ChymisticiPhysici,Metaphysicique,Secundapars&Tertia,quarumsummariumuersapagelladabit.AccessitetiamTertiaeparti,dePraeparationibusMetallicisinutroqueLapidisPhilosophorumoperemaioreminoreque,Tractatusexcellentissimus.GerardoDornAuthore.SecundaparshuiusArtificiiduobustractatulisabsoluitur.Prior,CommentariaquadaminTabulamSmaragdinamHermetisTrismegistiPhilosophorumceleberrimicontinet,PhysicanecnonMetaphysica.Posterior,unionemTernariiMetaphysici,perspeculatiuamexponitPhilosophiam.TertiaparsetiamduosTractatushabet.Prior,mineralemGenealogiamAllegoricis&moralibuscolloquiisproponit.Alter,nudisuerbisomniumPraeparationesmineralium,&metallorum,lapidumquepretiosorumfabricationes,acPhilosophorisopusmaiusminisquedocet.IllustrissimoPalatinoComiti,SacriImperiArchidapifero,DuciBauariae.&c.Salus.Iamexperior,IllustrissimePrinceps,ea,quaesuperiorisuasitannomihiUeritas,foelicitersuccessisse.NamAuiculaemeae,cuiusuolatumadIllustrissimamCelsitatemtuamdirexi,pennaesupercreuerunt,utsubeiusPatrocinio,tutouiuerepotuerithactenusabsquemetu.AnimumhocaddiditAnimosanepropensiorem,adNaturaesecretalatiusdetegendumacutisingeniis:quodamseruatomoderaminetame,neuidearipsamindecentius,quamparerat,suisnudaßemysteriis.Necsemperlatebrisoccultamessedecuit,aliasinobliuionemducta,falsisconculcatafuissetartibus.QuidLucenaturaesupernaturaliquepostcognitionemDeitamenexcellentius?Quidcognitudesideratius&intellectuiucundiusessepotest?AlteraTheologiauerenominandauenit,quaquicunquefueritillustratus,omniasibicognitaforelaterequenihilposse,neceßumest.Atneminicontingit,praeterquamilli,quiaDatoreluminumreceperit.NonesthaecPhilosophiaquamtractamus,PrincepsIllustrissime:quodC.T.perquamoptimenotumest,uulgaris,autquibusuis,licetetiamDoctiscognita:sedpaucissimisfamiliaris&histantum,scilicetquireductisuntadsimilitudinemeiusquodquaerunt:aliisrepeririuelintelliginullomodopoteritunquam.Hincfit,utetiamartem,quaperuenirelicetadUnionisperfectionem,Chymisticisaddiderim:utillisnempequisesedarecupierintabditorum&arcanorumStudiisnihileorumdesit,quibusprodessepossimipsis,&omnibus.PotissimuminhisdescribendismihiStudiumhocfuitpraecaeterisutremquantoclariusfieriposset,exunadetegerem,exalteraparte,nePhilosopholoquatiorextitissedicererabaliis:suasuntenimquibusuisobseruandamedia.Qualecunquesitigituropusculumhoc,C.T.dicatumessedebuit,cuirerumabditissimarum,&excellentissimarumArtiumsummacumperitiacommendatiosemperconiunctafuit.Idipsumcertissimumredderemepotest,alteriushuiusnostrifoetustutelam,Ueritatisineocontentaesaltemlibenterforesuscepturam.Sicfiet,utnulluseorumquiUeritateminomnibuspraeterUeritatem&Aequitatemopprimereconantur,uixaudebithiscere.PrincepsIllustrissime,foelicissimeuiuensplurimosinannos,Uale.IllustrissimaeCels.T.Seruulusinfimus.GerardusDorn.Praefatio.Meliusprofectoquamabeiusauthoritate,quifuithuiustamexcellentis,imoDiuinaepotiusartis,inobliuionemobDiluuiumfermesepultae,primuspostDeumuindex&restaurator,exordiumineiustractationesuminonpotuit:HermetemputoMercuriumTrismegistum.Isposteritatiseruatumsubuerborumbreuitate,quaesermoUeridicusaPhilosophisnuncupatur,esseuoluit.Uerumquodaenigmaticaforent,uariifuerunteoruminterpretesiuxtaquorumuisdiuersametiamingeniicapacitatem.Omnestamenquotquothancdifficilemadmodumprouinciamaggressisunt,adlapidemPhilosophicum(utuocant)allegoricosensudeflexissenotumestomnibus.Egotamenquodsummenecessarium,&Authorismenticonsonumforeuiderem,adMedicamarteminstudiosorumutilitatem,&uniuersaeReipublicaecommodumexposui.PatetexconclusionequamfacitAuthorsubfinem,opinionemeiusnondemetallistantumintelligendamforesubaenigmatequodponit,sedetiamdeUegetabilibus&Animalibus:quodinfrasuolocolatiusexplicabitur.Hacrationeduoaliarerumomniumgenerageneralissima,tacitesolumattigisse,quodceteroshocfecisseuideam,nolui:necimitarinecredarguere,sedunicuiquesuamopinionemintegramrelinquereproposui.PoterisigituroptimeLector,silapidemillumquaesierisadmetallorum,tollendamlepram,exactiusabaliis,quidehocnegotiomagisquamegofueruntanxii,petere.SitamencupisMedicinamillamuniuersalemaddiscere,dequouistriumgeneredictorumtractam,quaecunctisindifferenterhumanicorporismederimorbisualeat:conabortotisuiribusintuigratiam,quicquideiusapudmefueritabditi,reuelare.Certumest,animalibus,Uegetabilibus,&Mineralibus,tamsuperiores,quaminferioresnaturaeuirtutes,iuxtagraduspositiuum,comparatiuum&superlatiuuminesse:uelutiprioripartepotestamotuumdifferentiisiudicari.QuapropteradperfectamPhilosophiaenaturaliscognitionemhorumtriumgenerumAnatomiaenoticiaplena,simulautseparatimexperientiacomprobatarequiritur.Quosabditanaturaelatentmysteria(proutillisuntquiaScholispublicisprogrediuntur:imoquiiamaplurimisanniseareliquerunt,domiquepartciulariacolueruntimprobo,continuoquelaborestudiasimiliaprioribus)mirarinilmirumesteos,huiusmodiMedicinaminueniriposse,quaeuniuersalis&indifferensmorbisomnibusexistat.Quandoquidemunicatantumala(quoddiciconsuetuest)feruntursursumeaqueplurimumaggrauata.Manifestissimasolum,utminus&manifestasubticeam,ferreualenteorumingenia,quaequodillisimbutasintaiuuentuterecentia,tamfixeretinent,utreliquatumoccultamaxime,minusquenonadmittant.Relinquendisuntigitur,quumpertinacesextiterint,intabescentiasua.UerumcontraUeritatemnitisipraesumpserint,operib.&signisconuincendisunt.Hosinpraesentiarummissosfacimus,&Ueritatisalumnosalloquimur.CuiquesuareiUirtusinest,omnequesuumuirushabetaquorepurgaripotestarteChymistica.Sedquodiuxtamagis&minus,probandasuntomnia,necnisiquaeperfectionipropinquiora,suntassumenda:sicartificiumabintolerabilisubleuabituronere.Docuimuseniminpartepriori,Solem&Lunamaquibusuismodumextrahendi.QuaproptersiiuxtaPatrisHermetisopinionemSolemsuaeLunaeconiunxeris,&ignesuauinutriuerisfoetumeoruminsuaterra,facileMedicinamillamperficies,dequaloquiturHermesdicens:Fugietateomnisobscuritas,&c.Uerumenimuero,priusquamopushocaggrediaris,estquodipsumtereducasadunitatissimplicitatem,exarteChymisticamoraliterabhumanaMetaphysicadeprompta:Quaquidemfugarediscesate,mentisobscuritatemomnem,&postmodumilluminatusabalto,rempercipies,acMedicinam,quaepellerepoteritacorporementequetuistenebras,idestignorantiam,intelliges.QuamergotibiPhilosophiaminfraposui,Moralem&Metaphysicam,summacumattentionementisaddiscas,aceaminteipsodiligenterexerceasoportet,sirerum,quasPaterHermeshoclocodocet,peritusessecupias.Facilioribusclarioribusqueuerbisdoceretenullomodopotuissem,taminista,quaminexpositionibusHermetisArtificiibreuisermonecontenti:Quemindecempartes,utirationiconsonumest,intuigratiamdiuisi.Mentisnostresidispersamintentionemcolligereualueris,minimefieripoterit,utarcanaDiuinahaecpotiusquamhumanatelateant.Legeigitur&relegesaepius:Laborumteminimepoenitebit,Uale.ArgumentumInDocetHermesPhilosophorumexpertissimusomnium,breuisermonehoc,nullamartemforepotiusexpetendamea,quadoceturcorporumnaturaliuminBinariumseparatio,&huiusperTernariuminunionereductio.NonsanemeliusexemplardarepotuitResurrectionishumanae,quamabistosuodocumento.Siquideminnuitcorporanaturaliareruminsensatarum,asuisSpiritibusdiuisa,repurgataque,rursusillisinsuiresurrectionem(hocest)persectionemconiungiposse.UeluticorporahumanamorteseparanturaSpiritibus,animabusquesuis,utpostmodumnutusoloDeipermelioremprioreconiunctionemresurgantadUitamaeternam.Sicetiamdocetartificialicorruptionecorporuminsensatorum(quemorseorumdiciturChymistica)separareSpiritus&Animaseorum,inTernariisuiconiunctionemadsuamunitatem(idest)adpotioremuitam:licetnonperpetuam,tamenexcellentioremea,quamanaturapriushabebant.Naminsensatamotuuiuuntocculto,uelinseipsamanifesto,proutinprimapartescripsimus.PostquamtamenadunionemsuiTernariimethaphysiceperuenerint,manifestissimesuasoperationesinseipsanedum,uerumetiaminalienacorporapatefaciunt,sicutillafaciantuiueresinesuicorruptione,donecultimuseorumnaturaeterminusaduenerit:necsolumidininsensata,sedetiaminrationaliumcorpora,quodadcaducanuitamattinet,aliaanonefficiunt.EstigiturscopusistiusHermeticaedoctrineMedicinaquaedamuniuersalis,quenonsoluminsensatorumcorpora,sedrationaliumetiamcorruptionesatquemorbosomnesindifferenterauferat,illaquedisponat,utadultimum&constitutumaDeoterminumusqueuiuant:quiquidemuariisaccidentibus&petulantiahominumferesemperabbreuiatur.Nonparumsanefecerinthominesquumtot,atquetamuariasnaturecorruptionesamouerint.Quandoquidemultraquodsanitatemcorporishacrationesibiconciliareualeant,Mentisetiamtenebras&uelaminatollunt,quibusamotis,facileueritatempercipiunt,cumcreaturarum,tumCreatorisomnium.Etitasui,proximorumquesalutemadgloriamDeidiligentiusquaeruntpetunt,&nonfrustrapulsant,quoniaminueniunt,accipiunt,&intromittuntur.Nonistomedicamentosalutemacquiridicimus,atsolumeodisponicorporanostra,utmentem&rationemaDeodatamnonimpediantadgloriamDei,nostriquesalutemanhelantem.lactoperTrismegistumigiturcorporeimedicaminishocfundamento,latiusadmentismedelamdeueniendumesseduximus,uidelicetunionemTernariimentalis,adsimilitudinempraecedentisunionisabHermetepositae.Quapropteralterumhuicsecundepartitractatumadiunximus,quodoceremusexopinionibuspuriorum&sinceriorumChristianaePhilosophiesectatorum,corporanostrauoluntariemoriposse,manenteuitanaturali,spiritusquenostrosacanimasintellectualiterseparari,nondissolutouinculoPhysico.Praeter&supranaturamautemseparantur,speculatiuasolumfacultate,acrursumcastigationecorporis,appetituumquesuorumfroenatione,tandemspirituscumanimaconfoederatione,perterrenorumabiectionem,&perpetuorum&coelestiumamplexum,haectriaconiungunturinunum.Etitapersimilitudinemeius,quisolusintrinitatepersonarumDeusunusexistit,eipropinquiores,conformioresquereddimuradaeternamuitam,&gloriameius.LaudeturAltissimusDominus,quimirandasuanonabsconditparuulis,atmundisapientibustantum.AenigmaticaUerbaSuntHaecHermetisuelMercuriiTrismegisti,PatrisueraeMetaphysicesnonimmeritonuncupati,quaeSermoueridicusanonnullisdicuntur.1Uerumestsinemendacio,certum&uerissimum.Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius.Etquodestius,estsicutidquodestinferius,adperpetrandamiraculareiunius.2.Etsicutomnesresfueruntabuno,meditationeunius:sicomnesresnataefueruntabhacunare,adaptatione.3.PatereiusestSol,MatereiusLuna,Portauitilluduentusinuentresuo,Nutrixeiusterraest.PateromnisTheolesmitotiusmundiesthic.4.Separabisterramabigne,subtileaspisso,suauitermagnocumingenio.Ascenditaterraincoelum,iterumquedescenditinterram,&recipituimsuperiorum&inferiorum.5.Sichabebisgloriamtotiusmundi:Ideofugietateomnisobscuritas.6.Haecesttotiusfortitudinisfortitudofortis:quiauincetomnemremsubtilem,omnemquesolidampenetrabit.7.Sicmunduscreatusest.8.Hinceruntadaptationesmirabiles:quarummodusesthic.9.ItaqueuocatussumHermesTrismegistus,habenstrespartesphilosophiaetotiusmundi.10.CompletumestquoddixideoperationeSolis.PrimaParsSermonisUeridiciTrismegisti.DeUeritatePhysicamagisterii.CaputPrimum.ExpositioPhysica.Uerumest,inquit,sinemendacio,certum&uerissimum.Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,&econtra.Suumaueritatesumitauthorexordium,quasiloqueretur.Enfratresueritatemuobisdico.Nampraesagiuithisuerbisaduenturosposteumaliquosinexpertosphilosophosquiueritatemsuisinscriptisnonerantobseruaturi:hocpostmoduminnuiteoquodsequitur(certum&uerissimum,)utaudietispostea.Diffinitionemuerifacereuideturacontrario,sic:Uerumest,quodmendaciocaret,exaduersomendacium,quodueritatisexpers.Quamquamsanemeliorutriusquediffinitiodarinonpotest,nihilominusobuniuersalitatem,nonsatisabhisquisacris&abditisnaturaemysteriisnonduminitiatisunt,intelligipoterit.Quamobremelucidationeplurimumindiget:hancadiuisionesumendamesseduximus.Bifariamsumiuerumpotest,scilicetmodophysico,tuncuerumhocmendaciononcaret:undeconstatauthoremistudnonintelligere,seduerumproponeremetaphysicum,hocestsinemendaciophysico.Siquidemnaturaueraxest&mendax,idestincorruptibilis,&corruptibilis.UeritateminsuicreationeperDeiuerbumobtinuit:Falsitatemexaccessorio,cuilocumdedit,etiamhaberecogitur.Necpotestnaturaperseuerumsuumafalsoparitersuouindicareuelseparare,nisimetaphysicositadiutamagisterio.PatetigiturPhysicamuersaritaminfalsitatenature,quamineiusueritate:Metaphysicamautem,insolarerumueritatenaturaliumasuorepurgatamendacio.Itaqueueritasuniuscuiusquereipropriedicitureiusincorruptanatura.Nonestquodcumplurimisquispiamexistimet,Hermetemhoclocouulgaritertantumesselocutumsuisfiliis:acsiuoluissetillisinnueresimpliciterseueritatemloqui,sedetiamsubrudisermonequibusuisusitato,necnonsubquauisdictiunculamaximumnaturemysteriuminclusisse.Hacdecausauidelicet,utquinonsunteiusfilii,uidentesnonpercipiant,&audientesnonintelligant.Siquidemarcanatutiusoccultarinonpoterunt,quamsubmanifestoquumlatuerint.IdipsumuidemusindiespernaturamfacereuoluisseDeuinomnibus,utpotesubuilipretiosumnereperiaturabindignis,contegere.Quantumauriuilisarena,lutu&spretilapidesuelantoculiscernentibus,quemanusabiicitignorantis,&pesconculcatinscius?Quamoccultesterilesregionesopibusditauitincognitis,quasnegauitfertilibus?Quidconquerunturadhucmortalesanxii,cumDeusomniadederitomnibus,dicens:Quaerite&inuenietis,atRegnumDeiprimum,&omniaadiicienturuobis.Estitaquenegligentia,cuiusquesuapaupertatis&inopiaepotissimacausa:posteamtamen,quadeusuoluitpauperessemperadessediuitibus,utinillosistisuamcharitatemexerceant,eumquehocipsofateantur,quicumdiuitiasomnesdistribuatomnibus,ipsemetinterrispauperrimusesseuoluit.Hincfitetiamutinomnilapide,uelarenaquauisauiumnonhabeatur,&eacognoscerequaecontinentillud,nonsitomnibusdatumcoelitus.Redeamusiamundeprogressi,uidelicetadrerumueritatem,quamdocetHermeshacartequaerendam,&auilinecnonabiectoMargaritamforeseparandampriusquamaggrediamur.DeCertitudine&Ueritatemetaphysicishuiusartificii.CaputSecundum.Expositiometaphysica.Certum&uerissimum.)Haecparticulametaphysiceuenitinterpretanda.Quoduisenimelementatumaliudinsecontinetpraeterelementa,quodquidemomnibusminimenotumest,sedpaucissimis,&longepaucioribuscertum.Exempligratia:Plerisquenotumestaliquoslapides&nonnullamarenamauruminsecontinere:uerumneminicertoconstat,praeterquamillis,quireihuiusfeceruntpericulum(idest)quiperexperientiamartisilludextraxerunt:hisolidicerepossuntidcertumesse.Quodquidemauthorhoclocouult,nempenobisartemauthoritatequadamreliquasomnesexcellente,quaeestexperientia,probare:acsiloqueretur.Expertusipsemetegosumartemhancforecertam&uerissimam,quianonhominumtantumauthoritatibusuelscriptis,atexperimentocertitudinemeiusdidici.Notandumestigitur,quodsupra,uerum&sinomendacio,physiceprotulit,nuncidipsumaltius&metaphysicerepeterenostrumpreceptorem:nonsecusatqueloqueretur.Physiciscorporibusinestquaedamueritasincorruptibilisocculta,dequapermetaphysicumartificium,certiorfactussumeamforeMedicinamuerissimam.Exhisluceclariusapparet,naturalesphilosophosopinioneueritatis,abindicioquopiamphysiognomiarerumnaturalium,auteffectusapparetiafacto,uelscriptorumauthoritatibusducitantum:Supernaturalesuerosoliusexperientiaeforediscipulos,aquaueritatisetiamcertitudinemaddiscunt.Binaesuntitaqueuiaequasphilosophosingredicontingit,opinionemscilicet,acexperimentum.Harumalteraeduntaxatinnixi,sesenecnonaliosdoctrinasuaueloperafallinecessumest.Quicunquetamenutramquerimatiiudicarintalteramexaltera,hisuolaborenonfrustrabuntur,necaliiquibusopemferentautconsilium.Opinioquidemdubiaproponit,philosophicistamenrationibusapparentiauera:quaedemumexperientiauerificaridebent.Necrefert,siuulgarimodoproutuerbasonant;Hermetisaffirmatiosumatur,hocmodo.Ueritatemuobisdico,nonmentior:certoquidemexpertussum,hancartemforeuerissimam,quamuoshisuerbisdoceo.DeprobationeMetaphysicimagisterii.CaputTertium.Expositiophysica.Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,etecontra.)Postquamdeueritateprotestatusest,adeiusprobationemexphysicaueradeductam,progreditur.Estueruminquit,elementahecinferiora,unius,&eiusdemsubstantiaefore,cuius&coelumipsum,necaliasintersesedifferre,quamaccidentaliter:hocestuticorruptibile,&incorruptibile,purum&impurum,graue&leue,serenum&opacum,agens&patios,mas&foemina,&c.quaeomniasuntaccidentianonsubstantiae.Coelumenimestincorruptibile,hincfituteorumquaecorruptibiliasunt(elementaputa)nullumaltiusattollitur,quamadspheraeproximaeconcauitatem,inquagraditurLunaecorpus&circumuoluitur.Eiusreicausamforedicimus,quianonhabetpatiensinsuumagenspotestatem,atecontra:quofitutcoelumelementis,&nonhaecillimisceanturnaturaliter.Sedquamuiselementapatientiaforedicamus,intelligendumesthocrespectucoeli,siquideminsesemutuopercorruptionismotumagerepossunt,utignisinaquam&interramagit,&inignemaqua:uerumactiones&passionesistaenihilpermanentisgenerarepossunt,utiuideturexaquaperignemsubtiliationequadamaergenerari,quitamenrursusinaquam,&ignisinseipsumreditnaturaliter.Nonitauidemusdecoelicisactionibusinelementafieriquoniamexeisgeneranturcorporanaturalia,quaepernaturamincoelum,autinelementarursusnonreuertuntur,atcontrauelsupranaturam,utimorteuelmagisterio.Sunt&aliaegenerationesmeteoricisnonabsimiles,quamuistaleshactenusexistimataenonfuerint,nonincoelo,sedinelementis,aerescilicetigneque,subterrafacte,quaeetiamactionibusiuuanturcoelestibus,utsuntmetallice.Nonpotestincoelogeneratioperfecta,nonmagisquaminmasculofieri,necinelementisabsquemasculo,nonmagisquaminfoemina,sedutrunquegenerationisestparsaltera.Fuitigiturhecdifferentianecessaria,separationeduorumabunofacta,sicutiposteanarrabitur.Dicetfortequispiam,sicoelum&elementasuntintersedifferentia,quifitutauthoreademforedicat?Loquiturdeidentitatesubstantiae,nonaccidentium,quodpostmodumexplicat,utaudietisinsequentibus.Estetiamipsarumsubstantiarumgenerare,nonaccidentium:Ueridici.10licetistasintadmisermonisniculo,generationemquenaturalempromomoueant,nontameninchoarepersepossunt,nonmagisquamabsquesubstantiispersistere.Desimilitudinisinferiorum&superiorumfructu.CaputQuartum.Expositiometaphysica.SimilitudinemistaminunitatepostmodumconcluditHermes,inquiens,Adperpetrandamiraculareiunius.Metaphysiceiamexplicateaquaephysiceproposuit,acsiloqueretur.Oportetadmirandorumartificemhaberecoelinotitiam&elementorumperfectissimam,identitatiseorum&conuenientiae,priusquamadunicumtotiusphilosophiaescopum&Medicineterminumperueniat,quomedicamentumuniuersalefabricetmiraculapatrans:quodsolumpossitindifferenteromnibusmederimorbis,tamincurabilibus(quosuocant)quamaliis.Nonestsanemirandum,sipaucissimisintetiamdoctiuiriMedici,quihancartemcrederepossibilemualeant,cumsummasitadmirationedigna,hisetiamquifuerutexperti:quidignaris?UerumsiquisconsideretmagnaliaDeinaturaeperipsuminclusa,licetadmiretur,cumuenerationemaxima,nonimpossibilemiudicabit.Impossibiletamenutaliquismortaliumeamintelligat,nisidiuinositpriusillustratuslumine:tumetiamfabricandomirandauideritinhacarteproderese,quaedoctissimorum,&mundisapientumoccultasuntoculisacmenti.Poteritetiamillustratus,expermissionediuinaquempiamdiuinituselectumillustrareuerbisphilosophicis,quaequinonintellexerit,nonelectumseputet,autelectionishoramsuinondumaduenisse.Nameuonirequandoquesolet,utpostmultosannos,labores&studiamaximisetiamfactasumptibus,quidamelectisintpulsationibus,orationibus&inuestigationesedula?DicitenimChristusPulsate&aperieturuobis,petite&dabitur,quaerite&inuenietis.Eritigiturhacrationequiuisadhancartemelectus;modoChristiuerbumsequutusfuerit.Paucissimitamenreperiunturquiperseuerantinfinemusque.Neuobisoperameahacinredefecisseuideatur,adferaminmediumea,quaemihiconcreditasunthactenusadintelligentiamistiusexcellontissimaescientiae,MedicinamPatrumantiquorumunicam&uniuersalemdocentis.SermonisUeredici12CaputQuintum.Expositiophysica.Auditequiauresadaudiendumhabetis.HuiusmodiMedicinamoportetutcoelum,incorruptibilem,penetratiuam,&agilemexistere,quaenonsecusacilludinelementa,haecincorpusphysicumagat.Nuncuideamusquaenamsitoperatiocoelicumelementis.Certumesteaforemortua,sicuticadauerseparatumabanima:sicoelumitaqueseparareturabelementis,nonmouerenturadcorruptionem&generationem,nequesursumascenderent,utignis,&c.Necproptereacoelumactiones,acuitamamitteret.Rerumitaquenaturaliumomniumuitacoelumest:uitamortisexclusio,cuiusinitiuminfirmitas.QuicunqueMedicusigiturcorporibusaegris,incorruptibilecoelummetaphysicum,intrinsecolanguentiquecoelophysiconoueritconiungere,uitamDeodantesanamrestituetpermiraculumunius.Namlanguens&coniunctumutrumquecoelumunum&idemest:undepersimilitudinemauctumquodcorruptisopprimebatur,obtinetuictoriam,inimicosquefacillimesupprimit.Uerumquanamartefieripossit,utcoelumtra13ctemusnostrismanibus,&aegriscorporibusadministremus,docetHermeshisquaesequunturuerbis.Decomparationeinferiorumadsuperiora,&istorumadilla.CaputSextum.Expositiometaphysica.Quodestinferius(intelligecoelum)estsicutsuperius(utpotecoelum)adperpetrandamiraculareiunius,(medicinaescilicetuniuersalis,)&c.Satisclaredocetcoelumapudnosforenonsolumapudnos,atetiaminnobis,&fortiusinomnibusrebusanaturaproductis.Quidmanifestiusdiciposset?Uisaudirelatius.Uniocorporiscumanimauitaest,&horumdissolutio,mors.EstigiturunicaMedicinaquaeuitamadauget,languentemquerefocillat,&nonplures:hocipsumdocetauthorabexordiosecundaepartisinquiens,utsequitur.SermonisUeridici24SecundaPars.Deprobationemetaphysicimagisterii,permundicreationem.CaputPrimum.Etsicutomnesresfueruntabuno,meditationeunius,sicomnesresnataefueruntabhacunare,adaptatione.)Concludendometaphysiceiamprobatacphysice,quodmetaphysicomodofieripossedocetexcorporibusphysicis:quasiloqueretur.NonaliasquamresomnesabunoDeocreataesuntcreationeuniusreicreatae,sicomnesresproductaesuntabunicanatura,perseparationemeius.EtsicutiDeusunusest&nonplures,unumetiamperunumuerbumexnihilocreareuoluit,quocontinerenturomnia,Deusutforetinomnibusunus.Declarareuisumestmihi,curegosententiamaliorumcommentariorumhoclocosequinoluerim,necinplerisquealiis.PercepinoesseHermetisopinionem,utperunuminhacparticula,abuno,globumconfusumquemCahosappellaruntPoetae,sedunumDeumintelligamus,cumposteasubdat,abhacunarenatas,idest,abunamassaconfusaproductasesse.Dixiteniminprimaparte,Adperpetrandamiraculareiunius,&nonuniusabsolute,sedrei,quamrepetitinfineconclusionis:natesunt,inquam,abhacunare,nondicitabunosicutanteadixerat,fueruntabunomeditationeunius.Notandaestetiamhicdifferentia,quamtacitefacitauthorinteresse,etc.nasci:quandoquidemanaturanullareshabetessequodest,sedabeasolumresomnisproducituruelnascitur,exeoquodessehabetexnihiloperuerbumeiusqueuirtutem,&nonexuerborecipitessentiam:hocipsumestprimacreaturanempenatura.Sedauthorisnostrisententiadeprauatamihiuidetur,mutilataqueperomissionemdictioniscreatae,negligentiapotiusquamtypographiae,traductorum,&itarestituendamesseduco.SicutomnesrescreatefueruntabunoDeocreationeuniusrei,meditatione(idest,solonutufactaDei.)sicomnesresnataefueruntabhacunareperadaptationem.InnuithisuerbisHermesluceclarius,Medicinamhancuniuersalemadimitationemcreationismundifiendam,quodposteafateturinferiusquumdicit.Sicmunduscreatusest:quaequidemparticulameamprobatopinionem,&nonperperamnequetemeremequodmutilumfuitrestituisse.ColligendumestSermonisUeridici16igiturexhis,metaphysicumopushocadmedicinauniuersalemesse,uelutimundicreationem,utpotesupernaturale.Postmodumexcreationemetaphysica,naturalem&physicamgenerationemasimilitudinequidemunitatis,&nonoperationisconcludit,namadoperationemartisnodumperuenit,sedcompendiosepriuseamfirmissimisargumentis,cotraquosuisdetractores&ignaroscorroborareconatur,quamaggredi:nefiliisuireprobantiumnugisperterritiremorentur.Defoecunditateprimaecreaturae.CaputSecundum.Expositiophysica,necnongrammatica.SubditauthorpostcreationemuniusreiperunumDeum,eiusdemreifertilitate,inquiens:Sicomnesresnataefueruntabhacunare.Creatorumhicdocetunicufuissegenusgeneralissimum,aquoreliquagenera,species,&indiuiduanatasuntnaturaliter,indiesquepropaganturinfinemusqueseculi.NonestquodquispiamputethancremunamadCreatoremunumsereferre,sedadcreaturamunam,scilicetnaturam,quodpraepositionem(hac)denotareuidetquisquisreigrammatiaegnarusest.Namsigenitiuusuniusinhacoratione(fueruntabunomeditationeunius)referreturadablatiuum(abuno)quodpraeteromnemlatinisermonisrationemest,quiapotiusdixisset,(fueruntabimomeditationeeiusdem),certumesteumetiamdiceredebuissepostea,sicomnesresnataesuntabhocuno.Haectantumamedictasint,utlectoremadmoneamadubiaphilosophorumphrasicauendumesse.Non,quodHermetemitascripsissedicam,sedeiusinterpretesnudamauthorissententiamaliisinuidentesomnibuspreterquamsibi,dubiaminterpretationesuacommentariisquereddidisse.Quodfacilepercipient,illi,quotquotaliacommentarialegentes,acuteremipsamperpenderint:utpotesuilapidisinterpretationemtextulongedifficiliorem,&obscurioremintellectufore.Sedquidunum,&unaresapudHermetemextiterint,estquodinterpretemur,eremedica,nonmetallaria,sedhumana.Deunocreato,perunumincreatum.CaputTertium.Expositiometaphysica.Deushocunumestquodantesoeculasolumessetrinuminunitatefuitabaeterno,quodquesibisimilecreareuoluit,utpotenaturamunam,primamcreaturam,&mundumunum.Hicenimspiritu,anima&corporeconstat.EstaliquorumPhilosophorumsententiarerumnaturaliumspiritumessemediuminteranimam&corpus,quarationetamenidprobentnonconstat.Egoquidemhocargumentoductus,existimospiritum&corpusesseduoextremacontraria,tanquamsubrile&spissum,quaepostmodumHermescommemorat,quumait,Separabis,&c.Quodsiconcedatur,animamessemediumoportebit,autaliasquispiritumessemediumaffirmauerit,subtilioremspirituforedicetanimam,quodabsurdumest.Namanimanaturalisnihilaliudest,quamipsemotuscorporum,quiuidetur,sensibusquepercipiturmagis,quamipsacausamotus,idest,ignisaethereus.Probabilius:dicimusuitamunionemesseduorum,spissiuidelicetacsubtilis:quodistaconnecteredebet,oportetutriusquenaturaeforeparticipansuelutiagens&patiens,naturaliaperutrumquemotumactiuum&receptiuum,tertiumquidproducuntexsuasubstantia:quodnonsolumaccidensest,sedetiamsubstantia,quiasimilisestgenerationaturalispartibusgenerantibus.Tertiocausaquaeuisestmotusubtilior&effectu,quiamotusestinitium,&effectusfinis19motus.Exempligratia,sifaberdomumextrueredebeat,haectriapotissimumnecessariasunt,scilicetarsautingenium,quaespiritusexistunt:motasautoperatio,quaesuntanimae:deincepsipsamateria,quaecorpusartificiirefert.Siquisdicathoclocomotumaccidensfore,concedimus:atinoperationinibusnaturalibusnegamus,quiacommisceturutriquesubstantiaespiritus&corporis,motussubstantiaquaeabutraqueprocedit:hocprobaturacontinuomotuuegetabilium,animalium,&mineraliuminsuisgenerationibus,autoperationibus.Atinartificialimotu,cuinullasuffragaturnatura,deductoadsuumeffectumartificiocessatineomotusomnis.Concludentesdicimusnullumpossefierimotumabsquemotore,motoque:triasuntigituraduitamnaturalemnecessariahaec,uelutanima,spiritus&corpus,quaeconiunctasimulomnia,naturalequidunumefficiunt.Despiriturationaliuero,nullamhicmentionemfacimus,quianaturalisnonexistit,quapropterhuicnonestartificiosubiectus,atistudilli.SermonisUeridici20Decomparationephysicaemetaphysicaequedisponsitionis,adcreationisordinemfacta.CaputQuartum.Expositiopartimphysica,partimmetaphysica.Nuncsuperestutpostremamsecundaepartisdictionemenucleemus,adaptationemscilicet,correspondentemprioridictionimeditationi,quamhoclocodeclarandamseruareuolui.NonabsimilimodoquoDeusomniasubunaremeditatione,hocestsolonutucreauit,&posteaperdiuinaesuaementisordinemdisposuit,sicetiamresomnesabhacunarenataesuntadaptatione,idest,soladispositionephysicauelipsiusnaturae.PostquamD.O.M.naturamsolam&unicaminsetamenomniacontinentemcreasset,insuaspartesdiuisiteam:patetexSacraGenesihisuerbis:Etdiuisitaquasabaquis,quaelicetibidemcoelum&terranominentur,nontamendiscrete,sedconfusaecreataesunt.Innuitenimpercoelum&terramProphetaMoses,Deumsubduabuspartibusinunoconclusisomniacreasse.HocipsumdicereuideturHermesquuminquit.Quodestinferius,estsicutidquodestssperius,&econtra,adperpetrandamiraculareiunius.HisuerbisHermetemTrismegistumabHebraeisedoctumDeifuissecostat,licetAegyptiusfuerit,utAugustinustestaturli.deCi.D.Suidas,&c.NaturaemassamillamDeusinCoelum(quodsuperiusessedicitHermes)&inTerram(quamInferius,nominauit)numinesuo(quodmeditationemuocat)miradiscretionediuisit.Nonuoluitalias,utinseipsamanensunageneraretnatura,necAdam.Quapropterhaecseparationecessariafuit,ineorumgenetationemquaecontinuit,idest,utdepotentiadeducerenturinactum.Subistobinariospiritualicorporeoque,tertium,quoduinculumestsacrimatrimoniicontinetur:hocipsumestmediumparticepsextremorumsuorum,sinequibusipsum,necipsamediosinepersisterepossuntextrema.Uerumdicetquispiamsententiamessephilosophorumomniumartemistamintelligentium,nonfieritransitumdeunoadaliudextremum,nisipermedium:doceretamenuideturHermeshic,sumendumessemotusinitiumabimperfectiorepermediumadperfectiusilli,quisummamperfectioneartisadipisciuelit:aliasquitransitumfeceritaperfectioreadimperfectius,imperfectumopusconsequitalem,&eadecausapraeposuisseinferiussuperiorimoxabinitio.NoscontradocemusinspeculatiuisSermonisUeridici22utpotesumenduminitiumaperfectiore,spirituuidelicet,peranimam,adimperfectius,quodcorpusestfiendumessetransitum.Respondemus,fatuumesseputarehoclocodoceritransitumabHermete,cumnondumadartemperuenerit,sedsimilitudinemtantum,ambarumextremitatum.Imperfectioraforepropterimpuritatem&compositionemeorumelementahaecinferioracoelocertumest,quodetiamexelementisconstatsimplicibus,inunumtamenelementumperunitatemincoelumreductis.Estigiturabinferioribusadsuperiorascandendumnobisquodininferioribusiamexistamus,&superiorasecretaminimetractarepossimus,atbenequaepermistasuntinferioribusnaturaliter,utipatebitinfrasuolocolatius.Iamadmundifabricam&artificiumueniamus.Demagisterionaturae,suisinstrumentis&materia.CaputQuintum.Expositiophysica.Nonaliasquamhicapudnosarsnullasuocarerepotestartifice,materia,necinstrumentis:naturalemagisteriumnecessariosuisindiget.Abartificepriusexordiamur,quimotusest.Namproutlignum&ipsadolabranihilefficiunt,nisifaberillamoueritadactum:coelum&elementanihilgenerarepoteruntabsquesuifabrimotu,quimundiquidemestanima:quaequemediumestinterinstrumentum&materiam,sicutisupradiximus.Atquarationeuinculumsitextremorumiamuideamus.Motusestduplex&unus,aututmeliusintelligaturdupliciterunus,uidelicetelementaris&aethereus.DicamusigiturcumHermete.Quodinferioramouet,idemestquodsuperiora,&econtra,quomiraculaperpetrenturuniusreidiuersa,nonsecusacphysico,perfectiusmetaphysicomodo.Necessariumestenimutanimasituinculum&mediumquodpartesbinascopuletextremitatusuarum.Quotamenidipsumfiatmagisterio,postmodumaudietur.Faberisteprimusomnium,fabrisapudnosferrariisnoninconcinnecompararipotest,quiferroprimum,&malleisdiuersismaioribus&minoribusindiget,pariter&incudecumigne.Huiusofficinafabrifocaria,terrecentruexistit,inquonaturalisignisinferiorsuimotusinitiumhabet,utinosterartificiatusacotecalibeque,uelceteris,equib.excutipotestassiduisfricationib.utlignorumaliquorum,&c.Ueruaethereusdatusestillisicutinostrishabitusmagisteriiperingenium&assiduitatemacquisitus:quitamenambosubstantianon,sedaccidentesolo,partimintersedifferunt,partimconueniunt,utmotu:quoquidemiterumdifferunt;utpotecirculari,&recto,uelutmathematiceloquarperpendiculari.Similiteranimaduertendumproutincusfabrishicinterrisinstrumentumestinferius,&malleisuperius:naturalifabrofixa,necnonsolidiorelementorumsubstantia,sicutilapides,terra,&c.uicemincudis&matricisrefert,&stellaemalleorumsimilitudinemhabent.Iteminferiorumsubstantiauolatilis,&superiorumseminamateriampraebent.Necfolliumobliuiscinosdecuit,quinaturalesuentisunt,utiprioripartenarrauimus.Adaptatigiturnaturamateriamsuam,priusquaminformetanimetque.Concludentesigitur,mundinexumaduplicibuscorpore,anima,spirituquesuperioribus&inferioribus,accidentesolumdifferentibus,atsubstantiasimilibus,originemhaberedicimus.Quaemeliusutintelligantur,operaepreciumfuerithicnaturemagisteriumampliusexplicare.Mundumuniuersumpluribusconstarepartibusgeneralissimis,quamtribus,quisphilosophorum,nisitemerariusnugatoraliquis,audebitaffirmare?Suntenimforma,natura,materiaqueprimarerumomniumprincipia.Mundumitaquequicunqueuoluentinsubstantiacognoscere,triaprimumhaecsibinotissimalorenecessumest,aquorumdiffinitionibuseritinchoandum.Detribusnaturaeprincipis.CaputSextum.Porromateriadiciturelementarisregiotota,quaelicetinquatuorpartes,(quaselementauocamus)diuidatur,ignem,aerem,aquam&terram,duotamensuntprincipalia,scilicetignis&aqua:quianihilaliudesseuideturaer,quampercaloremuirtuteSpiritusD.superaquasnatantis,excitatumincreationemundipersistensaquaresoluta:terraueropercalorem&siccitatemaquademfata,uelpotiusexsiccata.Bifariamaliasdiuiduntur,inmanifestanempeduoterram&aquam,&inoccultaduo,scilicetignem,&aerem.Subaquanamquedelitescitaerdonecignisactionibusmanifestetur,&hicsubterraquousquehominisappareatartificio,uelaliasnaturaliterperspiraculaquaedamemergat,utinmonteEthnacaeterisquepatetlocis.Conaturignisexproprianaturadumpotestaquaminseconuertere:quodutfaciliusperficiat,duoquaeritmediasecundumambasutriusquequalitatescontrarias:priusutcaloresuofrigiditatem:illo,siccitatequesuishumiditatemaqueasabsumat.Uidemusnubesigniscaloresuspensas,interaquam&ignemteneremedium,quiasicalorignis,quicircasuperficiemremissiorest,quaminsuaespheraemeditullio,uincaturaquaefrigiditate:mediumhocinalterumextremorum,utpoteuincensconuertitur,&ignis(sicdisponentenatura)suoconatufrustratus,dumunumabsumerenititur,eodemgeneratalterum,quodrursusinidexquogeneratumestredit.Haectransmutationiscirculatio,generationisestpotissimacausa.Nonabsimileuidemusignemincorporibusanaturacompositisexercere.Lignumexemplositadmotumigni,quodpriusquamomnehumidumaqueumeiusinaeremsitconuersumnonflagrateiussulphur:hoctamenabsumpto,pariter&ignisinaerem,&itademuminseipsumtransit,lignipartibussolidiorib.incineremuelterramdecidentibus.Proptereadicendumnonestelementalignitalisconsumptafuisse,uerumasuoseparatumcompositoquodlibetadpropriamspheramrediisse.HacderefactafuitapudPhilosophosdubiosaquaestiotalis:utrumplusabsumeretignisquamgeneraret?Sanumuideturdiciquodsintaequalesoperationesignisaetherei&elementaris.Namsiplusabsumereturigneelementari,quamgenerareturaethereo,possetassignariuacuuminrerumnatura:quodabsurdumest.Siueroplusgeneraretignisethereusquamabsumeretelementaris,superfluumnonpossetdeterminatoiamsuolococontineri:sicalterutromodouelaluumnaturaesolui,autcomprimiforetnecesse.Breuiustamenrespondebitur,nihilabigneconsumi,sedpertransmutationismodum,quodabunorecedit,acceditadaliudelementum:Sicnaturasagaxindiesexelementis,hocmodotransmutatis&forma,nouasexcitareformassolliciteprocurat,utpergenerationeminformetur,quodpercorruptionemdispositumest,sitqueoperationaturaesicutcoelestesimotus.SolentpleriquenimimiumcuriosiPhysiologinondumexpertirerum,nobishocargumentumobruere,quoChymistarumquintamessentiamoppugnent,uerumnonexpugnabuntnisiualidiusadferant.Corpora(inquamnaturalia)quatuorconstantelementis,ubiquintumigitureritelementum?Respondemusomnianaturaliacorporaconstarequatuorelementissimul&forma,quametiamaliquidest,&potissimaparscuiusuiscompositi:necsolumexhisomnib,quianonpotestfieriueraconiunctio,nisiperaliquoduinculum,aliaseritcotactusuelcollisio.Nonpossuntenimqualitatesprimae,propterearuminterserepugnantiaminunumperseipsasconuenire.Quapropternecessariumfuitillasperelementaduasqualitateshabentiacomponi,quofaciliusconiungerentur.Hocnaturauinculocunctacompotitcorpora,Philosophisolentidnobisaeigmatetraderedicentes:facpacem,inquiunt,interinimicos,&totumhabebis,magisterium.Deelementisitaqueconcludendo,dicimusillaforetriplicia,nempesimplicia,composita,&decomposita.Simpliciasunt,quaeneccorrumpunturnecpatiunturintersesecompositionem:nonexhis,sedperhecomniaaliainferioraelementauiressuasexercent,quasetiamabillissortiuntur.Compositasuntquecomponuntur&corruptionempatiuntur.Decompositaueroqueiamincompositionepercorruptionemconueniunt.Quicunquehaecinilla,impurainpura,compositainsimplicianoueritconuertere,maximuseritadmirandorumoperumartifex.Iamquidformasituideamus.Estquidemaethereaeregionisinelementaremactus&potentia.Perelementoruminsemutuotransmutationem,aptatnaturamateria,illiformamtanquaminmatricemsemeincludens:huiusuirtutepraegnans,uelutimaterfoetumproducitinactumspecificum.IdsibiuoluntPhilosophidicentes.Formadeduciturdepotentiamaterie.Potensestenimipsamateriaparere,quodaformageneraturinilla.Concludendumestigitur,quodformasitagensinmateriampatientemeiusactionem,interquasnaturasemediampraebetutartificem.Haecenimexuniuersalitotiusforma,specificasindiesformasaDeotamenprimocreatasrenouarenoncessat,quaecorruptionedefecerant,necmagisquamcoelorummotusestinferiusotiosa.DicituristaCoelicumelementisingenerationemomniumquaesuntexcitatio.Quodartificiumdupliciperficitinstrumento,dispositioneuidelicetacinfluxu.Naturamateriamcorrumpendodisponitadpotentiamformaereceptiuam,&coelestiuminfluxuum,quaetandemsuodeterminatotemporeprorumpitinactum&formamspecificam.HocsibiuultdictumilludaPhilosophis,nempe.Secundummateriaedispositionemagitforma.&c.30SermonisUeridiciDeparentibusmetaphysicaeprolis.CaputPrimumExpositioPhysica."PatereiusestSol,MaterUeroLuna.Portauitilluduentusinuentresuo.Nutrixeiusterraest.PateromnisTheolesmitotiusmundiesthic.Uiseiusintegraest,siuersafueritinterram.")PostquamHermesartemsupernaturalemexdiuinis&naturalib.probauit.Foetusadmirabilisgenerationemasuisparentibusindicat,apatreprimumhisuerbis."PatereiusestSol".QuidSol&Lunasintincoelononestquodexplicemus,cumpuerisetiamnotissimumexistat.Uerumactiones,atqueuirtuteseorumpaucireperiunturquiintelligant.Quaproptereashocloconarraredaturoccasio,quarumcognitionemensadaltioraperuenirepotest,utpotemetaphysica.SolitaquecoelestisestluminaredieimagnuaDeoposituminmediumcoelum.Curautemcoelumoccupetmedium,intelligendumesthacdecausafieri,nempeutsuperiorasenecnoninferioraquaeuiscalefaciataequaliter&illuminet.Sicutifonsuitaenostrae(caducaetamen)estcordisnostricentrum,inquouigetcalornaturalisreliquanostricorporismembracalefaciens&illuminans,idest,uiuificans:nonalias.Solomnesmundipartessuperiores&inferiorescaloreluminequesuisuiuificat.Hacdecausamundicoracaloredicitur,&oculusalumine,quiacunctaperlustrat,etiamabditissimaqueuisinterraecentrumusque.Ineocoelicaeuirtutesomnesreconditaesunt,&ipsereliquasomnesstellasinfrasupraqueseexistentesilluminat.Insummacorpusestomniumqueincoelosunt&interranobilissimum.IustarationeprimuspostDeumparensestomniumabHermeteuocatus,quodineoseminaquoruuis&formaedelitescantinferiorum.Masculinu&uniuersalesemen,acnaturaeprimum&potissimumsulphurexistit,genenerationumqueparsomnium,&potissimacausa.Quamobremasapientissimisuiris,utParacelsoprimumaffirmaturSolem&hominemgenerarehominem.ASoleuitanaturaliscreaturarumomniumoriginemducit,namexeiusuita,estomniauitacaduca.SiSoligituruiuit,necessariumestutinaliquouiuat,scilicetinhumidosuoradicali,uidelicetaerepurissimo,quitemperatcaloremeiushumiditatesua.Fatuumessetcumplurimiscredere,Solemignemexisteretantum,quiauitaconsistitinunionespirituscumcorporepermediumanimae,quaeabhacunionecausatur.Aliasnonuiuereconcedendumeritcontraueritatem,cumunionaturalisinterduosemperfiat,exquorumconcordiatertiumquidresultatunumidest,unitum.Imoquodmagisest,dicimusunicumelementumforeSolem,inquocunctacontinenturelementasimplicia,sicutincoeloreliquisquecorporibuscaelestibus:atinilloperfectiuspropteruitam,quamomnib.infundit.Nonsuntigiturignis&aersoluminSolecoeloque,sedetiamterrae,necnonaquaesubstantiapurissimasimplicissimaque.Soligiturpaterest,&uirilesemenomnium,&Lunamater,utaudieturinsequentibus.Dematremetaphysicaeprolis.CaputSecundum.Expositiophysica."MatereiusLuna.")IamauthorinnuitSolemesseLunaeuirum,&Lunameiusuxorem,primamquererumgenerationemincoeloprimumconcipi,demuminterrisperfici,proutinfradiceturapertius.NonenimSolimmediatesuosinfluxusuitalesimprimitininferiora,sedperLunam,quaedecies&terquotannisauirosuoperconiunctionemconcipit,foetumquepariensindiesdemittitinterram,&aquas,utaudieturpostea.Etsicutiparitsingulisdiebus,itaetiamrecipitauirosuouirtutes,nonaliasquamstellaequaeuis,licetincongressufoecundiusobmaioremeiusuicinitatem.Necestquoduulgusputetistasconceptiones&partushuiusmodifierisicutapudnosinterris,atspiritualiter,&perinfluxus,nullocontactu,sedsolisaspectibus.Etquumnobisplenaconspicitur,minusuirtutumaSolerecipit,quamubilatensomninofueritSoliconiuncta,proptermaioremdistantiam:atplusinoppositione,quaminteramboslateralesa.pectusideoquodpotentioresinfluxusrectiSolisexistant,quamobliqui.Existimandumigiturnonest,utcommunisaliquorumimproprialoquutiodefectumpatiLunam,cumeotemporemaximeuirtutibusimbuantursolaribus.Atquiatuncnobisconspicuanonest,obsolareiubaromniauincens&obfuscans,uideturpriuatalumine,cumtamenplusinsecontineataSolequerecipiat,quaminoppositioneplenaprorsusapparens.Uerumestetiamistaduoluminaria,rationematrimonii,quodinuiolatumobseruantexordinediuino,binaforediscretacorpora,tameninunasubstantia,sicutiuir&foeminahicapudnos,duosuntinunacarne,quodpariterutillapriusunumfuerint.IstaSolisuirtutuminLunamreceptio,perfectagenerationonest,sedeiusinitiumtantum,quiaininferioribuselementisperficidebet,utaudietisinsequentibus.EstigiturLunamediumperquodinferioraseminaiunguntursuperioribus,aquibusimpregnantur,&pariuntelementacrassiora,quaemistauelcompositaproprienominamus.Quanamrationeidfiatnarrabiturpostquameaquaedeprimis&coelicisparentibusdictasuntphysice,metaphysicomodoiamexplicuerimus.35Expositiometaphysica.SolemperLunaminfluereuitamininferiorasiuerumest,amboquibusuisetiamperuitam,idestpotentialiter(quaepotentiapermetaphysicaminactumdeducipotest)inessenecessumest.NamuitaSolis&LunaequibusuisinrebusestunioperIouem,&sanadicidebet,autaliasaegradumperSaturnumMercurius&Marsconiungutur,utinprioriPartedictumest.QuaproptersimetaphysicequoduisadMercurium,Saturnum&Martemsuacompositumreduxeris,abhisqueSolem&Lunamextraxeris,mediaqueIouisutriusquetemperiesimuluniueris:unumefficiesextribusexcellentius,quamanteapernaturamcompositumfuerat,subaliaformatamen.Quiadestructaformaphysica,nonestartisiterumeandemrestituere,sedlongemeliorem,oculistantumalteratam&occultouirtutibusrepurgatioribus&nonimpeditiseisdem,quaepriusasuisactionibusremotioreserant,SedcumistaiaminprioriPartepositasint,obiterpertransibimus.SermonisUeridici36CaputTertium.Expositiophysica.SuperiorinaturaemagisteriopriusabHermeteposito,moxeiusfoetumadiicithisuerbis:"Portauitilluduentusinuentresuo".LicetinprioriPartelocumhuncexplicuerimus,utlectorib.tamenamesatisfiat,ampliushicelucidabitur.Sol&Lunainferiorasesesursumattollunt,inferiorisnaturaemagisterio,donecadSolem&Lunamsuperioraueniant,idestadsuperiorisSolisuirtutesinsuperioremLunaminfusas:&quiasimiliasimilibusgaudent,inferioresmatricessuperioraseminarecipiunt,quoduxoris,nonmaritisitofficium.IamclariuspatetuerumessequodHermesanteadixitabexordiomox,inferius&superiusidemesse.NamsicuriSol&Lunasuntincoelosuperiori,sunt&ininferiorisimiliasubstantia,nonaccidente,proutsupradiximus,&infraclariusindicabitur.Iamadinferiusartificiumueniendumesseuideo.SubMarteUulcanicasartesincentroterraesuasexercenteSolinferiordelitescituniuersalis,quisuiparentisimpetuperuentumextracauernassubterraneaserumpit,utsequitur.HuiusmodifollibusUulcanuselementorumpartespuriores&subtilioresincoelumasepellit,utpoteSolem,quemdiximusinfeiorem,ignis&terraemateriampotissimamcontinentem,&Lunaminferioremetiam,quaemateriamaquaesubtilissimamsubaerisformadelitescentemhabet,quaequeSolisinferiorisestuehiculum,utpatethisuerbis:"Portauitilluduentus,&c."hocest,semeninferius&uniuersaleperaeradelatumest,adseconiungendumsuperioriseminietiamuniuersali,&c.Certumestexaqua&igneconstareaerem,sicuticoelum:uerumsubignishacappellatione,potissimasubstantiaterraecomprehenditurinferioris,ignipariterascendentiquodadmixtasit:&subaerisnuncupatione,puriorinferiorisaquaesubstantia,subtiliorque,utinsequentibusliquebitamplius.Uenteritaquenaturaeestexomniumelementoruminferiorumpuriorisubstantiaconflatamatrix,inquamserecipitsemenSolissuperiorisuniuersaleperLunaemedium,quaehacetiamdecausapropinquiorelementisinferioribusfactaest,&c.Expositiometaphysica.AuditumestsupraSolem&Lunaminessequibusuisetiaminferioribusperuitam,&abipsisextrahiposselouemque.Nuncestquodsciaturulterius,etiaminomnibusforecoelum,idestquintamessentiam,quaeperuentum,hocestaeremartechymicafactum,portatur,&c.Quauiauentushicfiatchymice,priorParscontinet,etiamquumsic,&quandonominaturaer:itemquinamphysicusuelnaturalisuentusinterrecauernisgeneretur,&c.Modorestatutuentumhuiusmodimetaphysiceprobemussieriperexperientiamartischymicae,proutaffirmauimus.Chymisteueri,nihilintentatumrelinquenteseorumquaeadnaturampertinent,studiosuomerephilosophico,repereruntuentinaturalisoriginemhocmodo.Quumadfusionemcalcinatorumsuorum,&reductionemincorpus(utaiunt)ignecontinuatonulliusrespirationis,quefollibusquantumuismagnis,uelduplicatisexcitarenonpoterant,indigerent:adglobiterraesimilitudinem,globumaeneumuacuum,autspheramextruxeruntunicorespiraculopatentem,uixaequemagnoaccicerintrareposset,perfistulamsesquipedaleslongitudinisprominentemuentriseiusmedio.Quemadquartamplusminusuesuaecapacitatispartemimbueruntaqua.Demumsupercratesferreas,&supracarbonesautprunascollocarunt,fistulaadalterumignemdirectaflagrantem,incuiusmediouasfusoriumcumsuamateriasitumerat.Statimatquepercaloremaquasuosinuaporesconuersauelresolutafuit,histandemauctis&multiplicatis,autcumimpetuprorumpere,magnumqueflatumexcitarecoactisuntinstaruenti,uelglobushuiusmodicrepuitmedius,siforteminusosillisinexitumpatuerit.Hacrationeuentinaturalisgenerationemedoctisunt,aliasfieriquamagentiliciisphilosophisquibusdamexperientianihildocentibus,atuerbistantumeffutitumest.QuiadeuentinaturalisgenerationediximusinprioriParte,hicobitereampertransibimus,adnostriuentichymicideclarationemuenientes.Nonaliasquamauditumest,subnostrogloboterrachymicastruimusignem,quomercurialisaquanostrasuosinuaporesresoluitur,adglobumcoelinostriscandentes.Uerum,quiagenerationostrifoetusestsupernaturalis,nostramatrix,autuentusnullomodorespiraredebet,utinfralatius.Demetaphysicaeprolisnutrimento.CaputQuartum.Expositiophysica.PrioriparteMartemabuberibusSaturnisugereMercuriumdiximus,quuminfirmitatis&sanitatisarboresdescriberemus:idemHermeshoclocodocet,nempeterraminferiorisuberaforenaturae,perquelacmercurialefoetusomnisinalimentum,&uitaesuaesustentationemsugit.Postquamauthorelementatriaproposuit,duopriorasubduorumPlanetarumnomine,Solis&Lunae,tertiumuerosubuento:quartumiamsubnutriciscomparatione,proprioquescilicetelementarinomineterrasubdit.Nonsineconsiderationepraetereundumest,hicopinionemdeprimisprincipiisnostramtacitecontineri,nempetriatantumelementafore,quaesubsensusnostroscorporalitercadunt,ignemscilicet,aquam&terram,&hecinquartumreduci,quodmagisaliorumessematrix&massaquedamexaliistribusmistisconfecta,quamelementumperseforeuidetur.Expraecedentisententiapatet,"Portauituentus,"idestaer,"inuentresuo,"Solem&Lunam,acpurioremterraesubstantiaminferioris,cuiuscrassior&impuriorparsnonascendens,nutrixestfoetusinaerisuentreconcepti.NamsubSolisnomine,terrepuriorsubstantia&ignis,acsubLunaedictionesubtilioraquaesubstantiacontinetur,quaeperigneminaeremconuersa,reliquasecuminsublimeuehit,&c.Quodetiampriusdiximus,hicrepetendumest,nempesubappellationeterrae,crassioremaquaesubstantiamcontineri.Quoniam&aquanutrixesteorumquaeabaltorursusineam(eleuatapriustamen)decidunt.Ignisigitursubstantiacrassiorinterraecentro,totumartificiumeleuationisinferius,ueldispositionisexercet,Marsquediciturimpetuosus,&agensinferius,quodSolemsuumingremioUeneris,unacumLunaMercuriali,IouequeSaturniperaerapellit,utmatrixistaSolis&Lunaesuperiorumsemina,perIouemetiamsuperioremunitarecipiat,impregneturque.Postmodumrediensasublimis,&huiusmodifoetumparturiens,inferioribus,uidelicetaquaeterraequenutriendumcommittat,&c.quaeclariusinfradeclarantur.Expositiometaphysica.Nonaliasquamomnequodgeneratur,aterrasuumalimentumsumit:foetus42SermonisUeridicificiinostrisuumnutrimentumhabetaterranostra,quaedupliciterhicintelligidebet.Parseniminferiornostriuasis,proterranonnunquamaccipitur,&superiorprocoelo.QuandoqueIupiterquodfixusexistat,locoterraeponitur,&aliaepartesquodincoelumascendant,uolatilesforedicuntur,&postquamdescenderint,asuaterranempeIouenutriri,&c,Demaximototiusmundimysterio.CaputQuintum.Expositiophysica."PateromnisTheolesmitotiusmundiesthic".Hisquedictasuntmaximumarcanumhuiusmundicontinetur,omnibusnon,&prophanisminimepropalandum,sedsacrisinitiatismysteriistantum,&hisadhucsubbreuiloquio.Quidenimexcellentius,authominiPhilosophodigniusessepotest,quamintegramnaturamsuperiorem,&inferiore,cumeiusoperibusomnibuscognoscere,tamintus,quamextrase?Nonnepraestantiusestomnibuspoematumfabulisfigmentisque,magisadidololatriam,quamadu43niusueriDeicultumexcogitatis?Etquamuisabaliquibusallegoriceperperam,acsipraeclaramysteriacomplecterenturinterpretatasint,nihilminustamentotsomniatisDeorumsuorumDearumquenominibus,quamDeimagnaliacecinerunt.LicetOuidiusaliquidsubodorasseuideaturinsuaMetamorphosi,multanihilominusimmiscuitfriuolaquaedam,adartemhancnihilprorsusconferentia.QuidEthnicorumscriptaprosunt,autaedificantinsalutem?certenihil:plunstamenfiuntinScholis,quampiorumscriptauirorumDeumunumprofitentiuminomnibus.Nonpraestaretquaeso,iuuentutemaddiscerequaeDeisuntopera,quamhominum?Physicasanesiritedoceatur,incognitionemDeimagnaliumnosducit,&MetaphysicesposteaPatrumantiquorumdiuinitusedoctae,quaetalisestutHermesretulit,&c.Expositiometaphysica.SitufraterprofundemeditatusfueriseaquaeD.O.M.increationemundifecerit,acomniumquaeineosunt,tuiquepraesertimintelligesPatremarcanorumomniumSermonisUeridici44idestexcellentissimumTheolesmisacrimysterium,hocestartisdiuinepotiusquamhumanaesecretissimumopusAlchymiae,cuiuspater,idestsupremumarcanum,esthicinsermonemeoueridico,&c.Deseminumcoelestiumsationibus.CaputSextum.Expositiophysica."Uiseiusintegraest,siuersafueritinterram.")Postquamelementoruminferiorumsubtiliorespartesgrauidaefuerintuirtutib.coelicis,demittunturinterram,uelinaquas:nonpriuseorumuiresintegraesunt,idest,suumconsequuntureffectumgenerationis.Participiumhoc,"uersa",notandumuenit,prosuocompositoreuersauelretrouersadeberesumi,siphysiceremipsamintellexeris,eritqueduplexsensus,utpote:Proparteinferiorumseminumreuersapotestintelligiadlocumunderecesserant,scilicetabelementisfixis.Etexalteraparte,superiorumuidelicet,potestetiamcompositesumiproconuersa,hocest,mutatainterram,uelfixatafuerint,&c.suolocolatius.Expositiometaphysica.Nonpriuscognoscesopusmetaphysicumessecompletum,quamubimateriatotauersafueritinterram,idest,inpulueremfueritconuersa.Longadecoctioneliquida,licetetiamnoneuaporent,sedretentafuerint,inspissantur,&successutemporisexsiccanturinpuluerem.Uulgouideturhocabsurdum,&quihuiusreifeceruntpericulumsolicrederepossunt.Uerumlongissimum&summetediosumopusexistit,inunoplusquaminaliotamen.Quapropterindustriasummarequiritur,inelectionemagisaptaemateriae.Quaedamremotasunt,aliaremotiora,nonnullaremotissima:sic&propinqua,propinquiora,maximequepropinquaperfectioni,quaequidemartificimetaphysiconecessariacognitusuntomniapriusquamaggrediaturopus:aliasdeplorabiterroremsuum.46SermonisUeridicis.QuartaPars.Deoperationibus,&documentometaphysicimagisterii.Demundificationemateriae,adopusmetaphysicumassumptae.CaputPrimum."Separabisterramabigne,subtileaspisso,suauitercumingeniomagno.Ascenditaterraincoelum,iterumquedescenditinterram,&sicrecipituimsuperiorum&inferiorum".Iamprimumincipitauthorpracticamartismetaphysicaedocere.Priusenimtheoricetantumeamdemonstrauit.Aseparationemoxremipsamaggressus,inquit,"Separabisterramabigne",hocestauirofoeminam,utgenerareualeant.Oportetsiquideminomnigenerationeduofore,quaeconueniantinunum,quaequeuocauitauthorinprimasuisermonisparte,"superius&inferius",idestagens&patiens.Huiusmodiseparatioprimumestinhacartenecessaria,queproprieuocaturaphilosophiselementorumdiuisiopuriorumabimpurioribus.Docethicauthorprimampraeparationemessemundificationempartiuminhacarteconuenientium.Nonnulliputantelementorumquatuorseparationemhicintelligendamesse,quodegoneminirefragaricupio,sideseparationephilosophica,nonuulgaritamenintellexerit.Subignishacappellationeduoaliacontinenturelementa,scilicetaer&aqua.Nullussiquidemignisestaerisexpers,necaeraquae,cumaersitaquaperignemresoluta,quocogiturillasursumascendere.Terraueropartimascendit,partiminferius&fixaremanet,utinfradeclarabiturexactius.Desecundapurificationemateriae.CaputSecundum.Nonnulliputanthancparticulam,"subtileaspisso",referriadpriorem,nempe,Separabisterramabigneuerumegosumistiusopinioniscumauthore,secundam&particularemessepurificationemphilosophicam:quicredereuoletpoterit,quinoluerit,minimecogitur:"Subtile"quidemaPhilosophis,dicituromnequodaethereumest,autperaethereiuirtutesinsubtilitatemredactum.Namutisupradictumest,aethereum&elementasubstantiaquidemunumfore,sicetiamremotisaccidentibus,quibustantumdifferunt,inunumfacileredibunt.Estigiturauthorissententiaperseparationemsubtilisaspisso,subtiliarispissum,&inaethereisubtilitatemelementareposseredigimetaphysice.Hecseparatio,philosophicasolutiodicitur,quaenisipraecedat,compositionullafieripoteritetiamphilosophica.Quapropterhaecposteriorseparatioperoptimeconsiderandaest,necumprioriconfundatur.Exordinedictionuminorationibus(licetnullaconiunctiositintermedia)patetauthorismentimeamopinionemesseconformem,cumpriusdixerit,"Separabisterramabigne".Sihancsententiampereamquaesequiturexposuisset,utnonnulliuolunt,dixissedebueratpostea,"Spissumasubtili",quiaterraspissiorestigne,quemetiampraeceditinoratione,&noninuertissepraeteromnemscribendirationemsubstantiuorumcorrespondentiam.Necdicipotestadiectiuafore,quiaspissamdixisset.UnusesthicPhilosophorumoccultandimodusinmanifestissimis,aquoreliquosaddiscas.Deinstrumentophilosophicouelmetaphysico.CaputTertlum.Postquamauthormateriam,&operandimodumineamindicauit,ordineconuenientissimopost,instrumentumadditphilosophicum,eiusquetemperamentumuerbisoccultissimis,inquiens:"Suauitercumingeniomagno".QuifiliisuntHermetis,facilepercipiunt,quidperhaecuerbauelit,&nonalii.Chymistarum,utetiamnaturaepropriuminstrumentumestignis,quipenesartificesmultipliciterconsideratur.Estenimignisexternus,autinternus:Externusautuiolentusautpertresgradustemperatus;uelnaturalisimilis,&remississimus,qualemsibinaturaingenerationererumusurpat:Internuscuilibetsubstantiaepropriusest,&naturaliterinsitus,cuiusetiamChymistarationemhabeatoportet.UtunturigneuiolentoChymistae,uelintercalcinandum,sicciorasublimandum,autmetallasualiquefaciendum:ignetemperatopertresgradusinterdestillandumascensorie,descensorieque:naturalisimilidumputrefaciunt,digerunt,congelant,uelcirculatoriesoluunt,atquefixant.PatrisHermetisdocumentumest,utfiliisuipostremo,quonaturaminsuisoperationibusimitariualeant,utantur,utiperaduerbiumsuauiterapparet.Alterapars:"Cumingeniomagno",denotathuncignemingeniosesummaquediligentiaconstruendumesse;iuxtanaturalemcalorem,&c.Uariaestignishuiusmodistruendiratio,cuilibetprosuiingeniicapacitaterelinquenda;modosuauis&continuusexistat,noninterruptus.Aliquisolentindustriosisfornacibuscalorishuiusmodicontinuationemsibicomparare:nonnullialiiuariamateriasuumignemexstruere,quorumomniumauthorhoclocononmeminit,quodbreuitateminsuatabulaseruarecoactusfuerit.Apudscriptores.aliosquaepositasunt,recensere,superfluumesseduximus.DeprioreparteCirculationis,idest,Solutionephilosophica.CaputQuartum.Docetpostmodumsignatacite,quaminteroperandumapparent,quumdicit:"Ascenditaterraincoelum,&c."Circulatoriaedestillatiopulcherrimedeclaraturhocloco,necnonuasadnaturaliumuasorumsimilitudinemesseconstruendum.Uidemusenimtotumcoelum&elementasimilitudinem,haberecuiusdamsphericiuasis,incuiuscentro,naturalisignisuigetinferior,subtilioremelementoruminferiorummateriamincoelumagens,&c.NonaliasuultHermesnoshabereuasidoneum,adilliusimitationem,Atquiaforetimpossibilenobisinaliquouaseclauso,uelutinaturasuspensuminmedio,necnonaccensumignemrationibusuariisincludere;maximequianosterignisfomentatusest;hocestindigetmateria,quaeproptergrauedinemcentrumuniuersipetit,undefieretutinfundumlaberetur,necremaneretincentro:Minimepotestetiamignishuiusmodipraeterliberumaeremuiressuasexercere,quapropterocclusouasestatimextingueretur:necessariumfuitignemextrauasnostrumforesubeiusfundirotundicentro.Totumignismagisteriumineoconsistit,utcontinuusexistat,acineodemstatu,leuis&uaporosus,ueluticontinuaturignisinterraecentronaturalis,quimagisteriumeleuationis,idestascensusaterraincoelumexercet:hocindicatprioribusuerbisinquiens:"Cumingeniomagno,"hocestignepersimilinaturali,&c.QuorundamPhilosophorumexpertissimoruminhacarte,iamoccurritopinioreprobantium,parteignesubterraneo,sedaffirmantiumcoelestisolumomniapenetrantemetallorumgenerationemfieri?nonuidentinterimquinamHermeticontradicant,&sibi,quinullomodopossuntaliosuumexerceremagisterium,quamperignemextrinsecum&subtusagentem,naturalisignisadsimilitudineminuniuersicentrosuumcentrumhabentis,aquosursumassurgit,&c.Nam&siuehementissimusibidemexistat,obmaximumtameninteruallum,&intermediamterram,&aquameiuscaloremarctissimumimpedientem&compescentem,incauernismetallicis,quaeutplurimumad600.aut700,plusminusuecubitossubterraesuperficienonlatent,estitaremissus,utuaporesmetallicostantumeleuetadsummitatemclausarumnaturalitercauernarumHermeticouasipersimilium.Uerumestquodabignecoelestilapideascauernas,&omniapenetrante,uiresatquesuasuirrutesacquirant,quaegenerationiseorumestparsaltera.Huicignicomparandusestinternus,idest,Hermetismateriaenaturaliterinsitus,cuiusfortequumillascriberentnullamrationemhabuerunt:NonnunquambonusdormitatHomerus.Porrosumushomines,errarequenosomnescontingitaminimousqueadmaximum.Etquamuisartemipsamcalluerint&adimpleuerintilliboniuiri,magisexdonoDeiquamexnaturaenoticia,uelimprobosuolaboresunteamadepti.Contrapleriquereperiuntur,quiremipsamexpertinondumfuerunt,acutiustamenexpertiscontatisunt.PatrisHermetisopinioest,utignesubtusmetaphysicimagisteriiuasextrinsecusagente,materiauasecontentasursumadsummitatemeiusinstarnaturaecogaturascendere.Quodhisuerbisinnuit:"Ascenditaterrancoelum:"hocestabinferioriparteuasis,quaenonnunquamterrauocaturaPhilosophis,adsuperioremquaecoelum,abillisetiamdicitur.Potestetiamaliasintelligi,sicuidelicetSolis&Lunaefoetusascendit,idestconuertitur,autresoluitureiusterreasubstantia,uelspissumeiusincoelum,hocestinsubtillissimamsubstantiam;coelestisimilem,&c.DeCirculationismetaphysicaeparteposteriore,scilicetFixationephilosophica.CaputQuintumStatimatqueSolutionemphilosophicamauthorsuisfiliisindicauit,Fixationemsubdithisuerbis:"Iterumquedescenditinterram:"idestPostquamaliquandiusubcoelestiumuirtutuminternarumobedientia,resolutamateriaPhilosophorum,ascensusdescensusquesteteritartificio,suotemporedeterminatomaturitatis,adsuamterramredit,idest,Spiritusistefititerumcorporeus,quipriusecorporefactusfuitSpiritus.AenigmaticisuerbisPhilosophihocipsuminuoluerunt,dicentes.Facfixumuolatile,rursusqueuolatilefixum,&totumhabebismagisterium.Suntnihilominusaliesolutiones&congelationesinhocmagisterionecessariequaepreparationespotiusappellandesunt.Fatuumsanecredereforet,materiamhancphilosophicamnonpreparandam&subtiliandamesseprius.HocipsumdocentquotquotsuntPhilosophinaturalesinhacartesublimati,scilicetpraeparationesessenecessarias,quasoperationesuocaruntmundificationes&subtiliationes,solutiones&congelationes.CorpuseniminSpiritumresoluinecessumest,&Spiritumincorpus,sinaturamimitariuolueritartifex.Uidemusfierinaturaliter,utinnubemaquaresoluatur,&eademnubesiteruminaquam,utfiatquodsequitur.Derationecurhuiusmodiconuersionesueltransmutationesfiant.CaputSextum.Concluditauthorquartamsuisermonispartem,hisuerbis:"Etsicrecipituimsuperiorum&inferiorum,"Docethoclocolatiusquodanteadixit:"Quodestinferius,estsicutidquodestsuperius,&econtra."Nampersingularemnumerumuim,indicateandemessepotentiamnaturesuperioris,quaeinferiorisest,&nondiuersam:aliasuiresdixisset,autsingularemnumerumgeminasset,hocmodo,recipituiminferiorum&uimsuperiorum.HocminimesuosdocereuoluitHermes,imopotiusidipsumconfirmare,quodsuperiusallegatisaddidit,uidelicet:"Adperpetrandamiracula,"idestpotentiam,"reiinius."Quoniaminunionesuperiorumcuminferioribusmaximauisinest,acadmiraculumusquepotentia.Quodsuperiuseaquaehoclocorequiruntur,latesatisdictasint,repetitionibuspapyrumimplerenolumus.56SermonisUeridiciDeutilitatemetaphysicimagisterii.CaputPrimum."Sichabebisgloriamtotiusmundi.Ideofugietaueomnisobscuritas."HicdocetfiliossuosPaterHermesutilitatemartis,&adusumapplicationemduobusmodis.Prioresuaemedicinaetacitesatisinmetallisutilitatemindicat.Namtotiusmundigloriaconsistereuideturinopibus.NonenimspernuntPhilosophidiuitiasomnino,sedabusumearum.Imofoelicem&gloriosumexistimantinhocmundoforediuitem,quibonasuapauperibusdistribuit:Licetobulusuiduedeuictusuodiminutus,magisacceptusDeofuerit,quamopulentumingenspecuniasuperflua.NihilominusutsubuentumsitpauperibusD.O.M.hominibussuisdiuitiashacarte,donoquesuotribuit,utnonexistimentcumnonnullis,quihabenteasexhaereditateparentum,sibisolisforepossidendas.Uerumquodhuiuspartishactenuspaucamfecerimprofessionem,aliisampliushunclocumelucidandumlibentissimecedensrelinquo,posterioremquepartemqueMedicinamanimi,necnoncorporishumaniconcernitassumens,hunclibruminstudiosorumutilitatem,&uniuersaereipublicaeconscribereuolui:maximequodalioshunclocumintegrumreliquisseuiderem,autobiter,autstudiosetranscurrisse.Defructumetaphysicaemedicinae,quoadhumanacorpora.CaputSecundum.NonsolumDeuspauperibusaurouelargentosubuentumesseuult,sedetiamremediisadeorumtollendasinfirmitatesadhibitis,utChristusipsetestaturinEuangelio,dices:Infirmusfui&nonuisitastime,&c.Hocposteriorequintaepartisutilitatismodo,satisinnuitMedicinamsuamHermesadcorpus&animamutilemfore,hisuerbis:"Ideofugietateomnisobscuritas".Nonaliasenimquamanimicorporisquescilicetinfirmitatemforescitur,duplicemetiamesseMedicinamoportet.Hincfitutauthor(ate)loquutusfuerit,&nonametallis.UerumpossetnasutulusquispiamadducereSophista:nondixitabaliis,atatesolum,artificemintelligens.Qualiscunquefuerithocasserens,Ethnicuserit,nonChristianus,quandoquidemalteregomihitu,&altertutibinisifuerimusego&ille,cuiuicissim&nosillisimusipse,nostrumChristodignusessenemopoteritunquam.NuncinquiramusquidperobscuritatemintelligatHermes,nihilaliudsanequamtenebrasaegritudinum.Omnecorpusinfirmumtenebrosumest,&econtra.Uerbigratia,uidemushominesaegrosnedumcolore,uerumetiamomnibushumoribus,utsanguine,lotio,sudore,caeterisqueexcrementisomnibusobscuritatemreddere,contrasanossplendorem,&c.Mensestauthorishocloco,siportiunculamhuiusmedicamentiquocunquemodosumpseris,decidetarequaeuisinfirmitascorporis,quaminprioriPartenostraquatemariodescripsimus,aquatuorPlanetisimperfectioribus.Caeterumdementisobscuritateloquamur.Uariaeprofectomentalesinfirmitatesexistunt,utUesania,Mania,Furia,Stoliditas,&c.quibusobscuraturhominumanimus.OmnesquotquotessepossuntinfirmitateshuiusmodimetaphysicomedicaminecuranturHermetico.Necsolumanimisanitatemrestituit,uerumetiamingeniumatquementemhominumacuit,utomniasibisintintellectuperceptuquefacillima,eosquenihileorumlateat,quaesuntinferiusacsuperius.Estitaqueratiosententiae,quodomniacorporatamrerumnaturaliumquamhominum,adsummamsuisuamqueperfectionemhacartereduciualeant.Huiusetiaminpriorinostrilibellipartementionemfecimus,quumdetribusPlanetisperfectioribusloqueremurindicanteshocmedicamento,sanamincorporesanomentemacquiriposse.Uictoperternariumigiturquaternario,septenariusinexaltationesuaiubilabit.60SermonisUeridiciDeuirtutepotentiaqueSolismetaphysici.CaputPrimum."Haecesttotiusfortitudinisfortitudofortis,quiauincetomnemremsubtilem,omnemquesolidampenetrabit".Nihilinrerumnaturafortiusistomedicamentoreperiripotest.Ideodicitauthor:"Haecestfortitudofortis",idestuis&efficaciasupernaturalis:"totiusfortitudinis",hocestpotentissima,uiresquenaturalesomnesexcedens.Ideoueremetaphysicumopusoptimoiurenominatur.NecaliaquaeuisMetaphysicapraeteristamreperitur,garriantquicquiduelintuulgaresPhilosophi,quinihilminusquamartemintelligetesMetaphysicam,ineanonerubescuntingentiascribereuolumina,suisquenugisanilibusalbamcontaminarepapyrum.NamquidestMetaphysicaprecor,aliudquamarsoperesuonaturamexcellens,&quaeubinaturalisindustriadeficit,libidemincipit.Hocartificiumduplexest,utpotespeculatiuum,&practicum.UtrumquaePaterHermesintelligit:Uerumordinepreposteropracticumexponereuoluiprius,utexfructumeliusadducerepossemrecentesadhucstudiososartis,eosqueNectarisallectosdulcedine,laborumstudiorumqueminimepoeniteret.Deproiectionemetaphysicaemedicinae.CaputSecundum.RationemhicredditHermeseiusfortitudinis,quamsuomedicamentopriusattribuithisuerbis:"Quiauincetomnemremsubtilem,omnemquesolidampenetrabit".QuotquotfueruntHermetisinterpretes,hunclocumadmetallasolentinflectere,proutnuncaudietis:"Quiauincet",idestcoagulabitatquefixabit:"omnemremsubtilem",hocestMercuriumuelargentumuulgiuiuum:"omnemquesolidampenetrabit",idestomnemetallumdurumperfectum&imperfectum:utisuntistasex,Sol,atqueLuna,Saturnus,Iupiter,Mars,&Uenus,adsummamperfectionemperducetatqueminorem,idestMetaphisicam&naturalem.UerumquodegotantumadMedicinamcorporishumaniremistamexponendamassumpserim,aliisopinionemdictamintegramrelinquerecupio,munusquemeum&officiumprouiribusprosequi.Sicpropartemearemintelligo:"Quiauincet,"idestpurgabit:"omnemremsubtilem,"hocestMercuriumtotumhumanumquesanguinem;uelhumoreminquospiritusuitalesdegunt:"omnemquesolidampenetrabit,"idestcarnem&ossapenetrando.suisabinfirmitatibusuindicabit,&c.Namutisupragloriamprometallisexponendam:&obscuritatemprohominibusforediximus,sicetiamhoclocoprocorporibushumanisestintelligendasolidorumpenetratio,subtiliumquehumorumscilicetpurgatio.Naminhominemineralis;animalis&uegetabilisestsitauirtusnaturaliter;&omniaquaemaiorinsemunduscontinetactu,suntinminorepotentia.Quapropteromnemrem,&nonremabsolutedixitHermes,&c.SeptimaPars.Decomparationemetaphysicimagisterii,admundicreationem.CaputPrimum."Sicmunduscreatusest".AenigmaticedocetHermeshoclocototumartificiumsuaeMetaphysicesacreationemundiperdiscendumesse.Nonestquodarbitreturquispiam,eumdicereuelle,suosfiliosexnihilo,sicutiSummusrerumomniumArtifexmundum,Solemsuumcreare,uerumexiamcreatisaDeo,perfectionemabipsocreatam,&inrebusexistentemelicereposse.Quapropterdictiocreationishicprodiuinementisordine,temporecreationismundisumendaest.Eritquesensus&authorishaecopinio,nempe:Sicinsuicreationemundusestordinatus,idestartificiumnostrumsimilemseruatordinemilli,quifuitincreationemundi.Iamuideamusqualisistefuerit.InGenesilegitur:AbinitiocreauitDeuscoelum&terram.SicetiamaitHermes,oportetuoscoelum&terramaDeocreata,materiaquenostracontentarursusproducere,hocestabinferiorisuperiuseiusdiscernere.Quodsupradixitsuistatimsermonisabinitiosubfinemrepetitquasidiceret:Exhisduobusunumoportetgenerari,nampersenihilgenerarepotest,sedcumaliosuisimili,quodetiamexseipsofuerit?Hocidemestacsiloqueretur:Unumexduobustertiumgeneratpersimilitudinem.DicitetiaminGenesiMoses:Terraeratinanis&uacua,&spiritusDominiferebatursuperaquas,&separauitaquasquaesubfirmamentosuntabaquisquaesuprafirmamentumexistunt,&c.Quidmultis,totamsiGenesincuminuocationediuiniluminismeditatusfueris,artemhancinuenies,aliasnon.HaecestHermetismensatquesententia.OctauaPars.DecompositionibuselementorumPhilosophicis.CaputPrimum."Hinceruntadaptationesmirabiles,quarummodusesthic."Istaparticulapraecedenticonformisest,eiquerespondetexarte.UideturenimHermesidipsumloqui:Situparimodofecerisdetuamateria,quodemundofactumestabinitio,hocestabeosipurioraseparauerisabimpurioribuselementa,necnonaspississubtiliasimpliciaque,mirabilesfientindeadaptationeselementorum&mixtiones.ItaDeuselementaconiunxitabinitio,utnullumelementumsit,quodinsenoncontineataliudelementum.HincfitetiamutperMosenduorumtantumelementorumnudamentiofactasit,aquaescilicet,acterrae,quaedicituribidemaliasarida.Namsubterraconcluditurignis,&subaquacontineturaer.Ethacrationesubunosoloreliquatriacontentafuisseuidentur,quumdicitur:SpiritusDominiferebatursuperaquas,&congregenturaquaesubfirmamento&appareatarida:hisconstataridampriussubaquisfuisseterram,&igneminea,necnonaereminaquis,&c.Erititaquemateriaquafiliossuosutiuultinsuomagisterio,quaedamaquacontinensinsequatuorelementa(sisaltemimitarimundicreationemdebeatistudartificium)aquaseparandasuntelementa,componendaquerursus,utsuperiusauditumesthisuerbis:"Hinceruntadaptationesmirabiles",idestsupranaturam.Namquaefiuntexnaturanonaequemirabiliasunt,peneseosquicognoueruntnaturam,acapuduulgares.Illaueroquaenaturamsuperantueremirabiliasuntomnibus,quiaexDeoforenecessumest.Quamuis&quaenaturafacit,etiamquodexDeosint,admirandanobis,nihilominusindiesnostrisoculisapparentiaperordinemexistunt,acomnibuscontigentia.Sedeaquaeraro,necnisispecialiDeidonopaucissimis&electisfiunt,maximeforemirabiliadebent.Mirabilesigituradaptationes,idest,raronecnisipromiraculocontingentes.27Demodocompositioniselementorum.CaputSecundum.Postcompositionuminsinuationem,subiungitauthormodumquofieridebeant,inquiens:"Quarummodusesthic":acsidiceret.Entibiuiamstraui,quapoterishuiusmodicompositioneselementorumperficere,uidelicetabexemplomundicreationis,uelordinisinea.Rudem&ignarumsanePhilosophumoportereteumesse,quimundicreationemintelligeret,hasautemadaptationesPhilosophicasignoraret.QuapropterorandusestDeus,utmundicreationisordinemreuelaredignetur,quocognitoMetaphysicumartificiumlaterenullomodopotest.SermonisUeridici.68Demanifestationeduplicimateriae,cumabauthorisnominecognomineque,tumabeiusarte,necnonexperientiadepromenda.CaputPrimum."ItaqueuocatussumHermesTrismegistus,habenstrespartesPhilosophiaetotiusmundi."InfinemusquereseruauitHermesdeclarationemsuaemateriae,quamdupliciuiapatefaciteis,quipollentingenio:siquidemrudibusminimepropalanda,porronominecognominequesuisaiens:"ItaqueuocatussumHermesTrismegistus,"acsiloqueretursuisfiliis.HacrationeuocatussumHermes,quiaSapientiaeMetaphysicaeuobisinterpres,&Trismegistus,ueltermaximus,quiahaecSapientiaquamuobisannuncio,subternariolatetinunumconcluso.Quodmeliusutintelligatur,excellentiamternariiduximusinlucemessepropalandam.Sacratoternariototusmundus,ordine,numero&mensuraperunitatemconstructusest.Unitasenimnonestnumerus,sedconcordiaefoedus.Binariusueroprimusnumerusdiscordiefons&origo,perassumptionemmateriaedissectusestabunitate,&rursusinunumconiunginonpotest,nisiuinculoplurimumindissolubili,quodsolumunumest.Frustracertelaboratquipariaparibuscopularenititur,sedimparesolopariaconueniuntinunum.NumeronanqueDeusimparegaudet.Unariusitaquebinarium,hocestunum&unum,perunitatissimplicitatem,internariumuincit,animatque,nexuquidemindissolubili.Namunuminaliquaspartesdiuidinonpotest.Nonenimunumatqueunumduobusconiungipossunt,cumduo,quaenecteredeberent,inunumatquealterumpersesolubiliasint.Reiiciaturitaquebinarius&ternariusreducibiliseritadunitatissimplicitatem,utaitIo.Tritemiusinepistol.adGermanumGnaum,&latius.NonesthumanusmiGermanehicascensus,nequeeorumimitationiconsentiens,quiunaduntaxatalasursumferuntur,sedpaucissimisfamiliaris,illisuidelicetquiseseinunitatem,nontemerereduxerunt,&inquorumestmenteuerusternarius,idestquireiectobinarioperassumptionemternarii,suntadunitatissimplicitatemassumpti.Detriplicitatemateriaemetaphysicae.CaputSecundum.Posteriorepartemanifestationismateriae,docetauthormanifesto,quodsupradixi,nonsolumdemetallisintelligendumessequodloquitur,sedetiamdealiis:idest,nontantumexmetallisadmetalla,MetaphysicamdepromendamesseMedicinam,uerumetiamexeisacuegetabilib.&animalib.adanimalia,quodinnuithisuerbis:"HabenstrespartesPhilosophiaetotiusmundi,"quasiloqueretur.HecarseiusquemateriaconsistitintripliciPhilosophia,hocestincognitionetriumpartiumtotiusmundi:quaemihisimulautseparatimHermetiTrismegistocognitaefueruntexperientia.Notandaesthaecparticula:"totiusmundi",quiadistinctusestmundusuuiuersusinduaspartesprincipales,aethereamscilicetacelementarem,quarumutraqueparstresinsepartescontinet,uidelicetcorpus,animam,&spiritum,simulutincoloribusPhilosophicis,nigro,albo,rubeoque,uelseparatim,utinmineralibus,animalibus,&uegetabilibus,quorumposteriorumhicrationemhabereproposui,quodelementarimundocomplectantur,aquonobisaethereusuenandusest.Tribusigiturpotissimumcerniturelementarismundusconstarepartibus,Mineralibus,Animalibus,&Uegetabilib.Praeterhaecnihilinhocmundo,quodsubsensumcadat,estquodqueamusinuenire.QuapropteraMineralib.tanquamaliarumpartiumbasifaciensexordium,ueniamadreliquacorporamaterialia.Terraquidembasisest&retinaculumomniumtamcoelestiuminfluxuum,quamsolidorumcorporum.Circumeiuscentrumcoelestesmotusferunturomnes.Adeiuscentrumgrauiaquaequeferuntur,nisisoliditatiseiusbeneficioretinerentur.Etabeiuscentroleuiafugiuntomnia.Quodauthorsupradocet,inquiens:Terranutrix,&paulopost:"Ascenditaterraincoelum,iterumquedescenditinterram,sicrecipituimsuperiorum&inferiorum."Ibidemuidemusipsuminferiorumuiresterrepotissimumadscripsisse.Mirabiliumenimestproductrixexcoelisemine,sororisquesuaemenstruoQuodidemHermesinquitantea:"ReipateruniusestSol,Lunaiteromater.Portauituentiishancreminuterosuo,(&rursusquodprius)Nutrixeiusterraest,&c."SuntitaqueMineralia,quaeinuisceribusterraemixtionehuius&aquae,secundumearumdiuersamproportionem,indiuersasformasacspeciesconcretareperiuntur.Horumtriasuntgenera,lapidumuidelicet,metallorum,&mediorummineralium.Etlicethaecomniagenerentur,exmixtioneproportionaliterrae&aquae,nihilominusexquatuorelementisconstant,sicutuegetabilia,&animalia.Namsupradictumest,aquam,aerem,&inseterram,ignem,quodquealterumoccultumcontinere.Lapidesexmultaterra,&aquapaucaiuxtamagisautminusanaturaconflatisunt,ideononfusibiles,atignepotiusfriabilesexistunt.Quodnonnullicaeterislucidioreseuadantacdiaphani,fitproptermaioremterraedepurationem,&clarificationemanaturafactas.Cumuideamus&artecineresaridissimosinuitrumtransirediaphanum.Necpotestarscuriosissima,praeterMetaphysicamHermetis,minimumopus,quodnaturaefueritfacillimum,imitari.Metalla,quidemecontraconflanturexaquamulta,inargentumuiuumtransmutata,necnonterrapaucainsulphuranaturaconuersa,quofitutliquabiliasint,potiusquamfriabilia,Diuturnadecoctionedensaturaqua,modononexhalet:ediuersoterraclarescit.Namoccultamanifestis,&haecillissemper&inomnibuscontrariasunt.Principiametallicatriplicistatudifferunt:autsuntremotissima,ueluticumaquaterraemixtura:uelremotaproutuitriolum:autsuntimmediata,sicutargentumuiuum&sulphur.Exhisduobusposterioribusiuxtapuritatemamborum,uelimpuritatemalterius,aututriusquenobileuelminus,autprorsusignobilenaturacaloresubterraneouixannorummillibusgenerarediciturmetallum.Eofitutquantosubdiuturnioricoelestiuminfluxuumobedientiamineraliafuerint,tantofirmiori,ualidioriquepotentiauirtutesacquisiissecoelestesefficacissimas,intereaquaecorporeasuireshabentrestaurareconseruarequenonimmeritoputentur:&eonobiliusquometallicaformasuamateriaminusfueritoppressa.Metallorumformageneralis,equalisestomnibus,atproptermateriaeuariamdispositionem,inuariasprorumpitformasspecificas.Quodsiuniuersalismetallicaformaiungatursuaemateriaecoequataproportionepartiumdispositae,inspeciemomniumnobilissimam,&inaurumprorumpatoportet.Namlocusiamequataspartescontinet,naturaquoqueproportionatumcaloremadhiberenouitutinstrumentum.Aurumitaquesuocalidononestfrigidius,necsuofrigidocalidius,pariterhumidosuononsiccius,nechumidiusarido,sedundiquetemperatum,unitum,actantaperfectionecompactumanatura,quodnullipenitusignicedereputeturnaturali.Philosophitamenaiuntartificialiprimaminsuimateriamigneresoluiposse,inquamnisiresoluatur,impossibilefueritipsuminstomachopossedigeri,quodigneuehementissimoreliquametallauincente,lapidesqueconsumentenonuridicitur,sedpuriusacperfectiusreddi,quousqueadsummumsuaeperfectionisgradumperuenerit:inignetuncutSalamandraiubilaredicitur.Nondemonetario,sedperAntimoniumitadepurato,quodnihilalteriusineomixtimetallirelinquatur,ipsosintelligerecertumest.Quapropterfrustralaborareuidenturomnesquotquotaurumpotabilefacereconantur,nisipriusauruminprimamsuimateriamresoluerint,hocestinargentumuiuum&sulphur,quaemateria,metallorumomniumestprima,proxima&immediata.Haecsitigiturauriconclusio,quodasuaperfectionesimilitudinequeSoliscoelestis,terrestrisSolisnomensortitumsitaPhilosophis,quietiamterrestremLunamargentumpurum,quodcupellatumuocantaurifabri,nominarunt,coloreponderequesolumabauriperfectionediminutam.Calorenanquedeficiente,deficitineapororumcompactio,restrictioque,quibusmetallapondusacquiruntutargentumuiuum.Omnedecoctumnaturaliteruelarteprimonigrum,secundoquidemalbum,&tertiorubeumefficitur,quipostremuscolorestexcessiuus,&aperfectionesuperabundans.Utcorpusnaturaleperfectumsit,requiriturneinaliquodeficiat,uelperfectionislimitesexcedat,quaeperfectiomediumtenetinomnibus.Mediumauteminternigrum&album,estpallidumsedimperfectum,quiaextremorumalterumestimperfectum,atinteralbum&rubeumcitrinumperfectumest.Hincfitutaurumtenensmediuminterperfectum&plus,coloremcitrinumobtineatnonexcedentem,nequediminutum.Nihilaliudestcitrinuscolorautflauus,quamdeterminataproportiomediaquerubeicoloris&albi.Hincfitetiamutomnesquotquotputantargentum,&reliquadiminutametallauulgariainaurumaurotransmutariposse,detipicontingit,necnonillosquibuslibenteraudiuntur.Namaurumnonpluscolorishabetquamindigetadcolorandumsuumargentumuiuum.Experientiadoctosdocuituiros,tincturamexaurofieriposse,quaeualeatargentumpurum,uelaliudritedepuratumaliquodmetallum,incoloremauritingereperfectum:uerumnonplusaurifactumesthacarte,quamfuitilludauripondus,exquotalistincturatractafuit.Fatuumergouideturconsiliumeorumquisuadentinaliquarequaerendumesse;quodineanoncontineturnaturaliter,utsuperabundanteminaurocolorem&pondussuperflua,quaetribuataliis:quaeetiamsihaberetaliquomodo,nonessetaurum,sedcoloratius&ponderosiusauroquid,&nonmetallumperfectum.Quodsietiaminaurononsithaectransmutationisperfectio,rationib.iamallegatis:necinaliquoaliominerali,nequemetallo.Namquicquidinperfectononfueritperfectionis,inimperfectiorequaerendumnonest.Necinuegetabilibuserit,minusetiaminanimalibus,quaenaturamagisabaurodistant,&inaurigenerationeminusconueniuntquamaurumipsum:naturaquoquesibisimilinaturagaudet,actransmutaturinipsafacilius,quaminaliena.Sedcumintransmutationecorporisimperfecti,requiratursummaperfectio,siueMedicinaplusquamperfecta,quaepropinquisetiamelicinonpotest,quamasummaeperfectoquodsuaenaturaesit,nampotiorapropinquioraquesemper&inomnibuseligendasunt,propterfacilioremtransitum:cumetiamomnisperfectiocorporum,atemperamentosuarumincompositionepartiumdependeat:temperatiusauronihilerit,autadremistampropinquius.Quapropterabeouelanullopetendauenithaectransmutationisperfectio.BorroueriPhilosophinulliusaurifossilis,autuulgarisauidi,uelsitibundi,transmutationesnonuulgarium,fossiliumuemetallorum,sedsuorum&Philosophicorumdescribereuidentur.Hisuosaeculoconsulentes&posteritati,summislaboribusconatisunt,exconsiderationetemperamentifossilisauri,temperamentumaurifactitiireperire:quodnonsolumexunocorpore,sedexdiuersis,tamuegetabilibus,quamanimalibus,&mineralibusextraxerunt.EstitaquePhilosophorumaurum,quedamartecompilataMedicinatemperata,quaetanquamformaseparataasuocorpore,tantamadsubtilitatemredactaest,utinsibiquoduisobiectum,instarformaecoelestisinpraeparatamanaturasibimateriamoperatur.Formaquidemuniuersalis,quaesemelspecificaminduit,quumabindiuiduoseparatur,uimretinetactiuamquamrursusinalienumcorpusimprimerepotestunitatisuirtute,cuiusuiresiainduit,&tuncsecumomniaunumfacit:licetetiamhaecMedicinatractasitabindiuiduonontemperato.Namartequaeuis&quorumuiselementapossuntadtemperamentuminunumreducitemperatum.Nuncdereliquisinferioribusmetallisdicendumest,utporeStanno,quodIouicalido&humido:CuproquodUenerifrigidae,licetetiamcalidaehumidaeque:Plumbo,quodSaturnofrigido&sicco:Ferro,quodMarticalido&sicco,propterdictarumqualitatumsimilitudinem,Philosophidedicarunt.Quaepariterquatuorcomplexionibus,&nonhumoribus,(utuocantalii)corporisMedicorumnonphysici,sedelementatinoninconcinnequadrareuidentur,obdictasqualitates.QuotiesigiturColericus,Melancolicus,PhlegmaticusuelSanguineusadsuitemperiemperMedicinamtemperatissimamreducipotuit,existimatumestaPhilosophisferrum,plumbum,cuprum,autstannuminaurumtransmutatumfuisse.SubmetallisitaqueuulgaribusoccultaruntsapientesMedicinasphysicas,&philosophicas,quasetiamexmetalliseisdempraepararuntinsuorumtransmutationem,hocestphilosophicorum,utsubaequiuocationetantusMedicinaethesaurusignarualateretuulgus.interimtamenuixdoctiMediciquiMedicinaeprofessionemfaciebantnonexiguam,idpotueruntintelligere,donecAureolusTheophrastusParacelsus,DoctorutriusqueMedicinae,uirHeluetius&nobilis,diuinomagisingenioquamhumano,tumlonginquisperegrinationibus,doctorumetiamubiquelocorumconsortio,demumexperientiaremomnemdetexisset,eamquelibrisinnumerisingratiamdoctorumuirorum,&communemutilitatemR.P.propalasset:germanicepotissimum,ut&illiscopiamfaceretquilatinisermonisexperteserant.Nonquodipselatinaelinguaeforetignarus,uteiusinimiciDoctoresquimeritonoluntasuiserroribusmanifestisabeocorripimalitiosepraeteromnemueritatemcommentatisunt.NonsolentenimAcademiaelectoresordinariosinfacultatibusadmitterequiuulgariter&publiceprofiteantur:quodridiculumforet,ineptumquemagis,acliberalibusindignumartibus.CertumestParacelsuminUniuersitateBasiliensiMedicinaeProfessoremordinariumaliquotannisfuisse,quodpalamestomnibusquinorunteum.Contraliuidosistoscalumniatores,eiusetiamoperalatineperipsumedita,Basileequepraelecta,uelutiLiberdeTartaro,necnonaliiplurimitestantur,&epistolaequasaduirosdoctissimos,utNicolaumClauserum,TigurinamScholam,&alioslatinescripsit,&quasadipsumetiamlatinededitErasmus,&pleriquealiidoctiuiri,Quidmultis?quiresponderenonpossunt,erroresquesuosexcusare,calumniarumclypeotuerisecontraueritatemsemperconatisunt.BonusuirParacelsus,quodueraprofiteretur,mendosorumhominuminsultusnonmetuens,trecenossexagenos&unumlibrosconscripsitinomniscientiarum&facultatumgenere,quibuseaquaeueliniuriatemporis,autdoctorumhominumambitionibuscorruptafuerant,emendaret,occultaquepalamfaceretomnibus.HuiusegoliberalitateminposterioripartesequutusPraeceptoris,apertiusfortassisdesecretis&occultioribusnaturequemysteriis,quamaequumsittractaui:cuperemenimaliospermetantumproficere,quantumegoperipsum.Nuncrestatutdemediismineralibus,suiscorrespondentib.extremisloquar.ReperiturferreaMarchasita(quamaureamofficinaeperperamuocant)stagnea,plumbea(quaeAntimoniumuelStibiumdicitur)cupreaque:mihipostmodumquamanteameliusnotaesuntquatuoristae,reliquasutauream&argenteamhactenus:nonuidissememini,uelsiuiderim,cognouisse.Sunt&magnesia,thucia,auripigmentum,arsenicum,saliamulta,alumina,sulphura;&reliquaidgenussimilia,quaemagisadphysicamtransmutationemfaciunt,quamaduulgaremillammetamorphosinPhilosophisignotam.Idcircomediadicunturmineralia,quodnonomninometallum,neclapidemomniexpartereferunt,sedcumhisaffinitatisplurimumhabent.Dealteroextremorum,nempelapidetractaresuperuacaneumforet,cumdehocapudPlinium,AlbertumMagnum,&reliquosauthoresPhysicosabundesatistractatumsit:Hocsolumdecetproinstitutomedicere,quidintermerallummedium,&lapidemsitdifferentiae.Hicscilicet,necliquescit,necmalleoductilisexistit,primumuerosubeotractabileest,&igneliquabile.Mediatamenliquescunt,&nonproducuntur,seddissiliuntinfragmenta,quolapidemreferunt,liquescentiauerometallum.Iamaduegetabiliaueniendumest.Dicunturistacorpora,quaeperfixamradicematerranutrimentumsumunt.Haecsuntingeneretriplicia,uidelicetherbalia,quaeuegetantiasunt,ultraannum,uelpauloplusinterranonasseruata,sedarefactisfoliis&caulibusperseminisinterramdemissiputrefactionemanaturapropagantur.Arboraliauegetantiasuntmaxima,quaepersolidasradicesintruncosuelcaudices,&ramosetiamsolidosassurgunt,acinplurimosannosasseruantur.Plantaliauegetabiliasuntinterhaecmedia,herbismaiora,sedarborib.longeminora,formamtamenutriusquereferentia:diutiusherbisuirescunt,citiusquidemarboribusintereunt.SedquiahaecPhilosophisomnibusquantumuismediocribusnotasunt,obiterpraetereundaputaui:hocsolonotatoquodproutanimantibusalimentum,sicetiamasuacorrumpentemateriaperarterepurgatamedicamentumexhibent.Namimpediturpotentiaformaepermateriamilliusactionemcohibentem.Meliuseritextrastomachumhancseparari,quaminegrotantisuentriculodebili,satisadhancseparationemfaciendam.Uerumsialimentodebeantesse,cumcorporesuntexhibenda,nampartescorporisomnestamcrassioresquamsubtilessibisimilibusnutriridebent,utpotesalsale,sulphuresulphur,&balsamumnaturalebalsamo.Defectusenim&excessusintemperiemcausantesoportetcontrariotemperatoscilicetadaequalitatemreduci,nonqualitatumprimarumsupplementoueldiminutione.QuodMedicodiligentissimeconsiderandumest,taminpraeparandisuegetabilibusmedicamentis,quamexanimamiumpartibustractis,dequibusetiamscribendumaliquidforeputaui.Suntanimantiacorpora,quaepersemotanaturaliterorenutrimentumsumunt.Chymicimotuminrebusnaturalibustriplicemconsiderant,utpotecorrumpentem,generantem,&animantem,Philosophimotumautperse,uelperaccidensfieridicunt.Quipersefir,estnaturalis,causansutprimimobilis&Zodiaci,uelcausatus,utrerumadcorruptionem,&generationem.Quiperaccidenssiuelocaliterfitmotus,estcuruilineus,uelrectilineus.Rectilineusestperpendicularis,obliquus,ueltransuersus.Perpendicularis,sursumueldeorsumlatus.Curuilineus,circularisuelflexus.Circularisuoluansautrotatus.Nonestinanisinhacartemotuumcognitio;sedquiapertinentadPhilosophum&Geometram,qualemoportetChymistamfore,dehisdictumsithactenus.Cumuegetabilibushochabentanimaliacommune,quodalimentuminuegetationemutraquesumant,hecore,radicequidemilla,quaesensibusinferiorasuntanimantibus.Triasuntutaliorumetiamanimaliumgenera,scilicetreptiliuminterris,natatiliuminaquis,&uolatiliuminaere.Brutorumanimaliumduplexestanimaesuaemotus,uegetatiuus&sensitiuus.Hoministamenanimaetriplex,namadpraecedentesduosacceditmotusanimaerationalis,quiperpetuusest.48SermonisUeridiciDecimaPars.Deconclusionemetaphysicimagisterii.CaputPrimum.CompletumestquoddixideoperationeSolis.AbexperientiaperipsumfactaconcluditHermes,idquodfiliossuospriusdocuit,inquiens:"Completumest,&c."tanquamdiceret.Egosumexpertusidquodloquor,&compleui,quoduobisannuncio,nempeSolisoperationem,idestMetaphysicaeMedicinaeuerumessemagisterium,sinemendaciocertum&uerissimum:utrespondeantultimaprimis.NonsinecausaMedicinamhancSolemartificialemuocat,namsicutSolnaturalisquibusuisrebusuitamnaturaleminfluit,itaSolMetaphysicusdeficientemeandemrefocillat,morbospellendoquosuiseamimpedientes.EthaecestillaueraMedicinaPatrumantiquorumuniuersalis,cuiustamsaepememini,quibusuisquaemedeturmorbisindifferenter,uitalesaugetspiritus,&acorruptioneuindicatomnecorpus,atquepraeseruat,&c.Conclusiosequiturinterpretis.Quotquotsuntartishuiusignari,licetexAcademiisdoctissimisolenteamimprobare:quidmirum?cumtalequidnunquaminScholisaudiuerint,uelexpertisint.Exeononsequiturartemforedamnandam,quodignorenteamdoctiuiri.Multaquidemnostrosoeculoprodieruntinlucem,quaepriscisignotafuereplurimis,nonsecusacplurimaiamdelitescuntnobis,quaePatribusantiquiserantfamiliarissima.Quidnontemporisiniuria,necnonhominumignauiatransitinobliuionem,autpotiuseorumambitione,quisibisolisbenecupientes,reliquisomnibusinuident,etiameaquaeabaliissuffuratisuntarcana,supprimitur?Proptereanondeperitipsares,atpostquamaliquandiusepultaiacueritilliseotempore,hoceisdemsoeculouelaliisemergetnutuDei,cuiusinpectorequiescuntabaeternocumeiussapientiacunctaelaudabilesartesacbonae.DistribuitAltissimus&Omnipotensdonasuaquibusuult,&aufertabingratis;quiabutuntureis.Dubiumnonest,quinDeusantiquisPatribusMedicinamaliquamreuelauerit,perSpiritumsanctumsuum,quatuerenturcarniscorruptionem,&potissimumiiscumquibusloquutusest,&foedusiniuit.Sedpostquamhominumsapiendiperseuanusappetitusinduxiteos,adquaerendumaseipsis,&inaliisquamineo,inquosalusest&redemptio,caecutiuitmenseorum,&inlabyrinthumductanunchanc,iamaliamherbam,crasistam&aliamradicem,postridiemixtumquid,&sicindiesexperientesabsqueiudicionunquamscopumattigerunt,necsuaedoctrinaecertitudinemhabent.Etquodmagisabsurdumest,hominessuasortenunquamsuntcontenti.DeditOmnipotensDominusunicuiquenationi,quoduoluiteampossidere,taminalimentum,quaminmedicamentum.Quidindenostranoscontemneredocetinimicus,alienaquesemperappetere.Habemusapudnos,&fortiusinnobisipsis,nonanobis,quaecunqueextranosquerimus,uelabaliis.UideamusquiGentileshocinloconosarguantChristianosdicentes.Naturanaturamsibisimilemappetit,&congaudetsuaenaturae,siquidemalienaesiiungatur,naturaedestruituropus.Mirabiledictumiisquinonprofundeconsiderantquidnaturasit,atillisquinorunteamnihilueriusessepotest.Naturatriplexest,scilicet,uniuersalis,particularis,&mixta.Uniuersalisconuenitomnibus&peromnia.Particularissibisimiliconuenit,&esttriplexrationepartiumabunotractarumcomposito.Mixtamagismateriae,spirituiqueminus,quapropterimpeditedicipotestagere.TotafereMedicinasoeculipraesentis,abhacpostremadependet,igitursecundumhancminusprobamusea,quaefuerintextraclimatisnaturamadMedicinamassumpta,quamillaquaesunteiusdem.Parimodominusconuenitparticularisnaturadiuersiclimatis,quameiusdem.Uniuersalisdiuersiquandoquemagisaliquandominusoperatur,secundumcoelidiuersasinfluentias:attamenplusconducitquamparticularis,autmixtanaturapropriiclimatis.Etiuxtarationemhanc,triplexeritMedicinascilicetunariiMetaphysica:ternariiPhysica:binariiqueuulgaris,&haecpostremasimplicisnomenfalsohactempestatesortitaest,quodtamenduabusprioribusoliminditumfuit,&magiscongruit.HincfituthiquiMedicinaemixteduntaxatoperamdederunt,ingeniolicetacutosint,nonpossintassequinoticiamilliusMedicinaetamuniuersalis,quaepossitindifferenteromnibusmederimorbishacinductirationescilicet.NullaMedicinapotest,inquiunt,assignari,quaenonsitcalida,sicca,humida,uelfrigida.Quipoteritigiturcalida&siccaMedicinamorbumcalidum&siccumpellere?cumhocfrigidohumidoquemedicamentofieridebeat,namcontrariacontrariiscurandasunt.Atmaioristorumnegandaest,quiainomnicompositonaturaliuelindiuiduoreperituraliudquamcalidum,frigidum,siccum,humidumuelelementum.Quodabomnibusartenostraseparaturnullamdictarumqualitatumretinet,atestaethereum,quidutcoelumabinferioribussegregatumelementis,quapropteraPhilosophiscoelumnominaturhaecMedicina,quodnonaliasagitincorporahumana,quamcoelumininferiora,tumetiamquodincorruptibilisnaturaesit,respectucorporisaquodepromptaest,sicuticoelumrespectuelementorum.Suntenimelementapersemortua,quaenisiuiuificenturabanimauelspiritumundinihilproducunt.Uelutipsaterra,quaesubdiononfuerit,quantumuispinguisexistat,nihilproducerepotest,sedsubnudamauramposita,suasherbas&animalculaprofert.Nihiltameningloboterraetamsolidum,quodimpedirepossit,quinhaecenimpenetretineiuscentrumusque:docetnoshocgeneratiometalloruminuisceribusterraehiatum,autspiraculumnonhabentibus.Uidemusergodifferentiamintergenerationemuegetabilium,autanimalium,quaefitnisipermediumaerisliberi,&intermetallorumgenerationem,quaefierinonpotest,nisiuasisundiqueclausis.Namsipateretuaporibusmetallicisexitus,nunquamcongelarenturinmetallum,sedinauraseuanescerent.IndeiudiciumfeceruntPhilosophiprius,animaminmetallisforemagispenetratiuam,&maximespiritumeorum,quaminanimalibus&uegetabilibus,quoniamuasaperquamsolidapenetrauitlapidea,quaespiritusaliorumacutissimipenetrareminimepossunt.Quiputaretelementapersegenerare,Philosophusnoncensereturmagisquamfatuus,quiuelletassereremulierem,absqueuironaturaliterimpregnariposse.Quamuiselementumuelignissubterraneus,terraminsulphurcomburat,&aquaminuaporemexcitet,nihilominusanimarinonpossunt,nisiperspiritum&animampenetrantesdequibussupradictumest.Habetigniselementarispotentiamactiuamadcorrumpendum,nonadgenerandum.Rursusquicumquenegaueritignemelementaremincentroterraehabereprimamoriginem,undenaturaliterassurgitadconcauitatemsuaespherae,Philosophinonestappellationedignus,quiafateturignorare,qnodignisinferiorcorruptionismagisteriumUulcanicumexercetinreliquisinferioribuselementis.Generationisuerobeneficiumcoelodebeturtantum,nonaliis.Perhaecpossumusconcluderegenerationemomnemintercoelum&elementafieri.Nuncuidendumestquisnamsitfoetushuiusmodipartus,finisestcertegenerationis,utcorruptionisfinisestgeneratio.Sedutapertiusloquar.Foetusomnisestmixtum,exutriusqueparentissubstantiaproductumadsuiperfectionem.Omnequidemindiuiduumestmixtumperfectum,quialicetaliquandofueritaliquaexpartedeforme,nonesthocasscribendumnaturaenecformae,quasnoncontingiterrare,sedmateriaepotiusindispositae.Uidenturetiamerrareplurimum,quisimpliciaforedicuntindiuidua,proutuegetabilia:nisifortassisidfaciantrespectuMedicinarum,expluribusindiuiduiscompositarum,&itaquodlibetmixtum,unicumsimplexforesomniant:hincuenitappellatiosimplicistarumhisapplicata,quiuegetabilibusdignoscendisoperamdant.NuncadsimplicemMedicinamillamreuertamur.Quicunquetalemfieripossenegat,quaeualeatincorruptibilitatesua,quamuiscorruptionemindifferentercorrigere,coeluminferiorasustentareuelregerepariterinficiatur.Sedneuideamursecretanaturaelenocinioprostituereuelle,paucadehissapientiaefiliissufficiant:hifacilequidperhaecuelimusintelligunt.Quiueronostramignorantartem&rident,fugianthincprocul,quoniamillisinruinamestposita,quaerentesutnoninueniant,&audientesnonintelligant.NonestproiiciendumRosas&Margaritasanteporcos,nepedibuseastanquambetaslabiiseoruminsuetasconculcent.FiliiSapientiaespiritunonorehauriuntalimentum,utmentemagisquamcorporeuiuant.Interimtamen,utsitmenssanaincorporesanocupiunt,sollicitequecurant,donecanaturaeuinculosolutahaectriaquaedictasunt,inferiusquedeclarabunturamplius,inunumrursumunitauiuantinaeternum.FinispriorisTractatusalteriuspartisArtificiiChymistici.TractatusAlter.DeUnioneTernariiMetaphysici.Prologus.Satscioplurimosexhisquinihil,praeterquameaquaeuelsuasunt,autsaltemsibicognita,uelinAcademiisauditaprobaresolent,dentesineosacuere,quisecretioranaturaescrutanturmysteria.Uerumhocnonadmiror,cumtalesanimaduertampessimehabere,quodposteorumlongolabore,sumptibusquenonexiguispartastudia,quibusiamcanoscontraxerecapillos,nouasibiquaedam,sinoninaudita,saltemparumautnihilintellectaprodeantinlucemsuislongepraestantiora,necnonantiquissimisauthoritatibus,etiamScripturaSacraprobata,iudiciosanioribus,&experientia,sicutnullisargumentislabefactariqueant.Senioconfectosdiscerepudet,eosmaximequidoceresolentalios,rusticopotiusquamphilosophicopudoremotos.Nunquid&nosetatis,laborum&sumptuuminAcademiisiacturamfecimus?necueremurtamenaminoribuspedem,queminstabiliorafigamus,retrahere.Nonproptereasicutinostrahi,spernimuseaquaedocenturinUniuersitatibus,omninoquereiicimustanquamnullaforent.Hocsolumdicimus,experientianoslongemelioradidicisse,quamlectionumfrequentationibus.Necdubitomultosetiamfuturos,quidumremipsamcarperenonpotuerint,occasionemuelminimamquaerent,autsermonisinculti,uelordinisintractatione,quaquodlacerarenonualent,rodant.Uerumutproutraqueresponsumsithis,certumesteos,quirebusipsisintentisuntmaxime,reruminutilescircunstamtiasminimecurare,cumquoduideantadremuerecognoscendamhominisaetatemlongissimamdeficere,tumetiaminueritatisprofessionelocumnonessepallio,ueraqueminussermoniselegantiauelmultiloquiocolorarisolere.NeuidearetiamPhysicis&Metaphysicisimmisceremoralia,tanquamillaconfunderem,doctishocreuelabosecretum.Eaquaeuidenturinoralia,quandoquelicetnonsemperPhysicasuntPhilosophis,&econtra,tumoccultalegentibusmanifestissimasibiquaenihilominusprooccultissimisreputantur.Hacarteuelaruntartemiisquiridentomnequodassequinonualentingenio.Hincetiamfactumameputeris,quodpostinterpretationemartisMetaphysicaeperHermetemrelictae,moxindegradusutmediaproponam,quibusuestrastudiadegraduingradumadaltiorapromoueantur.Impossibileforetquempiamliteratum,uelquantumuisdoctum,adhancartemnaturaesecretissimamperuenireposse,nisiperhosgradusPhilosophicosomnesmoraliter,uelsaltemphysicetransitumfecerit:licetutroquemodofoelicius.Aliosnondefuturosputo,quidumaccusarePhilosophostautologiaeuelsuperfluaerepetitionisaudebunt,suaminhacarteprodentignorantiam.CumhuicPhilosophiaepropriumsiteapriusobiterdiscurrere,quaeposteafusiusexplicantur,&postremorecapitulationequadamrepetere,quastudiosorumanimireifrequentiapotiusconfirmentur,quamcogantureamultiloquiocredere,quaesibicoactenonsuntobtrusa.Philosophiquidamamorestudiosopercitideueneruntadartem,eodemetiamaliosadeamadmonent,nullomodocogunt.Necestetiamquodexistimetisinhoctractatumontesaureos,auttantopereiactatumlapidemillumPhilosophicumlatere,quicuncta(utasserunt)inaurummonetariuminferioraquaequemetallatransmutarequeat,sedMetaphysicumuobislapidemproponoquaerendum,quocorporishumaniPhysicametallaminusperfecta(morbosputato)permetaphysicetractaPhysicaperfectissimapermutariualeantmetalla,quaeuocanturEleysiriaMedicinequeomniumsimplicissimae.QuaderetotlocisPhilosophihortanturomnes,quotquotadhecfludiaseconuerterint,nePhilosophorumscriptisperliteramfidemadhibeant,sedutallegoricepotiusinterpretenturea.Summasinsanitatementis&corporisdiuitiasantiquireposuerunt.Exeopatetquodpleriquehorumquihancnobistradideruntartem,strictissimampaupertatemlibenterobseruarunt,utRaymundusLullius:aliiuelmediocriteruixerunt,utiHermesTrismegistusRexpotentissimus:uelsplendidebonis,quaenonexhacarte,sed,apaternosuccessuhabueruntanteapotitisunt,utGeberArabumopibuspaternisRexetiamditissimus.Quicquidsit,hocscio,dumadhucartisdiscipulusminoressem,unacumceterisditaricupienshocmagisterio,postmultoslabores,foetidosualetudiniquenoxioshalitushaustos,sumptusquenonexiguos,oleum&operamperdidisseme.NectamenilludanimumabistaPhilosophiaepartemeumretraherepotuit,imopotiuscumquoduirorumtantorumgrauesadmodumlegeremauthoritatestumquodexperiendomirabilesuideremnaturalesoperationes,persuasumestaliomihinauishuiusproramessediuertendam.Etcumanimaduertissemtincturasmetallicasnontransmutaremetalla,sedtingeretantum&illustrare,dephilosophicistincturisPhilosophosartemscripsiseiudicaui,uoluiqueparitereasexperiritincturas,quaecircahumanumcorpusapplicariposselegeram:praesertimquodaliasreiMedicaenonhac,sedalia(quodaiunt)Mineruadedissemoperam.TandemAureoliTheophrastiParacelsidoctrinaprouectus,quicquidhacinredesideraripotest,auxiliodiuinoconsequiposseMedicumcircahumanicorporiscurationemexAlchymiahaudampliusdubito.HaecigiturstudioselectorMoraliaquaedam,adMetaphysicumacquirendumanimumaccommoda,quaedemeislucubratiunculistibipolliceripossumaccipe,nempequaeplurimumacuentingeniumtuum,adeorumintellectumconsequendum,quaescribunturaPhilosophisinartesuatransmutatoria.Siquaepluratamendehocstudiosperandaputes,abeisquifoeliciorisuntingeniopeterepoteris.Interimeaquaestudiosoruminutilitatemlibenteradfero,boniconsule,ualeque.97DeseptemgradibusPhilosophicis.CaputPrimum.InprioriparteseptemgraduumPhilosophicorumfecimustranscurrendomentionem,ubiarboreminfirmitatisunamdescriberemus,&sanitatisalteram.Iameareassumendalatiusexistimauinecessarium,queparciusantedictasunt.Septemegoquosaliidecemfaciuntgradusposuinonimmerito,cumeosPlanetiscorresponderemeliusuideam,quamspheriscoelestibus,aututnonnulliuoluntunitatisecundae,quamdecademaliasuocant.Io.Tritemiusarcanorumnaturaescrutatoromniumquosnostrapepererutsoeculafoelicissimus,italoquitur:Studiumgeneratcognitionem.Cognitioautemparitamorem.Amorsimilitudinem.Similitudocommunionem.Communiouirturem.Uirtusdignitatem.Dignitaspotentiam.EtPotentiafacitMiraculum.Egoquidemabhuiusdoctissimiuirisententianondeflecto;licetsimilitudinis,&communionisloco,frequentiamamoregignidixerim.Namquicquidamoreueroprosequimur,idipsumcogimuranimofrequentare,quamuiscorporeplurimumabeodistemus:quaquidemfrequentationeflerinonpotestquinsimilesreddamurilliquocumnosterassiduouersaturanimus.EstenimsententiaPhilosophorumChristianorum,utquomagisautfrequentiusdeDeoquiscogitet,eosimilioremautproximioremDeofieri,quapropterfrequentiasimilitudinisestcausa,communionisquefinis,quiapropterparticipationemsimilitudoconcipitur,autpersimilitudinefitparticipatio,uelcommuniocumeocuisimilesfactisumus.Itemsubuirtuteconcludensipsamdignitatem,soliusuirtutismentionemfeci,perquam&nonaliasdignireddimur.Nonaliasegoremintelligo.Studiorerumcomparaturnotitia.Cognitionemamorsubsequitur.Desiderioseudelectationedaturassiduitas.Frequentiasimilitudiniscommunionisquemedio,tumexperientia,uirtusacquiritur.Uirtusadpotentiamdignificat.Potentiaquemirumopusinrerumnaturaperficitur.Compendiosiusitarepetam.Studiumgeneratcognitionem.Cognitioparitamorem.Amorfrequentiam.Frequentiauirtutem.Uirtuspotentiam.Potentiaueromiraculum.Hisgradibusnecessariostudiosumoportetscandere,sirerumabditarumintelligentiamadipiscidesiderat,aliasinuerumPhilosophumnunquameuadet.EstitaquegraduatamoralisquePhilosophiauerabenecompositaeMentisacorporeuo99luntariadistractio,quafaciliuscircaueritatiscognitionemuersariqueatAnimus.Adbeneuerequephilosophandumrequiriturbonacorporisdispositio,quaeMentemnonimpediat:haecdupliciteracquiripotest,naturascilicetuelarte.Quaenaturalisest,arteiuuaripotest,necnoneaquamnaturanegauithacinparte,praecipuerationisusu,tandemsobrietateuictus,&MedicinisPhilosophicis,horumunicouelomnibussimuladhibitisremediis.Uerumutmeliusintelligatur,quidhaecsibiuelintabomnibusdiffinitionisterminisadultimumusqueueniendumesseduco,Mensergodiciturbenecomposita,quotiesAnimuscumanimataliuinculoiunctusest,utcorporisappetitusfroenareualeat.Corporisuerobonadispositio,quumsuiscorruptisappetitibusminusfueritobnoxiumintelligatur,&optimaquumpartiumeiuscomponentiumexcellentioremtemperaturamacquisierit:minustunceaquaesuasuntappetit,Mentiquefitobedientius.Quicquidcorpusappetitcorruptumest,uerumnihilappeterepersepotest,&nisiperfacultatesanimae,quaecorporisestmotrix:haecetiamsimplicitermouetabsqueboniuelmaliconceptioneCorpushuiusmodimotumsuscipit,acpersuicorruptamnaturaminmalumappetitexequi,nisiresistatanimus,quinilnisibonumsuadet.Estigituranimabonum&malumintersita,suamquebonihabetoptionemperbonum,&malipermalum,permittentebonotamen&nonaliastalemalumfieri,propterassiduamresistentiam,quamfacitanimamcorporetracta,contraipsiusanimitractumbonomoti:quaepropriepertinaciamalicontraspiritumsuadentemomnebonumdicipotest.Uthecmeliusintelligiqueant,sciendumesthominemtribuspotissimisconstarepartibus:Animoscilicet,Anima&Corpore.DiciturAnimusspiraculumuitae.AnimaquidemorganumestAnimi,hocestspiritus:uelutiCorpusorganumAnimae,queuitacorporisest,&substantiamediainterSpiritum&Corpus.Haecsimagisadheseritanimoquamcorpori,Mensexurgit,acinternushomo:sicontracorporimagisquamspiritui,nullafitMens,atexternushomotenebrarumabyssus.TribusetiamdelectaturAnimus,Rationescilicet,Intellectu,Memonamque.Ratiospeculationisimagnemintellectuiproponit,hiceamapprehendensarcanisconseruandamexhibetmemoriae.RatioprimaestMentisaeternaeperpetuus&inuiolabilisordo,cuiushomofactusestparticepsexdonoDei:simul&Intellectus,quirationisestapprehensio,necnonmemoriae,quaequidemamborumconseruatiodicipotest.Animaduobusconstat,motuuidelicetacsensu.Motuseiusestautnaturalis,quinullofithominisartificio,sednaturesoliusimpulsuuinculoque:uelsupernaturalis,quinaturaeuiribusfitunacumindustriaMetaphysicimagisterii,diuinopotiusauxilio.Sensusestuisae,uelauditae,gustatae,olfactaeueltactereiperceptio.Namcorporismembra,perquaesensusabanimapercipiuntur,sensuumproprieuocamusorgana.Rerumpraeteritarumnotitiam,praesentiumrepraesentatione,reuocatinmemoriamsensuumperceptio.Memoriamhancanimantiabrutacumhominibuscommunemhabent,namillasolumpraesentibusoblatis,eademsensurecolunt.Est&aliaradixmemoriaeperquamexcellens,quaenullarepraesentationemedia,sedspiritusnunquamotiositantumagitationesedula,dictamcolitmemoriam,uirerequeperpetuofacit:haecmemoriaecontinuatiorationiscultumsubsequitur,&esthominisolicontingens.Ergosensusestcommuniteranimalis,&ratioparticulariterintellectualis,quianonintelliguntbruta,nisipersensumpraesentem,utisupradictumest:animaliatamenrationaliaperintellectumarationemotum,&sensum,posterioresine,uelmedio.Rursusanimus&corpusinrationalibusoppositasuntcontraria,quaenunquampossuntconiungi,nisipermediamanimam,deutroqueparticipanteminimico.Sedquiaalterumextremorumestperfectum&alterumimperfectum,simotusfiataperfecto,permediumtransitinimperfectiperfectionem,&econtrasifiatcontrario.HacrationeDeusomniacondiditextribus,inunumutconueniant,ipsenanquepacisauthorest&unionis.Duo&unumsuntinimici.ReiiciaturitaqueBinarius,utinUnumTernariusconuenirepossit,quodinprioreTractatusatisabundescriptumest,copiosiushicnonrepetam.Animusomnibusestaequalis,Mensuerononomnibusaequa.PaucissimisuntquicumAnimoconiunctamhabentanimam:multiquiiuxtamagis&minusdeMentequidparticipant,&plurimiquicorpusinanimacolentes,&hancincorporenonagnoscuntAnimum,quibusultimisnullaMens,atinsaniamanet.Mensitaqueperficitur,quotiesAnimus&animaconuenientiasimulacorporesuntitarecepta,utexhistribusunumfiatconsonum&inseparabile.Sedhaecamicitianullomodofieripotest,quamperseparationom,sinequa,nonfitconiunctioMetaphysica.SolumestUnum,quodsisolumremanet,impossibileest,cumalteroiungi:sitamencumalteroconiungendumsit,hocalterumexunohocsepararinecessumerit,cumnihilsitpraeteridunum.Etquiapartesunius,exunosymbolizant,uelsympathiamhabent,inunumfacileredeunt,sedeofacilius,quominusperinterualladifferuntabuno.QuapropterMentisacorporedistractionecessariaest,uteius&alteriusfiatunio.Sedcumperfectionemuniorequirat,utuerasit,abextremoperfecto,sicutsaepiusdixi,permediumtransitumfacitadimperfectum,illudutperficiat.PerhuiusmodiMentisacorporedistractionem,quamuoluntariamnonnullimortemuocant,acquiruntAnimus&anima,simuliunctapotentiam,acdominiuminsuumcorpus,quodsolusAnimusnonhabebatantea,proptermediumrenitens,animamscilicet,perquamnaturalis&supernaturalistransitusfieridebet.Quianonconueniuntinimici,nisipersequestremneutrumexpartediscordiae,sedparticipemexpartereconciliationisutriusque.HacposterioresententiaepartelabefitAstronomiaiudiciaria,licetetiamastrorumdispositioneminclinare,sednonnecessitaredoceat.NamastraMentibushominumlongesuntinferiora,pariterignobileparumautnihilpenitusinsenobiliusagerepotest.Uerumsicorporahumanasuamuincantanimam,eamquereducantincorruptibiliscorporisseruitutem,inficiasnoniero,quiacorporatuncastrorumnobiliorasunthominumsimilibuscorporibus,inhumanacorporasuasactionesimprimereposse.BreuiterSapiensdominabiturastris:Insipiensnedumhissubiicitur;uerumetiaminferioribus&aerumnisquibuscunque.Sapiensestquimentemadeptus,eamexcolit:Insipiensueroquicorpusinanima,uelhancincorporediligit,animoneglecto.QuodexS.Scripturaprobaturhisuerbis:Quidiligitanimamsuam(intelligeincorpore)perdeteam,&quioditeam(utsupra)inuitamaeternamcustoditeam,&c.Diligerediciturisanimamincorpore,quisuosappetitusprauosexequitur:econtra,quinonexequituractu,seduanitatumcogitationib.delectatur,corpusinanimadiligereuidetur.Oditanimamsuamincorporequifroenatcorpusneprauosappetitusexequiualeat:&corpusoditinanima,quiuanisresistitspeculationib.Uisumest&hocaddere,quodapudprobatissimosauthores,&praecipueTheologoslegitur,animamnonnunquamprospiritu,necnonhuncproanimasumptum,indifferenter:perhocnonestinferendum,quodspiritus&animasintunum,&idem,antementiscompositionem,sedpost,&ineoconueniuntChristianiPhilosophicumTheologis.NamsiueMentemuocemusanimam,siuespiritumuelanimum,appellationeuniusnonexcludimusalterum,propterunionemiamfactam.Nonenimunioueradicitur,nisifueritinseparabilis.Possuntunionistameninitiaiaci,quenondumconsequutasunteffectum,perhocnonstatquinMensadhucimperfectamagisuelminusappellentur.QuiperfectamassequunturMentemsuntpaucissimi.Quiinchoatamhabentmulti.Quinullamueroplurimi.Nuncadcorporisproprietatemuenies,dicoproutsuprabonamcorporisdispositionemadueramspeculationemessenecessariam,quiacorpusexsuicorruptanaturaplurimumaggrauatanimam&impedit,quominusspiritusactionespercipereualeat.Nonnullisanaturadatumest,magisidoneosforecaeteris,adhancseparationemfaciendam,utpotequibusadnaturalemcorruptionem,ineorumformationenullaperaccidens,uelpaucasaltemaccessitcorruptio.Minusaptisuntquipraeterortiuam&accessoriam,expropriapetulantia,uictusquesenedissolutarationemimpediunt.Utsuntilliquimundanisagitaticuris,eaquaeperpetuasunt,&extramundumnegligunt,&quilargiusutuntureis,quenaturadeditadnecessitatem,quamparsit.Quapropterutiperaccessionemalicuiusaliudimpeditur,itaperamotionemeiusdemiuuaripotest.FiuntitaqueMedicinaephilosophicaeperAlchymicam,idestMetaphysicamartem,praecaeterisexcellentissimam,apropriissemotaecorporibuscrassioribus&corruptis,quaepernaturalemuimagendiquamhabetinpropriumcorpus,&postamotionemsuaepartispatientisretinent:idideminalionumcorpusobiectumexequipossunt,&excellentius,quamanaturadatumilliseratinpropriasuacorporaperficere,uelagere.Quicquidnuncestinrerumnaturahabensformam&materiam,desideratinsuogenereperfici,quodnaturaledesideriumperfectionisomniumestpotissimacausa.Etcumnaturasibisimilinaturaeiungigaudeat,acdelecteturinea,uincenteMentepersibisimilemedicamentumadiuta,corpusineandemcondescenderenaturamcogitur,sicuteouincentesibisimilibuscorroboratocorrumpentibus,animacogebaturprius.Quodnecuipiamabsurdumuideatur,adiiciam.Quoduisnutrimentuminsanguinemnutriticonuertitur,eiusdemnaturaeuelproprietatis,cuiusnutrimentumfuerit.Exemplumnaturadocetinhis,quiferociumanimaliumcarnibusalunturassiduo,fieriferocissimos,&infantesalactequodsuguntcontraherenutricisconditiones.Nihiletiaminalimentumanaturasumitur,praeteridquodsubtiliusest,crassum&feculentumreiiciturinexcrementum,&rursushuiusalimentisuperfluiquoduisexcrementumnaturaperporosinsudorem,uelperuesicamlachrymas,autaliaseiicit.HocmouitPraeceptoremnostrumParacelsumdicere,quoduiscorporismembrumhaberestomachumpropriuminquodecoquituralimentumeius,ipsumquesibiforeuentriculum,inquoseparatiosuperfluifitanecessario.UeruminmedicamentoMetaphysiconihilcrassirelinquitur,necsuperfluiquid,hincfitutincorruptanaturatotumhocmedicamentumassumit,acsineseparationetransmutatinsibisimilemnaturam,scilicetanimalem,&c.Diciturquidemhicincorruptanaturabalsamumnaturalequibusuiscorporibusnaturaliterinsitum,perquodcorumcalor&humoretiamnaturaliauelradicalia,quantumfieripotestacorruptionepraeseruantur.Hocdeficientebalsamo,corpushumanumefficiturleprosum,&eoconualescenteperaugmentum,quodiamcorruptumeratproptereiusdemineobalsamipaucitateminexcrementumeiicitur.DifferteomedicamentumPhilosophicumapharmacho,quodhocunacumsuoeorporetraiectuminstomachum,monaliasquamcibusaliquisintriplexalimentum,&induplexseparaturexcrementum:illuduerononseparatur,sedmoxuelinbalsamum,Uulcanum,autinMercuriumtransmutatur,simulautseparatim.OportetenimtrescorporisPhysicipartespotissimas,utpotesanguinem,sal,&sulphursibisimilibusnutriri.Hincfitutcibi,potusquequotidianicumsuissumunturcorporibus,namquoduiselementumsustentaturelemento,sedomniasimulconueniunt,&intemperaturamconseruanturabaethereo,cuinostrumbalsamum,&sociosquantumpossumusreddimusconformes.Esteniminhumanocorporequaedamsubstantiaconformisaethereae,quaereliquaselementarespartesineopraeseruat,acprosuisuiribuscontinuarefacit.SpiritusitaquemedicamentiPhilosophici,cumanimasuaiunctus,&acorporesuoseparatus,mentalespartesinsuisubstantiamtransmutat,corpusquoquePhysicumacorruptionepraeseruat,corruptumquecorrigit.CorpusnostramretinereMedicinam,utuehiculumaliquodnoninficiamur:atMetaphysicum,autspiritualepenetratiuumquefactu,quodspiritusnosterinduit,hocPhilosophidocethisuerbis:Fixumuolatiletandemuolatilefixumfiat.Quodait.Omnemremsubtilemuincet,omnemquesolidampenetrabit,&c.Phylicumsanecorpusexcellentioricorporecurarinonpotest,quamMetaphysico,nechumanaMenscomponimelius,quamdispositioneMetaphysica,postgratiaediuinaedonumtamen.Exhisomnibusconcludimusmentalem,moralemque,uelspeculatiuamPhilosophiaminsuperationecorporisunionementalifactaconsistere.SedhaecunioprimanondumfacitSophum,atmetalemSophiediscipulumtantum;MentiscumcorporesecundaSophumefficit,completaillam&beatamunionemtertiamcumunitateprimasperantem&expectantem.FaxitOmnipotensDeus,utomnestalesefficiamur,&sitinomnibusunus,cuiusauxilionuncadhuiusfoelicissimaePhilosophiaeprimumgradumueniamus,quemstudiumesseuerumasincerioribusPhilosophiscompertumest,DeprimograduPhilosophico.CaputSecundum.QuicunqueadunionemTernariisacratamperueniredesiderat,pergradusistosmoraliterpriusiterfaciatoportet,idemquefiatexeo,quodexalioperipsumcupitfieri.Foeliciterigiturinprimumgradum&alacripedemanimofigas,quiPhilosophicumStudiumest,&inquisitiouerinecessariique.Uerumestesse,aquonihilabesse,cuiquenihiladesse,multoqueminusobessepotest.Necessariumidomnequocaferenonpossumus.Ueritasitaquesummauirtus&inexpugnabilecastrumest,paucissimisinhaerentibusamicis,atinnumerisobsessuminimicis,paulominusquamtotimundonuncinuisum,sedinsuperabilepignusiisquipossidentillud.Hacinarceuerus&indubitatusPhilosophorumlapis,atquethesauruscontinetur,quinonerosusatineis,necperfossusafuribusmanetinaeternum,caeterisdissolutisomnibus:multisinruinapositus,aliisadsalutem.Haecestresuulgouilissima,spretaplurimum&exosa,nontamenodibilisatamabilis,&pretiosaPhilosophissupragemmas,&aurumobryzum,omniumamatrix,omnibusfermeinimica,locorumubiquereperibilis,apaucissimistamen,&quasinullisinuenta,peruicosacclamansomnibus:Ueniteadmeomnesquiquaeritis,inquit,&egouosducaminueramsemitam.HaecestresillatantumauerispredicataPhilosophis,queuincitomnia,necabullareuincitur,corpus&coromnedurum&solidumpenetrans,&mollequoduisconsolidans;&adomniduroresistendumconfirmans.Nobisomnibussefacitobuiam,&nonuidemuseam:uociferans&altauocedicens.Egosumuiaueritatis,ttansiteperme,quianonestaliusaduitamtransitus,&nolumuseamaudire.Suauitatisodorememittit,sednonpercipimuscum.Dapibussesenobisindeliciasoffert,&nondegustamus.Blandenosadsalutemtrahit,ateiustractuiresistentessentirenolumus.Quoniamfactisumusutlapidesoculoshabentes&nonuidentes,aureshabentes&nonaudientes,naresnonolfacienteshabentes,orelinguaquemunitinondegustantesnequeloquentes,manibus&pedibussuisniloperantes,necambulantes.Omiserumtalegenushominum,quodlapidibusnonestpraestantius,imolongeinferius,eoquodhoc,nonillirationemdaturisuntoperationumsuarum:Transmutemini(inquit)transmuteminidelapidibusmortuisinuitios&philosophicoslapides.EgosumueraMedicinacorrigens,&mutansidquodnonestamplius,inidquodfuitantecorruptionemacinmelius&idquodnonestidquodforedeber.Eccepraeforibusconscientiaeuestraesumnoctesatquediespulsans,quousquenonaperitismihi?tamenexpectomitis,necauobisiratarecedo,sedpatiensiniuriassustineouestras,cupiensqueperPatientiamadeamhortandouosducere.Ueniteiterumatquesaepiusiterumuenite,quiSapientiamquaeritis,&emitegratis,nonauro,necargento,minuslaboribusstudiisuepropriis,quoduobisofferturultro.Sonorauox,suauis&grataPhilosophantiumauribus.Ofonsdiuitiaruminexhaustibilis,ueritatem&Iusticiamsitientibus.Odesolatorumimperfectionisolatium.Quidultraquaeritismortalesanxii?curinfinitisanimosuestroscurisexagitatismiseri?quaeuestrauosoccaecatdementiaquaeso?cuinuobis,nonexuobissitomne,quodextrauosnonapuduosquaeritis.Propriumhocsoletesseuulgiuitium,utpropriacontemnensalienasemperappetat:propriumhicpronobisappropriatosumimus.Namexnobisipsisnihilhabemusboni,sedsiquidhaberebonipossumus,abeoquisolusbonusest,ferimusacceptum.Econtraquodhabemusmali,nobisipsinosappropriauimusexalienomalo,perinobedientia.Propriumergonihilesthominiexsuo,praeterquammalumquodpossidet.Quodexbonobonumhabet,nonexfeipso,sedcontributepropriumhabetexbono,quumtamenrecipit.Lucetinnobis(licetobscure)uitaluxhominumtanquamintenebris,quaenonexnobisest,&tamenquaerendaestin,&nonanobis,sedabeocuiusest.Hicillamplantauitinnobis,utineiuslumine,quiluceminhabitatinaccessibilem,uideremuslumen,&hoccaeteraseiuspraecelleremuscreaturas,illisimileshacrationefacti,quodscintillamsuiluminisdederitnobis.Estigiturueritasnoninnobisquerenda,sedinimagineDei,quaeinnobisest.Ulteriusutdiffinitioniuerisatisfaciamus,diximusesseueronihiladesse,namuniquidadestquaeso?quidetiamdeest?autquidcontranitipotest?cumnihiluerepraeterilludunumexistit.Quisetiamignoratperfectumessenil,praeteridunumquodnecinaliquodiminutumest,necsuperfluiquidadmittit?sedabundansestpotentia&uirtute,sicutexabundantiadeficientibuslargetribuerepossit,acsemper&aequaliterabundare.Quidenimtalepotestessepraeteridunum,quodomnidatessequodest,&essenonrecipitabalio,sedipsumessetotumest,quodessepotestacuiquenihilobest,quiapraeteripsumnihilest.Quodnihilest,uerenonest,&econtraquoduerononest,nihilest.Quicquidextraueritatemest,uerenonest,quiaueritasilludunumestomne,uerequodest.Falsitasigiturquaenonest,nisiquodesseuerocontrariumest,&essenondebet,necnisiperessentiaeueraepriuationemest;nihilest;quiauerenonest.UndeconcluduntueriPhilosophipeccatum&mortemnihilesse,quianonproceduntabesseuero,sedabessentiaeueraepriuatione.Peccatumigiturestpriuatioboni,quecausaMortisefficiensest:quiaMorsestpriuatiouitae,quaeuitabonifinisest.Exbonoquidemueritatisstimulusresultat,cuinonpraeualebuntaculeimortis,&contraquemcuiquequantumqueduro,durumestcalcitrare.Quicunqueueritatipariterquidpiamadiicereuellet,falsumlocoueripalliationequadamsubstituerecogeretur,ideoquodueritasperfectionisamictusolocircunfultanonueretur.QuodsinosterprimusilleparensAdamus,amictumhuncUeritatis&Iusticiaenonexuisset,ueritusnonfuissetuiderinudus,qualisanteanonuidebatur,necerat,sedomnidecoremunitus.PriuatusAdamueritatisamictupereni,falsumquaesiuitpalliumafrondibusarborum,quofassusesterroremsuuminseipso,&coramDominodicens,nudussumDomine.CuiusmisertusDeus,quodueritatemamifisseuereretur&fateretur,proterrenefoelicitatisamictuperdito,perennisgloriaeuestemnuptialemgratisillirestituerestatuitperpropriumfilium.Quiueritatisuiamsenobisacuitamessedixit&ostendit,quumsuamortemortemanobisperpetuam,quadigneplectidebebamusomnesabstulit.Uidetefratresigiturquantussitueritatiseffectus,utergasuosinimicos,modorecognoscanteam,sitbeneficaplacidaque.CumAdamopeccauimusomnes,atpaucissimisunt,&ferenulli,quicumeonuditatemsuamapertefateantur:imopotius,&contra,quisquequoquecupituiderinedum,sedesseperfectior,licetomniumipsesitimperfectissimus,&byssopurpuraquepalliatusmaximenudus.Uitiumhochaereditauimusaprimiparentisappetituprimo,quodpraecaeterismaximeiureueliniuriasapere,possidere,uelhonoraridesideremus,quodpotissimumhocsoeculohominumeststudiumexitiosissimum.Ueritasiterumnullipotentiaesubiicitur,uelmundanaefortitudini,quaproptereinihilobest:namipsametestfortitudouera,potentiamtotiusmundisuperans.Quidsicorpusueritatempossidentis,inmillefrustasecetur,nilpatituranimuseius,atineomartyriogaudet.Haecestueritatispotentia,quampaucisuntadepti,sedinfralatiusaudietiseiusexcellentiam.NuncdicemusulteriusquasproprietateshabeatUeritas,PietatemscilicetcumIusticiaiunctaminseparabilinexu.EstenimPietasgratiadiuinitusdata,quaedocetunumquemqueseuerecognoscere.Iusticiaueroretributiocuiusquecuiquequodsuumest,optimedicitur,Quicunqueuirtuteshaspossidetomniumestditissimus.SciendumestetiamhoclocoPietatemoperariPacem&Misericordiam,dequibussuolocodicetur.RestatnuncutPhilosophicistudiipartemalteramintueamur,quenecessitasest.Uictuquidem&amictucarerenonpossumus,ergonobisnecessariisunt.Incibodeliciis&potu,uestiumquoqueluxubyssino,coccineo,purpureouecarerequiuis(etiamquihabet)potest,ergononsunthaecnecessaria,sedinelectioneposita,quesiiuxtagratiarumactionemfuerintrecepta,nonesteorumususitanoxius,utinsuperbiam&gulamusurpata,sineDeisuiquerecognitione.PaucisuntquinecessitatemobseruantPhilosophicam,uulgaremquisnonuelydiotaquiuisinuitesustinet,eoquesolocarerecupit,quodassequinonpotest?Iudicatomniauulgussuperficialiter,idest,exapparentia,secundumprofunditatemsuntquiiudicantferenulli.Hincfitutsitperosaueritas,quumsublacerocorticeproditiniucem.Pluspossunthactempestatesplendidauestis,armillae,torques,monilia,gemmeuedigitorum,quamipsaueritas&Sapientia.QuidmirumcumSapientiaueramundostultitrafactasit,haecueroSapientia?testanturScripturaeS.UeritasipsaChristus,acomnisSapientiatolliturutcrucifigaturamundisapientibus,quiaexmundononest,sedeumsuperat.Barabasuerolatropotiuseligitur,quiafuitexmundouitiosus.Curmiramuritaquesimundusuerarumartiumprofessores(cumUeritatem,ipsumDeifiliumsitpersequutus)tanquamuenenumabhorret?quodetiamipsiGentilesmundisequacesapertefatentur,quumueritatemodium&obsequiumamicospareredicunt:hacsuadoctrinauidenturhominibusambitionem&ementitapersuadereuellemagisobsequia,quamueritatis&uirtutumprofessionismiserumstatumdeplorare.Haecdicoquiasinuncinlucemadferaturhocferreosoeculoquid,exueris&indubitatisPhilosophiaeueraefontibus,quodinutilitatemfaciatReiPublicae,sinonsitEthnicorumuelGentiliumdoctrinaeconsonum,abhisreiicitur,quisuccumilliushauserestudii,quodinanisillaPhilosophorumScholacommentataest.Dicitequaesoiudiciosiuiri,quipotestfieri,utGentiliscarensomninolumineuero,lumenadferataliis?HumanamhabueruntEthniciuelGentiles&mundanamsapientiam,questultitiareputaturapudDeum,quiaexDeononest,&tamepateromnisfiliumtorquet,adeamaddiscendumpermediamaetatem.PostmodumsitalemcontingatPhilosophum:ementitum,cumuerospeculatiuoconferreSopho,moxuictuserumpitinconuitia,contemnensomnebonumacuerum,quodasuopoedagogononaudiuerit,acsinihilboniueriqueforet,praeteridquodaGentilib.ueritatemprorsusignorantibusprocessit,PlusequidempotestspeculatiuaMensaduutauerolumineueritatis,unicotantumannoconsequiuelmomento,quamassiduus&improbuslabortotiusaeuihominis,absqueluminequaerentislumenabhis,quilucecarentomni.SeduideamusquaenamsitGentiliumPhilosophorumdoctrina.Summumbonumponuntbeneuiuere,quodinhonestumpartiuntur&utile.Honorumambitionem&laudesmaximereputanthonesta:deniquediuitiarumpartum&conseruiationemquocunqueiureueliniuria,bellouelsudorefactauocantutilia:exquibusnihilexpectant,postmortemaliudquamposteritatimemoriamsui,famamquereliquisse.Resurrectionempartimitanegantes,partimignorantes,poematumfigmentamillequonugas,praeterueritatem(cuiusquidemfueruntexpertes)inhominum&suiipsiusperpetuumexitiumcommentatisunt.Eccepropterquamdoctrinamoportet,uerarumartiumprofessoreshisexososforemaxime.quidequibusuisartibus&facultatib.plusceportassenomengerunt.Etsiueritatemoboculosponatexperientia,nisiperinexpertaseorumopiniones,quiueritatemnunquamsuntexperti,comprobatumsit,profalsouerumobiicitur,&maximoclamorefatuusaestimatur,quiueritatemprofiteriuult.Siquisetiamuanosauthoresmeritodetestetur,moxeorumdiscipuliminanturinUniuersitatibustalesuelafficeresupplico,ueldedecoremaximo,quodequitationemasiniuocant.Interimnonuidentipsi,quodsiteorumsolatium,asinosindiesequitareuicatim&honorifice,quibusaliossupplicioconanturexcipere.Sidixerintasinosminimefore,sedmulasautmulos:tantouilioresexistunt,quodasinorum&equorumsintmonstra.Christusnonequumnequemulam,sedasinumequitareuoluit,quemipsitantopereuituperant.Noncaretsuopraesagiosanehorumequitatiomonstrorum,quamaliismedoctioribusexponendamrelinquo.Quidpropterminasistorumtandemsubticebiturueritas,quiasicutiGentilesdocent,odiumparit?minimegentium:imopotiusobiremortemuerumPhilosophumdecet,quamnegareueritate.Inomnibusestobseruandaueritas,utsummumapudChristianosbonum:beatiquibusdatumestcoelitusineaperseuerareinfinemusque,quodpaucissimis(heimiserum)contingit.RogemusDeumuthuiussoliusnosfaciatparticipes.Concludendumigitursolamueritatemexpetendam,sollicitequeforequaerendamabomnibus,adcuiusfastigiumquisaliendumsitulteriusaudite.Desecundagraduphilosophico.CaputTertium.Exinquisitionesedulaueritatis&necessitatisinomnibus,ueranoticiarerumomniumresultat,quaeopinionumestdeueritatequorumuisconceptarum,perexperietiamindumbitatecertaqueresoliitio.Sedopinio,ueritatisestinanimohaerensdubiaquepraesumptio.Experientiaueritatisestmanifestademonstratio.Resolutioquidemestdubiidepositio.Nonpossumusdequouisdubiocertioresfierimelius,quamexperiundoneccertiusquamanobisipsis.Quapropteridquodsupradeueritatediximus,uerificemusoportet,anobisfacientesexordium,SuperiusPietatemasseruimus,incognitionesuiipsiusconsistere.Hincfitetiamutabipsacognitionemphilosophicamincipiamus.Nemouerepotestipsumsecognoscere,nisiperfectesciatquid,&nonquisipsecuiusexistataquodependet,uelinquemsitfinemfactus.Hiscognitis&nonpriusincipitipsaPietas,quaecircaduouersatur:utpoteCreatorem&creaturamsuisimilem.Impossibileestcreaturamaseipsacognoscerese,nisicognito,primumsuoCreatore.Quipotesteffectusantecausamuerecognoscinonnepraeceditomneprincipiumsuamedium&finem,uelafineremaggredieturquispiam?Deusestsineprincipio,sinequefineperlistens,omnirepletusgloria,quamsolusexproprialiberalitatepossiderenoluit,sedeiusfacerenosparticipes,quosetiamadimaginem&similitudinemsuamcondidit:primumliberalitatiseiusexemplar&mysterium.QuifitigiturutadmirandumilludArcanumignoremusexueritate?Frateraudi,sicutapretiosissimodeuilissimocreatisumus,itapropterprimamnostrimateriamaduilequoduispronimagis,quamadeumquinosdeuilipretiosissimosfecit.Admireminiquotquotmecum;estismortalesmiseri,quodSummusrerumArtifexuilissimamdelimoterremateriamtractaremanibusuoluerit,&exeapretiosissimamexcitarecreaturam.Nonabsrefactumpuremus,sedutagnoscamusquidnamsimus,&abelationissuperbianoscontineamus.Quodsecusfacientes,nemonostrumnonpauperem,quemDeuselegit,odit,cumtamenexeademmassaquafactisumusomnes&ipseconstet:Hincfieriuidetur,utpersonarumnonsitacceptorDeus,atpaupertatis&humilitatisamator,acinimicuselataesuperbiae.NemoCreatorempoteritmeliuscognoscere,quamexcreatura,sicutexopereprobenosciturartifex.Uideamusigiturquisdeuilissimopretiosissimum,aliuspraetereumquicreauitutrumquepotestexcitare,nemocerte.Nullomodopincernapotestaquaminuinumtransmutare:tamenidpotestquiuinumcreauitaquamque.Maiusquumterraminanimamuiuentempermutauit,fecit:&quodmaximumest,supremobeatitudinisdono,scilicerimaginesimilitudinequesuisdotauiteam:pereasdatumestomnibussaluosfieri,quidonumhocrecipiunt;sednolentibusacciperegratis,quidnamdabitur?certenihil:habeantigiturilliquodsuumest,utserueturIusticiaelocus.Propriumcuiquesuumest,quodelegitaprincipio,damnatioscilicet.Gratuitumestaeternaesalutisdonum,hisquicumgratiarumactionerecipiuntillud.Cumitaquepretiumuilecharumquesimus,uideatquisquenostrumquidpotiusoptet:resperseclariorestquamelucidationesitopus.Scimusuilequodsumus,&praestantissimumaquoprocessimus,restatinhocnegotioperpendamusquare,uelinquemfinemfactifuerimus.CreauitOmnipotensDeusAdamumadimaginem&similitudinemsuam,utipsiDeoforetadgloriam,&immortalisesset,nonanxius,nulliusindigus,semperinDeogaudens,terrenispassionibusnonsubiectus.Uerumquiamunustantumnonagnouit,uilifecit:attamencognouitquodperfectusessetfactus&sapiens,atineacognitioneminimepermansit.Consideremusergoquantumagnitioboni,quantumquemali,munerishuius&uerbiDeiuilipendiumattulerit,cumeximmortaliperpetuomoribundumreddiderit.Namquimoritur,inaeternum&semperinagonemortisdegit,&nunquamdesinitmori.Hincfitutperpetuadicaturillamors,uelutiuitadicituraeterna,quaDeouiuemusinaeternum,&nunquamsinemusuiuere.CumigiturprimuaparensunasecumnosomnesDeorebellesreddidisset,acinimicos,misericordiamotusOmnipotens&misericorsDeuspaceinirenobiscuminduratisuoluit,quipacisestauthor.Quiseritlapideusille,quicudiuinaebonitatishocmysteriumanimoreuoluerit,cuminimicosuo,licetabeoreceperitiniuria,nonreconcilietur?Quitandemfitutinimicorumneuterintermortalesoffendens,ueloffensampassus,alterumaggrediuelitreconciliationisergo?Certenonaliadecausaquodnemoseipsum,&consequensnecDeumCreatoremsuum,nec,proximamequipollentemcreaturamcognouit,quofitutpacemnonamplectaturis,quieamignorat.Estenimpaxmisericordiaeradix,namquipacemnonhabet,misericordiamnonexercebit,necetiamassequeturdonechabeat.Nonestquodhoclocopacem&misericordiamconfundamus,quiapaxestmisericordiaecausa,uelutipacisestipsapietas.PacemergosicumDeohabuerimusperpietatiscognitionem,paritereamcumproximotaminimiconostro,quamamicosumushabituri.Maximequumconsiderabimus,quodSummusillererumArtifexuermiculoDiabolimancipio,perpacisamplexumsuaemisericordiamfecerit:OmiserimortalesquotquotmisericordiamexpectamusaDeo,coramquomiseriamnostramnonagnoscimus.Undequaesomisericordiaquamexmiseriaeconfessionepercordiscontritioneminemendationemfacta?Sidemumnostramfratrumquenostrorumnonignorabimusmiseriam,atpariponderecompensabimus,soeculibonisHuiusopimioresfacti,diuitiarumaeternarumnosabundantioresnonexistimabimusillis,quiprorsusopibusmundidellitutisunt.Quismortalesinterhocuereconsiderat,bonorumquesibisoluminhocmundoconcreditorumcommunionefratremnonsolabituregentim?datuconsiderantem,&egotibimoxostendam,quitalediuinumarcaniagnoscat.InhisomnibusDeussuumerganosamoremsarisadhucexplicuissenoluit.UerumsuanosaccusanteIusticia,cuinihildiminutumessepotestunquam,nonmagisquameiusmisericordie,nobispotiusquampropriofilioparcereuoluit,inquoPax&iusticiasimulosculataesunt.QuareigiturnonosculamurnosinChristofratresfactipares,cumnosmiserosuermiculosrerumSummusosculeturArtifex,&inunigenitosuofiliopraestantissimasfacitcreaturas,deuilissimispropriomalofactis.QuotquotagnoscuntDeuminfilio,pariter&filiuminPatreperSpiritumS.cuisimiliternonreluctantur,fratreetiamagnoscunt&nonalii.Haecsuntuera&indubitataueraePhilosophiaefundamenta,sedquianondumabomnibuscognitasuntlicetauditamultis,adhucinaliquorumnonbeneresolutorumanimishaereredubiumposset,animaginatiopraedictorumueritatisamoreminnobisexcitarequeat.Operepretiumillisfueritambiguitatemhancexperimentoperseipsos&inseipsisfactodeponere,huncinmodumquisequitur.Consideretunusquisquepenesseipsumdiligentereaquaesuperiusdictasunt,gustataquesepius&laepissimeruminetanimosincero,sicpaulatimscintillasaliquotmagisacmagisindiesperluceresuisoculismentalibuspercipiet,acintantamexcrescerelucem,utsuccessiuotemporequaeuisinnotescent,quaesibinecessariafuerint:necampliusinueritatequouishaerebitmodo,sedPietatisexercitio,Iustitiaequepaulatimassuescens,rituuiaquepremissis,animitranquilitatemsentiet,quatandemallectusintelliget,maioreminanimodelectationemesse,quamincorpore.Nonpriusincipitueracognitio,quamperennium&labilium,cumuitae,tuminteritusoblatacomparationeselegatanimacumanimoiungi,delectationemaioritractahuiusquamcorporis.ExeacognitioneMensoritur,&corporisuoluntariaseparatiosumitexordium,quumanimarespiciensexunacorporisfoeditatem&interitum,exalterapartepraestantiam,&foelicitatemanimiperpetuam,cumisto(diuinosicdisponenteflatu)connecticupit,alteropenitusneglecto,uthocsolumappetat,quodaDeoconclusumesseuidetinsaluteadeiusgloriam:corpusiaminamborumunitorumunionemcondescenderecogitur.HaecestadmirabilisillaPhilosophorumtransmutatiocorporisinspiritum,&huiusincorpus,dequasupradictumhocest.Facfixumuolatile,rursusqueuolatilefixum,hocestfaedepertinasicorporetractabise,quodpostmodumanimipraestantiacumanimaconuenienteconstantissimumfiat,adomniasustinendumexamina.Probaturenimaurumigne,quoreprobaturomnequodaurumnonest.OpraestantissimumPhilosophorumaurum,quoditanturSapientiaefilii,nonilloquodcuditur.AdestequithesaurumPhilosophorumtamuarioconatuquaeritis,reprobatumauobislapidemcognosciteprius,quisillesit,&postmodumquaerite.Mirumestsuperomnemiraculum,quodquispiamappetatignotumsibi.Fatuumcerteuideturidabhominibusquaeri,cuiusueritatemignorant,quianihilineospeirelinquitur.Suadeoquibusuisergoperquirentibus,utcognoscantpriuseiusquodquaeruntueramexistentiam,antequamquaerant,siceoslaboribusfrustrarinoncontinget.Sapiensquaeritquodamat,necamarepotestquodnoncognoscit,aliasinsipiensforet.Excognitioneigiturnatusestamoromniumueritatis,quaesolauigerinomnibu.uerisPhilosophis.Detertiogradu.CaputQuartum.Omnisaffectioueranecessariopriusaffectataereicognitionemrequirit.Quaenimderebusincognitisuelcogitat,uelanxiusredditur?nullusutopinor.Quapropteradamorisaffectumphilosophici,cognitiopariterPhilosophicapraecederedebet,amorquesubsequitalis,qualisipsacognitiofuerit,intensusuelremissus.DicituritaquePhilosophicusamor,secretorumabunorursusinunuperpaceunio.Paxueroperunionempartiumintotoconcordia?Deusunionemapprimediligit,quiaunusest,&quicquidcreauitunquamsubunioneconclusit.Abunodeterminatoperunumindiffinitumfacto,proceduntomniaquaefinitaueldeterminatasunt,acrursusadunumsuuminstinctunaturaliquaequetendunt,aquosiquaepiamdeclinauerint,aPhilosophissubsecretobinariocontinericensentur,&perternariumadunitatemreducidebere.CreauitDeusCoelum&terram,acomniaquaeineisexistuntoccultomodosimulunita,manifestosecreta.Subappellationeterraeconcludunturelementaquideminferiora,quaecontinenturacoelotaliquefoederiscomplectunturamore,qualeminteraliascreaturasuixuiderelicet.Animaliabrutaquaequaebinasesediuinoprorsusordineconiungentiaridemus,&sincerioriuinculo,quaepurioribusconstantelementis,utsuntuolatilia,reliquaminusconueniunt,promateriaedequasuntconflatapuritateminori,tamenconiungunturlicetpromiscuemagis.Adpraestantissimamcreaturamueniamusexuilissimofactam,utpotehominemquemdelimoterraecreauitDeus,animalpersemobile,quodindemoxspiriturationaliuiuumfecit:occasionequamouetursola,caeterisanimantibusirregulariusessequisnonpercipit?quauiuumest&rationalefactum,excellentiusinteroperaDeinullumessepotest.Abhocscilicethomine,quumadhucinexcellentissimostatuforetantelapsum,secreuitDeusfoeminam,osabossibuseius;&decarnecarnemeius,utcaeterisanimantibusfirmiusunirentur.Nondicunturunirinisiquaefuerintabunosemotiprius,atconiungitantum.Quumigiturinseipsononposset,inalterogignerefuitnecesse.Hacdecausapraecaeterishumanageneratioreueremdaest,quiaitinterduo,quepriusunumfuerunt;&iterumunumdiuinomatrimoniofactisunt,testanteScripturaS.&eruntduoincarneuna,quorumuterquepropteralterumrelinquetpatrem&matrem&adhaerebitalteraesuaeparti.Nonestenimaliasexistimandum,quamuxorismaritum,&huiusillam,alteramforecorporisparteminseparabilem.Quumuiderimuseosalitersegerentes,iudicabimusillosnonunitos,sedconiunctostantumesse,nonamoreuero,seduelturpislucri,uelillicitipotiusappetitusextinguendicausa,cuiusignisquumrefrixerit,frigentomniasimul.NontalisestamorPhilosophicus,naminextinguibiliprorsusaccensusignenonextinguitur.Quicunqueperspiritumuniunturspiritus,inunionemanent,quaeueropercorpusiunctasuntcorpora,facileseparantur.Est&parentumerganatos,&horumergaparentespropriusamor,quiPhilosophiconullomodocompararipotestinam.prognatopater,necpropatrefilius,minusprofratreuelsorore,sororautfrater,uelquispiamamicusuelminimaesuaeiuncturaepatiiacturamnollet.Quisillequiproseipsomortemobirelibenter,quantominusproquopiamaliouelit?Ubitandemquaerendusestamor?certenonalibiquamundeprocessit.SicDeusdilexitmundumintelligehominem)utpropriumfiliumnasciuoluerithominem,quiprohominibusmori,mortequesuaiusticiae,quanosplectidebebamus,mortempersoluereposset.NonpotuitenimfilitisDeimori,sedhomofactus,mortuusestperfectushomofiliushominis,iustusqueiustitiamcompleuit.OadmirandusamorDeiergahomines.NonexGentiliuminaniPhilosophia,necreliquorummundisapientumhuius,tamfoelicesundaemanant,quas(dumnosuanisattentosstudiisdetinet)preterimusomiserisodales.AdaliamnosuocatPhilosophiamamoristediuinus.Spiritus.AgitedumigiturAnimamea,Corpusquemeumsurgitenuc,Animumsequaminiuestrum.Ascendamusinmontemexcelsumhuncnobisoppositum,decuiuscacumineuobisostendamiterhocbiuium,dequopernubem&sinelumineloquutusestPythagoras.NobisautemapertisuntoculitumpraelucetSolPietatis&Iusticiae,quoducenonpossumusauiaueritatisdeflectere.Uoluiteprimumoculosaddextram;neuideantuanitatemantequaSapientiamperceperint.Uidetisnerelucensilludacinexpugnabilecastrum?Anima&Corpus.Uidemus.Spiritus.IneosecontinetPhilosophicusAmor,decuiusfontefluuntaqueuiuae,quasquidegustaritsemel,nonsitietuanitateamplius.Abeolocotamamoenosuauiquerectaprogrediendumestadamoeniorem;inquoSophiamoramtrahit,decuiusetiamfontescaturiuntaquaeprimislongefoeliciores.quasquigustarintinimici;pacemeosinirenecesseesteorum,quiueniunteo,pleriquesolentaltiustendere,ednonomnesoptatumassequumtur.Estultradictumlocus,quemadireuixlicetmortalib.nisiperNumediuinumadimmortalitatisgradumassumptisint:atantequamintroducantur;mundumcogunturexuere,caducaeuitaespolioretento.Nonesteoquumperuenerint,quodampliusmortemtimeant:imopotiusindieseamamplectantursuauius,quaminmundoquidunquamsuaueiudicatumesteisamplexudignum.Ultrahaeclocapostremaquicunqueprogrediunturabhominumoculiseuanescunt.Sitriapriorauiderelibet,ascendamusaltius.EnsupraChrystallinamarcemhancprimam,secundamuidetisargenteam,ultraquamtertiamadamantinam,quartauerononcaditsubsensum,donecultratertiamuentumsithicestaureus&perpetuaefoelicitatislocus,sollicitudinisexpers,&omnirepletusgaudioperenni.Nuncadsinistramdeflectamusoculos.Enuidetismundumuoluptatibusatquediuitiisplenum,inquonihiloculocaducodisplicerepotest,athuiusperegrinationisuideamusexitum.Uallemobscuramfuliginosarepletamcaliginesubfinemhorizontisperspicuecernitis.Anima&Corpus.Cernimusquidem.Spiritus.Quumhiquilatamingrediunturuiameoperuenerinthorumsolatiauertunturintormenta,quorumnullusestfinis.Siuelitisauremattentiusexhibere,potestishincululatumpercipere,nisiuosimpediateorumgaudiirumor,quitamanxietenduntinsuiruinam.Anima&Corpus.Audimusprofecto,sedquifit,utistihucnonredeant?Spiritus.Quiamiseriaeual133lemhancnonuident,quousquepostremampoenitentiaeuiampraeterierint,postquamnonestreditus.Anima&Corpus.Suntigituralieuie,perquasabeograuipericulodeflecterepossint?Spiritis.Imoduaelateralestantumindextramhucadnosutuidetisuergentes.AbhocinquoiamsumuslocoperChrystallinamarcemoportetomnesfaceretransitumquiresipiscunt,utqueuidetisnuncuideantipsi.Anima&Corpus.Miramurquodmiseriaeuallemnonuideantprius.Spiritus.Mirumnonest,quiaplanaestuia,facilis&grata,hominesalliciendoseducens,tuminplanoquouisbreuisapparethorizon,sihucutnosascendissent,utriusqueuiaepercepissentexitum.Anima&Corpus.Quonomineuocantur?Spiritus.Lataquidemerroris,lateraliumpriorinfirmitatis,posteriorpaupertatis,&haecinquasumus,ueritatisuiaedicuntur.QuarumlibetinostiopositusestangelusDomini,quitractusdiuiniSpiritusnominatur.Hocinpassuprimotrahitomnes,cuiustractuiserestiterintmiserimortales,laxanturhabenaepertinacibus,quosuiamerrorisingressosadhucexpectatDominus,donecaliquandiumundanisabusideliciis,perpropriampetulantiamincidantincorporisinfirmitatesnonimmerito,cumperhocinerroremtractisint.Paucissimi134MetaphysiciTract.quoserroressuosagnoscerecontingit,perprioremresipiscentiaeuiamadlocumhuncredeunt.Reliquaparsmaxima,cumhisquiprimononresipueruntloco,pertinaxulteriusprogreditur.Nonnulliquiperinfirmitatemcastigarinoluerunt,&aliiquinondumcastigatisunt,inpaupertatempropriacausapermittunturincidere,quorumpaucissimipoenitentiaeuiamingrediuntur.Plurimiueroprogrediunturinerrorececutientes,donecinfoueamcadant,aquasurgerenonlicet.Anima&Corpus.Paucosadmodumuidemusperpoenitentiaeuiasredire.Spiritus.Hocimpeditcorpus.Corpus.Ategopotiusmoriuellemcenties,quamlataminfinemusqueuiamperficere.Spiritus.Quiauidistisicloqueris,atuidesishuiusmemorinposterum.Corpus.Quocunqueuosieritisproptissimumsequar,sedpriusquamdiscedamushinc,dicprecor,quifactumest,ut&noslatamnonsimusingressiuiam?Spiritus.QuibusprimumDominitractumreciperedatumest,Deononsibiferantacceptum.Corpus.Trahunturtamenomnes.Spiritus.Uerumest,atomnestractumnonrecipiunt.Corpus.Quenamesthuiusoccasio?Spiritus.Quodinbiuioexistentesoculosmagisadsinistrasuanitates,quamadhuncdextrumaquaeuiuentisfluuium,tamadmirandofluentemartificiodemontis,inquoiamsumusapicedeflectunt.Corpus.Quodestmontifluminiquenomen?Spiritus.UtriqueprimusDominitractus.Corpus.Suntnealiitractuspraeterlosquosiamexposuisti?Spiritus.Plurimisuntinterhosmedii,quifentiunturabomnib.inpropriaconscientia,sedparuifiuntabhisquinolunt,utanteadictumest,recipere.Corpus.Quidestquodinistoducisadmirandumfluuio?Spiritus.Uidistituuelquispiamunquamdetamsublimilocodescendentemaquaecopiamfinestrepitushorroremaximem?ignorasetiampendentemaquamultraquodmundimotussuperat,quantumuisintrepidumhominem,uelinterraMartemipsum(siquisexistat)excitationesoni,uentiqueterrereposse,uelutiplurimisinlocisuideripotest?Corpus.Certequibusdamincollibusfuitantum,dequib.aquadefluensapontesatisremotoperterrefactos&agitatosuentopretereuntesquantumcunquefortesdeiicerepotuit,nisiquadamindustriauiribusquereassumptiseorumuicissentanimi,transitumquesibifecissent.Spiritus.Primushoclocotractusestadiniratiofluuii,quam&aquaedegustandaemaximumdesiderium&gustum,eiusoriginisuisendeplurimus&intensissimusamorsubsequitur,quidegustantemetiam,utferrumAdamas,hucallicit,utquaediscriminarerumsintuideat.Corpus.Nunquamegohocpermeipsumconsiderassem,etiamsilocisinferioribuscotrariumaccidisseuiderim.Spiritus.Oculitibicarneisunt,quinonpercipiunteaquaemudumsuperant.Quirestantumsuperficialiter,autexmanifestouident,nonputantaliudinrerumnaturafore,praeteridquodsubsensuscadit:huiuscemodihominesquotquotsunt,noncontingithucascendere,nisispirituseorumDominitractumexfluminismontisquemirabiliconsideratione,specialiquedonosentiant&recipiant.Corpus.Hocunicumadhucabstescirecupiopriusquamdiscedamushinc.Quidsibiuultadamoenissimalocatamdifficilisaditus,cumpropteritinerisasperitatemexiguitatemque,tumobhuius&fluminisprotractumrectissimum,utuixprotensofiloquidrectiusdelinearipossit?Spititus.Uideotecorpusmeumlibenterhicmoramprotrahere,quodiutiusmundanislaruis&fucatisoculospascas:hostesaepius,etiamsidedextrispetas,adsinistramdetorquere,mihisuspicandipraebentansam,haectenontamsciendicuriosacupiditatepercontari,quamquodpostquahincrecesseris,mundiconspectupriuatumiriteuideas.Corpus.Missafaciamushaec,respondesaltem.Spiritus.Dedifficultate,quatibisatisfiat,intelligeprimumadgloriamaliaquampercrucemuia,nonsecusacadarduaquaequae,quamsummolaborenulluspatetaditus,utfacilepartorumleuis,&difficilegrauisexistimatioforet.Asperitatisleuitas,utmortisuita,nonminusquamexiguitatisamplitudofinisest.Rectiliniumetiam&carensambagibusessedebetomnequodinUeritatissemitamducit.Iamhabesquodoptas,necestquodmoremuramplius,tusequerenos.Corpus.Postremumhocesto.Spiritus.Omnianuncaudistiquaenecessariasunt,nihilmoror.Corpus.SaltemAnimatumecumtantispermane.Anima.Necte,necspiritumlibenterdesero,tacuitamendonecutriusquerationesaudiuerim,placentquaespiritusloquitur,quaetu,nihilpraetermoramadferuntauribusmeis.Corpus.Uideonuncmeuictumirimiserum.Spiritus.Ueremiserum,sequerenosutfoelixnobiscumfias.Corpus.Utinam,ategosolumquidcontraduo?Spiritus.Tace,postpaucosdiessolacumsolumages.Corpus.Quidhocaudio,tufortenosquiDuxnosteresauiosdeseres?Spiritus.Absituobiscumerodumeritis.Corpus.Aperiasigiturquidhocaenigmatisuelit.Spiritus.Proutoculi,sicintellectus&omniaquaepossidescarneasunt.Corpus.Facsaltemintelligam.Spiritus.Quidsiquaetibisuntoboculosnonpercipis,eaquaenonuidesquumdixero,quipercipies?Corpus.Supraquodmiserismetorquetmodislapidosum,strictum&spinosumiterhoc,uerbistuismassamhancpersegrauemaggrauas.Spiritus.Nonnisiconorsubleuare.Corpus.Itanonfeceris.Spiritus.Quifactumuelis?Corpus.Apertaloquendo.Spiritus.Nondidiciquaetuasunt.Corpus.Nihiltecumsolumefficiam.HeusAnimameaquamsempercharamhabui,nonloqueris?auxiliumnonpraestasamicofidissimo?Anima.Dubiasuminteruos,alterutriuspartemaequalitergero.Corpus.TamenSpiritumquammesequerislibentius.Anima.Delirasomnino.Corpus.Utinaminitinerebiuiomansistem.Anima.Idfecisses.Corpus.Praetertenonpotui,quasinepossumnihilexequi.Anima.NecegopraeterSpiritumualeogradumsistere,sinequotesinesimnecesseest.Corpus.Siccinetuparaboliceloquitambreuididicistitempore?Spiritus.Nonnisisimpliciter,sedquaenudaestoratiosicutitenebrisinuolutumes,amphibologicauelallegoricatibiuidetur.Corpus.Uobiscumniseffecero,tacebonesicutipsatududumuthaecinposterumAnimareseruaresmihi?Anima.Nilnisibonum.Corpus.Spiritusteseduxit.Spiritus.Minimeuerum,ategoipsam&tehucadsalutemduco.Corpus.Dicistamen.Spiritus.Credesnonantequamuideas.Corpus.Antumecaecumducis?Spiritus.Optime,necueriusunquamloquutuses.Corpus.Uaehintolerabilescoelus,oculismihitumemeiscarerepersuadebis?Spiritus.Imodocebo.Corpus.Audiamquaeso.Spiritus.UidistinosinradicemontisDominitractusbibentesdefontisamoris?Corpus.Nonbibistis.Spiritus.Ecceiamtucaecitatemtuamapertefassumes.Corpus.Curnoniussistis&meuobiscumbibere?Spiritus.Quianonpoteris,donecnobiscumuideas.Corpus.Quandotandemidfiet?Spiritus.Quumtunobiscumuniendisunumfueris.Corpus.Rursusquando?Spiritus.Quumadueritatisarcemsimuldeuenerimus.Corpus.Acceleremusergonediutiusuidens,cecumdicar.Spiritus.EnadarcemprimamChrystallinamappulimus,pulsabo.Corpus.Quidopusest?portacaretforib.Spiritus.Nondecetperagrinumaduenamalienosingredilares,nonpriuspetitauenia,Introducinosiubequisquishicimperas.Philosophiaamoris.Quisrarusadmodumhospesacclamat?Spiritus.TresPhilosophiaediscipuli.Philosophia.Quidhicquaeritis?Spiritus.Philosophiamaddiscere.Philosophia.Eaquedidicistisiterumdiscerequidopusest?Spiritus.Carduoshucusquepauimus,adfoelicioresberasanhelamus.Philosophia.Betisimplereuentrecupitis?Spiritus.Quouismelioriquamanteapabulo,namquaspauimusherbas,pungentesnuncasinistrismoxadextrisinterdentesspinasreliqueruntasperrimas,quaenobisescaetalispraebentnauseam.Philosophiae.AudiouosrudioribusquamScholanostraferatimbutosesse:uerumquianonsolemusrecularequotquotadnosueniunt,introducemini,nonpriustamenquamanteportamdeponatiscornua.Spiritus.Praestosumusiussisobtemperaretuis.Philosophia.Morisestapudnosrecentioresdiscipulosexaminari.Spiritus.Esto.Philosophia.QuidPhilosophia?Spiritus.AmorestSophiae.Philosophia.Sophiaquid?Spiritus.Ueritatisestomniumsummasapientia.Philosophia.Quidamor?Spiritus.Cognitaeueritatisestinsatiabiledesiderium.Philosophia.Undehaechabes?Spiritus.ADominitractu.Philosophia.Perquos?Spiritus.Pereosquosdocuitpriusutaliosdocerent.Philosophia.InUniuersitatibusquidaudistis?Spiritus.InanemPhilosophiam.Philosophia.Quidhaecdocet?Spiritus.Contentioserixari,pro&contra(quodaiunt)pertinaciterargumentari.Philosophia.Pro&contra.Quaechimerabestiaesthaec?Spiritus.Nonsatscioquodsophismatumgenus,hocnuncaddextram,insinistrammodopartem,instarhominiscereumhabentisnasumdetorquerelicetanasutulofortequopiam,quicumistoretiliciocaeterosimmeritoreprehendisset,eodemutaliorumeuaderetmanusexcogitatum.Philosophia.Inquemfinem?Spiritus.Ostentationisdoctrinaecausa.Philosophia.Estitaquedoctrinafallax?Spiritus.Easaltemquamaudiuimus,quaequicunquemagisimburisunt,sapientieminushabent.Philosophia.Ineoueresapiseosmaximesapientesfore,quicircaperceptibiliaminusintelligunt.Antequamintretishuc,oportetinmatriculamScholaenostraedescribinominauestra.Spiritus.SpiritusuelAnimusmihinomenest,huicAnima,tertioueroCorpus.Philosophia.Satisaffinessocii.Spiritus.Imotresunicopartunatifratres.Philosophia.Inuocatopriusuerolumine,sicmecumloquamini.OPaterOmnipotensAeterneDeus,Creatoromniumquaeincoelis&interrasunt,quinosadimaginem&similitudinemtuamcreasti,nonutinnihilumnosredigeres,sedutessemiistibiadgloriam,danobisgratiamSpiritusSanctitui,quapossimusintelligere,&scirequaenamsituoluntastua,utauxiliotuofaciamuseam,intuoquelumineuideamuslumen,&ueritatemamoreprosequenteseamassequamur.Amen.IngrediminiiamadgloriamDei,uestriquesalutemAmorisphilosophiciportas,&gymnasiuminquodoceturamorperpetuus.Assidetedapibus,utquisquesuispotuciboquereficiatur.InprimisDeumoremus.OculiomniumintesperantDomine,&tudaseiscibuminsuotempore,manumtuamaperis&replesomnequoduiuitbenedictione.Nonexpanesolouiuithomo;sedexomniuerboquodproceditexoreDomini.Corpusedebibequetibiquesuntapposiracorporea,tuisodalescibumnonore,sedaurib.hauriunt;eorumegonunchabebocuram.SpiritusAnimaquebenignasauresadhibete.QuamquamatractuDominiprimouospereiusAngelumaudiuissenondubito,studiicognitionisquePhilosophicorumefficaciam:tamencorporismoletuncgrauioresquamfuturimodo,uixpotuistisomniaferre,pretiumoperefuerit,antequamadamorisfontemueniatis,obiterearepeterequaehicnecessariauidebuntur.AntelapsumAdaeneclatasinistraqueuia,necmiseriaeuallisextiterunt,sedundiquepatebataditusadhaecfoelicissimaloca.Postprimamhominisinobedientiani,Dominusuiamhancamplissimameotempore,nuncinstrictissimamdifficilimamquesemitam(utiuidetis)restrinxit,incuiusostiocollocauitCherubinAngelumancipitemgladiumsuismanibustenentem,quoquidemarceretomnesabintroitufoelicispatriae.HincdeflecteresgradumAdaeilii,propterpeccatumprimisuiparentis,adsinistramsibimetlatamuiamextruxerunt,quameuitastis.LongoposteatemporisinterualloDeO.M.secrerasecretorumsuorumintroiuit,inquibusamoremiserente,accusantequeIusticiaconclusitAngelogladiumiraesuaedemanibuseripere,cuiuslocotridentemhamumsubstituitaureum,gladioadarboremsuspenso,&sicmutaraestiraDeiinamorem,seruataIusticia.Quodantequamfieret,fluuiusistenoneratutiiaminlecollectus,sedantelapsumpertotumorbemterrarumexpansusrorisinstarequaliter,postearediitundeprocesserat.TandemutPax&Iusticiasuntosculataese,descenditaffluentiusabaltomanasaquagratiae,totumnuncmundumalluens.Insinistrampartemquideflectunt,partiminarboresuspensumgladiumuidentes,eiusquenoscenteshistoriam,quianimiuminsitimundosunt,praetereunt.Nonnulliuidenteseiusefficaciam,perquirerenegligunt.Aliinecuident,necuidisseuoluissent.Hirectaperegrinationemsuamaduallemdiriguntomnes,nisiperhamosresipiscentiaeuelpoenitentiae,nonnulliretrahanturadmontemSyon.Nostroiamsoeculo,quodgratiaeest,mutatusestgladiusinChristumSeruatoremnostrum.quicrucisarborempropeccatisnostrisascendit.Haecomnialegumnaturae,diuinaequerumgratiaetemporadenotant.Nuncauditequiserrorumuiaemundiquefabricaepriusstatusexistat.DixitDeusAdamopostlapsum.Insudoreuultustuiuescerispanetuo,&indoloreparietuxortua,maledixitqueterraepropterhominem,&sterilisfactafuit,quaenullocultuprius,sedaffluentiacoelestitantum,producebatfructumabundantissimum:atlicetnunchumanisagitatasitlaboribus,tribulos&spinasuixferreuidetur.Abeotemporequoueritatemexuithomo,deuictu&amictuquaerendis,eumanxiumreddiditipsanecessitas,quaestudiorumestmateraltera,primarumetiamartiuminuentrix,utagriculturaepariter&pastoralisexercitii.Coeperuntitaqueprimisinceriquehominesquerere,quibuscarerenonpoterant:impurinonsolumea,sedperfas&nefasusurparuntomniaquaesuisuiribusinferiorafuerunt.Nuditasdocuitprimumhominemcarnesfrondibustegerenudas,tandemindustriapaulatim(utmorisest)auctapropternecessitatem,pellibusanimaliumoperire:moxindefames,fodere,serere,suoquetemporemessemcolligere,gregis,armentorum,pecudum&pascuorumhaberecuram,&alendaefamiliae,moribus,naturaequelegibusdocendaeconseruandaequepacis,abimbrium&temporuminiuria,casistectisquesesenecnonarmentasuatueri:totaprimaefuithaecnecessitatisanxietas.Hisartibusprimipatresaeuicontentiloetiqueuixerepacistemporibus.Terrapostquamrepletafuit,nonpotuitsufficere,utquisqueportionemhabereteius,&agricolaeforentomnesuelpastores.Atoportuitaliisaliosinseruirediuersimodequinonhabuerunt.Amictus&fabricaediuersageneraproduxitcuriositas,indesartores,sutores&fabri,quosacus&malleuscomprehenduntsumpseruntoriginem.Horumdiuitiaelaborempartaequaesieruntotiumapudnonnullos,quisibitantumagricompararunt,quantumuictuisupplerepotuit,amictuiquePenesfeliquosaugmentum,quiconsiderantesrerumpenuriamunius,&alteriusabundantiamloci,mercimoniumexercuerunt:hincuectores,&animaliumbaiulantiumactoresuelagasonesprodierunt.Necuictusratiocaruitursuisartibus:nampistores,furnarios,laniones,coquos&oenopolasexcogitauit,inperegrinantiumcommoditatem&solatium.Haecabinitiobonafidetantisperadministratasuntomnia,donecpropriumcommodum,odiumquefraternumirruperunt,aquotemporemutatasunthominumingenia,tantaquepossidendifames,quantumopulentiacreuitinhuncusquediem,quonemininemonecsibimetfiderecoepit.Commodoquisquesuocasasinsplendidasmutauitdomos,quaetandeminpagos,oppida,castra,ciuitates,&suburbanainurbesexcreuerunt,abodiononimmuniatamen.Postquamtemporisiniuriahominesignauos,quinonpropriosedalienolaboreuictitareuolunt,simul&bellumpeperitinteruicinospotissimum.Hocfossis,moenibus,aggeribus&propugnaculis,indefensioneminiuriarum,deditinitia.Contrauitiorumpasta,quamotiumforescitur,bombardarumatquetormentorumexecrabilegenusdiabolicumattulitabinferis,quototiushumanigeneris(nisidiuinocautumessetauxilo)rueretsocietas,quaequidemnouarumartiumultimaconclusitmundifabricam.Etpropterdictorumuarietatempulchrumappellantmundum,quidiligunteum:atuosauditoresiudicatequaenamsiteorumpulchritudo,quequantomagisabundant,tantoquietaminus,atmagisanxiasunt.Quaemundum,utaudiistis,concernunt,omnialabilia,necestquipilumhorumpauperueldiuespermortemsecumdeferat.Uideteigiturinquibusspemsibireponuntmiserimortales,&quantacurasibiconparantnihil,quodeosperdit.Nuncauditequaesosoeculitransitoriiperegrinationemhuius,errorisqueuiam.Aetatisannoterseptenoperacto,biuiumelectionismaximaparsaggreditur,omniumquecuriusperAngelumDominitractushamoretardatur.Uerumpleriquesubeorepentes,aliitransilientes,&maximaparsdumpaucissimitrahunturinterhamu&introitumerumpensuiae,salutemfugiuntomnesquotuquothunceuaderetractumconantur,nulloquefrenomundumingradiuntur.Horumparspotissimadeliciis&mundanisabusiuoluptatibus,inpaupertaremaDominoDeomisericordesinunturincidere;quaretrahanturadprioremresipiscentiaeuiam:sedinutileprorsushumanumgenus;cuiDeoresistereiaminnatumest,nondesistitmediaquaererequibproprioconatulaqueoseuadat;quossibimetposuit,abeononpetensauxilium,aquodependetomnismisericordiemunus.Hincfactumest,utinsinistramuiaepartemofficinamsibimaximamextruxerint,inquaquidemofficiorumgenusexerceturomnehuicdomuipraeestIndustria,quaecunctospraeterignauospigrosquerecipit.Abunapartequorumuisstudiorumofficineliterariaepositaesunt,adquasilliserecipiunt,quisualiterasincuriareliquerant.Istiplerunqueseseconferuntadmanualesofficinasabalterapartesitas,inquib.experiuntureaquaeliterisasapientioribusolimcommissafuerunt,nesicutpriusinexpertirerum,literasoladucanturinopinionesfallaces.Aliiquisuodamnomercaturamexercuerunt,acilliquimanualibusincumbentesartibusinpauperiemlapsisunt,nouasrerumformas,inauditanecuisadiesacnoctessomniant,quaemercatoribusmercatores,&mechanicipretioquibusuispassimexponunt,utsuadamnacumresarciant,tumadopimioraperueniant.Quaepostquamadeptifuerint,abIndustriarecedentes,insecundamtenduntmundiregionem,perinfirmitatispontemfacientestransitum,antequemsecundusDominitractusouesperdirasadouileuerumconaturadducere,harumpaucissimaeresipiscentiaeuiamingrediuntur,caeteraepontempertinacitertranseuntes,bonisiamindustriapartis,liberiusutunturquamprioribus.AtquiabonusDeuseosretrahereuellet,infirmitatesineosdominaripermittit,tumrursusutpriusremediumasequerentes,adXenodochiumetiamasinistrispereosconstructum,&permaximumconfluunt,cuiMedicinapreest.IbiPharmacopolarum,Chirurgorum&Physicorumingensestcopia,quodquequisquesuumexercetofficium.Sanitateiamrecuperata,nonsicutanteaditioresfacti,seddiminutibonisabeunt,pontemquesenectutismaximaparseoruminuitotractuDominipraeterit,unouixautalterouiamingredientepostremam,quaepoenitentiaedicitur.Ubiiamadmundiregionemtertiamdeuentumest,nilpraeterincuruatasenumuideredorsa,rugasfacierum,claudicationes,lamentationes,suspiria,reliquorumetiamidgenustediorumaudirelicet.Quaequaecuiquesuafactamanent,donecadpostremumhospitiumappulerit,inquoseuerusadmodumhospes,nulliusparcamanuseparationisaculeumcorporisabanimalaxatarcumortifero.Quidindefiat,ignorolibenteriudiciumDeo,cuiusest,relinquens.Mundifabricae,peregrinationishumanae,acerrorisuiaestatucognito,uideamusquisUeritatisuiaesitexitus,utoppositorumdebitacomparationefactacognoscatis,utrauelerroris,autUeritatisuiasitSalutis.AudiuistisanteagladiumAngeliprimitractusadarboremsuprafluminisripamsuspensumfuisse,cuius(nunctemporegratie)locopendetoboculosnobisDeusDeiquefilius,generishumanirestauratorChristus.Isefficaciuspraetereuntesamoresuomanifesto,nullisqueuelatofiguris,quamMagnesferrumattrahit,nifortemundifex&alliumobstet.Quicunqueperamnis(utsupradictumest)eminusapparentisadmirationem,&amorisinexhausticominusoblatumexemplumtractisunt,adnoshucseconferunt,necminusacuosquotquotUeritatisministraesumus,erudiendoslibentersuscipimus,utinposterumaudietislatius.Priusquamtamenidfiat,sumptisiamcibo&potu,gratiasagamusDeo,quideditomniaquaenecessariasuntomnibus.AgimustibiDeoPatrigratiasimmortales,quodnoscumuerbocreaturisquetuisalere,tuminhunclocumusqueperduceredignatuses,adspemuitemelioris:fiatuoluntastua,quaperficiaturinnobis,quodpertesoluminceptumest.Amen.Nuncadamorisfontemnosconferamusutbibatis.Ensitimextinguiteuestram,nonampliusAnimusuelSpiritus,necAnima,necduodeincepsuocabimini,sedMensunicafortior,utfactaresisterepossisinimicotuocorpori,quocumtibiluctandumerituiriliter,donecipsumnaturaecursumperficiensateseparatumactufuerit:postmodumestquodidematpuriusdefecatiusquetibidiuinomysterioconiungendumiterumsperes,adgloriameius,quicunctacondidit,salutemquetui.QuinamtibisitpugnandumaudiesasequentigraduquartoFrequentia,quamuosadeuntes,modocomitaborinprimumusquelapidem.Interimtotiusuiaeueritatisprogressumobiteruobisoboculosdepingam.AFrequentiarecedentes&instructiperuenietisadSophiaecastra,quibusexcepti,longeuehementioriquamanteaciboreficiemini.Hucusquelacsolumdegustastis:namdonecrobustiorafacti,robustioresferreualeatis,adhucestisparuuli.UirtusnempeSophiaedocebitquantussitamorisuerifructus,quantamqueMentidelectationemcorporisadferatsuccubitus,utpotenonminoremquampropalmacertaticuminimicosuomilitiuictoria.DemumulteriusadPotentiamsextumgradumtransibitis,aquaUirturumaddiscetisexercitianedumcognoscere;uerumetiamexequi.Haecpostremoducetuosadseptimum&ultimumPhilosophiaegradum,utpotemiraculum,inquomundimartyriafiuntgaudia.Breuiterhuiusuiefinis,eternaeuitegaudiiqueperennis&perpetuiprimumestinitium,adquaeuosducatulteriusquiuoshucusqueperduxitOmnipotens&MisericorsDominusDeus,hicuobisindesitcomesreliquus:Ite,foeliciterqueualetefratres:Corpusloquitur.Huiquismihinuncfactusestcomes?ubinamesAnimamea?Mens.Enadsum,quidmeuis?Corpus.Nonteuideo.Mens.Iamiterumutpriustecaecumessefateris.Corpus.UbiergoSpiritusmeusest?Mens.Etmetibipraesentemquaeris?Corpus.Deusbone,unicouosambonuncoreloquimini?Mens.Quidmirum,aneiusesimmemorquodsupradixitesolumcumunicaremhabiturum,dumconquestumescumduob.ageretedebere?Corpus.Quidaudio,nunquidoculosmeosfascinastis?Mens.Absitamefascinum.Uerumhaustusimulexamorisfontefactoreductisumusinunam,utnonampliuscumduob.tibipreliandumforeputes,atcumunicaMente.Corpus.Mensplurimisinitiumest,utmensae,mensurae,mensibusque.Mens.Utinam&mensammensuraredidicissestuam,&mensiumtuorumfuturumessefinemrecordareris.Corpus.Mirumdicis,absquecibomeuiuerescisimpossibile.Mens.Hoc&aliudscio,nonexsolopaneuiuerehominem,quodignoras.Corpus.Exquotuuiuis?nonadhuctecomedentemuidi.Mens.Rursustuamcaecitatemadfersinmedium.Corpus.Quisic?Mens.ExomniuerboquodproceditexoreDominiuiuo.Corpus.Utinam&mihisicuiuereliceretabsquelabore.Mens.Inposterum&tibi(nonantequamtumoriaristamen)licebit.Corpus.Durumnimiscommemoras.Mens.Nonnisiiucundum.Corpus.Mortemiucundamfacis?Mens.Imohisquinouerunteam.Corpus.Nouistine?Mens.Maximenoui.Corpus.Depingemihiprecoream,quesetimendampraebetomnibus.Mens.Libentissimetibihacinrenuncobsequar.Nemohancmetuitpraeterte.Corpus.Tunon?Mens.Nilminus.Corpus.Insanispraenimiasapientiaplusdictu.Mens.Tu.Corpus.Sciotamenomneshancabhorrere.Mens.Rere.Corpus.Utintelligarisloquere.Mens.Eredicamutintelligas.Menshominisimmortalisest,ideomortemnontimet,imouiriliteillamsuperat:Corpusueromortisubiectumestomne,quaproptereamapprimeformidat.Corpus.QuiscisquodmortiMensnonsubiicitur?Mens.Sciturexeoscilicet.Omnequodexmortesumpsitoriginemestmortale,quodautemexuitaprimordiumhabet,nomoritur,necidquodinteruitam&mortemestmediumadhaerensuitae.Corpus.Obscuranimiumloqueris.Mens.Nonnisiclara.Corpus.Quidestuita?Mens.Corporisest&Spititusunio,uelcohaerentia.Corpus.Quidergomors?Mens.Estuitaepriuatio.Corpus.Hocnoneuasidoctius.Mens.Audi,quamtumortemexistimas,haecmihiuitaeestinitiumaeternae,iucundiusquenihilnobisacciderepotest,modotibimolestanonforet.Uerumtudetestariseam,quodsciashactemundanispriuarideliciis,atignorasinterhas&eternagaudiaminoremcomparationemsimilitudinemquefore,quaminterfel&melaliquandosciamdegustassete.Tandemutmeliushancdifferentiamcognoscas,estquodconsideresidquodscis,omniumnempequaetibipossuntunquamaccidereuoluptatumhuiusmundicontinuationem:taedium(utpotiusdicam)nauseam,&quodlongedeteriusest,infirmitatem&nonnunquamimmaturaminferremortem.Sinunccibumappetas,postquamaliquotiesuentremeorepleueris,aliumquaeres,quoquumsatiatusfueris,iterumalium.Neccessabisunquaminhocmundoquaerere,quodnoninueniasuotisnonsatisfecissetuis.Depotuquid,intereadumpergulaecanalemtransit,oblectat,eodumampliusintrarenonualet,plurimumtorquet,necabeopotesabstinerequodoccidit,mortemtameaquamtibimetinfersmetuis.Omiserum&insatiabileCorpus,quodabeocauerenonscitquodnocet,idquetimetquodipsumest&facit.UidesergobrutishumanumCorpusMentisuaedisionum,infoeliciusesse,cumirrationalianihilpraetersibinecessariumappetant.Rationaliauerominimequodopusest,atmagisquodnecatsolliciteprocurant.Adeaiamdeueniamusquaeincorporisusumextraipsumexpetuntur,utsuntomnisgenerisdiuitiae,propterquasindiesmirisdiuersisquemodistorquenturhominumcorporaMentemnonassequuta.Quidnonmoliuntur,quaenonhumanapectorasubeuntpericula,quibusAnimaminexitium,&CorpusmiserumdistrahantabAnimo,nonaliadecausa,quamutsibidepropriocorporefingerepossintidolum?Quodbysso,purpureo,coccinoquetorquibus&armillisadornatumsupraDeumtacitenonuerenturadorare.Maioremsuiipsiusquamalteriusidololatriamhancessequisibitinficias?Autmortemhorumessefinemdeliciarumomnium,&mortisinitiumaeternae?OCorpusignarumnihilpraeteripsumteformidas:namextemorsperappetituminitiumsumpsit,nihiletiamappetisquamquodexteest,utpotecorruptionem,quaemorteminducitquamtimes.Uideigiturquamtutibimetminimeconstes,quanquealiis,cumtibinonpossis,resistereualeas.Resipiscequaesodumpotesnobisadhaerens,netardenimiscupias.AdFrequentienunchortosperuenimus,ibitepluradehacrelicebisaudire.Dequartogradu.CaputQuintum.Quicquidamorequisprosequutusfuerit,idipsumnisifrequentauerit,eiusextinguituraffectio.Quapropternoninconcinnedicerepossumus,alimentumamorisesseFrequentiam,quamnuncaggrediamur.Mens.SalueplurimumoFrequentia.Frequentia.Uosquoquesaluereiubeogratissimosaduenasachospites.Undequaeso?Mens.AbamorisPhilosophia,hacadUirtutis&SophiecastraFacimusiter.Frequentia.Recte.Moramapudnosfaciatisrogotantisper,donecperegrinationisuestresusceptilabores,aliquarefectiquiete,subleuentur.Mens.Libentissimetibihacinrequidemobsequemur.Frequentia.Intrateigiturassiduoshortos,&hisqueIneissunt,utuestrisliberefruamini.Mens.Gratiasingentesagimustibi.Frequentia.Nonmihi,sedipsiquorumsuntomnia,Deoscilicet.Accumbite,paratasunteaquibusuosexciperepossum.InprimisDeumoremus.AlerenosdignerisoPaterOmnipotensbenedictionetua.Amen.CurateipsumoCorpusinterimdumegoMentemcibauero.Mensaudi.CumFrequentiasitconcepticircaUeritatisamoremperseuerantia,nonestaliusquamperassiduitatemaduirtutesaditus.Inistoloconullarequies,hincfitetiamuthictorporinullumaedificiumextructumuideatur,sedsubdiouigilescolonoshortiuirtutumexperunt.Uidesneterramhanc?nisicontinuorepurgaretur,prosuauitatisfloribus&herbis,quaeproducit,nilpraetercarduos&urticasredderet.Nonaliasdecorporequodcircunduciseuenietsitorpueris.Hoctibidatumestincoloniam,uthortidiunoctuquemihicommissifuerunt.Quicquidineololiisupercreuerit,auferendumesttibi.Nonmeliusilludeuincerepoteris,quamubicrapulamabstuleriaeanimirumest,quesomnolentiam&pigritiaminducit.Otiumquoquetolles,utuitiorumpotissimaradixpereat.Nihilpraeternecessariumcorporiconcesseris,quicquidsuperabundabit,excrescetinuitium.Audistisuperiusquidcorporisitnecessarium,quidsalutarenuncsitaudias&tibi.Corpuscorrigeresineglexeris,maletibipropterilluderit&illi,quiatuanonilliusestratio,quamabiicit,tibicommissam(utetiamest)cognitionemDeiputes.Quapropternectupropterilludexcusaberis,cumilliPedagogilocosis,necilludpropterte,quiapriuseliberoseruumsefecit.Uideigiturquicumhortisagam,duobusmodiseoscuro,uideliceseradicationis&irrigationis.Priorisupercrescentesherbasinutilesradicituseuello,nebonasaugmentosupprimant.Itidemcumtuocorporefaciasoportet,malascogitationes&inimicitiasatereiiciensprius,&sicabomnimmalocoercebisilludopere.Nondecetunumdocerepraeceptorem,&aliudfacere.SipeccandidederisoccasionemCorpori,curilludreprehenderisquaeso?Corpusnihilimaginatur:Animusestquispeculatimnumtacitasoperationesexercet,quasdemumCorpusconaturexequi.ConceptioMentisest,Corporiaautemexecutio.Siloliumeuelleremherbam,&interimsemeneiusinterramspargerem,quidaliudpraeteridipsumquodcorrigeremirerumcommitteremultro?UideigiturneCorporiplusquamualeatadscripieris.Uerumestquodipsumadprauosconceptusexequendosmagis:pronumsit,eisqueplusquambonismiliiesdelectatur.Quaproptermalaqueuisabiicocogitata;quoruminlocumbonasubstitae,nilnisibonumoperaripoterit,uelabomnimalodesistere.HaecestunaCorpusuincendiratio,alteramaudimodo.Sihortosmeosabinutilibusduntaxatuindicarem,certeparumautnihilessemoperata,cumalialongeplusnecessariacurasiteisquaesatasuntadhibenda:scilicetirrigatiouegetabilium,alimentiparsaltera,quasineuegetarenonpossunt.SicetiamaquauiuaCorpusirrigabistuum,queDeiuerbumest,hocnoctudiuquemeditare,praeterhocnihil,utCorpusaliudquamidipsumnecloqui,necfacereualeat.Uidesiamagrisuelhortisoptimecompararipossecorpora,quodetiamfecisseChristumSeruatoremnostruminEuangeliolegimus.Bonumsemenquodinbenecultiuatamterramcadit,fructubonumadfert;nonsecusDeiuerbumquodsupercormollececiderit,Corpusaleteius,cuiusnempecorcontritum,&humiliatumfuerit.Certumestaprimilapsustemporesicutilapidesinduratahominumcordafore,quaenisiuerboDeimollificentur,duramanentinaeternum.Pharaoniscorauentrematris(utomniumcordasunt)durumfuit,atquiauerboDeimollicatumnonfuit,induratumremansit,necproptereadicendum,quin&du¬riusposteafactumfuerit.Deorebelles&inimicinascimuromnes,talesquemanemus,doneceradiceturexnobisinimicitiapersummumAgricolam,cuiusteministram,oMensexhibe.Semenhabes,agrum&aquam,nilaliudampliusdeficit,quamlaborassiduus,noninterruptus.Nunquamcessesoporteteareuoluerequaeiamaudisti,tumaudies,aliasperintermissioneminimicotuolocumdabis.HaecsuntquaetibidicendacommisitheraUirtus,acuiusSapientialatiusdoceberis.Ingentes&immortalesDeogratiasagimus,quicordanostrasuoluminedignatusestillustrare,uerboquesuoredderemolliora.Amen.Foeliciteritofrater,&Uirtutemperito.Uale.MensCorpussiosimalloquitur.AudistinquidnamFrequentiadixerit?Corpus.Audiuiquidem.MensQuinamarrident?Corpus.Nonusqueadeo,Mens.Quisic?Corpus.Omniademedictasuntinquemuerofinemtendantnescio.Mens.Intuamutilitatemfoelicitatemque.Corpus.FaxitDeus.Mens.Dicquaeso,scisneposthancaliamfuturamesseuitam?Corpus.Scioquidem.Mens.Scisetiampostmortemperpetuamessemortem?Corpus.Nonignoro.Mens.Inhocmundouiuendumesttibi,utinaeternumuiuere-possis.Corpus.Quidaliudfacio?Mens.Indiesmorerismagis.Corpiis.Insanis.Mens.Audi,uiuitinhocmundo,quimundomoritur,&Christouiuit.Corpus.Quishocintelliget?Mens.NonaudistiinEuangelio,quodnisigranumfrumenticadensinterramfueritmortuum,ipsumsolummanet.Corpius.QuidadremeMens.Tugranumilludesquodinterracecidit,quiatunilnisiterraes.Corpus.AtaudiuiFrequentiamaduerbumDeigranuminEuangelioretulisse.Mens.Iamaudioparumanimaduertissete.Corpus.Equidem.Mens.NonesbonusTheologus?Corpus.Sistumihi.Mens.Uerbumhoc,mortuumfuerit,significationemhabetactiuam,sigranumfrumentiprouerboDeisumptumfuerit,idestmortificauerit,aliasmalequisinterpretabitur,quiuerbumDeimoripossetemeredicet.Sedoptimusuidetursensusiste.NisiuerbumDeicadensincorhominisilludmortificauerit,&passiuesicetiamintelligipotest,nisiCorpus&corhominisqueterrasunt,idestterrena,peruerbumDeicadensinillamterramfuerintmortuauelmortificata,hocestnisigranumilludreceperit,&inutilitatem,aedificationemuelmultiplicationemconuerterit,ipsumsolummanet,idest,fructumnonadfert.UelChristianemagis,nisigranumconiunctumsitperunionemcumcorporemortisicato,separatamanentambosinefructucorpus.EttuTheologiefacisnasumcereumcumcaeteris?Mens.AdhucesrebelleCorpus,adUirtutemaccelerandumesseuideo.Sedopportunoiamappulimus.Dequintogradu.CaputSextum.Nonaliasquamassiduolaborehabitusomnisacquiritur,frequentirerumarduarumusu,necnonassuefactionereddimuradmolestaquaequae,uelquantumuisdifficilialibentersustinendumaptissimi,consequimurqueuires,quibusgrauiaquaeuisleuissimaforeuidenturobspemreidesideratae.QuapropteradhancUirtutemacceleremus.Mensiteriumloquitur.OSacraiubetuasnobisportaspandere.Uirtus.Quisesquinosadirecupis?Mens.DuosumusPhilosophiaetyrunculi.Uirtus.Quidquaeritis?Mens:Uirtutemaddiscere.Uirtus.Iustamrempetitis,quaenullomodouobisnegaridebet.Quosanteapraeceptoreshabuistis?Mens.AmoremPhilosophicum,&Frequentiam.Uirtus.Gaudeotalesinitiauobisdedisse.Quiduosadhaecstudiacapescendamouit?Mens.DesideriumcognoscendaeUeritatis.Uirtus.Radixest&materomniumquaeDeusinstituitUeritatiscognitio.Sedinquemfinemcupitiseamcognoscere?Mens.Uteamexercereualeamus.Uirtus.Ergaquem?Mens.Deum&proximum.Uirtus.Bonaquidemintentio,cuiDeusfoelicemexitumdetprecor.Quaesuntuobisnomina?Mens.MihiMens,Corpushuicnomenest.Uirtus.Aquoaccepistisea?Mens.AbAmorePhilosophicoMensuocatasum,auulgoCorpusnomenretinet.Uirtus.QuidMenticumCorporeconuenit?Mens.Nihilomnino,sedomnianobisincontrouersiasunt.Uirtus.Quidaudio.Mens.MundumaegrefertCorpusrelinquere.Uirtus.Salutemrefugitomnequodmundumsemelinduit,&nonnisimaximolaborepotestabeoretrahi.Fratresingredimini,&quodinuestrigratiampraestarepossum,aequiboniqueconsulitoprecor.Corpusaccumbetuis,uentremquetuumcura,Mensamecibabitur.OPatercoelestisquicunctosreficis,uerbotuoueritatisinuitamaeternamalerenosdigneris.Amen.AudiMens.RerumUirtusestuniuscuiusquereiUeritas,&Ueritasefficaciapersignumautexperientiamnota,&efficaciacoelestisinfluentia.Quicquidexcoelononest,Uirtusdicinonpotest;ateiussimulachrumfalsum.DepinxeruntolimnobisUirtutesPhilosophi;quiDeumignorarunt,quiafiliumeiusinquoDeiUirtutesomnespatefactasunt,nonintellexerunt.Solentetiamrecentioresaliosimitati,UirtutesinTheologicas,&Aethicaspartiri,quoquideminterdoctosuirosabsurdiusdicinihilpotest,quiaUirtusomnisestaDeo,ergoTheologica:quaediciturAethica,nisiexDeofuerit,nullomodoUirtuserit.Romanoruminhostesfortitudo,pertinacia:magnanimitas,superbia:prudentia,fraus&dolus:abstinentiahonorisambitio,sicdereliquis:uitiapotiusquamUirtutesfuerunt,quianonadgloriamDei,sedhominumpatratasuntfacinora.ChristianiPhilosophiUeritatemsolamhabentproUirtute,quaminfidem,spem,&charitatemdiuiduntaExhistribus&inhistotaconsistitUeritas,&quicquidinhisnonreperitur,falsumest,taminintellectualib.quanaturalib.Estenimsideseorumcertitudoqueaudiuntur,hacratiohedictuestfidemexauditufore,quiaquoduidetur,fidesnonest,sedscietiacertaperoculumdemonstrata.EiustestimoniumpraebetScripturaS.Credidistiquiauidisti.Beatiquinonuiderunt&crediderunt.Estetiaminrebusnaturalibusueritasquedam,quaenonuideturoculisexternis,sedmentesolapercipitur,cuiusexperientiamfeceruntPhilosophi,eiusquetalemesseUirtutemcompererunt.utmiraculafaciat,cuminsensataidemetiamuirtutesibicoelituscontributapraestarepossint.Ineototaconsistitars,utasuiscompedibushuiusmodiSpiritusliberetur,nonsecusatqueiamdictumest,Mentemasuocorporeliberamfieridebere.Corpusigiturcarcerest,quoUirtutesimpediunturAnimae,Spiritusquererumnaturaliumsuasuiresutexererenonpossunt.Talis&eiusdemestefficaciaeSpiritushuiusmodireruminsensatarum,prosuisubiectiratione,qualisestinhominibusindubiafides.Estigiturhominumuirtusfidesuera,caeterorumomnium,eorumestefficaciaeueritas.Exempligratia,crederenolletinexpertusrerumnaturaePhysicus,cadaueranimalisuenenosisiccum&prorsusaridum,infectouenenouulneriuelapostematipestiferosuperpositum,uirusomnepenitusadsetrahere,quodChymistisnaturaeUirtutumscrutatoribusestnotissimum,&exuiMagneticanaturaecompertumhabent.Cumigiturtalesnoncreduntidpraestarepossenaturamquodpotest,indigniuirtutibuseiusnonmerentur,exipsiusnaturaescriniisarcanumuelminimumassequi.Sietiamexperimentumuiderintalicuius,nonperquirentulteriusquatandemrationesimilequidfiat,sedexperimentocontentisolum,utentureo:hacinignorantiamaximaparsPhysicorumhaeret,hochabet,inquit,aquononestcuriosiusperscrutandumuerumChymistaPhysicusnoncontentusexperimento,necquodacoelohabeat,sedaquapartecaeliperquiritAnatomiamcreaturaemagnae,cumeaquaedeMicrocosmofieridebetcomparationemfaciens.Quodquidemquatuormodis&instrumentisefficerenititur,utpoteGeomantia,Hydromantia,Pyromantia,&AstronomiaChymicis,nonauguralibus.Geomantiaterraruminrebusnaturalibus,aquarumHydromantia,igniumPyromantia,coelestiumqueUirtutumAstronomianostraesuntinquisitiones,quasArtifexamorePhilosophicopercituslibenteraggreditur,spefretus(quaetiamalitur)adeamreiperuenireseposseueritatem,dequasibispesestinsita.Patetigiturspemfideistimulumesse,uelfuturaecertitudoueritatis.Nisiquiscertosciatacquisiturumsequodprosequitur,frigetineoconatus,atubifidesuamopinionemconfirmauerit,Frequentianimirumadiutus&ingenio,nihilnonassequitur.Uerumhoclocosidempercharitatemcomprobarinonestignorandum,sicutetiamperbonumautmalummota,beneuelmalepotestoperari.Estigiturcharitasactubonafidesexequuta.Quisdeuerafideiudicarepoteritalias,quamdocuitisquiuerafidesest,aboperibuseamessecognoscendam.Nonnulliremintelligentesaseipsadixeruntincipiendamessecharitatem,quodsicintelligo.HominemoportetChristianum,perFrequentiamsibiUirtutishabitum&charitatiscontrahereprius,antequaminaliosexercereualeatactu.DisceMensigiturinpropriumCorpusexercereUeritatem&charitatem,uanoseiusappetituscoercendo,sicadomniatecumpromptumerit,quodutfiatoperamdabo,defonteUirtutisunatecumbibat,&ambotuncunumfacti,pacemhabebitisinunione.CorpusaccedeadfontemhuncutcumtuaMentebibasadsatietatem,&inposterumnonsitiasampliusuanitates.Oadmirandafontisefficacia,quaededuobusunum,&paceminterinimicosfacit.PotestamorisfonsdeSpiritu&AnimafacereMentem,sedhicdeMente&Corporeuirumunumefficit.GratiasagimustibiPater,quodfiliostuosinexhaustiUirtutumfontistuiparticipesfaceredignatussis.Amen.InuncuirprudensfactusadPotentiam,aquaconstantiamaddisces,&foeliciter.Uale.Desextogradis.CaputSeptimum.Quicunqueuiribusdestitutisunt,nedumimbecillesexistimandi,uerumetiamadarduaprorsusinualidi.Pariter&quiUirtutemassequutisunt,nisihancexerceatabsqueintermissione(sicutisupradeFrequentiadictumest)indignisuntadPotentiamacquirendam,quaresistereualeantaduersis.Namquidiffariganturlaborib.inhoctotopraelioPhilosophicosustinendis,adhucsuntimpotentes.EstigirututPotentiamistamadeam.UiriamfactushomoPotentiamalloquitur.AperiquaesodiuaPotentiamihi.Potentia.Quishucintroduciuult?Uir.HomoUirfactus.Potentia.Undehucprodis?Uir.A’Uirtutemissussum.Potentia.Cuiusgratia?Uir.ConfirmationisinUrtutibus,quasaministraUeritatisaccepi.Potentia.Recte,sedquarationeidfieripossecredis?Uir.Potetiaquidem.Potentia.Cuiustandem?Uir.Ueritatis.Potentia.InquoUeritatemesseputas?Uir.InAltissimisoliusUirtutesitamesseUeritatemomnemminimedubito.Potentia.Iamconfirmationedignumexhibuistite,quapropteranimaduerteadeaquetibisumexpositura.PotentiaestaccepteUirtutisaDominoconstantia.NonestquodquispiamputetseuelminimamUirtutisscintillamaliundequamaDeohabereposse.Quodsiquisaseipsouelabalioquamdictumest,quaefat,locoUirtutisuitiuminsuiperniciemconsequetur.SolitisuntitaGentilesolimoperibusheroicis(utuocarunt)Uirtutesnonaliadecausauenari,quamutposteritatifamamdeserelinquerent,ineasummumbonum&foelicitatemsibimisereponentes.Uerumquinameissuccesserit,huiusmodimemorabiliumexitusapertenosdocuit.Regnumeorumquodinarenafundatumesset,nonsuprapetram,ruerefuitnecesse,cuiusruinaequidemnonmaiusuestigiumrelinquitur,quamutposterishorumstultitiapateat,utRome,necnoninplurimisaliislocis.SuperUeritatispetramsiGentilesaedificassent,stabilefuissetregnumeorum.Nonsunthominumsequendauestigia,sedUeritatis,inquastabiliasuntomnia.Meliusnonpoterisconfirmarifrater,quamperUirtutemipsam,quenihilestaliud(utsupradixi)quamUeritas.Hancsiinomnibusoperibustuis&uerbisobseruaretotisuiribusconatusfueris,ipsateconfirmabitindiesmagis,donecinpraeliopotensfactus,utleo,mundiuiresomneseuincereualeas,mortemnontimeas,necetiamquicquiddiabolicatyrannisexcogitarepossituiolentiae.Utaurumpuruminignesemperpurius&gloriosiusabsquediminutionediutissimeiubilat,nonaliasinomnimartyrioprofessoresUeritatisconfirmatigaudent,utinfralatiusaudies.Athocestnotatudignum,quodnonaliasquamexFrequentiaquorumuisoperum&artiumhabitusacquiritur&promptitudo:sicetiamexobseruationesedulaUeritatistaminfactisquamindictis,constantiaUirtutumcoelitusinfundituradPotentiam,quaetandemobseruationenonintermissatransitinmiraculum:adquodnuncanhelandumesttibi,haciterfacito.Uale.Deseptimogradis.CaputOctauum.NecessariumestPhilosopho,quimirandorumartifexessecupit,utquasuisaduersitates,mundiquemolestiascontennat,aliasfrustraneiconatuseiuserunt.Uideamusigiturquinamidquandoquefactumsit.MiraculumestconstantiaeUeritatiseffectus,incuiusdeclarationemunicotantumutemur170MetaphysiciTract.exemploquopatebitapertemiraculumPhilosophicum.AbderitaquidamPhilosophusDemocritisectator,Anaxarchusnomine,correptusabinimicosuoNicocreonteCypriTyranno,propterUeritatisprofessionemhocmartyriofuitexceptus.Inexcissolapideuiuuspistillomalleonedumcontundereturferreo,uiriliterait.TundeTyranne,tundecorpusculumhocAnaxarchi,Mentemeius,autAnaxarchumipsumnontundis.QuodcumTyrannumpessimehaberet,neUeritatemloquereturamplius,quamaudirenonpoterat,tortoricommisit,utlinguamtruncaretPhilosopho:uerumpropriisdentibusabscissam&masticataminTyrannipatensosexpuit,antequameiuscorpusinPultescontusumforet.Oadmirandauiriconstantia,quaetantononperterritamartyrio,sedmortemsummocumgaudiosustinens,mundiTyrannidemuicit.ExpositioquadameorumquaedegradibusPhilosophicisiamdictasunt.CaputNonum.IstaPhilosophiapaucissimishactenuscognitafuit,obdifficultatemeorumquaescriptafueruntobscunusabaliis&aenigmaticisumbrisinuoluta.Uerumquodabsconsosneminiprodessethesaurosinuitesatisferrem,facerenonpotui,quinprouiribusdoctisdignisqueuiris,partemeiusfacerem,quodOmnipotens,Misericors&iustusDominusDeusdareuoluit,nonutmihisoliseruarem,sed&aliiscommunicaremproliberalitatequanosipserespicitindies,acprosequitur.Hinceuenit,utnoncontentuseadeclarationequamproposui,iam&aliaminstudiosorumgratiamadderenonpigeat.Quapropteraequorecipite,quouobisetiamoffertur,animofratres.MensutetiamsidesestueredonumDeigratuitum,sic&Uirtutesomnes.Hincnonsequitur(utaliquiputant)adeasacquirendasnonesselaborandum,quiaDeusignauos&segnesnonexaudit,imopotiuseorumorationestanquamblasphemiasreiicit.Magnacerteforethominuminsania,panemaDeosipeterent,ararequidem&sererenolient.NonminorestdesiderareMentem,&expectare,nullaprorsusadeamacquirendamadhibitacuraueldiligentia.Maximaueroresaniasiquistamignarusforet,utlaboresolo,gratiaDeinonimplorata,priushancacquiriposseputaret.BenedictionesuaDeusdiligentesreplet,quumsalutariapetunt,negligentesuerononexauditetiamsipetant.Petereuerediciturquisnonsolumore,sedcorde,uelcumaffectuquidquumexigit.QuapropterimplorationisauxiliidiuiniprimumadmonendoshuiusPhilosophiaerecentesdiscipulosforeiudicaui,deincepsaccuratissimaediligentieindisponendoseipsosadhuiusmodigratiamrecipiendam.Dehacdispositionesolumtractatusistedisserit,gratiaueropetendaestdesuperadatoreluminumO.M.D.NecputetquispiamsupramediffiniuisseMentem,nonmagisquamPauluseisdemuerbisfidem,quamaDeosolopetendamessedocet,nonapropriisuiribusnecaliunde.Etquiahuiusartificiataedispositionistressuntpotissimaepartes,utpotePhysica,Moralis&Metaphysica,necessariumfuitqualibethacintractationeprogredi,quodlegentibus,ritequeperpendentibusaperteliquet.Impossibileestmalaeuitaehominempossiderethesaurumsapientiaefiliisreconditum,&malefanumadilluminquirendum,quantominusadinueniendumaptumesse.HaecestratioquaredeMoralibus&Physiciscorruptis,perMetaphysicamedicaminacorrigendisloquamur.Incorporehumano,latetquaedamsubstantiaMetaphysicapaucissimisnota,quaenullopenitusindigetmedicamento,sedipsamedicamentumestincorruptum:uerumquiaPhysicorumcorporumcorruptionibusobruitur&impeditur,quominusperficiendisuasactionesexerceat,Philosophidiuinoquodamafflatucognouerunthancuirtutem,coelestemqueuigoremasuiscompedibusliberariposse,noncontrariouelutiPhysicadocet,atsimili.Cumitaquetalequidsiueinhominesiueextraipsuminueniatur,quodhuicestconformesubstantiaeconcluseruntSapientes,similiasimilibusessecorroboranda,pacepotiusquambellouelcontrariisessepellendacontraria.PaterexhistriplicemlabiliumesseMedicinam:uidelicetMetaphysicam,PhysicamatqueMoralem.AdPhysicicorporisdispositionemartificiatam,utimurMetaphysicoremedio,quocorruptionemeiusadnaturalemdigestionem&expulsionemarceamus:hocoperantenaturaperformamintrinsecusroboratam.HaecestpraeparatiocorporisnostriPhysici,Metaphysicomodofacta,perquamadseparationemfaciliusperueniturabsquecorrumpentiumimpedimento.Colligetindestudiosuslector,aMetaphysicaperAlchymiamadPhysicamdeberefieritransitum,operandoPhilosophice.QuidartesinUniuersitatibusaudiuisse,uelpriuatimlegisse,nisidePotentiadeducanturinactum,quamPsittacosuumcheyremagisprodest?certenihil,quiaomnisscientiaquaenonprobaturexperientia,nonestars,athaerensignorantia.Nuncadseparationemuoluntariamprogrediamur,quaemoraliPhilosophiaperficitur.Completacorporispreparationefacileseparabiturareliquispartibus,quumeidemquicquidpraeterPhilosophicamnecessitatemappetierit,abAnimasuasuquidemAnimiuelSpiritusdenegatumfuerit:quidPhilosophicasitnecessitas,dictumestantea.ResultatexseparationehacuniopriorAnimicumAnimascilicetperstudiumPhilosophiaemoraliscontinuatum.Eranthaecstudiosisrepetenda;quofaciliusintelligerentquarationeMetaphysicaPhysicis&Moralib.hicmiscuerim,&quadoMoraliaMetaphysicis,&hecilliscomparadasuntacPhysicis,nefortesublabyrinthointroitumadrecapescendamuidearlectorib.praestruxisse.PhilosophistudiumsuuininquisitioneUeritatis,peropinionesrationiconsonas,diriguntinhisquaesensumfugiunt.Chymistaruuerostudiumestinsensualib.nonsensualemillamUeritatemasuiscompedibusliberareposse,perquamcoelestesUirtutesadmodumsubtiliuenenturingenio.QuicumqueChymisticaarteaddiscereuult,nonPhilosophiamillamsophisticam&scholasticam,sedeamquaeUeritatemdocetaddiscatoportet.UeritaseniminarteChymisticaperManualempracticam&Pyromantiamseparationepartiumasuototofactaquaeritur,quodstudiumAlchymistarumest.NonestquodquispiampuretmehicTheologicatractareuelle,quiadeSpe;Fidecharitate,Pace,Misericordia,iustitia,necnonaliisdisseram;sedtaliaquaerusticum&pueroslaterenondebent,exquibusaltiusquamliterasonatrepetitis,omnemscientiam&arteminomnib.tamcoelestibusquamprophanisrebus,hauriuntSapientiaefilii.Frustralaboratisomnesabditorumnaturaesecretorumindagatores,quumaliamingressiuiamquamdecet,uiresuirtutesqueterrenorumperterrenadetegereconamini.Disciteigiturcoelumpercoelum,&nonperterram,sedhuiusperilliusUirtutescognoscere.Nemoenimascenditincoelumquodqueritis,nisiquidecoeloquodnonquaeritisillumineteum.incorruptibilemquaeritisMedicinam,quaecorporanedumacorruptionetransmutetinuerumtemperamentumsedetiamtemperatadiutissimeconseruet,alibitalemquamincoeloreperirenonpoteritisunqua.CoelumUirtutesua,perinuisibilesradios,interraecentiumundiqueconcurrentes,omniapenotratelementa,&elementata,generatfouetque.Foetusetiamutriusqueparentisnaturaminseretinet,utineoparensuterquepotentia&actusitreperibilis.QuishaerebitadhucnisilapisingenerationePhilosophica.Sideclaratiohaecadhuctibinonsuffecerit,cumillisquaesupradataesunt,nonestamicelector,quodtecumagamlatius.Uerumnetibidemeconquerendimaneatansa,dicamulterius.Disceexteipsoquicquidestincoelo&interracognoscere,utsapiensfiasinomnibus.Ignorascoelum&terrampriusunumfuisse,diuinoquoqueartificioseparataquote&omniagenerarepossent?sihocnostireliquumtefugerenonpotest,autingeniocaresomni.Rursusinomnigenerationeseparatiotalisestnecessaria,qualemdetesupradixifiendam,antequamadueraePhilosophiaestudiauelumapplices.Exaliisnunquamunumfaciesquodquaeris,nisipriusexteipsofiatunumquodaudisti,latiusqueaudiesinsequentibus.NamtalisestuoluntasDeiutpiipiumconsequanturopusquodquaerunt,&perfectiperficiantillud,cuifuerintintenti.Malaeuoluntatishominibus,nihilnisimalumquodseminauerintmeteredatur:imoquodmaiusest,persaepebonumeorumsemeninloliumpropterserentismalitiamconuertitur.Facigituruttaliseuadas,qualemtuumesseuisquodquaesierisopus.Scitofrateromiaquaedictasunt,&inposterumdicentur,intelligipossedepraeparationibusAlchymicis.NonaliasenimquampartiumhominisperspeculatiuamPhilosophia,separationemfieridiximus,dereliquorumcorporumseparationibusignefactisintelligendumest.Etnisitalisfiatseparatio,frustralaborantAlchymistaeMedicinamuniuersalemquaerentes,quaepossitomnibusindifferentermederimorbis.Considerandasuntomniadiligentissime,quaedehominedictasuntinpraecedentibus:namunicumnonestuerbulum,quodadartemreferriChymicamnonpossit,&ineiusdeclarationemnonfaciat.Estenimtalisamor,interinsensatorumpartes,&inimicitia,qualisinpartibushominis.Ueruminillisnonmagisquaministisuniouerafieripotest,corruptionedictarumpartiumnonablatapriusanteconiunctionem.Quapropterpaceminterinimicos,estquodfacias,utamiciconueniantinunum.Inomnibuscorporibusimperfectis,&abultimatasuaperfectionedeficientibus,suntamicitia&inimicitiasimulinnatae,hecsitollaturhominisingeniouelindustria,necesseestalteramadultimatamsuamperfectionemdeuenireperartem,quaminhominisunionedeclarauimus.Separaperignemigiturabunoquoquecorporepartessuas,impurasmundifica,quaepuraesuntmundationenonindigent.Purispuramisce,leuioribustamengrauiorasublimatoprius,itafietquodsupradictumest,fixumuolatile,corporeumquoquespirituale.HactenusAlchymiaePhysicaecomparationemtetigimus,quaresupersedemdumerithictantisper,doneceaquereliquasuntinAlchymiaMetaphysicaprosequutifuerimus.Erithoclocotamenadmoneduslector,uteaquaedictasuntintelligatexcoparationediscreta,uelaliasipsumconfundinecessumest,quaredifferentiameorumcircaquaedubitarepossetponerenonpigebit.Quotiesinsensatorumfecimentionem,deuegetabilibus&minerabilibusintelligicupio,quaelicetanimamsuamhabeantuegetabilem&mineralem,adsensibiliumtamen,differentiamidfaciendumest.Alchymistis,contradicerenolo,quicunctisCorporibusnaturalibusSpiritum,Animam,&Corpusmodosuotribuunt,quodetiamnegantibus,adoculumdemonstrarepossunt,quotiesopusfuerit.Itemprobrutisuelirrationalibussensitiuapono,perquaerationalianonintelligo,quelicetAnimamsensitiuamcumrationalihabeant,potioremutpoterationalemineorumsignificationecapio.Demumcircapraedictanonignorandumestseparationemrationaliumesseduplicem,utpoteuoluntariam,dequasupraloquutisumus,&naturalemquaeadChymistasnonpertinet:sensatorumetiamduplicem,utnaruralem&artificiatam,quaeposteriorChymiamconcernit,Uoluntariaseparatiofitpartibusintotomanentibus:naturalis&artificiatanon.InstrumentumseparationisuoluntariaeSpiritusest,&spiraculumUitae:naturalismors,&ignisartificiatae.NihilobstabitiamquinrationaliumAlchymiam,illiquaedesensibilibus&nonsensatisfieripotestaequiparareualeas.QuoduerohocposterioretractaturationaliumAlchymiampraeposuerim,nonfrustrafactumputes,quiahac&naturalinonintellectis,artificialemnecessariotecontingetignorare.SednetibiuidearinAlchymianaturalidefecisse,dehacnunctantumaudies,quantumadreliquorumintelligentiam,tibisufficiat,caeteraprloriparte,prioriquetractatusatisabundescriptasunt:aseparationefaciamexordium.Scishominemperactosibianaturaconstitutouitaecaducaetermino,suasinpartesresolui,quassupraSpiritum,Animam,&Corpusessediximus,hocoperantemortiscorruptione,perignisnaturalisextinctionem.HumoredeficienteradicalireceduntSpiritus&AnimarelictoCorpore,quoditeruminsuaselementaresperputrefactioneminterrafactamseparatur:quodlibetelementumadsuumchaosreditterreum,terradeuorat,aqueumaqua,sicdereliquis.Spiritus&Animaredeuntundeprocesserant,nonutacorporesemperseparatasint,sedutmelioricompositioneiunganturinunumartificiodiuino,postquamunionemnonseparanturamplius.HaecestunionismaximaUirtusinseparabilis,&partiuminunionemcompactio,cuiseconformaredebeteaquamantemortemfieripossedocuimus.Rursusnisianimaliumelemetacorporumelementisnutriantur,SpiritumnecAnimamretinerenonpossunt.Cibus&potusinstomachumproiecticoquunturindigestionem(aliaspartiumseparationaturalisfierinonpotest,quampercorruptionem,autputrefactionem)&artificionaturaepurumabimpuroseparatur,utpuriorisubstantiacibipotusque,terrae,aquae,aeris&ignis,humanicorporisterra,aqua,aer&ignisalantur,impurioremateriaciborum&potuumhuiusmodisuisemunctoriiseiecta,quaecrassaemateriaerursumparsquaelibet,suum(utsupradiximus)chaospetit.Ignisinhomineestelementumuorax,reliquapurioraconsumenselementa,nisipurioribusexteriorumreficianturelementis:quapropternecessariumestalimentum,aliasipsumse,cumreliquisabsumit,quorecedentelocusAnimaenonrelinquiturincorporenecSpiritui.Talisignisestignis,&aliorumelementorumunioseuAnima,sinequanullacomponunturelementasedseparantur.InelementisigituramorestPhilosophicus,huncamplecteresolum,siPhysicus,uelnaturalisPhilosophusessecupis,aliasnonPhysicus,atnaturaeuastatorpotiuseuades.Utuerusergonaturaescrutatorfieripossis,adassiduumopusaspeculationemoxteconferasoportet.NamimpossibileestArtificemaliqueminartesuapromptumidoneumquefieri,nisiperfrequentiam&assiduitatemoperishabitumsibicontrahat.Quidpistoripistoremoperantemsaepiusacsaepissimeuidisseprofuisset,nisimanuminpastamipsemittenstotiesidrepetiisset,doneciamhabituatuspistorfactus,aliumdocereualeret?QuodquibusdamartemChymicamaddiscerecupientibuseueniresolet,utputenteamlecturatantumassequiposse,uelpaucisadmodumoperationib.quaetameninteromnesartesquasDeus&naturadeditunquamdifficillimaplurimisquenotaminusexistit.Herculeuscertelaborest,mentem,corpus&aetatemhominumsuperans,nisiMyriadumintercentenamilliamillies,uixdatumsituniuincere,hocestperfectumscopumartisattingere.Possuntuerononnullinaturaemultasecretauelarcanasummostudiolaborequedetegere,quefaciuntadremMedicam,plusquamaliaquaeuisolimextradictamarteminuenta.SeduniuersalemillamreperireMedicinam,dequasaepenumerodiximus,paucissimishactenuscontigit:solumhisquiseseDeimiserentisgratiapriusinidipsumquodoptantreducerepotuerunt,hocest,quicorporasuarepurgaruntabimmunditia,naturaliumetiamcorporumnubesabstulerunt.Suadeoquibusuisartisliuiusinuestigatoribus,utassiduoDeumorent,acoperentur,fieriminimepoteritquinassequanturidquodinIesunominepetierintaDatoreluminum.SedprimoconsiderentquidsitpeterePatreminFilio:nonaliudestcertequamidsolumexigere,quodsitadgloriamDeiPatris&Filii.Solentmultiquodeisutileuideturoptare,sednonnisiquoduereutileestaDeoconsequuntur.Breuibushocdico,Diligentes&frequentesDeusconatusadiuuat,despicitquenegligentes.Diligamusitaquebonum,utmalumnonappetamus.Animaduerteigituradeaquaelatiusexplicaturussum.CuiquereisuaUirtusinest,&coelestisinfluentia,quaetamenexternisoculisminimeuideripotest,sedeiuseffectustantum.UidemusattractionemferrifactamaMagnete,uimueroMagneticaminipsolapidelatentemuiderenonpossumus,quiaSpiritusest,&subsensumnoncadit,sicdealiis?Uinuminsediuersasuiresetiamhabet,quaeperexperimentumartisChymicaecognitaeprimumfueruntaPhilosophisineiusseparatione.Spirituseiuscalefacit&exsiccat,hiclatetinaquaillaquamardentemuocant.Corpuseiusoccultaminsecontrariampotestatemhabet,humectandinempecumrefrigerio,cuiusexperientiaminacetouiderelicet,acinphlegmatepostseparationemardentisaquaerelicto.Facultatesistaesuntomninocontrariaepropterseparationem,atantenonitadiuersae,quiatuncdemixtioneperunionemnaturalemplusparticipantinomnibusaliisCorporibusnaturalibustalesinesseUirtutesiuxtamagis&minus,quisnisiMentecaptusibitinficias?NoneritPhilosophusquicunquenegaueritpanemuelfrumentumhabereSpirituminsenonminusefficacemquamsituiniSpiritus,licetnonsitinpanetamabundansacinuino,tamenproparisuiquantitateaequeefficax.SitalispotestapaneuinoqueseparariSpiritusartificialiter,quantomagisnaturalitereiusfitinhomineseparatio.PossuntexistisPhilosophicaetransmutationesintelligi.Nonnescimuspanis&uinipurioremsubstantiamincarnem&sanguinemtransmutari,dequeuegetabiliformanonuisibiliformamuisibilem&animalemfieri?Nonproptereamutanturspeciesrerum,sedformae.Quisadhucdubitabit,Philosophicastransmutationesfieriposseperarteminhominelongemeliores,quamfaciatipsanaturaperpanis&uinitransformationem,cumaliapleraquesintinrerumnaturacorpora,quaemaioremuirtutemnaturalem,&coelesteminfluentiamhabent,aquibusnonaliasquamapane&uinosepararispiritus,&inhominissubstantiam,carnem&sanguinemtransmutaritransformariquepotest,&excellentiusquamanaturafieriualeat.SedcureasaepiusrepetamquaeluceclariorasuntPhilosophis?quifidemadhiberenolueritexperiaturarteChymistica,quamsiignorauerit,addiscatpriusquamexperiatur:namsipercommunemartemdestillatoriamtaliafacereconabitur,oleum&operamperdet.Nemoprosuocommodocogendusest,sedadmonendustantum,quodsicontemnat,proprio,nonadmonentisdamnofecerit,LicetetiamaCorporibusnaturalibussensatis&non,Uirtutesutisupradictumest,extraxerit:nisitamenulteriusperartemChymicamdeducanturadextremamsuampotentiam,adaliquodexcellensopusnoneruntidoneae,sedquantomagisdepurantur&subtilianturpersedulamobseruationemartis,adsuamprimamcoelesteminfluentiamproximiusaccedunt,&perconsequensefficaciuspenetrantacoperantur,itautpromiraculoueresitreputandumopus,quodinmedendisquibusuisinfirmitatibusefficiunt.Concludensigiturdico.SicutiseptemgradusPhilosophici,perquosadsublimiamentipatetaditus,septemsuntetiamoperationesChymicae,perquasArtifexadarcanumilludMedicinaepraestantissimumperuenirepotest.StudioPhilosophorumcomparaturPutrefactioChymistarum:quiauelutPhilosophiperstudiumadcognitionemdisponuntur,itaresnaturalesperputrefactionemadsolutionem.CuicomparaturCognitioPhilosophica:namutipersolutionemcorporasoluuntur,itaperCognitionemresoluunturPhilosophorumdubia.NonaliasquamexAmorePhilosophicostudiorumfrequentatiosequitur,excongelationeChymistarumuniopriorfitperassiduitatem,&operationumiterationes.ProutetiamFrequentiaPhilosophorumacuunturingenia,perfrequentemablutionemChymicamsubtilianturcorporumpartes.EomodoquoperUirtutemuniunturPhilosophi,percompositionemelementaperminimacomponunturinunumelementum.PerPotentiam,PhilosophicaeUirtutesconfirmantur,itaperfixionemSpiritusinsuiscorporibusfiguntur,utnonampliusfugiant.NonsecusacpermiraculumoperaPhilosophicasuamUirtutemostendunt,sicetiamperproiectionemChymisticaeMedicinaesuamperfectionempatefaciunt.Iamhabesoptimelectoroperisnostritotamintentionem,exquanisiprofeceristaminueraPhilosophiaMetaphysica,quamnaturali&Chymica,nonestquoddemeconqueraris,quiaquicquidabaliisobscuratumfuit,apertissimetibideclaraui.Foeliciteruale,boniquequalecunquefitconsule.AppendiculaTincturarumPhilosophicarum,exTheophrastiParacelsiscriptisGermanicisinLatinumsermonemobiteruersarum,&adcompendiolumpereundemAuthoremreductarum.Praefatio.NisimePhilosophicusamorstudiososergadetineret,admoneretqueTheophrastiParacelsiPraeceptorisnostritincturasPhilosophicasaddere,quibuscuraetamintrinsecusquamextrinsecuspersanguinisrenouationefieripossunt,huicnegotiofinemimponerem.AtquiasuntomniumsimplicissimaepotissimaequeperChymicamartemtractaeMedicinae,quaruminpraecedentibusmentionemfeci,praeterireminimedebuipraeparationismodumearumunacumadministrationib.ExdictiigiturParacelsilibrisGermanicisadLatinumcomperdiuminstudiosorumutilitatemhacdecausauoluireducere,quofaciliusintelliganteaquaedePhilosophicismedicamentisanteadiximus.DetincturaPhilosophicaeSolis,idest,Auri.ExtractatincturaSolis,corpuseiusremanetalbum,tincturaueropuraest,&separaturabimpuro,hocestasuocorpore,quaeseparationecessariaest.Tincturadebetclarificariuelexaltariinsuogradu,quiduplaturquinquiesinbisxxiiii.altiusnonprogreditur:tuncpotestadministrariquibusuisadrenouationemsanguinisinpristinumstatum,utinadministrationedicetur.Corpuscorrumpendumest,exsuanaturametallicamalleationeque,peraquamSalis.Demumresidentiadebetabluiperaquamdulcem.PostmodumextrahiturtincturaperSpiritumuini.Postremoeleuaturatinctura,tuncmanetinfundo.FitaquaSalisexSalequodmundissimum&albissimumexsuanaturasit,absquedecoctioneuelartificialipraeparationequibusSalfierisolet.Liquefiataliquotuicibus,deincepspulueratumsuccoradicumRaphanicommisceatur,&agiteturineo:tumdestilleturpostsuamsolutionem,&cumsanguineauiridipartibusaequalibusmixtadestillenturomniaquinquies,&ineoliquorelaminaSolisperAntimoniumpurgatisoluiturinpuluerem.Abluaturaquapuradestillatasubtiliter,donecsalsedorecedat:namSalabluisepermittit,necmisceturinprofundocumsubstantia,sedfacileseparatur.Spiritusuinifithocmodo.Uinioptimipurinonmixti,rubeiuelalbimensuramunamincirculatorumuasorelutatumobstructumquerecondito,&inbalneoMarisadprofunditatemuinimersumperdecemdiesnaturalesbullirefacito.Demuminfrigidatumdestilleturincucurbitauelphialafrigide,tamdiudonecSpiritusascendit.Quumuerosignumsuumdederit,cessabismox:namquodsequiturestaquaUitenonSpiritus.HuncuiniSpirituminfundesuperipsamresidentiam,quaeestuelutAlcool,utsexdigitissupernatet,obstructumqueuasponaturinbalneumcalidum,inquomaneatpermensem,tuncinSpiritumascendetSolistincturamanebitquepuluisalbusinfundouasis:quaequidemseparandasunt.Liquefacpuluerem,&fietexeoaquaMetallica.Spiritumeuaporarepermitteutartisest,manebitinfundosuccus,utliquor,quemgraduabisquinquiesinretortaproliquorisquantitatemagna.Talisgraduatiositsolummodopereleuationem,quaemateriamsubtiliat,sednonpermittitultraquintamessentiamsubtiliarise,hocest.2.4.0.aliascomburiturulteriusprocedendo.HuiusdrachmamunamcumunciaunatheriacaeUenetaemixtam,ieiunostomachodabisqualiberuicetamenscrupulumunum.Posteacooperiaturinlectopatiens,&sudet:continueturidipsum10.uel12.diebus.DetincturaCoralii,uelCoralli.EstetiaminCoraliotincturaperquamexcellens,adpurgandumsanguinem.CorpuseiusteratursubtiliterinAlcool,&extrahatureiustincturasicutexauroperSpiritumuini;simulquedecies&sexiesascendant,postmodumseparenturperdestillationem.Ascensiofieridebetigneprorsusnudo,tandeminbalneoMariaeliquorsepararisexies,&iterumsuperfecesproiici.Hocoleumadministreturcumaquatheriacali,nempescrupulusunuseiuscumilliusaquaedrachmauna.FitaquatheriacalisexunciisquinqueSpiritusuini,theriacaeduabusunciiscumdimidia,MyrrhaeRomanaeunciaunadrachmisqueduab.CrociOrientalisdrachmisduabus.Misceanturomniadestillenturquesimul&semel,&c.Dosisadministrationisest,uteiusuncia,drachmaequeduae,cumdecemunciisaquaeCichorii,uelGamandreaemisceantur,&eiusmixtidrachmeduaedenturmaneseroque.Ieiunetpostmodumaegerquinquepostsumptionemhoris,totidemquesumatantecoenam.Continueturhocsexautseptemdiebus.Denturetiamaquaedestillataeexfumoterrae,Cichorii,similibusque.DetincturaBalsami.AccipeBalsamiunciamsemis,&Spiritusuiniunciasuiginti,ponatursimulinpellicanum,uelinduplexuas,&circulenturinSolepermensem,quofactopermittitsedestillaricumSpirituuinisimulperAlembicum,quaedestillatiomelioresthocloco,quamperretortam.Haecmixturamanetsimulinunacompositione,cuirursusaddesunciamsemisalteriusBalsamirecentis,clausoqueuasecigeripermittas,utcumaliispermisceriqueat,perficiaturqueidquodexitasuocorpore:namquicquidgraduaridebetsuamsubstantiaminunumcorpusterminetoportet.Quumquehocutsuprauolatilefactumfuerit,addaturiterumunciasemisalteriusBalsami,quodexaltabisutprius,usqueadduasunciasaddendo,graduandoque.HaecestBalsamipraeparatioposissima,quaerenouatcuratquehocomne,quodaliaepraeparationesnonpossunt:conseruationisgratiasuaeUirtutemhanccoelitusacquisiuitsupracaeteraquaequaemedicamenta.Dosiseiusestinadministratione,quodexeopersepraeparatobalsamodeturadpondusquinquegranorumhordei,cumalboueteriqueuinobisindie,tamdiudonecuisumfueritsanguinememendatumesse.DetincturaAntimonii.Compertumestinhocmundo,nilaurumpurgaremeliusquamAntimonium,quapropter&inhomine,sipraepareturinpotum,idempraestarepoteritacmelius.Necestquodmirenturliterati,nostrumPreceptoremhancfacerecomparationem.DiscantpriusAnatomiamcreaturaemagnae&primecumultimacongruacomparationefactacognoscere,tumdemumiudicent.UelutiSolinterPlanetas,Stellas&omniaquaeinSphaerisexistuntcoelestibus,sicetiamaurumintermetalla&aliaquaeuisinsensatapartisinferioriscorpora:necaliasintersensibiliaprimatumobtinethomo,cuiusperfectioniscausametaphysiceconueniunthaecomniasimulinunum.SicutigiturAntimoniumaurumpenitusmundat,aliaquemetallaconsumit,sichominemearatione,quamadduximusrepurgatabsqueexonerationealui,sedradicalipurgatione,quaspiritualiteromnesuperfluumeradicat.Hocestexcellentissi193mumarcanum,cuiusstructuratalisest.AccipeAntimoniioptimiinAlcoolreducti,quodreuerberabisinreuerberatoriobeneclausopermensem,exeofietuolatileprimoalbum,deindeflauum,postremorubeumautcroceumleue:hocextrahesdeessesuoexlilliperSpiritumuini,sicutdigitisuigintisupernatet,itapermittesoptimeclausumquoadcoloretur.Haecestaltissimapreparatiolillig,quaehominempurgatintus&extra,cuiusadministratiotalisest.IndoliouinirecentisinSeptembriuelOctobri,semperaduigintimensuras,istiustincturaeponaturunciasemis,&simuldigeripurificariquepermittanturambo.Dehocuinobibantpatientesadtresuelquatuorseptimanas,autdiutius,anteomnesalioshaustus,hocest,sinealiis,uelpraeteralios.DetincturaSalisPhilosophorum.AccipeSalisAuri,SalisAntimonii,SalisMelissae,anaunciamsemis,Saliscommunispuripetrosiqueunciasocto.Miscesimul,&superfrustumpanisedaturieiunostomacho.NecmirerisnosponereSalAuri,SalAntimonii,&c.quaeSaliauulgarianonsunt,atPhilosophica.Postquamsciueriseaquaescireteconuenitinhacarte,nonmiraberisamplius.AliudSalPhilosophorum.AccipeSalisGamandreae,SalisCichorii,SalisUalerianaeanaunciamunam,SalisAbsinthiiunciamsemis,SalisUitriolidrachmamunam,Saliscommunispuripetrosiquelibramunam,quaemixtasimuledanturutsupra.Necsubticerepossum,eaquaeParacelsusPraeceptornosterdeSolisterrestrisarcanisulteriusscripserit,utpotedifferentiaminterquintamessentiamauri,poculentumaurum,&oleumeiusdem.EstenimquintaSolisessentiaperuiniSpiritumextracta,cuiusmodumsupraposuimus.Aurumueropotabileest,cumidunacumaliisSpiritibus&liquoribusinpotionemresoluitur.Atoleumauriest,quumexaurisolasubstantiapersefitoleumpurum,quorumdescriptionesinferiusapponereminimepigebit.Auripotabilisdescriptio.Accipeaurifoliati,uelperlimampulueratiunciamunam,hocinsuccumresoluatur,addesAcetidestillatiquantumsufficit:destillapostmodum&separa,tamdiuhocfacito,quousqueadiunctorumnihilsaporismaneat,postmoduminAqueuitaequinqueunciisimmerganturomniasimul&inpellicanopermensemdigeratur.195EiusAquauitaedescriptio.AccipeUiniardentislibrasdecem,RosarumMelissae,Rorismarini,Anthos,Cheiri,foliorumutriusqueEllebori,Maioranaeanamanipulumunum,Cinamomi,Maceris,Nucismuscatae,Caryophillorum,granorumParadisi,Piperumomnium,Cubebarumanaduasuncias,succiChelidonie,Tapsi,Melissaeanasexuncias,cinerumFabarumquinqueuncias,commiscepermittequesimulinpellicanodigerixii.diebus,tandemseparabis&usuireseruabis,quemsupraponimus.OleiSolisdescriptioPostquamutsupradictumest,AuruminsuccumperAcetumreductumfuerit,bulliatperquindecimdiesindigestionesequenti,posteasepareturinbalneoMariaeuolatile,manebitinfundofixumOleumAuripurum.Corpusdigestionishocest.AccipesucciChelidonielibramunam,&Aquaeuitaecirculataepartemaequalem,uelpauloplusresoluanturinSpiritum,&hisAurimiscetresuncias,demumfacutsupradictumest.Arcanumperquodeaquaepraepositasuntelucidantur.Coelum&terraperhominemgeneranthominem,quiproleseorumest.Acoelohabetintellectum,aterrauerocorpus,&quiaexterra,insuocorporeestinquoreuertetur:excoelotamenquodinipso,estexfirmamento.PretereaadhucunumpossidetexdonoDei,perquodastrisdominaripotest,quumexDeodidicerit.Coelum&terrasimulsunt,sicetiamcoelum&homo,sedsicuthomoexterraest,earationesecundumterram,&exterracognoscidebet:atquatenusexcoelo,secundumcoelumetiamiudicandusest.Igiturhomo,coelum&terraunumsunt,etiamaer&aqua.Sihomoresinmaiorimundotransmutarenouit,utinSalomnia,quantomagisidinMicrocosmo,hocestinseipsonouerit,quodextrasepotest,modocognoscathominisinhominethesaurumexisteremaximum,&nonextraipsum.Abeoproceditinterius(licetmediate)perquodoperaturextrinsecusidquodoculariteruidet.ErgonisiMentecaecusfuerit,uidebit,idestintelligetquis&qualisintrinsecusexistat,lucequenaturaeseipsumcognoscetperexteriora.CertumestexhumanosanguinegenerariSalnaturaleBalsamumeiusdemcorporis,quodinsecorruptionem&praeseruationemacorruptionehabet:naminrerumnaturanihilest,quodimmutatuminsemalitantumnoncontineat,quantumboni.Pariterinossibus&carnegeneraturnaturalesulphur,quodpropterliquorisnaturalisexsiccationemincenditur,totumquecorpus&seipsumconsumitaliquando.Huiusincendiicausaest,quiahomofuitaprincipiosulphur,quodincarnem&sanguinemtransmutatumest,quaemediasunteiusmateria,quamquenaturaprimauelmateriasuaplurimumodit,aceamadsereducereconatur,quodquumfeceritcinisterraqueresultat,materiaequehominisprimaereliquum,ultimaequesubiectum.Etquiahomoestincorruptionegeneratus,odioprosequitureumsuapropriasubstantia.Hincfitutsulphurnaturalehominisacreationemediarecedatinprimam,adquamappropinquans,eiusnaturamassumit,acinelementaremoperationemtransit:quiquidemelementarisignisestcorruptioniscausa,quiqueperinuisibilemSolemplurimisincognitumaccenditur:&hicestSolPhilosophorum.TalesinhominesuntUirtutes,utpercorruptionispotentiamliquoremexsiccareualeant,&hacuiaSaliahominisreducuntincalcisnaturam,perquamcorpusinsulphureumessetransit.Corpusitaquereducidebetinmateriamprimam,adquamproximumhabilefactuestadreceptionemignisadprimamessentiamcorrumpentis,uelutinaliiscreationibusinterrauelsubtusmontesfieriuidemus.Etlicetnoneademsintcorpora,tameneaedemsuntoperationes.Nonestidemignisaccidente,sedsubstantia.Solestinuisibilisinhominibus,interrauerouisibilis,tamenexuno&eodemSolesuntambo.Homoquidemestesca,inquampercotemscilicetMercurium,&calibemCoelum,ignishuiusmodiscintillaeexcussefomentumaccipiunt,uiresquesuasexerunt.ChymicamartemexercetArcheusnaturaliterinhomine,tanquamartificialisinofficinasuaChymistaMinerarumcorruptor,quitriascilicetRealgar,Chymicum&AurumaMineraseparat.Quiatamdiuacistasimulpermanent,quodlibetpersenullamuimhabet:atquumseparatasuntunumquodquesuasagendiuiresexprimitinhominem.TalisestinipsoOrizon,noninuiribus,atinipsacreatione.ArsitaquenaturalisinMicrocosmumagit,uthomosepareturinAurum.agentepersefulmine.ChymicumsuolocoseparatinLoppam,&Realgarinfumum,uaporemuelcorpussublimatum.HocArcheusdictusUulcanicisartibusinhomineperficit,quousqueadsuamultimamperducaturmateriam.Estenimultimarerummateria,quaeiubilatinexaltationesua,sicutaurumabaliisduobusseparatumgloriaturinigneuitrumque.Authorisdeclaratio,cursequentemApologiamcontracalumniaslaruatiPhilosophastricuiusdamI.G.P.subLeoneSuauiolatentis,scriberecoactusfuerit.PostquamopusculumChymicumingratiamartishuiusomniumstudiosorumedidissem,quotriacontinebanturAenigmata,nonobscurationisartisgratia,sedingeniorumexercitationisposita,quae&hicaddereuisumest,quodquidamInuidusGallusParisiensis,quisesetanquamOedipodemiactans,secundumnonexingenio;sedindiciostudiosepositoperperamsoluisseputauit.AddidiquasdamexPraaceptorenostroParacelsotincturasPhilosophicas:hasetiamroderemordicusnonabstinuitpraeterequitatem.Uerumquamtemerestultitiamhancaggressusfuerit,auditequaeso.Priustamenaenigmataponamexordine:tincturaequidemanteaposiiaesunt.PrimumAenigma.Uisitabisinterioraterrae,reperiesibidemoccultumsapidemueramMedicinam.Secundum.Unumpostquinque,nihilN,postquinquemillenumcolloca.Tertium.Pretiumuile,carum,DraconicaduciferodeuorandumexhibemusprocognitasuipartePhilosophis,arbitrioquelaborantium&ingeniorelinquenda.QuodegustatomoxinquietusilleSerpensgradumsistit,&insoporemactus,ueriscurandusArtistis,&custodiendusexarteMetaphysicasolumrelinquitur.Uelaquiseduobusfontibusalbouiridiquemanantibusabsorbendusdatur,donecredeatAestasproxima,quaesuouehementicaloresiccetaquas,&cadauerinprofundoMarisappareatmortuum.Quodinignemiterumproiectumreuiuiscit,alisquesibireassumptiseuolatinauras,inignetamenrelictofoetu,quemparitexconceptionepretii.Foetushicinignenatus,utUulcanusestnutriendusigne,quousqueiamAdolescensfactus,&postmodumrubicundus&sanguineuseuadat.Tumfoelicioribusundis,quamillaequibusmater,lauandusest&submergendus,utexsuamortelanguentesuiuantfoelicius.AcorporeiampallidofactoseparataestAnimacumsuosanguine,quaepretiumnobisest,corporacunctauilibusualeant.Animamhancundiquaquesanaminaegrumcorpusfusam,illudabomnilabemundum,suaeUirtutissimplicitateredderecompertumhabentPhilosophi.HaecestomniumMedicinarumMedicinaperfectissimasimplicissimaque,nihilinhumanocorporecorruptirelinquens,atomnialanguidarefocillans,&intemperiemtransmutansquicquidintemperatifueritacimperfecti.Unionissimplicitatesuapacemfacitinterinimicosmortales,&concordiauitaminhocsoeculoDeodantesemimortuistribuit,acsanitatemlargituraegriscorporibus.UeneniQuodLeo(NescioQuis)Suauiussubl.G.P.uelaminelatens,inTheophrasticoseuomereconatur,propriuminpectuseiusperGerardumDornApologeticaretorsio.Nonpraeteromenexpectationemquemeameuenissefoeliciter,&Leonemincautumpostunumautalterumannumabeditionefoetusmeipraeterlapsumadeiusdeuorationemaggressumessegaudeo.Suauiusquidmihicontigissepotuitunquam,sicumtamferociduellumagens,uictoriam(dequanondubito)consequar?Sednonsatisuideo,quaMetamorphoseosarteGallusinLeonemconuersusadpugnamproruperit,cumtamenhuncilleSolisinfluxibusantecellat,alterquereformidet.ArcanumhocSuauiumillumnaturaemacrumindagatoremlatuisseuidetur.AliasGalliformamsubquaLeonesetiamsuperarepotuisset,nonimmutarat.NifortassisabiectonimirumanimoUulpiumcumGallisinimicitiamformidasset,acillisnecnonaliisanimantibusmetumincuteremolitusdegeneremtimidumqueGallumsuumleoninapellepalliareuoluerit.Neceosetutumpropugnaculosatisexistimabat,quumaliudsubtriangulofabrefactumadderet.Quidautemhominis,uelferocisalteriusanimalissubI.G.P.uelaminelateat,ignotumestmihi.Quapropternonestquodaegreferatquisquisillefuerit,sifortequampersonasuadignumest,Leonisrugitibusacriusrespondero.Laticishuiusinterpretationemabaliquibusdoctisuirishabereconatussum,quosinternonnullisicintelliguntInuidusGallusParisiensis,eiusquenomini&cognomini,quaequidemipsemetinepistolaadLudouicumSangelasiumpraescriptasubticerenonpotuit,propterAcademicamliteraturamsolumineononexiguam,parcendumadhucesseiudicantmodestius,quamutipsedebacchandum.Interimtamenutisuideat,aciudicentalii,quaminsulsederebusminuscognitis,autnonsatisintellectisaffirmare,tumquodpeiusest,impudentersomniisaliosreprehenderemendaciiturpesitofficium,aequumest,utquipraeteraequitatemaliismaledixerit,peiusetiamaudiat.EtutmihiuictoriaetropheumexistatampliushuncegoLeonempropriisunguibuseiusdilacerareseipsumpotius,quamcontrauanoseiusinsultus,meamequisarmasumpsissedicatinmeidefensionem.Necsatisutmedefendamabinimicispermeuminimicumuidebitur:atquomaiorsituictoria,huiuscemeimeuindicabitinimicimaximusamicus,quemproLeonecommutauitGallus,eihacdecausafactusinimicus,cuiusegocalcaribus&spinasaddam,utLeonemequitansGallus,agnoscatSuauiuscontrastimulumcalcitraredifficilimumesse.StimulusenimestUeritas.Missafaciamushaec,&pugnamaggrediamurexanimo.Primuminmeiaculumsubarrogantisatisadmonitionelectorum,&falsofactalaxarenonerubescishisuerbis:"Iamtractandaesunt(inquis)exherbis,lapidibus,&metallispraecipuaeParacelsiconfectiones,quasponamutisiuntaliquorummanibuscontritae,utlectorestandemauocemaberroribusGerardiDorn."Falso(nontuasedlectorumpacedixero)LeosomniastincturasTheophrasti(quasineptoprimum,&Pharmacopolicouocabuloconfectionesappellas,cumsimplicissimesintMedicinae)manibusmeistritas,uelutpostmoduminnuis,conspurcatasmutilatasque.QuicunquelibrosGermanicosChirurgiaemagnaeGermanilegunt,eapotissimumexemplaria,queuetustissimasuntinterilla,meliusquamtuGallus,&linguaeGermanicaeprorsusignarus,anquosmihiconariserroresasscribere,tuipotiusquammeisintiudicabunt.Interimtamendumreprehendisinterpretationemquamfecifideliter,eademutinonreculaseamdeuerbocompendioquodinParacelsilibrosperperamfacisinserensaduerbum,indicioestquodtuamnonadiecerismeliorem,quotibiuelmihimendaciumadhaesisset.Postmoduminratiocinationeconfectionum(utais)quasaquibusdamperperamdescriptasforefalsocommentaris,itaprosequerisineptiremagisquamscribere."Iamcuraueram(inquis)compositionestincturarum,oleorum,&c.mihieGermanicisTheophrastiscriptis,innostramlinguamconuertendas,quandoGerardiDorn&alteriuslibriemerserunt.Quibusegomaximasquidemgratiashaberem,sinoncontentinudisuerbis,eauelrestitisissentinintegrumubimancaerantuelmutila,autubiadeoerantob,cura,quumParacelsoinardiiislibuittenebrasoffundere,aliqualuceillustrassent."Omittereprofectononpotuistiquinipsumteproderes,hocipsoquodsuperiusperconfectionesintellexistirepetitoiampercompositionesuocabulo.Quoquidemnobisluceclarius,doctrinaeTheophrasticaemaximamimperitiamintepatefacisabexordiomox,utnonampliusteproTheophrastico,necetiamartisChymisticaediscipulocognoscamus:magisadhucinnotesces.QuidenimtincturisTheophrastipotuitindigniusobiici,quamillasforecompositas,quaequidemsimplicissimaesunt,acasuisitaseparataecrassioribuscorporibus,utSpirituuminstaromniacorporafacillimepenetrent,indeseinomenetiamTincturarumPhilosophicarumaTheophrastosortitaesunt.CurpotiusTincturarumextractionesnondixisti?sicapparuissesnobisexsuperficiequadamCollegadiscipulorumTheophrasti.Nunquidhocipsumconsiderarepotuissesexuerbismeisaquibusinmecalumniarisumasinitium?Extracta(dixi)tincturaSolis,noncomposita,uerbaTheophrastisicimitansexGermanico.Sodieselbigefarbgenommenwird/undseincorpusweyßbleibt/gescheidenuonderFarb/soseindalledingzurbereitunggefertiger.Notassedebuerashasduasdictiones(ge¬nommen)idestacceptum,&(gescheiden)hocestseparatum,quarumegomediamsignificationem.accepi,quabreuiterseparationemLectoribusextractione,necnonhancilladeberefierisignificarem.Nihilaccipiturabalterouelseparatur,nisiperabstractionem,auulsionem,extractionem,uelsimauiaexscholatuareceptionem,&c.Necestetiamquodiudices,necalterquispiamhoclocomeTincturasParacelsicasdeuerboaduerbumtranstulisse:namtraductiotalis(quoduitiosa)diuersarumoblinguarumuariatasproprietatesnonadmittitur,sedpotiuseasadcompendiolumreduxisse,utexearumpracticalectoribusillorumususquaepraemiseramacutilitasinnotesceret.Demumnudis(utais)uerbis,&c.tacitequidmoliarisfacilepercepi:nonaliudscilicet,quamutadirammeprouocares,&itapartemtuerimeamcupiens,apertiusquaetuorudinimiumingenioclaresatiainmeisopusculis,uelinitiatisdoctrinaediscipulisextantaperirem:cumipsemetinpraefatione,quamfacisincompendiumhocdicas."Atinmysteriisscimussemperilludusurpatumfuisse.Proculesteprophaent.Idcirco(quidemadiicis.)AiditequaeilleipseTheophrastusindelicet,infinelibridegradibus,inhaencremlectoremadmonens.QuamuishaecqualiscunquedemonstratioiisquiseMedicorumpaßimnomineuenditant,obscuriorsortassis,atqueobidetiamlectisinutilisexistat,nihilmoramur,nequepraetereaeosaliadignamurresponsione,nisiquodobeorumimperitiamexcusatosnosuolismus.Itaquequicquidposthacscripturisumushocqualecunqueest,solisdicamusPhilosophiaealumnis:interimtamenrogatosetiamuolumusiunioresMedicinaecandidatos,neistascribendiobscuritateconmoti,uelterreantur,ueldesperent:quinpotiusartesindagareSpagyricasstudeant:quibusimbutihuiusscriptinostrirationem,atqueadeofimdamentumpercipient."Uidequamprobetibiipsirespondeasinsciustamenemutopusnonsitaliudnobisquamdeliriatuanotare.Satisetiamutopinor,illustrassemeputoquosdixilibellis,modointellexisses.EaquaedetincturisscripsitTheophrastus,mancauelmutilanonreperi,sed,uelsuperfluaquaedam&pauca,uelperTypographos,autAmanuensesdeprauatapotiuscorrexisseuideboradillustrationem,&nihiladdidissedemeo:quodinfraliquebitlatius.Addis&hoc."Itaqueutabeaexordiar,quae(siuereessettradita)iureomniumforetpraestantißima,nempedeAuritinctura,uelarcanoquodinitiohuiuscompendiipaucisperstrinximus."HisuerbisTheophrastumipsumtemeresatisarguismendacii,quodetiamauthoritateGebrinonintellectapostmodumostentareconaris.Hocineptenimisinsaniretepotius,quamsapereiudicabuntomnes,quiuelChymisticisrebusinitiatisunt,utinarrabimuspostquamidquodamesilentiopraetermissuminAquaeSalisparationeuitiosumforeiudicas,defendero.Nonpercipis&miserAlchymista,quaminsulsequodnonsinebonoiudiciofactumestnullarationecarpas,nempedictionemGermanicam(ge¬flossen)idestliquefactum,essemagisinobscuritatemsententiae,quamelucidationem?eoquodnullumSalanaturaprocreatumsitperliquefactionem,sedpercongelationemtantum?nonfuitigiturinprincipiomethodinecessaria,cumsubsequaturhisuerbis,(Undlaßfliessenettlichmal)quaeLatinesicreddidi,&liquefiataliquotuicib.Hisaperteliquetlectoribus,ealiquefactionemartificiofieridebere,nonquidemnaturaliter.ExalteraparteconsiderauisiperAmanuensem,animaduersionisinterscribendumaliquodefectu(quodplerunquesolet)accidisset,acloco(gestossen)quodpulueratumLatinesonat(geflossen)idestliquefactumscripsisset,autinTypographiafortassiseuenisset,sinf,&tinl.mutatis.Uerumponamusidipsumfore,nihilominuseritsuperflusdictio,quianonestadSalisalicuiusliquefactionempulueratioprorsusnecessaria,nisiquisdicatSaliacrassiorumpartiumciriusliquefieri,proutSalGemmae,necnonalia,quodanilequidesseuideturnihiladremfaciens:namsiuecitiussiuetardiusmodoliquefactumsitnonrefert,industrialiquefactionis,uelacceleratiositoperantisofficiumadsubleuandumlaborem:quapropteromisi,quodminimenecessariamessefuissemexpertus.DeuinitandemSpiritumordicus,uinofortassishocobrutusTheophrastum&suosreprehendisinquiens."MirorhesquiTheophrastidiscipuliagnosciuolunt,nonanimaduertissecorruptißimamessehancextraectionem,inquocirculatioprimaest,quaeinMagistrisquintarumessentiarum,lo.deRupecißa,&Ray.Lullosemperestpostrema.DeindenonseparariphlegmaemortificansSpiritumnecfecesinoperecirculandi.NondeclararisignumquandoSpirituscessatascendere.Scribihancdestillationemfieriinfrigido,&c.Tumautem,QuodfequituresseAquamintae,nonSpiritum,quaeoratioest?NonneabomnibusSpiritusuiniappellaturAquauitae?&c."Breuibustibisicrespondero.MirorhuncLeonemSannium(Suauiumdicereputaui)seseTheophrasticumostentarefalsononuereri:nihilenimquamTheophrastimentem,autscripturaseiusminusintelligit.NonpotuitanimaduertisseTheophrastumhoclococirculationismentionemfecissenullam,sedcirculatoriiuasistantum,adseparationedigestionefactamusurpati?Putrefactionemadfacilioremseparationemfiendam,nonessecirculationem,siPracticusinarteChymicafuissetintellexisset.Circulariquidemliquoresillitantumconsueuerunt,quiiamasuiscorporibusimpurisseparatisunt:aliiuerocirculatorio,uelalioquouisadhocaptouasedigeri,sicutinaturafiericonsreuitinstomachoseparationemfaciente.Idipsum&ipsetufaterisimprudenscumdicis:"DeindenonseparariphlegmamortificansSpiritum,necfecesinoperecirculandi."Sihocintellexissesquodipsedicis,Theophrastumhicnoncirculariuelleuinum,sedSpiritumeiusdigestionefierimagisseparabilempercepisses.DifferentiametiainteruiniSpiritum&AquamuitaenonfaceretantumChymistam,quidabsurdiusessepotestacinterrogare?"NonneabomnibusSpiritusuiniappellaturAquauitae?"Respondeonon,nisiabhisquisuntartisutipsetu,prorsusignari.Uerumilliquicallentarte,AquamuiteuinisubiectumessedequouiniSpiritusextrahiturexpertisunt:quaextractionemPraeceptornosterhicabbreuiaredocet,frigidequedestillare.Hanctudestillationemadmiraris,acsiresimpossibilisnarrataforet,illistameeuidentissimacumsit,quiuixunquamdestillarunt,uidelicetSpiritusomnessuaptenaturalibenterascendere,quodsinonfacerentSpiritusesseminimenecdicipossent:dubitasadhucdesimilidestillatione?Uideetiamquamminimeconstes,aliisquoqueminus,quipauloanteadixisti:"Aquaenimuitaerectediciturprohumoreuitali,seuradicaliuniuscuiusquerei."Adhucquaeris,anSpiritusuiniabomnibusAquauitaenonappelletur?differentiaminterhumidum&calidumradicalianonfaciens:qualisestuMedicus?NecdesinisinauthoritatemcitareMagistrosessentiarumquintarumcontraTheophrastum(interimtediscipulumeiusforefingis)acsitantumunicauiaforetadartemhanc,quamnecessariocogeremuromnesingredi.Uariosauthoreslegisse,uelpotiusintellexissenonuideris,quidiuersasforeuiasadunum&eundemfinemuelscopumtendentes,breuioremacfacilioremunamtamenalterafatenturomnes.ExhismentemcolligemeliusTheophrasti,quamanteafecerisinextractioneSpiritusuini,falsamquefalsoneiudicesamplius.Inmaioreminsaniampostmodumsicerumpis."QuisunquamPhilosophorumcumGebronondixit,Aurumessehomogeneum,ideosecundumPliniumigneindomitum.&c."Respondeo,QuisLeonisSuauiicrassumnonmirabituringenium,quodcumTheophrastumintelligerenonpotuerit,Gebrumintelligeresibifalsopersuasumhabeat.NonuidesmiserrimehomunculeGebrumilluderete,necnonaliosnasutuloshisuerbis:Uerumest,Aurummanensaurum,ueldesuanaturametallicanonimmutatumesthomogeneum,atinprimamsuimateriamreductumnonestampliusaurum,necetiamaGebrosicappellaturulterius.CumPliniofatemuretiamaurumpurumelementariquidemigneuelnaturaliplurimumindomitum,sedsupernaturaliMetaphysico,uelartificialicederecompertumest.Subdis&hoc."HaecitaqueexistimoexParacelsifontibusclarisnunquamhaustafuisse,sedabartispenetralibussubtilissimeinserta.QuodexipsoGerardoliquetclarissime,quidetribusaenigmatibussecundumfecit.Unumpostquinque,nihiln,postquinquemillenumcolloca,idestuinum(quianliteranonestnumeralis)quasiuerodestillationemuinilippis&tonsoribusnotam,conueniatintegumentisaenigmaticisadumbrari,&c."Respondeoteuerelippumessefateri,cumdeuinomescribere,quomadentpoculaBacchinostrinonuideas.Putasnealiudesseuinum,exquopotestetiamardensAquadestillari?rursuseoquampaucaminarteChymicaperitiamhabeaspatefacis:UidesnedescripsissemepriusardentisextractionemAquaedeuulgariuino(quodaequofortelargiussumpseras,quumistascriberes)bisremeandemagerequidopuserat,sideuinoquodintelligisegoputassem?Estquodaddiscas,idomneexquopotestardensAquaelici,uinumapudPhilosophosappellarimetaphorice.Hisetiamtuisineptiis,ardentemAquam&inflammabilemexdiuersiscorporibusextrahiposse,praeterquamexuinotuouulgariqueuiderisignorare.Deartecoquinariatua,nescioquidoffaenonsalsae,mihifalsononuererisobiicere,cuiusegonullamfecimentionem.Offatusolusuesceretua,coquinamuttu,nonexerceo,sedChymicamartem.Ostentarepraetereauulgotuumingeniumambitiosedumconaris,imprudentiamhuic,atquedoctisuiristuamdetegis.QuodsiPhoebipotensoraculareseraretuLeofores,utperironiamcaneredeteuideturepigrammaGraecumPetriMorelli,aGillioPinautioLatineredditum:fortassisquodmeumaenigmaresoluisseteiactassesapudpopulum,curtuprimum,&etiamtertiumnonresoluisti,uelresoluerenonpotuisti:aliasnonreliquissesintegra.Tuocertequodnodumsecundiuixattigeris,quantominusresolueris,ingeniominimedebetur,sedillidictioniquamstudiosesubfinemapposui(nempecolloca)tibisimiles,&incautos,atquemordaces,utinpraedamfacerem,suoqueuinoeosobrutosrelinquerem,&aliisquodaliosessecupiant,ludibrioforentpermaximo.Nonmirorampliusquifactumsit,utomneslibellimeilocospraeterhunc(quemetiamnontetigisti,reliquerisintegros.Uoluistipriusexperiri,quidnamadmacramquamcoxerasoffam,adderemsalsamenti,credensfortemesalsamentariumesse.Nihilprorsusmagiscuperem,quamutinilliscarpendis,maioremoccasionemdoctisdepingendiUiris,quamsisinofficinaTheophrasticamaceroffariusattulisses.Etinterimtameneiusinterpretemesseteiactas,acalioseiusuerosdiscipulosreiicis.Atuidesisinistisinterpretationibus,quamanteatuisinobtrectationibusfuisti,cautior,nequosinscriptisTheophrasticiserrasseperperamsomnias,illitepostmodumeadeprauasseperignorantiamluceclariusdemonstrent.Gratocontraferemusanimo,sitantiuiridifficilimascriptasincerostudioiuueris,&praeterfucumenuclearelectorib.Sedquodlaudemexaliorumuituperiotibipararecupias,abofficiodoctiUirigrauitatequequamalienumsit,ipsumtenosseputo.Adiniunastuasutredeamus,haecsubiungis."Superest(inquis)infinehuiusextractionisgraduatioilliusSpiritus,quemuterquescribit(alterumeduobusmeputas)nonultraquintamessentiamsubtiliari,quumultraquintamuicemsonetGermanicussermo.Hocest(inquiunt)2.4.0.Ubilegendumest24.quigraedusestultimusauriperfectinatioralis,idest24.Karatti,exsermoneAurificum&Monetariorum:aliasadduntcomburitur.Quisunquamaurumcomburiaususestaffirmare?AddaminadministrationeTheriacamUenetamaGerardopraescribi,quemdubitodeTerebinthinacogitasse:EpithetoinTheriacaridiculo,&accessioneadauthoreminepitomesuperflua.Exhislicetlectoridecaterishoruminterpretumsomniisconiectare."Respondeo,sicdebuisseteLeonemdixissedeteipso.Exhismeiscalumniislicetlectoridecaeterisineptiisconiectare,quasaudiatquisquishaeclegerit,utexaequitateiudicet.Scripsissemedicis:Nonultraquintamessentiamsubtiliari,quumGermanicussermo,nonuitraquintamuicemsonet.Specularibusindiguistilippaementipotius,quamoculisutsubuenires.AddamGermanicumexipsometTheophrastosermonem,utiudicentlectores,anutrumquenoncontineat,scilicetadquintamuicem,&ultraquintamessentiam.Weyter/sodzgeschehenist/soltdudasgradieren/zumfunfftenmal/durchseinesgleichenretorten/nachderkleinedersubstantzunndmateria/wiewoldasist/dzsolchengradierenalleingeschicht/durchdieeleuation/unnddiesiesubtilmacher:Solestessichdochuberdasfunfftewesennichtbringen/dasist/auffii.iiii.o.Wirdauchweiteruerbranntwerden/2c.AdiungetibiGermanosinterpretes,utexponantquidLatinesonenthaecuerba:(Funfftewesen)&quidpraecedentia(zumfunfftenmal)tumistapariter(Dasistauffii.iii.o.wirdauchweyteruerbrantwerden)&indeiudiceturquamadinterpretationesGermanicorumscriptorumTheophrasti(licetGermanosutaishabuerisinterpretes)aptusextiteris,utinposterumetiamiudicesmelius,autabstineas.Necestquodexcusesteprimamsententiaminspexisse,quaequintamuicemhabet,quiaPrepositiohecultra,Germanice(uber)dequatumentionemfacis,adhaeretposterioripartidequintaessentiadisserenti:cumpriordegraduationesolumpereleuationemfactaloquiturcumPraepositione(zum)idestusquead.HarumadoperationumdifferentiamnotandamlectoribusadditAuthor(wiewoldasiß,dassolchengradieremalleingeschichtdurchdieeleuation)&anteauasposuitinquofieridebeteleuatiohisuerbis(durchseinesgleichenretorten)Putastuquintamessentiamperuasretortumfieri?QuidsibiuelitAuthorignorasuideoperhecuerba(auffii.1iii.o)quaepostmoduminterpretarisineptissimeper24.Karattograduumauri.Iudiciumquodinhistribuscaracteribusfacis,indicatArithmeticestenonusqueadoperitumfore,quinonfaciadiscrimeninterpunctisdistinctos,&cohaerentesabsquedistinctionibusnumeros.Sipunctaquidem,utinnuereuiderisauferantur,nonuigintiquatuor,sedducentaquadragintaquesignabunt:nam&Zipharaeuelnotaenulliusprolociquidemoccupatione,rationemhabereteoportuit,autexplicarecurAuthoreamaddiderit.QuodetiamdeKarattia24,&aurigradibusfabularishocloco,puerilenimis&ridiculumest:namipsitibicontradicisimprudens,quumhancdictionemaddis:"naturalisperfectionisauri."Nonperpendistiuelignorastipotiustincturamauri,necnoneiusextractionemesseMetaphysicam,&nonexartificionaturae?Meliusinteipsumutdebaccherisaddisinferius."Addam(inquis)hictantumdegradibusauriuelKarattis,exquaestionequadamdepeste,incertiAuthoriseruditissimitamen,quisquisillesit.Aurumdemusnattuumpurumputumesseuniusgradusaureitatisintegri,Philosophorumueroeritcentumuelmillegraduumintegrorum."Nonuidesdifferentiamfactaminternatiuumaurum&Philosophorum,quodsupratetigi,quumGebriproduceresauthoritatem?"Addam(subiungis)inadministrationeTheriacamUenetamaGerardopraescribi."AudiantlectoresquidhabeantuerbaGermanica:DieeingebungderGuldenentinctur/zunemmendiezerstorungderoffnenschaden/istalso/dasdusicuermischest/einquintlinundereinunczdesbestenTiriax.ConsuleGermanos,utrumhaecoratio(desbestenTiriax.)optimaetheriacae,uelutinepteuisTerebinthhinaesignificationemhabeat,quaedictioGermanis(Terpentin)sonat.QuodUenetamlocodictionis&adiectiuiGermanici(desbesten)quodoptimaeLatinisdicitur,posuenm,hocamefactumexistimentlectores,quiameliorhocnostrofoeculononreperiturea,quaeUenetiisaduectaest,acibidemcomposita.UidesigiturLeonullumepithetoueleptimaesomniatisatelocumesse:namAuthoremipsumTheriacamintellexisseprobo,pereaquaescribitincompositionetheriacalisAquae,proCoraliitincturaGermanice,hisuerbis:UnddzaquaeTheriacaliswirdalso:Nimspiritumuinizehenlot.Tiriacfunfflot/etc.Notandumesthic("Tiriac")perCterminari,quiaestAccusatiuus,sicutiSpiritumuiniquipraecessitineodemcasu.UerumanteaquumterminaretinX,eratGenitiuicasus,docetarticulusGermanicusprecedens(des)DocebisneGermanos,LeotuGalleGermaniceloquiprecor?ineptusuiderinedum,sedpalamessenonerubescis.Ueneniresiduidemumideuomis."HicegoaGerardo,&reliquishuiusSalisPhilophici,Aurique&Antimoniialiquamexplicationemnonnudamtantumnarrationemdesidere:satistameninscitiaearguuntur,quodposteainSolisessentiaquinta,adSpiritumistumuinifalsodescriptumnosrelegant."Expiscatoriamputaspostulationemfacere,quasiquidnamalasinpectorenonintelligerem.AnteaiactabundusprotulistiSaliaquaequaedequibusuiselicere,noscetehisuerbis."SalquidemadAntimoniiCrystalinumexpuluereeiusrubeoconfeci.CaeterageneraSaliummihisuntfacilima,utMedicisquibusdamhuiusciuitatis,atquehonestissimisexperientiademonstrauitripliciratione,hacprompta,aliasubtiliore,tertiasubtilissima."Quidopusest,utanobisulteriuseadesideresexplicari,quaetibisaltemnotissimaforedicis,imoputas?aneanosignorarecredis,utipsetu,quisubfinemfalsorumtuorumscholiorumaliosdocesquodipsemetignoras?OmniageneraSaliumconficereteiactas,&unicumexherbisdoces,ineptesatis&rusticomodo,etiamunicoquemtuuariumessefingisobaliquamueltantillammutationeminstrumentorum&nonoperationis.UbidocesMineraliumSaliauelMetallorumextrahere?quaequumdocueris,noneritquoteipsumtantopereiactes,acsiforeshuiusinuentor,quodmillibusannorumaliquotantequamnascererisinuentumest,utexAlchalibusPhilosophorumparet.Clauatibinimiumplacetutoffatua,quamepriusobrueresatiarequeuolebas,utculinamtuamsaperem:ategotuisoleribusnonassuetus,nectuaefarinaesum.TacitemendaciiTheophrastum&suosincrepas:crassomodorusticorumdixissespotiusmentitosessenos,utpariter&tibiresponderelicuisset,falsocommentataforeomnia,quetuinTheophrastum&suosPseudotheophrastistatusuggeris:praesertimquumfalsodicis,inSolisessentiaquintaadSpiritumuinifalsodescriptum,noslectorearelegare.Nonsatscioquisnamcalamumcohiheatquintepromeritistractem:nisiuerererincontinentiaenotamincurrere,profectopeiusaudiresquamunquamexcogitareualeas.Uerumquidpeiusaudirelicet,quamtuumLeonemignominiaeiugumproprio;quodinaliosmoliebaturconatusubiisse?Restatutmultisadhucineptiistuisrespondeam,quasexprelidefectunontepudetadferre,corrigeredebuistipotius,quamadinuectiuemunitionemuti,sicutisunt,granorumParadis,proParadisi:tumilludChyminumquodfingis,namChymicumposui,necetiamChymumessedebuit,quofalsoTheophrastumcorripis,nihilminusintelligit,imocontrariumomnino.Quodscribis,mefalsocontrasententiamAuthorisadiecisse,falsumtefingeredocebo.HaecsuntuerbaGermanica:Dusolstnuhreingebensolang/BißdieoffeneschadennimmerBluten)oderfliessen/dasgemeinigklichgeschichtinzehenoderzwolfftagen.Latinesic.Inpotumadministres,donecnulluscruorpurulentusabulceribuspromanetamplius,quodplerunquefierisoletindecemautduodecimdiebus.Uidequaesolector,utrumsententiamhancsubduobustantumuerbisrestrictamperuerterim?scilicet.Haecestaltissimapraeparatiolillig,quaehominemradicituspurgatintus&extra.EstenimAuthorisopinioquodulceratollanturaradicepersanguinisrenouationem,hocper("intus")significaui:tumetiamperdestructorumexpulsionemunicotamencontextu,quodper("extra")Praepositionemexposuibreuiterlectorib.uteaquaescripseramillisdemeofaciliuscaperent,nonutillisadlongum(quodaiunt)explicaremoperaTheophrasti.Quiueromalignusestinnihilo,quatomagisineiusfructumendaciocapitansamcalumniae.MentemipsemetAuthorisperturbareconaturlegentibus,quumeamimpudentissimenegethiauerbis:"Necpurgasuntus&extra,itille(inquit)adiecitcontraAuthorissententiam."Iudicateuoslectoreaoptimi,anisteZoilusueruslolium&ZizaniaminagrumUeritatisnonseminet,quimodopalamTheophrastum&eiusdoctrinamlaudibusextolliteximiis,pauloposteiusdemscriptanegarenonerubescit,quaetamendiuersissimialibrisilliusconcordantibusapprobatissimasunt.Huiusmodifarinaehomines,&Euangeliumipiumnegarent,nisiperSpiritumS.inProphetis&Apostolis,Discipulisqueloquentemapprobatumesset.PharisaicifermentigenushocPhilosophantiumest,quodsuamhaerelimnoduminbonasartes,uerumetiaminDeiuerbumtemeresolentspargere.InadminstrationetincturaeAntimoniisicinmeprogressusesagere."Administratioeiusest(repetis)utindoliumuinirecentisinSeptembriuelOctobri,idestmusti,semperaduigintilot(mensuramsimpliciterdixitGerardus)tincturaeponaturunciasemis,&simuldigeripurificariqueambopermittantur.Deuinobibantpatientesadtresuelquatuorseptimanasproaliishaiustibus,nonantealioshaustus,seciundumGerardumDorn.Nonuererisineptenugator,uerbaTheophrastiuitiosepotius,quamturpiterimmutare,quumprouigintimensuris,quasGermanice(zwantzigmaß)ponittuueroquadraginta.HaecsuntAuthorisuerba.ZunemmenSietincturdesAnti¬monii/istambesten/soeinweinmostineinfassgethanist/undallemalauffzwantzigmaßwein/einlotdisertinctur/undalsomiteinanderlassenueriarenauffseinestatt/nachfolgendesuondemweinzutrinckengeben/undgetruncken.Furalleanderetrancke/auffdreyoderuierwochen/oderlenger/etc.HoclocoteGermanos,Uallenses,uelHannonienses,Gallos&Belgasoportuitconlere,quosetiamposterioresimitatuses:docebuntGermanipro(zwantzigmaß)uigintimensurasintelligere,quas&ego.Belgaeueroprouigintilot(utais)meliuslotzinplurali,quadragintamensurasinterpretabuntur.Uidequaesoquantamineomihi,sedpotiustibifaciasiniuriam,cumderebusminimecognitis,pertinaciteraliospraeteraequitatemarguerepraesumas?Adalteramparticulamnuncueniendumest,quaesichabetur."Proaliishaustibus,nonantealioshaustus,secundum,GerardumDorn."IamuideotepraenimiostudiohuiusartistuaeChymericae,potiusquamChymisticeGrammaticesoblitumesse.IgnorasquesoPraepositionemantecumAccusatiuoalioselegantissimesignificarepraeteraliosuelabsquealiis:haecfuitopiniomeaLeoSuaui,nonsuauis.Iaculumpostremumquodinmesoluis,&interedundabitcumcaeteristandemattigimus."Superest(inquis)solummodouocabulumnouumLiligexlibroChirurgiaeTheophrastiGermanicoexponendum,quodnullainlinguausurpatumreperio.Nisilegamus(subdis)stibiprolilli,quodlegitGerardusDorn,quiperperam(utais)subiicitcroceumpostflauumincalcinatione."DicisLeoteuocabulumLiliginlinguarumdiuersitate,&apudmultosearumperitosreperirenonposse:profectosilibellummeumcumattentionelegisses,noutreprehenderesmordicusabsquerationerectaminsemitamisteduxissetadmonens,incominimequaerendum,inquoresquaesitanonhabetur.Curpotiusintercarbonesilludnonquaesiuisti?fortassisnoninuenisses;atilliterelegassentadigneminquolillinatisunt.Conquererispostmodumlillimelocoliliglegisse:falsumhocforecomperient,quotquotGermanicumtextumlegent,&utrumquesuccessiuetamenineocontineri.QuapropterGermanicumadderenonpigebit.NimdenAntimonium/zumal¬lerbestenindzAlcooluerwandler:demnachsoreuerberierihnineinemuerschlossenenreuerberatorioauffeinmonat/sowirdteinuolatile/amerstenweysz/darnachgael/amletztenrotundbraunfarb/leichtundgering.Soernuhnrotist/undindzendereuerberiert/sonimihnundzeuchihnaussseinemwesenuondemlilli/durchdenSpiritumuinialso:dasderselbigezwantzigfingertieffuberihnauffgehe/unndsodaswesenAntimoniiindemSpirituuiniist/soscheideesuoneinamdes/undbehaltdenSpiritumuinizusammenalsouermischt/dasistdiehochstedergantzenlilligreinigung/&c.Nonestaliadifferentiainterlilli&lillig,quaminterGermanicosarticulos(Uon)&(der)idestinterAblatiuum&Genitiuumcasus,idemquodsuprade(Tiriac)&(Tiriax)diximus.Postremumhocestquodeuomisuirus."GerardusDorn(inquis)perperamsubiicitcroceumpostflauumincalcinatione."TextusGermanicushocidemhabet,nempe:Sowirdteinuolatile/amerstenweyss/darnachgael/amlectztenrotundbraunFarb/&c.GermaniprofectoridebuntinscitiamtuamlinguaeGermanicae,uoluissetepeneseiusdemignarosGallosiactasse.ExGermanisperquirenumistacolorumnomina(weyß,gael,rot,undbraun)Latineperordinemtextusobseruatum,album,flauum,rubeumatquecroceumnonsignificent?QualemtePhilosophumprodisquicoloresignorarefaterisPhilosophicos,&interextremosordinesuccedentesmedios?Pluradehistecumagerepossem,nisimetederetineptiarumtuarum.SuperestuthisquiSpagyricamartemnoruntostendamexoretuo,qualisexistasAlchymistauelTheophrastistamagis,cumdifferentiamintercalcinationem&sublimationemfacerenonpossis.Dicquaesometallauelmineraliafiuntcalcinationeuolatilia?quodhicintelligis,quuminfinepraeparationislillighocsubdas("incalcinatione").Hactenusiaculaquaesoluisinme,tuumincaputretorsi.Modorestat,utunicotuodeliriocaeteraquaetementecaptuminTheophrastiParacelsiscriptisducunt,quibusuisluceclariuspatefaciam,utabeoquescribis,imocommentarisScholiistuisfriuolis,&compendioquamfalsasintomniaiudicent,cumignoresquodpuerisacarbonibusadferendisexistentib.notissimumest.AntimoniiuirtutispraeparationemaParacelsodescriptamsextocapitulotertiilibrideUitalonga,quesichabetfalsoprorsusinterpretaris."SubhacenimdelitescitAntimoniiarcanum,idquodperretortamimpellidebet,sineomnicapitemortuo,acdenuointertiumCohophreduci:tumdemumerumpit."Haecitafalsocommentatuses,obignorantiamscriptorumomniuminteParacelsicorumiubilantem."Idest(inquis)suprasuasfecesnigras,intertiumCohophindestillationeperAlembicum,ubiuasesttriplex,&intertiorecipitur.siclib.ChirurgiaeGermanicoabertaMercurii,idestterraminerali,&c.Quodautemdicitabsqueomnicapitemortuo,significatabsqueAlembico:primacuiusparsdiciturcucurbita,parssecunda&superiordiciturcaput,obsimilitudinemcapitishumanicumnasostillacidii.Estautemmortuumnoniuum,sicluditaenigmatesuomore."Priusquamineptiamtuamostendam&mendacium,operepretiumfuerithuncParacelsilocumexponere,nonexpropriaphantasia,sedexAuthorisscriptispropriis,inquoruminterpretationibuscarperemeperperamaggressuses,nonsinetuimaximaquidemignominia.HaecestigituropinioParacelsinostriPraeceptorishocloco.SubhacformadelitescitarcanumAntimonii,scilicet:"inAlcoolreductum,peruasretortum,"igneuiolentopellatur,utprioremformamnonamittat:"absqueomnicapitemortuo,"hocestnulllisinfundoretortaerelictisfecibus,autmassapotiusnullaremanente:"acdenuointertiumCohoph",idestintrinumcoloremuolatilem,dequosuprainpraeparationelilligdictumest:tumdemumerumpit,hocestnonanteaperuiniSpiritumelicipoterit.UidequaesoLectoroptime,quamremotusisteLeo,uell.G.P.laruatusascopositParacelsico.Abhoctamenormisuomendacio,discereliquaomniaquaesuisinScholiiseffutirenonuereturpraeterAuthorisomnemsententiam,utuenenumfugere,Sidemeadubitesinterpretatione,legequaeParacelsusinextractionetincturaeAntimoniiscribit,&quaetibihacdecausapraeposui:uidebiseamamendaciisimmunemesse.Uerumutadeiusinterpretationemredeamus.SubdisLeo:"Quodautemdicitabsqueomnicapitemortuo,significatabsqueAlembico,&c."MiroradmodumquodSpagyrumteforenonuerearis,impudicaiactantiaquadamprofiteri,cumignoreseaquaepueris&mulieribusaquarumseparationis,uelfortiumutuocant,Aurifabroruminusumdestillatorumtritissimasunt:abhisaddiscasmortuumcaputessemassamillamqueremanetinfundoretortaeuelcucurbitae:posthumorumaMineralibusexhalationem,emortuumquecaputhoctuumpotioristudioreuiuiscerecuresinSpagyricis.Interimdonecfecerisinterdestillatoresimperitissimoscompareretepudeat,quantomagisinSpagyrorumnumerumperfenestras,&nonperostiumsubtrudere.Meliusprofectoquamprouinciamtamdifficilemsusciperedormiuisses,autapudGalenicostuosremansisses.Uerumdesperansiamadeosredibis,modorecipereteuelint,quodfortassisfacient,hacdecausatesemperinterduoscontinuisti,&neutramartemunquamesassequutus.Adnosuerosiredierispostmodumabaliispulsus,PalinodiamrecantabistuoruminlibrosdeUitalongaParacelsiScholiorumpestiferorum,quibuslectoresinficis,autaliascumperotiumuacabit,ostendamuerisauthoritatibusParacelsiduntaxat,omniadeuerboaduerbum,quaepertesomniatasunt,pariter&falsissimafore.Factuquodpossis,ferocioresbestiasinmeconcitarenonpoterisquamLeonemtuumquemdeuici,truncatisquesuisunguibusnontrucidatumtamenadteremisi.Cornutas&auriculatasmitteprecor,ut&illisauriculas&cornuaproducamus.Mirorsipostmodumaususerishiscere,nisiperfrictamomninofrontemcumlaruishabeas.Quisibilaruamutfecistiposuerunt,proptersuamignorantiamagnoscipertimescunt.HancdeponeuideamusquemI.G.P.tantoperecelarunthominem.Ignotushominesinuadereconaris?proditorumhocofficiumest,&immutarenomensuspicionemadfertmaximam.Redi,uideamusutrumtibilaruamauferresimausus,&SphingemI.G.P.nominecognominequepropriisexplicare.Sedcurnongenerosum(nontuum)Leonemimitabor,quimoxadeptauictoriasuccumbenticatuloparcit?NonitaLeoSannimecumegisses,sisannistuisstrenuenonresistens,incassespredapetitatuosincidissem.Suauiustamenagendumesseputauitecum,quamegerismecumtibipriusnoninfesto,factiquidemutpoeniteat,acresipiscasinposterum.Lectoroptimeuale,&sifortassisquamlibenteraudieris,grauiusegerim,ignosceprecor,famamtuerilicet.DeAlchymiaColloquium,QuocumSophista,necnonChymista,PaterHermesagit,eosqueUeritatemdocet.Sophista.Heumemiserum,quidspeireliquumestmihi?totamdestillauisubstantiam,follibusinfumumegi,nedumquepossidebam,sedeaquaemeanonerant.Iamnechabeoquofamemsatiarepaneualeam.Quidoptarepotiusdebeamea,quaefinemhismeiscalamitatibusimponerepotest.Omorsaculeo,coristudafflictumperfoderequidexpectas?Uolentesfugis,nolemtesquefierituosarripis.Laetisuitaminuides,mortemquemoerentibusmalorumsuorumfinem.Nemohicadest,quiaudiatplanctushoscemiseros,nequehominumquispiamquiconsoletur.OboneDeusauxiliuminopifer,tuquipotes.Chy.Quiduocisaudiodolentis?uereornequisinlatronesintiderit,uulneratusquemortemoptet.Adibo,uideamsiquidopitulariproximoualeam.Saluemifrater.Soph.Tantamegotibisalutemimprecor,quantamepremitcalamitas.Chym.Quidestquoditalamenteris?Soph.Dicam,sinonauxilium,consiliumadferas.Deustehucadduxit,utimminentemdesperationemimpedires.Chy.Absitanobisdesperatio.Deusenimexauditpreceseorumquiconfiduntineo,consolaturquoquemiseros.Enarraqueso,quaenamtuidolorisestoccasio?simearumerituinum&facultatis,crucemtuamsinonabstulero,iuuabosaltemeamportarete.Soph.LaudeturOmnipotensDeusquimisitadmeuirumsuum,uteitandem,quaesurdisistisarborib.totoiamdiefrustraconquestusfui,nonsineconsolationerepetam.Audifrater.Habuiquidemanteaquibusoptimeuiuerepossem,honestequefamiliamalere.NescioquidIntereafamisauri,sirisquemefamelicumreddidit.Coniugem&natospraefamepressosrelinquerecoegit.Nemoconsolatusestnos,imoderisitomnisadmaximumusqueminimus.Patriamobinopiam&uerecundiamfugiens,inhancsyluamdesperabundusmecontuli.Certeputonisiuenisses,quiamorsmefugit,egoipsaminsequutustamdiufuissemdonecfinemhismalisdedissetmeis.Hy.Relinqueprecordolores,&causameorumaperinudius.Soph.Aurum&Argentumhabuiquodsatiserat,plusquedesideras,&illudperdidicuiushaeresfui,necobtinuiquodoptabam,uidelicetCuprum,Ferrum,Stannum,Plumbum,&UiuumArgetuminaurum&argentumconuertere.Chy.Sociumhabes,consolare.Soph.Quidaudio,tuetiamartemhacprositeris?Chy.Maxime,sednonaurumnequeargentum,atMedicinamuenatussum.Uerumpriusquasubstantiamomnemcombussissem,tantisperabstinui,donecartemperfectiusedoctusiterumaggrederer.Iamiterhocadexcellentissimumhuiusartisdoctoremsuscepi,quemrogaboutCharitatisergomedoceat,siuolescomitare,fortassis&ipsetuimisertusutrumquemeliusinstruetSoph.Nonsuntmihipecuniae.Chu.Egotecumpartiarquicquidhabeo.Soph.Gratiascondignasredderenonpossum.Chhy.Surgenunceamus.Intereatamendumpergimus,recreationiscausaconfabulemur.Narraquesoquinamegisti,quoprocessuremipsamaggressuses?Soph.Earecensereminimeiuuat,uerumquiacupisfaciam.AccepiMartemoptimelimatum,cuiquartamsuipartemaddidiArsenici,miscens,&inpastamreducens,eaminuasduplex&obstructumposui.Follibusperaliquothorasexposui.Postextractamhancmateriamsupermarmoreumlapidemcontriuicumoleo&Salealchali.Hocomnefortiadmodumigneliquefeci,&infundumceciditmetallum.Processumhunctotiesrepetii,donecliquationifacilimefuitobnoxium.HuicUeneristantundemadmiscui.Postmodumambosimulinlimaturamsuamredegi,quacumnonaliasquampriuscumlimaturaMartisprocesei,donecalbumuidimetallumargentosimile.Quouiso,putauimoxImperatoremeditioremfore.SummogaudiorepletusadArgentarioscucurri,petensanargentumhocemereuellent.Ipsiuerodefucodubitantesexaminarunt.AtSaturnusomniasecumducensinauraseuanuit,mequefrustratumoleo,necnonoperanonsinededecoremaximoreliquit.HocprimumfuitopusAlchymiaemeum,postquodaliatentareplurimanonabstinui,speuanaductus,hacuidelicet,utsiquidSalisautalteriusadderemSulphuris,&c.fixareddiposse.TandemadaliosPhilosophorumlibrosconfugi,dequibusiamhunc,nuncillumerroremdidici.Quidmultis?nihilunquamexlibrisoperatusfui,quodnonementitumessemeodamnocompererim,&aliorum:quofactumest,utmagisodioprosequutus,quampropriodispendioprostratus,consortiumhominumfugiam.Chy.Nonaliasmihicontigitofrater,quintamrerumomniumessentiaminuestiganti,perquamuniuersalemelicereMedicinamatrigintasexannisiamelapsiscupiens,adhucineahaereo.SiquidemaPhilosophishoccelatumest,aquapotissimumelicimateriadebeat.Hincfit,utpropterincertitudinemomniatententArtifices,&experiundumintercumsuisalienasopesabsumantetiam,utilliquimetallaperfectafabricarenituntureximperfectis.Mirorquarationeidfieripossecredant,&ubihocipsumapudPhilosophoslegerint.Sop.SententiacommunisestAlchymicisscriptoribus,adextremumunum,alteriusnonaliauiapateretransitumquampermedia.Chy.Philosophorumscriptamultiseanonintelligentibusimponunt.Haecuerbasuntambigua,ueluticaeteraquibusartemoccultarenudis&apertissimisconatisuntlocutionibus,atquediuersisinunamsententiamconuenientibus.Quumdicuntenim,deunoextremoadaliudnonfieritransitumnisipermedia,diuersimodepotestintelligi,&uerumesse.Primosiuulgariterdictumhocintelligatur,utproextremoprioriunumargentum&Sulphuraccipiatur,&proposteriorimetallaqueuistamperfectaquamimperfecta,promediisueroSalia,Sulphura,Marchasite,necnonaliasumantur.Uerissimaquidemestsententia,quodadopusnaturaepertinet.Uerumsiquispiamexistisprincipiis&extremis,medianecnonextremafabricareconabitur,adeiusdemoperisnaturalisimitationem,plurimumerrabit:nonquodarsistafallaxsit,atquiauixannorummillibusanaturaperficipotest,cumuixoctuagintamillesimaparshominumannosuiuat:&simainoriquamutiturnaturacalorefueritusus,destruituropus,&infumumtransit.ProptereanonestexistimandumhacuiaPhilosophoserrasse,uelmentitosesse.NamsiquisArtifexuelpluressuccedentesidemspatiumtemporis,ignisautcaloristemperiemsimilemobseruauerint,eandemquesumpserintmateriam,eademquaenatura,metallafabricabunt.PoteritaliasetiamintelliginempePhilosophice,utpropriorimetallasumanturextremo,proposterioriquidemelixir,&promediiscoloresextremicumsuismediisomnibus.UerissimumeritPhilosophorumdictum,&excellentissimum,nonexartificionaturali,sedMetaphysico.Nonpotestenimelixirnaturapersegenerare,sedperartificiumadiutapotest.Suntigiturnaturaeposteriora,Metaphysicisextremapriora,dequibusartemediamanifestantur,&inactumdepotentiamateriaededucunturinelixir,Metaphysicumextremum.IamhabesPhilosophorumopinionem,ineoquodaemulariperperamconatuses.Sop.Fateorsanemenonintellexisse.Uerumegoputaui,permediauulgariametallaqueuisimperfectaposseperfici.Chy.TinctoriamartempotiusquamChymicamexercuisti,eamquemagisaemulatusesista,quetingerenedum,sedfixaredocetetiam.Soph.Nunquamadfixationemperuenirepotui.Chy.Quidmirum?necfixisutebarisadfixamdum,seduolatilibusadcolorandum.Soph.OdoreplumbitamencoagulaturUiuumargentum.Chy.Oprimeloqueris,atnihilconcludis.Soph.Quisic?Chy.Nonfacisdiscrimenintercoagulationem&fixationem.Aliisetiam&magisuolatilibuscoagularipotest,utCalchatoinsublimatum,&Sulphureincinabarim.Uolatiliuolatilefixarinullomodopotest:fixouero,uolatilefixatur,utuolatilifixumeleuatur.Sop.Precorutexponereuelisquofixouolatilefixaripossit,&quouolatilifixumeleuari.Chy.Simetallorumuulgariumtransmutationemprosequerer,fortassisillamdoceretepossem,atPhilosophicametallasolumtransmutarescirecupere,quorumegoscientiamhactenusaddisceresollicitecuraui.Sop.QuidestinterPhilosophicauulgariaquemetallesdifferetie?Ch.Plurimumsanequandoquidemistaspiritalia,corporeaquidamillasunt.Sop.QuonampactoSpiritusmanib.tractaripossunt?Ch.Percorporissuiresuptionem.NamcorporaspiritalianecnoncorporeiSpiritusarteMetaphysicafiunt.Soph.DocemeprecorhancMetaphysicam.Chy.Docerepossumeaquaecuperemipsemetaddiscere.HacdecausapatremnostrumHermetemadeo.Simecumueneris,ipsete,mequedocerepotest.Sop.Istasciretenegas,atPhilosophorumdictasubtiliusquamaudiuerimunquaminterpretaris.Chy.Multireperiuntur,quihancartemnoruntextheoricatantum,&Practicamadhucueramignorant,eoquoduariasit,&prodiuersitatequorumuisArtificumuariata.Necaliomagisoccultaruntartem;quameiusoccultationePractices.Sop.Nonestigiturpossibileutquiseamscriptisaddiscat.Chy.Difficilimumest,etiamPhilosophis,quiduulgaribus?Soph.Legitamenaliquorumscripta,quihancartemhabuisse,uidebantur,quosPhilosophosautliteratosfuisse,iudicarequisexeorumstylominimepotest.Chy.Philosophinostri,nonexliterisnascuntur,sedexdonoDei,sicdisponentenaturanonarte.Soph.Quidprosuntergoliterae?Chy.Nihil,sedSpiritusestquiuiuificatomnia,taminhacarte,quamincaeteriscognitionibus.Soph.SpiritualemigituressetantumdicisAlchymiam?Chy.Perperamconcludis.Naminomnibusartibusinquibusestagere,ibidem&patiforenecessumest.Soph.Spiritusergohominis&materiapoteruntAlchymiamperficere?Chy.Prioripeiorestistaconclusio,quaSophisticamAlchymiamprodis,uilissimaquauisartemechanicauiliorem.QuoniaministaSpiritushoministantumagitinmateriam,instrumentomedioformamartificiatam:atinalchymiauera,Spiritusinpropriamagitmateriam,supernaturalemformam.Soph.Quenamestillaformasupernaturalis?Chy.Quamnaturadepotentiamateriae,nonpotestproducere,necdeoccultosuomanifestare,sineSpirituhominis,auteiusartificiosoph.MetaphysicamistamnonscribitAristoteles.Chy.NecetiamconstateumAlchymiamcalluisse.Soph.ExtanteiusoperadelapidePhilosophicoadAlexandrum.Chy.Taliasunthominumsigmenta,quaeutfidemacquirerentinscriptasuntilli,quisilapidemhuncdequoscripsissefingiturhabuisset,nonirauoluissetAlexandro,propterinfinitaquaerecepitabeoTalenta,nimisambitioseblandiri.PotuissetenimAlexandrodareplusmillies,quamabeouenatusest.Sunt&aliamultaperditionisopuscula,quaepassimuendunturinhominumperniciem.Soph.Quorumigiturscriptisadhiberifidespoterit?Chy.SoliusHermetis,quihancartemadiluuiosepultam,permissionediuina(quodcredendumest)restituit.Soph.Smaragdinamquidemeiuslegitabulam,atintelligereminimepotui.Chy.Eamusigituradfontemequomanantfoelicesadmodumaquae.Soph.Precoracceleremus.UideoquidemeaquaesectatussumanteamereforeSophistica,nulliusquemomenti.Ch.Uidesmotemexcelsumoboculosnobispositumhunc?Sop.Uideo.Chy.IneiusmedioHermesdomiciliumhabet.Sop.BoneDeus,uixinfraduosdieseopertingemus.Chy.Siduononsufficiant,accipiamustres.Nonestquoditernostedeat,sicalamitatib.nostrispoteritimponerefinem.Soph.Nonmetedetalteriusquamimpensarumquasnominemeopateris.Chy.Suscepilubens,fratremitafratrisubueniredecet.AppulimusiamadHermetisdomum,pulsabo.Hola,foresaperirequaesonobisaduenis,oPateroptimeiube.Her.Quihucintromitticupiunt?Chy.&Sop.DuoChemiaediscipulihucacentum&uigintimilliarib.uenimus,rogaturiutinfiliostuossusciperenosdigneris.Her.Intrate.Chy.&Sop.SaluePateroptime.Her.Adestefoeliciter.Menteaperiteuestram.Ch.CeleberrimePater,eximiequeDoctorAlchymiaeuerissime.QuumegoiamintabulatuaSmaragdinasolumuersatusessemannisquatuoratqueuiginti,relictisomnibusaliorumscriptis,quibusanteaduodecimannostriueram,&frustra,solumunicaminsermonetuoueridicosententiamintelligerenequiuicircapracticamhuiusartisexcellentissimaepraecaeteris.Her.Potuisticolligereaquotaparticulapracticamincoeperim?Ch.Putoquidemabeaquaesichabet,ordinequartanempe:"Separabisterramabigne,subtileaspisso;"&c.Herm.Optimeiudicasti,quapropter&breuibusexponeretibiconabor.SeparationostraPhilosophica,nonsinepartiumintotoremanentiumfitmixtione.Capisiam?Ch.Haecpaucamihisufficiunt;adomnedubiumexplicandum.Her.Quidnamtufiliscirecupis?Soph.Paterhumanissime,postannoscirciteruigintiquinque,totamquemeam&aliorumsubstantiamabsumptam,utnetantillumresiduiforet,quopanememerenatis&coniugi,necmihipossem,unasimulfamepereuntibus,obAlchymiaequameotemporetotopotiusignorantiam,quamperitiamprosequutussum.Etquodmagisangebatcontemptus&irrisio,praecaeterisanimumsicmeumprostrauerant,utrelictispatriadulci,natis&coniugidesperabundusinsyluamabhominumfugerimconsortio.Quumquelamentarerinuanum,essetquenullusquidaretauxiliumdesperationiqueproximusforem,traxitmeSpiritusDomini,uteleuatisincoelumoculis,aDeomeopeteremcalamitatib.meisaliquodremedium.Exaudiuitmecoelestispater,&huncuirumadmeuenireuoluit,quiconsolatusest,mequemiserumexpensissuishucsecumduxit,utatedisceremerroresinhacartemeoscorrigere.Frustraquidemeotemporetotoquodaudiisti,metallaconatusimperfectasumadperfectionem,tingentibusmediismineralibusadducere.Colorempermanentemnunquaminducerepotui,necefficerequinignitionibusaliquotperiret,metallumquetotumexamineSaturniononeuanesceret.Quamobremobnixepetofixationemaddiscere.Her.AudioteUoarchaduniamexercuisse,uerumeiusignorasseprincipalia.Dicamergoquaeinhocartisprocessudefecerunt."Inimicumoccidefure,nedepraedeturamplius.Capisne?"Soph.Caperem,sinotumessetmihiquisillesitinimicus&fur.Her.Sulphurhocsuperfluum&combustibile,quoplurimumabundantimperfectametalla.Soph.Iamuideoquameorumscriptismiseredeceptusfuerim,quisulphurasulphuribusadderedocent:ignemigniquodfatuumest.Her.Nondumhabesquodsatisest."Mortuumhoc,uiitoPatre,uiiuificandumestpostea."Soph.&Chy.GratiasingentesPateragimus.Her.Dicitequeso,cumiaminopesambositis,quidproderituobishaecarsmodocognita,nisidepotentiadeduxeritisinactum?Soph.&Chy.Nosopulentumaliquemassumemusnobiscum.Her.Atsiprimosecundoquefefellerituospracticesnondumcontractushabitus,utpistoremsoletexcellentissimumnimiafurniuelmodicanimiscalefactio:nunquideruntposteriorapeioraprioribus?Chy.&Soph.Potiusoperabimurtantisper,donecaliquidsuperlucratisimus.Her.Ferreasunthaecsoecula,quibusuictuiuixlaboringenssupeditarepotest.Egoueromisertusuestri,uestrumutriquemillecoronatosdabo,conditionetamenhac,utseptingentosadredditusannuosapplicetis,&quodreliquumestadususartinecessarios:hocsinimiumfueritcumpauperibusdiuidatis,necuiquamsitisoneri,necrisuiproutantea,minuscontemptui.Chy.&Soph.GratiasimmensasDeoprimumagimus,demumquetibifidissimodesolatorumPatri,benignissimoque.Her.Esteprudentes,ite,ualete.Chy.QuidnamtibidePatrenostrouidetur?Soph.Mirorsaneliberalitatemeius,cuminartesua,tuminopibus.Chy.Sicsolentomnesfacere,quiartemhancassequutisunt,egenisuidelicetopem&auxiliumferre.Soph.Sihancartemassequutusfuero,Deodanteliberalitatemeiusinpauperesatquedesolatosimitariconabor.Ategopertequidemistahabeo,tuasunt,accipequoduoles.Chy.Absit,utere,fruerehisquaetibiDeusdedit.Soph.Saltemeaquaeinmeigratiamexposuisti.Chy.Hocnonrenuo,nam&alterifortassiseosubuenirepotero.Moxaduxorem&natosuterquenostrumseconferat,cautiorquefiatinposterum.Uale,memoreorumquaedocuitHermes.Soph.Huius&tuinunquamimmemorfuturusum.Gratiasagens,&tibiualedico.FinisSecundaepartis.ArtificiiChymisticiParsTertia,MineralemGenealogiamcontinens.Prologus.Triasuntquaepotissimumdesideranturabhominibusinhocmundo,nempeDiuitiae,Sanitas,&Sapientia.Uerumquoduixunuseorumquihaecoptantcognoscerepotuithactenus,&siliteratissimus,inquibusistasitasint,autreperibilia,fermenullireperiuntur,quisuumoptatumassequutisint.Quandoquidemilliquisuolaborediuitiasobhonores,auaritiam,autaliasambiunt,quomagisabundauerinthis,eauiaplusetiamsitiunt,inopibusquepatientibus&spretispauperioresexistunt,acuiliorescoramDeo.QuiueroSanitatemcorporisanxienimisdiuersitatibusmedicaminumquaerunt,confusiusnaturalemunionematqueproportionempartiumuitaesoluunt:cumearumunioneperunionem,uitaefortificatioconsistat.EtquiSapientiaminscriptishominumquantumniselegantibus,&subtilibusuenantur,quantohisdoctioreseuadunt,tantoprofundiusmergunturintenebras.Quapropternullushorumsemitamrectamingressus,adscopumeorumquaepetitperuenirepotest.Indefit,utsublabyrinthosempercaecutiant,quipriusquamnouerintquid&inquoquaerendumsit,anteuerumtempuscurrunt.Uisumestigiturostendereuiamillisquimundocordesunt,acistispotiusadmentemquamadcorpusuticupiunt,ereforeChristianihominis.Quanquametiaminmenteuersaridebentillaquaediximus,nihilominusquodincorporeuersemuradhuc&nos,abeosumendumeritinitiumperunicum,&nonpluramedicamenta.Porrosapientianostra,quamquaerimus.adhuncscopumdirigitur,utcorpusnostrumcorruptum,eiusablatacorruptioneperMedicinamunam,unacumsuamentesicuniriqueat,utnonampliusuanitatemsitiat.CorporenamqueperunionisMedicinamrepurgato,menseiusadUeritatemcognoscendamabsqueimpedimentoquouisdisponitur:indeadamoremDei,dilectionemqueproximi:tandemadueramSapientiam,inquaDiuitiaecontinenturaeternae,mentisqueSanitasincorporesano.Quicunqueigiturmedicamentumhoctribustractatulisdescriptumnostris,quorumhicestpostremus,inuenerit,soliDeoferatacceptumoportet,nonhominibus,nequesuislaboribus:aliasetiamidquodhabetaufereturabeo.NecestquodobAllegoriaetractationemhuius,subrudisermoneconscriptam,abhorreatanimusalectura.NamsubSapientia,quaeuideturhominibusmaximastultitia,SapientiamsuamconclusitAltissimus,utquimundosapientesforeuidentur,uerestultisint,&econtra,quosmundusiudicatstultos,ueresapientes,utChristus&Apostolisuifuere.Nonetiamsubuerborumelegantia,sedUeritatissimplicitate,SpiritusS.conscribiuoluitEuangelia.NecaPhilosophis,autmundiSapientibus,atabhominibusutcolumbaesimplicissimis,&mechanicis,quisuasliterasnoninGymnasiis,sedaSpirituS.didicerunt.ExeoconstatUeritatemsimplicissimodelectarisermone,quodplerunquefabulaepallearisoleanthuiuselegantia,ueraetantumutappareant.Sicetiaminmedicamentohocunicodescribendo,uisumestomnibusquinotitiameiusaliquamhabuerunt,uerborumhacutisimplicitate,nesubelegantialatereuidereturaliquodmendacium,atpotiussubuilibus&spretisMargarita,neueabindignequaerentibusinueniretur,sedaueracibus.Quidretuleritenim,&sinosMorosophosappellarentMorologiPhilosophi,quodsubMorosophia,seriamueramquetractemusPhilosophiam?NunquidpotiusfuitquamsubPhilosophiaMorologiamcomprehendere?Quidetiamcuramus,quumnosBarbaros,autIdiotasforeloquunturilli,quinilpraeterquaminanemuerborumelegantiamhabent?quamanxiedumprosequuntur,fugiteosresipsaUeritas.Quodsihaecuidetureistractatiostultafore,proculabeafugiant.Naminruinamestincredulis,probisueropiisqueuirisadsalutemaDeoposita.Haecametantumdictasunt,utmanifestasiteorumSapientia,quireprehendereconanturcalumniisea,quaenonrationibusuerispossunt,quianonintelligunt.Nonoptaremuspotiusquamoperibus&signisPhilosophiciscumistiscontenderemordacibus.AtquodoperarinihilexPhilosophiaquamloquinorunt,uerbistantuminiuriosisnosaggrediunturartemhancimprobantes,quametiamignorant.InAllegoriamHancArgumentum."TitancumOceanitidesuaconiuge,filiosquinque,filiasqueduascontraxit,natumaximumnominequeSollicitum,postquemsuccessitRudis,posteaLaetus,demumIratus,&quintoFacetusfratres:quibusduaesororesextiterut,Uanaprior,&Assiduaposterior.SollicitusquodSorbonemGymnasiarchum,&suosCollegassapientiasuperasset,horumpersuasionetamquamstultusinduituraPatre.QuodSorbonumastutiafactumest,puerofortassiseaquaecelataperpetuouellent,inuulgusproferenti,nefidesquamstultisadhiberisoletmaioradhibeatur.Rudisautem,electionepropriafactusestAgricola.ConcionatorueroLaetus.IratusCarbonarius,&FacetusAulicus.ObinterpellatamaSollicitoconcionemSorbonis,cumFacetofratresuoperfraudemhaereseosaccusaturcoramPrincipenecnonpopulo:datisetiamBibone,Quadraelamboquefalsistestibus.RelegatisautemaPrincipe,dolumSorbonicum,hocnonignorantePueris,utPaxinterciuesillaesaforet,industriaNymphaecuiusdampostannumredituterqueRexbicepsiamfactus,&manisdextrapoculumSanitatis,atque"Diuitiarumalterasceptrumgestans.UindictamuiditFacetusdesuisinimicis,acfratrisaUeritatesumptam:nonpriustamenquamSollicitusPatrematqueMatremgrauissimisdecumbentesmorbisobfiliorumexilium,&abomnibusMedicisincurabilesrelictos,curasset:eosqueFacetusaliosqueParentes&Amicosinnumerisditassetopibus:fratresuerosororesqueReges,&Reginascoronasset.CuiushistoriaParabolae,nonparuamadfertnaturaestudiosisabditaperquirentibusintelligentiam.ColloquiumQuoTitanPaterfamilias,OceanitisqueMater,desuaproleconsulunt.Titan.OCharamihisociaconiunx,natamnobisquinquegrandiusculi,iamartificioquopiamomnesmeritosuntinstruendi,nefortenobisuitafunctismendicarecogantur.EtsicontingatexdonoDeiprolesamplior,fratrespostmodumsororesueproueheresuislaborib.unacumsuisuxorib.natisquepropriisquisenioreserunt,ualeant.Oce.Optimeremperpendisti.Uerumconsideraretepriusoportebit,quodnamopificiumcuiquesitutilius.Totsuntenimhocsoeculomechanici,utuixpropteralterumalterquiuispossituiuere.T1.FaxitAltissimus,bonaequidemuoluntatispanemtribuitomnib.Nonpotestobessecopiaboni,quodsiquidemunilocosumperfluumest,alteriquandoquedeficit.Hocsolumcupio,uteamartemaddiscant,adquamnaturapotissimuminclinatumsuntu,&nonaliam:sicenimsolentArtificesinsuisartibusaliosexcellere.Ocea.Quoduolesfiat,uocentur,&abipsismentemeorumperquire.Tit.AdestePueri,paucisuosuolo.Pueri.EnadsumusPatercharissime.Tit.Iamtempus&intellectumestisaDominoDeoconsequuti,quibusadartemaliquamaddiscendamaptosforeuosconspicio.Nonpossumenimadotiumeducareuos:egoMaterqueuestrasumusetiamadlaboresnati,quidaitis?Pueri.PromptisumusobedirePaterobseruandissime,charissimaqueMater.Titan.Considerateprimumcuiuosipsilibentiusartiuestramimpenderetisoperampersingulosuitaeuestraedies,noncupiouosineoconstringere.NamdecetArtificemoperarilibenter&spontesua,noninuite,Quindecimdiesrelinquouobis,utquisquematuresatisdeliberetinterea,suamquefaciatelectionem.SpiritusAltissimidetquodsitadgloriameius,uestriquesalutem,iteinpace.Ocean.Placetoptimequodhilariuulturecedant,necaegretulerint:boniquidominisindeuideo.Titan.Nonnetu,quaefrequentiusapudipsosdegistime,nonnullisindiciisperciperepotuistiquibusrebusludenduminter,autaliasintentifuerint?Oce.NatumaximumSollicitum,animaduertisepiusinsomnoderebusgrauissimisdisceptantem,uigilantemquetacitemussitaresemper,acsiquidmolireturardui.Rudeminhortoperpetuodegentemreperio.LaetumaudiosaepissimecanentemPsalmosDauidicos.Iratumassiduostruentemignesreperio.Facetumueronobiliumgestusrepraesentantem,quasiTragoediasageretgrauissimasadmiratasum.Tit.Tacenihilhorumillisdixeris,sinefacerepersequodinhisuolent.Interimanimaduerteseduloquidagant,mihiquesecretoreferomnia.Oce.Itafiet.Tit.Quidfiliae?Oce.Pectine,speculo,mundandisqueuestibus,totosdiesUanaterit,quamnere,suere,uelremageredomesticamnihilaegriusferrepotest.Titan.Praeueniendumest,dumadhuctenellaefueritaetatis,negrandiusculagrauiusadmittatuerbera.Ocean.Nondesuntista,necefficiuntquoduolo.Titan.Uocamequumopusesseuideris.Ocean.Crudenimiumcedis.Titan.Satiusestflereprolem,quamdeplorareParentesuitiaquaecommittitpostmodum,obnimiamindulgentiam,uelcastigationispotiusnegligentiam.Uirgaenondilaniantadmembrorumdissolutionem.Ocean.Atinistis,utincaeterismodusestobseruandus.Tit.Nolihacdecausaquinmihisignificesomittere,sitibiuirgisquetuisobtemperarenolit.Nonitasumignarus,quinmihitemperarenorimdumoportet:maximequodsciampuellasmagistenerasforepueris,atquedelicatiores.Ocea.Faciam,experiarquamincastigandosisprudens.NonenimitaMatremfiliifiliaequemetuunt,acPatrem.Titan.QuamquamPatremfilios,Matremquefiliasoportetregereacinstruere,nihilominus&castigatiodecetutriusqueprolisutrumqueParentem.Protuapartenonindulgeas.Quodpraestarepertenonpoteris,autubiuiresdeficient,mihicommittas.Oce.Nonsemperespremanibus.Ti.Quumredierodomumindicasaltem.Ocea.Uerumdumcandetferrum,estcudendum,nonubirefrixerit.Ti.Nonitacumprolibus,imocontra,satiusestcastigarefrigidosanguineprolem,quamferuenti,rationeduplici.Priore,quiamelioremseruaremodumcedenspoterit,aegriusqueuapulansinopinataferreuerbera.Nampreuisaminusiaculaferiunt,quofitutposteamagismetuant.NisireprimaturUanaeuanitaspericulumadesseuideo,negrandiorprocosadmittatfacile,nostrimaximaminignominiam.Oce.Hocsifuturumscirem,iamiamilliguttur,utipalumbosolet,abiectapietatestringerem.Ti.Neceacrudelitatesiprospexerisopushabes.Domumexiresinetenonpermittasutramque:quodoptimumestremedium,cumcaeterisutadmonitionibus,adpietatem&honestatisobseruantiam.Otiumeisforenullomodopermittas:namilludestutomnisuitii,luxuriaepotissimaradix:aliauentrisnimiarepletio:tertiauestimentorum&&ornatusexcessus.UerumquidAssidua?Oce.Ollasfricare,tererepatinas,&uerrerepauimentanunquamcessat.Ti.BoneDeus,alteraeprorsuscontrariaconditio.BonaMaterfamilias(Deofauente)futuraesthaec.Oce.Itidemspero:namuestiumornatumpreternecessitatemnegligit.Ti.Nonminorestnobisadhibenda,uthaecinsuasimplicitateconseruetur,acutretrahaturalterasororasuauanitate,cura.Quapropterneperistiusexemplumalteracorrumpatur,adhuiusimitationemutexhorteturoportet.Oce.Assiduasororemassidueuanitatis&otiicorripit.Tit.Beneest,&ipsatusimulatemagisaffectamAssiduaequamUanae:licetincordetuositutriusquepar&aequalisamor.Oce.PoenitetcertequodnomenhocinBaptismositinditumilli.Namsaneuidentur&moreseiusacuitapenitusexdiametrocorrespondere.Ti.Taceprecor,incortuumnonintretsuperstitio,PurastufatuanomenadBaptismumaliquidaddere,ueleiusessepotentiae,utinclinareualeatpersonam,cuiusestnotasoladiscriminisinteralios?Oce.UidestamenAssiduamuita,moribusquoquereferrenomen.71.Casuquodamidfactumputes.Nonneprobonominesignatisuntbaptizanduminter,quinequissimeuixerunt,contraquiturpinomineuocati,piesanctequeuitamegeruntinfinemusque?Ualeantistaefutilesopiniones,Deoquesoliseruiamus,nonsomniishominumquantominusipsis.Atreminiscorterminiquempraefixeramfiliisinoptionem,nunquidadest,anpraeteriit?Ocea.Aequeheridecimusquintusdiesabiit.T1t.Puerosadmeuenireiubeas.Ocean.Pueri,Patremadite,uosenimuocat.InterloquutoresTitan,Oceanitis,Sollicitus,Rudis,Laetus,lratus&Facetus.Pueri.AdsumusobseruandePater,quidiubes?Tit.Absolutumestiamtempus,quodesuoquisqueuestrumexercitiodebuitelectionemfacere.Maturedeliberastis,animoqueuestrofirmiterinfixistis,acresoluistis,nepostmodumtardepoeniteat?Pub.FixeresoluimusPater.Tit.Sollicitequinatumaximuses,primusesto.Dicanimodeliberato,quodexercitiumaduitesustentationemoptasti?Sol.Sapientiamaddiscerecupio.Ti.Optime,dumadeamaptusexistas:Atingenticopiapecuniarumhaeciamuixcomparatur.Sol:NoloPateruteadecausapromeuelobulumexponas.Ti.Quisic?UicinushicnosteradextrisprofilioDoctorandoplusquingentisaureisexposuit:anadhucSapienseuaseritminimeconstat.Sol.Meanoninterest,modolibroslegereSapientiaepossim,satmihiproprincipioquodamerit.Ti.Lecturamaddiscerelibrorumpoteris,&eresatisexiguosedlatine,anuulgariter?Sol.NonrefertquosermonetracteturSapientia:UerumquiahoctemporecommuniusLatinosermonescriptareperitur,ismihicommodissimusforet.T.SorbonumigiturGymnasiumeritadeundum.S.QuocunqueuolesPater.Ti.Rudisadesto,quodcupisexercitiumexerceretu?Ru.Agriculturam.Ti.Primumhocfuithominumexercitium:atconsiderastipriusquodingentia&intolerabilispenelaborisexistat?Rud.ScioPater:atgenushochominumfoelicissimeuiuereuideolicetquemultisinsudetlaboribus,uitasanum,&plerunquediutiusuiuitillis,quideliciisuitam&otiotransigunt.T.Ueraloqueris:atuidenelaborumtediofatigatusposteatepoeniteat.Ru.MinimePateristishominibuslaborestrequies,&ecotrahaeclabormaximusubinimia.Ti.Mirumhocforet.Ru.Omnisassuefactioiuuentutipotissimumestalteranatura.Tit.Undehaechabes,nunquamenimexpertusesaliquemlaborem?Rud.Audiuisepiusrusticoshacderedisserentes,quosanimaduertistatusuoplurimumessecontentos.Ti.Postcrapulamidipsumilliseueniresolet.UerumubicensusDominispersoluerenecessumest,aliasloquuntur.Ru.Quicquidsit,illisdeficerenunquamautrarouisumest.Tit.Diuitibusquidemrusticis,autuillicis,pauperibusautemquid?Ru.Etillisinpagislabornondeest,quosustentariqueant.Ti.NecOppidanis,modolibenteroperentur.Rud.ProfectoPaterhisdiebusaliquotArtificesbonaeuoluntatisuidi,quipertotamciuitatemoperisconditionemsuiquaerentes,&nullaminuenientes,mendicarecoactisunt,quoperiitinmequoduisartificiumpraeterAgriculturamaddiscendiuoluntas.Ti.Hocilliseueniresolet,quiuagabundisolum,&nondumartisperiti,uariaspetuntregionesperdiscendicausa.Uerumciuibus&residentibusnon.Rud.SaluapacetuamiPater.Esthicquidamnosteruicinus&sartor,quimediotemporisannispacioquiescerecogiturinuitus,quodeiusoperanonutanturhomines.Tit.Fortesuamartemnonusqueadeocallet,autbibit,uelotiatur,quamlaboretlibentius.Rud.Uirestomninosobrius,diligens,artisquesuaeperitissimus.Tit.FirmiterAgriculturaminanimohaereretuouideo.FaxitDominusDeusutprobus&patiensalgorisatquesudorumfiasAgricola.TuLaete,quidartiselegisti?Lae.UerbiDeiPraeconemagerecupio.T1.Piumestofficium&salutare,quibusexercereiuxtapraeceptumDeicontingit.Quidadeamconditionemtemouit?Lae.QuodnullauideamaliarationemeliorimeDeoplacereposse.Ti.Anforteputashoctesaluumfieri?Lae.Minimegentium,sedquiaprimumhocstudiumuiromulieriuecuiuisforedebet,utgratiam&pacemcumDeoproximoquehabeat.Tit.Quishoctedocuit?Lae.Christus,inquiens:PrimumquaeriteRegnumDei,&omniaadiicienturuobis.Tit.Nunquid&Mechanicihocipsumfacerepossunt?Lae.ImocumdatumfueritillisaDomino,sedoccupatiusquamipsiConcionatores,quinullisaliisturbanturnegotiis.Tit.PerpendistietiamexiguaforeMinistrorumDeimundanastipendia,quibusuitamcaducamfamiliaesuaesustentareuixualent?Lae.NonignoroPaterhoc,&sinullaforent,sicutnecApostolisfuere,nonproptereafameperirent,utpolliceturChristushisuerbisanteadictis:Etomniaadiicienturuobis.Ti.Studeretepriusoportebit.Lae.Absquedubio.Titan.HacdereconsulamDominumConcionatorem,IntereamecumoraDeum,uthoscetuosconatusadsuamgloriam,tuiquesalutemsifuerint,prouehereuelit,Amen.Irateuenihuc.Tuquidexercerecupis?Ira.Carbonariamartem.Tit.Deusbone,uiliusnepotuistiquidoptasse?Quitesordesistaedelectarepotuerunteasuteligeres?Ira.Atnonsordescuntpecuniaequaenisacquiruntursordibus.Ti.Audioquiduisaggrediuelletecausalucri.I.ConsiderauiPater,adhancartemexercendamnonopusessemultis,praeterquamsecurisola,quaramistundanturarbores.Titan.Resplaneridiculamihiuidetur.Ira.AudiprecormiParens:Erectalignorumcongerie,lutumquotegidebetnullopretioprorsusemitur,necetiamignislignasuccendens.Laborhoclocosolumexponitur,totaquepecunialucrumest.Nonitacumcaeterisartibus.IndigetfarinaPistor&lignis,quecogituremere:CorioCalcifex:Auro&argentoFaberargentarius,utinterimdiuersapraetermittaminstrumenta:sicdereliquis.Titan.Nonitafatue,proutanteaputaramelegisses,nisordesceretnegotium.Ira.Magisaliasordentopificia:Lanionumutpote,Coriariorum,&c.Titan.Ettuconfirmatusinoptionetuamihiuideris.ProbumtemagisquamnigrumCarbonariumDeusefficiatprecorFacete,quidoperiselegisti?Fac.MiPater,Aulamegosequiplurimumdesidero.Tit.Postuilenobilesequiturhocloconegotium.Tuquipostremusesomnium,natuqueminimus,exciuenobilisfiericupis?Facet.QuidniPater?quocunquesedirexerithominisindustriahumanisinstatibus,diligentiasummaperuenirepotesteo,praesertimaDeo&naturaquumadiutusfuerit.Titan.Opesnonhabesquibushuncstatumprosequiualeas.Fac.Acquiripossunthacuianonsecusacartificiis.Titan.UidestamenplurimosquipertotamiuuenilemaetateminAuliseducatisunt,pauperrimaminsenectuteuitamagereduriusillis,quisemperinopiapressifuere.Namistimeliorisinsciisunt,illiuerodumuescunturoleribus,&macrisdomi,nonsinemoeroremaximolauticiaepristinaereminiscuntur.Face.Ignauiasuafactumest,utexAulanihilreportarintsucri.Quiacoquinaemagis&uentriquamAulaefueruntintenti.Tit.Uidesiueneriseoneteseducatetiamcumcaeterisuenter.Namdelicataeboli,calicesquesuauesMagneteplusattrahunt.Fac.NisiexAulaPrincipisadRegiamperuenirespesforet,nonadirem.Aliudquamintestinareplerecupio,Tit.FaxitRexAltissimusutadeiusAulamascenderequeas,&nosomnesunatecumsimilesfiamusAulici.FoeliciteritoteGnati,Matremqueuestramexmeopraeceptohucadmeuenireiubetote.Bue.Matercharissima,tePateradseuenireiussit.Oc.Quidcupit?Pue.Ignoramus.Oge.Maritemi,quidestquodmeuoces?T1t.AudiquaesoquaeGnatorumsintelectiones.Oce.Quaeprecor?T1.Diuina.Oce.NecUates,necOedipus,Oceanitisegosum.Estquodmihireferas,siresciremecupiueris.T1.SollicitusfieriuultSapiens.RudisAgricola.LaetusConcionator.IratusCarbonarius,&FacetusAulicus.Enhabeseorumconsilia.Ocea.BoneDeus.Hecesteadem,quaminterseserixantennudiustertiusagereTragoediam,necintelligerepotuiquiduellent.Ti.Recitaprecor.Ocea.RudisSollicitumridens,forensemDoctoremappellauit.SollicituseumexaduersoRusticum.AdhaecLaetusadiensincrepauitutrumquedicens,nondecerefratresutunusalteriRachadiceret.CuiRudisait.UndenobisPaganusisteSacerdosprodit?AccessitIratus,&interrogauitaliosquidnamrixaeforetintereos?SollicitusconuitiosasRudisnarrauitiniurias.Uultisne(dixitIratus)putridaehuicbuccellaeuiginticolaphosimpingam.quibusfoetidumnocilliclaudaturos?Facetustandemsuperueniens,ubisremedoctusest,Rudi,sicbreuibusinquit:OSubulce,tuosporcosadi.ResponditRudisbreuius.HincabituCaulice.Coactafuipostremouirgisintercedereminitas,neceosiedarepriuspotui,quamdiceremtibimerelaturam.Ti.Quareigiturnonretulisti?Ocesiquidpersingulosdiesinterserixarumhabentnarraretibideberem,nonessetotium,necaliudopusmihireliquum.Ti.Uidemuseorumelectionesprobesuiscuiquemorib.correspondere.Naturamipsamalienare,quaenonuergitinuitium,puerisnonestconueniensnecutile.Namsidenaturalimechanico,DoctoremefficereParentesuelint,Asinumhabiturisunt,&merito.ParitersidenaturaliDoctoreMechanicum,otiosumefficientoperarium&inutilem.Hincfit,utexutraquepartemultauideanturhuiusgenerishominum,potiusquamhominesueramonstra.FaxitOmnipotensquodsitadgloriameius.Bolumautaleamegoiaciam,prosperamessefuturamspero.Nihileomagisremipsammorabitur,quaminAula,necinGymnasionullamcumeisquiuersanturinhuiusmodilocismihihactenusamicitiaminterfuisse.Oce.Interamicosnostrosnondeeritunicusuelalter,quinotusexistatistishominib.perquirendumerit.Tit.Scioquidfaciam.Sollicitumquiprimuspromoueridebuitpostremoreseruaboloco.Ocean.Quodlubetesto.SicaRudefueritincipiendum.Titan.Recte,merectaconferamadUillam,&amicumDemogorgonem,longoiamtemporemihifamiliarissimumrogabouirum.utsiUillicumquipuerohocopushabeat,utadremcolonariamutatur,eumquedoceatartem,indicareuelit,ineoquefauerequodpossit.Rudis,itineritemecumaccingito.UideamusanaliquisRusticusColoniamdocereteuolet.Ru.EnpraestosumPater,eamus.UaleMaterchara,uosquoqueualeteFratresatqueSorores.Ocea.Sinetepriusosculer,quamabeas.Dilectissimefiliuale,sisqueprobus,utParentibus,Fratribus,Sororibus,actibinullamcomparesignominiam.IterumhocosculodatomiGnateuale.Ru.Prospereualeteomnes.Titan,Demogorgon,Marchasitis&Rudis,Interloquutores.Titan.SaluemiDemogorgonamicorumuetustissime.Dem.Rarusadmodumhospes,oTitanoptatissimesemelquodsaepiusrogauiiamadimpleuissetegaudeo,nempeutrusticosLareshosinuiseres.T.Enadsumimportunesatis.Demo.Nonnisigratissime,Ti.Miraberisopinor,sicausamaduentuhuiustibinarrauero.Dem.Quisic?Ti.Coegitmenecessitas.Dem.EtnonAmicitia?Ti.Utrumque,sedaudiquaeso.Filiisuitaestatuselectionemdedi.Hicautemquinatupostmaximumprimusest,Agriculturamoptauitaddiscere.Quapropterhucpartimadteuenioconsilii,parimamicitiaecausa,utsiUicinuminhocPago,uelamicuminalioUillicumhabes,quipuerumrecipereueliteducandumatquedocendum,quodcunquefueritopuserogabo.Dem.Leuenobishoceritnegotium.Intrasaltem,&geniomecumhodieprecorindulgeas.Prospernobisadsiscumfiliolo.Ti.Ingetesagimustibigratias.Atexpediamuspuerumpriusrogo.Dem.Iamiamexpeditusest.Ti.Quidaudio,spemeiushicforenullamexistimas?Dem.Imoplurimam.Nonestquodquaerasulterius,Puerhicmihilocofiliicumpropriiserit,siuolestamen.Titan.Eumnetu?Demog.Audisne?Ti.Odeusoptime,nihiloptarempotius.Dicigiturquidnumerabosingulisannis?Demo.Hacdereloquemurpostea.Mensamadeamus,&bonisquaeDeusdeditinescam,fruamurcumgratiarumactione.Pueri,sociumRudemtractateuestrum,Titan.Lautenimiumnosexcipis:De.Nonpossumtamuariisobsoniis,acuosinciuitate,meoshicamicosexcipere.Tit.Quidloqueris?feriniscarnibuscaremus,necnisiuosadferatishaberepossumus.De.Sipecuniasprohisexponerecogeremurutuos,aequenobisraraeforent.Seduenationesola,quumalianonsuntnobisrusticanegotiacomparamus.Ti.Foeliciusnobisuiuitis.Dem.Hacinrefatemur,atproptermilites,quinosindiesuexant,estisurbanifoeliciores.Ti.Uerumest.Quonostutisumus,expositiuospericulo,compensatexaduersorerumabundantia,quarumpenurialaboramus.De.Quicquidhabemustamenadciuitatemdefertur.Pueri,postquamsederitis,acederitis.adpascuapraeparateuos,&Rudemassumite.CanemillidatepropriumUenalupumnomine,clauamquoquepastoralem,quaglebulasterreasinoueseiicereualeatagregedeuiantes,acludereuobiscumiactibusquoquecertaremutuis,caracteribusinscuspereterramfodereque.Collosuoperamappenditecibariampaneduplicimunitam,utcanidetquodsuumest.Caseum,pyra,poma,nucesquedateRudi,&inomnibusaequaliterdiuiditesecum,&utfratremdiligite.Hocmeumestpraeceptum,atqueuoluntas.Pue.FietPater,EamusRudis.Ru.SinitePatriualedicam,indemoxueniouobiscum.UalemiPater.Ti.Ualefilimi.Probefungeretuoofficio.De.CrasilliualedicesoRudis,hodienoctuquenobiscumerit.Ti.Ignosceprecor,estdomiquodagam,tumuxorisubuesperamdiximerediturum.Quodnifieret,aliquidsinistrinobisaccidisseinitineresuspicaretur.De.Mittamfamulumquinuncietilliomnia.Tit.Nonestopus.Iampaciscamurdefilio.Dem.Pactasuntomniaquaetecuminirecupio.Tit.Narraprecor.Dem.Treshabeofilias,Nigram,Candidam&Flauam.NatumaximamRudisloco,tuaeconiugieducandamsiuolesdabo,nequidillisitimminutumdefamilia.Crasquetecomitabosequitemeques.Eduodecimquoshabeo(lausDeo)pulcherrimum&optimumequitandumtibidabo.Filiamegoposttergusdeferam.Ti.Quaeobtulistiplacent,uteaquaeiamaplurimisannisinternosfuitamicitiafoueaturcrebrius.Sedunicumhocabstepeto,utconiugemtuamassumasnobiscumadurbem:Egofiliolamequodeferam.De.Nonbenepossumusambosimulabessedomouerumsiuenirecupierit,&mihiplacetquodpetis.AdestoMarchasitis.Mar.QuidcupisDemogorgon?De.Crasnobiscumadurbemueniasoportet,Oceanitideminuisas,&filiamNigramilliprofilioRudepraesentes.ItauultamicusnosterTitan.Mar.Nilsanelibentiusfacerem,atscis,quumabsis,utsimdomiforenecessum.Demog.Scio,sedamicicausaquidnonfiet?Mar.Estoquodcupitis.Interimdonecrediero,Sororemutreidomesticaenostraecuramhabeat,rogabomeam.Dem.Rectefacies.Titan,uenatumibimusquodsitnobisincoenamhocuesperi.Ti.Placeteamus:ateiusreiiumpenitusignarus.Demo.Nonestquodfaciasaliud,quamnosagentesanimaduertere,delectarique.Famuliparatequaeuenationisuntnecessaria,retia,canes,&aliaquaequae.Praestosuntomniaiam,eamus.Addextramtenditeretia.Namadaquasameridieseconferre,postmoduminumbradegereCeruosanimaduertisaepiusasinistris.Abeapartecanessoluemusurgebimusque.Maneteuos,hic,&siquideffugereconabitus,euitato.UidesnemiTitanunumatquealterumCeruumsubarboribushacinuallepascentem?Ti.Uideopergrandem&cornutumadmodum.Demo.Speronobispraedamutcoenemusutrumquefuturum,autsaltemalterum.TupaulatimsequerenosTitan,&eisdemclamoribusquosedemusutere.Laxabocanes.Ha,ha,captusestha.Deditinretiaminor,teneturcornibus.Euasiteximiosaltumaior.Athicnobishacuicedatur.Altersinonaliisdestinatusest,aliasfortassenostererit.ArcetecanesOuosnepellemdilacerent.Lanceapectusperforate:mortuusest,currudomumuehitemox,&excoriatuminquatuorsecatepartes.Eduabusanterioreposteriorequecoenampararedicitoconiugiiussisseme.DuaspartesresiduasadOceanitidemcrasportabimus.InstatuesperadomumibimusTitan.Quitibinegotiumhocarridet?Ti.lucundioremhacuitanullamexistimarem.Demog.Ineototanonperagitur.Ti.Scioquidem,sedlaborumhaecsubleuamina,supraquodiucundissimasunt&utilia.Demog.Actoiamexercitiocibumcumappetitusumemusatquepotum.Marchasitis,praeparasticoenam?Marchasi.Uixsemelautbispomeriumobambularepotestis,quinparatasit.Demog.EamusigiturTitan,&uidebishortum.Enpomorumgenusomnefruticum&herbarum.Ti.Paradysumterrestrempossedisseuidemini.Demog.Terraquaequaesuumcultoremdelectat.Ti.Imoquodmagiaest,maximeditat.Demo.Nonsemper,sedquumuultillequicrescereiubetomnia.Marchasi.PueriTitanem&Patremadcoenamuocate.Pueri.UocatuosMaterutcoenetis.Demog.RediitRudisepascuis?Pueri.Enadest.Demogor.Quitibipastoraleplacetexercitium?8u.Optime.Tit.Crasadurbemredeundumesttibimecum.Ru.SinePaterhicmaneamprecor.De.Tacefilimanebisapudnos.Ti.Simanereuis,obediendumerittibitanquamipsimihi,DominituiDemogorgonisimperatisomnibus,aliaseiicietteforas.Rud.ObediamseduloPater.Demo.Patremuocetmeuolodeinceps,uxoremqueMatrem,hosFratres,puellasqueSorores:pariter&nosipsumuocabimusFilium.Ti.ItidemdeFiliatuafaciemus.Possentetiameffectusaffectibuscorrespondere.De.Permenonstabit,quinexRude&Nigramatrimoniumfiat.Ti.Remipsamaccepto,manumenmeamhabesinsignumfoederishuiusinternosiaminiti.De.Postcoenamhacderelatius,&Matribusloquemurpraesentibus.AccumbeTitanhocloco.Tit.Domesticumprimusdecetlocus,nonperegrinumhospitem.Dem.Facsaltemquoduolomodo,faciam&egoquodiusserisinaedibustuisexistentemfacereme.Ti.Conditionehacobediam.De.FerculadatoMarchasitis,iamsedemus.OratePueri.Pue.Quicunctadeditinusumhominis,cibumatquepotumhuncnobisessesalubremfaciatAmen.De.Hicalteromaioreceruuluschariorestmihi.Ti.Facilecrediderim,hocpotiris,&nonaltero.De.Nonhacdecausaputo,sedquodlongetenerioresatquedelicatioresHinnulorum,quamCeruorumcarnesexistant.Ti.NilpraeterCeruoshabethaecsylua?De.Maxime,Capriolos,Damas,Apros,Lepores,&genusomneferarumatquecicurum,suistemporibustamen.Ti.Atmirorsiunicuiqueuenariliceatinea?De.Minime,sedmihi,quoduenatorDominisimeius:necpertotamsyluam,sedabunapartesolumquauidisti.Obligorhacdecausa,quumaduenationemiredelectabiturDominus,congregareUicinos,&ordinarequaenecessariasunt:Uerumsiquidpraedaefecerim,partemeius,utequumest,adeumdeferouelmitto.Ti.Nunquidpartemhuiusdedisti?Dem.Nonestdomi,necUxoreius.Ti.Ubinamsunt?De.Inurbesolentaliquandomorari.Palatiumineapossidentegregium.Ti.Rectepoterisilliquartumunumautalterumdeferrecras.Egouosurbanisexcipereferculisuolo.Dem.Faciamprofecto:nonconsiderabamilligratiusiaminurbedegetifuturumquamhicapudnos.AtOceanitidipraesentareuolui.Ti.Nonopusest.Mar.TriahabemusadhucoMaritequartalia.Dem.Quisic?duoiussiteperpuerumcoquere.Mar.NoluiTitanemamicumCeruiniscarnibustantum,sedetiamQuillis,Palumbinis&Gallinaceishonorare.Ti.NimiumsaneMarchasitisexpensarumfacisnostricausa,quumdabituroccasioconpensabimus.Dem.Compensatasuntomnia.PerquamoptimefecistiMarchasitis.DuoquartaliaDomino;tertiumOceanitidisumusallaturi.Finitaiamcoenagratiasagamus:oratePueri.Pueri.GratiasagimustibiConditoraeterneDeus,quadnostuispauisticreaturis:Uerbotuopariter&nosaleredignetisAmen.Dem.SternitelectumTitani.Marchas.RudiscumPatrefortecupithacnoctedecumbere.Ti.Maxime,posteacumFratribus.Dem.Famuli,crasduosequosTitaniMaheum,&mihiPomelatumsellisfroenisqueparate,reliquosadagrumsumite.Puerisumptolumine,Titanem&Rudemadcubileducite.Ti.ProsperamuobisDemogorgoni&Marchasitidi,caeterisquenoctemoptamus.Demo.&Marchas.Nosquoqueuobisfoelicissimam.Demogorgon,Marchasitis,Titan&OceanitisInterloquutores.Demogorgon.Surgereiubetofamulos&seruas,tuquoqueientaculumparanobisomnib.Mar.Iamantehoramsurrexeruntomnes.Dem.Equisauenequosequitabimusbinascuiquedarimensurasiubeto.SurgentemaudioTiranem,&egomoxsurrexero.Ti.Foelicemuobisdiemprecor.De.Idemtibisit.Quisictempestiuesurgis?potuissesenimunaatquealterahoraquiescere.Ti.Dormiuiplussatis.De.AtRudeinlectoreliquisses.Ti.Manerenoluit.Dem.Fortassisdubitauitneualesibinondictorecederes.Ti.idopinor.De.Ientemur;equiparatisunt.Ti.Ederenecbiberemanepossum.Demog.Paululumutaericorruptoresistereualeas.Enocreashabes,&calcaria,iamconscendamusequos,illuxitenim.RetromesedeMarchasitis.TitanequosuoNigramducet.Ti.Arripecorrigiamfilianedecidas.Mar.Nonestquodcasuramdubites,equisinsiderenouitoptime.De.IameamusDeonobiscomitefoelicissimo.Ti.Adurbemappulimus,haecbreuiorestadmeamdomumuia,sequimini,praecedam,nonaliasreperirepossetis,utopinor:Demog.Certumest,egononaliaquamperforumunquamdomumtuampetii.Tit.Descendamushic.Demogor.Haecmihituadomusforenonuidetur.Tit.Anteriornonquidem,sedposterior.Demogor.Siccinehactibipatetexitus?Tit.Stabulumhicequorumest,perquodinanterioradomustransitur.Equishicdimissis,puerumegomittamquicurabiteos.Demogor.Minime,suntequipelsimiquiignotumadselibenternonadmittunt.Egoipseprouidebonedamnumcuiquaminferant.Ti.UenitemecumigiturMarchasitis&Nigra,uosadOceanitidemuxoremducam,&postmodumauenamequis&foenumadferricurabo.UbinamesOceanitis?Oce.AdesnemiTitan,prosperenobisredieris,&tuMarchasitiscumfiliola,gratissimaehucadugnistis.UbiestDemogorgon?Ti.Nonproculhinc,iamiamnobisaderit.Oce.Ascenditemecum.Sedeteprecor;sciouositineredefessasesse.Mar.Nilminus,equisuenimusomnes.De.SalueplurimumOceanitis.Ocea.Tuquoquesalue.Gratissimushospesunacumuxorefiliolaquenobisadsis.Dem.Gratiasagimus.Atscisquadecausahucadteuenimus?Ocea.Utamicenosinuiseretis.Dem.Hac&alia,nempeutprosilioloRude,filiolamtibidaremNigram.Ocea.Siccinetuillum?Demitafactumest.Ocea.Plurimumsaneplacet.Dem.Aliudpostmodumpercipies.Ocea.Modobonum,esto.Dem.NonanteaquamTitanadsitrescies.InterimCeruipartemhancboniconsule.Dominomeopartemetiamdaturus,indequemoxrediturusabeo.Oce.Nemorerisdiutiusprecor,paratumestPrandium.Dem.Iamiamadero.Ti.UbiestDemogorgon?Mar.AdDominumsecontulit.Dem.Enadsum.UoluitmesuoDominusadesseprandio,multistamenexcusationibuseuasi.Gratissimumillidonumfuitplusdictu.Ciuesenimcrasplurimosinuitauit,quibusadessetepermenunciumcupit,&me,necnonuxores.Ti.Excusamurquodrariiamhospitesamicimutuispotiamurconuiuiis.De.Optimeloqueris.Ti.Instathoraprandii.Mensaeigituraccumbamus.Demogorgonhicsede,coniunxassidebitadextristua,&asinistrisfilia.Dem.Parceprecor,primotuumestsedereloco.Ti.Eiusnonmeministiuideoquodpollicituses,quumdomitueiuberesobtemperarepropari.De.Oblituseramsane.Iamquoduolesfaciam.Ti.GratiisprimumactisDominoDeonostro,edamusatquehibamusalacriter,uerbumeiusoptantesinostripotissimumalimentumAmen.Peractoiamprandio,datisqueDominogratiis,puerosinludumablegemus.EstquodmodoloquamurseriodefoederequodinireconcepimusoDemogorgon.Dem.Placet,adsuntambaeconiuges.Ti.Oceanitisaudi.FiliastresfiliosqueduosDemogorgonexMarchasitidesuaconiugepraesente(quosDeusincolumesconseruetomnes)Nigram,Candidam,&Flauam,natuminoresexordinesorores:demumCalaminum&Talcumfratresillismaioreshabet.Rudiquemprofilioseruat,Nigramuxoremillieducandamadduxit.Quidadhaectu?Ocea.Quoduisumesttibinonrecuso.Uerumidipsumplurimumoptoquodnarrasti.Ti.Marchasitidimanumigiturpraebetuaminsignumfoederis.Iterum&egoDemogorgonidatamanupolliceor.Dem.Acceptoquodipseprimumobtuli.Ti.Offeramneuicissim,utmutuumsitamicitiesignum?De.Quoduoles.Ti.Quotquotnatinataequenobisexistuntmatrimonioiungamus:Gentilesenimsumus,licetnobisexlegenostra,sinonalia.Dem.Idetiamplacet,utinteruos&nosperpetuasitamicitia.Ti.QuiduosMatres?Ocea.&Mar.Idipsumquoduos&nosuolumus.De.LoetositCandidaConiunx,IratoElaua,CalaminoUana,TalcoquidemAlsidua.NamSollicitus&Eacetusaltiustendunt,quamrusticiscumagere.Ti.Pactasuntomnia.Mar.&Oce.Itidem(quodadnosattinet)fiat.Ti.NuncrestatutreliquisPueris,cuiqueiuxtasuamelectionemprouideamdonecgrandioresfiant,&artibusinstructisintaduitamcomparandam.Unusadhucextraciuitatemestpromouendus.De.Quisnamestille?Ti.Iratus,apudCarbonariumaliquem.De.BoneDeus,curnondixistiprius,quumadhucessesinaedib.nostris.Ti.Quisic?De.UnicomiliariduntaxatanobisuirprobusdistatCarbonarius,&summusamicus.Ti.Nunquidnarrauitibi?De.Minime,deRudesoloquoadoptionesfiliorumloquutusesmihi.Tit.Narraretamenomniatibiproposueram.De.Parumautnihilrefert,nobiscumredibisassumptopuerosimul&Matre,filiosatquefiliasrecentesutinuisat.Ti.Unicotamencontextupotuit&hocfieri.Ocean.Quidadrem?Casuquodametiameuenisseputes,utegotecuminuiseremamicos.Ti.Quodfactumest,infectumutsit,fierinonpotest.Mar.Aliasaccidissenollem.Dem.Propueronobisestinueniendusequus.Ti.Uicinusproximusutopinormutuatumnonrecusabit.Dem.Eugeigitureamus.Tit.Hacnoctemecumestismansuri.Crastinusdiesconsiliumadferet.Mar.Tamdiunonpossumusabessedomo.Ti.Necprofuithocipsumdiceremeuobis.Dem.Sorortuafamiliamregetinterea.Ti.Demogorgon&egospatiatumibimus.OceanitistuMarchasitidemutSororemtracta.Redeuntes(Deodante)coenabimus.CoenaminterimparareiubeasAssiduamatqueUanam.Primo,nosadPrincipisPalatiumtransibimus,aedificiumutuideamus.EiusAulamnecalteriusegonunquamingressussum.Filiustamenadeamanhelat.De.Sineprecor.NumquidAdamusprimusrusticusetiamnobilisfuit?T.HicadpublicalocaciuitatisconferemusnosquaetufortassisnonuidistihactenusDem.Peruicosobambularenon,sedperactisnegotiis,aduillamstatimrediresolitussum.Ti.Nonsicinposterum,sifoedusinternosiniteiamamicitiaeconfirmataequeseruareuoles.Dem.Quiduisaliudfacereme?Ti.Moxatqueuenerisinciuitatem,equostuosinstabulumnobisiamcommunefactumducere,foenum&auenampeterefamiliariter.Mensamabsolutisnegotiismeamboniconsulere.Domummeamdeincepsnonhospitium,sedpropriamtibifore.Aceaquaepossideotuaaequeacmeaiudicare:quodeffectupariterexperieris.Dem.Utitidemtibidemerebusquemeispollicitumhabeasatquecertum,faciam.Ti.Nunquidambulationibusdiffatigaris?Dem.Utcunque.T1.Reuertamursilubet,instatoccasus,&coenaemihidesiderium,tibiuero?Dem.Quumnonlaborononusqueadeofamespremitutalias.Ti.Gressusatqueregressusquosiamfecimus,laboresexistimo.Dem.Sinonmaioresnobisforent.Ti.Oceanitisquantumacoenadistat?Ocea.Paratafuitantemediamhoram.Ti.Coenemusergo,transactaquecoenaquiescamusincrastinum.Mar.SurgamusDemogorgon,Auroraclaraminlucemabiit.Equipraeparandisuntabeundumquenobis.Dem.Titan&uxoreiuscumpueronobiscumequitabunt.Mar.Prinsquamequisuamauenamabsoluerint,dieibonaparsabierit.Domiforetempestiuecuperem,utillisprandiumappararepossemcitius.Dem.&Mar.DiemhuncprosperumatquefoelicemuobisTitani,Oceanitidicumsiliis&filiabusimprecamurtotiquefamiliae.Ti.&Oce.Tantundemuobis&uestrisomnibusoptamus.De.Paratisuntequiquumlibueritequitabimus.Ti.Ientandumestnobisprius.De.Ienteminiuos,expectaboprandium.Ti.Scisnequidsitquodrespondeam?De.Quaesoquid?Ti.Hocipsumquodmihituadhaec,malonemperesistendumaerifore.De.Meministi?Ti.Quidni?De.Euge,fiatutoptas.Oce.Puersolusequitareminimepoterit.De.Eumantemeuelpostassumam.Oce.EgopostMaritumsedebo,necegosolasumassuetaequisinsidere.De.Marchasitisergosolasuumoccupabitequum.Foeliciterabcedamus.Oce.Assidua,tuquoqueUanadomipenesAmitamremanero.Ti.Sororcauenedomumexeant,necadeasuenirequenquampraeteruicinaspuellas,donecredeamus,patere.Quodsiobediretibinolint,coge,mequereuersumreddecertiorem.Scioquicumipsisacturussim.Ualete.De.Iamdomumperuenimus.Famuliuosadeste,hosequosinstabulumducite,froenisquedepositistantum,auenafoenoquepascite;sellaseisrelinquite,namaprandionobisequitandumestulterius,uelrecentesaccipiemus.Ti.Adquid?nisilongedistetCarbonariidomus.Dem.Insyluaquamtertiusnudiusuidistisitumhabet.Ti.Abhincmiliari.De.Uixnumeratur.Equosadducite,conscendamus.UideshincoTitanfumumadaerasurgentemadextris?Ti.Uideo,quidsibiuult?flagratnedomusaliqua?Dem.Absit,Carbonariushunctorrendiscarbonibusexcitat.Ti.Tampropesumus?Dem.Gallorumeiuscantumaudis.Ocarbonarieprodiforas.Car.Quismeuocat?De.Exi,uidebis.Car.ODemogorgonamicorumoptime,foeliciteradsiscumsodalitio.SalueMarchasitis,&uosquoquemihigratissimihospitesomnes,intrate.Equosinstabulumabducitefamuli,foenum&auenameisproponite.De.Curadteuenerimdiuinareminimepolles.Carb.Nonnisidixeris.De.AmicushicmeusTitan,postquamfiliissuisoptionemuitaededisset,pueristeCarbonariamartemelegit.Patereiusadmecumuenissetconsiliicausa,rogauit,utsiquemsciremCarbonarium,quifiliolumdocereuellet,numeratoiustopretio,iuuarem.Quapropterhucadtemeumunacumquatuorsuisparentibusadduxifilium.EstenimdesponsionefiliolaemeaeFlauaemeus.factus.Quidais?Car.Placet,eumrecipiam,etiinonindigeampueris,cumdomumhisrefertamhabeam,utuides:Nihilominusobmutuamamicitiamquaesemperfuitinternosabincunabulis,huncnonsecusacmeostractabofilios,diligamatquedocebo.De.Quidnumerabimusannue?Car.Duodecimaureosolimabaliisaccepi,numerauiquepuerDominomeo.Uosautemnumeratedecem.De.Numerabolibenter.Car.Uestibuseiusuosprouidebitis.Ti.Curanobishecincumbit.sciomorishocapudomnesfore.De.Puerumigiturtibiualedictorelinquemus.Car.Nonpriustamenquamhancmerendamabsolueritismecum.De.Edimus&bibimushacuicetecumplussatis.Deolaudem&tibigratesagimus.Car.Uixdegustastis,edite,bibitequemeliusprecor.Tit.Adhucanteuesperuminciuitatemequitandumestmihi.Car.Idfacilefecerisetsiduab.horistardiushincrecedas.Dem.Equosascendamus,tempusest.UaleCarbonarie.C.Uosquoqueperoptimeualete.Ti.Filiumtibicommendatumhabe.Car.Nonestquodcuresamplius.Ismihicuresitulterius,donecadtemagisterCarbonarius,redierit.I.Ualete,PateroptimecharissimaqueMater.Ti.&Oce.Tuquoquefiliuale.Facdominotuosisobediens.D.Manebitisapudnoshacnocte.Ti.Ignosceprecor,domumibimus.Artif.Chymist.284Atpolliceormehisproximefuturisferiis,cumOceanitidefamiliaquetotahucuenturum,unoqueautalterodiemansurumapudUos.De.Facigitur.Currumuos&equisaduehireuehiqueiubebo,sedsistepaulisper,famulumtibisumdaturus,quiducatequumproximi,nostrumquereducat.Ti.Optime,sedpernoctabitapudnos.Dem.Modocrasdiluculoredeat,parumreferet.Ti.Portamprimusomniumexibit.UalemiDemogorgon,tuquoqueMarchasitis.Dem.&Mar.Ualeteplurimum,nosqueutpromisistisreuisite.Ocea.FietcertissimeDeodante.UalemeaSoror,&tumiFraterDemogorgon.uosqueFiliiFiliaequeualetefoeliciter,&unanimesomnes.Titan,Oceanitis,Concionator&Laetus.Titan.Duobusiamextraciuitatemcollocatis,reliquistribusutprouideamestreliquum.Oce.Faciliusidfeceris.Ti.Quidnamdicis?Anteacumrusticisegi,nuncautemcumsubtilibushominibusagendumeritmihisemirustico.Oce.Amicumtibiconcilia,quihacinresitauxilio.Ti.Soeculumhoceodeuenit,utnemosibimet,quantominusaliisboniquidoptet.Ocea.Imoputaremsibisolibonumessecupere.Ti.Minimebonumomnequoduidetur,necutile.Uulgusadopes&honoresbonumutilequerefert,cumsintplurimisadruinampositae.Uerumquodineisfoelicitatemessecredant,aliiseasinuidentomnibuspreterquamsibi.Ocea.Quaetuiamnegotiaris,nechonoresconcernunt,nequediuitias,atRegnumDei.Ti.Ethocsibinonaduenirecupiunt,necaliis.EgoChristumaduocabo,quisolusadsit.Oce.Istibicomeseritoptimus.CongrederemiLaete,Concionatoremadeamusconsiliigratia.SalueDomineDoctor.Con.TuquoquesalueTitanuiroptime.Quidestinquotibimeamprodesseputasoperam?Ti.ConsiliumDominetuum.Con.Quainre?Ti.FiliusistemeusTheologiamelectionepropriacupitaddiscere.Uerumignoroquonamsitablegandusuteamsincerediscat,&utrumadfacultatemhancaptusexistat.Charitatisergoprecor,utillumexamines,atqueiudices,anturohuicuocationisaluaconscientiapossimillumcommittere.Nefortenonuocatuscurrat,egoquemaximumerroreminretamarduacommittam.Conc.RecteperpendistimiTitan,necimproberemagis.Namparuinonsanerefertinhacreuocatio.Laetemifili,quidanimumadministeriumDeituuminduxit?Lae.Zelusquidamnoctumediuquesollicitat,utremipsamadeam:Con.UndehuncZelumprocedereputas?Lae.Aspiraculouitae.Con.Quidperhocincelligis?Lae.LuministantillumquodcunctishominibusinspirauitineorumcreationeDeus:Con.SiquinishomodehoclumineDeiparticipat(utais)quifitergoquodnonomnesDominiZelumhabeant?Lae.QuiatractuiSpirituseiusquotquotresistunt,illudnonpercipiuntlumen,licetinipsisoccultumsit.Con.Quitupercepisti?Lae.QuodaDeodatumsitnonresistereSpiritui,sedcorpori.Con.Quaratione?Lae.Memorandonouissima.Con.Optimumestsanecontrapeccatumremedium.Atsufficitadresistenduminimico?Laet.Minime,sedestuelutistimulusadrepugnandumexaliquapartenepeccemus.Con.Quidadhucdoest?Lae.OratioadDeuminChristinominedirecta.Con.Ergopropriisuiribusidnonfit.Lae.Nihilminus:atsolumDeidonumestMortisreminiscentia,resistentiaqueDiabolopernosfacta.Con.SiPraecoUerbiDeifactusfueris(utsperas)inposterum,quidnamconcionaberis?Lae.ScripturaetotiusUeteris&Nouaescopumunicum.Con.Quisestille?Lae.IesusChristuspropeccatisnostriscrucifixus,mortuus&sepultus.Quiresurrexitamortuis,utnoscumeopostmortemresurgeremusinUitameternam,adeiusgloriam.Con.NihilaliudScripturaeS.continent?Laet.Non.QuiasiChristumauferasabeis,manebuntalbapapyrus.Con.NunquidGenesis&aliamultacontinenturibidem?Lae.Hec&similiaquaequaeChristumsolumconcernunt.Mundusetenim&omniapropteripsum,&peripsumcreatasunt.Co.Utulteriusaudiamtuamconfessionem.QuaeestsummadoctrinaeChristianae?Laet.Utnostraecarnisresurrectionis,perChristiresurrectionemapprobatae,SpemhabeamusindubiamadUitamaeternam.RedemptionishumanaeChristimortefactaeFideicertitudinem;&Charitatishuiuserganos,exemploperDei,Proximiquedilectionem,idipsumfateamur:utcordequodoreconfessumestanobismundoprobeturopere,testificeturque.Con.QuinamintersesedifferuntistaeUirtutesTheologice?Lae.Spesinfuturoconsistiteiusindubio,quodnobispromisitChristus.Fidesautempraesentemeorumquaedictasuntcertitudinem:praeteritamChristimortem,praecessamqueresurrectionemeius,inhumanaetestimoniumadgloriam:&futurascertopromissioneseiuscomplectitur.CharitasueropraesenteminhocsoeculodeChristoconfessioneueradilectionem,atqueproximitestificationefactamopereuerofideirequirit.Conc.InquoDeumdiligerepossumus?Lae.Ineiusueraconfessione.Com.Queestista?Lae.Quenullomartyrio,uelmundanaeTyrannidisconfusione,metuuemortisminusperterrita,Christumcorahominibusnedumore,uerumetiamcordefatetur.Con.QuidestcordefateriChristum?Lae.Esteiusuoluntatempatientia,necnonoperibusexequi.Con.PatientiaquifitexequutiouoluntarisDei?Lae.Quumobaduersitatesnonrecedimusabeo,necmurmuramusdumnosillisuisitareprobarequeuultutIob:sedpotiusincastigationem(utuerifiliisolent)aueroPatrenostropromeritiseassustinemus.Con.Quinamoperibus?Lae.Ubihocomnebonum,quodnobisipsisoptamus,proximo:&omnemalumquodnobisullomodofierinollemus,ipsietiamnullaratione,licetmaledenobismerito,facimus.Con.Quisestnosterproximus?Lae.QuicunqueadimaginemDeicreatusest,utnos,atproximior,quiregeneratusfuerit.Con.Suntneoperanostrameritoria?Lae.Malaquidemipsamerenturmortem.Bonauerononeamnequeuitammereripossunt.Con.Curigituroperabimurbonum?Lae.UtaeternoPatrinostroquitotusestbonus,necnisibonumoperaripotest,reddamurquantumfieripotestsimiles.Aliasenimillinonpossumusuniri,quampersimilitudinem.Conc.Quauiatandemhaecsimilitudofieripotest?Lae.SolaDei,perChristumFiliumeius,Misericordia,&nulloconatuhominum.Con.QuisuntilliquiMisericordiamhancaDeoconsequuntur?Laet.Omnesquotquotelegitabinitio.Conc.Quinamcertireddimurelectionishuius?Lae.PerSpiritumSanctumincordibusnostristestimoniumperhibentem.Con.Edisserequaesoquomodohocipsumanobispotestpercipi?L.Nemotamcrudelisextititunquamintermortales,cuinon,ubicaromalumsuadeteius,etiamnonadsitquidissuadeatSpiritus,Quemquispreueritassiduonullaquemotusconscientia,necmetu,quoduistemereuitiumexequitur:Nullumadhucelectionistestimoniumhabetis,donecaDeoconsequatur.Uerumquitractusimiliterretur,utamaloconceptodesistat:MoxDeogratiansagensoret,proconfirmatione,quapotensinhocpraeliouictoriamconsequisemperualeat.Namhocestelectionisoptimumindicium.Con.DeSacramentisquid?Laet.HasduasaChristonobisinstitutionesesserelictas&obseruandas,firmitercredo.Priorequidem,utinsigniamurcaractereChristiperBaptismum,&ineiusEcclesiamintroducamur,&recipiamur.Posterioreuero,Passionis&MortisChristimemoriamutcelebremus,nedeleaturinnobisDiuinusillecaracter.Concio.Quibaptizandiiunt?Laet.Omnesquotquotperunt.Conc.Atpuerinonpetunt.Laet.Suntquiperunteiusnomine,quipraesentantipsumEcclesiaeuidelicet.Conc.SiperChristianospraesenteturIudaeiuelGentilisfiliusautfilia,fueritnebaptizandus?Laetus.Maxime.Conc.UerumsiredeatpostmodumadParentesinfidelesgrandisiamfactus,&iterumsuperstitionibusinstruatur,&infidelitate,quidproderitilliBaptismus?Laet.Nihilomnino.Conc.Quihocprobas?Laet.EoquodinpuerisBaptismusFidecomprobandusest,ubietiamadaetatemperuenerint,utinsenioribusFidesBaptismo,&hicFiderursus.Conc.QuifitigiturutinChristiuerbis,FidesBaptismumpraecedat?Laet.Iudicaripotestexindicio.TunctemporisenimquumChristusmitteretApostolospraedicatum&baptizatum,pauciuelnullifortassiserantadhucbaptizatorumaquafiliidequibusetiaminEuangelionullafitmentio.QuarequumBaptismusabadultisinciperetperPoenitentiam(quaepraeparatiopropriedicipotestadFidem)necessariofieridebuitperFidemadBaptismumtransitus,utconuersorumfiliorumIudaismiGentilitiiqueFidesBaptismoconfirmaretur.Postmodumautemfiliibaptizatorum,sinonactu;saltempotentiacredideruntutParentes.Etquianullapotentiaualet,nisideducaturinactum,FideproprianonParentum;autpraesentiumtantumconfirmatafuitinadultis,quumiaminillismaturusessetintellectus:adquemquinonperuenerunt,excusatisuntperpetentiumautParentumFidem,perquampotentiatalisactumestconsequuta,sinonproprium,spondentiumsaltem,&petentium.EtperhoclabefactaturAnabaptistarumhaeresis.NamsiueBaptismuspraecedatFidemimmaturamadhucinpueris&potentialem,siuematuram&actualemsequaturinadultis,nonrefert.QuiaFideBaptismuscomprobaridebetetiaminadultis.Quandoquidem,siquisBaptizaetusSenexaFideChristianadesciuerit,nonproderiteiBaptismus,donecresipiscat,utsupradepueroBaptizato,posteadeficiente,dictumest,ubiadoleuerit.SuntigiturcorrelatiuaBaptismus&Eides,quorumneutrumalterumpraecederenecessariodebet,nisiprorespectupersonarum.SiquidemnullaFidesuerapraeterBaptismum,autperfecta,nullusqueBaptismusefficaxpraeterFidemexisterepotest.QuodadinfantumpotentialemFidemigiturattinet,credendumesteamactuariSponsorumfide,uelParentum,sifidelesexistant.Con.DeCoenaDominiquidsentis?L.Passionis&MortisChristipropeccatisnostrisinsatisfactionemadmemoriameiusesseueramcelebrationem.Con.Siquisforteroget,utsolentnonnulli.QuareCoenamsuamChristusinstituerit,quidrespondebis?Lae.Adistiusinterrogationiscuriosaemagisquamnessariae,necnonsimiliumresponsionemaliam,Christianumminimeteneri,nisiquodilliquiquodcunqueuoluit,etiampotiut,itauisumest.Uerumsiroget:quidmemoriaPassionisChristiprosit?Respondebitur.Con.Quid,audiamus?Lae.Utnosapeccatoadpoenitentiampotentiusquamdictumest,retrahat,perdilectionemadDeumreciprocam:dumconsideramus,quantumipsenosdilexerit,quipropriumFiliumdedituictimamprodelictisnostris,utafaucib.Diabolinosliberaret,cuiusmancipiafactifueramuspetulantiapropria,necnoninobedientia,&nihilominusquodmagisquamproprioFiliopeperceritnobis.Utetiamhisconsideratis,adOrationem,&Poenitentiaeconfirmationem&emendataeUitae,humiliationequadamhominumdisponatinduratanimiumcorda.Con.Dixistipriusnouissimorumtamenidpraestarememoriam.Lae.Uerumest,sedperaliamuiam,&imbecilliorem.Con.Quaeestilla?Laet.Dominitimor.Con.InitiumhocestSapientiae.Lae.Nonergofinis.Con.Atquishicest?Laet.Amoreiusdem&Proximidilectio.Con.Interhaecextrema,quodponistumedium?Lae.Orationemexcordehumiliatocontritoqueprocedentem.Con.Respondebuntigiturultimaprimis,inretractioneuidelicetmaleuiuentiumadPoenitentiam?Lae.Optime,sedefficaciusinfinequaminprincipio.Con.Quihocfit?Lae.GratiaSpiritusSanctinobisconcessaperDeumorationemedia,quamChristusadPatremsuumineiusnominefunderepraecepit,quamquenospromisitobtenturos.Conc.MaiorestigiturAmorDomini,quamtimor?Lae.Absquedubio.Conc.Atcausapotiorhabetureffectu.Laet.Nonitacuminitio&fine.Quoniaminitiaplurimaiaciuntur,quesuumadfinemminimeperueniunt.Nullatamencausa,quenonsortitureffectumaliascausanonest,necdicipotest.Initiacausaetamendaripossunt,quaeadcausamnonperueniunt,quantominusadeffectum.SicetiamtimereDeumaliquipossunt,&nonamare:contra,nonamarepoterunt,nisitimeant.Con.Exponeclarius.Deumtiment&nonamant,quicunqueauitiisabstinent,quiaiustusestDominus,&depeccatisuindictamsumit:nonquiabonusest,&peccatumodit.NonaliasilliquiproptermetumMagistratuumdefuribus&latronibusmeritosuppliciasumentium,actusolumabstinentafurtolatrocinioque:uoluntatelicetnonexecuta,cordequefurea&latronesinternisunt.InhisenimamorDei,nequeproximinonest.Nemotamenuitiumodit,quiadetestaturilludAltissimus,quinmetuatoffendereDeumsicommiserit.Con.Dehishactenus.Iamdicfili,siquisinterroget.QuomodoChristiCorpus&Sanguinemlumas,aninpane&uinouelextrasint,quidpanis&uinumdenotent,acsimilia,habesnequodistisrespondeas?Laet.Habeo.Con.Quidhocest?Lae.InterrogationibusnihilaedificantibusinEcclesiaDei,sedpotiusdissensionesintroducentibusnonesserespondendum.TalesenimhominesquisimiliaperquiruntinChristimysteriis,maioremauthoritatemsibitemeresatisattribuunt,quamPaulue&caeteriApostoliSpirituSanctorepletifecerint.QuiuerboChristisimplicitercrediderunt,noninuestigantesinSacramentispersubtilesrationesintelligereplura,quamChristusillisexposuerit.OriChristi,quodnullomodomentiripo295test,credamus,utApostoli.SihacinuitanonexactepercipimusquidarcanaDiuinamysteriorumcontinent,obnostraecarnisfragilitatem,rationehumanaprorsusabiecta,humiliataquemente,rogemusChristum,utnobis,cumuoluerit,perSpiritumsuumexponat,utApostolisfecit.Quaeclarenudequepatent,mysterianonsunt,necetiamFide,sednotionecommumabomnibusapprehenduntur.Spiritibusseducentibusauresoccludendaesunt,nonsecusacSerpentesfaciuntincantationibus,&Columbaruminstarestambulandumnobis,utChristusetiamsuosdocet.Conc.Optime,sedpotesnefili,haecScripturaeSacraetestimoniisdocere?Laet.Sipossem,addiscerenoncuperem,&siquidobignorantiamtractatumest,autloquutumhactenusretractarecupio.Con.Undetamenhaechabes?Laet.ADeoperauditionemeiusuerbicommuniteromnibusexEuangeliopraedicati.Con.Beneestfili.Deuste,conatusquetuosbenedicat.MiTitanaudi.Puerhictuusestsatiaidoneusadministerium,sipuros&sinceroshabueritPraeceptoresatqueDoctores.NamadmirandasuntquaedeSacraScripturaloquitur,praesertimcumliterarumadhucsitignarus.UerumsiadColdegiumdeuenerit,inficietureiusingeniumpessimoueneno,quodiampurumest,&adUeritateaddiscendamaptum.NecalieScholaenobisexistunt,cumEcclesiaDeirecensadhucsithocloco.HistameplurimumindigetadinstruendaminomniPietateluuentutemfidelium.Sciotamenquidagendumsitmihi.Principemhisdiebusadibonostrum,sumptaquidemapuerotuocommodasatisoccasione.ProScholapereumerigendarogabo.NecessitatemeiusinEcclesiaDeiproponam.Uideboquidnamdisponereuelit.Interimdomituaefiliumretine,donecresponderotibideuoluntatePrincipis.Resestmihicordisanemagisquamcrederequisualeat.Foeliciterite,ualete.Ti.TuquoquemiDomineUale.Concionator,Princeps,Aediles,Placidus&Portenarius.Concionator.EstquodinAulamPrincipisnostrimeconferam,Scholenegotiumacturus.Uideomaximeforenecessarium.NonenimexCollegiohocprodirepossuntUerbiDeipraeconesueri.DeusoperaturinpueroquemnudiustertiusaudiuiTitanisfilio.PraeueniamutaLuporumeuadatfaucibus,aliosquesipossimadueraedoctrinaepraeceptanauiterattraham.SaluePortenarie.Port.SaluetuquoqueplurimumDominemi.Con.SurrexitnePrinceps?Por.Maxime.Conc.Adeumintroducicuperem.Port.Ingredere,uocaboPlacidumCubicularium.IstibidicetquidPrincepsagat.Placide,Concionatoradest.Principemadirecupit.Pla.DicutinAulamascendat.Por.Domine,Placidusmetibidicereiussit,inAulamsursumutascenderes.Con.Beneest.SaluemiPlacide.Foelixtibidieshicsit,&anniplurimi.Pla.GratiasagoDomine.Hocipsum&tibifausteprecor.Con.UacatnePrincipi,utuerbulumunumautalterumaudiat?Pla.Indicabotehicadesseprius.IllustrissimePrinceps,adestDominusConcionator,obnixepetensutipsumaudiredigneris,introducamne?Prin.EstinAula?Pla.Est,PrincepsIllustrissime.Prin.Egoipseobuiamillifactus,introducerecupioipsum.SalueDomine:foeliciteradsis.Conc.Faustumtibi,foelicemquediemhunc,annosqueplurimostibiprecorillustrissimePrinceps.Prin.Idipsum&tibisitaDeomiDomine.Sede.Con.Ignosceprecor.Prin.Nonpriusaudiam.Conc.Fiatutimperas,nonmesederetamendecetpriusquamsederitipsatuaCelsitas.Prin.Ensedeamusambosimul.QuidpraecipisDomine?Con.PrecaturusueniPrincepsExcellentissime.Prin.Dicprecor.Con.Praeteritishisdiebusaliquot,CiuistuusquidamnomineTitan,Uirprobusadmeuenit,indicauitexoptioneuitaequamsuis(quosplurimoshabet)filiisobtulerat,unumeorumquemipsemanutenebat,electionemTheologicaeprofessionisfecisse.Rogauitquemeutpuerumexaminarem,&siadeamaddiscendamforetidoneus,indicarem.Nefrustra&nonuocatuscurreretfortefiliusinretamardua.Puerumobiterinterrogauiprimumquaefaciliorauidebantur.Atcumipsumnonutpuerum,sedutinauiterinstructumrespondere(quitamenanteanonuiditliteras)considerassem,eiusaudireconfessionemuolui,quaetaliaest,utexarataminhacchartauidesPrincepsIllustrissime.Prin.Uideamquaeso,legamque.Sanepueriliahaec(licetapueroloquutasint)minimemihiuidentur.PiecredendumestSpiritumDeiperospueriloquutumessenobisutindicaretinorganumsibihuncelegisse.QuidexistimasDomine?Conc.IdipsumExcellentissimePrincepsmihiuidetur.Hacdecausaueni,rogaturusutprouideredignetur,nepuerhicadmanusCollegistarumueniat,Prin.Absit.ProbopioqueUirocommittaturpotius.Egosuppeditaboquicquidopuafuerit.Con.IllustrissimePrinceps,tuasipaceloquicircahocliceat.Prin.Liberequeso.Con.ESacrificulorumopibusquigladioSpiritusDeihoctemplosunteiecti,ScholamadPietatisdoctrinampropueriserigipraeciperedigneris,adgloriamDeiprecor.Prin.Optimeplacet,uocenturilliquicuramhabenteorumquaeSacrificulifalsopossederuntolim,sinonsufficiantethesauromeosumaturquodsuppleat.Placide,hucadsis.CurulesAedilesqueuenirehucadmenominemeoiubeas.Pla.EnadsuntIllustrissimePrinceps,quosuocariiusseras.Princ.Hocmeumestpreceptum,utexreditibus,quoshabueruntSacrificuli,sumaturadScholamEuangelicamerigendamquantumsatiserit.HuicpraesitDominusConcionatorinponendisPraeceptoribusatquepueris,&siuidebiturillideponendis,aliosqueineorumlocumsubstituendis.Adeiusordinemfacitequicquidinhacreiusserit,acsiegometuobispraesensiniungerem.Abdil.FietPrincepsIllustrissime,quodimperas.Prin.HabesDomineConcionatorquodoptasti.Ubinonobediuerintilliexuoto,quibusremcommiii,moxindica,latiusprouidebitur.Primuserudienduspueristesit,cuipluresadiungerepoteris.OnushocincumbitEcclesiaeMinistris.Etsifortenimiumoccuparis,aliumadiungetibiCollegam,autpluresquosuolueris.Con.GratiasimmenlasagoPrincepsExcellentissime.Deusipsebonumopustuumaspiciat,acadsuigloriambenedicat.Amen.Prin.HocfaciatAltissimusDominus,cuiusegoseruusinutilissum.Porronihilunquampraestarebonipossum,quodnondebeam.EstnealiudquodiubeasDomineConcionator?Conc.Nonexme,sedexDeiprecepto,quiUoluntatemsuamsciretedignumfecit,utUeritatemEuangelicamtuerisemperstudeas,utfecistihactenus.UalePrincepsfoelicissime.Princ.FiatUoluntasDei.Uale.Concionator,Princeps,Titan,Placidus&Portenarius.Concionator.Titanubies?Ti.AdsumDomine.Con.Tuum&ReipublicaenegotiumapudPrincipemnostrumegi,quodadScholamattinet.Eamerigicupit,commisitquetuumpuerumprimumomniumrecipi,cuipluresetiamadiungiuult,&erudirisimulinEuangelio.Tuautemintereafiliumhabedomiquousquedispositasintomnia.Ti.ImmortalesagoDeogratiasprimum,Principitandem,&tibimiDomine.Iamtribusfiliismeisprouisumest(laus&gloriaDeo)Duorestantadhucquibus&conditionemexeorumelectionequaererecuperem.Atnonscioquinamagendumsitmihi.TuoplurimumconsiliomiDomineConcionatoropusforet.ignossceprecor,sipraeterquamaequumestbeneuolentiamtuamaggrauem.Con.Ministrorumestofficiumconsolaritumquibusopitularideluonequeuntconsiliopromotioneque,faciantquodpossint.Quidelegeruntilliquosdicisadhucesseprouehendos?Ti.UnuseoruminAulauitamagere.ScopumuerototiushumanaeSapientiaecupitalteraddiscere.Con.Proposteriore,uixtibidarepoteroconsilium.NaminhacciuitatenullashoctemporeScholashabemus,praeterSorbonumCollegium,cumquonullumestmihicommercium.Poterisfiliumineocomitterediscendisartibusliberalibustantum,inquibusegoSapientiamhumanamexistereiudico.Caue,netameninTheologiasuamoliantureuminstruere.NaminealatetAnguisillequidecepitEuam.ScholaquamPrincepsetiamerigicommisit,nilpraeterdiuinamSapientiamdocebit.DiuersumprorsusaLaetifratrisoptionehicelegit.Quodestillinomen?Ti.Sollicitus.Cor.Noninconcinnumabelectionesua:namsolenthominesquaeterrenasunt,perituraquesollicitemagisquamDiuinaquaerere,perpetuaque.UerumnouitSapientissimusDeusquidindeboniresultarequeat.Nonnunquamexmaloiamintrospectouiliorique,penitusodiumeiusuelcontemtus,Uirtutisquedesiderium,autpotiorisoritureoquodanxiequaesitumfuerat.Optionemeiusnonimpedias,nepeiusexnaturaecohibitionesequatur.AlterumassumetecumadAulam.Egouoscomitabor,amicumquemeumrogaboPlacidum,utinhacresuoconsilioinuareuelit.Tit.PrecormiDomine.Conc.Nonestquodpreceris.Ti.AdestoFacete,uenimecumadAulam.Fa.AdsumPatercharissime.Con.Portenariesalue.EstnePlacidushicfortassispraemanibus?Port.Iamiamaderat,ingrediminicuriam.Accersamillum.Placide,ConcionatorcumCiuequodamtepetit.Plac.Iamillumadibo.Salueteplurimum.InAulamsursumascenditemecum.Quidnamestquoduestrigratiagratipraestarepossimofficii?Con.DicamPlacide.CiuishicTitanamicusmeus,&pueriPaterquemerudiriiussitIllustrissimusPrinceps,aliumhunchabetfiliumintercaeteros,quisummodesideriocupitinAulaseruire.SiquaesitapudNobilesconditiosaltem,donecAulicosritusdidicerit,acadmaiorasitidoneus,indicareuelisprecamur.Simodonullaforteuacet,quumaliquadabitureiusoccasio.Puerestfidus,&bonisParentibusprobisquenatus,acindolisoptimae.Tit.Defidelitatefilisspondebo,quicquidpossideoproscribam,&nisiadsummampertigerit,quacautumsitilliquifiliumrecipiet,amicoshabeoquisuisopibuseamsupplebuntcautionem.Plac.NonestopusamiceTitan,modoPatrisuestigiasequutusfuerit,ipsemetsibisponsorprobitatesolafuturusest.Gaudeouosopportunesatisaduenisse.Princepsenimcommisitpuerumquaereremihi,quimundandisuestibus,acaliishonestismuneribusincameriseiusexequendisinuet.Huncsiuolueritispraesentabo,nonpriustamenquamPrincipisignificauerim:namaequumestutipsemetsciat,quisuisinabditioribusuersantur.ipsumnuncadibo.Remomnemaperiam,aduosillicoreuersurus.Manetepaulisper.IllustrissimoPrinceps,edestDominusConcionator,&CiuiscumeoTitan,pueriPaterquemerudiriiusaitlilustrissimatuaColsitas.Aliumhabetfiliumsecum,situaeCelsitatiuisumfuerit,utinCameraeiuuetofficiis,&ipsumuideresilubet,uocariqueiusserit,adducam.Princeps.Concionatorem,Patrem&Filiumintroduc.Placid.Princepsuosomnasadseuenirecupit,Concionator.EamusTitan,assumepuerumtecum.Ti.Uixaudeo,nunquamenimadiiPrincipem.Con.Quiduereris?Ciueplurimofamiliariorest.Ueni.Ti.SaltemnominemeogratiasagasprofiliomeoLeto.Nonsum,utscis,facudus,quipermeualeamidexequi.Con.Sinefaciamego.Salusanimi,tumcorporistibisitaDeoPrincepsIllustrissime.Prin.Idipsumuobisomnibusopto.Con.ImmensasagimusgratiasFoelicissimePrinceps,&presertimUiriste,CiuistuusTitan,proLetosuofilio.Puerumaliumadduxithunc,&eifilium,quemtuisobsequiisdicarecupit,modositidoneus.Prin.Quodestpueronomen?Confacetusestnomenilli.Princ.OptimecumPlacidonomine,siretamenconueniat,beneest.Recipiam,sperodefratrisindolefuturumesseparticipem.Relinquitepuerumhicutaliisadsitmeis.Placide,curauestesaulicasillifieri,proutmorisest.Instrue,rege,hictibicommissusest.Ti.Condignastualiberalitategratiasagerenonpossum,IllustrissimePrinceps,hocsolum.PrecesprofoelicistatuadDeumfunderetuo,meumeritgratiarumlocorependendarumofficium.Prin.Maioresprofectoredderenonposses,nequegratioresmihi.Con.GratiisDeo,TuaequeCelsitatiplurimisdictis,ualequedicimusExcellentissimePrinceps.Prin.Ualetepluri305mum&uos.Con.QuiduideturtibidefamiliaritatePrincipisoTitan.Credidissesunquamnisiuidissesipse?Ti.Incredibilenonexpertosaneforet.Iamillumadireutanteanonuerereramplius.FaxitAltissimusutfiliorumobsequiameorum,suisuirtutibus,utparest,correspondereualeant.Conc.Deusbenedicateos,eorumquebonosconatusomnes.Ti.QuidegotibiDomine,protantisinmecollatisbeneficiisrependam?Con.Nihilaliudquamquoddebuifeci,necsatisestquodsuppleampotius.Utinam&inultimofiliopromouendoiuuarepossem.AtmecumCollegio,necilludconueniremecumaudisti.Nondeerotamen,quinconsilioprosimquodpotero.TuipsenullomedioGymnasiarchumadiCollegiicumPuero,&abipsopeteconsilium.Audiquidipsedixerit.Ti.Faciamprofecto.Deusomnestibimeonominesumptoslaborescompensareuelit,&Uale,miDomine.Con.UalemiTitanoptime.Titan,Oceanitis,Gymnasiarchus,&Sollicitus.Titan.LaudemusDeumOceanitis.Quatuoriamfiliisnostrisbenesuccessit.Ocea.AnPrinceps&Facetumforterecepitnostrum,quodunatecumnonredierit?Tit.Maxime.PlacidoquesuoregendumCubiculariocommisit,acuestiendum.Ocb.Deo,lausinaeternum.Utinam&Sollicitobeneforetmodo.Tit.Deus&huicprouidebit.ConcionatorsuasitutGymnasiarchumadea,&puerumadipsumducamsinemedio.Ubiest?Iam&hoctentabo.Ocea.Nonproculabest.Ti.Admeuenireiubeas.Oce.Sollicite,Paterteuult.Sol.EnadsumPater.Tit.Sequereme.SalueDomineDoctor.Gym.SaluetuquoqueTitan.Quidnouarumrerumadfers?Ti.Harumegoprorsusignaruaadteueni,tuopotiusutinremihiscriamagisutarconsilio,siplacet.Gym.Optime.Dicsaltemquidhocsit.Ti.Puerumhuncmeumliteris,&scopoSapientiaehumane,quemaddisceremiruminmodumaffectat,erudiricuperem.Gym.QuidperhumanaeSapientiaescopumintelligitpuertuus?Ti.Ignoro,literaemefugiunt,utscis.Aetatemhabet,interrogatu,&examinaprecor,acuidesiaduocationemhancsitidoneus.Gym.Accedefili.QuidestscopushumanaeSapientiae?s.Constansestomnishumanidesiderii,completiuelinexpletisatietas.Gu.Ergositis,&famis,carnisquelibidinisextinctio,scopuserithuiustue,quamaddiscerecupis,humanaeSapientiae?Sol.Nequaquam.Gym.Nonnesuntistahumanadesideria?Sol.Sunt,&nonsunt,rationibusdiuersis.Gym.Adferquashabes.Sol.Sifamis&sitisextinctio,naturaeueraedesideriumnonexcedat,quaepaucisestcontenta,nonhnumana,seduerenaturaliserit,necetiamcostansestsatietas.Namutpotuciboquedigestis,iterumappetituseorum:sic&libidinistuaeredituredo.Siuerohaecpraeternaturamexcesseritextinctio,humanu&corruptumeritdesiderium.SicetiamadGenerandumappetitnaturaueramatrimonium,nonadcarnisappetitibusfaciendumsatis,utsolenthumanabruta.Gym.Nunquidcaronaturalisest?Sol.Maxime,sedeiusappetitusomnescotranaturamueramexistunt.Gym.Edere,bibere,generarequenonsuntappetitusnaturae?Sol.Pereaquaesupradixi,tibiresponsumest.Atquianonuiderisintelligere,quaeloquor,differentiamfacere,ueraenaturae,adhumanam,&falsificatamaDiabolonaturam,explicabolatius.Quamquaminhominibusdeprauataperpeccatumestprorsusueraprimaeuaquenatura,quaesinemaculaueldefectupriusconditafuerat:itautiiamexseipsanilaliudappeterepossit,quampeccatum,&omneuitium:nihilominusinhominequouisDiuiniluminisscintillaquedamremansit:inunotamenquaminaliomagisimpedita,quaeuitiatamhuiusmodinaturam,adprimam&incorruptam,quantumfieripotest,retraherenititurassiduo:&inderegulatusinaliquibusuiuendimodusoritur,inillisquaetuprotulisti.Etutansatibicalumniaemagisauferatur.Dicoluministantillumhocinomnibuspostpeccatumstatimoppressum&obfuscatumaequaliter,utquiuisperseforetimposhuiuslucisnonextinctaetamen.Atfoederediuinocumhominibuspactorepullularecoepit,acrelucereplusinunoquaminalio,quodinAbrahamopatuit,&c.Gym.AristippeumpotiusquamEpicureumdogmaprofersinmedium.Sol.Nihilminus,atmereChristianum.Gymna.Christianorumereforedicis,quibusuisdesideriissatiari?Sol.Hoctuloqueris,nonego.Gym.Quidergotu?Sol.Permanentersatiatumessecompleteuelinexpletequibusuisdesideriishumanis,itauteorumnullusappetitus(etiamsiredeat)dominaripossit,finematquescopumessehuiusmundiSapientumexcellentissimum.Gym.Deliras.puer.Sol.AuiatuUeritatisaduentrem&libidinemdeclinasti,sumptomoxabeisargumento.Gym.Stultumteforecredo.Sol.Quodtucredis,egonon,tumquodego,tuminimecredis.Gym.Quidhocest,audiam.Sol.TuteSapientemexistimas,egonullomodo.Contra,tumestultumiudicas.Atmihiteipsumutfatuumprodis,quialiosdocereSapientiampraesumis,&scopumeiusignorare,finemquenonerubescis.Gym.Abihinchaeretice,desideriatuasatiatuminaliosquaminme.Sol.Absitameproculhaeresisomnis,integramhanctibinoninuideo.Sedquiatusaccusesinsatiabilis,&fundocarens,desaturitate,&abstinentiaueranihilaudiresustines.RecedamushincPater.NullahicSapientiaquaerendaest.Tit.Ubiergoeamaddiscesfili?NullaesuntalieScholaenobis.Sol.HuiusmodiScholisnonindigeo.DocebitmesolaUeritas.Ti.Ubinamlocorumhaecreperitur?Sol.NonestmortuaPater.Tit.Non,sedoppressa,quibusuis&expulsalocis.Sol.Emergetunadierum,eorumpericulomaximo,quidetinenteaminiuste.Ti.Iustusinterimpatitur.Sol.NemoiustusnisiChristus,quitamenpassusest,quarenosomnesiniustinonpatiemur?AudiPater.HacnoctemihiUeritasastitit&apparuitinsomno,subspecienitidissimeNymphaepulcherrimaeque,sedlaceris,candidissimistamenuestibus,quaeloquutammecum,haecinquit.Sollicite,necuresadmodumabhominibusaddiscereSapientiam.EgotedoceboUeritatem,inhisinferioribus&superioribuscognoscere.Sedmultapriustepaticonuenit.Inignominiam&confusionemillorum,quimepersequunturueniamcito.Sisconstansanimo.NeceaquaetibirespondendasuntmundiSophistiscures.Egosuppeditaboquaeloquaris.Statimindesilenseuanuit.Egoueromoxasomnosatisleuisumexpergefactus,&eamsequisummoperecupienslectoprosilii,sednusquamapparuitamplius.Ti.Somniiscredendumnonestmifili;Sol.Nonillisquaepostmodumnonconfirmantur.SedquumGymnasiarchocoramsisterem,sensinescioquidflaminisinauribusmeis,linguamquemeamsoluinulloconamine.Ti.SihocDiuinumsitomen,Deusbenedicat,Sol.Amen.Gymnasiarchus,Licentiatus,Baculaurius&Magisterartium.Gymnasiarchus.AdesteCollegaefratres,opemferte,consiliumquerebusnostrisindubioiamuersantib.Animaduertistisadeaquaepuerillemecumloquutusest?uobisetiampresentibus?Malumhocomenfuturumnobisuereor.NonpotuitaliasquamDiuinoprorsusafflatusnumine,puerhicuixannorumquindecim,eaquaecaptumhumanumsuperant,effutire,ueleffaripotius.Hocmetuendumest,neciuesinter,quidenobisadhucbenesentiunt,hecseminet,eiusquerumorquodmecumloquutusest,spargaturpertotamciuitatem:&praesertimadeosnedeueniat,apudquosfucusnosterestcognitus.Modicanimirumeisoccasionedata,ruerethicquestusnosteromnis.Uoluiteigiturlibrosomnesmecum&reuoluiteCanonicosaliosque,siquidineisinueniriqueatquopraeueniripossitimminentipericulo.QuidLicentiate,quodnosreleuet,suades?Lic.Meliusme,quiDoctores,idsciremeritodeberes.Gum.Postremoconclusurussum,utmorisest.Li.SacrinostriCanoneshabent:Haereticosexterminandos,uitaquemulctandosesse.Gum.Hocscio.UerumignorasidhacinCiuitateminimelicere,quodPrincepsnosterEuangeliiprofessionemfaciat?Lic.Miroringeniituisimplicitatem.Sistuuelaliusnominetuocarnifex.Gym.Quisic?Li.Puersaepissimeserusadsuosfratresconferresolet,antequamadCarbonariumdeueniat,perdensissimamsyluamiterfacit.Adhucquiduelimnonpercipis?Mittaturadrequiemcantusine,luce,cruce,tacetu,quisresciet?Gum.Minoressetprofectoconscientiamihiquampericulum.Namsyluaesepesquehabentauresnonnunquam,&oculos,tentareminimetutumerit.Baculaurie,quidadfersconsilii?Bac.TutiusforetpueroperaliquemdarificumRomanicam,postquamnonfameatamplius.Gym.Atpericulosuononcaretetiamistudiudiciutuum.Possetenimis,cuicommittereturnonexequi,motusaliquaconscientia,palamquefacere.MagisterartiumquidextuaPhilosophiaprofers,quodliberius&minoripericulofieriualeat?Mag.Ouosimpiinonhomines,athominumimmaniaferociaquebruta.NullusuosDeitimor,sinonAmorarripit,nequeProximidilectio?Latronibus&homicidisquidestismeliores?Pueruminsontem,sictrucidarelicet?QuaTheologiauestra,quibuslegibus,uelapudmaximosTyranos,praeterquamapudHerodem,aquouosdidicistis,prodiitsimilefacinus,atrox&intolerabilescelus.Gym.Annonsatiusestperirepuerumunum,quamnosunatecumquotquotsumusomnesinterirefame?Mag.Deliras.Nonineoconsiliomaximeruinamexisterenostriomniuminhocsoeculo,&inperpetuumuides?OccecareDeoputatisoculos,auresoccludere,cohiberequemanuseius,neuosmomentoperdat,&inabyssuminfernideiiciat?Nonsatscio,quidmediutiusapuduosdetineat.Namapudscelerososhominesuiuereminimetutum.Ualeatexnuncuestrumconsortium.Nilmihicommuneuobiscumsitamplius.lamauobisrecedoiam.Gym.ManeprecormiMagisterartium.Nihilfieteorumquaediximus.Mag.Absit,abeo.Gym.Licentiateretine.DissuadeBaculaurie,nerecedatanobis.Bac.Incubiculumabiit,nihilpericuli.Portenariocommittemusutforesocclusasteneat,eumquenonpermittatexire.Magi.ODeusbone,tueridignerispuerumhuncabatrocitatequaerentiumanimameius.Daquaesoconsiliumquoliberetur.Etconfundantur,quimoliunturinsidiasinsonti.Gy.AditeuosMagistrum,&polliceminiuerbomeodecemaureosinuestem.Lic.Fotiuseritutnumeres,&itameliussedabitur.Gy.subeteuenire,moxnumerabo.Lic.&Bac.Magisteraperi.Mag.Nonfaciam.Nunquid&metrucidareuultisutpuerumillum?Licen.&Bac.Absit.DominusDoctortibimoxdecemnumerabitaureos,utmaneasapudnos.Accedesaltem.Magi.Fistuladulcecanituolucremdumdecipitauceps.Gym.Eneospapyrohacinuoltuosperfissuramimmirto,habesne?Mag.Habeo.Sedpromittitepriusquamexeam,quodnihilauobisfiatmihi,necpuero.Gym.Lic.&.Bac.PromittimusadSacrosanctaDei.Euangelia.Mag.Accinctusgladiopugionequeprodibo,nonutnoceam,sedutmedefendamabiniuriis,siquasmihimachinatifueritis,strictisqueuosperfodiamanimoresoluto.Gy.Lic.&Bac.Hocliberesac,ubi.quisnostrumintemanusconiecerit.Magi.Adsum,quiduultis?Gu.NilaliudquamutnobiscumadCapitulumredeas,&hacdereconsultemuslatius,nobisquedicasquinamageredebeamus,&puersaluusmancat,&noshonorebonisquenondiminuti.Mag.Eamus.PatremadibispueriGymnasiarchesolus,&simulabisilliteplurimumaddictumfore.Necnoneius,rerunquesuarum,&familiesuaesalutemoptare.Uenissequeteconsultumutillisit,pueroquesuo,quemhaereticamultaprotulissefinges.Quequesidiuulgarenturapuero,nedumapudnostros,uerumetiamapudEuangelicos,poenacapitispunirentur.EtneParetesprofilio(quodplerunquefierisolet)patiantur,optimumtecogitasseremedium,quohocauertipoterit:uidelicet,puerouestemcaputiatamstultoruminstarutfieriiubeant,clauamque.Postmodumquicquidsimileprotuleritinuulgus,annumerabitureiusstultitiae:sicimpuneseuadentomnes,impunequestultumquaequaeloquilicebit.PalliarenouerisextuaRhetoricamelius,eaquaeiamextemporeprotuli.Gu.Optimumhocestconsilium.QuiduobisuideturLicentiateBaculaurieque?Li.&Ba.Meliusadducinilpotuitunquam.du.Hacnoctemecumagamprius&mussitaboquipossimRhetoricomodoremornaresubtilius;nefucusappareat.NobisiamquamanteamultochariorfuturusesDomineMagister.Nouamtibiuestemfieriiubeasillisaureisquosdonodedi.Crasnegotiumhocexequar.Titan,Oceanitis,Sollicitus&Gymnasiarchus.Titan.Oceanitis,audisnequidSollicitusdormiensgarriat?Oce.Hocplerunquesoletacciderepuero,nonscioquidsomniet.Ti.Hisdiebusadmirandumnarrauitmihisomnium.Similesanequiderit.Oce.Expergefacianne?Ti.Minime,sedsinefieri.Quicquidsit,crasabeoresciam.Sollicite,quidhacnoctesomniasti?Sol.RediiteaNymphadequatibidixiPater,sednonsola.Pueruminnocentemdextramanutenebat;mequenominepropriouocatum,sicestalloquuta.Utpuerumistumfierinedetesteris,atmundostultumhaberiparaterelibenter,utsapientiorpostmodumeuadascoramponuloquiteriserit.Rogauiquaremesimilemfierioporteret?Quaerespondit,Quiasubmanifestastultitia,maximaSapientiaestocculta&subapparente,manifestaqueSapientia,plurimastultitialatet.Occultumestineisreuelandum,quitestultumiudicabunt,utmanifestoiamappareateorumstultitia,quaelongotemporesatisdelituit,subfalsaepallioSapientiae.Iniquaslibenteriniuriassustine,tandemutiustapotiarisuictoria.Hisuerbisabsolutis,utpriusdisparuit.Ocea.MiTitan,adestGymnasiarchusquitecupitalloqui.Tit.Mene?Iamadibo.Gym.SaluemiTitanamicorumoptime.Ti.TuquesalueplurimumDomineDoctor.Gy.Estquodinabstractistecumloquar.Ti.Intremushuc.Nemonosaudiet.Gym.ImpulitmeprobitastuaprobatissimaConciuibustuisomnibus&mihi,quaemeritocommendatumatquedilectissimumtemihifecitamicum,&uicissimtibimedeuinctumreddidit,uthacrationecuperemomniatibituisqueprouotosuccedere,quoduisquepericulumuobisimminens,quodinmeforet,actotispropulsareuiribus.Scispraeterlapsisdiebus,tepuerumadmeduxissetuum,utexaminarem,acuiderem,anadliterasaddiscendasaptusforet?Quodintuigratiam,utipsescis,libentissimefeci.Uerumpuerum(nonsatscio,quaSpirituumductumuertigine)multashaereseseffutiremiratussum,utextemporepraecholera(quamnontamexiniuriisinmepereumcollatis,concepera,acobimpiadictaconuitiaqueinDeum,&sacranuminaprolata)respondere,declararequetibihaecminimepotuerim,necuoluineferuenteadhuciraconsiliumtibidareuiderer.Supersedereuisumestigitur,&maturoiudicioremomnemperpendereuoluipriusquotenderet,utmeliustibipueroquetuoprospectumforet.NamsihaecfortalsisimpulsuseisdemSpiritibus,autmalignioribus(quipueros&innocentesinfestarepaerunquesolent)apuduulgusinpropatulumefferret,Parentespropueropoenamferrent,nonsolumapudPapistas,atetiam,penesEuangelicos.Quandoquidemtaliasunt,utnecapudTurcastolerarentur.Suspicio(licetfalsa)foretasuisaudiuisseParentibus,cumillanonsintpuerorumtamreneraeadmodumaetatisdicta.Necforetquisquam,nisidoctissimus,&harumexpertissimusrerumquiperciperepossethaecabillusionibusDemonumprocedere.Quinonnunquamperospuerorum&simpliciumpersonarumimpiafalsaqueloquuntur,utmaioremillisfidemignarumuulgusadhibeat.Quaproptersituituorumquesalutemexistimas,credemihidehac(utnostrumestofficiumFratribusnostris,&Proximoconsiliumauxiliumqueferre)sollicito.Praesentissimumhuicmalotuoantidotumhabeo.Tit.Remediumdaquaeso:namscisinnocentissimumhuiusreimefore,quiliterisomnibuscareo,necpotuitfiliusamehaecaudiuisse,necaMatre.Gym.Scio,hacdecausapraeuenireuoluipericulis,inquaepraetermeritumincidissepotuissetis.Ti.ImmensasagotibigratiasDomineDoctor.Gym.Scisquidfacias?Puero,tuostultamuestemconsuiiubeasasartore,clauamquesieriligneam,utstultorumestmorisgestaresecum.Itasinepericulo,quicquid,loquutusfuerit,perstulticiamexcusabitur,etsimaximesithaereticum.Destultisenim,delinquentibus,nullumsumitursupplicium.Estetiampuertuushicuerestultus,licetnoneuidenterappareat.SuntenimutSpirituum,&stultorumabillisobsessorumgeneradiuersa:quaedamapparetiamagis,aliaminus,occultauerocaetera,necnisimaximeSapietibusperspicua.Prudenterprospicerebustuis,&amiciconsilioquantumtibicharusexistis,actuilibenteracquiescas.Aliudadhuctibipericuluminstat,sihacderecuipiamdixeris.Namquaeinterte&mereconditissimasunt,propalamfacies:&hisfortassis,quimoxatqueresciuerint,prodent,quosquereputabasamicosfore.Consiliahaectua,neminireueles,necetiauxori,aliasactumestdetepueroquetuo.Sile,quodquedixifacocius.UaleplurimumamiceTitancharissime.Tit.UaletuquoqueDoctoroptime.Ocea.MiMarite,quidnamcupitGymnasiarchus?Ti.DeSollicitoquaedamloquutusest.Oce.Quidopusfuiteatamsecretouosintertractarisolum?aliquidlatet,quodmihicelatumuelis.Ti.Suspiciosamulierestunimium.Ocea.Anquaefiliumconcernunt,tibimihiquenonsuntaequalitercommunia?Ti.Quidni?Ocea.Dicergoquiduelitiste.Ti.Uisdicam,cogisnemulier?Dissuasitmihipuerumliteriscommattere.Oceani.Quisic?Ti.Obuacillans&inconstanseiusingenium.Ocea.Cuipraeficisuasitigiturartificio?Tit.Nulli,hocipsumrelinquitnobis.Oce.Otiosumtamenuiuerehuncnonlicet.Tit.RogemusamboDeum,utinspiret,quidcumeonobisagendumsit.Dormitumnosconferamusincrastinum.Titan,Oceanitis,Sollicitus&Sartor.Titan.QuidOceanitishacnoctehabebas,Aquodinsomniodormienduminter,murmurares?Ocea.Mulieremantecubilestantem,autUirginemcuminsontepuero,quaemesicalloquutaest,uidebam.Oceanitis,inquit,necontristeris,sifiliustuusSollicitus,uthicpueruestiatur.Eritfatuauestis.ipseueroSapiens.HecestUoluntasDei,quagloriamsuamhominibusinhacpartenotamesseuult.Cuisicego.FiatUoluntasDei.Hisdictiseuanuitaboculismeis.Expergefactaemoxinde,necdormiuisseuisumestmihi.Tit.Oceanitismeiparsaltera,precoraudi.HaeceademUirgoSollicitofilionostroiambisinsomniisapparuit,utipseretulit,quuminterrogassemquideanocteegerit,quasomniaredicereseumsaepius.Etstatimatquenarrarefiniisset;adiistinunciansadesseGymnasiarchum.Quihaeceademsuasit;quaeNymphatibifilioquefierinecessumesseprotulit.NesisergorebellisoraculoDiuino,quodineouelitoperariDeuslibenterexpectans.Ocea.QuodDeouisumest,&mihi.Ti.Accendefili.Sol.QuidmeuisPatermichare.Ti.Uestiendusesutstultus.Sol.Dei,tuaqueuoluntasfiat,obediendumestmihi.Ti.Sartoremergonostrumaccerse.Sol.Sartor,operatuaPaterindiget,uenimecumsiuacat.Sar.Eamusfili.SalueteTitan&Oceanitis.Ti.&Oce.Tequoquesaluereiubemus.Sar.Quidest,quodmeuocariiusseritis?Ti.Cuperematescirequantopannofiliushicopushabet,aduestemstultam&caputiatam,utinduaturea?Sar.Mirumaudio.Mentiscompotemfilium,stultumessecupis?Ti.Sicmundouisumest,permisitqueDeusitafieri.Sart.Uixpalmiduodecimillisatiserunt.Ti.Eme,consue,numerabotibiquumartulerisomnia.Sar.Mensurabopriuspuerituiproportionem.Longamessecupishanc?T1.Maxime.Nonaliasquamstultisfierisolitumest.Nihilomittaseorum,quaestultoconueniunt.Sar.Uniusuelpluriumcolorum?Ti.Quiduideturtibipotius?Sart.Minuseminusuidebitur,sifueritcolortantumunus.T1.Sitigitur:atuidestatimabsoluatur.Sart.Crasadferam(Deouolente)subuesperam.Uale.Ti.Sollicitefili,uicinumadmeFabrumlignariumuoca.Sol.Uicine,Patermeuspaucisteuult.Fab.EstnedomiPatertuus?Sol.Estquidem.Fab.Iamtecumueniam.SalueTitan.Filiustuusadteueniremeiussit.Ti.Optime,cuperemclauamateconfici.Fab.Qualemesseuis?Ti.Stultam&ligneam.Fab.Fiet.Sar.EnadferouestemoTitan.Uisne,puerinduat,experiamurquesiriteconueniatsuocorpori,uelineaquodemendandumsit?Ti.Probe.Solliciteuenihuc.Sar.Quadraremeliusnonposset.Quidnamtibiuidetur?Ti.Beneest.Quantumexsoluereteneor?Sar.Propannosesquiaureumexposui:tumlaboremexistimosemiaureo.Ti.Enhabes.Sar.Ualete.Fab.Clauamadfero.Ti.Quidnumerabo?Fab.Bessem.Ti.Accipe.Fab.Uale.Sol.MiPater,annueprecor,utFacetumfratreminAulameumpraeceterisdilectissimum,aquoetiamdiligor,adeam.Tit.Crasadibismifili,instatnuncuespera.Sol.UtuolesmiPater.Ti.CubitumeamusincrastinumsubDeicustodia.Oceanitis,iterumsomniaremihiuideturSollicitus.Oce.Audioquidem.Ti.Sollicite,quidsomniastipreteritahacnocte?Sol.RursusapparuitmihiNympha,quaerespondereiussitinterrogantibus,cursicindutusforem.SorbonumSapientia,mestultumfactumesse.SedpollicitusesmiPater,quodadfratremiremepermittereshodie.Ti.Itofili.Pueristamenirridereteuolentib.neresponderis,rectapergito.Pop.Quishicnouusproditstultus?Titanisfilius,apparetmaximus.Isipseest:quisicSollicite?Certastinecumaliquotehacindutumueste,prodituruminpublicum?Sol.SorbonumSapientia,stultusfactussum.AperiquesoPortenarie,fratreminuiserecuperem.Por.Fratremaliquemhichabes?Sol.Petisanhicfratremhabeam?Nunquidnostime?Por.Sollicitus,analiuses?Sol.Egoipse,&nonalius.Por.Cursicindutus?Sol.SorbonumSapientia,stultusfactussum.Por.TalesDoctorespromouerenoluntistiSapientes.Sol.Uides.Por.Intraigitur,&inAulamascende.Riderefaciesaliquosautflere.S.UbiestfratermeusFacetus?Pla.QuidnamacciditSollicite?S.SorbonumSapientia,stultusfactussum.Pl.Facete,prodiforas,fraterteuocat.Fa.Quisnam,Sollicitus?Pla.Ipsemet.Sol.Saluemifratercharissime.Fa.Mentecaptusesfrater,quodsicindutusprodeas?Sol.Nolifleremifrateroptime.SorbonumSapientia,stultusfactussum.Fa.Patrisiussa,uelSorbonumtefaceredecet?Sol.Eiusassensufactumest.Fa.Quidaudio?NunquidPatremrepuerascerecredam?Heuinemiserum,quihaecinteuiderenontantum,seduitaemeaetedetomnino.Pl.AbstineprecormiFacete.Fletusistoscohibetuos,donechuiusreicausamdidiceris.IllustrissimePrinceps,mirumaccidit.Prin.Quidhocest?Pla.FiliusTitanismaximusnatu,Facetifrater,hucuenitinuisumfratrem,stultauestequidemindutus,&clauamgestansmanibus,stultoruminstar.Facetusautemalachrymistemperarenullomodopotest,necaquopiamconsolari.Prin.Amboshucintroducadme,uideam&audiamquidhecsibiuelint?Pl.Sollicite,tuquoqueFacete.Princepsadseuenireuosiubetambos.Intrate.s.SalueplurimumFoelicisissimePrinceps.Pr.TibiquisicacciditSollicite?s.SorbonumSapientia,stultusfactussum.Pr.Sorbotufiericupis?s.Absitameproculeoruminsania.SedPatripersuaserunt,utmesicindueret.Pr.Quadecausa?S.Patermeusnouit,egouerono.Pr.Titanemadmeuoca.Pl.MiTitam,PrincepsIllustrissimusadseuenireteiubet.Ti.Ueniam:EstneSollicitusapudfratrem?Pla.Est,hacdecausaPrincepsaudirecupitatequisicdepuerotuocontigit.Ti.SaluereteplurimumoptoPrincepsIllustrissime.Prin.TuquoquesalueTitam,Uiroptime.QuidactumcumfiliotuoSollicito?T1.PrincepsIllustrissime.Cumfiliisquinquemeisoptionemuitesibicomparaturaededissem,hicnatumaximuselegithumanamSapientiamaddiscere.SorbonumadiiGymnasiumcumeo,PresidemrogansCollegii,utinterrogaret,iudicaretqueanidoneusforetfilius.Examinauit,responditquepuer.Quaetamenillafuerintintersedisceptata,penitusignoro.Namexpersegosumliterarumomninm.AlterodieuenitadmeGymnasiarchusamice(proutaiebat)admoniturusme,nequidobfilium(quemHereticamultarespondissedicebat)paterer,stultamilliuestem&clauamcurarefieri.Sicomnequodabeo,quantumuishereticedictumforet,nonmagis,quamastultorequireretur.Egouerometuens,feci.Hoctameniniunxerat(cuiusnonmemineram)necuipiamhominumdicerem,necUxoripropriae.Namaliasmaiusimminerepericulum,proposuit.Etquamuisaegreferremhaecexequi,stimularuntadhocnihilominusaliquotsomniapueri,quibusacquiscereuisumest.Prin.Sollicite.QuiduerborumcumipsoGymnasiarchoSorbonumhabuisti?Sol.IllustrissimePrinceps.CumegohumanaeSapientiaescopumaddiscerecuperem,quisnamhicforetinterrogauit.Egosatietatemconstantemomnishumanidesideriicompletiuelinexpletiforedixim.Quimoxadhocuentrem&Ueneremadduxit,inquiens,eaforedesideriahumana.Uerumistanegauisubdiffinitionemeacomplecti.Namquaesuntexappetitunaturaeuerae,nonessehumanadesideria,sednaturalia:Quaequenecessitatenaturalemexcedunt,humanacorruptaequenaturaedixidesideria.Quandoquidemtotushomoperpeccatumcorruptusfuit,exceptoluminemDei,quodineoquidemnoncorruptunecnaturale,sedsupranaturamerat.Quodquehominemadincorruptaenaturaesatietatemreducereniteretur.Cumautemreddereminimepossetrationemeorumquaeproposueram,stultumforemeiudicauit,acHaereticum.Egoquidemabutroquemeimmunemasserens,fatuumforeiudiciumeiusprotuli.Postmodum,utaPatreiamaudiuiprius,hasmihimolitusestinsidias.Prin.Uideoquidemeosaegreferrepueroseorumsubodorassenegotia.SineTitan.IpsaUeritaspersepotensest.Puerumhuncsilubet,relinquemihipenesfratremeducandum,atquesuiserudiendumPraeceptoribus.NonArtif.Chymist.326exibit,nisiquumegometexiueroPalatium,neuexeturabinsciis&pueris.T.FiatquodiubesIllustrissimePrinceps,&uale.Oceanitis.Nonnetibidixeramhaecinmeliuspuerosuccessura?Ocea.Quisic?Ti.PrincepseumretinuitcumfratrePraeceptoribusinstruendum.Oce.LaudeturD.O.M.quinihilunquamfrustrafecit.Iamdefiliisomnibusoptimesuabenignitatedisposuit.Ulteriusutprouidereuelitoremusassiduo.Princeps,Placidus,Facetus,Sollicitus,Populus,Gymnasiarchus,Licentiatus,Baculaurius&PortenariusInterloquutores.Princeps.Placide,iubecaeterosadConcionempararesemecumituros,&Facetumassumerefratremsecum.Estnepulsatum?Pl.EstIllustrissimePrinceps.Iamsecundopulsaturiterum.Prin.Eundumestigitur.Pl.Adesteuosomnes.Princepsadtemplumseconferreuult.Fa.UenimecumSollicitefrater,amenerecesseris.S.Paratusuenio.Fa.Manehoclocotantisperimmotus,donecredeamaPrincipe,cuilibellumhuncdefero.S.Iamadimplendumest,quodinsomniofaceremeiussitNymphamea,nempeSorbonumadiretemplum,&submediameorumconcionem&exoppositopulpiticonscenderesuperaltare.Populumetiamaduocarecoramquo,deGymnasiarchiconquerarinsidiis.Enaltarequodsuggestilocumreferet,ascendo.Conciues,Patres,Matres,Fratres,atqueSororesadestemihi.Quenaminiuriaperhosmihifactasit,uersipelleshomines,auditequaeso:Conciuisuestrisiuosmoueredebetcalamitas,adquamipsimepraeterequitatemrendegerunt.Gu.Amouetestultumhunctumultuantem,atquesermonemperturbantem,excluditequesoteplohuic,ciuesoptimi.Pop.Dicatpriusquodincoepit,audiamusquidaduersusuoshabeat,curinsurrexerit.Gym.Stuitisnecauris,necadhibendafides.Pop.Ciuisnosterest,necanteastultumagnouimuseum,quamdiceretnobisinterrogantib.cursicindutusprodiret,Sapientiauestrafactumesse.Uolimusaudirenunc,quinamidacciderit.PergeSollicitefili.S.QuumPatermeusTitamfiliissuisomnibusmeisfratrib.&mihinatumaximouiteparandaelaborib.autindustriadedissetoptionem.Sapientiaehumanaefinemautscopumaddiscerecupiui.Quofactumest,utmeadhuncGymnasiarchumduxeritexaminandum.Quiroganseaquesibimeterantincognitauelinauditaprius,utoportuitrespondi,quaeSapientiameius,&collegarumsuorumconfunderent.Ipseuerosibisuisquemetuensnetechnauobispalamforeteorumatquedolus,Patrimeopersuasitastutia,meproutuidetisindui:falsodicenshaereticameprotulisse.CumnulliusalteriustamenquamuentrisacUenerisquaecontrameasrationesarguens,ipsemetadducebat,eumredarguissem.Uidetequaeso,qualesDoctoresistiSapientespromouerenorunt.NonsineDeiiudiciofactumesseputetis,atsolum,utmanifestoiampateatabindiciisistorumhominumSapientia.Considerate,qualesetiamasuisCollegiisprodeunthominesindutiuestib.meis,nunchaudabsimiles:uthominibusabditaperquirentibusnotumsit,eorumSapientiam,summamforestultitiam.Pluralatent,quaemihirelataminimefuerunthactenus:inposterumtamerescietisomnia.Siquidemoccultumestnil,quodsuoteporenonreueletur.Ualete.Pop.SiccineCaphardi,cumCiuibusagitis,uestramquetetigitisnequitiam?Fac.Ubitufuistifrater,nunquidrogaramutnonabscedereshinc?Sol.Imo,sedaliudonusincumbebatmihifratrer.Fa.Aquo?Sol.ANymphamea,quaemihitertioiaminsomnisapparuit,&hacnoctehortataest,atquedocuiteaquaecontraGymnasiarchumconcionantemagereconqueriquedeberemhodiecorampopulo.FeciquodiussitCiuibusastantibus.Face.Tumultumexcitastine?Sol.Minimeuero,sedatissimefactasuntomnia.Sedipselibentissimeuoluisseteiicime,iussitque,populustamenaudiremeuoluit.Gy.Deusbone,quidiamconsilii?Populuscontranosexcitatusest,reuelatasuntomniaferme.Lic.Nunquidmeliusfuitconsiliummeumexequi?Bac.Atmeumpotiusnonitaproditumfuisset.Gym.Magisterartiumdecepitnos.Mag.Egone?Abhomicidiopotiuscoercuiuos,&puerumaneceliberaui.Perditissimoshominesinuestrauosmalitiarelinquo,iamiamauobisrecedoprorsus.Gymna.Tenetenerecedat,maiusquenobismoliaturexitium.Lic.&Bac.Nonpotuimus.Aufugit.Gum.SanctaMarianuncadestomiferis.Actumessedenobisuideo.Quidagemus?AdEuangelicosibit,nostraquepatefacietarcana.Consuliteprecor.Lic.Praeueniendumest,adPrincipemconfugiamus.Desuisintemplonostroseditionemexcitantibusconqueramurprimum.Torpescenduminhocnegotionobisnonerit.Gymn.Eamusocius.Uenitemecum.Portenarienobisaperi.Principemadirecupimus.Port.Prandetiam,impeditusest,aprandioredite.Gym.Urgentiasuntnegotia,quaeproprermorampericlitarentur.Por.Cubiculariisdicam.Sorbonestresadsuntpraeforibus,adPrincipemintroducicupiunt.Fa.Sinemeillosalloqui.Por.Iamuenietquiresponsumdabit.Fac.Quidcupitis?Gum.AdPrincipemadmitti.Fac.Nonestilliotiumutuosaudiat.Gum.Praegnantianobissuntnegotia,quaereferamusilli.Fac.QuiduobiscumestquodagatPrinceps,cuinullampraestatisobedientiam.Gum.Quidnonfecimuseorumquaeiusserit?Fac.Uosipsihocscirepotestis,meanoninterest.Abitehinc,nonintromittemini.Portenarie,iussitPrincepsadseneminemadmitti.Por.Obediamseduio.DomumreditePatres,frustramanetishic.Gym.Estnepuerille,quiiamaderat,filiusTitanis?Por.Est,aliumquefratremhicapudPrincipemhabet.Gum.Quonomine?Por.Sollicitusestnomeneius.Gym.Stultusne?Por.Stultamuestemhabet,cerebrumautemplurimisDoctoribuslongesapientius.Gu.Auditisfratres.Quidobstabitnunc,quincoquinaruatinpenarium,omniaperfundens,pereamusquenosfameiamomnes&siti?Li.Moxdespondesanimum.Eamusdomum&sumptoprandio,conferemusdecapescendoconsilio.Bacu.Eamus,fameo.Primaiaminstatameridie,necnisiientatushodiesemel,offam,&carnistantillumcomodi,quantumsinistramanuscaperepotuit.Princeps,Concionator&Magisterartium.Magister.AdConcionatoremibo,rogaboutmerecipereuelitinEcclesiaeueraemembrum.Transactaehactenusinsordibusuitaepoenitet.Admonitusinpropriaconscientiaquietemreperionullam,donecEuangeliiUeritatemprofessusfuero.SalueDomineDoctor.Conc.TuquoqueDominesalue.Ma.Collegarum,penesquosanteauixi,nequitiaenausea,mepremitadmodum.Adtepoenitensconfugio,cupiensqueCharitatisergo,inueraeChristianaemembrumEcclesiaerecipi.Con.Quifactumest,utSorbonestuosreliqueris?Mag.AudiesDominesilubet.CiuisquidamnomineTitan,transactisdiebusaliquot,filiumsuumadGymnasiarchumadduxiterudiendum.PuerueroDiuino(quodcredendumest)afflatu,responditinterrogatiseius,quaesectamillamfacileconfundebat.QuapropterGymnasiarchus,metuensnepuerhecinpublicumefferret.CouocatisnobisadCapitulum,ineumconspirarunt.Licentiaticuiusdamconsiliodato,filioluminsontem,utinsylua,perquamadfratremCarbonariumiresolitumessedicebat,iugularentacsepelirent.UelaliasBaculauriisuasu,poculouenenatoperiret.Uerumquodpericulosumhaecattentareuisumerat.Meautemquodeoshomicidiiconceptimeritoredarguerem,etiampersecutisunt,occidissentquenifallor,sifugamanuseorumnoneuasissem.Conclusumincubiculo,rursusbonisuerbis,acmuneredecemaureorumperfissuramianuaetrusorum,fidequedatanilsefacturosmali,reuocaruntinCapitulum,consiliumquemeumhabereconatisunt.Nescioquofatoconsiliumhocinditumest,utloquererinpuerisaluatonem,Patriscilicetutpersuaderetur,filiuminduereueste,quastultisolent,nefidesadhibereturdictiseius.Itafactumest.Atquodnonbenecesserit,illisiterumacriusinmesaeuientibusaufugiprorsum,necadeosunquamredirecupio.Con.Haecmanutuaconscripta,Chirographoquetuomunita,quaePrincipilegendapraebeamdabis.Mag.Enhabes,&amplesatis,utresipsasuccessit.Con.Principemadibo,tantispermorarehicdonecredeam,tibidesuomandatoresponsurus.Magi.Nondiscedamhincdonecreuersusfueris.Conc.AcciditIllustrissimePrinceps,quodlateretuamCelsitatemnullarationedebet.Sorbonumunusasuasectadesciuit,adueram&EuangelicamEcclesiam,cupiensutmembrumeiusrecipi.Causamcuridfecerit,hacinpapyromanusuapropriaseriatimexaratam,silubet,legerepoteris.Prin.ODeusMisericors,quantaesthominuminiquatas,&adhucsustineseos?Eonobispatefaciensmaioremessetuamergagenushumanum,quamsitistiusimpietas,misericordiam.Puerhicapudmeest,cumfratresuoFaceto.NonaudiuistiquecumSorbonibusuerbahabuit?Con.NondumadauresmeasperueneruntPrincepsIllustrissime.Prin.Legeigiturquaeexorepueridescriptasunt.Con.Nonhabeoquodadhaecrespondeam,aliudquamdispositioneDiuinahaecfieri.Prin.Ipsimetfoueamsibiparant,inquamdecident.Con.SituaCelsitasiusserithuncrecipiSorbonempoenitentem,adinstituendamIuuentutem,postPrimariumeritidoneus.Magisterestartium,&eruditissimus,facileDiuiniSpiritusauxilio,pietatemEuangelicamaddiscet.Prin.FacitoquodadaedificationemestEcclesiae,proutsaepiusiamdixi.Conc.UerumintamadmirandocasunonerataequumsineiussumeiPrincipismequicquamagere,nehominemhuncabeistraxissefalsodicerer.Prin.Scriptumhocserua,siforsitanopuseriteopostea.MagisterhicinduaturaliisuestibusexaerarioSchole.Siquidhabet,quodadSorbonespertinet,remittat.Con.Curabitur.UalePrincepsFelicissime.Princ.Tuquoquebeneuale.Con.MiMagister,obtinuiquidemanostroPrincipe,utrecipiarisaderuditionemChristianaeIuuentutisinScholaquaminstituit.Eaconditionetamen,utpostLectoremPrimariuminomnipietatepuerosdoceas,&ipiumteineadiligenterexerceas.Aliisinduerisuestibusnobisconsuetis.EtsihabesaSorbonibusquocunqueiure,iussuPrincipisutrestituasoportet.Mag.DeceaureosquosdeditGymnasiarchus,&uestemhancremittaem,cruciplexquepileumhoc.Con.Hocfacias,necalumniandisitillisoccasio.Princeps,Gymnasiarchus,Licentiatus,Baculaurius&CiuesInterloquutores.Gymnasiarchus.Pransiiamdenegotionostrodifferamus.AdfersiquidhabesLicentiateconsilii?Lic.NonsuaderemutampliusinPalatiumintrareconaremurPrincipis,&frustra:namimpedientfiliiTitanis.Atpotiusest,utcumPrincepsreditaConcionedomum,expectemuseumpraeforibus,nontempliquidem,neuideantEuangelici,uerumPalatii.Sicomitterenonpoterit,quinsalutantibusnobis,respondeat.Gym.Beneest.QuidadhaecaddesBaculaurie?Bac.Utassumamuseos,quinobisadhaerentCiues,hisquemagismouebiturPrinceps.Gum.Atillipuerumiusseruntintemplopergerepersistereque,nobiseumamouereconantibus.Bac.HifueruntMechanicitantumpauperiores,nonprimarii.Gym.Nonsateritutconqueramurdeiniurianobisintemplofacta,sedutaccusationem,falsolicetexcogitatam,addamusoportebit.Cogitateuos,anquidnequitiaesitinpromptu,quaecoloremhabeat.Lic.Iamtuumerithocfacere,suumuterqueiudiciumdedit.Gym.Quidsidicamus,FacetumloquutumessenedumcontraMagistratum&Principem,sedetiamcontraScripturaeSacraedocumenta,quumdiceret:QuiduobiscumestquodagatPrinceps,cuinullampraestatisobedientiam.Etsicinuertamus,Principibus&Magistratibusobedientiamnonessepraestandameumdixissementiamur?Sedprobationetestibusquenobisopusforet.Lic.Bibonobisunuserit,modoquidpolliceamur,autpotuuentremillirepleamus&cerebrum.Ba.EtQuadraelambusalter.Gy.Optimeremagentisti.Uocentur:naminCollegionostrononcommorantur.Aliashaberentursuspecti,uelineoscaderepossetexceptio.UtrumqueuocariiubeasoBaculaurie.Ba.Enadsunt.Gy.Bibo,necnontuQuadraelambeUicinicharissimi.Uestramsiuolueritisnobisoperamimpendere,compensabimusegregie.Bib.&Quad.Dicitesalteminquouobisualeamusobsequi.Gym.Bibitepriusquamdixero.Profectosifeceritis,adcoenamuos&prandiumsaepiusinuitabimus,excipiemusquelautissimis.Atresipsatanquamarcanumcelaridebet.Aliaseamcommittereuobisnonausimus.Bib.&Quad.Tutohisdeponetisauribus&pectoribus,utilatebrisperpetuis.Gym.Atiuramentoprimumopusforet,quofanctireris.81.&Qua.Iuramusadomnia,&c.Gym.Auditemodo.QuidamAulicusTitanisfilius,ultrafratrisiniuriasintemplonostronobisillatas(utaudistis)aliasantePalatiiportam,neduminnos,uerumetiaminpropriumPrincipemsuum,&MagistratumhuiusUibis:imoquodmagisest,inScripturamSacramaususesteffutire.PropterquasadPrincipemiturisnobis,unacumaliquotCiuibusestconquerendum.Atquiacaremustestibus,cuperemusaffirmareuosaudiuisseFacetumitaloquutumesse:uidelicetPrincipibus&Magistratib.obedientiamnonessepraestandam.Bib.&Qua.Aliudnecupitisanobisfieri?Gym.Nihilampliusmodo.Bib.&Quad.Affirmabimusiuramentismillesisueritopus,acomnequodiubebitis.Gym.NuncadCiueseamus,&rogemusutnobiscumadireuelinthacdecausaPrincipem.Ciuespraeclari,scitisquamfuerimusuobisinomnibushactenus,&semperessecupimusobsequiosi,cuminfiliisuestrispietatebonisqueartibusinstruendis,tumsacrisomnibusadministrandis.PrincipisetiamuosnonfugitMandatum&Edictum,quouetitumest,Euangelicosnobis,&nosipsisforemolestosinexercitioReligionis.UerumtamenaudistisDominicodieproximepraeterito,quinamhoc,Sollicitus,filiusTitanisinAuladegens,iameffregerit.Necsatisesseuisumestillis,alterfilius&fraterFacetusetiamAulicus,aditumadPrincipemnobisauthoritatepropriarecusans,dixit,contradocumentaScriptureSacrae,Legesqueciuilesomnes,Principibus&Magistratib.obediendumnonesse:cuiusetiamreitestimoniumdarepossumusoptimumacfidedignum.QuapropterneCiuesEuangelicihoruAulicorumexemplomoti,nosomninopessundarepraesumant,contraPrincipisEdictumpublicum,iuuateresisterepericulisEcclesiaeCatholicaenostrenimiumeminentib.&conquerinosdesuis,nedumsua,sedetiamDeipraeceptauiolantibus.Ci.Siccinefactumest?Obueniendumerithuicmalo,necontemptusaugeatur.Uobiscumibimus.Gym.Iamtempusest:namPrincepsmodorecedetaConcionedomumiturus.EtpriusquamPalatiumintret,loquamurilli,silubet.Ci.Eamusigitur.Gym.IllustrissimePrinceps,adCelsitatem,confugimustuam,deiniuriisnobisillatisconquestui.TuaeMaiestatisEdicto,nonlicetEuangelicisCatholicos,nequehos,illisforemolestos.AtSollicitusfiliusTitanis,diedominicoproximepraeterito,Concionemintemplonostram,superaltaresacrumpedibuscalcans,perturbauit,seditiosis,haereticisqueuerbis,inhorumCiuium,&aliorumCatholicorumomniumpraesentia.PretereafratereiusFacetus,nobisinPalatiumadExcellentiamtuamintromitticupientibus,recusansintroitum,laesaeMaiestatiscrimenoreprotulit:utpote,Principibus&Magistratibusobediendumnonesse.Quapropter,nereliquiCiuespraesumant,abAulicistuaeCelsitudinisexemplosumpto,similequid,uelpeiusattentare,cupimuseorumtemeritatemreprimi,castigarique.Prin.QuoduosdeSollicitoconquerimini,ridiculumesseuidetur,&est.Namuosipsistultumfecistis,hunc,uestesaltem,utimpunequoduiseffutiret:uestraquepalamfacereuolenti,fortenullafidesadhiberetur.Iamquodcommisistisipsi,uosinaliumpuniriuultis?QuaehaecSapientiaest?Facetumautemeaprotulisseminimecrederepossum.Uocetur,&siuerumsit,nonimpunefecerit.AudisneFacetequidnamdeteloquunturSorbones?Uerasunthaec?Fac.AditumadCelsitudinemtuamrecussassefateorillis.Atquaemefalsofinxeruntloquutumesse,nego.Placidus&Portenariusadfuere,sciuntipsiquidloquutusfuerim.Princ.Placide,quidnamaudiuisti?Placid.HaecuerbasuntquaeFacetusprotulit.Quiduobiscumest;quodagatPrincepscuinullampraestatisobedientiam?Princ.Portenarietuquid?Porten.HocipsumquodPlacidusIllustrissimePrinceps,&nonaliud.Princ.Ecce.Quaenamestuestraeconquestionisoccasio?Gymna.Testeshabemusextraneos,nondomesticos.Prin.Quisuntilli?Gymna.Bibo&Quadraelambus,Ciueshicpraesentes.Prin.Producantur.Bib.&Quad.AudiuimusFacetumhaecloquentem,PrincipibusuidelicetacMagistratibusobediendumnonesse.Prin.Nunquid&uosdomestici,uelpotiuslocatitestesestis?Gymn.NonmoranturinCollegionostro.Prin.Uideoquiduosmachinamini,scilicetinpopulofeditionemfacerecontraUeritatem.Atexuotononsuccedetuobis.Expropriosemine,fructumeisimilemcofligetis.Uerum,neuobisansacalumniandisit,faciamquodaequumest.ite.Placide,Titanemadmeuenireiubemox.Pla.MiTiran.Princepsnosteradseuocarimteiussit,illicoueniasoportet.Ti.Ibotecum.Prin.MiTitan,constaretibiminimeputo,quantasfiliistuismolianturistiSorbones.insidias.Conquerunturenim:ategocertosciofictafore,quaecunquepuerisimponunt.Uerumnemaioreminuulgotumultumexcitent,proposuiFacetumadstudiumaliquodablegare,Sollicitoretento.Namaduersuseumnullamallegarepossuntrationem,quaseipsosnonprodant.Sol.IllustrissimePrinceps,oroutcumfratreliceatiremihi,nonuiuaenim,siabeoseparatusfueroPrin.Fraternumhocuinculum,egosepararenolo.Dabouiaticum,&omniaquaenecessariafuerintuobis.QuumadAcademiamappuleritis,moxindescribitesiquositopus,mittam.En,habetispecunias,quibusuosalatisadtepus.AequoferasanimoTitanpuerorumablegationem.Deumidpermittereuideo.Nonresistamusigitureiusuoluntati,nepeiuseueniat.T.PrincepsIllustrissimetuisuntistipueri,deipsisdisponerepotes,utlibuerit.Interimagogratiasingentes,protantisinme&ineoscollatisatuaCelsitatebeneficiis.Pr.Puerimihicuraesunt.UidenediutiusinhacCiuitatemorentur,quamualematridixerint.Ti.FietIllustrissimePrinceps.Sol.&Fac.PrincepsExcellentissimeualefoeliciter,&tuosessenossine,dumerimus.Pr.Ualetepueri.Pacemhancinteruosalitesemper,quamconcepistis.Estoteprobi,diligentesinstudiis,&semperDeimemores.Iteinpace.Ti.Oceanitis.EnPrincepsfiliosadAcademiamdatispecuniisablegat.Oce.Itasolos?Ti.Deuscomeserit.Oce.Melioremprofectoneminemhaberepossunt.Maneantsaltemunoautalterodie.Postmodumabibunt.T.Princepsexpresseiussit,utmoxtibiualedicto,recedant.Oce.Iententurprius.Ti.IaminAulaientatisunt.Sol.&Fac.UalePaterobseruandissime,tuquoqueMatercharissima,uale.Tit.&Oce.Ualetefilii.ComiteturuosO.M.D.Oc.Nunquidadportamusquetufuturusescomes?Tit.Minime:namiterum&ualedictocordarursusaggrauabunturutrinque.Iteinpacefilii,praeceptaquePrincipisobseruatequaededituobis.Nympha,Sollicitus,Facetus&lratus.Sollicitus.Uiderismihitristisadmodumfrater,quaecausaest?Fac.Patriamlaeterelinquerequispotest?Sol.Patriamfoelicioremhabemusincoelis,&PatrematqueMatrem.Fa.Uerumest.Atiniuriaquaenobisinfertur,estintolerabilis.Sol.Quaemaior&iniquioressepotuitea,quamChristusprynobislibetersustinuit?Hanc&nosaequoferamusanimo,simembraChristiforeuelimus.UidesneprosilientemesyluaNymphamegregiam?Fac.Uideoquidem.Primanobisobuiamhaecestfutura.Bonumutomensitnobisopto.So.Hecesteademquaemihisoletinsomniisapparere.Nunquamanteauigilantimihiuisaest.Nym.Saluetepueri.Sol.&Facet.Tequoquesaluereiubemus.Nym.Quorsumtenditis?Sol.&Fac.AdAcademiamaliquam,aPrincipenostromissi,patriamrelinquimus.Nym.Quamadirecupitis?Sol.&Fac.Primamquaenobisinitinerehocofferetur.Nym.Utegouosducam,hucueni.SiquidemabuteroMatriscommissimihifuistis,uosutregerem,atquedoceremea,quaeinAcademiisnullisaudiuntur.QuumtuSollicite,Gymnasiarchocumageres,&tuFacetecumeo,suisquecontenderes,nonuos,ategoperuosloquutasumillis.EasumegoquaetibiSollicitosaepiusapparui,Matriquetuaefemelinsomniis.Iamueromanifestouobisadsum,utuosdoceam,regam,atqueprotegamulterius.Ergosequaminime,hacfaciendumiterestnobis.Sol.&Fa.Libenterinuiseremusfratremnostrumprius,quemhicapudrusticumDemogorgonemhabemus,&illiualedictomoxtecumibimus.Nym.Nonestdomi,sedgregemadpascuaduxithincremotesatis.Uerumneputetismefallereuos,eamus,&uosipsipetite.So.&Fa.Quishicest?Mar.Quisclamat?Sol.&Fa.EstneRudisfraternosterdomi?Mar.Non.Rusabiithinc.Sol.&Face.Ualedicasilliprecamurnostronomine,fratresquesuosSollicitum&Facetumhactransiissenuncies,ubidomumredierit.Mar.Faciam:atintratepotius,mittamancillamquaesecumreducathucaduos.Interimeditebibitequehic,intereaueniet.Sol.&Fac.Agimusgratias.Iteraccelerandumest.Uale.Mar.Ualetefilii.SeruetuosinitinereDeus,&comitetur.NymiamadIratumfratremuestrumibimus,Sol.&Fac.Saluefraterchare.Ira.Salueteuosquoquefratresoptimi.Quopergitis?Sol&Fac.Adstudiumiturihaciterfacimus,utualetibidicamus.Ira.Doctoresambofiericupitis?Nym.HabeohicpropeStudiuminquoueramdoceoSapientiam.Irat.Ubinam?Num.Subrupehactibicontigua.Irat.Nunquamuidiquempiamintrantemautexeuntem.Nympha.Quidmirum?Uixincentumanniscontingitunumatquealterumhucpertingere.NonomnibusconcediturhoclocoSapientiamaddiscere,sedillistantum,quibusaDeodatumest.Etsimilliesmillehactransirenthomines,huiusintroitumScholaenoninuenirent,nisieosegoducerem.Secretissimusestlocusiste,quemuobispatefaciamnonpriustamenquamnarrauero.quinamilli,quinauarecupiuntoperaminhocstudio,contineresedebeat:acindequidemolumentireportent.Primo,quihucintraredebent,amotosaxopermehoc,transseunthac,sequaminime.HaecestAula,priorquelocusAuditoriinostri,quemutintrarunt,quipromouendisunt,exuuntursuisomninouestibus,&hoclauacrolauanturmundissime.Postmodumnudibalneumhocsplendidissimumintrant,hostiolopermereserato,siggillatoquepostmodum,nequispiamaliusintret.ContinuocaloreperPromotoremexcitato,sudanteorumcorporafrigidissimumhumorememittentia.DecuiuscorruptioneScorpionesenascuntur,quisuisaquiculeis&caudisacuminatiscorporasudantiumicta,prorsusinterimunt:uiuotameeorumSpirituremanenteperunionem.Quadragintapostdies,istiScorpionesinAquateterrimamresoluuntur.EtexistiusAquaeputredinecoruusnascitur,quiponensouum,inTaurumtandemimmutatur.Flatibusistesuismitibusfouetouumprius,exquoCignumauemcandidissimamexcludit.Ista,posteriusouumpostquamposuit,inLeonemtransformatur.Hicflagrantioribusflatibusouumhocfouet,Regemquepotentissimum&uictoriosissimumexcludit.Haecestsummaprocessushuius.Atutmeliusremintelligatis,latiusexponam.Sollicite,necnontuFacete,sihancsuscipereprouinciamaudembitis,inRegemunicumambo,uictoriapotentiaque,Regesomnesterraesuperantem,euadetis.QuireliquosfratresuestrosReges,&SororesetiamReginascoronarepoteritis.Nemouincereuos,quantumuispotens,uirtutibusautSapietiauos,poteritexcellere:ditabitisomnesquotquotuolueritispauperes,&eorumindigentiisobuenietis.Necproptereaminuserituobis.Imopotiusmagisacmagisabundabitis.Namdefontehoc,uelbalneouestro,quotiescupiueritisinfinitosexhaurirethesauros,eritliberuminfratriduum,acsalutiferamaegritudinibusomnibusMedicinamdepromere.Hactamenrationeuospromouendostantumsuscipiam,utneminemegenumautaegrotantem(quantumobstarepoteritismiseriis)eorumquiperuenerintaduestramnoticiamrelinquatis.Quaesupersunt,ubiiamRegeseritisfacti,permedocobunturamplius.Nonestquodmortetmformidetiscorporis:namaliasquampereamnontransituradgloriam,adquamresurgetisabsquedumbio.Creditemihi,quaementirinullomodopossum.Solli.&Face.Quod.esttibinomen?oNympha,precamurnecelareuelis.Num.Ueritasegosum,quaenihiloccultum,quodnonreueletursuotempore,sino.PermeuidebitisuindictamdeSorbonibusinimicisuestrismeritosumptam.Sol.&Fa.PraestosumusobediretibiUeritatiSacrae.Nobisimperamodo.Nem.EstquodIratifratrisetiamintentionemaudiam.Isenimofficiumimpenderesuumuobisdebet,calefaciendobalneo.PoterisIratehocipsumefficeresimultorrendiscarbonibus.Ubitamenhocobserues,utpriusquamignisuniuscumulitranseat,alterincendaturalteri,noctudiuquesempercalorbalneumhocfoueat.Aliasactumerit,acderesuscitationefratrumtuorumdesperatum,&unadeRegnotuo.FacigitursiRexfieridesideras,utsedulonauesoperamnerefrigescatbalneum.Ira.Faciamquicquidimperasti,necdesinamignesextruere,donecfinitumsitopus.Nym.Notaprimum,utabinitiotuosignesremotius,quaminoperismediostruas,propiusquesemperaccedashuc.Ira.Obseruabo.Nym.Datisitaquemanibuspollicemini,quicquidproposuiuobis,praestaturosforeuos.Sol.Fac.&Ira.Pollicemurequidem.Num.Exuiteuosigitur,depositisquesordibusinhoclauacro,balneumintrabitis.UestesistasauferIrate,quibusuteredonecopusabsolueris,posteanonindigebis.LauacrumintraSollicite.FratremIratelaua,sordibusablueprimumhunc,&deniqueFacetum.Iamin:ratebalneumhocsplendidissimumambo.Claudamostiumseramque,sigillosignabomeo,nequisaperiremepresumatinscia.Patientesestotesudorum,algoris&aestus.Uobisfiet,utanteadixi.Ualete.Rupemetiamadmotosaxo,clausumIratecupio,donecredeamadte.Nilaliudincumbitonerituo,quamutcontinuosignesintermissionesineconstruas,utpraecepi.Laborumingentemusuramfeceris,utpoteRegniIuerumtibi,fratribusatquesororib.tuis.Adurbemintereameconferoiam,ubinegotiaquaedamabsoluero,tempusqueforeuidebitur,hucredibo,doceboquelatiusquidfacias.Uale.Nympha,Gymnasiarchus,Licentiatus,Baculaurius,Pretor,Argentarius&Satellites.Nympha.Tempusnuncaduenisseuideo,quopeccatumistorumnebulonumestreuelandum.FuratisuntBibosociusque,nomineQuadrelambus,poculumArgenteumSorbonib.Occasiodaturhocmedio,quafalsumcontraFacetuminiquetestimoniumafurib.prolatum,unacumeorumimpietate,quihocemerunt,abipsispalamfiat.Gym.Heumemiserum.Quispoculumhocabstulit,oLicentiate,uidistine?Li.Quod,maximumobductumauro?Gym.Maxime.Li.Asexiampraeterlapsisdiebusnonuidi.Gym.Baculaurietu,nonscisubinamlateat?Bac.Minime.Quumultimotothospitesinuitasses,bibimusomnesexeo.Nunquidobserastipostprandium?Gy.Ignoro.Licent.Potifuimusquotquotexeobibimus.Rogetursifortecoqualauissetaquacalente,reseruassetquesuoinarmario,postmodumreportarefuissetoblita.Gymn.Sordida,uenihuc.Habestupoculumargenteuminscriniotuoseruatum?Sor.Nullumegopoculumuidi.Gym.Deusbone,quidagendumestmihi?Lic.AdArgentariosito.percontasiquispiamadeosuenaledetulisset?Bac.Adhucaliudestquodagat,nemperogeteos,utsiquisueniat,poculumillisuenderecupiens,utretineant.Gy.Ibosanemox.Pre.UndenobisadesDomineDoctor?Quisicmoestusappares?Gym.Occasionemhabeomaximam:namfurtonobisablatumestpoculumargenteum.Pre.Nostifurem?Gy.Minime,sediamabArgentariisuenio.Nulluseorumadhucaliquidpercepit.Arg.SalueDomineDoctor.Gym.Tuquoquesaluemiamice.Arg.Iamiamadmeduouenerunt,argenteamadferentesmassam,omninocontusam,&malleisfractam,utminimeuideriqueat,anpoculiformam,uelalteriuscalicishabueritantea.Gy.Quisuntilli?Arg.Nonnouihomines.Gym.Retinuistinemassam?Arg.Retinuiquidemeaconditione,utbinasposthorasadmeredirent.Intereaprobaremignesipurumlitargentum,&quidualeretexperirer.Sedcinusponderisfuitpoculum?Gym.Trigintasexunciarumcumdimidia.Arg.Tantundem&massaponderat.Pre.Fureshabebimus.IdomumDomineDoctor.Nonestquodcuresamplius.EgoiamquatuorSatellitesadArgentariidomumireiussurussum,quiseclamabscondantalicubidonecueniantfures,arripiantque.Ualete.Ministriiustitiae,uestrumquatuoriussumeodomumArgentariitalisadeant,&inanguloquodamlatitent.Ubiduofuresuenerint,pecuniaspromassaquadamArgenteapetentes,eosmoxincarceresiniicite.Sat.DominePretor,captisuntquosiusseras.Pre.Tortoricommittanturexaminandi,pluraperpetraruntindubiefacinora.Sat.Haecesteorumtorturaeconfessio.Pre.Haha.AdPrincipemeundumest.IllustrissimePrinceps.Duosfuresincarceresdetrudiiussi,quipoculumArgenteumSorbonibusfuratisunt.IntercaeterafassifueruntsefalsumdixissetestimoniuminExcellentiaetuaepraesentianonnullorumqueCiuium,aduersusfiliosTitanis,famulosExcellentiaetuae,sedaSorbonibusinstructiseductiquepollicitationibus.Prin.Teneanturdonecopusfueriteorumconfessione.Pre.FietIllustrissimePrinceps.Pretor,Gymnasiarchus,Licentiatus,Baculaurius,&Satellites:Satellites.DomineDoctor,furescaptisunt.Gy.Quinamsunt?8a.Bibo&Quadraelambus.Gym.Illine?Sat.Illiipsi.Gym.Mallemaliosfuisse.Noncredidissemprofectosimileseosfore.Doleosortemistorumhominum.Licentiate,tuqueBaculauriemoxeamusadCapitulum.Li.Quidrursushabetiste?Ba.Melatet.Infortunioplenusest,&quicumeoremhabent.Gy.Nunquidnosmiserosnedumfortunamala,sedpraecipitesetiamesseuult?Li.Quidnarras?Gy.Actu,imodenostrasaluteprorsusdesperatumest.Ba.Dicbreuib.quidsit.Gy.Heumemiserum,&uoseffarinequeo.Bibo&Quadrelambusdetrusisuntincarceres.Lic.Resesthaectantimomenti,propterquamdesperaredebeas?Gy.Nisihocforet,nonessetquodcuraremus,etsilaqueosuspenderentur.Ba.Quidamplius?Gy.Poculinostrifuresipsifuerunt.Li.Facutpoculumredhibeas.Gy.Libenterpoculumamisissem,&bistantum,siputassemeosfuisse,noniuissemadArgentariosexuestroconsilio.Lic.Quare.dicomne,quicquidpericuliscisimminere.Gy.Sitorqueantur,etiamdefalsotestimoniominimesilebunt.Li.Nonscisremedium?AdPretoremito,rogauteosdimittatoblatosibimunere.Gym.Nonfaciet.Ba.Experire.Gr.Uenitemecumigitur.Li.&Ba.Eamus.Gy.DominePretor,hifuresamicinobisfuere,necputaramuseostalequidunquamperpetrareuelle.Mortemeorumnoncupimus,atpotiusutliberentur&uiuant.Nonestnostraeprofessionis,utpropternoseffundatursanguisProximi,uelle.Dabimustibimassamillampoculi,siliberosdimiseris,excusationedimissionisabeosumpta,quodpoculumnostruminuenerimus,&ipsimassamilsaminterrasepultamrepererint.Pre.ItePatresdominiuosdomum,&studetemelius.Iustitiamnonuendo,necUeritatemininiustitiadetineo,proutcuperetis.Argenteamassauobiscumsitinperditionem.Gy.Nonnedixeramipsumnonfacturum?Quidnunceritconsilii?Li.MirorquanamrationeDoctorfactussis,quinonpossisreperire,tuismaximerebus,cumfueritopus,remedium,utsemperadnosconfugias.Demum,siquidmalecedat,imputarenobis,quamfortunaemagisnonerubescas.Baculau.Profecto,parumabesset,quinMagistrumimitarerartium,Gym.Absit,uobisampliusnunquamimputaboquicquam:uestrumnuncadhibeteconsilium.Lic.Miserhomotu,poculumaliudpriorisimileformaponderequeiubemoxextraCiuitatemfabricari.Quofacto,Ciueseosdeminuitaquoshabuimuseotemporequumpriuspoculumablatumest.Etubiquintumatquesextumquisquenostrumhauserit,egohocinscamnosedensaparietenonamobili,sedabeodistanteparum,cumBaculaurioludensomnibuscerneribus,mutuisdeuacuandopoculodisceptationibus,&eleuatomeliusutintret,pileumcruciplexinterparietem&scamnum,posttergusdecideresinamineundemlocum,inquempoculumhocnouumposuerimus.Fierinonpoteritquinaliquisextraneorum,ubimenudatocapiteuiderit,pileumleuarenonconetur.Quodubifecerit,poculumetiamnecessariouidenseruet.Sicfiet,utgaudeamusomnesinpoculo,diemfestumcantemus:Resurrexitquodmortuumfuit,&c.Testesinnumeroshabebimus.Demassaquidemnonestquodsimussolliciti.Gy.Bonumesthocsaneconsilium:atipsumdaredebuistipriusquamadPraetoremiuissemus.Bac.Nemoadfuitquumhaecloqueremur.Deincepsquidipsecontratot&tantostestesfidedignos,&Ciuesomnes?Gym.Gallinapeperitouum;cantaSordidanobiscum.Atquidetestimoniofalsonobisestagendum?Lic.Torturaehocimponemusquoduisextorquenti.Nimiumessollicitus,tacemodo,facsaltemquodinternosdeterminatumest.Princeps,Concionator,Placidus,Titan&Nympha.Princeps.MirorPlacide,puerosnonscribere,iamtempusaliquotabiit.AccedeTitanem,&uidesiquidliterarumipseacceperit.Pla.FietExcellentissimePrinceps.Titanubiest?Oce.LectomiserrimusPaterdecumbit,egoquenisimisertasui,mortemobirepotiusuellem,quamuiuere.Uerumlicetmecircumquaquemoerorpremat,utconsolereumtamen,acinseruiaminaegritudinesuagrauissima,gradiorutpossum.Pla.Quidinfirmitatishabet?Ocea.Anxietatelaboratinmortemusquedefiliis.Pla.LicetmihinominePrincipisipsuminuisere?Ocea.Maxime,ueniprecor,&consolarequipotes.Plac.SaluemiTitan.Tit.SaluemiPlacide.Pla.Princepsinuiseretepermeuoluit.Quidagis?Ti.Uides.Pla.Quaenamhaecestinfirmitatisoccasiotuae?Ti.Filiorumabsentiatantamemalehabet:quodquenonaudiamabipsis,necabalioquopiam,quidsibicontigerit,&anuiuimortuiuesint,cumnonscribant.Pla.InDeoconfidendumest,miTitan.Ispuerosconseruabit.Princepsdeipsisbonamspemhabet.Estobonoanimoprecor,&siquidsit,quodnominetuoprestarepossim,dicsolum,&libentissimefacia.T.Aliudnihil,preterquamsidepuerisaudiuerisindicareuelis,charitatisergo.Pla.Faciamsane,statimarqueperceperimaliquid,nunciabo.Uale.PrincepsIllustrissime,UirbonusilleTitan,moeroredefiliisconceptodecumbitusqueadmortem,&eiusuxorapparetsemimortua.Prin.Itane?Bonumerit,utConcionatoremadeumquiconsoleturexscripturis,mittam.Placidemeonominedic,utipsumadeat.Pla.DomineConcionator,PrincepsTitanemdecumbentemlectomoerentemquepropterfilios,quodnonscribant,uelaudiatipse,quidnamillisacciderit,adiretecupit&consolari.Conc.Iboiamiamabsquemora.Nymp.Datopriusanimaesuomedicamento,corporisuumetiamestadhibendum.Iratumscionuncopusabsoluisse.Regemdecarcereliberabo,quiPatrisubueniat.Iratesalue.Ira.ExpectataiamperannumfereNympha,mihifoeliciteradsismodo.Nym.Semperadfuitibilicetnonuideris.aliasopusitaperteipsumabsoluerenonpotuisses.Amotohocprimolapidemecumintres.Enfratresuidespertransparensbalneum?Irat.Uideoquidemcorpusunumrubicundissimum,capitaduotamemhabensaureisornatacoronis.UnumapparetSollicitifratris,&alterumFaceti,poculumaureumdextramanurenereSollicitus,&sceptrumetiamaureumsinistramanuFacetus;acbinostantumpedesambouidenturhaberebrachiaquebina.Sedquonomineiamuocandisunt?Nym.Rexinterrispotentissimusuocabitur.SigilloseraquereseratisiamprodiRexinAltissiminomineDei,cuiusadgloriamfactuses.Rex.LaudeturDeusinsoecula,quideditadmirandasuauiderehominibus.Nympha.GrauissimotuusPatermorbolaboratoRex,eamus,&sanitatispoculotuoMatriquepessimehabentisubuenias.Nonestquodmoremurdiutius,nedeuitasitpericulum.PosteaFratres&Sororescoronabis.Iratecongredere.Irat.PatriquinamestMatercharissima?Ocean.Pessimehabetmifili,necmihibeneest,utuides.Iratus.IamFratresredieruntinRegemunicum&potentissimumfacti,Oce.Quisic?Ir.AudiesposteaquamPatersanatus,actuliberasisalanguoribustuis.Rex.Saluecharissimagenitrix.Ocba.RegisneMateregosum?Rex.Nouistinefiliosexfacie?Ocea.Sollicitiquidemeffigiem&Facetifiliorum:atcorpustantumunumcerno.Rex.AmbosumushicTitanis,&tuifilii,Rexunicus.Ocea.Osculoprimumexceptos,adPatremsemimortuumuosducam,(utiuuetis.Rex.FietMater,nutupotentissimiDei.Paterobseruandissime,salue.BibedeSanitatishocpoculo,quocuraberis.Ti.BibamSollicitefili.BoneDeus,haustuhocunicomihiuideturanimamrestitui.Rex.BibetuquoqueMaterdilectissima.Oce.Nunquamegopotumbibi,quirecrearitanimum,utiste,meum.Iamamedecideremoeroremomnem,atquedoloremsentio.Ti.Surgam,&filiosipsetractaretecumsanusiam(Deodante)cupio.ProspereGnatiredieritis.Amborumuideocapitafiliorumaurocoronata,corporaquideminunicumRegemtransmutatamiror.AdPrincipemconferamusnos.IllustrissimePrinceps,ambofiliiredieruntinunumRegemtransformaticorpore,faciebusuerononimmutatis,utuides.Rex.SaluePrincepsIllustrissime.Prin.Potentissime,acinuictissimeRex,plurimumsalue.Rex.Fratresmeos,&SororesinReges&Reginascoronarecuperem,utinAulatuafiatcorampopuloprecor.Prin.Omniaquaepossideotuasunt.Imperaquoduoles,obedieturtibimerito.MoxtabernaculumerigaturantePalatiumaltum,&satisamplum.Tubicen,tuperuicosomnesproclama,Titanisfiliosrediisse,Regemunumpotentissimum,quiFratres&Sororescoronabit,crasfinitaConcione.Populusomnisadessepoterit,utuideat.AscendamusRextabernaculum,congregatusestpopulus.Rex.Iratefrater,quimihipropiorinmaximisalgoribus,aestibusquesemperadfuisti,primusetiamesto,quicoronamRegiaminuictissimam,&sceptrumdiuitiarumplenumaccipias.PosteaLaetus,&RudisetiamFratres,earundemfacultatum&potentiaeRegesestote.PostmodumAssiduaUanaqueSorores,&uosReginaesuntoFratribusfacultate,potentiaquepares.Iamnuptiaecelebrandaesunt.ConcionatorIratumFlauae:LaetumCandidae:RudemqueNigre:necnonAssiduaeTalcum:&UanaeCalaminum,uxoribusmaritos,&hosillisDiuinomatrimoniiuinculoiunge.TitanisutprogeniesDemogorgonisfamiliaeiunctasitinlobolemRegiam,hocetiamannuenteDeoperpetuodeuincta.Nym.CorexcitabonuncPrincipis,utSolliciticausam,atqueFaceticorampopulocongregato,contraSorbonesassumat.Baculauriumetiamnonalias,quamegoMagistrumartium,abistisperidishominibusretraxi,hucintestemadducam.Prin.Tubicenpopulosilentiumindicameonomine.DilectissimiuirisubditiCiues,quantumhactenusmihicuraefuit,acsollicitudinisinpaceconseruandiuos,nonignoratis.AtSorbonestotoconatumachinatisunt,quantuminipsisfuiteamperturbarediuersimode.PrimoquideminfiliumTitanismaximumnatuSollicitum.Huncenimfalsispersuasionibus,utstultumaPatrecuraruntindui:postquamaliasuaconsiliaquibusipsumtrucidaresecretoproposuerant,autaliasinterimereueneno,forepericulosauiderentattentatu.DeincepsinalterumfratremFacetum,etiamTiranissilium,famulumquemeumtunctemporis,contraquemacculationesfalsasattulerunt,falsisquetestibus&furibus,quosexcarceribusuinctos,hucutUeritatemfateantureruiiussi,probareconatisunt.PostremoIusticiamipsamcorrumperemuneribus,opprimerequeUeritatemuoluerunt.QuodcumapudPraetoremefficerenullomodopossent,aliudpoculumillisimile,quodsublatumfueratabistisfuribusiusseruntfieri.HocsubscamnopositumcasudecidissefinxeruntcautelosecoramCiuibus,quosuamsuorumquetestiumfalsitatempalliareualerent.Quaeiamobiteraudistis,perScribamlegentemaudietislatius,acdeuerboaduerbumistorumhominumhistoriam.Bacul.Ascendam&egointestem,unacumMagistroartium.PoenitensatambenignoPrincipemisericordiamfacileconsequar,aliascumistisnebulonibuspuniar.Ualeant:gitur,adprobosibodumtempusest.PopulusOmnis.SeparaPrincepsIllustrissime,LuposabQuibus,Tollanturquiseducuntnos,&abhisrepurgetursordibushaectuaCiuitas.MittanturadTyberimturbulentissimumfluuium.utibidemsorbendiSapientiamsuamaddiscantmelius.Princ.IudiciumhocRegiPotentissimorelinquendumest,cuifeceruntiniuriam.Rex.Quodadmeattinet,eisremirtolibenteromnedelictum,neceorumcupiomortem,sedpotius,utexpectenturdonecadouileredeant,prouteorumsocii.Prin.Mittanturigiturinexiliumdonecresipuerint.Pre.Ategofuresexaequotractaturussum.HuiusAllegoriaeconclusio.Sicsoletenenirehis,quiUeritatisuiameuitantes,persemitasambulanterroneab,suosque;proximosducunt,aceismoliunturinidias.UtscilicetquicquidcontraUeritatemmachinatisint,ineorumcaputmerito360Artif.Chymist.(sicdisponenteDeo)decidat.Necaliquidexcogitareualeant,quodillisinruinampositumnonsit.AcdumeuitareCaribdincupiant,inSyllamincidant.Nonalias,&quiMetaphysicamHermetisTrismegisti,tot&tamuariiserroneisquesectanturmodis,ignorantiamsuamnecessariodeplorant.Namunicaestuia,quaeducitadBalneumuerePhilosophicum,inquofoueturouumilludMetaphysicum,paucissimisMetaphysicis,autemnullisnonstritemporiscognitum.Finis.DePraeparationibusMetallicis.Praefatio.DeUegetabilium&nonnullorumAnimaliumdestillationibus,anteadicereuisumest,exoptimorumdoctissimorumqueUirorumopinionibus,neuidereralienaspernereuelle.Quicunqueperitusfueritartis,facilepercipietquidegoadeamattulerim:nonestmeuminstitutum,utexeamihilaudempararecupiam.Imosciomaximamimminerehisinimicitiam,quidebonisartibuspraeteruulgatamconsuetudinem(licetuerissima)loquuntur.Nonproptereasubticendasunt,quaeReipublicaeliterariaepossuntaliquamutilitatemadferre.Solentnonnullipostmortemsuapriusaeditaforeuelle,quodminimeprobandumest,obmultaquaepiaeteraequitatemilliscontingereuidenturindies.Autabeis,adquorumperueniuntmanusinuariafragmentadistrahuntur,autfoedisconspurcanturnebulis,uelomniumquodpessimumessecomperimus,eaquaedocantartemexpracticaretinenturabeis,quiquaestumindesibisolisforemaximumcupiunt:editistantumillisquaeperTheoriam,tanquampernebulaseminusaliquidincertiuidenturdemonstrare.Quapropteraequumesteos,quiprodessecupiuntomnibuslaboresuo,dumadhucsupersuntinlucemeadare,quibusprouectosstudiosorumconatusforecupiunt.Sicfiet,utcontraUeritatisinimicos,suaqueuerasunt,optimoiuredefendereualeant.Quandoquideminuidisolentpostmortemprobismaledicere,necnoneorumscriptacarpere,quodimpiumest.Siquidigiturinhacartecuiquamscripsisseuidear,quodaUeritatesitalienum,precor,utquumresponderedatumestaDeo,nonubidormiero,faciatimpetum,Rationilibenter,&noniniuriae,nisicoactecedit,acprotemporeUeritas.Haecamedictasint,quodLabyrinthumuegetabilemanteaposuerim,&nuncmineraleminmediumadferrecupiam.Suntigiturmineralia,solidiorumnaturaepartiumproles.Etquamuisexaquaplurimanonnullagenerentur,nihilominusterra,queminimaparseorumestpraedominatur,ingentiquesuauirtutesolidatiuasubtilitatiscopiamaquemaximamuincit,acsolidamreddit.PrimiParentesmineraliuminferiores:AquaMater,&TerraPaterexistunt:uelutiuegetabiliumaer&aqua,necnonanimantiumignis&aer,seminariasuntpotissimaparsgenerationis.Licetelementacaeteraconcurrant,loquimurdehisquaemagisadeorumgenerationemfaciunt.Ignisenim&aermagisadsensitiuamacceduntanimam,aer&aquaminus:atmagisaduegetatiuam,quaenihilominusinsensitiuareperitur,utalteraesociafacultas,Nonpossuntambogeneraquaedictasunt,aereliberosine,quiparticepsignissethererpariterliberisit,generari.Mineraleuero,conclusumaerem&ignemrequirit,aliasnongeneratur.Exterraminerali,quaesulphurisinitiumest,&aquaminerali,quaeprimumargentumuiuumestminerale,generaturuitriolum,quodGenealogiaemineralisprimumgradumobtinet.Exeo,percaloremignissubterraneiresoluto,generaturaermineralis,solarisatquelunaris,quisicumignemineraliconcurrat,fitgeneratiomineralis,talisqualispartiumpuritasuelimpuritasfuerit.Nonsemperindemetallumoritur,sedinterextremahaecmultanascunturmediamineralia,queuariasunt:utalumina,saliaproptersulphurisdefectum,adnaturanonitapropinquametallica,acMarchasite,DePraeparationibus364quaepraenimiosulphurenonfixoconstantiaminignepaucioremhabent,quamsolidametalla,quibusetiamfragilioresexistunt.Uerum,quiareiMedicaeperquamutiles,nonsecusacmetallasunt,dePreparationibushorumscribereproposui,clariusfortequamanteauiderilicuit,autlegi.Cumigiturexhisquaedictasunt,uiresautuirtutesnonmelioriuiapossint,quampercalcinationemelici.Dehacetiamprimotractandumerit,aUitrioloquesicutpriusinchoandum.DeCalcinationeChymica.Caput.Calcinatiodicitur,corporismetallici,uelmineralisincalcemigniscalorefactamreductio.Propriecorruptiometallicauelmineralisdicipotest.Namutsupradiximus,ametallis&mediismineralibus,occultauirtushaberinonpotest,nisiperoccultationemsuimanifesti,suboccultoiampercalcinationemmanifestato.Postquamhumidumaqueumigneseparatumestabhumidoaereo,quodignisestparticeps:istudasuoterreocorporeseparatur,&nonprius.AUitriolocalcinationemigiturincipiamusmineralium.DeCalcinationeUitrioli.Meliorhuiusnullacalcinatiofieripotest,quamsiponaturinCucurbitamuitream,autfictilem,&uirreatam,galeaqueuitrearostrata,Mercurialishumortotusrecipiatursubiectouase,quiadremMedicam,&maximeadEpilepsiaminSpiritumsuumredactuslaudatur.PostmodumeximaturaCucurbitacaputmortuum,&inpilametallicatundaturinpuluerem.Hicinollamfictilempositus,superprunasagiteturspatulaferrea,donecrubificetur.HancoperationemaliquirubificationemappellantUitrioli.Uerumegohuiusueramcalcinationeessedico,&abeacalceoleum&Saleximiposse,quodsupradocui.Suntquisineliquorisretentioneperexhalationemilludexsiccant,pulueratumquetorrentlatius.Aliicruduminollaliquescens,&propesiccationemagitantillud,quousqueredactumsitinpuluerem.Primumegomodumexpertusoptimumlaudo.Poteritnihilominusquicunqueuoletaliosassumere,simelioresilliuidebuntur.366DePraeparationibusfossilis.Salquoincibariisutimur,autexmarinisaquis,auteputeissubterrascaturientibuscoquitur,esseuideturAlchalinaturaeprimum,&aqueaterra,uelSulphuraquempotius.Hocinteraliasspeciesmagisnotumest,quosit,utabaliquibuscommunedictumsit.UerumperSalcomunechymicosaliudintelligereputo,quodadiuersiseruitureodemartificio.QuicquidsithoccibariumSalnominabimus,quodmensaeprimumapponitur.Idipsuminollisterreisnonuitreatispositum,uelinAurifabrorumuasisfusoriis.quaetigillauulgariterappellantur,prunistorrendumest.Aliquiuoluntutineisadignitionemusquemaneantcitraliquefactionem.Egotamensatisiudicarenonpossumcuristamprohibeant,cumadeaminpraeparationeSalisueniendumessemoneant.Quapropterutaiudiciosishaecopiniositiudicatauiris,adpraeparationemhanctransireminimetedebit.Sicaiunt:Salessepraeparandum.Postquamignitumfuerit,acutferrumcandueritinignecitratamenliquefactionem(aquamaximecauendumessedicunt,aliasdestruereturpraeparationisopus)eximendumerit,acterendum,posteasoluenduminaquatepida,necnonperfiltrumdestillandum,postfiltrationemeuaporationesiccandum,&siccatumrursus,utpriuacalcinandum.Processushictamdiucontinuandusest,quoadsuperlaminamignitampositum,utceraliquefiat.Uideiamscopumhuiuspraeparationisesseliquefactionem,aquatamencauendumessedicunt,preternaturalemordinem.Quandoquidemquosaepiusquidliquefit,obnoxiumliquationimagisredditur.QuapropterliquefaciedumSalforeiudico,dunmadliquationempraeparatur.DeCalcinationeSalisnitri,quodacutorumliquorumAlchaliforedico.PraeteromniaSalia,Salnitrisulphureumessemagis,experientiadocet:namexpositumigniflagrat,utillud,sedcumflatumaximonullofoetoretamen,autsaltemexiguo.SedmirumestinrebusfrigidissimisaPhilosophisiudicatis,igneasinesseuires&sulphureas:utinCamphoraquaesuccensaflagratetiaminaqua.Paucireperiunturquicertamhuiusreicaulamredderepotuerunt.EgoueroChymicisoperationibusedoctus,aqueumSulphuresseiudico,hocestaqueamnaturamquodinduit.Hincfitutsulphurterreumilliiunctum,&simulaccensum,tantasuireshabeant,utinbombardicopuluereconspicimus.Namutaquanonpatiturignem,nequehicillam,sicetiamaqueumsulphurigneum,quodinterrageneratumest,admitterenonpotest,&obdiuersameorumnaturamunusignisalterinonfacilepermiscetur.Quamquamfieripotest,utindustriaChymicasimul,uniunturtamenhocipsumabsquemediouelartificiomaximononcontingit.Huiusigiturcalcinatiopropterflagrationeestsatisdifficilis,atpossibilishocmodo.Inretortumuascoditum&superprunaspositumignelentissimoliquescat,nerimamuasautfissuramcontrahat,aliasubiminimumaeremadmiserit,accensionemeiusretinerenemofacileualebit.Atpostquamtotusliquorinrecipiensuasdescenderit,placentaminuasisretortifundorepertamexime,tere,torrequelatiusinollaterreasemperagitandoquoaduoles,&candidissimamcalcemhabeas.ReliquorumSaliumcalcinationonestapraedictisabsimilis,praeterquamSalisArmoniaci,quodcalcinaripersefacilenonpotest,obfacilemeiusascensum,quosublimatur,necbeneteneripotest.SaliumAlchaliumtriasuntgenerageneralissima,nempedeUegetabilibusanimalibus,&mineralibustracta,utsupradeIouedocui,simul&extractioniseiusartificio.Haeclicerabaliquibusartificiataforeiudicentur,nonsuntnisinaturaliaperChymicamartemasuiscorporibusseparata.Nondifferuntabeisquaeuulgonaturaliadicuntur&fossilia,proutSalgemmae,quodanaturaseparatumestasuocorporeSaturnio,perartificiumnaturae,similehuicquodexercentChymiste.Comburitenimsuacorporasubterraneanatura,dequorumcinerib.perablutionemSaliasuatrahit,&perconcoctionemcoagulat:hocipsumimitaturArtifex,quiconsideransincauernisterraestillantes.aliquosliquoressalsis,perterram&lapides.inSaliscoalescereglebaseisdemadhaerenteslapidibus,huncSaliseliciendimodumaquibusuisprimumexcogitauit.DemetallorumCalcinatione,Saturniprimum&Iouis.SaturnusatqueIupiter,quodfacilimaeliquationisexistant,paucolaborepossunt&persecalcinari,sinecuiusuisalteriusmixturacorporis,dumliquatafuerintinollaterrea,semperagitataspatulaferrea,donecincalcemtranseant.Haecestomniumoptimacalcinatio,queperadustionempropriiSulphuris&internifit.HabentenimimperfectametallaquaequesuumSulphuradurens,quosuumargentumuiuumincalcemredigitur.Ueracalcinatiometallorumtalisforedebet,utnonampliusinmetallumredireualeant,hocestmalleationesuaprorsuspriuatasint,oportet.Hocitapoteritquisexperiri,portiunculameiuscalcis,ignifortissimoliquandamexponendo,siquideminuitrumredigatur,optimecalcinatumfuerit,sinminus,atincorpusredeatmetallicum,assandumeritampliusdonecuitrumappareat.Nonsoluministisduobus,uerumetiaminomnibusaliiscalcinatismetallisidfieripoterit.Hocartificiouitrafiuntcolorumdiuersorum,utsuntillaquaeSmaltauulgariterappellaresolentAurifabri,quibusetiamutunturindepingendisaureisarmillis.Quoduisenimpropriumcoloremoccultuminsemetallumhabet,quemopere,quodcalciumreductionemuocant,patefacit.InoccultosuoruffusestSaturnus,albusIupiter.RubetMarscolorefusco.UiretUenus,atLunaecoelestiscolorinest.Mercuriouarius,&Solisanguineus.Exhisoptimepraeparatis,lapidesarteChymicafierisolent,pretiosis&naturalibuspersimiles,quiuiribusetiamanonnulisminimeforeminorespraedicantur.Namquinaturafabricatisunt,exuaporibusmineralibusconstant,lapideoSulphurecongelatis:quosquidemsicontigiissetinSulphurmetallicumincurrere,fuislentinmetallacongelati.HabetsiquidemSulphurinseformamlapidisuelmetalli,iuxtasuitameninformationem;idest,coelesteminfluxum,quaminmateriam,scilicetuaporesmineralesinfundit.Manifestumestetiamuapores,dumadhucresolutisunt,&piusquamadeosaccedatSulphur,coelesteshabereuires&influxusuarios,utSulphur,imopotentiores,utprobaturexSolecaeterisquieStellis,quaesolutasuntincoelometallasiuelapides,&interriscorrespondentiasibilapideauelmetallinahabentcorpora,uiribusillisobcongelationeminferiora.Quaetamensidebiteresoluantur,&asuiscompedibusliberentur,adoperationemcoelestiumcorporumacceduntmagis,prosuiquantitate,nonmultominusefficace.Quapropternonestquodquispiamcredat,materiamhancuaporosamlapideamsiuemetallicamesseuiribusautformasuadestitutam,quiamateriamuocamuseam,hocrationedicimusactuscongelationis,quemineamSulphurimprimit,&quodictamformamaereaminlapideaimmutat,coelestinonablata,sedoccultatasubcorporeacohibitaque.SicetiadeSulphurelapidumpretiosorumestcogitandum,noncrassumhocueldensum,atpurum,clarum,diaphanum&uaporosumesse,pariter&metallicum,sedillominusistud.Habetigiturmateriadequaloquimur,formaminseresolutam,&Sulphurinsesuamfixatiuam:atquiauirtusfixatiuapotentiadominioquesolutiuamsuperat,hocdisponentenatura,proptergenerationem,cogunturambouaporesamplexumutuo,corpusinunumconuenirelapideum,autmetallicum.Estautemuaporillepriusquamcongeleturambiguus,&postconiunctionemuniusuelalteriusSulphurisuirib.nonimminutus,imopotiusauctus.NamhabetSulphuralterutrumetiamuariosinflexusacoelestibus.QuaproptersiuelapidespretiosisuosinuaporesarteChymicasoluantur,siuemetalla,similesproparteMercuriifuturisunt,&propartesuiMartisnonaliarationedifferentes,quamlapis&metallum.Artenostrauerumutessedoceaturoculariternonuerbistantum,proposuimagisteriumconficiendilapidespretiososexmetallis,Uulcanicoprimumartificio,postmodumPhilosophicomagisaddere:presertimquodineomagnaparsMedicinaeamineralibusextrahendaelateat:nonpriustamenquamcaeterorumPlanetarumterrestriumcalcinationemprosequutussim.373DeCalcinationeMartis&Ueneris.Limaturamhorumduorumcorporumaccipiesminutissimam,&utramqueseorsumcumduplosuiSaliscommunisintigillumautollamforteminterprunaspositamurgebisigneuehementissimo,utSalinliquationecontinuastetperhorasduodecim.Posteasuperlapidemeffundes,frigefactumconteresminutim,&pulueremhuncSalisaquatepidasolutumperfiltrum,uelaliascolarepermittes.Quodinfundoresederitintigillumpositumperserursumassabis,utetiamperhorasduodecimcandeat,utferruminterincudem&malleumcudendumabignetractum.Deinceps,utsupradictumest,examinetur,anuitrificatoriamliquefactionemattigerint,aliasitereturquodpriusdoneceoperueniantpulueres,utampliusincorpusmetallicumredirenequeant:quopercepto,seruenturaduium.DeCalcinationeSolis&Lunae.Istacorporacalcinatusuntomniumdifficillima,quaremodusexcogitandusestquomeliuscorrumpiqueant,acasuaremouerimalleatione,quitalisest.AccipeMercuriiuiuisexpartes,laminatorumautlimatorum374DePraeparationibusSolisautLunaepartemunam,quaeMercuriointigillo&interprunasbullientimoximponantur,styloqueferreomisceantur,demuminaquamfrigidaminiiciantur.Pastamhancinuaseterreorostrumpropefundumhabente,cooperculumquelutostrictampositamurgebisignelentoprimum,auctoquepostea.TotusMercuriuspercanalemuasisinaquafrigidamerium,apraedictorummetallorumalteroseparatus&uiuusdescendet,infundouasisterreirelictaplacentametallica.Hancinpulueremconteres,&induplosuiSaliscommunisassetur,ineiusqueliquationeperspatiumhorarumduodecimteneaturutsupradealiisdictumest.Exemptiquepuluerishuiusportiunculaprobetur,siliquefactauitrificatoriamdabit,sinminus,atinmetallumredierit,priorabinitioprocessusiterandusesttoties,donecuitrificationemexperiaris:adeptaqua,seruandisuntpulueres,utaliorummetallorum,acseorsimquilibet.Sichabebiscalcinatasexmetalla,scilicet,Plumbum,Stannum,Ferrum,Cuprum,Aurum&Argentum.DeSublimatione.Caput.SublimatiodiciturSpiritusasuocorporeperignemelouatio.Quaedupliciterfit,scilicetinliquorem,autindensumquid.Liquidamsublimationemexposui,quumdeUegetabiliumdestillationibusegi,necnonanimalium.Sublimatioueroconcreta,pertinetadmetallamineraliaque.Nonpossuntenimistafaciliusinsuosresoluiliquores,quamcalcinationibus&sublimationibusmediis,quibusetiampraecedentibus,aliisquesequentibusoperationibusadliquidamsublimationemperducuntur.Etquiasuperiuseamabundesatisdeclaraui,neuidearactumiterumagere,quopapyrumimpleam,eolectoremesseremittendumiudico,tamproliquorib.metallorum,quamsublimationeMercurii,superiusetiamdescripta.DemetallorumcalcinatorumSublimatione.CuiuslibetmetallicalcemcommunemcumSalisarmoniaci,uelnitripurgatiseparatimautsimultantaquantitate,quantamsatesseuidebiturinmortarioteres,&commistasimulomniaponesinretortumuas,quodorificiumamplisatisiccipientisintret,utquaeuishumiditaseodescendatignelentosursumacta.Postmodumubistillarecessauerit,augeaturignis&paulatim,quousqueincolloretortiuasis(amplosatis,nesublimatisobstruatur)Saliauiderisascendisse.Quopercepto,continueturignisin376DePraeparationibuseodemstatusexhoris.Demumcessa,frigefactaquefornace,retortumexime,frangecumindustria,quodsublimatumfueritexime&serua.Caputmortuumiterumtere,cumquerecentiSaleterendo,miscerursusutprius.Hoctotiesfacdonectibiuidebiturcalcisbonampartemascendisse.Uerumsiuolesexpeririquantumascenderit,caputmortuuminpulueremtritum,aquatepidasolue,quodsolutumfueritinaliuduaseiice,recentempriorisimilemaquamadpulueremaffunde,saepiusidfiat,quousquedulcisaquasit.Posteapulueremhuncsiccatumignepondera,siponderastiprius,cognoscerepoterisaresiduoquid&quantumexeosublimatumsit.HocsiiuxtasublimatorumusumPhilosophicumsolueris,mirapercipies.SaliaresolutapoterispereuaporationemaquaerursusinSalreducere.DeTransmutationemetalloruminpretiososlapides.Caput.Calcesomnes,cumUegetabilium,tumanimalium&mineralium,siuehementicomburanturigne,&nedumillae,uerumetiamcorporaquaeuis,inuitrum,nemoquiUulcanicasexercueritartes,transiredubitat,eomagisminusquediaphanumacnobile,quomateriapraestantiorautuiliorfuerit.Cumigituromniumquaenaturaproducitcorporum,praestantissimasintmineralia,praestantissimumetiamexeisuitrumartefieripotest,pretiosislapidibusnonabsimile.Nam&istiuitrumnaturalesunt,anaturafabricatumignesubterraneo,sedilli,supraterramfabricatihominumindustrianaturalemagisteriumimitante,cuiusmodumponereminimepigebit.CertumestPhilosophis,pretiososlapidesinterris,acoelestibusPlanetis&stellisnaturaliter,&adsuisimilitudinemessefabricatos.QuapropteraPlanetisartificialibusexordiar,perignemexternumfabrafactis:QuumSaturnium,Iouialem,Martialem,Solarem,Uenereum,autLunaremlapidemfabricareuolueris.Calcemuniushorumaccipe,quamintigillofortissimopositam,&infornaceuitriariorum,uelpotiuseasimili,nontamenaequemagna,tamdiuferuentissimocomburesignecontinuo,donecinuitrumconuertatur.Quofacto,canalemautfistulamhabeasferream,quamintingesmateriae,modoqueuitriariorumsufflandobullas,poterisfacilecognoscere,quumlucidumatomisquerepurgatumprorsusfuerit.PostmodumeximeremateriamferroperoblongafrustaformamDePraeparationibus378digitiparuireferentia,uelaliasrotundaproutlibuerit,quaesecta,poliripretiosorum,&naturaliuminstarpoterunt.HacartePlanetasartificialeshabebisanaturaliprimaquesuimatenatractos,&colorumdiuersorum.Sitamencompositosuelis,unius,partemadalteriusassumitoportionem,&protuoarbitrioiudicioquetemperatocolores.Aliuspretiosorumlapidumemetallisfabricandimodus,&magisadnaturalemagisteriumaccedens.Caput.QuidamPhilosophinaturales,aliudquamanteaposui,describuntartificium,internotantumigne,&aethereocomplendum.Atistudobscurisuerbis,imodeprauatispotius,utuixeorum,quisuntartisperitissimi,possuntintelligerequidsibiuelint,intricarunt.Egoueroquodpotero,clarioribuselucidareconabor,&diffusaquaedamadcompendiumreducere.FacMercurialemaquam,idestMercuriuminquintamessentiamuegetabilemresolue.Hancinduaspartesdiuide,quarumunasitquartaparseius,alterauerotresquartae.Etribusquartisunamaccipecumdimidia,necnonprimaequartaemediampartem;quaesimultotiusmediampartemefficiunt,&itamanebunttresoctauaesubterramsepeliendae,&unaoctauaparsaericumceteris,proutaudietur,exponeda.Inalteriusmediaepartisaliquotaparte,solueLunaepartemaliquam,&postquamsolutafuerit,solutionemistamdestillaperfiltrum.Quodsolutumest,serua.Siquidinmanicafiltrea,fecumremanserit,abiicetanquaminutile.ReliquosPlanetasomnesinaquaeMercurialisresiduiparteconuenientesolues,&cumeis,utpriusdeLunadictumest,facies.QuamlibetsolutionemfiltratampersedestillabisiteruminbalneoMariaeuaporoso,donectotahumiditasascenderit,inreceptaculumquesereceperit.Postmodumhuiusliquoristertiampartemfecibussuis,quasinCucurbitareliquitaffundes,&resolutumhocseruabis,&perse.Deincepssolutiduastertiasillasinphyalamlongicollipones,&tertiamcumfecibusinaliam,sigillatisambabusHermetissigillo.Tandemphyalamquefecescontinet,interramsubDiosepeliestotampraeterextremitatemcolli,quaeparumemineat,aliamqueduastertiasaquaeclaraecontinenteminaerempones,&inaltum,utaeretangatur,netamenabaliquolapideiactucasuuefrangiqueat.IdipsumdecaeterisaliorumPlanetarumsolutionibusfacies.PhyalisduabusetiamincludesMercurialemaquamreseruatam,&sigillabisutprius:inunaquaeadaeremestponenda,sitoctauadicta,&inaltera,quaesepeliendaestinterra,sintoctauaepredictaeseptem.Hocnegotio,solutionemPhilosophicamabsoluisti.Iamadcongelationemueniendumest.DeCongelationepretiosorumlapidumarteChymisticafabrefactorum.Annoreuoluto,iubeasauitrorumArtificibusduplexuastibiconfici,quodspheraeformamdiuisaepermediumhabeat,superiusqueuasinferiorisicaptatumsit,utabeodeponireponiqueualeat,quotiesopusfuerit.Quoperacto,conficetibiformulascereasuacuas,uasorumautcimbaruminstar,quaeliquorepossintimpleri,natarequesuperaquam.Nonnullihasinformam,quascindisolentpretiosilapides,conficiuntinhuncmodum.Accipiuntferrumabunasuarumextremitatum,scissumatquepolitum,utlapidemforecupiunt:hocinoleumimmergunt,postmoduminceramliquefactam,&posteainaquamfrigidam.Ubiiaminuolutumestcera,circumquaquescindunteamutaformanteferroliberetur.Hacuiascissoruminstarsibilapidesparant.Ategononcredofieriposse,utexacteresfiat,Quapropterinrotundamformamautsemirotundam,quocunquemodofierisuaderem,&posteascindiproutnaturales.Eruedemumeterraphyalas&aliasabaeredepone.DeindesphericituiuasisinferiorempartemaquaMercurialiterrea,quaemedietatemeiusimpleat,imbues,&supereamformasnatarefacias.PostmodumsiMercurialem,Solarem,Lunarem,Saturnium,Iouialem,Uenereum,autMartialemuoluerislapidem,formastuaspaulominusimplecereas,quorumuisdictorumPlanetarumcoelo,hocest,aereasuaaqua,deincepsterrasua,idestaquasuaterrea:nonadsummumtamenimplebis,nefortassiseffluantaquae.Tandemsuperiorisuapartesphericumuasteges,&itaclausumaliquothorasmaneat,quousqueuiderisaquasinformisaliquantulumdensatas:quoperceptouasaperies,&formasinuertes,utpastafixatiuamaquamtangat.Relinquesicinumbradonecdurescatinlapidem.Sedisteprocessusadmetallorumfaceremagistransmutationem,quamadMedicinamuidetur,obterramcumcoelosimulinfusionem.Quosit,utlapideshacrationefactisintobscurioresillisquihocmodofabricantur.Cuiuslibetmetallipars,uelaquaterrea,ponaturinuasisinferiorempartem,&per382DePraeparationibusformisquoquesupernatantibus&uacuis,claudatursuperioriparte,&clausumuasperquartamhoraepartemrelinquatur,utformeuaporequodaminuisibilifixatiuoquerepleantur.Postmodumapertouase,formecoelo,seuaquaimpleanturaereatantum,&rursusclausoprocedatur,utsupra.Poteruntetiamomnesaquaeterreaeinuasinferiusmistaesimuleffundi,formaequecoelicisomnibusaquismistis,etiamimpleri,procedendosicutprius,&habebiturlapisunicusPlanetasinsecomplectensomnes.AliquiduorumauttriumPlanetarumuaporesanteadictos,iuxtaproportionemexarbitriodepromptamsimulcommiscent,utuulgariterdenominatoslapidespretiososfabricent,coloribusquesuisadornent,hocmodouidelicet.Carbunculus.FitexcoeloSolis,interraeiusdem.Adamas.FitexLunaecoelo,&eiusterra.Saphyrus.FitexLunaecoelo,&eiusdemterra,cumIouisterramixta.Smaragdus.FitexcoeloUeneris,&exterraLunae.Topasius.FitexcoeloMartis,&exterraSolis.Hyacinthus.FitexcoeloMartis,&eiusterramixtacumterraSolis.Elitropia.FitexcoeloUeneriscumcoeloMartis,&exterraLunaecumterraMartis.Alamandina.FitexcoeloMartis,&eiusterra.Pallax.FitexLunaecoelo,&exterraeiusdemcumaequalipondereterraeSolismixta.Berillus.FitexLunaeIouisquecoelisaequalibus,&exterraLunae.Unio.Fitexunapartecoeliinouis,cumquinquepartibuscoeliLunae,&exterralouis.LapisSolaris.FitexSolaricoelo,&Solariterra.LapisLunaris.FitexLunaecoelo,&eiusterra.LapisIouialis.Fitexcoelolouis,&eiusterra.LapisUenereus.FitexUenereocoelo,&eiusterra.LapisMartialis.FitexcoeloMartis,&eiusterra.LapisSaturnius.FitexSaturnicoelo,&eiusterra.LapisMercurialis.FitexMercuriicoelo,&eiusterra.LapisMixtus.Fitexomniumcoelorumpartibus,inomniumterrarumpariteraequalibus.Multipossuntaliilapidesadimitationemfierinaturaliumhacarte,quosrecenserelongumforet.Uerumunusquisqueiuxtasuamexperientiamincoloribuseorum,quoscunqueuoletfabricare,necnonsiMathematicusfuerit,suisbreuitemporis(utetiamrequiritur)spatiocaracteribusinsculpere:priusquamaspectusrepentenimistranseant,optimepoterit.Quidaliudrestat,praeterquamlapidum&metallorumomniumuiresdiligenterinuestigareparticulares,acadMedicinamapplicare.Sapientesoliminsculptislapidibustemporeconstellationumatquemetalliscollotantumappensis,autgestatis,plerosquemorboscuraueruntabsquesuperstitione.Undequaesouirtushaec,nisipartimamateria,partimacaracteribus,&potissimumaconstellationibusmoueturadactum?Nilmirumsaneconsiderantibusmundisuperiorisadinferius,&istiusadilludmaximamconfaederationem.Siquidemhicinferiusapudnosmouerinihilpotestarte,quodsuperiusitidemnoncommoueatur.NonaliasquamsimembrumaliquodinhumanocorporelaesumfueritUxori,correspondensineiusUiricorpore,sinonactu,potentiasaltem&quadamnaturalicompassione,dolorempercipitobnaturalisamorem,atqueDiuiniconiugii.Quantomagisinipsametnaturahocipsumfierinecessumest,quaeconiugioDiuino,constatexmundosuperiore&inferiore,sicaDeoquidemordinatis,utunumeorumnilcontineat,quinsibicorrespondenshabeatalterum.CumigiturminormundusHomouidelicetcorpore,uitaliqueSpiritusitadmagnisimilitudinemcreatus,rationaliquidemadimaginemDei,quicquidinmaiorifuerit,inminoreforeconstat.Sicutinunquamincoelosuperioricessantmotus,hominisetiamSpiritusuitalisquiescentecorporeueldormiente,motusexerceresuosnoncellat,imopotiusoperatur,quamuigilante.Paritersimembrumaliquodincorporetangiturhominis,moxadSpiritumhuiusmoditactusperuenit,utsupradeCoelodictumest.SimileconiugiumergouidemusinterSpiritum&corpushominisfore,qualediximusintercoelum&terram.Iterumqualiscunquefitincoelomotus,inhomineminfluitur,autinelementaadusumeius.Quaproptermirandumnonest,sifieriualeantartelapides,pretiosisnonabsimiles,quibusmorbicudePraeparationibus386raripossunthominum,ubisubaspectibus(utaiunt)foelicibusfabricatisunt.Quantomagis,quumresolutifuerintinsuosliquores,&intracorpusadhibitiremediapotentiorafuturasunt.Hactenusdesolutionibus&congelationibusmetallorumegimus,quaelicetChymistarumpotilsimaeiintoperationes:aliaetamenintermediaesunt,acprimae,quarumetiamfacerementionemoportet.DecorporaliPhilosophorumconiugio,quodChaosnominatur.Caput.Anteadictumest,coelumatqueterramdiuinoquodamforeiunctamatrimonio,quocuncta,quaecreatasuntaDeopropagationedurarent.Uerumaccedentecorruptione,rerumomniuminteritusortumcoepit,quipercorruptionisrepressionem,adconstitutumaDeoterminum,etiamretardatur.Considerandumestigitur,quarationepossitomniseuitari,necnonamouericorruptio.NonaliasmeliusquamperUnionemconiugiinaturalisinhomineroboratam,quaequidemfitartificialiter&metaphysice.Coniungesigiturcoelum&terram,idest,corporaduopraestantissima,resnaturalesinteriunctasimul,matrimoniumhocnaturaliterconsummarecurabis,proutinferiusaudies,&indefietunum,quoreduceturomnisbinariusadunitatispuramsimplicitatem.Superiusdictumest,quidcoelumsitPhilosophicum,utpotequintarerumomniumessentia.Estergotriplex:Uegetabilescilicet,Animale&Minerale.TerraueroPhilosophicahocloco,estPhilosophorumSulphur,fixum&incombustibile,coelipraedictiformaminsecontinens,&inilludagens,tanquaminmateriamactuseiusreceptiuam.CompositonanquePhilosophorumChaos,duob.modisinillludoperaridocent.Primoquidemopereminore(quoduocant)alteromaiore.Minoretamen,suumChaosnonconficiunt,utinmaiore,sedutunturLunariaterraque,dequasupraloquutisumus:istamcorpusuocant,illamcoelisuiliquorem.Hocopusuariisdocentoperationibusabsoluere:uidelicet,calcinatione,dissolutione,euacuatione&multiplicatione:quibusSpiritumsuumextrahunt,argentumUiuumexuberatum,Sulphurnaturae,tincturam&oleum.Hocpostremo,perincerationem,supereaquaesublimarunt,suumlapidemfabricaridicunt.Etquamuisdecalcinationemetallorum,abundesupradictumsit,nihilominus,iamdehacinopereminorinecessariadicendumerit.388DePraeparationibusDeCalcinationemetallorumadopusminus.Accipemetallasicutisuperiusdocuimuscalcinata,uelinlimaturamfractacrudaque.HaecinLunariaesuccuminiicias,&resoluta,perdestillationeminbalneoMariae,uelincineribus,abstrahetotumliquorem,inueniesinfundopulueremsubtilissimum.Dedissolutionehuiusoperis.Praedictospulueresmetallorum,utsupracalcinatorumuoluntinampullam,autphyalamlongicolliponi,demumeisdesuccoLunarietantumaffundi,utsupernatetquatuorauttribusdigitis.Obstructumuasincineribusunodienaturalipositumbulliat,&postinequinofimocalidosimilibusdiebusduobusdigeratur,utspissumasubtilisuoseparetur.Posteareseratouase,claracoleturaqualeuiter,neturbeturfecibus,inCucurbitamcoopertam.EtaliasuperfecesinfundaturLunaria,coopertumqueuasrursumincineribusadbulliendum,utpriusponatur,&infimopostmodumaddigerendum.Procesiumhunctotiesiterabis,donecasuia:Spiritibuscorpusomninoseparatumfuerit:hocipsumexpeririquispoterit,sipulueremdictum,autpartemeiusinSolesiccatamposueritsuperlaminamignitam:ubifumumdederit,iterandusestprocessus,donecfuminihilprorsusemittat.SidefeceritLunaria,clarasaquasinbalneodestilla,sic,uteiusliquoristertiaparsmaneat:aquadestillatahacutere,locoLunariaesupercorpus.Inistasolutione,uelcumeacontinetureuacuatio,quaeSpirituumestasuiscorporibusseparatio,necessariainhacarte:sifieridebeatuerumconiugiumPhilosophicuminopereminori.DeMultiplicatione,quaealiasRectificatiodicitur.PostquamSpiritusacorporesuoseparatusfuerit,corpushocaccipe,siccumquepondera.PostmoduminCucurbitampostum,suffundatursuccoLunarierectificato,superpositaquerostratagalea,perquamoptimelutata,lentissimoquidemignedestilletur,donecpuluisinfundosiccusremaneat.HuicaffundetantundemLunariequantumprius,&iterumdestilla.Hocipsumtotiescontinuandumerit,donecinsubtissimumpuluerem&inpalpabilem,corpusreductumsit.Aquaedestillataeseruentur,&c.DeargentoUiuoexuberato.Euacuationisaquasomnesinbalneo,uelcineribus,ignelentodestilla,donecinfundoCucurbitaemateriasitredactainmodumspissiMellis,&infrigidatobalneo,superponaturhuicmateriaetantumaquaemultiplicationis,utsupernatetaltitudinedigitorumquatuor.Idinphyalaclausaperuigintiquatuorhorasdigeraturinequinofimo,uelaliasinbalneo.Posteadestillaperalembicumignemediocri:quodautemdestillatumest,seruetur.Infrigidatouase,rursusaquaepriorisadmateriaminfundoremanentem,affundaturutprius,etfiatperomnia,proutnarratumest.Processushictamdiucontinuandusest,quousquetotamateriadicta,sursumperdestillationemascenderit.Omnesaquaehacuiadestillatae,simulponendaesunt,quaeLacUirginisappellantur,autargentumuiuumexuberatum.DeSulphurenaturae.Pulueremimpalpabilemrectificationefactumaccipe,quemimbibesmedietatesuiponderisaqueperexuberationemdestillatae.Haecinuaseclausopones,adnutriendumcalorefimidiebusocto,quibusabsolutis,materiaiamhumectata,destilleturignelento,sicceturquemodestepuluis,&aquaserueturabstracta.Ponderatorursumhuicpulueri,medietatemaquae,utprius,affunde,facquesicutanteatoties,donecterramedietatemistiushumiditatis,uelquatuorsuipartesbiberit:hocipsumexperierishocmodo.Siparumeiuspuluerispositumsuperlaminamignitaminfumumeuolauerit,copletumestopusistud:sinautemimbibitiones,inhumationes&calcinationesitera,donecfiatquodaudisti.Postquamhuiusmodipuluerem,uelterram,adistumgradumreduxeris,ipsamincineribusignelentoprimum,deincepsaucto,paulatimsublimabisadlaterauasis.SublimatumhocSalaPhilosophisdicitur,&Sulphurnaturaemirabile:quodsicumoleoLunaefueritinceratumdonecfluat,eritperfectaMedicina,cuiusunumponduslouisaliacentum,siSalexlouesit,&siexSaturnofuerit,eiusponderaquinquagintaconuertetinperfectissimumcorpus,&c.DemetalloruminoleumPhilosophicumreductioneliquefactionequeCalcecuiusuismetallisuumextrahaturargentumuiuum,utisupradictumestluccoLunariae.TandemliquefactionesomnesperAlembicuminbalneodestillentur,utmateriamaneatinfundouasisadmodumspissimellis,&c.Frigefactouase,adspissamhuiusmodisubstantiam,affundeLunariaetantumutsupernatetquatuordigitis,&infimouelbalneouigintiquatuorhorisdigerantur.PostmoduminbalneoMariaeuaporosodestilleturomnisliquor,utmateriasiccamaneatinfundo,cuiLunarierecentis,utpriustantundemaffunde,utemineatsupramateriamdigitisutanteaquatuor,&peromniafacias,utaudiuisti.Processusistereitereturdonecmateriatotasitinaquamsublimatam&claramconuersa,quamoctodieb.inhumabis,&posteadestillabis,abeaqueparteshocmodoseparabis.Ignesuauissimoperbalneumaquamabstrahetotam,quaepercaloremhuncascendereuolet.Infrigidatouase,destillatamaquamrursusadsuasfecesaffunde,simulqueperdiesoctouelsepteminfimouelbalneodigeripermitte.Posteapercineresignelentoprius,auctopostmodum,destillatotumliquorem.Hicdemuminbalneodestilletur,donecliquoraliquisascendereuelit.Infundomanebitoleum.Rursusaquamdestillatamperbalneum,primisaffundefecibus,inhuma,destillaqueperbalneumaquamindetotam,utanteafeceras,hanciterumsuperfecesproiice,digere,393necnonpercineres,destillatotumliquorem,&hunciterumperbalneum,&infundomanebitoleumacriuspriori,uiriumquemagisignearum.Processushictamdiureitereturdonecliquortotusargentiuiui,peraquamacorporesuoseparetur,infundoquemaneatpuluisimpalpabilis.Suntquiseparationemelementorumhocoperefieridicant,egoueronegoquemquamArtificem,licetexcellentissimum,hacarteposseelementaseparare,sicutquodlibetpersepurumexistat,absquemixtionealterius.Quapropterpartiumuoluiseparationemdicere,nempeliquoris,seuMercurii,Sulphuris,&Salis.Namoleumprius,&alterum,quodaereum&igneumuocant,unum&idemest,necaliarationedifferunt,quamunumaquaemagisinsecontinet,alterumuerominus,&ignisplushabeat.Argentumuiuumhoc,percineresasuocorporetractum,iterumsuaminterramsicreducipotest,utpote:Pulueremimpalpabilemimbibesmedietatesuiponderis,argentisuiuiui.Postmoduminhumationibus,uelnutritionibusfacperomnia,sicutinaliisreductionibusdictumest.394DePraeparationibusDesublimatipraedictiSalis,inclaramaquamreductione.SublimatumSalquodsuprapositumest,inphyalaclausaperquamoptimereponaturinfimumcalidumuelbalneum,octouelpluribusdiebus,donecinoleumautunguentumresoluaturPhilosophorum.Siuerononitafacileresolueretur,addeLunariaequaterrectisicataepartemaliquam,&sicfacilimesoluetur.DeincerationeSulphuris,autSaliscumoleopraedicto.HuiusmodiSaluelSulphurponeintigillum,&prunasinter:cumqueincaluerit,guttatimoleumsupradictuminiicedonecadsimilitudinemspissiMellisredigatur.Frigefactaemassaehuiusmodiparumaccipe,quodcandelaeflammasifacilimeliquescat,eritopushocoptimecompletum:sinminus,incerationemiterabis,donecanteMercuriiuiuifugamleuiterfluat.Poteritetiamhaecinceratiocumauriuelargetiquintaessentiafieri,quaequidemaPhilosophisoleumincombustibiledicitur.395Demixtionibusmetalloruminopereminori.Caput.Metallasolidasuntsex:utpoteSaturnus,Iupiter,Mars,Sol,Uenus&Luna,quisicdisponiuelcomponipossuntinopereminoriChymistico,uidelicet.Metallumsextumcumquintoiungitur,&cumLunaria,uelquartocum,autsecundo.Quartumcumsecundo,uelsextumcumquinto&quarto,uelidemcumquinto,quarto&secundo,uelquartumcumquinto.QuaequidemcompositionescumLunaria,mediantibusistisoperationibus,calcinationeuidelicet,solutione,euacuatione,multiplicationequereducunturinSpiritum,inargentumuiuumexuberatum,inSulphurnaturae,intincturam,insublimatum,&hocincerationeperoleuminlapidem,eademequibusfactaefuerintcompositiones,metallaconuertentem,&c.DeinformationeSulphurisnaturae,peroleaSolis&Lunae.Philosophoruminartemetallorumtransmutatoriaestintentio,utimperfectismetallisintroducaturauriuelargenti396DePraeparationibusperfectaforma.Quapropterabeisquaesupradictasunt,considerandumeritquarationefieriqueathocartificium.Primoperfectametallasuumadoleum,artequaesuprapositaest,reducantur.HocautemSulphuranaturae,Saliaquereliquorumimperfectorumscilicetincerentur.Indepefectumresultabitopus,hocserua.DeextractioneMercuriiPhilosophici,abaliiscorporibus,quamametallis.Caput.Mercuriuspotestauinorubeo&alboperseparationemextrahi,iuxtamodumeorumessentiaequintae.Separabunturhacrationecrassiorespartes,idestelementa,quaeinfecibusremanebunt.Illaquesireducanturintartarumsuum,idqueperaliquothorasueldiescalcineturigneuiolentissimo,reduceturinlapidemleuem.Hicsubtiliterpulueratusinpenariosupermarmoreumlapidem,inaquamoleosimilemresoluitur.Destillaperfiltrum,&exeofiatutsupradeSulphurenaturaediximus:uelSpirituseiusextrahaturperdestillationisartificium.NonaliasexMelle,Chelidonia,floribusAnthos,autRorismarini,Mercuriali,rubeoLilio,&sanguinehumano,potestextrahiLunariaperelementorumseparationem,quamdiximus:equibusterrasolasumatur,&c.fiatqueutinrubeouino&albo.Haecseparatiocoelidiciturabelementis,inartenostraPhilosophica.Uerumdeliquoribusadcoelumprocederepoteris,utinuinofecisti.MercuriusPhilosophorumuegetabilis,inomnibuscorporibuselementatisreperitur:atinaliismagis,aquibusetiamelicipotestfacilius:utsuntuinumrubeumuelalbum,Melnouum,Chelidonia,flosRorismarini,Mercurialis,Liliumrubeum,Tartarum,&Sanguishumanus:inaliisuerominus,aquibustamenaliquiputarunt,utafloribus,lignis,&lapidibus,elicereMercuriumhuiusmodiuegetabilem,atfrustratentaruntopus.Nonnullidepropinquisprincipiis,utChelidonia,floribusRorismarini,Mercuriali,&Liliorubeosuosinsuccosredactis,perfimiuelbalneidigestionemextraxeruntMercuriumnostrum,uulgiMercurioqualitate,pondere,colorequepersimilem.Uerum,quiacumcorrosiuiseumsublimarunt,nihilexeoperficerepotuerunt.Sihuncetiam,autuulgaremabsquealteriusmateriaemixtionereduxerisinaqua,aeresuosibireddito,balneoMariaedestillauerissepties,lumenhabebisunionum,HeterogeneumliquoremadartemnostramindePraeparationibus398utilem.Mercuriusigituruegetabilisquidictusest,adcoelinaturamestreducendusmotuquocoelumagitur,utpotecirculari,liadartemhancutilemforecupiatArtifex.Denonntolloruminhacarteperitorumopinione,quodadminusopustransmutatoriumattinet.Caput.Omitterenolui,quodcumueraciorib.Philosophisconcordaremagisuideretur,etsiperambagesdiscurreret,quolabyrinthumetiamChymicuminmineralibusostenderem,exdiuersisopinionibus,eumqueadsimplicitatemreductumpostea,quibusuisartisChymisticaestudiosispatefacerem.Quodomnesuariisinuolueruntintegumentis,utabeorumscriptisuiderelicet.Nonquodeadocereuelim,sedpotiusillustrarelectoribus,utintelligant,acindeseligerepossintoptimum.Defabricationemetallicilapidis,quodElixiruocant.SolispartemunamcumpartibusquatuorMercuriiiungesinpastam,eoquosolentadobducendumargentumaurofabrimagisterio.PostmodumaddeMercuriiuiuisimilespartesocto.Haecmateriadegeraturincineribusignelentissimodiebusadminimumquadraginta.DeincepsextractaponaturinCucurbitam,&perAlembicumeiusdestilleturignemediocri,donecascenderit.Hocoperefinito,ponderahocquodinfundoCucurbitaeremansit:ubiparsunasitcorporis&Mercuriiquatuor,benequidemerit:aliasaddaturiterumsublimatusueldestillatusMercurius,&utpriusdestilleturtoties,donecpraedictumpondushabeatur.Hocipsumcontere,misce&incorporasimul,acinampullamuitreamadcollumusquesepultam,incineribuspositumurgeaturignemediocri,sicinfundoreperiesmateriamflorescentem,quameximesfractouitro,teres&coquesdonecinrubeumpulueremconuertatur.Huicaddepulueri,Mercuriidestillatipriustantundemutantea:totiesaddes&exsiccabis,donecMercuriustotusinpulueremsiccetur,omninorubeum,&semifixum.Huiuspuluerispartemunam,inacetisexpartesacerrimiponas,&inuaseclausobullianthoristribusutsoluaturpuluis.Euacuaquodsolutumfuerit,inaliuduasmundum&uitreum:siquidinsolutumremanseritsiccetur,&ignecoquaturcinerum,acetoquesoluatur,utpriusinbalneouelcineribus,&euacueturquodsolutumfueritcumprioribuseuacuatisaquis.Processushictotiesinnouetur,donecmateriatotasitsoluta,uelsinonomninodissoluatur,cumeoprocedendumerit,quodsolutumreperitur.SolutionemistaminbalneoMariaedestillabis,donectibiuisumfueritacetumascendissetotum:cessatunc,&materiasolutionisinfundoCucurbitaemanensfrigefactobalneodensabitur,utMel.Congelatamhancmateriamadserenumaerenoctuponas,&tertiauelquartanoctesolueturinclaramaquam:hancinuaseclausodigestamseptemdiebusprius,eCucurbitaperAlembicuexprimesbalneo,uelignecinerumlentissimo,donecascenderitaquapura,quaedulciserit.Uaseposteafrigefacto,rursumaffundaturaquadestillatasuisfecibusinfundocongelatis,&iterumdestilleturutprius,totiesimbibendo&destillando,quousquemateriatotasolutasit.Hacsolutionemclaraminampullacoques,&incineribus,donecaliquamdeponatinfundouasisresidentiam,quamseruabis,aquaclaraperinclinationemeuacuata.Clarasaquastotiescoques,utsupradonecnullamresidentiafaciatamplius.Fecesomnesquascollegisti,calcinaperdiestres,calcinatasinaquaSulphurisacutasolues,quodsolutumfuerit,euacuetur,&nonsolutumcalcineturiterum,&soluaturutprius.Continueturhicprocessus,donecmateriatotasoluatur,&inignecinerumcongeletur&siccetur.Postmodumaccipehuiusmateriaecongelataepartemunam,&aquaedissolutaepartemaequalem,teresimul,&addeparumaquaenostraeacutae,utfiatsicutpastamollis.HaecinPhyalamobturatamposita,soluanturinbalneoperquadragintadies.Demumincineribuscalidisignesuauicongelentur,&congelataemateriaehuicaddaturaquaesuaeuolatilistantum;utinpastamreducaturpriorisimilem,&iterumcoquaturinbalneodiebusseptem,posteacongeletur,&c.Hoctotiescontinuetur,donecmateriasitfusibilisadlumencandelae.Materiamhancextollitille,quifuitAuthoreius,utegouerear,tantaseiuirtutesadscriptas,adMercuriuminargentumconuertendumrecensere.Poneretamenuoluiprocessumeius,quoLectoresuideant,comparationeadeaquaescribuntur,aPhilosophisuerisfacta,quamsint,utinaliisquibusuisartibus,inhacerroneaeseducentesqueuiae.Quodquidemutpateatapertissime,ponamgradusomnesPhilosophicos,cumoperisChymisticitransmutatoriiminoris,tumoperismaioris;perDePraeparationibus402quosnecessariodebetArtifexabunoadaliudextremumfaceretransitum,aliasinanefueritopusatquedeceptorium.DeScalaminorisoperisAlchymiaetransmutatoriae.Caput.Alchymiatransmutatoria(proutexlibrisPhilosophorumuiderelicet)binascontinetoperationes.Unamuocantminorem,quodfortematerialemartemredoleatmagisinexercitio,quamMetaphysicam.Alteramueromaioremessenonimmeritouolunt,quianontamhominisindustriafieri,quamdiuinoquodamafflatu,miraculoquedicunt.Istarumuiarumextremasimiliaforeuidentur,ima&mediauerodiuersa.QuapropteradiuersofundamentoScalamexordiemurutramqueineundemfinemterminantem,hocestinMedicinamduplicem,utpotemetallorum&hominum.FundamentumigiturScalaeminorisestforma,dequadiceturinferius.DeprimogradisScalaeminorisAlchymiae.InScalaminoriformaprimusgradusest,&illadicituractusdesuocorporetractuscumuehiculo,quometallorumoccultaformaPotentiamacquiritsemanifestandi.Philosophorumuerenaturaliumestopinio,metallaquaeuismanifestamformamimperfectamhabentia,perfectaminoccultoformamhabere,hocsicdocent.Nullumreperiturmetallumimperfectum,quodnoninseparumautmultumperfectimetallicontineat.Quaproptereuidentissimumforeuidetur,illaforeinperfectionisuia,sedproptercalorisdefectuminlocisinquib.generantur,manseruntindigesta.Perfectorumigiturformalibera,hocestasuiscompedibus&impedimentiscorporeis,inmateriamimperfectorumetiamasuiscorporibuscrassisimmunemagerepotestlibere,penetrantemomniacorporaliquefactaperfectamformam.Desecundogradu.HoclocomateriasecundumScalaegradumobtinet,estquenaturaeSulphurdecorporibustractum,inquamagitoleumSosisautLunae.Fatuumsaneforetputaremateriamhancnaturalemtantum,&artenonessemutatam,quiaminusobediensestmaterianaturaliscruda,quamutactionesformaerecipiat,&indeformalisefficiatur.Nonestsapientumsententia,utexperfectorumforma,naturalia&impfectamateriastatimabsquemediotransformetur,sedmedianteSulphurenaturalitractodeimperfectisartificialitermetallis.Patetexhisigitur,utramquenempeformam&materiam,desuaemateriaepotentiadeductamadactumexequendum.Naminmetalloquouisanaturaproducto,cessatmotusineonaturalisdonecpercorruptionemartificialiterexcitetur,&ideobeneloquuntur,quidicuntmetallanaturaliterproductaforemortua,hocestnihilagentia.Philosophorumuerometallauiuunt,quiadepotentiamortuorum,adactum&uitamartesuntadducta.PereacolligereLectorfacilepoteris,quaenamsintmetallaPhilosophica.Detertiogradu.Scalaeminoriscorpus,estsubiectumdequoSulphurextrahiturnaturae.Taliacorporasunt:Saturnus,Iupiter,Mars&Uenus.Quatuoristasolidasunt,inquaeperfectionisactuscadunt:estunumadhucactushuiusmodisusceptiuum,atnonsolidumsedliquidumestmetallum,utargentumuiuum.AliaquaesupersuntexnumeroseptenariouidelicetSol&Luna,perfectionequidemnonindigent,cumsintperfectanaturaliter,atplusquamperfectioneMetaphysica:quamuisLunatameinSolemetiamtransmutariualeat.Uerumquodistaduoformamadeptasintanaturacompletam,&aliud,quialiquidumest,hicintercorporaScalaeminorisnonadscribuntur,dequibusmateriadebeatelici,formaepatiensactum,&c.Dequartogradu.CorporaquaedictasuntperLunariamcorrumpisoluiquedebent,quaequidemcoeliPhilosophiciliquorest&Mercuriusuegetabilis,perquemadSulphurnaturaeperueniturcorporum.SuntquiputantetiamPhysici,quiauegetabiliacumipsismineralibusnonconueniunt,eisadoperametallicanonutendumesse.Uerumfallunturmiserenimis,cumrerumnaturaliumomniumcatenaignoret,aconiaquotquotsintindiuiduasubsuisspecieb.,&istassubgeneri,bus,necnonillasubunumgenusgeneralissimumcontineri,quosimulinunumhoc,omniaconueniunt,necnisirationeparticulariumformarumdiscrepant.Uniuersalisueroformaeratione,nondissonantauegetantibusanimatia,necabistismineralia.Quaetransformandasuntigitur,asuaparticulariformaremoueridebentaduniuersalemutaliamquamhabueruntanteaparticulareminduereualeant.NamestuniuersalisDePraeparationibus406forma,quarumuisformarumsusceptiuanonaliasquamcerasigillorumomnium.Totumhuiusreinegotiumineoconsistit,utparticulariapossintaduniuersalitatemreduci,cuiusprimuminstrumentumestcorruptio.Dequintogradu.Superiusabundesatisdecalcinationibusdictumest,hicueroconsideraturaltiuscalcinatio:namignefitaethereosimili,quiestoccultusinipsaLunaria.Hacuiacalcinanturcorporapersynpathiam,&nonantipathiam,faciliusquereducunturaduniuersalitatem,adquamperuenireminimepossuntnisipercorruptionem.Corruptaformaparticularimetalli,moxintroducituralia,quacorrupta,rursus&aliamagisaduniuersalemsemperaccedens,donecadeamdeuentumsitoperationibusquaesequuntur.Desextogradu.Postcalcinationemsolutiosequiturquaecalcisinaquamdiciturconuersio.Necessariaquidemesthaecoperatio,utacorporibus,extrahiqueatfiscosamateriamineralis,inquatotumsecretumartisdelitescit.NonpotestenimSpiritusasuocorporeperfectafieriseparatio,nisipersolutionem,quapartesincompositionePhysicasimuladhaerentes,meliusdisiunguntur.Deseptimogradu.NonpotestunicasuffusioneLunariaefacta,solutiofieri,quapropteropusest,postquamuisinhumationem,euacuationemfieriLunariae,quaepropriedestillatioliquorishoclocodicipotestacalce:cuisiccataerecensaffundiqueatLunaria,postmodumutpriuseuacuari.Spiritusineuacuationumaquastransit,&c.Deoctauogradu.Postmultasaffusiones&euacuationesLunariaefactas,donecsuperlaminamignitamcalxampliusnonfumet,quodanteadiximus,utmeliusrectificetur&subtilieturcorpus,eitotaffusiones,&euacuationesLunariaefiendaesunt,quousquesiaperpuluisimpalpabilis,&c.408DePraeparationibusPraecedentigradu,Spiritumineuacuationumaquisforediximus,quodnonabsonumforeuidetur:namperSimbolisationem,SpirituscumSpiritibusfacileconueniunt,&abipsisuiMagnetisnaturalisattrahuntur.Ignarisuntquotquotcontrariacontrariisattraherenituntur,naturaliumintersesenoncognoscentesamicitias,&inimicitias.Namcontranaturamestutinimicusattrahatinimicum:sedquodamicusamicumexpetat,anaturaprocedit.CumigituropusChymicumadimitationemoperisnaturalisfieridebeat,amicitiaperficiendumerit.Dedecimogradis.Spiritusdictusabeuacuationumaquiseliciturpereleuationem,postquamipsaedestillationeperMariaebalneumfacta,fuerintinspissitudinemMellisredacte,multiplicationumeuacuationesaffundendo,posteadestillandosaepius,donectotisliquorascenderit,quidiciturargentumuuumexuberatum.Nonestilludargentumuiuum,exargentouiuouulgariexuberatoperseptenamdestillationemquodlumenessediciturunionum,sedestmetallorumSpiritus,inargentumsuumuiuumexuberatus.Deundecimogradu.Deuenimusiamadhuiusoperisuerumconiugium,utpoteSpirituscumcorpore,perquorumconiunctionem,foetuscorporum&naturaeSulphuroritur.Ethaecestuniuersalismateriamineralisinhocopere,quaeformamsibiiunctamrecipit,iuxtaproprietates,uires&qualitatesinformantis.Eiusquerubeuscolorindicatnobis,hocSulphurasuoargentouiuoprocessisse(quicolorespallidum,uiridem&nigrumhabebat)acadassumendospurpureum&albumcoloresidoneumesse.Deduodecimogradu.Ortofoetu,suiscoloribustingidebet,uiridicroceoque:hisdenotaturipsumaLuna&Soletincturamsuireciperedebere.Suntprincipaliorestincturetamen,colorniger,albus&rubeus,quosinter,multisuntmedii,proutipsapracticademonstrat.410DePraeparationibusNecsatiseritquodSulphurnaturae,perundecimigradusoperationeminsubstantiamuolatilemredactumsit:uerumetiamopusest,utadmaioremeiussubtiliationemsublimetur,eofitadincerationemaptius.Dedecimoquartogradu.Nonpossuntmelioriquaesublimatasuntaridaqueliquefieri,quamoleopinguedineue,quaesinteiusdem,cumliquandisnaturae.Hincfit,utPhilosophimetallinumoleumexcogitarintincombustibiledefixiscorporibustractum,quosuismetalliscum,fixationeliquationuminderentfaciliusatqueperfectius.DedecimoquintograduScalaeminorisoperis.Postquamuolatiliafactasuntmetalla,fixaridebent,utfiatquodabomnibusPhilosophispraeceptumest,fixumnempeuolatile,&hocdenuofixum,utperficiaturmagisterium.411Necsolumincerationefixantursubmetallicislimata,sedetiamliquabiliapenetrabiliaquefaciliterincorporadurafiunt.Quaeduonecessariasuntadmetallorumtransmutationem.Siquidemquodargentumuiuumuulgareperficeredebet,nisifluatantedictiMercuriifugamabigne,quoretinereualeatsuumcomparem,nihilefficiet.Quodsietiamnonpenetretsolidacorpora,manebitinsuperficie,hocestinmanifestosolumtinget,auttransmutabit,inoccultoueronon,&ideononpermanenter.Dedecimosextogradu.Omnequodincorruptum,&imminutumigne,manetineotamquamSalamandraiubilans,aPhilosophisdicituresselapis,utistePhilosophorum,quimeliorsemperignereddituracpotentior,necabeiusedatitateuincitur.Aliasignesiconsumeretur,potestatemnonhaberetaliatutandiabimpetibusignis.QuapropternecessariumfuitutPhilpsophiMedicinamhancabignetutamredderent,&c.HactenusopusminusAlchymiae,uelminorislapidisabsoluimus,unacumsuisextremisacmediisgradibus.IamaequumestutetiamdemaioriPhilosophorumoperelapidequeloquamur.Haecsunt.n.quaesapientiamsuperantmundanam,&aDeisapientiaconcessasunthominibus,utuideant,quamadmirabilisDeussitinsuisoperibus.ItaloquunturPhilosophi,quifeceruntexperientiamartisistius.QuamobremutriusqueScalaefiguramoboculosponereproposui,sicutexeorumlibrisintellexissepotuihactenus.Etsifortequidrequiratur,supplereuelisoptimelectorignoscereque:namarduasunthaec,&aenigmatibusintricatamagis,quamcaptusuniusualeat.[Image1]Caput.Nonsecus,acinopereminorefecimus,inoperemaiorepersingulosgraduseiusScalamascendemus,utadMedicinamuniuersalemutrinqueperuenireualeamus,quaemorborumgeneraquaeuisindifferentercurareperhibeturaPhilosophis,taminhominibus,quaminmetallis.DeprimogradisScalaemaiorisoperisAlchymiae,Chaosdicto.Primarerumomniumtransibiliumcreatura,secundumPhilosophosChaosfuit,&indigestamolesacinformis,nihilominusformaminsecontinens,acmateriamconfuse:quodsiinsuaconfusionemansisset,solumrestitissetabsquegeneratione.QuapropterAltissimuseiusConditro,asuamateriaformamdiuisit,utnonaliasquaminsuafoeminageneraretmasculus:isteCoelumest,illanimirumElementa.Naturalesnedum,seduereMetaphysiciPhilosophi,hocopusnonexnatura,sedsupranaturaaDeopriusordinatumsolouerbo,considerantes,Chaosunumexcogitarunt,acperduorumconiunctionem,formaesuaeuidelicetcumsuamateria,confusemiscuerunt.Aquocoelumsuum&elementasepararuntutinmundimachinafactumesseuidemus.Desecundogradis.Philosophoruminhacartemateria,LunadiciturPhilosophica.Nonsecusincoelo,SolinLunamagitproximeprimoquetamquaminmateriampropinquiorem&sibimagisconuenientem,&utrumquepostmoduminElementa.SeduideamusquidsitLunaPhilosophica:certenihilaliudquamuniuersalismateria,contineneinsequatuorElementasineforma.Talessemateriamoportuit,utexeaChaoscumalterasuipartecomponeretur.Namsicompletamhaberetformam,quidopusforetaliamaddere?Cuminuna&eademmateriaduaeformaesimulnonconueniant.DicetfortequispiamPhysiologusnullamesseformamsiuemateriam,nequeformamabsquemateria.RespondemusdictumhocPhysicumdeparticularibusintelligiformis&materiis,&nondeuniuersalibus.Namessentiaequintaequaenamestformaquaeso?sidixerisaqueam,arguemus,quiatuncessentiaquintanonerit,sedquartumElementumsicdecaeteris.Detertiogradu.Hocinopere,formadiciturSolPhilosophicusmateriaePhilosophicaeiunctus:namsihuicnoniungatur,noneritPhilosophicus,&econuersomateriadictaSolisimilinonconiuncta,Philosophicadicinonpoteritexoperemaiori.QuapropterexistimandumeritChaosPhilosophoruminhocopere,compositumessematerialiter&formaliterexSole&LunaPhilosophicis.AtuideamusquidSolsitPhilosophicus,profectononaliudquamuniuersalisforma.Sedutremipsamperlustremus,nonaliasquamcoelestisilleSolformas&uiresomnesactiuasinsecontinet:LunaquecoelestisetiampassionesopacascumLunaterrestriconuenientes:itaSolterrestris&Philosophicus,cumLunaterrestri&Philosophicasehabethicinterris.Uerumactiones&passionesistaenonitamanifestaesuntacinopereChymicoPhilosophorum,&c.Sedhoclocosummenotandumest,Lunamcoelesteminsecontinerepassionesimmediatas&actionesmedias:quiaSolagitinElementa,perLunaemedium,ergoLunaquidactionisetiamhabetsuuminElementum,sedaSole,nonaliasquamoeconomusinfamulosinferioresasuperioreDominosuumhabetimperium.ElementumLunaepotissimumestaqua.Solisautemignis,posteaterra.SedaermediuminterSolem&Lunamtenet.Soletiamterrestrisestignis,igneterrestrinonconsumptibilis,&Lunaterrestriseodemaquasiccata,nonetiamconsumptibilis.ExhiscolligequidSol&LunasintPhilosophoruminoperemaiore.Dequartogradu.SicutinaturaleChaosaDeodiuisumestincoelum&Elementanaturalia,MetaphysicumetiamadimitationemeiusdiuidinecessumestinCoelum&ElementaPhi417losophica.DiciturenimcoelumPhilosophicum,MercuriusPhilosophorum,quitriplexest,utpoteuegetabilis,animalis&mineralis.Estetiamessentiaquinta,formamuniuersalemcontinens,&parsalteraChaos,quaesursumascendit.Parsetiamdicituruolatilis,quaefixampartemeleuaredebet,acSpiritusquicorpusinSpiritumconuertere,hocestuolatilereddere.Dequintogradu.ParsChaosinferior,asuperioriseparatasuntElementa,quaecorpusappellatur:haecubiperSpiritumeleuatafuerit,potestatemhabetfixandiSpiritum,&secumincorpusredigendi,quapropterfermentumaPhilosophisappellatur.NonestquodquispiamputetElementaseparariPhilosophice,proutaliquidocent,iterumquesimulconponi,uidelicetunumabalioseorsim,quodfatuumest&indignumPhilosopho.SedElementorumseparatioPhilosophica,fitacoeloPhilosophico,&compositioElementorumfitcumeodem,&c.Desextogradu.Postquamascenderefeceris(utPhilosophiloquuntur)foeminamsupramascudePraeparationibus418lum,idestmateriamsupraformam,&deincepsmasculumsuprafoeminam,hocestformamsupramateriam,coelifietcumElementismixtio,quaeconiugiumdiciturPhilosophicum.AliquideGallo&GallinagenerantibusouumPhilosophicumallegoricefabulantur,quaenonusqueadeosuntobconuenientemabsurdacomparationem,utuerbasonant.Nulla,siquidemgeneratiofieripotest,absqueduarumistarumpartiumconiunctione,formaescilicet,materiaeque,uelcoeli&Elementorum.Deseptimogradu.Necsatisestpartiumfactamconiunctionem,sedoportetmateriamseminalesformaepartesinuterosuoconcipere,pereiusdemformaedissolutionem,utingrauidatamateriafoetumparerequeatPhilosophicum.Estigiturhaecoperatio,coniugiiMetaphysiciconsummatio.Deoctauogradu.Consummatomatrimoniofituniusinalterumconuersiouidelicetformaeincoelum,&huiusinformam,quaequidemalteratiohocinoperenecessariaest,utexduo419bustertiumquidunumfiat.Namseminibusconiunctis,nisiunuminaliudalteretur,&econtranonfietembryon,&c.Denonogradus.Factaconuersioneuniusinalterum,estopusdigestione,quasineuegetarenequitalteratum.NonpotestenimfoetusinuteroMatrisadperfectionemducinisidigeratur,&hoctemperate.QuapropteruideatArtifexinistogradu,necalorextrinsecusagensacrior,autaequositremissior,sedutnaturalisinuterodigestioniscaloremimitetur.Dedecimogradis.Percontinuumfomentumcalorinaturalisimile,deuenituradgenerationemquaequideminitiumestmanifestationisoccultaepriusinseminibusformae.Hecautemaliasfieriminimepotestquampraecedentibusaliisoperationibus,&c.Deundecimogradis.Intereadumexunograduadaliumtransitur,apparentuariicolores,&hisuntindiciascansusabunoadalium,perquae420DePraeparationibusregerepotestArtifexopushoc,&adsuumfinemducere.Tresexistuntpotissimi,quorumprimusnigerest,&indiciumconcubitusformaecumcoelo,embryonisqueconceptionisinuteroMatris.Demonstraturhicpotissimumindissolutione.Quumdiminuitur,&inalbedinemuergit,indicatcoelum&formamadEnsperfectum,&hocadUenenumtransformansinitiumfacere.Euanescentecolorepallido,croceusoritur,iudiciumquenobisexhibet,foetumPhilosophicumadsuamembradisponi,quicolorinmodumapparetcirculiuelrotundaeLunae.Postmodumeuanescitcroceitas&apparetnobisrubedo,quaequidemfoetuscomplementumindicat,partiumqueueramadunationem,&c.Deduodecimogradus.Continuocalorepromoueturascensusdegraduingradum,&separaturabuno,utadaliumaccedat,quaeseparatiocoloribusapparentibusdignoscitur.Dedecimotertiogradu.Gradusoperationuminhocopere,nihilaliudsibiuult,quamutArtifexanimaduertatconsideretquesummadiligentiaquasuismutationumuarietates,utexeiscognoscereualeatregimenignis,obseruarequesimuleaquaesuntinhacartenecessaria.Dedecimoquartogradu.Omnibusistisgradibusexordineseruatis,foetusPhilosophicusadperfectionemducitur,&nascitur,&perfectumEnsnominatur:suiscoloribusomnibus,&numerotertiocompletus,adunitatissimplicitatemestreductus:potensomnesinfirmitatesmetallorum,&hominumindifferentercurare.Dodecimoquintogradu.SicontentusfueritArtifexEnteperfectononestquodprocedamusulterius,sinminus,abeopoterittransireadUenenumtransformanspermultiplicationem,quaehocinoperefermentatiodicitur.Uerumperomnesgradustranseundumerit,perquosantea,factamixtioneCoeli,Formae,&Entisperfecti.Continueturopus,donecignecontinuatofiattransitusperDissolutionem,Alterationem,Digestionem&Generationem,adcolores,&sicdeincepsprocedendoperomnia,sicutprius,donecadUenenumtras422DePraeparationibusformansperuentumsit,&abeorursusadaliudsimilequotiesArtifexuolueritinfinitum.Dedecimosextogradis.PostquamArtifexEnsperfectumadeptusfuerit,perfectumetiamUenenumtransformanshaberepoterit,uiribusacUirtutibusefficaciusEnteperfecto,modoquisupradictusest.Hacrationecognoscipotestinutroquefacultatemsuisimilisgeneratiuam&productiuamesse.Perfectiuamautemeorumfacultatemabeodeprehendimus,quodsummamrerumomniumperfectioneadeptasint.DeSpiritaliconiugioPhilosophico.Caput.Matrimoniumfacintercoelum&formam,uelformam,inuasefortissimeclauso,quodincontinuocalorefoueatur,utfoetusinuteroMatrisabsqueintermissione:sicperDissolutionem,inAlterationemtransibit,&primuscolorgenerabiturquinigerest.Hicnobisindicabitformamuelformam&coelumtransireperDissolutionem,Alterationem,Generationem&Operatione,&uinculumamorisfactuminterformamuelformamincoelumconuersam,&hocinformam.Deincepscontinuatofomentocaloris,formauelformapaulatimascendetinDigestionem&Generationem,quepercoloresdurabuntusqueadperfectumEns.Mortificaturenimcolorilleniger,donecalbusappareat.Etquumformauelforma,coelum,&uasalbafuerint,indiciumhabesindubiumossaneruosquefoetusPhilosophici,pertertiumconiunginumerum.Haecoperatioprosequiturusqueadcroceumcalorem:quoquidemorto,daturindiciumformationis,corporisinfantisPhilosophici,praeparationisquoqueadSpiritusreceptionemuegetabilis:quaequidemoperatiodurat,quousquecroceuscoloreuanescat,&rubeusoriricoeperit.Postquamautemrubeuscolorhuiusmodiiamapparuerit,indiciumestanimamuegetabilemcorpusinfantisintrassePhilosophici,foetumqueinterminationeperfectionis,uelunionisSpirituscumcorpore,peruinculumanimaeiamdictaefore.TuncoportetArtificeminterstitiosnumeraredies,abinitiogenerationis,quodfuitinterminoquoDissolutiosuumadimpleuitgradum:hiscognitis,duplotemporisspatiocontinuabisigneintermissionesine:quoquidemabsoluto,frigescantomnia.TandemreperieturouumilludPhilosophorumoptimeformatu,quodextractum,reponesinuasaliudmundissimum,&infurnodecoctionis,uelbalneosiccolauetur,spatiodierumsexnaturalium,ignecontinuosatisacri.Postmodumexemptumserua:namhuiuspondusunum,duomilliapotestinsuiformamconuertere,sedextrinseca.DeMultiplicatione.Caput.OccultarunthactenusPhilosophisuumfermentum,atquidprodestoccultum?nihilsane.Quaproptereorumoccultationem,utfasest,reuelareconabor.Accipeduasunciasformaeuelformae,autunciasduascumdimidia,coeliuerolibramunam,&Entisperfectidrachmam.Iunctasimulomniacoquantur,utsupra,dierumspaciotriginta:quotemporeperfectumEnsinUenenumperfectumatquetransmutansconuerteturignetemperato,percolorestranseundo,quousquerubeumatquerotundumcorpusappareat,siadrubeuminformatumfuerit.Atsiadalbum,cumalbedinemetallica.NotandumestigiturhoclocobipartitaeprolisPhilosophicae,uelMetaphysicedifferrecolores.NamcolorpuerimasculiperfectiUeneni,uariaturutsupra.SedpuellaecolordictiUeneniprimouiridisestcumrubore:secundo,croceusruboresplendidomixtus,quipartiuminunumconiunctionem,atquetotumdenotat.Colortertiusestalbus&splendens.quiterminationiscorporisdatindicium.Quartusestalboniueus&metallicus,indicansincorpusingressionemanimae:quoperceptonascidebeteuentreMatris&eximi.Huiuspondusunicumaiunt,milliatriamateriaesuaemultiplicareposse,multiplicationequetertiaquingentamillia,&c.DetemporeMetaphysicaeprolisortus&nascentiae.NonpotestassignaritempusdeterminatumortuiMetaphysiceprolis,quianonnunquaminseptemnasciturmensibus,utfoetushominumaequocitius,obexcessiuumcalorem,atnonitapotens,autbenetemperata:aliquandopostmensesnouemaequoterminotemperata:&aliastardius,proptercalorisdefectum,&c.ColorestArtificimethodusoptima,quumadissolutione,seuprimacolorismutationecoeperitanimaduertere:postquamoriturnigredo,quamcaputCoruinonnulliuocarunt:aquadiscatfoetumadmixtionemperalterationemtransiuisse.Quumautemapparetcroceuscolordeformationecorporis,&membrorumcertusessepotest.Ortouerocolorerubeo,coniunctionem&ingressioneSpiritusincorpusmedioquidemanimaecertissimocredat,eoquetempore,continuetignemadinfantisortu,&natiuitatem,&c.Sicutiiamdecolorepueridictumestrubeiineiusgeneratione,depuellecoloribusiuxtasuumordinemprius,enarratumiudicabitur.HocestopusPhilosophorumcaeteraquaeuisoperamundi,Sapientiametiameiusomneexcellens,quodassecutisuntmortaliumpaucissimi,utinteromniumliteratissimos,uixemilliesmillib.unusreperitur,quihancartemetiamlegensintelligat.UeredonumestDei,namaliireperiunturquihancartemintelligunt,materiam&operandimodumcallent,uerumsiremaggressifuerint,nihilefficient.QuiauoluntasestAltissimiconditorisomium,utillitantumassequatur,quimundocordesuntpauperesquediligunt:auarisautemnonfacilecontinget.Colloquium,QuoDoceturQuinamIllisint,quiadhancartemperuenirepossunt.Hermes,PastoruelFortunatus,&ChrysophylusInterloquutores.Chrysophylus.PraediitantillumquodreliquitmihiPater,aleremenonpotest,nisiquidadhocofficiomihicomparem,uelarte.Quapropterconsiderandumerit,quauiadiuitiasadipisciqueam,siquidemodiosapaupertasestomnib.&mihi.Rusmeconferam,ibidemliberiusspeculari,quaminciuitateplenastrepitibuslicebit.Simecanicamartemdidicero,perpetuosadsciueromihilaboresadiuitiishocsoeculoremotissimos.Aulisdiuitumsimededero,libertatemnullouenalemaurouendam,necnisilongapostseruitia,canosquecapillosdiuessiam:quodplurimumadhucuersaturindubio.Quodsimercatorfiam,tantillumhocquodhabeofortunepreceterisambiguaecommitto.SiConcionator,paupertatemincurram,quamsummoperefugio.Similes,uitamcumlibertateparuostipendiouendo.Sirusticus,militumnunchospes,modopraedafuturus.Sinuncius,peregrinusperpetuus,aestibus&algoribusquibusuisexpositusabsquemisericordia.SiDoctor&Iurisconsultus,homorixis,&controuersiisobrutus.AtsiMedicus,quidaliudquamplanctusaudireperpetuolicebit,actediamortis?Nihiloptarepossum,quodanimosatisfaciat,diuitiasquepolliceaturabsquemagnolabore,praesertimcumexhaereditateparumcontigerit,hocipsumitamultiplicarinequit.Scioquidfaciam.Inarendam(quodaiunt)alicuiconscribameaquaepossideo,perannosaliquotutmodonumeret,quoperegreproficiscar.Forteperegrinusalteroccuret,quidabitconsilium.Iamaliquotmilliariapassuumabsolui,necmihiquisobuiamfactus,cuinegotiumhocmeumexponereualeam.SeduideoPastoreminaeraspeculantem,acsiforetAstronomus,huncadibo.NaminsimplicioribushominibusplusSapientiaelatet,quaminastutismanifestatur:habent&illinonsecusacistisuamrationem.SaluemiPastoroptime.Pastor.Tequoquesaluumforecupio.Chry.Quidnamincoelouides,quodfaciemintentamhabeas?Past.Uideopluuiambreuicasuram,sedtectagregemreducereuolo.Chry.Malumomen,quodmoxapluuiasumitexordium,necpropteridprogredisinam:quismihiuatumexposuit?Dicquaesofrater,cumcoelifaciemiudicarenoris,&hocminimetelaterepotest:quaenamestuiabreuior,quaminimolaboreperuenirelicetadmultasdiuitias?Pas.Nullapotiormihiuidetur,quamreperirethesaurumillius,quiquodsuumnonestaliisinuidens,ubidiutiusutinequit,abscondit.Chry.Melioremsanesolutionemdarenemopotuit,hocunumtamendeest,ubinempetalisestreperibilis?Pas.Ubitudixeris,egoreuelabo.Chry.Benerespondes,atnonexuoto,uellesnetusimileminuenireposse?Pas.Quidni,utegoetotmiseriisquibusinuolutushactenusfui,liberarer.Chry.Contraputauipastoralemuitamessetranquillissimam.Pas.Noninficiasiero,sibonumcolonumpastornactusfuerit.Chry.Quidaudio,malusestherustuusPaterfamilias?Pas.Suisoptimus,famulisautemhomocrudelis.Chry.Mirumnarras,quidergoest,quouostorqueat?Pas.Uidespanemquouescor,abeoquocaniseundemesse,quuquedomumredeocumgrege,solusinanguloroderecogor,quodabiiciuntalii,necidmelamentabundumreddereposset,nisifustibuspraeteroccasionemexciperet.Chry.Aliosetiamtractathocmodofamulos?Past.Minime,sedquiaperegrinus,&orbusutroqueparentesum,uilipendorabomnibus.Chry.Itane?simeusesseuisbenignetesuscipiam.Pas.Niloptarempotius.Chry.Quipoterisabeoliberari?Pas.Tempusabsoluiquosuisaddictusfuipraeceptis.Chry.Seneest,ualedictouenimecumubiegregemreduxeris.Pas.Placet,eamus.Chr.Omnibusualedixisti?Pas.Maxime.Chry.Quodesttibinomen?Past.Fortunatus.Cry.Optimumsirespondeatsuccessibus.Adsitmihitecumfortunaquebonadicitur,malaueroproculhincabeat.DicFortunate,scisnelocumaliqueminquothesauruslateat?Fort.Scioquidem,sedlongedistathinc.Chry.Nonrefert,eonosibimus,uiaticumenimhabemuslatisamplurm.Fort.NonproculasolopatriosedetmonsexcellentissimusAlchysdictus,subquoferturinexhaustasforediuitias.Plurimiseconferunteo,uerumquodasperrimisitascensus,pauciisimisunteorumquiadapicempertingunteius,inquouirsenexmoratur:hiceosrecipit,quilaboresasperrimosinterascendendumsustinerepotuerunt,eosqueducitinantrumexquomanantaurum&argentumabundantissimacopia,tumquodmagislaudatur,sanitatisliquoreffluitmorborumgeneraquaeuisexpellens.Chri.Hocipsumestquodquaero.Quantumdistatlocusillequemdicis?Fort.Milliaribusplustrecentis.Chry.Nonrefert,etsimilledistaret,eonobiseundumest.Fort.Uercornepossimusmontemascendere,namemillibusuixunusattallitur,noningentisabeuntibus,nonpriustamen,quamplusmilliestentarintascenderefrustra.Chry.AudiFortunatemi,siFortunatibimagisquammihifauerit,inradicemontisoperiardonecredeas,partenquefaciaseiusquodacquisieris,idipsum&egotecumagamsicontigeritascendereme.Suntnepropemontemhospitia?Fort.Perpauca.Chry.Satiseritmodohabeamusunicum,inquosociumalterexpectet,quousqueredierit.Ascenderetunontentastiquumadhucessesinpatria?Fort.Iuuenisadmodumfui,necadradicemusquemontisunquamsperueni,uixunotamenapagonostromiliaridistat.Chrys.Nullosampliusparentes,autsanguineiunctoshabes?Fort.Nullosquodsciam.Chry.NectibiquidpostmortemreliquereParentes?Fortun.Quidrereliquissentcumipsimetnihilhaberent.Chrysophyl.Deusbone,cumtampropemontemhuncdiuitiarumhabitarent,mirorquodnunquamascenderint.For.Nondubitoquintentarintsaepius,atnonomnibuscontingitadireCorinthum.Chry.Uideamusutrumtuisparentibuseuadesfortunatior.Atiamsesquimensemabsoluimusinitinerehoc,putaremnosbreuimontemhuncuisuros.For.CrasDeodanteuidebimusantemeridiem.Chry.FaxitOmnipotensutfoeliciter.For.Enuidescacumeneius,posthorastresadradicemuenirelicebit.Chry.Quifitutnoncitiusuideatur?For.Impeditmonsisteproximus,quemascenderedescenderequepriusoportet,quamaduerumperuenire.Chry.Quonomineuocaturhic?For.Abistapartemonsdiciturindustrie,&abalteraquidemignauiae.Chr.Cureiduonominasuntindita?For.Quiaquotquotmontemadireuolunt,industriosoportetforehomines&raros,quiposttergusignauiamrelinquant,utimontemhuncdescendentes.EccemontemattigimusDiuitiarum,ascendamus.Chry.OptimeDeus,quamasperauiahaecest,&praeruptarupibus:Fortun.Nihilhaecdifficultatishabet,sicomparesadeamquaefutura.Chry.Difficilioremadhucprofers,animumdesponderemecogis.For.Nonita,iuuabotequodpotero.Chry.Porrigequaesomanum,utsaxumhocsuperem.Eor.Eugeuiriliterscande.Chry.UideomiFortunatemefuturum,quisociumexpectarecogetur,quiescamushicparumper,utrefocillemusanimum.For.Recte,sedeamushic.Chury.MiFortunate,simecontingatinferiusmanere,dequonondubito,&ascenderete,iamindicahincubitelocorumexpectabo.For.Uidesnepagumhuncasinistrisproximum?Chry.Uideo.Fort.Ineohonumesthospitiumunicum,situhucascenderis,egote,sinego,tumeibidemexpectes.Ghr.Quantotemporemansurusesdonecadmeredeas?For.Abaliquibusaudiui,nouemadminusintegrosmensesibidemessemanendum,&annumintegrumhis,quiperfectas&absolutas,idestinexhaustashaberediuitiascupiunt.Chry.Tamdiumaneas,donecprotemequesatisadferas.Egononrecedamabhospitiodonecueneris.For.Sursumaspice.Uidesnesenemhucdescendentem,nobisobuiam?Chry.Quamreuerendusuirhicest.For.Nonneuirisapientissimipersonamrefert?Chry.Itasane,surgamus,propenosest.For.Salutemusipsum.Chri,&For.SaluereuerendePaterHermes.Uosquoquesaluetefilii.Quidhicquaeritis?Chry.&For.Adtesursumascenderecupimus.Her.Cuiusgratia?Chry.Diuitiarumacquirendarum,&Salutisliquoris.Her.Nullisconceduntur,praeterquamillisquimontemhuncascenderepossunt.Experiminiuosigitur,siuiceritiscoronabimini.Chr.Fortunateiuua.Her.Nonlicet,uterquesoluafaciatoportet,&sialteralterumiuuareuelit,nonpotest,imoseipsumretardubit.Hocinlocoprobantur,quidiuitiisdignisunt,indigniquereprobatur.Chry.Deficiiuntuiresmihi,tuFortunateuadesipotes.Her.Animumresumefili,nedesponderiseum,sequeresocium.Chry.NonpossumoPater.Atprecorsaltem,utindicareueliscausameius,curunimagisquamalterinegaturhicaditus.Her.Tuimemiseretofili,uerumquodaliasiuuarenonliceat,hacinretibisatiisfaciam,eiusquenegotiidumsociusascendit,narrabototamhistoriam.Septemsunt:humanaruminclinationumDuces,totidemquesuntearumComites:utquisqueDuxhabeatquinque:utpoteSaturnua,Iupiter,Mars,Sol,Uenus,Mercurius&Luna.QuiDucemhabentpropitium,&nonreluctantesComites,illihucascendunt,&nonalii.Chryso.NonsatintelligoPater.Her.DidicistiunquamAstronomiam?Chry.NunquamPater.Her.Difficilepoterisigiturintelligere.Uerumutconsolationitibisim,aliauiaremaperiam:uidelicetpernaturalem&iudiiciatiamartem,quaquisquedeseipsopotestoptimumfacereiudicium,acdequouisalio,sednonitaleuiter.SaturnusitaqueDuxestomniumstudiorumuniuersalis,&praesertimabditorum.iupiterquidemreligionum,Marsbellorum&controuersiarum;Solregnorum,dominiorumque,Uenusamorum,Mercuriusnegoriationum,&mecanicarumartium,&Lunaconstantiae.QuiDucemhabentSaturnumplimum,louemquesecundum,SolemComitemprimum,secundumLunam,tertiumMercurium,quartumUenerem,&quintumMartem,utsociustuus,facilehucascendunt.UerumquibusDuxSaturnusest,&Mercuriusproximus:ComesprimusMars:secundusUenus,tertiusIupiter,quartusLuna,quintuaueroSol,uttibi,similibus,hucadabditissimalocanonfacilepatetaditus.Chrysophy.Abnegatusestillisprorsumaccessus?Hermes.Itanatura,sednonartechryso.Reuelamihiprecorhancartem.Herm.Lubensfaciam.SummostudioMercuriumtuuminIouemconuertereconeris,MarteminSolem,&UenereminLunam.Chryso.Quarationeidfacerepotero?Her.Dictuprimo,quotehucanimocontuleris?Chryso.Utegoditarer.Her.Inquemusumappetisdiuitias?Chryso.Utabsquesollicitudineuiuerepossim.Her.Audio,quumtibisolibeneforet,noncuraresdecaeteris.Uidesiamtefraternaecharitatis,inpauperesexercendaepenitusimmemoremesse?Mercuriumquetuumauarumsequutumfuisse.Contraniterenuncnontamdiuitias,quamsummamillamadipisciMedicinam,quapauperesaegrosasuiscalamitatibussubleuarequeas,&itasordidum,auarumqueMercuriumtuum,incandidissimum,splendidissimum&liberalem,pietatisqueplenum&charitatisIoueminuerteris.MarstuuseostudiumtuumatqueSaturnumdirexerat,utinaliosdominiumappeteres,inteueronullum.ContraiamauxilioIouisnitereuanos,ambitiosos&superbosappetitusregere,froenarequetuos,itaMarteminaliosimperiosum,inSolemtuidominantem,uitaequemalaetuereformatoremtransmutabis.Uenusetiamtuasuaserat,utinadimpletionemappetituumcarnisomniumdiuitiashasquaereres.Contramodocastitatis&honestatisconstanteramoremprosequere:siclasciuamtuamUenereminpudicissimamLunamcommutabis.Quumidipsumfeceris,hucredi,&faciliustuosocio,quipaulominusmontismedietatem,utuidesiamsuperauit,ascendes.Chry.Libenteridfacerem,atnonpossum,daquesomediumquofieriqueatmecumidquodadmomes.Her.Nonestmeumdaretibi,necuelletuum,sedmiserentisDei,quiprecesexaudietubifuderia,&adipsumcontritocordeprorsumdirexeris.Tamen,utcharitatisinfratrem(quodiussitAltissimus)ergoiuuem,explicabolatiusquaetibiiamdixi.MoxatquesenserisauariMercuriiloculos,Christipaupertatemrecole.Contrauindictam&MartisnimiamTyrannidem,opponeChristipatientiam,&contraUenerislasciuiamtempliDeimunditiam.quodcoresthominum.Breuiuscontrahaecomniamortismemor&resurrectionisesto.Chry.Istafacerequandoqueuolui,sedmoxabilliscogitationibusadaliasretrahebar.Her.Ettucontraabistisadillasrediredebuisti,continuoquepraeliosicuincerebono,hocestoratione,malum.Armapotissimaquibusinhocbellopreliandum,estoratio,quarobur&uirescontranostrosinimicosacquirimus.Chry.AtmiPaterquamdiumansurusestapudtesociusmeus?Her.Annosiuelit,autnouemadminimummensibus.Chr.DamihilibrumoPaterutintereastudeam.Her.Aliostudioiamnonindiges,praeterquameoquodaudisti.Chr.Saltemexponelatiuseaquaedehuiusmodicomitib.dicerenoncompleuisti.Her.Audi,repetam.Genushominumuniuersumalicuistudiopeculiaripotissimumestintentum,&quiuisuiuentiumrationequidemutentium.Hincfit,quiaSaturnus,quigeneralisest,utanteadiximus,omniumstudiorumDuxatquePater,foetumprimusregitinuteroMatris,&interimeodemtemporecomitaturDuxalter,locotertiocomesprimus,quartosecundus,quintotertius,sextoquartus,&septimoquintus.Uerbigratia,siquisDucemalterum,Iouemhabeat,studiueiusadpietatem,charitatem&sanctimoniamdirigetur,modoComesindeprimusfautorsitistiusinclinationis:utsiSol,adregnumDei:siLuna,constantissimaprofessiofuturaest:ContrasiMercurius,mercenaria:siMars,contentiosa,mouesqueturbationesinEcclesia:siUenus,deliciisinquinata.StudiumautemquodMarteDuceregitur,primoComiteSole,belloregnumappetit:siIupiterDucemsequatur,adpietatem:siUenus,adlasciuiam:siMercurius,adauaritiam,&bonorumampliationem:siLuna,inconseruationempacis.StudiumSolis,primoComiteIoue,RegnumappetitingloriamDei:siMarte,insaeuitiaatqueTyrannidem:siUenere,aduoluptates:siMercurio,adopesaccumulandas:&siLuna,intranquillitatepatriae.Uenerisautemstudium,primoComiteloue,adhonestumdirigiturmatrimonium,inobseruationemsanctitatis:siMarte,aduoluptates:siMercurio,adquestum,ueladlenocinium:&siLuna,inconstantissimufoederisuinculum:siSole,adopes&diuitias.StudiumtamenipsiusMercuriiprimoComiteIoue,Mercimoniumhonestum,autarteslicitasabsquedolocupit:siMarte,latrociniadepraedationesque:siSole,dominium:siUenere,stuprum:siLuna,probitatem.StudiumueroLunaeprimoComiteIoue,conscientiaesanitatemoptat:Marteeum,pertinaciam:cumSole,Sapientiam:cumUenere,castimoniam:cumMercuriopartorumconseruationem:sicdecaeteriseritComitibus,utsecundis,tertiis,&c.iudicandum.Chry.AtPater,quipotestquiscognoscereDuces&Comitesistos?Her.Unusquisqueinseipsofacilepotest,atinaliononitfacile.Ch.Precorutidetiamreuelaredigneris.Her.Audifili,fumamutintelligasmeliusateipsohocexemplum.Considera,quodfuitpotissimuminhacuitastudiumtuum?Chr.Utegoditarer.Her.IamhabesiudiciuminclinationisSaturniadMercurium.Latius,quodfuitaliudsubsequensdesiderium?Chr.Utotiosusuiuerepossem&liber.Her.IamhabesMartisinclinationem,quimeterecupit,quodnonseruit,imperarequenonobedire.Quodfuitaliud?Chr.Utindeliciisuiuerepossem.Her.IamhabesUenerisinclinationem.Atnonproptereadesperandumest,quiatibirestantadhucaliitresoptimiPlanetae,quosinaliorumlocumsubstituerepotes.Chryso.Quisuntili?Her.Diciterum,cogitastiunquamaliquidbonipostprimas,quasantearecitasticogitationes?Chry.Aliquandofratriscalamitosiuelegenimemiseruit.Her.IamhabesIouisinclinationem,quaminMercuriilocumsubstituerepotes:quidaliudcogitastiboni?Chry.MeDeodiligentius,quamanteafeceram,obediredebere.Hermes.IamSolisinclinationemhabes,inlocumMartistuisubstituendam.Quidampliusbonitibiuenitinmentem?Chry.Utauanitatibusabstinerem.Uer.IamLunehabesinclinationem,quamproUenerecommutarepotes.Quodubifeceris,hucredi,sicfacilemonteascendes.Utetiamdealiishociudiciumfacereualeas,ipsosutegote,interroga,&iuxtaresponsaiudica,Uale.Finis.Grandiasunthominumsubitolabentiamotu.IrrutaUirtutis,moeniasacramanent.ElenchusCapitulorumHocOpusculocontentorum.AdmonendosesseMagnatesaDeiPreconibus,utIuuentutemadpietateminsuisditionibusinstituiiubeant.Pagina296Aenigmataquaedam200AlteratioScalaemaiorisoperis418Amicitiamutuisnisifrequentationibusfoueatior,steriliserit,econtrafoecundissima274AmorPhilosophicus227ApologiacontraLeonemSuauium.I.g.P.202Aquauitaeadaurumpoculentum195ArcanumMetaphysicum43Argentumuiuumexuberatum408Aurumpotabile194Calcinatiometallica364CalcinatioMartis&Ueneris373CalcinatioSatorni&Iouis369CalcinatioSolis&Lunae373Calcinatiometallorumadopusminus388CalcinatioScalaeminoris406CalcinatioSalismariniuelfossilis366CalcinatioSalisnitri367CalcinatioUitrioli365ChaosPhilosophicum414.Coelumquibissuisrebusinesse337CoelumScalaemaioris416CognitioPhilosophica120Colloquium,inquoSophista&ChymistapatremHermetemconsulunt233Colloquium,quodeclaraturquinamadhancartemperueniresontidones427ColoresMetaphysici419Comparatioinferiorumadsuperiora13ComparatioMagisteriiMetaephysici,admundicreationnem63CompositioElementorumPhilosophica65ConclusioMetaphysiciMagisterii84ConclusioperInterpretem85CongelatioPhilosophica53Congelatiolapidumpretiosorumartefabrefactorum380ConiugiumSpiritalePhilosophicum422ConiugiumPhilosophorumChaos386Corpusminorisoperis404Consiliumauetustissimisamicisessequaerendum266Creatioiniusperinumincreatiam17Criminismaturi,messisestsupplicium353Digestiomaiorisoperis419DiligentiaUerbiDeiMinistroruminpromouendisbonisconaetibiis300DispositioMagisteriiMetaphysici,admundicreationisordinemfacta20Dissolutiometallica388Dissolutiominorisoperis406Dissolutiomaiorisoperis418ElementaPhilosophica417EuacuatioChymica407ExpositiograduumPhilosophicorum170Expositioquorundamarcanorum196ExtractioMerciuriiPhilosophiciabaliiscorporibus,quamametallis396FabricatiolapidisquemElixiruocant.398Fabricatiopretiosorumlapidum378Fatumuultexequutionem326FermentatioPhilosophica422FoecunditasMagisteriiMetaphysici16FoetusMetaphysiciconiugii36Formaminorisoperis402Formamaiorisoperis415FrequentiaPhilosophica156FructusMedicinaeMetaphysicae,quoadhumanacorpora57GenealogiaMineralis247GeneratioPhilosophica419GradisPhilosophiaespeculatiuae97InceratioSulphioriscumoleo394Inceratiominorisoperis410InformatioSulphurisnaturae395InstrumentumPhysicum&Metaphysicum49LapisPhilosophorum411LunariaPhilosophica.403Magisteriumnaturaecumsuisinstrumentis&materia22ManifestatiomateriaeMetaphysicimagisterii68MaterMetaphysicaeprolis33Materiaminorisoperis403Medicinauniuersalis.12Materiamaiorisoperis414MendaciumpersuadendumpalliofalsaeRhetoricesindiget315MiraculumPhilosophicum169Mixtiometalloruminopereminori395ModuscompositionisElementorumPhilosophicus67Mixtiomaiorisoperis417MotiuadescriptionisApologeticaecontraLeonemSuauium,I.G.P.mordicus&perperamAuthoremcarperepraeteraequitatemnonerubescentem199Multiplicatio,rectificatioque389Multiplicatiominorisoperis407MysteriumtotiusmundiPhysicum42Multiplicatiomaiorisoperis424Nihiloccultumquodsuotemporenonreueletur347NutrimentumPhysicum&MetaphysicumprolisMetaphysicae40.42Oleumoperismaioris410OleumPhilosophorum391OleumSolis19OperatiometaphysiciMagisterii46Operatiomaiorisoperis,420Opinioquorundaminopereminori398Optiofiliorumdeuitalaboreparanda.258PaterMetaphysicaeprolis30Poenitentia,uitiorumabAnatomiaradicemaccipit338PerfectumEns424Periclitatiorerumadulterinarumadomnemfalsitaetemrefugiumhabet310PotentiaPhilosophica167Praeparationesmetallicae362Principiaprimanaturaetria25ProbatioMagisteriiMetaphysici8ProiectioMedicinaeMetaphysicae61PurificatiosecundaMetaphysicaemateriae47Quantomagistegituruitium,nudiusinlucememergit350Quifoueamaliisparant,ineamplerunquedecidunt359QuodperseDiabolusnequit,peraliosexequitur334QuodaUeritatesumitexordium,adbonumfinemperuentrenecessumest342ReductiosublimatiSalisinaquam394SalPhilosophorum194Sapientiapuerorumcoelitisdata,superatomnemhumanamSapientiam305SatioPhysicaseminumcoelestium44SatioMetaphysica45SeparatioMetaphysica420SimplicitashominumaUulpibusfaciledecipitur349Similitudoinferiorum&superiorum10SimilitodoMagisteriiMetaphysici,mundiqueseparationisphysicae14Sol&Lunaequibusuisinsuntnaturaliter35Solicitudoparentumdefiliiserudiendis253SolutioPhilosophica50SpiritusAquaeuitaecumChelidonia195Spiritusinopereminori408StudiumPhilosophicum108Sublimatio374Sublimatiometallorumcalcinatorum375Sublimatiominorisoperis410Sulphurnaturae390Sulphurinopereminori409TabulaHermetis1TempusMetaphysicaeprolis,ortus&nascentiae425TincturaSolis,idestAuri188TincturaCoralii190TincturaBalsami191TincturaAntimonii192TincturaSalisPhilosophorum193Tincturaminorisoperis409TriplicitismateriaeMetaphysicae70Transmutatiometalloruminpretiososlapidesartificiales376UeritasMagisteriiMetaphysici6UeritasMagisteriiPhysici3UiresMetaphysicaeprolis55Uirtus&potentiaSolisMetaphysici60UirtusPhilosophiaespeculatusae162UnioTernariiMetaphysici92Uocatiopriusquamaggrediquoduisofficiumestoptimeprobanda284UtilitasMagisteriiMetaphysici56Erratacrassioraquaepostimpressionemrepertasunt,corrigeLector.Pagina5.linea26.lege,aurum.38.23.sesquipedalis.51.27.partim.76.21.propinquius.108.28.aitHermes.111.24.estinid.133.23.si,prose.139.7.defluuiofontis.164.8.postfaciat,insere,Quaproptermirandumnonest,hominesfidemiraculafecisse.211.29.tutibiminime.230.22.destillatarum.290.7.eorumnomine.linea8.ipsos.194.i.anteDeum,Laetus.322.24.norunt.328.20.tegitis.369.16.falsos.374.6.strictum.406.24.uiscosa.414.9.Conditor.415.9.formasine.423.11.colorem.429.2.subtecta.432.8.postnoningentisinsere,&nonagintanouem.