguinemnaturalem.Itemnonsolumconfortatuirtutemnaturalem&calorem,imoetiamturbidumclarificatsanguinem,&totiuscorporisacmembrorumaditus&maximeuenarumorificiaaperit&mundificat:hepatisobstructionemaufert,tenebrosamfumositatem&tristitiamincorporegenitamexpellit,totiusquecorporismembracorroborat.Etnonsolumsuabonitasagitincorpore,sedetiaminanimaoperatur:facitenimobliuiscitristitiam&angustiam,inducitlaetitiam&confortatadinuestigandamdifficilem&subtilemrem,&redditstrenuitatem&audaciam,utnonsentiatdoloremuellaborem.Etsciasquodtriplexestaquauitae:primasimplex,secundacomposita,tertiaperfectissima.Simplexest,quaesineadmistionealicuiusreialteriussimpliciterdeuinoelicitur:istasineadmistioneuiniuelaquaeessedebet.Compositaestillaquaesiccomponitur:Reciperadicemfoeniculi,petroselini,brusci,asparagi,radicumraphani,miliiSolis,iringorum,endiuiae,scariole,capilliUeneris,ana,permisceantur,&indistillatorioignelentodistillentur.Aliacomposita:~~Reciperesiduumaquaeuitae,caphuramcandidam,rosarum,utriusquepapauerisalbi&nigri,lactucamsatiuam,portulacas,uiolas,solatrum,capilliUeneris,cymbalariam,semperuiuam,uermicularem,herbamdictamrostrumporcinum,foliacelli:~~terendaterantur&c.Perfectissimasicfit:Recipeeuphorbii,bdellii,sagapeni,opopanacis,pyrethri,capparis,squinanti,spodii,piperislongi,nigri,&albi,cubebarum,castoreizedoariipartemunam,musciboniparum:ambrae,croci,ossisdecordecerui,ana,secundumquoduidebitur.Itemrecipeomniaantedictainaquiscomposita&ignelentodistillentur.Estenimresmirabilis,omniummedicinarum&inaestimabilismater&domina:Cuiusinnumerabiles&mirabilessuntuirtutescontraomnespassionessiuedefectus:&talisfitsecunduminstrumentumserpentinum:Recipeuinumuetusrubeumuniusanni,ueluinumalbumoptimum,tamenrubeumpreualebit:quialargius&uberiusredditaquam:dequoponeprimounammensuraminuasemundo&diligenterclauso,&distilleturignelentoaquauitae:quamcuminprimouaporeexierit,colligeusquequopeciolamlineamsubtilemardebit,&nonsubstantiampeciae.Etcumarderedesierit,hocquodinuaseremanseritponedeorsum,quianihilualet.Sciastamenquodinquatuormensurisconsueuitunaexireinprimadistillatione,aliquandoplus,aliquandouerominus,secundumuinibonitatem.Secundodistillabiturmodopraedicto,&deunamensurahabebismediam:semperenimmediumilliushabebisquodindistillatorioposuisti.Siueroterdistilles,dequinquemensurisquatuorhabebis.Siquartodistillaueris,&recteacdebiteoperatusfueris,illudquodposuistirecipiesquasisinealiquadiminutione.Inprimaergodistillationesemperdequatuormensurisunamhabebis,&sicdistillabiturusqueadsexdistillationes:inseptimadistillationetalisaquaeritperfecta.Innona&decimaperfectissimaest:~~sciastamenquodnonpropterdifficultatemoperis,sedpropterexpensas,inomnibusmedicinisutimurtantumtertiadistillatione,ueladplusquarta,sedsecunduminstrumentumcanonumuelcanonisinprimadistillationediciturperfectapropteruaporemascendentem,quiauaporplusdistillaturinprimadistillationecanonisquamintribusserpentini.~~Etsciasquodtriumaquarumquaefiuntinprimadistillatione,primaestperfecta,illascilicetqueardetse&substantiampeciolae:secundasimplex,quaeardetse,&nonsubstantiampeciolae:tertianihilualet,nisitantumadoculosclarificandos&faciem:itatamenquodexillalauenturquolibetsero&mane,hyeme&aestate,mane,meridie,&sero.Distillatoriumdebetimpleriusqueadduaspartes&tertiaparsdebetremanereuacua,causafaciendiuaporis:&itadiciturperfectainprimadistillatione.Siquisenimeautisciueritinomnibuspassionibuscalidis&frigidis,curat,&sanitatempraestat.Omniumliquidemherbarum,florum,uiolarumradicum,&specierumuirtutes&proprietatesattrahit,sifortepertreshorasinpraedictaaquamaneant.Huiusueroaquaeincorporehumanoeffectus,mirabilessunt:quoniamcitocurat&sanatomnesaegritudinestamfrigidasquamcalidas,utcerebri,neruorum,&iuncturaruminpotusumpta&forisposita.Tamensiaegritudofueritcumhumoreintenso,permittaturpurgatio:uelnonoportetpurgaridenecessitate,siquantitasinpotuestunciaeunius:uelusqueadduasuelplusuelminus:&hocsecundumuirtutempatientis.Itemualetadomneshumoresfluentesacapiteutincephale,hemicrania,&uertigine.Itemcontraomneshumoresuenientesacerebro&nares,utcoriza&c.Adbranchos,catarrhum,&omnegenusrheumatum,&adsyncopencordiscumaquatamarisci.Addoloremintestinorum&uentositatembibitacumaquaanisi,uelaliaconuenienti.Ualetadstranguriamcumaquasaxifragiae.Adsputumsanguiniscumsuccoplantaginis&pulueresanguinarie.adspasmumderepletionecumcastoreo,ruta&saluia.Contratironesseuuermesmanusinunctione.Contrahaemorrhoidarumdolorembibitacumpurouino&superdoloreminuncta.Itemcontraomnesfebres,praeteracutas,bibitaanteaccessionem.habetuimtheriacae&estprobatacontratheriacam.Ualetsuperomniacontramorbospestilentiales,&epidemiam&epilepsiamsumptaperos,&inunctioualetsuperdolentemlocuminomnibuscausisfrigidis.Itemnullumanimaluenenosumeiaudetappropinquare.Ualetcontraomnemtumorem&inflaturamsaepiusinuncta.Expellitomnemuentositatem&torsionemintestinorumsaepiusbibita.Itemregiummorbumsanatbibita&inuncta.Contraomneminflaturamcuiuslibetmembri,siintingaturlanasuccida,calida,&tumoriapponatur.Ualetcontrarupturamsumptaiciunostomacho.Itemsicaputscabiosumfrequenterirroreturcumpulueresanguinisleporis.Itemomnegenusuermiumincapillisnecat&occiditsisaepeinungatur,&cutemmundificatsaniemqueconsumit:mutosfacitloquisisaepiussumaturcumtheriacaperos.Ualetadperipneumoniamomnequeapostemaphlaegmaticumsumptaperoscumaquamaluarumcalida.Indolorecapitisantiquoexfrigidacausamultumualet,sicaputexeainungatur:namcanosretardat,iuuentutemconseruat:tineamcapitis&scabiemsanatsiquolibetmane,meridie&serolaueturexea.Itemmemoriamspecialiteriuuatsaepiusbibita.Ualetcerebroconfortandosisaepiusexeacaputungatur&odoretur.Itemsiincaputpurgiaapponatur,&distempereturcummodicotheriacae,recipiaturqueieiunostomachobisuelterdiebusdispositis,curatperfecte.Itemcontraepilepsiamsibombyxineaintingaturponaturqueadnares,&deindepulsusinungatur.Itemualetcontraoppilationemnariumsaepiusbibita,supraquecaputposita,&saepiusodorata.Itemcontraapoplexiamsimiliteradministrata.Itemcontraparalysimlingue&membrorumtremorem&consumitphlaegmasibibaturmodopraedicto,&peciolalineateneaturindictaaquaintinctasuperlinguamreiterando,&saluabiturperfecte.Sinecessefueritbisuelterreponatur,donecperfectesanetur.Itemcontratorturamfacieiexuerberaturafactamutcontingitungaturfaciesexea,quiasanabiturperfecte.Contramelancholiam&tristitiamquolibetmanesumaturmediumcochlearcumparuoscyphouiniodoriferi:namlumentemlaetificat&hilaremreddit.Omnesuirtutesanimalespotataconfortat.refertodoremcuiuslibetreisecumcommistae:&omnisliquorcumeacommistusestconuertibilis.necaliquidineapositumpotestunquamputrefieri.Contracaliginemoculorumpositaueliunctalachrymasdesiccat&telamdissoluit:&estmirabilisguttaefrigidaeoculorum,&contraungulam&lapidemoculorumintus&extrapolita,acsaepiusbibita.Ualetomniuisusdebilitatiexspiritibusturbidis&crassis,sisolacircatempora&palpebrasintus&extraposita&inunctasit.Lapideminrenibusautuesicainduratumnouemmenlibusfrequentatadissoluit,utdicituraPhilosophis.Contraomnempassionem,iliacam&colicam&omnesdoloresstomachiinuncta&bibita.Contradoloremdentium&corrosionemgingiuarumbibita&inuncta.bibita&gargarizetaanhelitumfoetidumemendat.Ualetadasthmaticumdecoctioneficuum&liquiritiae.Itemcontraobstructionemsplenis&hepatis&renum.bibita&inunctaualetsuperomnemmedicinam.neruosdenouocuntractossanatinunctasaepeacsaepius.Omnemdoloremacguttamexfrigidacaulafactamcumbonouinoodoriferosumpta&superdoloreminuncta.Itemrugam&lentiginemfacieidepurat&facitfaciemsplendidam&beneodoratam:impetiginem&serpiginemdestruitsuperposiaa.Itemhydropemexfrigidacausainpotusequentatacurat,siexeasumaturquotidieteradquantitatemdimidiaetestaeoui.Itemomnemquartanamadditisdebitisradicum&herbarumproprietatibusquaeadmorbiindigentiamspectant,sanatcito,dataanteaccessionem.Itemcontradysenteriamdiariam,lienteriam,dysuriam,praecedentibusaliismedicinisphylicalib.Ualetadsterilitatemexfrigidacausa,sepiuspotata.Ualetischiadicis,arthriticis,podagrisexfrigidacausa,purgationeconuenientipraemissa,sicumealauentur,multumualet,quiamalascarnescorrodit,&bonasconseruat,necpermittiteasputrescere.Ualetcontrafistulam,Nolimetangere,&omnessimilesmorbos.Uenenumexpellitdatacumtheriacauelcumaquacalida&indolorecapitis:eodemmodocumquispercussusestamalitiaMercurii.Uinumcorruptum&acetosumreparat&reducitadpristinambonitatem:mustumclarificat,simodicumdeeaimponatur:omnecrudumineaproiectumstatimseapprehendit,utcoctumadignem.Itemsipeciolalineasubtilisineabalneetur,comburiturinpulueres.Uitellumouicrudumineapositum,congelatur.PercussusamalitiaMercuriilocoinductoistaaqua&oleobenedictouellaterino,curatur:&exeisanaparumbibat.Quicquidexealinitur,ardet:uinum&acetumcorruptumreparat,&adpristiuambonitatemreducit,sideeaaliquidibiponatur.Persecundumautemmodumusqueaddecimamdistillationemdeductauereomniafacitquaedeaquauitae&oleoPhilosophicoinlibroAristotelisPerfectimagisteriisuntconscripta.Siinaquauitaecarnescrudasautcoctasuelpiscesponanturnunquamputrescunt.Matricemuitiatametiamgallinaesanat.Uulneraputridasanat&consolidatuehementer.Multaquidem&aliautiliahumanaenatureprocuratpergratiamdulcissimiDominilesuChristi.Siuiseamprobarepraesertimquaetertiodistillataestsecundumartem:~~accipepullumbenedeplumatum&exenteratum,&calefaceumadigneminmanutuaitaquoduixtenerepossisinmanu,&statimliniaseumintus&extracumdictaaquacalidabisuelter,posteaponedictumpullumadSolemperduashoras,posteaponeipsumubiuis,&nunquamputrescetnequecorruptionempatietur,dummundusfuerit.~~Nobilissimaaquaprooculis&cet.Caperutam,agrimonium,satyrioncumradicibus,chelidonium,saccharum,lapidemcalaminarem.Istasimulcontere&poneinalembico&distillaindeaquamadleuemignem.Haecaquamultashabetuirtutes:namnullusdoloroculorumtammagnusinueniturquisitcurabilisperaliquammedicinam,quandocureturperistampraedictam.Istaaquabibitaieiunostomachodepellitomneuenenum,&purgatstomachumabomnibusmalishumoribus.Itemipsapotataieiunostomacho,liberathominemhydropicumexcausafrigida.Extinguitsacrumignemintribusdiebus,sistupecannabisineaintingantur&permodumemplastrisuperponantur.Etsciasquodistamedicinaualetcontraignemlacrumnigraedispositionisexteriuscalidum.Etquandoestundiqueexteriusrubeusnonapponasemplastrumsupraignemillum.Aquaistabibitacumaloecuratmorbumcancri,dummodofiatemplastrumdepraedidictastupaineaintincta,&emplastrumbisindiemutetur.Aquaadmultautilissima&potabilissicfit.Recipeseminapimpinellae,sinapis,petroselini,apii,caryophyllorum,mastiches,ana:beneistaterantur,&misceanturcumsanguinehirci,&apponanturinmodicoacetoboniuini&dimittantursimul,&cooperihocbeneinaliquouase&dimmittestareperaliquotdiessecundumindustriammedici:~~posteaponanturinalembico&distilleturindeaquaista,quaemultumualetcalculosis,siuecalculussitalbussiuerubeus,acutusuelplanus,uelconfirmatus,sipatiensbiberituelcomederitieiunostomachodeillaaqua,calculusrecedet&frangetur&emitteturutarena.~~Itemsicapitascabiosainhacaqualauerissemel,curabuntur,&nouicapillirenascentur.Iteminquacunquepartecorporisfueritscabies,siabluaturcumhacaquacurabiturinfratresdiesuelquatuor.Sibibaturieiunostomachofacitbonumsanguinem&coloremincorporehominissuperomnesmedicinas.bibitabisindiefugatomnemparalysimdecorporehominis,dummodoparalysisnonsitmortuainmembrouelneruis:haecultraomnesspeciesconfortatneruos:specialiterdepellitmorbumcaducum,sibibaturbisindie.Aquaoptimaadmorbumcaducum&aliamulta,&uocaturaquahirundinum.Accipehirundinesiuuenes&pulueriza,&pulueremmiscecumcastoreo&modicoboniaceti&poneinalembico&distillaindeaquamquaehabetmultasuirtutes.~~Primohaecaquabibitaieiunostomachoestueramedicinacontramorbumcaducumaquacunquecausaprouenientemetiamsihomopassusfuerittalemmorbumperquinquagintaannos,curabitursiquotidieutaturpatiensipsaaquaperquadragintadies.~~bibitaieiunostomachonouemdiebuscuratphrenitidem.Supraomnesmedicinasfacitbonumcerebrum.Purgatstomachum&pectus:mollit&confortatneruos:eradicatparalylim:augmentatnaturam,&infrigidatoshominescalefacit.Itemsicoquaturcumhyssopo&bibaturieiunostomacho,curathydropisinexfrigidacausaprouenientem&febresquotidianas.Caueattamenmulierimpraegnata,quiaabortiretautfoetuminterficeret:bibitacumhyssoporemouetdoloremcapitisfacitquehominembenedormire,commedere,&digerere,beneassellare,urinare&c.Haecaquaremouetpilosdequocunquelocosilocusindelauetur,&nunquamreuertentur.Aqualassidasicfit.Capehyssopi,gladioli,sauinae,abrotoni,ana,simulpone&cumalembicoaquamdistilla:quesemelindiebibitaieiunostomachocuratomnemcapitisdolorem.Ualetcontraomnesfebrescalidas&frigidas.Inmulieribussummeprouocatmenstrua,siexeaterbibant.Caueantsisintpraegnantes,quiafoetuminterficerent.Ualetcontraomnesfluxusuentris,&benepurgatstomachumamalishumoriribus.Interficitomnesuermesincorporehominisexistentes,siieiunostomachopatiensdeeabibat.Istaaquamanebibitacumcastoreocuratomnemparalysimintertiadie:&debetsumiitacalidauthomopotestsumere.Aquadealbatiua.Recipetalpam&puluerizacumsulfure,&apponesuccumchelidonii,&dimittesimulstareperaliquotdies,posteaponeinalembicum&distillaaquamquaehabetpluresuirtutes.Primo,sicumillaaquaabluerispernouemdiesaliquodanimalnigricoloris,illipilidealbabunturutnixinlocoubiinunctumfuerit.Itemhaecaquacommistacumcera&aloecuratomnemguttam,silocuscumeaungatur.CumistacuraturmorbusquidiciturNolimetangere,sicumeafiantemplastra&superponantur.Purgatcapitascabiosainunctasuperipsa.Curatignemsacrumperemplastrasuperposita.Haecaquacumlapidecalaminari&alocconmista,curatperfectelupammorbum,sibisindiesupereaemplastretur,&infirmitasbeneabluaturcumeademcommistione.Etsciasquodistaaquanullomododebetsumiperos.Aquaconseruatiuasicfit.Sumepetroselinon&pistainmortario,&distillaaquamquaemultumualet:nambibitaieiuneconsumitomnesuentolitates&decorporeexpellit.Facitbenedigerere&comedere.Bibitacumsaccharo&cinnamomoualetcontratussim,&pectoraliapurgatamalishumoribus.Aquamysticasaluiae,sicfit.Capesaluiae,pulegii,ana,&contereinmortario,&poneinalembicoaddistillandum.Haecaquacalefacitomnesinfrigidatosquicunquefuerintbibitaieiunostomachopernouemdies.Coctacumcastoreo&bibitaieiunecalidapertotdieaprolongatuitaminfirmiuelsaniusqueadperiodum.Remoue:omnemalumuentris,&curatsimiliteromnemguttam&scabiem,facitquebonumsanguinem&optimuminfaciecolorem.Itemterbibitaindie&calidaualetcontramultasinfirmitates,&curatinfraoctodies.~~Etnotaquodomnespraedicteaquesecundumsuamprimamdistillationempraeterdealbatiuam,acceptae&indecoctioneprudenti&proportionecumcastoreo,rhabarbaro&saccharoquousquetertiaparssitconsumpta,suntueraemedicinaecontraomnesinfirmitatescorporisinternas,&debentsumiperos:~~&hocnunquamfuitinuentumnecinueniripotuitpermedicos.Siauteminfirmitasfueritextracorpus,sumaturquantitasaquaepraedictae&ponaturinaquadealbatiuainsuaproportione:&speciespraedictae,&decoquaturprius,&laueturinfirmitascumhacmedicina,&deipsafiatemplastrumsupermorbum,&patiensdeipsasineaquadealbatiuasumatperos,&curaperficietur.EtestsciendumquodbeatusAegidiusexistensinheremoexaminauit&probauitomnesuirtutesaquarumpraedictarum.Ergohunclib.compilauitdicens,QuicunqueuultmalumsanctiAegidiisanare,apponatinprofunditateinfirmitatisdehacaqua,&posteadesuperemplastrumdecanapointinctuminaquaipsa,&impleattotumuulnus.Istaestperfectamedicinautprobauimus.Etistomodocuraturcancer&fistula,itaquodnunquamampliuslaedentintaliloco.Haecmedicinacuratlupam&igneminfernalem,&ignemGraecorum,&Sodomorum.Itemsiquisdeistacommistioneaquaefrigidaebiberitinsero,liberabiturabomnilepra,&abomniparalysi&speciebuseius,aquacunquecausaproueniant:&quodhacmedicinanoncuratur,necaliacurabitur.Aquauiuificans,&deantiquoiuuenemfacienssecundumRaymundumLullium.Accipeterebinthinaelibramunam,mellislibramsemis,aqueuiteteruelquaterdistillataequartumunum,lignialoesbenetriti,sandalicitriniana5.~~◉.~~gummiArabici◉i.nucismoschatae,galangae,cubebe,cinnamomi,mastiches,caryophyllorum,spicaenardi,croci,zingiberisana◉iii.muscifini◉i.ambrae◉ii.Haecomniabeneterantur&inuicemmisceanturimponendoinalembicouitreoheneclausisiuncturisquousquehabuerisprimamaquamlimpidamsicutaquamfontis:&cumsecundauolueritexirequaeeritsicutcarboignitus,tuncfortificaignemmotucontinuo,&nonpersaltum,&ipsamaquamperserecipe.Posteacumtertiaexireincipietquaeestnigra&spissasicutmel,fortificabisignemquousquetotumliquoremhabueris.Etsciasquodquaelibetharumaquaramestcalida,ultimatamenmagiscalidaquamsecunda,&secundaquamprima.Primauocaturmaterbalsami:secundaoleumbalsami:tertiabalsamumartificiale.Primaaquaestclara,quampotabiscumuinotepidopraecise.Secundaautem&tertiaualentadfomentandum&remouenduminfirmitatesquaenouitercarneserodunthumanicorporis.Primaaquatepidapotatacumuinoalbotepidoconsumitphlaegmainorestomachi,&redditappetitumcomedendi&purgatstomachumabomnimalohumore:ipsaetiampotatanonpermittitapostemauenireadcornecadpartescordiales:&probauihocsaepius.Itempanniculussubtilislineusmadefactusinhacaqua&positusinnaribusquantumpotesintromitterecumparuodigitocuratarheumate:&hocfiatdumpatiensintratinlectum,&panniculusintradimittatur.Itemipsaaquaanhelitumfoetidumaquacunquecausa,sibibaturmane&serocurat:dentescumealotosfortificat&dealbat,doloremquetotaliterremittit,siuesitexhumore(seupituita)siueexsanguineputrefacto.Itemquicquidfueritineapositumintegralitercustoditaputrefactione.Uulneraexealota&fistulam&quamcunquealiaminfirmitatemreducitutprobauiperpannummadefactumpositumsuperuulnera.Ualetcontraquartanamsispinamdorsifortiterfricaueriscumeaperaliquotdies.Ualetcontrascabiemsicumaquaistaeamlaueris.Ualethemorrhoidibussipannummadefactumsupereasposueris.Ualetcontraomnemsurditatem,simodicumcumbombyceimbibitainea,posuerisinaure.Ualetcontraruboremfacieisicumeainunxeris.Ualetcontralinguaeparalysim.Etgeneraliterualetcontraomnesinfirmitatesetiamexfrigidacausaprouenientes.Secunda&tertiaualentcontraNolimetangere,contramorbumregiumcolli&gulae.Contrafistulam&malummortuum,praesertimsirecenteruenerit,omniapraedictalauando,fomentando,pannumsuperponendofrequenter,curat.Itemsicollisuslapidibus,fustibus,uelbaculofueris,autabaltocecideris,costasuefractashabueris,siadignemcumistaaquabenefricatusfueris,curaberis.Iteminterficitaraneam,sicumillafuerittacta,quiaeinullumuenenumapplicatur.Itemparalylimomniummembrorumcurat,siquiscumeisdemunctusfuerit:confortatomniamembracorporissicumealauatafuerint.Etsciasquodprimaaquaistarumtriumgeneralitercontinetomnesuirtutesillarum.Sedininfirmitatibuscorrosiuisplusualentaliaeduaequamprima:&plustertiaquamsecunda.Etharumaquarumuirtutesnondicunturtot,quinpluressint.Quareutiliterhabeas,quiaualentcontraomneminfirmitatemquaeproceditexsanguineuelphlaegmateputrefactis.Etsicfiniturtertiadiuisioaquarum.Candidasicfit.RecipeMercurialis&sacchari,ana,&simulcommisce,&facstarepernouemdies:posteaextraheoleumadmodum&usumlaicorum.Istudoleumestperfectumsibene&perfectefiat.Siponaturinampullauitrealucetdenocte.Istudoleumfacitpulchrumcoloreminfaciehominisuelmulieris.Itemsiquisdehocoleoquolibetmanebibatetiamsiessetcentumannorum,coloreiusinfacieiuuenescit,&omniamembraeiusalleuiantur,&nonpossetfierialiquomodotristis.Siquisdehocsumatieiunostomachousqueadquadragintadiesperfectecuratmorbumcaducumdequadragintaannis.Itemistacandidaconfortatneruosultraomnesspecies.Itemistacumcastoreo&sumptaperosremouetomnemcontractionemnerumorum,&facitneruosdormientes(seustupidos)sanos.Quareipsamhisrebuspraeferimuspreciosam.Itemguttaeiussummomaneinoculispositaultramodumclarificatipsos&sanat.Itemrecipeistamaquamcandidam,seuoleum,aurumfoliatum,margaritasorientales,rhabarbarum,ana,simulterantur:ipsaenimestsummamedicinaleprae,dummodoquolibetsumaturieiunostomacho,perfectecuratlepram&facitpulchrumcolorem:sedoportetquodparumbibat&bonumuinuminhaccura:&tandiuutidebeteamedicinaquodcoloreiusinfaciesitbonus,&eritperfectesanus&curatusDeoconcedente.Spermasolissicfit.Recipesemensolsequii&contere&posteaponeinlactemulierisnutrientisinfantemmasculumdiebusquatuorueldecem:deindefacoleumadusumlascorum.Istudoleumconfortatuirtutesprincipales,siillumdecoxeriscumaurofoliatoleuiterbulliendoperunumdiem,&inhocoleosilaueriscapilloshominis,facitipsosdecoloreauri.Itemsiquisfaciemhominisuelmulieriscumhacmedicinalauerituelfricuerit,facietcarnemplanam&claram&nimispulchram.Etsciasquodsiistamedicinafueritbenecontinuata,durabitcoloreiusperannum.Istamedicinaclarificatuisum&sanatdequacunqueinfirmitateinfradecemdies,dummodopupillaoculorumsitsalua.sanatomneminfirmitatemdentiuminfratresdies,sigingiuaeindefricentur,bene.Etsiibiessetuermismorietur&cadet.Itemsiinfirmitasgingiuarumsitexguttauelaliquaaliaspecieparalyseoscuraturinfratresdies.Itemsiquisbibatdehacmedicinanouemdiebuscuraturdeparalysiaquacunquecausaproueniente,etiamsiperquadragintaannosdurasset.Spermarutaesicfit:Semenrutaepulueriza&commiscecumaurofoliato,&poneinacetoperunumdiemnaturalem,postealeuiterdesiccaadSolem,&extrahaturoleumadmodumlaicorum:namistudoleumestualdepreciosum.Siquisbibendouelcomedendosumpserituenenum,&biberitdehocoleo,uenenumeuomet.Etsisecundobiberit,euometomnesmaloshumoresexhocuenenocreatos.Etsitertiosumpserit,curabitur.Itemhocoleumsanatomnemdoloremoculorumaquacunquecausa,dummodopupillaremanseritinoculis,&bisindiecumoleohoclauetur,&unaguttainoculoinfundatur,&fiatcuraperfecteinfratresuelquatuordies.Itemdictumoleumsumptumieiunostomachononpermittituenenumappropinquarehominiilladie.Itemsihomouulneratusuulneremortaliiciunostomachosumpseritdeoleoistoperfecteeuadetdehocuulnere,dummodomedicinispertinentibusuulneri&unguentisregatur.Itemspermarutaebibitumieiunostomachodepellitomnemguttam&scabiemdecorporehumano.Sipatienshydropisinacausacalidauelfrigidabiberitdeipsoperquadragintadies,absquedubiosanabitur.Itemspermarutaeuiuificatmembradormientia.Rubriasicfit.Capesemennasturtii&madefacinacetobono,posteadesiccaadSolem&extraheoleumadmodumlaicorum.Istamedicinamistacumaloe&oleolaurino,estperfectacontraomnemscabiem&guttam,silocuscumeainungatur.Itemrubriamistacumaloe&oleolaurinoestperfectacontraomnemscabiem&guttam,silocuseumeainungatur.Itemrubriamistacumaloe&carbonibusdeoliuosimulpistata&bibitaieiunostomachodepellitfebremtertianam&quartanamsipertresdiesieiunostomachosumatur.Itemrubriacumoleooliuae&petroselinodecocta&comestaieiunostomacho,curatrupturamincorpore.Itemrubriacoctacumptisana&bibitadepellitfluxumsanguinis,&fundamentaconstringit.Itemrubriacumfurfurecoctadepellitomnemguttam.Spermapimpinellaesicfit.Semenpimpinellaepone(quantumuis)inuinorubeoperdiesaliquot,posteadesiccaadSolem&pista,&exhocfacoleumadmodumlaicorum.Hocoleumbibitumieiunostomachosanatarenaminuesica.Sihomodealiocalculo(utrenum)torqueretur,sibibatdespermatepimpinellae,quanuislapissitconfirmatus,dissoluiturabeopermodumarenae,RaymundiLulli208Etbreuiteripsumspermabibitumieiunostomachofrangitcalculumcuiuscunquenaturaefuerit.Itemhocspermabibitumalleuiatmembrahominisaggrauata.FinisArtisoperatiuaeMagistriRaymundi.AquaDuplicatiua.Recipeseminispapauerisalbi&teraturinmortario,&addeaqueconseruatiuaepraecedentis,posteaponeinalembico&distillaaquam:istaestsummemedicinalistussientibus&hisquihabentmalumpectorissisumaturieiunostomacho,demanefrigida,deserotepida.Itemcausatquietem&facitbenedormire,&benequiescere.Itembibitacalidacumcastoreoualetcontraepilepsiam,&sanatmembraparalyticadummodositinmembromortificato.Itemlaetificatomniamembra,&ipsarectificat&purgatemalishumoribus.Itemconfortatcaput&cerebrum.Aquaardensfactaeuinoinquopriusremollitusfueritrosmarinuspertresdies,curatphlegmasalsum,cancrum,etfistulas,quaealiascurarinonpossunt.ModusFaciendiQuintamEssentiamsimplicem,breuiterdescriptusaGuilhelmoGrataroloMedico.Accipeuinummeliusquaminuenirequeas,quodnecturbidum,neccorruptumsit,&illudpercanonemseutubonemtotiesdistilla,utfaciasmelioremaquamardentemquampossis,utestetribususqueadseptemdistillationes:&haecestaquaardensadquammedicihodierni&physicialiquiperuenerunt:exquaeliciturquintaEssentia.~~Factadictaaqua,curesfabricariinfornacetuaduouitrauelunum,nempedistillatoriumintegrum&uniusfrusti,cumsoloforamineincapite(appellantaliquiuasHermetisueluascaecumperquodiniicitur&extrahituraqua,uidebisapudaliostaleinstrumentummirabiliterformatum:~~namquodignisuisublimatur&ascenditintrauaspercanonesseutubosbrachiales,idemregreditur,&posteadescendit:&rursusascendit,&descenditquotidie,dienoctuque,quoadaquaardensuersaestinether,seuquintamEssentiam,quaequaerituradoctis.~~Factaueropermultosdiestalidistillatione,uelsublimatione,&circulatione,aperiesuasinforaminequodsigillatumeritlutoSapientiaefactoexfarinatenuissima&albumineoui&papyroseuchartahumidadiligentissimecontusa&mista,beneobturandonerespiret.~~Ettunccumforamenaperies,sentiesodoremquisupermirabilisessedebet:itautaliusquicunqueodorilliaequipararinonpossit.Etcumdictumuashauduidereturinaliquadomo(utetiamexloannedeRupescissahabesinhocuolumine)quitalemodoremsentirent,coactiessent(dulciuiolentia)sequiodorem.Quemsinonreperiestalisexcellentie,sigillautpriustuumuas,&poneadigneminferiusdescriptum,utpersublimationem&circulationemipsiusuasis,habeasremdesideratam:EtutinueniashancquintamEssentiaminaestimabilisodorisutsuperiusdictumest:&reduceturadcertamincorruptionem,&nonhabebitillumodoremqueminoretuoprebetaquaardens:quiaaquaeardentisodoretsuahumiditasextotocorrumpitur&remanetseparatainfundouasis:&itahabebisquintamEssentiam.Ignisautem,dequosupra,sicparatur:stercusequinumbonumseurecenscape,&inaliquouaseautinfoueainterratere,quaeintuscircumcircasitexcinereillita&coaptataexpastacineris:&inmediostercorisbenepistatiponeuasdistillatoriumusqueadmediumuelparumplus:namnecessariumestuttotumcaputuasismaneatinaerefrigido,utquodcalorisuiexfimoascenditinuasecaputeiuspetens,uifrigorisambientisacrisconuertaturinaquam&cadatinfracontinuacirculatione.sicignemhabessinesumptu.DeUiribus,Usu,AcMistioneaquaeardentis:eodemauthoreGuilhelmoGrataroloMedico.Intermedicorumplurimainstrumenta,mirabiliaquaedamfiuntexferrolignis,uitro,utperitischirurgisnotumest:itemoleis,uellimplicibus,uelcompositisprobedistillatis,utpetroleo:quodsimplexessepotest,ueleiaddieuphorbium,ammoniacum,&huiusmodi,proususuarietate&intentione:quibusquidemmistiofitueldumfiuntueldumfactasunt:dequibus,tumetiamaquisextrahendis,cumabEuonymoPhiliatroamicomeo,atqueabaliis:tumnuperalacoboBessono,methodustraditaest:quoinoleorumnumerosunt,oleabalsamiuocata,oleumterebinthine,iuniperiexgranisuelexligno:scorpionum,&c.dequibusaliitractarunt.fiuntetiammirabiliadeuinisartificialibus,dequibuspraeterDioscoridem&alios,ArnaldusUillanouanuspropriumediditlibellum:Etnosquoque,siDominusuitam&ociumdederitdeutiliori&uariouinialiorumquepotuumartificio,conseruatione,cognitione,acusu,nonnullascripsimus&propediemedemus.Sedmirabiliorafiuntiisdemmetuinisdistillatis,simplicibus,autcompositis,atqueaquisexindedistillatis,proiterationis&uarietatisratione:ueniuntinusum&aquaefortesuocatae,utadmortificandumcancrum,fistulas,doloremdentissedandum&c.Quaepotiusadchirurgos&artifices,praesertimaurifabros,spectant:inquorumgratiamfortasseolimnonpauca,optima,&hactenusfereocculta,inlucemdabimus.Sednuncdelaudata&mirabiliillauiniaqua,seuanima,&spiritu,dicamus:exquariteselecta&circulationemultipliciperfecta,fittandemaether,dequomultisciusCardanussuperioriannolibellum,sibiclauesuaseruata,edidit.Aquaigiturardens(utinsummadicam)potestfieriuelesimpliciuino,ueladmiscendospecies,autherbas,autgummi,auttartarum:semel,autpluriesdistillando:uelcumsimplicialembico,uelcumcupaaquafrigidaplena,perquamdistillationiscoluberponitur.&quomodocunquefiat,eapossumuscumalioliquoreutisicutiest,uelaliqua,iuxtacasus,adiungere:utmastichespuluerem&c.Profrigidouentriculo:floresanthosprouitaadpraefixumterminumprotrahenda:uirtutesenimmiraculoseilliprobefactaeattribuuntur.Inprimisardetsinedannosubsecti,redolet,sapit:adomnesualetaegritudines,passiones&doloresaclanguoresexcausafrigida:atquetalesmorbos&membraaffecta,daturcumhisquaeunicusqueautsingulaereimagisappropriantur,uelsimpliciasintuelcomposita:quantitasautem,tempus,&aliecircunstantieuixscribipossunt,sedprudentiemedici&iudiciorelinquuntur:inhoctamenuolumine,tumexRupescissa,tumexSauonarolahabebitlectormodum&dosesseudationesinuniuersum.Dequapriusingeneresententiammeamdicam,tumadparticulariainiuniorumgratiamdescendam.Bonaigituraquauitaefiatexoptimouino,idestexspiritualiori&minusterrestri,qualeestMaluaticum,Corsicum,Graecum,Montanum&c.itereturdistillatoquinquiespercircuitumserpentinae,quaeexargentofierideberet:fiatqueinuasisuitreis,noninplumbeis,autterreis,autaeneis,uelcupreis,utabaliisquoqueanimaduersumest.Imoaquarumdistillatioquedeherbisfiuntinuasisplumbicuiushumiditasestmulta&sulfurimpurum:&exquofitcerussa&uenenumuelterre,cuiusfexestmulta:statimputrescunt&corrumpuntur:necullainreualent,nisidiusoliexpositaesteterintubicorticemsuperiusmittunt,&faecesinferius:quaeamouenturcolandoperpannumsubtilem&c.Siauteminuitreouasefiant,statiminusumtransirepossunt:&unaguttaualetdecemalterius.Ideotalesherbarumdistillationes(cumetiamearumuirtusaduratur)nihilcuro:sedsuccis,autsubstantia,autearumdecoctissecundumartemfactislibentius&tutiusutor.&praestarerutomnisherbaquaedistillaridebet,primoparumsiccetur,posteatemperetur,autirroreturuinoalbo,posteaparumsiccetur,&artedistilletur.Sicdiuturnior&meliorfieret:potestuerumuinumaccipioligophoronautmeraciusprorationeintentioniscurandi:tumdemumaquaeinfrigidantiauelcalfacientiamisceriuelinfundi&c.Signumautemmeliorisaquaeuitae&quinquiesautpluriesstillataeest,cumlineuspannuseamadefactuspostaqueadustionemetiamaduritur:quiasignumestquodnullainsitfaexphlegmatica,quaepannumabadustionetueatur.Siaquamuitaecumaliis(utaromatum)additionibusfacereuis:satisestsitalemsimplicemhabeasquaequasimateriaprimaestadomnia:namquancunqueremuissubtiliterinpulueremredactamtribushorisimmisce,&tunchabebittotamreiuirtutem:cuiussignumest,quodsicoleturfaex,nullumomninohabetodoremautsaporem.Aquaenimuitaetrahitsubstantiamseuformam&animam,adeoqueodorem&saporem,quarumcunquererum,utcinnamomi&c.Ergomiscendoparumeiuscummultouini,faciesclaretum,autaliud,iuxtaidquodineadissolueris:siuesitaroma,siueradix,siuegummi:namhabebiteiusodorem&uirtutem,ponesunamuelalteramguttamincaliceuini,fietilliussaporis:atqueitaquiuinorumuarietateapudhospitesgloriariuolunt,facilehincassequenturquodquaeruntparua(modosciant)impensa.Parumitemhuiusaquae,sedbonae,utsuperiusdictumest,facitmultumpauciferiautuiliorisuinibonum:imoetiamcorruptumrectificat,atquependulumuinumminimoartificiononsemelegocorrexi&restituihacmediante.quidquodaquacommuniscumpaucahuiusefficiturquasiuinum?ueletiamsiscyphusineaintingatur.Particulariumergoexempla&exercitationes,breuitersubiiciamus:Adrheumaticosuelhocmodo,utaliosomittam,prodest:sipropelectumaspergaturtegulaecandenticumcalamentoamaraco&huiusmodi,utuaporemperos&naresrecipiat.Adrheumadescendensadpectus,sumaturcumtragacantho,penidio,styrace,uelalbomarrubio:adcorizamseunariumexpituitaobstructionem,trahaturcumsuccohederaeterrestris.Contranariumfoetorem,cumcastoreoueleuphorbio.Contraorisfoetoremcumnucemoschata&caryophyllisautmentha.Adfacieilentes,morpheam,seualphos,&aliasmaculas,cumaquarosacea,uelsiforriusagendum,cumoleotartariauteiusfarina.Adleprosorumpustulas,neerumpant,cumsuccofumiterrae,lapathi,&aceto.Adcutimsubtiliandam,sordes,&immunditiasauferendum,cumfortilixiuio,melle,&farinalupinorumautcicerum.Pustuliscumlithargyrio&oleo.Guttaeroseae,cumsale,Mercurio,&sanguineporci.Morpheaeuetericumcuperosa.Ualetcontrauenenumfereomneincibumsumptumcumtheriaca&nucibus.Aduenenumuermium&serpentum,cumsuccoporri.Admorsumrabidicumurina.Adomneuitiumintestinorum&membroruminteriorum(intelligoexcausafrigida)cumlignoaloesuelmoscho,uelmentha.Adiliacampassionemcumcinnamomo,uelamomo,uelseminerutae&similibus.Colicaepassioni&intestinorumdoloricumdiacatholicone:uel,sifortius,cumdiaphaenico.Testiuminflationcumuuispassisuelcimino&c.Adlumbricosoccidendoscumgraminisradice,uelcentonico,absinthioseuseminesanctoseuAlexandrino.Uentriculoconfortandocumdiagalanga.Hydropiexcausafrigdacumconferentib.Itahepatisobstructionicummentastro,origano,cupatorio.Abscessuihepatis,cumabsinthio&c.Adsyncopimcumossedecordecerui,ueldiamargarito,autocimisemine.Adlethargiamcumruta&aceto.Adphthilicoscumcaphura.Adhaemorrhoidascumsanguinaria.Pleuritidicumscabiosa&scariola.Urinaedifficultati,cumhelxineseuparietaria,paucedano.Adimpedimentumcoitusinfrigidis&maleficiatiscumdiasatirio.nimiomenstruorumprofluuiocumplantagine,praeserrimextra.Suffocationiamenstruis,cumrosaceoinferiusinfuso.Excoriationimatricis:apostematiuberum:podagrae,ischiadi,paralysimembrialicuius:quiauniuersalisnoncuratur,praecipueinueterata.Cancrooris&gingiuarum;siinoreteneatur:dolori&motionidentium.cancrouirgae&alibisiueinternasiueexternafueritcausa:anthraci&carbunculoiamruptis.Fistulammortificat,factapriusdebitaincisione.Omneuulnusputridummundat&sanat.Curatquartanamsianteaccessumsumatur.Itacotidianam.Tertianamnotam.Multamisceripossuntcumaquauitae:sigummifuerint,dissoluantur,&additaaquauitaebibuntur.Herbaeterantur,&cumdieunasteterintinaquauitae,colaturabibatur.Pulueresuerocumaquadissoluantur&bibantur:uel,prodelicatioribus,factaiustotemporeinfusione,uel(prodelicatioribusauribus)diluto,&colotransfusa&expressaaqua,saccharoautzulapioadmisto,bibatur.Aquauitaecumunguentomalaxetur,&intusutatur.Occiditauriumuermessicumoleopersicorumdistilleturaestatefrigidum,hyemecalidum,&stilleturgut:atim&paulatimquoaduermesmortuiesseintelligantur.Breuiteraquaardenssimplexualetadcasusmultos,potissimummateriales&frigidos:&iuxtacasuspotes&debesassociare(utsuperiustactum)alia,utinparalysisaluiam&similia,&curabit,intusextraadhibita.Superpositaaquaardensaquaealteriueluinoaduritur,&aliaaquaueluinummanet.Sicaphuraimponaturaquaeuitae,dissoluitur:&siinfundaturaquaecommuni,eritutlae:sicoleturperpannum,perdetcaphuramItemaquauitaesparsasuprasaccharumpropterlocihumiditatemauttemporisresolutum,eumdurificat&melioremquamantefacit.Itemcarnes,pisces,etc.Crudauelcocta,siineastent,nonputrescunt:sedquiafortemacquiruntsaporem,lauenturantequamedantur,nisintsenespituitosi,quihisitautantursiferrepossunt.Impositadenticoncauoautaliterdolentiobfrigidamcausam,autuermes,statimsanat.Capilliunctiproperadicemprohibenturcanescere:imocani,consumptoitaphlegmate,citrinantur:&multiplicanturcapilli.Itemtorturamfacieisubitam,silauetur&bibatur,sanat.Curatsalsumphlegma.eiusunctiocircapalpebrasaufertruborem,lippitudinem,lachrymas,pruritum,&oculoseuersos.~~Mirabilitersistitlachrymassiapponasthurismastiches,ana,◉sanguinisdraconis◉sisuntoculicaliginosiproptertelamautpannum,utuocant,autobdefectum(exobstructione)spiritusuisiui,poneinuinofoliacuphragiae,rutaean.~~◉uerbenaem.~~i.~~chelidoniiparum:tritastentinuinonoctetota,&crastinostillentur.Itemsifelperdicumcumaquahacoculisimponitur,tollitcaliginem.Curatsurditatempotata&impositaauricumbombycemaximesiinuinopriusfuerintfloressambucimacerati.sumptaperosdestruitphlegmastomachi.~~flatum,melancholiam,dolorem,uentristorsiones,omnemcibumcitodigerit,consumitciborumuiscositates&stomachummundat,caloremnaturalemauget,corpuscorroborat,iuuentutemseruat,ingeniumacuit,&intellectumcorroborat.~~Simelissapositainuinodistilletur,&ieiunussumatcochlear,augetmaximememoriam.Eiusodorocciditmuscas&multareptilia.Simentha&saluiaapponanturmirabiliternecatomnegenusuermium,&praeseruatagutta,&curathabentemeam.Curatspasmaticosbibita,&locodolentisepeapposita.Curatparalylimsinuchauelocciput,spondyliatota,humeriiuncturae&c.ungantur&patiensbeneregaturquoaduictum,&semeluelbisfactahumorumpraeparationeinhebdomadadenturpilulaecochiaeiuxtauires&c.Sisaluiaaddatur,meliorerit,&tremorietiamconfert,&similibusmorbis.Ualetpotatacumsuisappropriatisepilepsiae,&etiamuncta,&continuaperannumuelplusdemane,uesperidadiapliriscummoscho,dianthos,diazingiber&c.Sitpatiensboniregiminis,&portetzonamdecoriolupiiuxtaearnemnudam,&curatomnitempore&aetate.Item(factaconuenientipurgatione)sipalatum&naresbenelauenturintracumea,curatapoplexiam,lithargiam,corizam,catarrhum,&omnegenusrheumatis,&phantasticamacmelancholicampassionem.Ualetinomnidolore,morbo&c.excausafrigida,siinsumatur&inungatur.Solalotiocumprimaaquasanatcancrumuirgae.Adhydropicumsrigidaecausae.~~Recipeaquaeardentislibramunam,oleiiuniperinilibrasduas,mellismundatiquartumunumdistillasimul,&ungeabumbilicoadpectinemfrequenter&diuusquequoiuuet,&incibisutaturaquaardenti,&deeabibaturcumdecoctionerubeaemasoris.~~Sumptaperoscumtheriacadestruitomneuenenum.Aduertetandem,quodquaecunqu;speciesaromaticauelherbauiridisautsiccaimponatur,manetuirtus&odor,nisiuiolae,cuiusodorperditur:&siparumuiniillius(utsuperiusdictum)inmultoalioponas,faciesinpromptuuinumcaryophyllatum&c.Etitaquilibetintelligenspotestaquaesimplicisautcompositaeutilitatesadmultaexiamdictisextendere:hocetiamanimaduertens,utincalidorummorborummedicinaparumaquaeuitaeponat,infrigidorumplus.Siradicemfoeniculimundam&incisamperrotulasinresiduoaquaeardentis(primaexmelioriextracta)ponasperhorasuigintiquatuor,postdistilletur,ardebitutprima:&estbonaaduisumclarificandum&aliasoculipassiones,extrahitferrumamembro,curatsuppuratus.Sibibatur:sanatficum,cancrum,&omniaulcera&uulneraaputrefactioneseruat,abluendo&apponendo:curatomnemguttam&pruritumpedumhydropicumdecausafrigida,colicam&iliacam,paratmatricemadconceptum&caeteramulta.Compositiograndis:~~Recipesaluiam,mentham,hyssopum,stoechadempicem,terebinthinam,oleum,salnitrum,salconimune,mastichem,mel,cuphorbium,bdellium,sagapenon,opopanacum,pyrethrum,cappares,schoenanton,spodium,piperalbum&nigrum,castoreum,zedoariamaequisportionibus,moschiboniparum,ambrae,croci,ossisdecordecerui&c.~~Hocsummeualet&quasimiraculosefrigidisaegritudinibus,&etiamcalidissisciasbeneuti:eliciaturindecumuinoaquainuitreouasesecundumartem.Quidamnoninfimusuir,exsimpliciaquauitaeboniuiniquinquiesdistillata,quaeaduritetiamlineuminquostat&c.&deaquasanguinishumani,(dequainhocuolumine)&cumdiarhodoneabbatisfaciebatmiranda:itaquodnullammedicinampurgatiuam,alteratiuam,autconfortatiuam,faciebatsinehis.Quantumadlaxatiuascapiebat,exemplicausa,electuariumsuccirosarum,autdiacartamum&c.~~&solumtertiampartemcapitdosissolitae,quamcumpaucodiarhodonetemperatinbonaaquauitequaeilludtegat,&posteacolatperpannumsubtilem,&colaturaeadditaquamreiaegritudiniconuenientis,utapiiprocotidiana,endiuiaeprotertiana&c.~~&facitdosim:quaeeritparua&limpida&multarumsellarum.SietheruelquintaEssentiasumeretur,resessetutdiuina.Sialiquisdesperateuomat,datconstringensuomitum,additquepaucasguttassuaeboneaquaeuite.Etbreuiternihiloperatursineillaiuxtatempora,aetates,morbos,plusautminussociando:sedprocurathaberebonamaquaeuitae,bonamaquamsanguinishumani,&bonasaquasherbarum.Noraaquamuitaeprimoexeuntemessemeliorem:secundamdeteriorem:tertiamadhucplus:culussignumest,quodtertiaaquaestquasisinesapore&odore.Inmetallisuero&caeterisquaedistillantur&equibuselementaquatuorextrahuntur,omninoest&oppositum,quiaprimumestdeterius.Scitodeniquequodexdecemuinimensurisinprimadistillationehabebisunamaquaemensuram,autplusuelminusiuxtauinipotentiam,bonitatem,&spiritum:insecundauerodistillationeipsiusaquaedimidiampartemhabebis:intertiadistillationediminueturdequintaparte:inquartauerodistillationehabebisaquamquasitantamquantamindistillatorioposuisti.Etinseptimaidstillationeeritredactaquasiadsimplex:&diciturperfectaquiamirabiliaoperatur:indecimaautemdistillationediciturperfectissima,&acorruptioneomninoseparata,quaeperfectissimoshabeteffectus:estenimresineffabilis,omniummedicinarummater&dominaatquemirabiliscontraomnespassionesacausafrigida&humida&c.Deaquadeniqueardenteomni,seuquintaEssentia,demodisdistillandi,&similisargumentirebus,quipluranossecupit,legatHieronymumCardanumlib.10.dererumUarietate,capitequinquagesimo,&libellumeiusdeAethere:quiingeneresubtiliter&paucishaectactat.NonnihiletiamapudloannemBaptistamMontanumTomosecundosuorumOpusculorum,inlibellodeUrinis,cap.decimotertioinuensesexphylicesarcanisdepromptum:ApudloannemLangiumprimiTomi,Epistola53.utaliosomittamomnibusferenotos.Aquauitaequaeuireshabetfereomniumconfortantiummedicinarum&sanantiumpraesertiminfrigidacausa.Recipesaluiaelibramsemis.Absinthiidrachmasduas.Florumoriganidrachmassex.Betonicaeunciamsemis.Rorismariniunciamsemis.Maioranaeunciamsemis.Pulegiidrachmasduas.Rosarumunciamunam&semis.Hyssopidrachmasduas.Saturciaedrachmasduas.Petroselini&eiusradicisanaunciamsemis.Polypodiiunciamsemis.Pimpinellaedrachmasduas.Tormentillaeunciamsemis.Lauendulaeunciamunam.Bistortaedrachmassex.Ualerianaedrachmasduas.Ostriciidrachmamunam.RadicisBenedictaeunciamunam.Rutaedrachmassex.GranorumIuniperorumunciamunam.Zingiberisunciamsemis.Nucismoschataeunciamsemis.Macisunciamsemis.Caryophyllorumdrachmassex.Cinnamomidrachmassex.Cubebarumdrachmasduas.Cardamomidrachmasduas.Galangaeunciamsemis.Granorumparadisidraclmamuuam.Piperislongidrachmasduas.Piperisnigridrachmasduas.230DeUiribusCrocidrachmamunam.Calamiaromaticiunciamsemis.Zedoariaedrachmasduas.(duas.BaccarumlaurisinecorticedrachmasFoliorumlauriunciamsemis.Coriandriunciamsemis.Anisiunciamunam&semis.Liquiritiaeunciamunam&semis.Theriacaedrachmasduas.Manuschristiunciamsemis.Saccharicandidiunciamsemis.Ciminidrachmasduas.Caruidrachmasduas.Dictamidrachmasduas.Rhabarbaridrachmamunam.Nigellaeunciamsemis.Corticumpomiaranciiunciamsemis.Conseruaerosarumunciamunam.Psidiaedrachmasduas.Mellislibramsemis.Uitimoponemoschi&ambregriseaeanagr.4.Caphuraedrachmamsemis.Saccharialbiunciamunam.Uinisublimatiquinquiesdeuino,&defaecibus,mensurastres,Radices&herbaegrossomodo.Contusaeimponanturdiebustribusincantharobeneclauso,quartodiesublimeturtotum,posteaspeciescontritaeimponamtur,noncribellate:&mittestare10.dieb.~~incantharobeneclauso,&omnidie,uelalterna,commoue,deincepstotumsublimeturinuitrumstricticolli,superponendoclepsydrambenequeclaudendoneexpiretauteuaporet,&cumalbumuelutserumexiet,uelfoetens,tuncsufficit:~~&tuncimponeultimomoschum,ambram,caphuram,&saccharumcontusum,aliauerotrianoncontusa:tuncstenttribusuelquatuordiebus,omnidiemouendosemeluelbiscumligneaspatulaafundo,tunciterumstenttribusdiebusuelquatuordonecresideat,tuncclarumeffundecolandopersindoneminuitrum:ultimouerocumturbidumefficietur,iterumcommisce,&iterumrelideat,tunciterumcolautprius,&itacontinuadonecclarumtotumhabes,quaeomniasimulmisceseruandoinuasestanneo,quoniamustrumdestrueret:reserueturinlocononcalido:&uirtuseiusduratadtresannos&ultra.quoniampersuccessumtemporisfortificatureiusuirtus.Quandoutiuolueristuncrecipeexeoinparuumuitrum,&reliquumiterumbenelutando,serua.Potestconficiquocumquetempore.Reliquiasautempoterisexiccareinumbrasuperpanno:&tunctotumimponeduabusmensurisuiniclari&bonidecemdiebusincantharoobstruso(sedomniapriuscontunderem)dehincsublima,sublimatumseruainuasebeneobstruso,&eritaquanobilis,licetnonitauigorosasicutprima:ualetenimproungendoexterius,uelinpanniculosuperpositainmultisinfirmitatibus.Considerareautemteoportet,utinomnidistillationelutesuasabendatinctainpastaexfarinaalba,neeuaporetuirtus,&siinflammareturdifficulterextingueretur:Primoenimdebetfieriignisdecarbonibusfortibusdoneccascfiatintantumutadhucmanusustinereualeassuperius,tuncignisminoretur,consideransutcontinuedistilletlentoigne,utsustinereualeasmanumsuperius:nonsitetiamignisnimislentus,neexicceturmateriainolla&nondistillet.Notabisetiamsaepedigitocapiendo,namquandouirtusminueretur,uelnonbenesapit,&turbeturutserum,tuncsufficit:quoniamdefoedaretpraecedentem:quamseorsumseruabis,utsupradictumest.Siueroinflammareturinsublimatione,tuncfundeaquaminignem&extinguetur,&nonaperiesuasadonecdistilleturtotum.Hacaquapoterisutiincibouelpotu,multumuelparumsecundumconuenientiam,tamenmeliusinserouelmane:~~imponaturmicapanisincochleari,&affundanturdueueltresgutte&comedantur,quoniamcerebrumconfortat&omnesuirtutescorporumcorroborat,confertomnibusaegritutidinibus,omnessuperfluitatesemendattamincausacalidaquaminfrigida:~~omniamembraconseruatinnaturalidispositione,tamexterioraquaminteriorasiquiseaomnidieususfueritutpraefertur&sequitur:habetenimuirtutesomniummedicinarum.Infratrigintaannosexistentesnondebenteamultumuti,nisiininfirmitatibusconstituti,tuncpossuntutiquotidie,multumuelparumiuxtaexigentiammorbi,&secundumquodsentiuntutilitatem.Ultrauerotrigintaannosexistentes,possuntuticotidie,&quantoseniores,tantomagispossuntuti:quoniamuirtutestotiuscorporisconfortat,uthomoadsenectutemperfectamattingerepossit.Confertetiamomnibusaegritudinibusinterioribusutsupra,uelexterioribusexteriusperuncta.Confert&temporepestilentiaesumptautsupra,uelcumtheriacasumpta,uelexteriuscircumcircalinitadigito.Quicunqueetiamexeasumpserittresguttasmaneeodienoninciditinpestem.Aegrotantiumnaresealiniremultumconsortat:summaestetiammedicinaapoplexiae&aliisaegritudinibusfrigidis.Siuoluerispotumdelectabilemhabere,tuncduasueltresguttasponeinuitrumplenumuino,contectum:nambreuifietsatisdelectabilispotus,Sumptautsupraconfertstomachofrigido,&uiscosishumoribuseius,sihocfacitoctodiebus,&exteriussecundoueltertiodieperungatur,donecsatissit.Quibusdammeliusestsumereadintra,quibusdamadextraperuncta:neculluseotemporealiamsumatmedicinam,&frigidipluseautanturquamcalidi.~~Siquiscaputfrigidumuelhumoribusrepletumhabet,recipiatexhacinossuum,&teneatinorenontransglutiendo,postmodicumrecipiataquamexoreinmanu,qualiniat&fricetoccipitium,tempora,&mittatsupercaputubiestcommissuraanterior.~~Aliaoptimaacmirabilisaqua.Recipecinnamomi,caryophyllorum,cubebarum,macis,nucismoschatae,granorumparadisi,spicaenardi,piperis,zingiberis,mastichis,piperislongi,aloes,galangae,zedoariae,liquiritiae,ana,drachmamunam.~~Omniaterantur&puluerizentur,&ponanturinsacculolineosubtili,deinderecipeunumpetitum(estautemgenusItalicemensurae)cumdimidioboniuinialbi&praedictumsacculumcumaromatibuspermittestareperdiemnaturalemintussaepesepiusmouendosacculum,deindeclaudeurinalecumsuoalembicomodoquoclaudipotest,&poneadignemlentumaddistillandumcumsuotamenrecipiente.~~Aquahaec,hashabetproprietates,quodestleuior&subtiliorcunctis:&habetomnesuirtutesbalsami,&natatsuperomnesliquores&superoleum,&accensaardetsinefumo,&habetmaximosodores:~~&siquisbiberitunamparticulamcummediociathouinisemeluelbisadplusinseptimana,conseruat&augmentatuisum,&repelletmembrorumtremorem,iuuentutemconseruabit,omnesaegritudines(acausapraesertimfrigida&humida)expellet,faciethominemrobustum&iucundum.~~Aquaistaextrahitacunctisfructibusodores&saporessiinExcellentissimiMediciMichaelisSauonarolaelibellussingularisdearteconficiendiaquamuitaesimplicem&compositam:Etdeeiusdemadmirabiliuirtuteadconseruandamsanitatem,&addiuersashumanicorporisaegritudinescurandas.CunctisBonarumscientiarumCultoribusUalentinnusKobian.~~S.D.Certemihiuideorrempergratammeuobisfacturum,sidiuabsconditos&nimisdeprauatos,exmeaofficinanonmodocorrerum&elegantioribustypisreformatospublicauero,maximeillos,quosexpertissimimediciprobonatuendaualetudine(quanihilamortalibusmagisdesideratur)aduersusquepropellendosmorbosconscripsere.Quanuisauteminomnifacultatereperianturcodicesadulteratiacmendosi,hoctamenfrequentiuseueniresolebatinmedicinapraesertimubicommittebanturillisuelexscribiuelexcudi,quimedicorumcharacteresnonintelligebant,&quasuocantabbreuiaturaspenitusignorabant.~~Idipsum&inpraesentiopusculoperpetratumessecognoui,erroribusenimundiquenonpaucisscatebat,quosipsediligenterfeciexpurgari&libellumauthorisinstitutofideliterrestitui.quareidlaborisnunclocopreciosimunerissuscipite,posthacuerouobis,Deoduce,maioracommunicabo.Ualete.AdDiuumLeonellumMarchionemEstensemLibellusdeAquaardentiMichaelisSauonarolaePhysicisui,feliciterincipit.~~CumuirgrauissimusAntoniusRosellusutriusqueiurissplendor,quaedamillustrissimePrinceps,deardentiaquameconsuleret,idqueameintelligeremaximecuperet,cumeiuscontinuousudelectaretursicapitistremoreminposterumallaturaesset,inquemopinionemultorumseincidereuerebatur:Egoquidemcumsuibeniuolentiaeplurimumastrictusessem,auidusnimiumhonestamhancpetitionempersoluere,quaedampaucadeeacolligereatqueaperireconstitui,utpergratumquicquamsibifacerem,quomihietiamsatisfactumforet.Uerumcumsicuoluminaquaedamreuolueremplanequeintelligeremremhancmaturiusconsideransdequaposttuaeualitudiniuitaequetuaeprorogationisicaccedereposse,&hiscumsemperdiesnoctesqueperuigilem,statuihunclibellumsicedere,&plurimalaudeatqueexperientiadignissimacolligere,uttueproducendaeuitae,nominisquetuiquodnimiscupio,permesicoccaliodaretur.~~UerumoptaremillustrissimePrincepseaminmefacultatemeamquederedoctrinamcognitamesse,quaintegerrimetibi&mihidehacipsaresatisfacerepotuissem.Resquippenonminuspergratissimatibiquammihifructuosaerit.Namcumtenuemeiusagnitioneminmesentiam,nonestquindealbescamillamsicdignificataminaniteraggredi:eoqueuehementiuscumaueteribusnostrisnihilscriptumauthenticumquecomperiam,&innouisModernorumcodicibusnonnisiperpaucaadmodumperlegerim.Quamobremadmirarinondebes,siremmihihancgrauemadscribendumsicconstituo.Admirarisatisnequeoremtantammaioresnostroslatuisse,autsieamcalluerint,suiscodicibusnoninscripsisse.Uerumcumaliquandoperlibrosmedicorumtumsententia,tumauctoritatedignorumeuagarem,utdeeaaliquainuestigareatquedignoscerepossem:postThadaeimagnimedicigrauissimaconsiliadeeaaliquaperlegi,quae&audita&inlibrisAlchimistarumlecta,cumlaudedignasint,hocmeoopusculoinscrerestatui.Nequearroganteramescriptumessecredatur,cumtantamremsicnesciolusaggressusfuerim,sedidameactumesse,utsicdoctioreuadamposteritatiqueproficiam,acutobseruantiaetuae,cuiplurimumdebeo,satisfaciam.Siergoaccurateminusquamresipsaexpostulareuidetur,conscripsero,Lectoresaequopatianturanimo,uelintquemagnitudinirei,nonarrogantiaemeae,idascribere.Nameiusmagnitudinem,admirandamqueexcellentiamexdicendisplaneintelligent,quinedumuitaeaquam,sedbenedictamdiuinamqueprofectopraedicabunt.~~Nonitaquispiammiretur,siintermortalesapudeosmaximequiSeptentrionalemplagamincolunttantainuenerationedignahabitaest,sicqueeamtantumdilexerunt,quancumgustaueris,eamindiesmagismagisquecolesatquemagnifacies.~~Quamquidemegoinposterumdiligereatqueetiamcolere,quammaximeconstitui,eamqueincurispermeagendisdiuinoetiamauxilioducere.~~Eananquemedicinarumcalidarummagistraacparenspraedicatursanitatishumanaeconscruatrixoptimaacdeperditaemirabiliterrestauratiua,&ineiusprosequendaslaudesnonnullitantumexarserunt,utdicerenondubitauerint,exeiususuhominemnunquamaegritudinemhabiturumaquasanarinonpossit.~~Uoluntquepraetereaadconseruandamproducendamqueuitam,commoditatemauxiliumquenonparuumafferre,utexeiususuuitaqualiperpetuetur.Onimiumadmirandam,uenerandamexcolendamquerem.~~Etquoniamuidereuideorquodtuanimisauidaestexpectatio,utquiddeeasentiam,facilimeoiudicioscribam,tuaesatisfaciensuoluntati,breuioribus,quoadpoteroabsolueretentabo,eamtantummodoattingens,quaeadcommunemhominumusumueniresolitaest.~~NequeRaymundiuiriquippediuinisententiamacplurimorumquideeaantescripserunt,persecutusero,quiaquamuitisEssentiamquintamnempeuocariuoluerunt,suisinactionibuseamcaelocomparantes.~~NamquemadmodumcaelumEssentiaquintanuncupatum,elementa,clementataqueipsainfralunaremorbemsitarectedisponit,gubernat&aputrefactionesuodiuinoinfluxuobseruat,sic&uitisaquaquaeincorporehumanomicrocosmodictomembracompositasunt,rectedisponitacconseruat,egritudinesrepellens&sanitateminducensutexeiusmoderatousumundumipsumminoremadeostrahatannos,quossuaincreationesummusillererumopifexsibi,utsuaexiguitcomplexio,donauit.~~Etnehocinlocoabeasicuacuusdiscedam,cumeiusnomenmaximainuenerationehabeam,idmirandumdiuinumquesecretumtacitusnonpraeteribo,quodhi&clarissimiuirisuisinscripserecondicibus.~~Arbitratiequidemsunt,neabsquerationalicausafundati,aquamipsamEssentiamquintamappellaridebere,cumsuisineffectibusquintaeueraeEssentiaesicagendoassimileturquosinuigoreelementorum,autprimarumqualitatumminimeproducere:~~quamremdeclarantesaiunt.Nonenimutaquaagitcumardeat,nequ;utterracumpotentercalefaciat,nequeaericomparabitur,quicitocorrumpitur&putrescit,&resoccultas,cumadeumperueniunt,alterat&putrefacit,utinexituzirbiestuidere.Hecautemnonfacileputrescit,sedresipsasaputrefactionedefendit.Dequopostigneamnonessesiccomprobant:~~quoniammorboscuratcalidos&exterminat,eosqueeuanescerefacitquibusinducuntinsetemperamentumobtinerehumanumuelintquesicunguentoThessalimedicisibidiuinitusdatocompararequodinomnibusaegritudinibusadministrabat.~~Calidosenimfrigefaciebat,&frigifactieocalebant.Sicenimnonelementari,sedcaelestiuirtutedotataoperariaiunt:dicuntquesuperlinguampolitanequehumiditatemnequecaliditatemimprimere,&inore,fragranti&inusitatoodoreredolere.Namhumiditatemaqueam&igneamcaliditatemprimasqueelementaresoperationespercirculatassublimationesomninodeperdit.Pereasdemquemultiplicatasformaeius,nouam,puramacglorificatamsiuecaelestemmateriaminduit.Nequeaquaomnisardenseiusmodiestdignitatis,sedquaeEssentiaquintanuncuparidignaest,permultasacplurimascirculatassublimationesdiuinoessetinfluxuconfecta.Cuiusortum,acnimiumstupendamconfectionemhocsuauissimosignocomprehendimus.~~NamcumtesicillamconfecisseputabisquibusdamindiebuscumlutoSapientiaeoptimeclausamretinebis,&posteasiapertoforaminedomustotaredolebit,itautnullimundifragrantiaeicompararipossit,uelutinulladulcedoeiquaeinspermatisemissione.~~Sicqueabomnibusodorhicsuauissimusiudicatusquasiasublimigloriadescendisse.NiluereareadeamEssentiamsicperuenisse,adquam,utarbitror,nullusmedicorumnostraeaetatisiamperuenit.Ethuiusignorantiamdisgrediendoparumperaperiens,idscribam,quodmeofaciliindiciouerumesseputaui.Arsenimhaecalchimianominata,uerissimaest,cuiusfalsitas&ignorantiasicadnosperuenit:Namcumnimiumpreciosafuerit,hominessicexeaditaristuduerunt&adpessimumauaritiaegenusseconuerterunt,aliosdocerenoluerunt.Etquibusnotitiagrandis&clarafuit,quaesciueruntperterminosaliisincognitosinscriptisreliquerunt:tantumqueinartecumterminisincognitisprocesserunt,utsicressuatampreciosa,atquecara,auaritiacoinquinata,nossiclateatsuiscumcifrissemperscribentes.Uerumcumhancdiuinamtamquesecretamameexpectariminimesentiam,adeaquaedeaquaardentitantummododicendasunt,meconuertam.Fecitnanqueuocabulumipsumatquenomen,utdeeaquamconceperam,plurimadiscurrerem.Deesseardentisaquae.Cap.I.Etquoniamquidnominisdoctrinaeuniuscuiusqeprincipiumexistit,hincardentisaquaedescriptioneminprimisaggrediamur.Aquaardenssimplex,quaeinusummedicinaeuenit,estuiniparsigneasiuespirituosaquaeperunicamsiueperpluressublimationesabeoegreditur,incoloreaquaeatquesubstantieueniens.Nomenautemaquaeacoloreaquae&substantiaassumpsit,&ardentisnomenabeffectuaccepit,cummadefactaineapeciasubaccensoigneardereuideatur:Simplicemquedescripsimus.cumsuoinlocodecompositadicendumerit:additumqueestinusummedicinae,cumdeea,utquintaEssentiaextat,nostrononconueniatnegotio.Namsieammagnoperecuperem,hoctameninlocosilentiopraeteribo.Estdeindenedumspirituosauinipars,sedueraeiusanimaappellanda,quaetrinasublimationeabeaegreditur.Binaautem&quaternamaiorem&minoremsublimationemnobisdesignaresufficiat.Haecquecommunisest.Uerumnonnulliaiuntadusqueseptimamueldecimamsublimationemdiuinampenitusegrediaquam,quamEssentiamquintamuocant.Hocqueperdifficillimumfacio,cuminfumum&initaspirituosamacfacilempriusegrediarbitratussim.Hancque,sinondeceptusfui,calentemnimisnonhisconditionibus,utactum,associatamgustaui.Est&aquauitaedicta,quoniaminuitaprorogationemquammaximeconferresentiat.SumetenimmemoreiusuerbiquodsaepehilaricordegrauissimusilleuiracinorbesuainaetateclarissimusmedicusAntoniusdelascarpariaexclamandopronuntiabat,quidumoctuagesimumannumduceret,dictabat.Oaquauitaeperteiammihiuitaannis22.prorogatafuit.EtiamnostrointemporeextateximiusmedicuspracticusquefamosusIacobusParmensisannoiamnonagelimoproximus,cuiusususibiuitaminlongumproductamarbitratur.Extantplurimitales,qui&auctoritate&ueritatedignisunt,exemploquorumadeamcolendambibendamquesibiessepersuaserunt.NequehocinlocotacituspraeteriboillustremMantueprimumMarchionemloannemFranciscum,incuiususunimiaqueeiusquantitatequamplurimumdelectabatur.Iscumfrigidistomachiessetuentositatefrigidisquehumoribusnonrarouexaretur,meaudiente,dicebat.Cummultiplicisordinismedicamentaintaliumremotionemtentasset,nullumquippetamsalutiferumtamquesubitumutaqueardentissumptio.EumqueadmonuissedicebatillustremphysicumsuumloannemdeTolentinoqui,utarbitrabatur,longissimissicexeiusususeinannissuperuixisse.Egoquidemeiususumitafrequentemtantaqueinquantitateminimelaudabampropterea,quoniamfrigidi&debilisstomachierat:Ususrerumnanquenimiumcalidaruminnatamcaliditatemdebilemresoluit,cumeiushumidumsubstantialeconsumet,quo&ipsapabulatur.Quamobremabeiusmodicalidis,frigididebilesexistentesplurimaeorumquantitateabstineant.Eiusenimcumtantaquantitatesiccontinuusulusillumadcumerroremperduxit,utsicdebilitatestomachiaucta,omnianutrimentainuentumconuerterentur.Uerumadhancaugendamsexnonnaturaliumreruminordinatumregimen,utarbitror,quamplurimumualuit:sicqueexeasolacausaeiusususclareredarguinonpotuit.Inquinquagesimoautem&quartosuaeaetatisannomortemcumuitacommutauit.AquaautemhaecapudModernos,quamUeteres,laudedignamagisfactaest:cuiusdignitatessuisdicemusinlocis:quibussicomisiis,adinstitutaprosequamur.Aquahaecardensexcolore&instrumentonomenaquaeuitissibiassociauit.Excolore,utactum,aquadicitur.Abinstrumentoueroantiquorumuitisdictoinmodumuitisretortaefacta,aquauitisappellataest.Nonnulliautemcuminstrumentumhoccaput&caudamhabereuideatur,sitqueutserpensretorrumnomenabipsotrahenteseamaquamserpentinamappellarunt.Haecautem&siquintaeEssentiaeinquampluribuseffectibusproprietatibusqueconuenireuideatur,equeperfectosnontamen,utilla,producit,nequeindelendisaegritudinibuscalidisuimtantampossideresentitur.Namelementaremnaturamatqueigneamsapereexperientiacomperimus:Quaexre,utEssentiaquinta,nonestuenerationedigna.Uoloenimhocinlocotantumdeesseardentisaquaeinpraesentiarumdictum.Dediuersismodisincompositioneardentisaquae.Cap.Ii.Ingeniatisuntquampluresindiuersificandomodum&instrumentaconpositionisardentisaquae,quorumingeniahicbreuioribusdiscutiam,utnostroopusculoaliquidnonminorisutilitatisquamlaudis,accedat.Namcumitacolcre,illamquetantummortalesdiligeresentiam,nilautlongumautbreueintexere,taediosumesseputaui.Quamobremeosquosnouimodosconficiendinouos,quostibipergratissimosfuturosfacileintelligo,inscriberenondubitaui,tumetiamquodeorumcognitiononparumnostroconferetnegotio.Primusquidem&Antiquorummodusisestquiuitaeplumbeaautstanneaeiusinconfectioneutitur,quicumcaeterisadintelligendumperdifficiliorsit,illumpaucis,etiamsubiunctafigura,satisapertetibireserabo.Uasauteminquouinuminprimislocaturcucurbitamagnaest&eneaintusstannoornata,inquatrinaconfixasuntrostra,quorumprimumparteinsuperiorilocatur,perquoduinumimponitur.Alterumadmediumcucurbitaesituatur,cui&uitisrostrumconiungitur,perquoddistillaturaqua.Reliquuminfundouasisordinatur,perquodinutileremanenseiiciatur.Quaeressicpraecipueordinatur,cumcucurbitafueritcumfornaceconiuncta:quodsiabeaseparataerit,duonobisrostrasufficient,primumuidelicet&secundum.Nanquecucurbitaminfornacedecenterlocabimus,utsirostrummediumsuperemineat,cuitinaadhaerebitsiueligneumuas,uitisquantitatiproportionatum,aquafrigidaplenuminquouitisipsaresideat.Cuiussuperiorextremitascumcucurbitaerostromedioipsumpenetrandocontiguetur:posteaqueSapientiaelutooptimesigilletur,neindefumussiueuinispiritusegrediatur.Reliquauerouitisextremitasinferiorinorificiumrecipientisuasispenetrandoingrediatur.Hec,utactum,lutoeodemconglutinentur.Sititaqueignislentus,clarus,suauisdequopost.IsestAntiquorummodus&adusquenostramseruatusaetatem.Etneinstrumentumferuoreaquadestruatur&uaporumeleuatio,necresolutiofiat,opusestquasicontinuetinaeaquaminnouare,&neebulliatdefendere.Quapropterquiardentemaquammagnainquantitateconficiunt,currentisaquaelocaquaerunt,cumeiusfrigiditasnonnocere,uerumadeiusperfectionemuideaturaccedere.Namantiperistasiuinispiritussicfortificantur,&eorumresolutioprohibetur.Et,utquaescriptasuntplaniusintelligantur,hicinplanouasaipsaconfigurabuntur,quorumconpositioacconiunctiofacilecomprehendetur.PluresautemexModernisalchimizantes,cumardentisaqueexcellentiamexcollendamquedignitatemplaneintelligerent,curamnonminoremquediligentiamacstudiumineiusconfectionemquamAntiquihahereuisisunt.Eiusfabricationeminuaseuitreolaudantesmagis,quisibirotundamfornacemstatuunt,duobusduntaxatdigitisfundoaterraeleuato,inquoforaminaquinquecomponunt,utsicperillaaeringredipossit:indequeignismeliuseuentari.Quaexreutcontinuoeuentetur,flabellononopusest,partequeinsuperioriinunoquoqueeiusangulorumquatuorforaminacomponunt,utperea&fumus&ignissicdecentiusexhalarepossint.Habentdeindetegulamquamdictainfornacereponunt,cuiusfundusadusqueduorumdigitorumaltitudinemcineribustegitur,bociaqueduobusestdigitisipsaregulauelollastrictior.Etlocusillesicuacuusremanensbociamcircuensadusquemedietatemeius&paululumultra,cincribusrepletur.Quibusperactis,adusqueuasismedietatemuinorepleatur&aliquantuluminfra,utlocusamplioruaporib.detur:~~EtposteacapellumsuperimponaturlutoSapientiaeautfarina&albumineouipapyroquehumidadiligentissimecarminataconfecto,autexcalceuiuaalbumineoui,uelquomodolibetpraeparatoundiqueexindustriaobturatum,neindealiquainterueniatrespiratio.~~Cuiquidemreisemperintentisint,caputquedeindesiuecapellirostrumcumrecipientisrostro,eodemcumlutooptimeconglutinentur:fiatquedeindesuauisignis&clarus,utactum,sicqueegredieturaqua.Nequepraetermittendumquinfrequentercapellumpeciisinaquafrigidapriusinfusisinuoluatur,nenimiacaliditatecessetactio.Aquaenimsicsuafrigiditatecausaest:utuiniuaporesinaquamconuertantur,&neeorumsolutiofiat.lietenimmodiduo,nostraetiamseruanturaetate.Eorumbonitatem&excellentiam,utPrincipummorisest,nimiatefortassiscumauiditateexpectaresentio,utquaeeligibiliorsit,quaeueadhumanaeuitaerationemmagisaccedereameiudicetur.Remquippehumerismeisgrauemallumeresentio,cumexutraqueparterationesnondesint.Uerumtantaesttuainmeobseruantiautnilmihitamgraue,durum,asperumquesit,quilubensfaciam.Quamobremadidaperiendum,utfacultasmeapatietur,paceAntiquorum,meconuertam,quodfacilemeoiudiciouerumesseputo.Et,utresnobisplaniorfiat,cuiusdisceptationemnulloinlibrohactenusperlegi,remipsamincontrouersiamaperiretentabo.HabetAntiquorunmodus(quiprofectomaximainuenerationeanobishabendisunt,quorumstudiisplurimanobisreseratafuerunt)proseprobabilemrationemhanc.QuantoaquahaectemperamentohumanoquintaequeEssentiaepropinquior,tantoeligibiliorhabendaest.Sedquaeexuitaeexit,huiusmodiest:Itaqueeligibieligibilior,digniorquedicetur.Haecautempertotcirculationespluresquemultoeaquaeexuitroexitdenaturaelementaridescrerecaelestiquesicmagisappropinquareuidetur,cumsiccirculandocontinuesubtilieturmagis.AiuntenimPhilosophisicpercirculatasdistillationesmultiplicatasquequintamfieriEssentiam:potentioremqueaffirmantcumuinispiritussicunitimagistranseantobcontrarietatiscontinuampersistentiam,sicquepenetrabilioracsuisineffectibuspotentior.AduersanturautemModerniarbitrantestotcircuitionesadeiusdebilitatemaccedere,cumsicdensamsubstantiamspiritustamlonga&inuiaplurimumderelinquant:reietenimpotentiamultitudinemformaefortiorfit.Adduntquepraetereacontinuaexaquaefrigidaepersistentiadebilitarimagis,cumcontrariumfortesuiaduersantispotentiamminuat,&debilefortefaciat,utinfabrorumactionibusindiesconcernimus.Cumetenimfornacisignemuigorarecurant,aquafrigidaipsumleuiteraspergunt.Cumueroextingueretentant,plurimamsuperinfundunt.NequehaesitabocumadsalutemgrandemaccedathoclococommemorarePrincipisnostriuerbum,&indictorumrobur.inquitdecuraPestis:Etaquaplurimafrigidasubitoestiuuatiuaualde.Paucaautemconsequenteritaexcitatcaliditatem.Quarepraestantiorquaealembicoconficitur,cumnontantanonqueitacontinuainfrigidatiofiat.Estqueigneamagis,cummaioremcaliditatisintensionemignesuscipiat.Aquaenimuitisintensiorisignisnegotioeget:&subtiliusconsiderantesillam,detestanturmalasqualitatesoccultas&manifestasabinstrumentorecipientem,cumplumbifumuscerebrumacspiritualialaedat:sitqueepilepsiaeuertiginis(adustipraecipue)facturus.QuaexrePrinceps:&timeatureiusodorapudadustionem,&eiuslimaturaminteruenenaannumerat.Ampliuscumfrigidesit&humidaenaturae,sicaquamardentemcalidam&siccamsuaincomplexionedenigrareiudicatur.Uitrumautemnonsicledere,sedauxiliumsuacomplexioneprestareuideturcumsiccaeaccalidaenaturaesit,corporiquehumanodisportionatum,nonlaedens,sed,inquam,pluribussuisuirtutibusadiuuans:quaexreModernorummoduseligibilior.Etsiprobabilesrationesutraequeutponderosaacdifficilissitfuturasententia:hunctamenultimum,utAntiquorumpacesemperdixerim,mihieligibilioremfacio,cumnonparumuerearplumbiqualitates.Nequesicantiquosredarguerepresumo,quos&fortioresrationesnonlatuere.Sedinhisquorumexperientiasententiamnonducitinmedium,inquibusprobapilesrationesadduciconsueuerunt,opinionesdiuersasgenerarisaepesolent.Uam&obeamremmediciadinuicemsuntnonrarolitigantes.Namsialiismodisoperatamnoshaberecontingeret,dequibusstatim,nilsupraiudicarem.Uerumantequamadeosprosequar,hicinplanofornacemsuocumalembicodesignabo.~~Etplurimimagisalchymizantesutomniinartenegociatiuamfiericomprehendimus,bociaminfimoputridoequinosepeliunt(quemnominaartisoccultantesuentremequinominant)capellumaeriexpositumrelinquentes,utaerisfrigiditateuiniuaporesingrossentur,sicqueinaquamconuertantur,utinthermisuidemus,cumaqueuaporesadlapideumtectumperueniunt.~~Hancquecaeterispraestantioremesseaiunt,cumcaloreuiuificatiuoatquecomplexionihumanaeproximioriconficiuideatur.Nequehancquadamdenigrationeuacareputo,cuminomniartisnegotioidaccideresoleat,utalteralterodoctioremsesefacerestudeat,nouusaliussurrexitmodus,quoaestimatursicquintamfieriposseEssentiam.Bociamautemcumcapellofortibusradiissolaribusexponereingeniantur,utindesicaquafiat,quemadmodumexrosisaliisqueherbisindiesfieriuidemus:~~possibilitatemquereideclarantes,cumelementarecorpusradiissolaribusinspeculoconcauoconiunctisigneatur,quofit,utaiunt,multiplicatissicdistillationibus,indeindeEssentiaquintaexeathumanicorporisuiuificatiua.~~Hancquidemdiuinam&caelestemPhilosophantesappellant,quoniamdiuinocaloreaccaelesticonfectasit.Idtamenperdifficillimumapudnosessearbitror:nequeunoinannopluresdistillationesfieriposse.UerumapudOrientalesidfierinonimpossibileest.Quodsitaliquispiamususesset,dicerenonexpauescoinuitaeconseruationequamplurimumconferre.~~Nonnulliadbalneumdupliciinuaseconficiunt,quamquidemefficatiorempotentioremqueessearbitror,cumaliisinaquisexperientiasentiamusefficaciorespotentioresqueesse,quaeinbalneosicconficiunturhisquaeinfornacedistillantur.~~Namperbalneumsubtiliumpartium&aerearumresolutioprohibet,fumoqueacmaloodorecarent.Surrexeruntquidammagisatquemagisinartedoctiores,quinouo&inulitatomodoadcandelamigneperpetuoeamsicdistillandoconficiunt,quibusuisumestmitioricaloreachumanecomplexionipropriorisicconficiposse.Isautemmodussoluminartedoctiscognitusest:quemcomparemfacioei,quemexsolelaudauimus.Quibusfacilecomprehendipotest,quammitis,acerba,quamquesuauiorfieripoterit.DemateriaardentisAquae.Cap.Iii.Etquoniammodishisameplusquamsatisfactumesseintelligo,dignumarbitratussumeaaperirequaeineiuscongruafactionescitusuntnecessaria.Etutprocessusnosterphysicusacrationalisexistat,abeiusmateriaexordiumsumam,quaeuelutisingulareacpreciosumelementumquaerendaest.Omnisnanqueformainactionibusnaturalibusmateriampraesupponit,nonautemcreatio.Cumitaquenaturalessimus,dequenaturaliactioneagendum,materiamipsamuenariprimitusinstitui.Uinumigiturexquoaquaardensconficidebet,dotibushisornatumesseoportet:utquodpurum,uetus,nonmaioriquamannaliuetustate:quodnonnullinouumappellantannosi&mediicomparatione,dequopost,potens,odoriferum,suaue,gustuquedelectabile.Aquaenimardens,utactum,spiritussiueuinianimaest.Animaquidemuitiatocorporeuitiatur:eoquepermaximecumparscorporis,&sinobilior,extet.Ideoaquaemistiouinispiritumsiueanimamuitiat&extinguit.Quofituteximpuroconfectainexpectatasnonexeatoperationes.Annalequidem,utpurius,clarius,potentiusquereddatur.Potensquidem,utpotentioresdignioresqueindeeffectusproueniant.quibusinducitur,utcaeterorumparitateseruata,nigrumalboeligibiliussit,cumdensiorissitsubstantiae,pluriqueformaabundet,cuiusmultitudinepotentiaaugetur.Nigrumautemabundantiorememittitmateriamualidioremquesubstantiam,&sifortassenontampenetratiuam.QuaexreuinumnostrainregioneMarzeminumdictumhacinreduxiconuenientissimum.Clarumesseoportetutquantumpossibileestaterrestrimateriaelongetur.Odoriferumqueeligatur,cumodoripsesuauisspiritushumaninaturaeconueniat,uitalemprecspueuirtutemiuuandohumanarumuirtutumomniumroburacparentemquammaximecolendam.Uamutinhorasuidemus,suauissimisodoribusanimalisuirtusuitalisquesuscitatur.Quidigituriudicandumestcumfoetidoacputridouinoipsaconficiaturaqua?&siexsublimationerectificariuideatur.Namhocinlocomihiintestimoniumadducamilludgrammaticorumuerbum:Omnederiuatiuumsuiprimitiuinaturamsapere.Etsitgustudelectabileacsuaue,cumexhocappropinquaremagistemperamentouideaturhumano.Gustusenimquidamtactusest.Tactusuerobonitatemtemperamentienuntiat.Sicfacileintelligipotestquantamuimhabeatacetosumacmalosaporeinfectum.Haesitabisfortassesidulceeligibliuserit,nequehaecfacilisestdissolutiocumineasapientesdiscordesinueniam.Discordiananquesapientuminredifficultatemarguit.Egoquidemsententiammeam,pacealiorum,paucispersoluamnemultitudineuerborumtetedioafficiam.Namcumsapordulcisnaturaehumanaemagisamicariuideatur,propterquodPrinceps:Stomachusbenedispositusnoneligitsaporemsupradulcem,existimodulcecaeteriscumconditionibuseligibiliusesse.Quodsiobiiciaturterrestriusesse,sicqueaspiritualinaturaelongatummagis:Fateor,sedadconuenientemspiritumreduciinuirtuteignisdicendum.Eritqueaquamitior,&nostrenaturaeamicabilior.Namineamoderatioquamplurimumcelebrandaest.~~QuibusomnibusinducaturCretenseuinumdeTyro,Maluaticum,RiboleumGrecum,Uernatinum,dequopostRomanitiumuniuersaliterqueomnetaleconditionibusutdeoperibusactumest,associatum,inaquaardentisfactionemquamoptimeualere.Quibusfacilecomprehendipotestutcurignominiaaqueardentiascriptaest,cumsicinsibiattributoseffectusnonperueniat,materiaequidemimproperandumestmagisatqueetiammagisurbiumcensoresculpandiciuiumsuorumsalubritatemnegligentesproprioimmersinegotio,quiintantadiuinaquerediligentiamnonadhibentaudientespubliceenuntiatum,exuinisputridisaquosisaboperatoribusipsamconfici.~~ArbitrorexUernatinolanuensi,cuimagnaspirituscopianondeest,ardentemaquampraestantissimamfieriposse.ExuinisquoqeGropelisquorumetasprimumnontranscenderitannum:exqueUultrinaceis,quaeannositateindecentiorafieriuidentur.Eteiusdignitatemamplissimamaperiemuscumdeeacompositaanobissermoerit.Quoinlocopotentia,dignitasardentisaquae,caeteraqueexperimentoprobatadeeadicentur.DeQuantitateextrahenda.Cap.Iiii.Etcumsatisdemateriaactumesseputem,&posteaagendumestquantaexmateriaquantitasextrahidebet.Impletoitaqueadusquemediumuaseipso,detribuspartibus,alteraextrahihabet.Hicqueconsiderandumest,quiddeduabusaliisagendumsit:proptereaaduertaturquodnonnullipartemilliusprimaeuenientisaquaeeamqueinutilem,uaporolam&aqueamspernunt.Quorumerrorexdicendisapparebit,&tertiamexintromissorecipiunt,quamtertiamdenuo&secundoinuaseaddistillandumponunt,&primamsicrecondunt,exeaque,utprius,tertiaparsextrahitur:similiquemodotertiooperanturloco.Quodsiadquartamsublimationemperuentumsit,nihilquasiexipsaminuiturmateria.Haecitaqueardentisaquaemultiplexoperatioessedebet.Tuitaqueconsideraquaequalisquesitaquaardensmiserulispersonisinplateisuendita.Aiunt&pluresuulgaribusoperatoribusdoctiores,ardentemaquamperfectamesse,quandoexdecemunaextrahiturmensura:hocqueprimasuiinoperatione.Namcumardentisaquaenotitiameplurimumdelectet,&aliosdoctioressemperredderemihicurasit,aliquosetiamgratosmodosdequantitateextrahendadescribam.Primumitaquestatuendumest,quodsiexuinomultumpotenticonficiatur,quintameiusquodinuaselocatumfueriteaexoperatione,exirecomperietur.Ideoqueuinipotentiaacdebilitasconsideretur.Quodsisecundodistillatafuerit,medietaseius,quodperpriusdistillatumfuitinuasesicreconditum,egredietur.sicqueadtertiamperuenerisoperationem,exquinquepartib.quatuorremanebunt.Etsiadquartamtransibimus,nilautnilquasidiminutumabeaquodintertiareconditumfuerit,inuenietur.Nonnulliueromedietatemreconditiprimaextrahuntinoperatione.Insecundaseptem,departibusdecem.Tertiouerocumoperaturdeseptem,quinquepartescolligunt,&conimuninomineeamaquamperfectamnominant,quaeextertiaprouenitdistillatione.Uerumperfectioremscribunt,cumseptemuicibusdistillataerit,decimamsempertantummodocolligendo,perfectissimmuerocumaduicesdecemsicdistillandoperuentumfuerit.ExhacEssentiamquintamfieriaiunt,dequaactumestininitio:hicuimsuntuiriquisiccirculandoEssentiamquintamuenantur.Inoleuittamencommunisoperatorumulusuttrinadistillationecontentussit,autquiaitalaboriosonegotiofastidiatur,autquoniamlucromagisintentussit.~~Egoquidemcumardentisaquaeeffectusmaturesumcontemplatus,quosdamaduitaenostraeprolongationemconseruationemqueplurimumaccedere,nonnullosadaegritudinesremouendaspotenterualere,fuerimquesicindistillationibusobuersatus:idplanesentiebaminhisuariiscomplendis,uariosextrahendimodosobseruareoportere,perpaucioresitacirculationeseamduci,quaeaduitaecommoditatemaccessuraerat,utdeuinopotentiutMaluaticosecundasufficeretcirculatio,siprimaindistillationemedietasegredietur,eiusquesecundoparstertia.~~Ueruminremouendisaegritudinibusadtertiampertranseundumest,&detertiatertiamcolligendo.Studiumnanqueduxiesseincomeruationemsuaehumiditatis,quaspiritibusfitproximior,quamquidemtotexdistillationib.deperdit,&gustuisuauior,incaliditateremissior,sicquenaturaefitamicabilior,poteritquesicdosisaugeri&efficaciorfiet,cumpotentiareipenesmultitudinemformeattendihabeat.Hisitaqueplanehaberipotestquantamuimunaalteramaioremhabeat:&quaeinplateislucricausauendituruensensindistillatione.Etquaecolendaquaeuenegligendasitintellige.Quodsialchimiahaec,quempiamdelectauerit,principiahabet,quibushacinartedoctiorfieripoterit.Uoloautemuthaecdequantitateextranendainpraesentiarumnobissufficiant.DeUasis&eorummateria.Cap.U.Damnauimusuitemplumbeam,Pcumqualitateautmanifesta,autocculta,ardentemaquamlaederearbitretur.Nequemineralealiudinsalubremeiusfactionempraeteraurumautuitrumaccedereposseexistimatur:horumautemunumquodquesuaecomplexionicommoditatemafferresentitur,cumaurumaequalesitanimaehumanaeaccorporiplurimasacgloriosasafferensutilitates.Uitrumueroincomplexionecalidumest&siccum,quosibisimilicongaudet,nequeadcorpushumanumpaucasproprietateshabet:argentumautemhicomittimuscumfrigidaecomplexionisexistat:sicque&terreumuas,quodinutiledicimus.Uasaautemaureamagistratibusomittamus,quorumcompositionemexdicendisuitreisfacileintelliges.Eliganturitaqu;uasauitrea,quaeutignempotentersustineantgrossanotabiliteressedebent,exuitroalbo,quoniameligibiliusestuiridiautcitrino:sitqueinfornacediucoctumcumexdiuturnitatedecoctionis&claritatem&densitatempraestantioremconsequatur.Etcitrinumuiridieligibilius,quaegrossitiespermaximeinbociaintelligatur.Capellumautemamplumsit&decentergrossum.Admultiplicationemautemaquaeeiusamplitudoconferreuidetur,quoniamplurimiinquantitateuaporessicadeumuenientesfrigiditatepeciarum,utactum,coadiuuante,inaquamipsamconuertuntur.Collumautembociequamplureslongumfacereingeniatisuntsicopinantes,utunicaexdistillationeperfectaaquahaberipossit,&longiusbreuioridecentiusesse.Quamobremsociusnosterbociaminplanodomussituabat,&capelluminsolario.Egoquidemarbitrormultiplicatamdistillationemmagisconferre:&siceamquintaeEssentiaeappropinquaremagis,cumexmultiplicationedistillationissiccontinuesubtilieturmagis&naturamelementaremmagisdeserat,sitquesuaincomplexionemitiorcumrariorindereddatur.Uituperandaadmodumest,quaeplateisuenditurplumbeaatqueplumbeocapelloconfecta.DeIgnefaciendo.Cap.Ui.Bonisautem&exelectislignisignemfiericongruitnespiritusuinialignisipsisaliqualemsuscipiatalterationem.Itaquenonuallosa,nonputrida,autcorruptasint,nonhumida,nonumbrosa,sedradiissolaribusexiccata:sicsicca,utminorquampossibile,sitindefumusegrediatur.Eananqueeligamusodoresuauianaturadignificata,utsuniperina,cumpressina,laurina&huiuscemodi,cumpotiundifacultasdabitur.Laudamus&salicinasicca,siccoloconata,quorumsuauioremfacimusignematquemeliorem.Quercinaautemsiccanonaspernandasunt.Uerumcumdensiorisintsubstantiaignemaccenduntfortiorem.Carbonumueroignemnoncommendocumafumopernitiosononabsoluatur,quonuncepilepsiam,scotomiam,uertiginem,quandoqueapoplexiamgeneret,faciatquemiruminmodumspiritusanimalessyluestresesse.sitautemsuauis,clarus,nonfumoassociatus,utactum.Suntnonnulliexfimoequoputrido&uiuacalcecommistacumaspersioneaquaeinfoueasicignemfacientes.Caeteriquecumcandelis,quaecertecaeterismelioresexistunt,quilignisineiusfactionenonoperantur.Inhuiusautemfactionediuersi,diuersosmodoshabent,quibusdecognitioneartisparuaestnotitia.Quiuerodeconficiendouitroagnitionemperfectamhabent,eodemigneoperentur.Sicqueinceterisalchimiaeeffectibusessedebereputabis.Nequetantadiuersitassurrexit,nisiquodmagnaignorantiaabundauit.Sedadreliquameconuerto.DeSignisdemonstratiuisperfectionis&complementieius.Cap.Uii.Cumautemslenostraoperatioconsummataerit,consequensestutaliquocumlignoeiuscomplementumperfectionemquedeclaremus.Duoequidemsignadebonitate,acesuscomplementocolligantur.Primumenimestcumlineuspannussiuechartaineainfususaflammaignisilliappropinquatasuccenditur.Quaesisecundoeiapproximabitur,comburet,quiaaquameuanuissedemonstrabitur.Hanccompletamperfectamqueessedicimus.Siquesicapproximataflammaetantummodosuccendetur,noncomburetur,incompletamimperfectamqueteneamus.Alterumquoniamsuperlinguampositasifortiseritutignisautacutaflanmanonlaedens,iudicaturcitotransiensdebilisuerononlaedet.Tertiumquidemsuisexeffectibus,dequibusstatimegredietur,cuiusexpersentianosdoctioresreddet.Quartumcumoleumsupernataueritdequopost.Quintumcuminfundocyathipositafueriteiusquefundumsicaccensasiccumrelinquit:&superuolamposita&accensasinelaesioneeuanescit,utbombardarumpuluis.Etquidameamsignificantesmagiscumoptimafuerit,aiuntsuperimpositatabulae,&accensatabulamcomburit.Uerumnonestsententiahaeccolenda,quoniamquantodignior&Essentiequintepropinquior,tantoabelementaripotentiaremotsor&subtiliatamagisatquerariorfacta,minusimprimit.DeProprittatibussimplicisardentisaquae.Cap.Uiii.Dignificatamquidemapudmortales,magnaetiamcumlaudeardentemaquaminuenio,cumsuisineffectibusuelutidiuinaindiesuideatur.Carnesquidemcitocorruptibilescaeteraquetaliainealocataaputrefactioneomninodefendit.Etcadauerexealinitumaputrefactionepraeseruat,quamnonnullisecundumbalsamumnominarunt.Etcuriosiquidamsicfructusputrescibilesineaadusqueinulitatumtempusillaesosconseruant,quibusnonidemremanetsapor.corruptamremreparat,putrefactionemqueexcatollit,&illesamreseruat.Namexeacorruptumuinumreparatur,siincadoFerrariensiduaeinfundanturunciae,quofitutadsuumsaporem&coloremredeat:cuiusreicognitionenonnulliditatisunt.Namardentia,corruptauinapreciosaquehuiusbeneficiopereosconciliatafuerunt.Mustum&uinaturbidainiectacalidapotenterclarificat,uenenumdestruit,&contraelementaremaquaenaturamsubcenditur:oleoque,utactum,supereminet,dumeocommiscetur:~~ouumqueineainfusumcoagulat,&carnesdecoquit,praecipuequaepotensest,&quodadmirationedignumest,rerumsaporemineainfusarumtribusinhorisautquatuoradseextrahit,praetersaccharidulcedinem,quodineanondissoluitur.~~Namsiineacaryophylluseoprotemporeporeinfusussteterit,sideindeaquamgustabis,tecaryophyllumsentireiudicabis:siccaryophyllumlignumessedices.Quaeresinuiolacaeterisquefloribuspluribusnoninuenitur,dubiumPhilosophisrelinquendum.Aiunt&uenenumexterminare,quaeresinuenenisfrigidisutopium,iusquiamus,mandragora&eiusmodiaudiendaest,cumcorsiclaesumuiuificet,&suisinqualitatibushisrecteexpenatur:habetquenonpaucasproprietatesalias,quibusinsalubritatemhumanicorporisquammaximeaccedereuidetur.Dequibusamequodamcertocumordineagendumerit.DeIuuamentis&bonitatesimplicisardentisaquae.Cap.Ix.Bonitatem&iuuamentaardentisaquaenarraturus,eacertiscumaureolistibiaperireconstitui,utsicquaetibigratasuntfaciliusmemoriaecommendentur.Ordoquidemadmemoriamquammaximefacit.Dicamusitaqueprincipemsequentes.Aqua278DeConficien.ardens,uinispiritusest&anima,utactum.Electio.Eligaturexuinonigrodulci,nonueteri,claro&huiusmodi,dequibusactum,inuaseaureo&uitreoconfecta,praecipuecumuitaeconseruationem,autprolongationemquaerimus,secuscuminexpellendisaegritutinibuseautiuolumus.Namporentiorauinaeoprotemporeconuenientiora.Natura.Calida&sicca,nontamenabhumiditateaerea&caelestiabsoluta,cumcalorisnaturalisperseacperaccidenssitconfortatiua:complexioquidemaccidentaliseiusquiaelementaris,caelestemindenominationeuincit,quaecumsiccalidasit&humida,siccaimocalidadenominatur.Etcelestiscaliditas&humiditas,utarbitrantur,primumgradumnonmultumexcedereuidetur:&exuinopotentiueteri&huiussecundumaccidentalemcomplexionemadquartumperuenitgradum,cumnaturamignissapereuideatur:quoniamsitantacaliditascaliditasinsubstantiadensacreataforet,nonminuspsperecalefaceret.Uerum&sitantaesitintentionis,nontamentantaepotentiaeexistit.Namtolerabilisesteiuslaesio,&citotransiens,quaeexelementariprouenitcaelestiremanente,dequoinfinecapituli.Haecautemsuisinqualitatibusmoderaturuinipotentiaautdebilitate,&artificio&uininouitate.Quibusinducaturcumadtantumgradumperueniat,eiusdosimadosimagnarummedicinarumnonmultumeleuaridebere.Detestandusitaqeeritadunciastresimmoderatususus.Namuidiuirumquiexeaunciasquatuorlinelaesionesumebat.Idtamenarbitrordosimsicdesignariposseadrachmaunaadsummumusqueadunciam:mediumqueuariareopusestcorporumuarietatepetente.Acceditqueadesusaugendamdosim,autminuendamaer,regio,aetas,tempusanni,&similia.NequehoclocopraeteriboSiminianumtuumauaginisnuncupatum,quieodemindiepluresadusqueunciasduas&dimidiam&quandoqueadunciastresdeeaassumit,quisiciammultisannisususest:exusuquetalisecontinuosanumsuperuixissepredicat.:nequealteraususestmedicina,utarbitreturiamtrigintaannis,eiusbeneficiouitamsibiproductamfuisse.Operationes.Estcalefactiua,exiccatiua,maiorqueestsuasiccitatecalefactio,achumiditatesiccitas,dequopost.Quaexreinaegritudinibuscalidismagnumnonuideturafferreiuuamentum.Magisauteminaegritudinibusfrigidisphlegmaticisquepermaximemiruminmodumconferreexperimur.Estsubtiliatiua,resolutiua,uentolitatumcarminatiua,oppitulationumaperitiua.Quamobremexercitiocarentesutpresbyteri,religiosi,&quibusliterarumeststudium,curialescaeteriquetales,quorumuirtutesnonconfortanturnaturales:&superfluitatesmultiplicataenonresoluuntur,eaintercaeterosmortalesutihabent,illamquecummagnauenerationecolere.Estquecalorisnaturalisconseruatiuanaturalisuacaliditate&humiditate,spirituumrituumaugmentatiuauiuificatiuaque,quasobresinprolongationemuitemirificeaccedit.Decoratio.~~Ususeiusquotidianusaddrachmamunamcumunciistribusuinielectiodoriferi,utaiunt,canossuoinaduenturetardat,iuuentutemsicconseruat,tineamcapitisulcera,scabiemqueomnemtollit,simane&serolaueturexea,praecipuesicumsandarachagummatafuerit.~~Lentiginescumsanguineuespertilionislinitadelet:&cumtartaro&succofumiterraefacieipustulas.Caput.Sodamantiquamaufert,cumdemateriafrigidasit,caputpurgioexeafacto.Epilepticisopitulatur,&apopleticissuccurrit,sipotaturpraesertiminaqua:inquadiamuscusfueritinfususliqueexealaueturcaput,siodoratur,sicaputpurgiumexeafiat.Etindiesoccipitiolotoautexeamadefacto,memoriamaugetacconseruat:hisquepraecipuequibuslocusillehumiditatesuperflualaeditur.Catarrhumfrigidum&humidumususlotoniseiusexterminat,&cumpeciisineainfusistorturaeparalysiqueiuuamentumaffert.Fortassisobiicieturcumtremor,paruasitacdiminutaparalysissitquetremorisfactiua,utaiunt,&quomodoparalysisicconferreuidebitur?Existimandumquidemidcontingere,dumintraassumitur.Opinanturautemnonnulliusumeiustremoremadgenerare.Namcumnimiumsubtilissitsubstantiaepenetratiuaquenimisatquenonminusuaporatiua,acciditeamsicactuatam,cerebrumoriginesqueneruorumpenetrare.Quaexrecumexstomachouaporesphlegmaticosplurimossecumconducat,sicqueeosinoriginesneruorumpenetrarefacit:quareexcissicleuisopitulatiofittremoriscausatiua.Dubiumautemhoccumamplioriperscrutationeegeat,quomultiuexantur,inpostremisaperietur.Confert&&spasmohumido,squamosumquecaputliberat.cumexeasanguineleporismistaroratur&odoresuo,frigidosuccurritcerebro:passionib.eiusfrigidisachumidismagistraliterapplicatasuccurrit.AuresAures.Contrasurditatemsuiscumcanonibusiniecta,tinnitumtollitacsibilum.Nasus.Corysamfugatachumiditatespernaresuenientesexiccat,&oppilationemineisfactamaufert.Os.Paralysilinguaesubuenit.Peciaineainfusa,linguaequesuperposita,doloridentiumexcausafrigidasuccurrit,eorumcorruptionemtollit:Gingiuascorruptas&putridasemendat:Laesislabiisexuentositateautexfrigidatesubuenit.Oculi.~~Contraoculorumaegritudinesfrigidasexteriuslinita,bibitaautimposita,uisumconseruat,eoquepraecipuecumeiusdebilitasstomachiuitioueneritexteriuslinita,autintusbisindieposita,lachrymasmirabilitercompescitacexiccat.~~Quodidfiat,aquarosaceaautantimoniomoderata,laudabiliuscensco,nonfueritquelachrymacalida,nequeinprincipiocurrens,nequeperinteriorauasa284DeConficien.ueniens.Quamobremperitossemperinarteconsulas&sicadministrataoculorumcaliginemannullat,corroditungulam:uisumexcausafrigidadebilitatumfortificat.Pectus.Uocemexcausafrigidadeperditamrestaurat,anhelitum,utactum,usa,foetidumremouet:idcumpraecipuestomachiuitiouenerit.Asthmatiexcausafrigidaacuentosasuccurrit,cumdecoctionecaricarumautliquiritiaepotata.Peripneumoniae,tremoricordisexuentositate&causafrigidasubuenit.Addequodnihilmeliuseaestinulceribus&humorosisexiturismamillarumdesiccandis,&extendituradmaligniorauirtussua,utdiceturinpeste.Etasserueruntquidamquodeiusususcumtheriacaomnidie,corabaereepidimicodefendit.Nequeremediumhocdetestorsuisintemporibusmoderatum,dequopost,pulmonishumiditatessuperfluasexiccatresoluitque.Stomachus.Frigidostomacho&phlegmatico.&humido,paucacumcaliditateconiuncto,miruminmodumintus&extrasubuenit.Quaeres,utactum,deMarchioneMantuanomoderandaest:cuiusususquotidianusfuerat:quantitatemqueuariareoportet,uirtutisactemporumlocorumqueuarietate:namintemportibusfrigidissecurioreriteiusususmaiorquequantitassumipoterit.Eiusuentositatesacdoloresuentososdissoluit,accontinuocessarefacit.EtcuminresoluendasstomachiuentositatesacdoloremuentosumMantuanusMarchioplurimamedicamentatentasset,nullumaquaeardentiparessedicebat:cuiusreitestissumego.Oppilationisplenisachepatissuccurrit.Hydropisiexcausafrigidaconuenit,quoincasupraesumuntquidamomnidiedariadquantitatemmedietestaeoui.Etrenibuscalidasupperpositaeorumdoloremaufert,&indoloreuentosomirabiliteroperatur.Uentositatesintestinorumdissoluit,sicquedoloricolicoatqueiliacouentosissubuenit,autperos,autperinferiussumptaautexteriuscumpannoautfiltrosuperposita.286DeConficien.Sterilitatemexcausafrigidaaufertpotata&pessarizata&frigidisnaturasubuenitadmasculandum.luncturae.~~Athriticaepodagre,ischiaticeexfrigidacausapraecipuefactisindeclinationesuiscumcanonibusadministrata,&exfrequentiapplicationepeciarumineainfusarumcalidarumischiaticaelocoappositarumuidiForoliuiiquendamliberari.~~Hecestetiamelegansmedicinadoloriexneruoaliquosemiinciso,&spasmofamiliaritermedetursibenecumaliismedicinisconducatur.Uulnera&ulcera.Fistuliscuminstrumentoiniectaacnolimetangere,subuenit.Febres.Inquartanapraecipuephlegmaticaperhorasduasanteaccessionemexhibitacumhisquemelancholiamrespiciunt,utbuglossaefloresautboraginis,miruminmodumsubuenitacproxismumabbreuiat:sicquealiisfebribusexcausafrigidauenientibus.Uenena.Uenenumexpellittheriacaassociata.ipsaenimcontinuomedicamenadcorconducit,uermesinterficit,etiamsiexteriuscorpusliniatur,nequeuenenosumanimal,utaiunt,eiapproximareausumest:Ualetque,utactum,pestistempore,&superglandulamposita,quumuirtuteconfortatiuaacuenenosihumorisadseattractiuanoncareat.Haecautemomnia,utnonnisicumrationeadministrentur,&canonibussuismunitaessedebent.Quoduttibimagis,hosaddamnonpostergandoscanones,dequibusstatim.Canones.Primus,quodquaedeardentiaquascriptasunt,intelligidebentinaegritudinibus,praecipuefrigidis,quaesicconferreuisasunt.AquaenimquamEssentiamquintamnotamnominauimus,inomnibusindifferenterualet:&dehacnonestsermonoster.Potestautem&hecardensdari,sicumeafrigidaopportunacommiscentur.~~Secundus,quodeffectuseiusinmorbicausaillaqueplurimaexistente,nilipriuscongruaepraecedanteuacuationes,rationalismedicustentarenondebet,neomissosicuniuersali,particulareseiusgloriosieffectusauulgoindignedamnentur:~~Siquepaucafueritmateria,cuiusabearesolutiosperatur,autmala,autsimplexfueritcomplexio,siceiusuirescontinuotentandaeerunt.~~Tertius,quodipsiusoperatioparuoperficiturspacio,utarbitreturnonnisiadhoramuirtutemhabere,praecipuecummembrisapplicaturexterioribus,obquodcumabeafortisaclongaquaerituractio,necessariaestfrequentataiteratio,auteiuscumalioforti&densocommistio,utdecompositaagetur.~~Compositaenimactiolongioritemporeperdurat,utgummatamaiorinongummata,utinapplicationeeiuscumgummiincuraischiadissentimus.Quartusquodimpraemeditatepuradarinondebet,puerispermaxime,aciuuenibus:sedcumeauinumaquaqueautaliacommiscendasunt,medicorumconsilio.Senibusuerosecuriusexhibetur,hispraecipuecipuequistomachumfrigidum&humidumpossident.Nequequotidianusususinomnibuslaudandus,uerumquibusdamdetertiointertium,peritorumconsilio.Quintusquodcummitiorspiritibus,sitferuenticonformior,dumuitaeprolongatioquaeritur,dosisaugendaerit:sicquefietuariusususdumsanitasquaeritur,dumqueexpelliaegritudotentatur.Etutplaniusatquefirmiuscapianturquaedeeasimplicisicdictasunt,acdecompositadicentur,noninutilefaciohocinlocouinidignitatespotentiasqueinmediumducere.Namcumreserataecertacumrationefuerint,nonhaesitoquincredulitasfidesquedicendisampliordetur,inquibusaquaeardentisexcellentiamaximacumuenerationesplendebit,cumuinispiritussit&animaparssuocorporedignior:accedentquefortassisutquilegensdiuinamhancaquamneglexeritirreuerenterqueaspernatusfuerit,eamhonoredignampraedicabit.Uiniquidemcaliditatemacaelesticaloresolariemanareminimehaesitabitur,cumabeouuarummaturatioomninofiericomprehendimus.Quodautemabalioeductumest,eiusaquoeduciturnaturamretinerenonnegandum,cumortasuisattestenturprincipiisinuirtuteetuitiosuarumoperationum.ItaqueuinicaloremcelestendiuinumqueessenonindigneAntiquienuntiarunt.Calorquidemcaelestishumanocaloriconiunctus,cumhominemgeneret,arbitrandumequidemest,&ipsumnutrire&uitaminlongumducereposse.Namcuiuspotentiainmaiusest,inminuspossefatendumest.Quamobremcumhomo&Solgenerenthominem,inquitAristoteles,idconcedendum,utcaloruinicalorinaturalinostro,utPrincepsait,maximasitcumproprietateconiunctus:quofitutsituirtutisuitalisconfortatiuus,cumasuosimilisimileconfortetur,ipsiusquemultiplicatiuusnecnonrestauratiuus.Xeodemautemgeneramur&nutrimur,inquitAristoteles.Etquisitainsanementiserit,quihisnonconsentiatur?Experientiaquidemindiescomperimusuiniuirtutesyncopizatosreleuari.QuodplaneSaraceniintelligentessincopizatis,utamortereleuentur,contralegemuinumexhiberinonprohibentquinimoconcedunt&offerunt.Etquisnonnisicaecus,cuidelumineiudicareuoluerit,hiscontrairepoterit?~~Naminhorasuidemuscumfueritquisinuirtutenedumanimalimotiua,sed&uitaliresolutus,inconluetasoperationesminimepotens,sefateriexpotuuinisuauisacgustudelectabilissicpotandorestaurarifortificariqueineasoperationes,inquaspriusnonpoterat,potenterposse.~~Consueueruntetenimpotatoressicpostpotumenuntiareseduplicipretioualere.NunquidPhilosophorumsententiahecest?Princepsinquit:Uinumdebilesefficitfortes,proptereaquoduelociterpraebetaugmentuminsubstantiaspiritus.~~Itaqueuelociter,utAuerroinondisplicuerit,uinumnonpertotdigestionestransire,sedparuointemporeinspiritumconuerti,naturaequehumanaecumopuserit,mirabilitersuccurrere,cumcaloremcaelestemhumanoproportionatuminseclaudat:~~AlbertusMusaeus,PatauinusPoeta,quemuinidignitasnonlatuit,ait:Rebusinhumanisonimislaudabileuinum,Praecipueassuetis,uitaeparsmaximanostrae.Quamobremcumnaturaehumanaeipsoauroamicariconformariquemagissentiatur,arbitrandumquidemestinuitaeprorogationemauropotabiliplusposseconferre,quononnullialchimizantesgloriantur.Uinumnanqueaduitaehumanaenutricationem,&elongationemanaturainuentumest,incorporumgenerationemquamplurimumoperans,quoniam,utactum,exeodemuiuimus&generamur:estquesicnaturaehumanaefamiliaremagisAurumautemadhascorporiscommoditatesminimeprincipaliterinuentumest,adeasaccederenonuidetur,&siinquibusdamcorporisutilitatesaccedat,ageneratione&nutricationeremotas.Quaderepacesicalchimizantiumdicam,Inuitaehumanaeconscruationemprolongationemqueardentemaquamipsopotabiliauropraestantiorem.Oridendumcumaddantsuedignitatiipsumsicinsubstantiamliquidamconuersumadformampropriamampliusreducinonposse,quamsiretinebit,nonhaesitoipsumreducibileesse:sinon,aurumnonerit.Hisqueinducoutexconclusisplaneintelligamusipsoauropotabiliardentemaquaminuitaeconseruationemprolongationemquemagisualere,cummoderateassumptafuerit,cumuini,efficaciornobiliorqueparsexistat.Uinonilestnutribilius.NamHippocrates:Faciliusestpotuquamciborepleri.EtduxmedicorumGal.Uinumpraecaeterisestnutribilius.Plerisqueinlocisuitellisouorum&pullorumiuricomparans,ipsumnutribiliusfacit,cummagispenetratiuumextet,cumspiritibusproportionatummagis.Necnosexperientiafallit,cumpotatoresminuscomedentesimpinguarimagisuideamus,comestorespotantibusminus.Uinumquoqueuirtutessicomnes&spiritusrestaurat.Spiritusautempraecaeterisnutribiliusuinocitiusrestauratur.QuareutAlmansorait,alacritatem,gaudium,iocunditatemqueinducit&Auerrois,atotaspecsemelancholiaeaduersatur,cumcalidumsit&humidum,gaudiuminducens&melancholiaspiritusaconsuetonaturalisyluestresfacit.Uidemusbibulosindiesexpotuuiniiocundosfieri,&quandoqueSalomonistuncsimiasappellemus.Nequeeiusinnumerabilesdignitateshocinlocoprosequendumessearbitror.Satnobisessedebet,quodinhominumgenerationem,uitaeeiusprolongationem,spirituummultiplicationem,restaurationem,quibusuitaconseruaturprolongaturque,inuentumsit.Princeps:UinumsemperhabetpereiusEssentiamadspiritumconuerti,queomnia&experientiacomprehendimus.Uinoutentescarnosioresesse,&rubicundiores,generatiuosmagis,incoitupotentiores.QuamobremutsuamseruarentpudicitiamdecultufoemineoRomanimagissolicitantes,foeminisuinipotumprohibuerunt.Equidemeoutentesansmosiores,robustiores,animoqueiocundioresredduntur,quaeomniaaccipiendasunt,cumfueritciusmoderatususus.PropterquodquodEcclesiastes:Exultatioanimae&cordis.Etmoderatepotatum,sanitasestanimeetcorporis,estquesichumorestemperatosfaciens.Siitaquesicesseconcedimus,quodminimenegaripotest,quiddeardentiaquadicemus,quaeuiniparsestspirituosanobilioratquepotentior?nunquidineoseffectusillampossenegandumest,cumortainuirtutesuisattestenturprincipiis?Nunquidnonmaximecolendaest.Nunquidnonamplexandaest?OboneDeus,quantuminspirituumaugmentum,inquerestaurationemsubitamaccedatexdatisfacilecolligimus,testantemedicorunduce.Omniumsubito&uelociternutrientiumestuinum.Spiritusenimanimeprimasuntinstrumenta,utcorpusuiuat,nutriatur,uitaqueinlongumdeducatur.Curitaquecumaquaardenssicinspiritussubitotranseat,&exeanutriantur,eamaduiteconseruationem,prolongationemqeaccedere,insolenternegabitur?Eademenimsimilitudouideturaqueardentisaddistillatamaquam,quaecarnisaduinum.Curitaqueaquamardentemnonlaudabimusinspirituumrestaurationem,utillamposse,cumsituiniparsnobilior?quodomnium,utactumest,nutribilislimum,citoqueacsubitonutriens,siqueloco,corpori,temporeque,utdecebit,administratafuerit.Fortassis,inquiet,abignecaliditatemelementaremsuscipere,fatendum.Eaproptersuoestmoderandaloco,cumautcholericoautphlegmaticoexhibebitur,nontamenplurimumignitur,utinconfectione,quaeexaliisrebussicdistillandofit,estuidere.Nonenimaquarolarumignitur,nonfoeniculi,nonaquacarnis,utsicexhocblasphemetur.Arbitrandumquidemestuarietatemsusciperecuminconficiendo,tuminadministrando.Namquaecandelaconficitur,mitemacmelioremfacio,praetereosolarem:sicquedecaeterisdicaturmodis.&secundumaetatumdiuersitatemlocorumactemporumuariandaerit:nequeabignecorruptionemautimperfectamalterationemsuscipitindistillatione:sifortemcaliditatem,moderandaeritQuibusomnib.planesatisreserataestauctoritatehuiusdiulnaeaquaedignitas,acmuandapotestasauroprestantior,tiorquesicneglectapermanuslaicorumlongisiamannis,oberrauit.Quamcummaturiusintelligereuolueris,illustrissimePrinceps,nonhaesitoeiusuirtutesteitaallicere,utadeamcolendamsumendamquemaximacumdignitateaccedas.Quaresophisticisrationibusauresnonsuntprestandae,quibusnonnullidetestariconatisunt.Sileantitaquequieiusdignitatesnonnouerunt,omniumrerumdistillationesnonnisiuoluntariespernentes.Haecautemomniaoculistuaedignitatisanteponereconcepi,cuinequeprudentianequeliterarumcopiadefuit,utsicspectandauideresiudicaresque:deindesiexprincipiisAlchimiaeHermetisPhilosophi,PetriHispani,ArnoldideUillanoua,cuius&adhuctantaextatinoperemedicinaeexperientia,utalterumApollinemmedicipraedicent:siRaimundiuiriquippediuini,siinsignismedicinesplendorThadaeimedici,siqueplurimorumphilosophantiumauthoritasitaseiunespernendaest:siqueeorumsententia,quiomnesinhancconuenerunt:Aquamardentemmoderatesumptam,inuitaeconseruationemprolongationemquequamplurimumposse:essequealiorumeffectuum,dequibusactum,productiuam,utcanitiemretardare,quaesuperfluasithumiditate,anincontrariumuersasententiamagiscolendasit?Speroequidem&infuturumeamtuaexdignitatemaioremgloriamconsequi,cumtuaeproducendaeuitaecausaerit.Fortassishaesitabitursihumidecomplexionisdicendasit,ansiccaecumaplerisqeuinumhumidaecomplexionisinscribatur:nequeperscrutatiohaecfacilishabeatur,cummaximasitinhocsapientumdiscordia.NamConciliatornostercumplurimasrationesnonpaucasqueauthoritatesaduersantesreuoluisset,ipsumhumidumpronunciandumesseaffirmauit,praecipueliannumnonexcesserit,dequosupra.Quaexre,cumaquahaecuininobiliorparssit,ortaquesuisprincipiisattestariuideanturparteinprincipalipraecipue,sichumidamesseputandum,quamremexperientiaconfirmareuidetur.Namcuminfundocyathicochleareunumardentisaquaeiniectumfuerit&posteaaccensa,eiusquidemflammaperoctauumhoraedurabit,quodequidemabsquehumiditategrandiessenonpotest.Inquasicflammapabulatur,quinimogrossitiequadam&uiscositateparticipareuidetur:sicitaquehumidamesserelinquitur.Uerumquodsiccasitpronunciandamagissamscriptumsit.Quamremconfirmareuidenturauthoritatesincontrariumquibusuinumcalidumesse&siccumenuntiatur.Etexperientiaaffirmatcumurens&causticasit,quaecalidi&siccisuntoperationes.Naminfundocyathicombustasamuitrumcalidumreddit,uelutiignitumferrumferueat&tangentemurat.Resitaquesicincontrouersiapositaest.plurimialchimizanteseamhumidamessedixerunt,nondistinguenteshumsditatemactualemapotentiali,cumPhilosophiaedogmatanescierint.Caeterisiceam.Egoquidempacealiorumidarbitrorutpronunciandasiccasit,&utactum,abhumiditatenonabsoluta.Namprimaindistillationecumperactionemcalidipartesuinisequestrentur,idopinandumsubtilioresigneaspriusascenderedebere,consequenteraereasquaesicpermistimetiamascendunt:quaresiccitascumhumiditateconiungitur&sisiccitasuincat,quibuseorumappareterror,quiprimamaquamsicneglexeruntcumsecundaexiensaqueasit,tertiaterrestrisinutilisque:Fortassishesitabituercumaquaardensitacalidapronuntietur,&quomodoitaspiritib.acnaturalicaloriamicabitur?Accipiendumquidemestipsamexdiuersafabricationediuersimodesuaincaliditateuariari.NamqueadSolemfit,sifieripotest,autinuentreequi,autcumflammacandelae,mitiorisestcaliditatiseaquaeperuitemautaliisiamdictismodisconficitur,&quaeadflammamualdemitiserit.Haecautemaqua&siprimaimpressionesuiscumpartibusigneislaedereuidetur,posteatamenperactuationemcalidinaturalisresoluuntur,utexperientiadocemur.Namillaacuitascitodefinit,quaremitiorincaliditatefactaacsiccitatesuacumhumiditatetalimiticaliditaticoniuncta,spiritibusaccalorihumanosicproportionataacconuensensredditur.Spiritusquidemhumanusnon,utarbitratur,paruaecaliditatisexistit.UndeduxmedicorumGalenusinlibellodeMalitiacomplexionisdiuersae:Siquisdigituminsinistrocordisuentriculoimposuerit,sentietmaioremcaliditatemquaesit,utexprimereuolueritmagnametiamincorporehumanocaliditateminueniri,inquononraromagnaecomprehendimusadustioniseffectum.Naminrenibuscaliditatepotentilapisgeneratur,quinimo&inuesicamembroexistenteitafrigido.Estquenonpostergandum,mitioreminuiteprolongationemmaiorisesseadiumenti,feruentioremueroinaegritudinibustollendis,&ualidiorem.Haecautemquaelongoacdigestosermoneegerent,raptimnauigaui,netuaeDominationieiuslongitudinefastidiolim:&adaliudcumpertineatnegotium,sicquasitacitusireuolui:satisestmihiremaperuisse.Postremohocloconontacebodignitatesaquaeuitis,&siaudiui,etiamcumauthoritateperlegi:aurumquidempotabilesicdignificatumhactenusnulloincodicecumauthoritatereperi.Quaeautemdictaacdicendasunt,sicplaniorafiant,accipiendumduasinardentiaquacaliditatisactionesesse.Primamquidemelementarem,quaexiccat&corporacalefacit,cuiusdominiumsuperalteramposuimus.Nampereamcalidam&siccamenunciauimus.~~Reliquamcaelestem,uiuificatiuam,auinocontractam,quamineumsuiincreationeSolarisuirtusimpressit,utnaturaliseiuscomplexioabelementarisicuincatur,utinpulmoneabaccidentalinaturalissuperatur,hacquenaturacalidaredditur&humida,spirituumgeneratiua.~~Aerquidemutinspiriiumconuertatur,quamuinianimamagisdistareuidetur.Aeremuero,utaitmedicorumdux,inspiritumnaturaconuertit.EtprimisecundaPrinceps.Curitaqueproximioremhancineumconuerti,huicdiuinaeaquaeinuiduspossenegabit,hasquecalorisactionesinueniripossescientificusannegabit,cumsensucomprehendaturinfebrientehasinueniriactiones?Quarumunafebrisestelementariscumfebriscalorsit,inigneummutatus,utGalenus:&caliditatisactionaturalis,quacorpusalitur.Etconiunctionesiderissolis&cansculaeaersicaestuanssiccusfactus,nunquidsubstantiahumidusexistimatur?Planeitaqueasserendumessearbitror,clementaremcaelestemquecaliditatemardentemaquaminsepossidere,&amplexatamsiceamnaturamdiuidere:diuersisqueinoperationibuseiusuti,utelementareminsuperfluitatumconsumptionemconuertat,caelestemueroinspiritusgenerationem.Quofitutsicpotentiorfacta,uitaminlongumdeducat.Harumactionumdiuisionemquisfortasseadmirabitur?quicumidlegeritinremedicinali,minimeaudienduserit.legatequidempriusPrincipisscriptacumdecurandohemitritaeosibicuraest,discretiuamuirtutemcommemorantis.DeNocumentissimplicisardentisaquae.CaputX.Postautemnarrationemeiusiuuamentorum,consequensduxinocumentaprosequi.namexhisquaescriptasunt,planioraacclarioranobisfient.Primumitaquedicamusaegritudinibuscalidis,sicnonconferreacutisacfuriosis,maximecumsuismanifestisqualitatibusnocumentapraestet,&inhasaddataegritudines:nequequicalorestomachimunitisunteautantur:eamquedeuitentcholericipueri,&quibusinnatusfortiscalorest,autresolubilis:propterquoddebilesincalidopraecipuestomachiadeamassumendammagnacumcautelaaccedant:iuuentusqueplussenectuteexpauescat,&senescholericiphlegmaticiseiusinususemagismoderent,&frigidisnatura:sicque&sexucalidiores.Quamobremmulieresuirisaudaciustutiusqueutipossunt.Contempleturautem,utactum:sexus,aetas,complexio,uirtus,habitudo,tempus,consuetudo,ars,regio,aerisconstitutio,membrorumcorporisaptitudo,utsicaeteranonnegarent,aptitudoinexcoriationemfortassisprohiberet.Sititaqueinhiscuriosusquialterieiusassumptionemlaudabit.Etquishocfacerepoteritnonnisiinmedicinaperitus?Inegritudinibusuerocalidis,cumfrigidismoderatamdarelicebit,utinhemitritaeopiper.Etdehistantumdixisseuolo,cumcaeteraquaedenocumentiseiusdicipossunt,exhabitisapertasint.DeAquaardenticomposita&uirtutibuseius.Cap.Xi.Desimplicisicexpediti,adeamprosequamur,quamcompositamnominarunt,quoniamrerumaliarumconiunctionefit,quaesicdiuersificarihabet,utexdiuersisfitelementis.Quaexrecumpropeinfinitacumeacomponipossunt,nonesteiuscompositionifinisstatuendus.Sicitaquepauca&expertaauthoritate&laudedignissimainscribamcomposita,quaeimpraesentiarumnostroinseruientnegotio,idprimumpraedicuns,quodmembraomniaadquaeperuenitindifferentercalefacitacexiccat:menbrafrigida,humidaqueconfortat.Quodillustresuiriintelligentes,simpliciaquaedamcumeacommiscuere,quaeeiusuirtutemaddiuersamembraducerent,illamquesuisineffectibussicsuacumproprietateredderentfortiorem.Cumquecerebrumlaeditur,insuireleuationemtutamenquecerebrumrespicientiacommiscent,&al:erantiaquaedamsuaedyscrasiaeremotiua,estqueinaliissimilicummodooperandum.Poterititaquequisqueinarteperitus,utalia&dispositioaliaexpostulabit,uariamcompositionemordinare.Utexempligratia,dicamuscumabrotano&saxifragia,autsolacumbetonicainrenibus,utinuesicalapidemfrangit.Etcumsuccofumiterre&lapaciiacuti,facieipustulastollit,&cumsaluiatremorem.~~Cumquedoctrinaexemplariseaqueperpraeceptaefficaciorsit,pluribusquegratior,quasdamproptereadescriptionessubiungamlaude&experientiadignas,sipriuscommemorauero,quaeineainfusaerunt,abomnisuauirtutesicexpoliatiuatalesinserecipiens,quoniam,utactum,sicsuoodoresaporequepriuantur,suaquepotentiuirtuteillasmirabiliterinsetrahit.~~Etsiinfusaminutantur,abeafaciliussicexpoliantur.NequenonnisiabexpertoPhysicohascompositionesfieriposseputandum:compositionamquesimpliciumsempermihiperdifficillimauisaest,&adeasprosequens,hanctibiprimamfaciocontramingendiimpotentiam.Senilispassioest&siquandoqueaetasaliaillagrauitermolesteturrenes,oppilatosaperit&lapidemineisinduratumconminuit,extraqueexpellit:cuiusdescriptiohaecest.Reciperadicumsparagi,brusci,foeniculi,petroselini,raphani,iringorum,miliisolis,seminumgenistrae,endiuiae,scariolae,capillorumUeneris,ana.Haecomniapriuscontusaminutimqueincisainquantitatesufficientiardentisaquaebisdistillataeinfundendaponantur,ineaquesichorisoctoresideant:&posteasuauicumigne,utdecet,distillentur.maioremautemuimsichabereuidetur:quamThadeusmedicusinsignissua&nostrainaetateprincepsordinauit.Namoperamfortioremsicagereuidetur,cumlapideminuelicainduratumfrangat.Estquidemsortiusantidotumquodinuesica,quamquodinrenibuslapidemfrangit&comminuit:tremoriparalysiquemiruminmodumsubuenit,&doloremcolicumexcausafrigidauenientemtollit:iuuentutemqueconseruat,accanosretardarefacit.Hancautemtotlaudibusextollit,utsiclaudandodetrahereuideatur.Eamnanquaeinomniaegritudinecolendamessepersuadet,cuiusinusuhonoresmaximasquelaudesseconsecutumesseait,nequeminoresutilitates.Obquamremnonomnibuscommunicandumesseconsulit.~~Cuiusiudiciumatqueconsiliumnoncommendo,cumhasdignasressepultasseruaregrauamineconscientiaenonuacet,sicquesummoopifici,quiomniagratisconceditiniuriaquedamexhibeatur,uoluitquemedicumeaprudentermoderatequeutentemsicfacileditariposse.Recipecaryophyllorum,nucismoschatae,macis,zedoariae,galangae,piperislongi,pyrethri,corticumcitri,sampsuci,saluiae,ameos,spicenardi,lignialoes,cubebarum,cardamomi,cinnamomi,menthae,lauendulae,pulegii,costi,origani,calamenthi,calamiaromatici,stoechados,chamedreos,chamepi:~~eos,anapuluerizentur,&optimocumuinodequoactum,claretumfiat,&posteaindistillatorioponantur.Primaitaquequaeexibit,aquaclaraacperfectaerit,sicquesecunda:tertiaueronegligatur,&huiusaquaeuistantaest,utetiamexteriusapplicataincurandisaegritudinib.quampotenterualeat.Additurquemoschusinpeciolaligatussicineacontinuerelidens,cuiusquantitasconsiliomedicorummoderandaest.Plurimienimsunt,quieiusodoremnontolerant,nonnulliquossummedelectat:cochlearunumabeodemdosisinscribitursingulodieieiunostomacho.Consuluitqueincomminutionemlapidisinuesica,utdequartoinquartumeiusaliquaparsinuino,quodinmensabibitur,infundatur.Quaeressimensibussexadusqueoctoseruabitur,autannitempore,omneminuelicainduratumlapidemfranget,atquecomminuet.Quodsidolcuratiodelectabit,idaduoluntatislibitumfieripoterit,ineainfundendoliquiritiam,nonsaccharumquoniamipsuminaquauitisnondissoluitur,utactum.~~Etutdiuinaehuicaquaefidescumargumentoamplioradhibeaturabauthoriratesumpta,referamquod&plurimisenserunt,ConciliatoremuirumquippediuinumcodicessuosfarinaThadaeiinsignispanemconfecisse,tantafuitsuarumliterarumcopiaatquedignitas:~~quemquidemThadaeumutalterumAesculapiumsuissingularibuscumexperimentisueteres&nouimedici,magnacumuenerationecolunt,cuiusfamosaoperaextant,&indiesperscholasmedicorummaximaetiamcumreputationeperambulant.Quisigiturnonnisiinexpertus,autmentisincompositae,quicaeterisplurascissesicdetestandoostendereseputarit,hancdetestari,autmortalesnoncoleredicereaususerit?Cuiusdiuiniuiridoctrina&experientiasimulsemperincedunt.Hancitaquetecolere,hancquestrictiusamplexari,inuitaequetuaeprorogationemeautipersuaderenonhaesito,quinimoconsulo.Quodameactumnoninaniter,nonuoluntarie,sedfirmacumrationeesseputo.Siquecalumniatoreamsicomnibuscommunemessedamnabit:fatendum,siaetas,complexio,annitempus,&huiusmodi,dequibusactum,postergabuntur,siqueuniuersaliapraeoculishabenda,neglectaerunt,queomniaoperanticognitaThadaeusesseuoluit.Quaexre,utsaepeperitosinarteconsulendumest,quihisinomnibuscaeterisquemoderationemseruarenonignorant.Histertiam&plurimumgratam&expertamadiiciamcordisuiuificatiuam,cerebrumque,acstomachumconfortantem,oppilationemexterminatam,canitiemretardantem.~~Recipecaryophyllorum,nucismoschatae,macis,zedoariae,galangae,piperislongi,corticum,citri,saluiae,sampsuci,ameos,spicaenardi,lignialoes,cubebarum,amomi,cardamomi,lauendulae,menthe,pulegii,origani,calamenti,stoechadosutriusque,chamedreos,chamepyteos,ana.~~Terendaterantur,distillenturque,utactum.Eademoperatioaque,quaenuncdescribetur,hismiruminmodumsubuenientisquiabsquecausatristantur,quibus&cordistremorestmolestus.Haecquidemsolitariosadsocietatemconducit,&adbonorummorumconsuetudinemmortalesexcitat.Odiuinam,ocolendamnimis:cuiushaecestconfectio.~~Recipezedoariae,doronici,corticumcitri,macis,nucismoschatae,ana,drachmasduas,coralorumrubeorum,charabe,limatureeboris,ana,scrupulosduosbeenalbi&rubei,caryophyllorum,zingiberis,piperislongi,spicae,folii,croci,heil,ana,drachmamunam,trochiscorumdiarhodon,lignialoes,ana,drachmasquinque,cinnamomi,galangae,zorumbet,ana,drachmasquindecim,foliorumauri&argentiminutorum&pistatorum,ana,aureumunum,albarummargaritarumdrachmastres,fragmentorumsapphiri,hyacinthi,smaragdi,ana,drachmasquinque,moschielecti,scrupulosquinqueambrescrupulosduos,emblicorumunciasquinque,rosarumunciamunam,fiatqueindeaqua,utactum.~~Haecquidemlaudesicdigna,preciositatequesuauenerandamagnatibusfortassistantummodoconmodoesseuidebitur.Obquamremaliamsubiungopauperibusacdiuitibuscommunem,&suisineffectibusparemautpropeparem.~~Recipefoliorumrosarum,drachmasquindecim,liquiritiaemundatae,drachmasseptem,lignialoeselecti,sandalorumrubeorum,ana,drachmastres,cinnamomielecti,drachmasquinque,macis,caryophyllorum,ana,drachmasduas,quinquegummiArabici,draganti,ana,drachmastres,scrupulosduos,nucismoschatae,cardomomi,galangae,ana,drachmamunam,spicae,scrupulosduos,ambrescrupulosduos,moschiscrupulumunum,aquaerosaceae,uini,ana,fiat,utactum.~~Haecenimstomachipraecipuedefectionemtollit,exomniquemalacomplexionefrigida&humidauenientemdispositionemremouet,nutritiuoruminstrumentaomniaconfortatacroboratsicexcitatappetitum,&corletumfacit.Putrefactionemorisacstomachimiruminmodumsuperat,cerebroconfortandoopitulatur,&conualescentibusconuenit,cumillissuauirtutesubueniat.Etutconstantiorissiteffectus,nonnulliingeniatisuntcumeagummiinfundere,utsuocongruitnegotio,nuncineagummiinfundentes,nunccumuinodistillantes,utdragantum,mastichem,&huiusmodi.~~Sicquediuersificantamara&dulcia,&alteriussaporisreliquainfundentes,&stomachiconfortationemquaerentes,ineastomachaliainfundunt,autcumeadistillant,agentesqueproportionabilitercaeterisinmenbris,utsuopertinetnegocio.~~Beneautemcomprehendipotest,quamfacilissitineacompositionummultiplicatio.~~Obquamremsicimpraesentiarumfinemfaciam,sihancpostremamhisaddidero,quaetibisummenecessaria,nequeminorilaudemihidignauisaest,cuiusinquotidianousuaueneno,pestequediuinasemperbonitateiuuante,sicpreseruaberis,accedetqueadmembrorumtuorumomniumrobur.~~Hancquidemmagnificareuelis,&auropraestantioremessedicerenonhaesitabis.~~Facileenimexeiuscompositionecomprehendetur,siadcordistutamen,siadspirituumaugmentum,sideniqueadaliorummembrorumomniumamplioremcommoditatemsuacumuirtute,autocculta,autmanifesta,ipsopotabiliauroplusaccedet,&iuuamentamaiorapraestabit:~~quamamare&uenerarimortalesquammaximedebent,hisquepraesertimtemporibus,inquibusuniuersuspopulussicpesteflagellatur.EgoquidemDeomeosempergratias,saltemquaspossum,refero,quisuamisericordiahuiusdiuinaeaquaenotitiamdedit,quam&colere&utiinposterumconcepi,nequeaetasmeahocparuifacit.Arbitrandumquidemestcompositamsimplicipotentioremefficacioremqueesse.Quodsisimplexacorruptioneputrefactionequecorporadefendit,quiddeeacompositaputandumest?Minimeitaquedubitandumerit,hancrebusitacortutantibusrefertaminuenenuminquepestempotenterposse.ixperientiaenimcertauidemus,coranimacarensineasimplicilongisindieb.aputrefactionepraeseruari.Quidergoarbitrandumest,sicumeoanimaconiunctaerit,uiresomnessuasincordisconseruationemextendens?Estitaqueaquahaecutalteraanimacolenda,que,quanquamgratisoblatasit,tamenhactempestateminimerefellendaest:eamqueMithridatocomparemfacio.CuiusexusuMithridatesRex,cumhostismanusuenenosefugerearbitraretur.uenenaresenonpotuit.Estitaque,utsingularisthesaurus,colenda,&auropreciosior,uenerandamagis.Hancquecumsicgratisacceperim,nonpreciouendamsedomnibuscommunemfieritentaboutpraesentibus&posterissalutiferafuturasit:eiusautemcompositiohaecest.Recipeardentisaquaeexmateriaelecta&adflammamautinbalneoMarieconfectaeduplicidistillationedistillatelibrasocto,acetinonuinosialbilibramunam&mediam:~~aquaerosaceaelibrasquatuor,florumharumrerum,buglosse,boraginis,nanuferis,cichoreeana,manipulummedium,ossisdecordecerui,unciasquinque,boliarmeni,unciamunam,margaritarumalbarum,fragmentorumsapphiri,hyacinthi,smaragdiana,drachmamunam,foliorumaurinumeroduodecim,macis,drachmasduasberberis,drachmasquinque,seminumacetosemanipulumunum,zedoarie,drachmastres,calsiaeligneae,drachmasduas,caryophyllorum,drachmasquinque,cinnamomi,drachmasduas,diptami,drachmastres,moschi,ambrae,ana,drachmasquinque:~~omniacontundanturpraeteraurum,bolum,margaritas,plusquammediocriter.Aurumuerobeneinmortariotrituretur,boluspuluerizetur,&margaritae.Sicqueinuaseuitreoomniahaec,praetermoschum,intromittantur,optimeque,utdecet,obturentur,stentquesicinfusaehorisocto,&postealambicentur,aquaqueexiensusuireseruetur.Quodsieiusdulcorationemquisoptabit,cumliquiritia,utactum,idagerepoterit.Moschusautem&ambrainpeciolaligatacontinueinfusateneantur.Eiusautemususomnnitemporeessepoterit,cumabaequalitatenonelongetur.Dosisquecommuniseritanadrachmamunam,usqueadunciamunamutminorsicterminusacmaior,designetur:mediusautemuariatur,idetate,tempore,sexu,complexione,uirtutequeineouarietatempetentibus.Quamobremconsilioperitoruminhocstandumesseaio,quosharumrerumnoticiaacmoderationonlatuit.Tibienim,illustrissimePrincepsdrachmamunamusqueadduasueltresdosiscongruaerit,&cumuinoaromaticomitior,dequopost.Contemplariuelis,obsecro,huiusdiuinaeaquaedignitatemexcellentiamque,cumsicadomnesbenesehabeat.Etpersacrarogo,quod&sitibigratisoblatafuerit,apudtenonuilescat,quam&sisimpliceminpestedamnabunt,compolitamminimedenigrarepoterunt,cumsitcordisgloriosusclypeus,&abaequalitatenondistans.Aquaenimardenssimplex&compositatantaestobseruationedigna,utmortalesadeamsumendamnonirreuerenternonimpetuoseaccederedebent,seddispositi&nonnisilegibusmunitiutpost.DeCultuobseruandoinassumptioneardentisaquae.Cap.Xii.~~Excellentiamdignitatemqueardentisaquaeadmodumtibinonincognitamesseputo,illustrissimePrinceps,quamcumardentiuscontemplatuseris,adeamperamandamexcolendamquesuaitateallicietsingularisuirtus,utfaciletuaesalubritatisDeaminterristibiconstitues.~~Eosqueodiohabebisquisueenisieruntdetraheredignitati:qui,utarbitrornonimportuneaccusandisuntquoniamoperatorummalorumuitioeamperfectenonnouerunt.Hancquecumsemperuitiatamcomposuerintnongloriosi,nonitamirandieffectusabeaemanarunt,qui,utsingularesdotes,amodernisilliattribuuntur.Uerumsieamperfectamgustauerint,eaque,utactum,ulierunt,nonhaesitoeosasententiameaelongaridebere.Equidemamandaest,colenda,dignificanda,&diuinapenitusnominanda.Nonergoimprudenterquisque,sipraemunituslegibusnonfuerit,nonarroganter,nonimpetuoseadeamsumendamsicaccedat,quiabeasaluaricupit:sedmagnacumueneratione,fide,acobseruandocultuuelutialterumsacramentumassumat,primisquepreceptispareatdequibusactum.Namcorporauitiatanimisabeiusususeabstineant.Oquamridendum,ouulgoimperitocompatiendum,cumferesolicrapulantesirreuerenterillamsumant.Namcumexserotinacrapulamatutinalaeliopercipitur,inpeccatiexpiationem,adeamsumendaminuicisinconsulteconcurrunt,postqueassumptionemeiusbibulorumlocauisitant.Quapropteraccipiendumtribusadminushoriseiuspostassumptionem,cibosautpotussequidebere.Hiequidemsunt,cuiusinordinataassumptionetali,intremorem,quemeiusexusunonperpauciincurrereuerentur,sicfacileincurrunt,utdeiuuamentisarguebamus.HaecautemincorporissalubritatemaDeocreataest:quaexreintuendamsanitatem,inquemuiteprolongationem,indeniqueexpellendasaegritudinesmaximacumuenerationeutidebethomo.Ethoclocoprimumcommemorabo,utasuperfluitatibus,utpossibileestmundussumenssit,quoddebitoregimineperficitur.Cumenimnonconstantis&diutinesitoperationis,sichumiditatibusimmersaoperariminimeualebit,&suaminmembrisqualitatemimprimere.Haeceniminsuperficieagenssuperficialesleuesquehumiditatumpartesleuigatu,ascenderequefacit,quaefacileinoriginesneruorumsicpenetrarepoterunt:fietquefortassisdeindeaccusatustremor.Quiitaquesanitatemcolunt,sicqueuitaminlongumcupiuntducere,utcorpusnonsituitiatumsummacumdiligentiastudeant.Haecenimamboardensaquaoperatursubiectosicdispositoetiammoderatecumadminstratafuerit.Quaeenimpaucaesuntsuperfluitatestimendaefaciliterexterminat,sicqueearumputrefactiodefenditur.Uerum&quicopulationiinseruiunt,quoseiusususdelectaret,medicospriusconsulant,crapulamqueautdietaautpotationemedicinalipriuscumpacedeponant,&derelictasuperfluitasaquaebenedictaeofficio,euanescet.Namquemadmodumconfessionegrandiusculapeccatatolluntur,&leuiaacminoraoblitabenedictaeaquediuinitateexposteaeuanescunt,ita&aquahacderelictesuperfluitates:quofitutcaloruigoratusnaturalis,uitasicinlongumproducat.Quamobrem,utsacramentum&alterauitacolendaest.Quibusinducitur,utdeclinationistempore&tremorisparalysis,ceterorumquemorborumcorpusfrigiditateachumiditateperturbantiummoderatampotentermagnificequeualere.CuisententiaePrincepsalludereuideturcumdicat:Etuinumantiquumpaucumconfertualdeaegritudinibusneruorumomnibus,plurimumueroexeosumptumestnocibiliorresneruis:sicqueplurimanocebit.Alterumanimaduertendumest,sitquepotantibuscolenduscanon,quodeiussimplicisassumptioetiampaucainquantitatenonnullisgrauisacmolestaest.Quarecommiscendumautuinumautliquoralius,quoamicabilsorreddatur.Uerumuinumeligibilius,cumcaeterisliquoribussitsuaenaturaepropinquius,sitquearomaticum:quodplurimiscientes,quieiususudelectantur,unameius.3.cumtribusaromaticiuiniassumunt.Esthicquidamcommunisusus,quodsiresitatedelectaretnonaccuso,sedapprobo&consulo,uini&aquaequantitatesmedicorumtuorumconsiliouariandas.Medoautemcumeaassumptusnonaccusandusest,quinimo,utarbitror,consulendum,cumeiusoperaetiamfuerintnecessaria:ceruisiamnonblasphemaredebet:poteritenimsicuiamedicinaecumeasumiuerumnobiliorasuntduoprima.Reliquumutcerebrumhabentesdebilequiuaporibusuinifacilelaedunturadeamsumendam,nonuthi,quifortepossident,paripergautaudacia.Hienimeiusmoderationemdiligenticurastudeant.Dehisautemquorumstomachicalordebilisestinpraesentiarumnihil,cumdeeisscriptumsitsupra.Etutsolatiosumaliquidhuicnostroopusculoadiiciam,quoaurestuaeDominationisdemulceam,quodsummecupio,dubiuminpraesentiarumexcutienduminpostremis,sicinmediumadducam:quodnoninutilefacio,nequeapropositisremotum,sedquaepauloantedictasunt,amplexabitur.Scriptumenimest,uinumsuaplurimacumquantitateremplurimumnocuamesse.~~Nonpaucosaudiuimus,uidimusquebibulosantealteriusreiassumptionemincrepusculo,uiniplurimamquantitatemassumere,quibusuita&sanitasinlongumproducebatur,&eorumnonnullosmodoadoctuagesimumperuenisseannum,quosnequetremor,nequeparalysismolestauit.~~Etcumardensaquauinosuisinproprietatibuscomparetur,exuinoquefiat,cureiusplurimaequantitatisususessenonpoterit,quodanobisaccusatumfuit?Certe,utarbitror,Gimininanustuus,dequosupraetiam,indienonraroadusqueunciasocto,gaudiosedeglutit,cuiusexassumptionetalisequadragintaannissanumuixisseomnibuscumiuramentopraedicat.Utautemuiniadaquamardentemdifferentiacomprehendatur.accipiendumaquamipsouinocalidiorem,sicciorem,subtiliorem,euaporabiliorem,&uelociusimpressiuamesse,cumindistillatione,&praecipuemultiplicataaqueasuinipartesacterreasdeserat.Quapropternonitaconstantisautfortisestimpressionis.Aquaenim,cuminoreest,statimactuatur,&inmembrapenetratpropinqua,cumparteaqueacareat,quauelutuinuminfrigidarepossit:uinumauteminstomachoactuatur,&noninore,nilitemporecertoretento,nequ;sicadmembrapenetrat,autinferioraautsuperiora.Aquaeautemhuiusresolutiocitaest,cuiusimpressioparuodurattempore,uinioperationicomparata,cumipsiussitspiritus.Namuelutexsanguinespiritusgignitur,utduxscribitmedicorum,itaexuinoaquaardens:sanguisautemsuospirituconstantiorest.Uolitatitaqueutspiritusaquaardens:&assumpta,statimpartesoris,gutturis,cordis,cerebriacstomachipercutit.Etfortasseadheparsicsimplexnonperuenit,cumpraecipueparuaefueritquantitatis,quinimoexhalat&euanescitprius,quodminimeinuinocontingit,cumdensiorissitsubstantiae,&adheparpenetrans.Quamobremstomacho,cordiaccerebrosalubriorestadscribenda.Uinumquidem&siinhisopereturmembris,ininferioramagispenetrat.Obquamreminoppilationesceterosqueinferiorummembrorummorbosmagisposseuidetur.Reliquumestutdifferresciamusremutmedicinam,&ipsamautpotum,autcibumassumidebere.Quofit,utexhibendarumrerumuarietas,quantitate,tempore,aetate,confectione,similiumquecontingat,quaeomnia,utactum,inardentisaquaeexhibitionemconsiderandasunt.Quamobremcumprolongatiouitaequeritur,mitiorsuisinqualitatibusexhibeatur.Siquidemaegritudinisremotiopraecipuequefrigidaefit,ardentiortribuatur.Uinumquideminplurimaquantitatesumptumsecummultasconducendomaterias,caputetiamsuamultaquantitatereplet:hosquetottantosqueuapores,tantamquemateriamcalorcerebrisicsuffocatusminimeresoluere&annullarepotest.Quamobreminhumiditatemsubtilemconuersi,&inneruorumoriginespenetrantes,causasuntsictremorisacparalyseosfactiua.Quodsitantaequantitatisaquaeardentisususesset,nonhaesitandum,quinadhosperducaterrores,cumeuaporatiuasit,magisquepenetratiua.Aquaenimardens,utmedicina:uinumueroutpotus&nutrimentumpronuntietur.Quaexreinexhibendaquantitate,quamplurimumsicdifferredicatur.~~Sietenimardentisaquaeutuinitantaequantitatisususforetincorporemagnam,quinimomaximam&subitamimprimeretcaliditatem,quanecessitatemincordeeuentanditantamsubitoinduceret,utsuffocationem,aceiuspericulumpareret,eoquepraecipue,cumspiritualibuseuacuationemmaximam&occupantemgigneret,accideretqueuthisquiparuoinlococlaudunturaereexistentenimiumcalido,cuirefrigeratiosubitosuccederenonpotest,hiautemsuffocatipertinent.~~Febresephemerasacputridasdeindeadgeneraret,ethepatisinflammationes:&tantaacfortassisitasubitamultorumfumorumadcaputeuaporatioforet,utindeapoplexiaconsequiposset.Detestandumquidem&sicuinipotentisinquantitateusumantepraecipuecibiassumptionem.QuarePrincepsampliussapienssibiprouideredebetneieiunusuinumbibat,quoniammagnumfacitcerebronocumentum&neruisadspasmumperducit&adamentiam:quibusomnibussubiectisunt,quiusuplurimoardentisaquaedelectantur.Namsiuinumuetus,potens,odoriferumuiamedicinaesicassumeretur,nonarbitroreadeberesequinocumenta:quamobremquantitatisconsideratioplurimumattendendaest.Undesiinquantitatepaululummaioriuinumtaleassumeretur,censeoutdeaquaardentiiuuare.~~Uerumpostprimicibiassumptidigestionemcompletam,utantecenaeassumptionem,sicuinumbibereetiamnotabiliinquantitatenullopraecedentecibodelationisgratiapartiumgrossarum,quaeexprandioremanserunt,suaquegrossitiepenetrarenonpotentium,laudandumerit,&hocestquodcarmineApotuincipecoenam.~~canitur:Quidautemdepotutalianteprandiumfactodicendumsit,consideretspeculator.Etquodmaiusesttempusintercoenam&prandiumcadens,quaminterprandium&coenam:quarelongitudinetemporiscorrigipotest,quodinbreuifierinonualet.Etfortassesiquandofieretnonnoceret,etiamquiadiffertinteripsum,utpotusestmedicinalis&utnutrimentalis.Uinumquoquecumactufrigidumsit&humidum,nequeutaquaceleriteractuetur,nonhaecfacietnocumenta.Uinumpretereamagnainquantitatesumptum,cumcalorstomachidebilisesset,&totius,sicsuainfrigiditatesubitofacta,mortemuiaextinctionisleuiterinducereposset.HocqueinlocoquodinbibuloPatauinocontingebat,commemorabo.NamcumFuluiensisnosteradscholaspergeret,permediumquetabernarumtransiret,auditoclamore,interrogauit,utquidesset?Responderunt,hicmortuusestsenexquidam.Namcummagnaforetsitimolestatus,duoscyathosPatauinosnullointeruenientetemporismediopotauit,ilicoquesicmortuusest.Cuiuscausaminscholisdeclarans,ait:idextinctionecalorispauciafrigiditatemultiuini,quodactuarinonpotuit,accidisse.Sic&multaaquaeardentisquantitas,uiaresolutionisoperariposset.Quidautemdebibulisdicemus?magisquidemaliorumsententiaestabo.Uerumuthiclocussicuacuusanobisnondiscedat,quidarbitror,pacealiorumdicam.Nouimeotemporebibulos,quiplurimouinoutentesinebriatisunt,itautnullatransiretdies,quaaututsimiae,aututleones,aututporcinonfactisint,&hoscertecognouiinfaciecacetichos&breuisuitefuisse.Noui&aliosquibuscerebrafortiafuerunt,itautauaporeuininonfaciliterpassisint,qui&siuinoexterminatifuerint,nonultraquamSalomoneseffectifuerunt,&nonpersaepeterminosexiuerunt:hosinfacierubicundosesseuidebisuidebisacgemmaruminfrontetabulamtenere:quibusuitasicprolongatafuitexpotentinutrimentouini,cumsitomniumnutribilissimum,utactum.Hisuntquiplurimopotu&paucocibogaudent,quibus,utarbitror,etiamuitalongiorfuisset,sidebitoregimineusiessent.Namtalescomplexioneautcompositionefortes,robustiqueacplurimumcalidianaturacreatifuerant,quaeuitelongitudinempollicitaerat.Etcumexhisquosdamdulcibusuerbisadmonereenixusessem,periculadannaqueanteponerem,inquaefacilesiccasurierant,respondebantprobatouerbopluscredendumesse:tritumetenimestutuulgariinnostroconsonantiusdicam:Chiuuoleuiueresan,beuadadoman.Hocest,utcaeterislinguissatisfaciam.Manepotetquicunquecupitseuiueresane.EtexperientiaconfirmabantquadamcumRhetoricarationeprobantes.Auibusautemaquauthominibusuinumpotusest.Sedquaemaneantealtersuscibiassumptionemauesbibunt,caeterisuitaesuntlongioris,utinanseribussicessecernimus,cumanserducentorumannorumcompertasit,itaqueinhominihussicestdicendum.Etcumeissiclitigarem,uerbaquesicinanitereffunderem,utanseresdereliqui.Dubiumbibulissicdissoluendumtrado.Itaque,illustrissimePrincepsobsecro,&,siaequumest,oro,aquamhancuenerariatquecolereuelis:adeamquesumendamtedisponere,cumactiuorumactusnonnisiinbenedispositosubiectorecipiantur.Quodcumfeceris,nonhesitosicuitamtuamprolongaridebere,eoprecipuecumeiusmoderatusususfueritinquantitate,tempore&huiusmodi,dequibusactum.Hecmeasententiaest,haecfirmaopinio,haecfides,quibuscumaliorumauthoritatemaioremadhibebisfidem,quosconsulo,consulas.Etcuminomnibusrationemquaerereinuestigarequesolitussis,nequedictameaabsquerationescriptasint,sperononparuamtehisfidemadhibere.Ualeunicaspesmea,cuiusuitamomnipotensIesus,utopto,suamisericordiainaeuumproduceredignetur.AquaAurea,Balsamum,Recipeterebinthinaeclareunc.uii.~~lauauinobene,deinceps,recipemellisalbibonilibrastres,despumandoignelentocummodicouino&clarificabene,tuncapponeterebinthinammiscendobene,tuncaffundeaqueuitaelibrasquatuor,&iterummisceincucurbitauitraabenelutando,dehinc,recipebuglossae,boraginis,melissae,saluielauendulae,ana,m.i.~~hyssopi,chamemillae,millefolii,rosarumrub.ana,manipu.dimidium,absinthii,drachmamunamrorismarini,manip.duos.Deincepsrecipelignialoes,xylobalsami,triasandalorum,ana,drachmamunam,macis,nucismoschatae,cinnamomi,galangae,caryophyllorum,cubebarumalb.&piperislongi,croci,spicaenardi,granorumparadisi,cardamomian.drachmastreszedoariae,unciamdimidiam,squinantidrachmamdimidiam,corticiscitri,seminiscitri,stoechadisArabici,an.~~drachmamunam,calamiaromaticidrachmamdimidiam,carlinae,cardopacii,unciasduas,bistortae,drachmasduas,iridis,unciamdimidiam,baccharumlauri,ualerianae,polypodii,ana,unciamdimidiam,liquiritiae,anisi,ana,drachmamdimidiam,raphani,unciasduas,coriandricorrecti,unciamdimidiam,silerismontani,draclimamunam,amygdalarumexcorticatarum,libramdimidiam,passullarumuuarumminorum,libramdimidiam,lotarumcumuino:~~omniaillacontusaponeinpraedictacucurbitaadmel&alia:~~&siaquaillauitaenonsufficit,plusappone,&sicstentseptemdiebusbeneobstructa,posteadistillainignecineriscucurbitaeinlatitudinetriumdigitorumnontangatfunduminferius&cinerescircumponanturlutatoalembicooptimecumcucurbita,supponendouitrumquodcumrostroalembicilutetur,&adquatuorhorassublimetur,lentoignenemelbulliat,&fluetaquaclara:~~tandemignemuigora,&cumaquamcroceamuideris,tuncaliuduitrumappone,quodestlutandumcumrostrocucurbitae,&primamaquamseruaadpartem,&uigoraignemdonecnonuidebisaquamcroceam:tunciterumuigoraignem,&exibitaquanigra,&cumuidebisfumum,tuncsufficit,&seruaaquastresadpartem,&stetalembicuminfornacedonecfrigescat.InprimaaquaponefoliiIndidrachmamunam,ambrae,drachmamdimidiam,moschi,scrupulumdimidium,&quindecimfoliaauri,&miscecustodiendo.Siuisprocapiteuti,Recipeaquaebetonicaeunciamunam,aquaeprimaecochlear.misce,bibeieiunus.Uirtushuiusfortificatomniamembra.RecipeunciamunamMaluaticiuelboniuiniinuitrumparuum&appoueaquaehuiusalbaeseuprimaecochlearunum,misce&eritalbautlac,quambibeiciunostomachodesuperduabushoris,&praeseruatomniamembra.Adheparfrigidum,cumaquaesaluieuelcicerum,uelmororum,autendiuiaeunciamunamincausafrigida.Adpectus&tussimexcatarrhofrigido,cumaquahyssopi,uelligustici,uelsoeniculi.Adcorcumaquabuglossae,boraginis,uelmelissae.Adstomachumcumabsinthicauelsimili.Adpulmonescumaquapulmonariae,ueladiantos,uelpolypodii&c.Prosplenecumaquascolopendriae.Uertigini&apoplexiaecumaquapeonie,uelfoeniculi,uelhypericon.Procalculo,cumaquaraphaniuelalkakengi.Inretentioneurinaecumaquanastur.tii,uelpetroselini,uelsaxifragiae.Adoculoscumaquafoenicullueleufragiae.Inretentionemenstruorumcumaquaartemisiae,cumaquaradicis&similibus.Innimioueroeorummestruorumfluxucumaquaplantaginisuelsolani.Inlaesionematricisabobstetriceuelexfrigiditateundeampliusnonconcipit,utatureacumaquaUalerianae,uelBetonicae,uelsimili.Inmaculisfaciei:Recipeaquaepimpinellepartesquatuor,aquaealbeseuprimepartemunam,misce&ungefaciemmane&sero:bibeetiameaminseptimanabisueltercumaquaendiuiae.Curatcancrumeaperunctum&fistulamimmissasaepiusgutta.Confertinarthreticafrigidasiperungatur:indolorematricissumaturcumaquamatricariae.Infebribusinterpollatispraesertimquartana,uelinquotidiana:Recipebaccaraemanip.~~dimidium,poneinuitrum&apponeaquaealbaequartamunam&tribusdiebustecta&obstructamaneant,posteaeffundeinaliuduitrum,dehincanteaccessionemfebrisperhorambibatunumcochlear,&temporaungat,nasum,pulsum,dorsum,splenemueletiamuentriculumincotidiana.~~Citrinumoleumhabetuirtutesmultasutbalsamum,siperungatur.OleumnigrumestetiammagnaeuirtutisinarthreticaperunctumutMaterbalsamialba,dicituraquaaurea.AquarumMater,Seu.materbalsami,oleumbalsami.RecipeTerebinthinebenelotelib.1.mellisdespumatilib.semis,aquaeuitaeterdistillataelib.1.&semis,idestuigintiquatuorunc.~~ligniAloesbenetriti,sandalialbi&rubei&citrini,anaunciastres,gummiArabicidrachmamunamnucismoschatae,galangae,cubebarum,cinnamomi,macis,caryophyllorumspicaenardi,croci,zingiberisalbianadraclimastres,moschipuriscrupulumunum:~~omniabeneterantur,&adinuicemmisceantur,&inalembicouitreoponantur,&peroptimeluteturnequidrespirarepossit,&facprimoignemlentumquousquehabuerisaquamprimam,quaelimpidaestutaquafontis.Etcumsecundaueneritqueestsicutcarboignitus,tuncfortificaignemmotucontinuo&nonpersaltum:&dumuenerittertia,quaeestnigra&spissasicutmel,tuncmagisfortificaignem,do339nectotumliquoremhabueris.Etsciasquodquaelibetistarumaquarumestcalida,ultimatamenmagisquamsecunda,&secundamagisquamprima.PrimauocaturMaterbalsami,secundaoleumbalsami,tertiauerobalsamumartificiale:primaaquaestclara,&cumuinopotabilis,secunda&tertiaualentadfomentandum&ungenduminfirmitates,quaecorroduntnouitercarneshumanas.Primaaquapotatatepidacumuinobono&tepidoconsumitphlegmainomnistomacho,redditappetitumcomedendi,purgatstomachumabomnimalohumore.Itempotatanonpermittitapostematauenireadcor,nequeadpartespraecordiorum:itempanniculuslineussubtilistinctusinistaaqua&positusadnaresquamlongiuspotesintuspurgatareumate,quodfiatinintroitulectipannumintranaresdimittendo:itemsibibatmane&seroanhelitumfetidumexquacumquecausaproueniat,curat:itemdentesfortificatacdealbatsiindelauentur,&dentiumdoloremexquacumquecausacurat,acipsosintegrosconseruatacpreseruatacorruptione.Itemuulneracumealotaafistula&quacunquealiasuperuenienteinfirmitatecurat,&carnesadstatumpristinumperfectereducit,itaquodponassuperuulnuspannummadefactuminhacaqua:hocprobatumestsaepe.Ualetetiamcontraquartanassispinamdorlifortiterconfricauerisperaliquotdies.Itemcontrascabiem,sicumhacaqualauetur:contrahaemorrhoidas,sipannumhacintinctumsuperposueris:contraomnemsurditatem,simodicumcumbombaceimbibitainauretenueris,&perconsequensfacitsurdosaudire,&mutosloqui:namhocestueruminhisquiinlinguaeapoplexiamincurrunt,siuequibuslinguaparaliticaturacloquelacadit,&generaliterualetcontraomnesinfirmitatesexcausafrigidaprouenientes.~~Secunda&tertiaaquaeualentcontramorbumNolimetangere,contramorbumregiumseulupinum,contrastrumas,&generalitercontraomnemfistulam,malummortuum,scilicetpraedictalauando&fomentandoacpannumineamadefactumsuperponendo.~~ItemItem:siquiscollisusfuerit,uelcumlapideconquassatus,uelexaltocadensuelutcunquepercussusfuerio,uelmutilatusfuerit,autcostasfractashabuerit,siadignemcumistisbenefricatusfueritsanabitur.Iteminterficitaraneamsicumhacaquatactafuerit,&nullumuenenumhuicappropinquarepotest.Paralysinomniummembrorumcurat,siquislotusfueritexeadem.Itemfortificatomniamembracorporissicumealauentur.Etsciasquodprimaaqua,estgeneralisadomnesinfirmitates,idestcontinensuirtutesaliarum:~~sedininfirmitaribuscorrosiuisplusualentsecunda&tertiaquamprima,&tertiaplusquamsecunda,&generaliterualentadomnesinfirmitatesprocedentesexphlegmateuelsanguinecorrupto,itaquodinterartificialesaquasista,aquauocaturMateraquarum.&cet.~~BreuissimusRerummaiorumindexinIoannedeRupescissa.Adstringentiumars81amentium&stultorumcura159aqu.~~ardentisuires,usus,mistio212aquaeardentisratio33aquaeardentisueluinideauratio57aquaeuariae,&aduaria,a208&indeargentiuiuinatura99arsoperatiuaRaymundiLullii175attenuantia89attrahentiainfixa78audacia&fortitudoutrecuperentur133aurumquotuplex23aurumquotmodisfiat77aurumnealatronibusinuiarapiatur55auriuisutextrahatur52auriproprietates49authorisstudia,&intentio11C~~CalorDeiquid36Calidainprimogradu60calidainsecundogradu61.intert.63inquarto65cicatrizatiua88confortantia&corroborantia93corrosiua,ulceratiua,uritiua&c.87DDistillandimodiplures39EElementorumarebusextractio54corumabinuicemcertaseparatio47FFebrisacutaeremedia159Febriscontinuae155febrispestilentialis163frigidorumgradus66.67GGlutinantia88HHemitritaeorumcura161humidorumgradus73.74IIndurantia83LLepraecura&occultatio.124Lunaeadmareratio&conuenientia27~~M~~magnetisuis26maturantia84maleficia&daemonesquaefugent134.medicinaeimpedimentauttollantur150.~~medicinarumconfortatiocumquintaEssentia59metallorumquintaEssentiauttrahatur95mollientia83morsquotuplexsit17morientiumsuscitatio122mundificantia86mundificantiacutim91PParalyseoscura128pauperumaurum54pediculis&c.~~144phantasticiadaemonetentati131philosophiaearcana116planetarumadmetallacollatio50.51.purgantiumratio79~~Q~~Quartanaedepulsio148quintaEssentiaquid19.nominaeius20.qualitates21.34.quintaEssentiautparetur&quotmodis35.quintaeEssentiaeabomnireextractio44.29.quotidianafebris158SScabieicuratio127.seniiimpedimentautcurentur121.siccorumgradus69.71.Solquiddicatur&cur23.somnuminducentia92.sophisticatoresqui118.spasmicuratio167.stellarumproprietates25.sulfurquotuplex98.TTabidorum&similiumcuratio130.Tartariars114.temperatissimaquae76.tertianafebris157.U.UenenumpellentiaUenenoresistentia146uinumproquintaEssentiaquale37uitaehumanaeterminusanprolongariqueat.16dendumpraecipua.InPraefatione.Pagina3.atergo,linca2:aliqui.Ulstadiuslin.4.Inlibro.Pag.43linea1fiet.44.19laxatiuae42.6&perfecit.64.13serapinum,opopanacum.774&quintam.68.8aizoon85.3abradendo.93.13coadunant&.106.5incolore.100.1turpis.97.3sigillataluto.123.7colorisaurei118.14secundaead.133.8Deusin149.20ebt.li&helleborinigri.161.13cumhac.185.16premittaturpurg.ibid.22cephalea.192.15quincuretur224.6quolibetmane.203.21mistacum215.ult.uerouinum.~~